·PROLEGOMENA. rundem SS. Patrum apostolicorum operibus genui- seriptis. Septimam vero, ad Romanos, una Cum nis, Londini ann. 1746 in vulgus emissis. Quandoquidem vero hanc Smithi editionem præ cæteris ipsi quoque sequendam duximus; propterea hic describere præstat, quæ de suo instituto cum in præfatione tum in epistola ad Hearnium modo laudata edisserit cl. editor. Testatur itaque Smithus peropportune ad se transmissas Joannis Ledgardi schedas, editionis Vossianæ collationem cum Mediceo codice complecten'es, quam ille dum Florentiæ ageret Joannis Pearsonii rogatu confecerat; monetque consilium ejusmodi Pearsonio suggessisse ipsummet Vossium: qui dum in exscribendo eo codice occuparetur, paucula quædam perperam legisse, aliaque nonulla præ festinatione ac tædio prætermisisse suspicabatur. Quo quidem munere, pari oculorum ac ingenii acie, optima fide perfunctus fuisse comperitur Ledgardus; cui ex otio maturior deliberatio et facilior excusum exemplar cum manuscripto comparandi opera obtingebat: eo usque siquidem processit, ut variationes perexiguas, ne dicam titivíítia, pene ad nauseam litteris consignarit. Hanc autem integram collationem Ledgardianam duabus ejusdem Smithi epistolis ad Ignatiana spectantibus, 1. c. subjecit Hearnius. Hoc igitur haud sane mediocri subsidio adjutus vir in hoc studiorum genere exercitatissimus, ad suan: editionem adornandam se contulit. Quæ in Vossiana fuerant sive temere omissa sive præpostere exscripta, ex nova ista Ledgardi collatione supplevit emendavitque, additis quoque passim ad paginæ limbum breviculis scholiis et conjecturis, quibus in oculos facile incurrentibus textus lectio reddatur planior atque emendatior. omNeque hic omittendum quod admonet solers editor noster in præfata ad Hearnium epistola, ubi de iis verba facit qui editioni Aldrichianæ curandæ præfuerunt: ‹ Rigidissimis censoribus, inquit, parum excusandus videtur D. Vossius, qui in epist. ad S. Polycarpum, sect. 5, particulam negativam µ½ inter ¿µiliar et rotov inseruit, cum e codice Florentino plane absit, ut ipse in adnotatis observavi, nec in suo codice legebat vetus Usserianus interpres: cujus reverentia et auctoritate motus ex codice meo illam delevi, vel saltem, ut uncinis qui additamentum illud indicarent includeretur, nino volebam: sed nescio quo casu correctio ista omissa erat. In eadem item epist. ad S. Polycarpum, seet. 7, et in epist. ad Philadelphienses, sect. 10 (quæ correctio ad finem paginæ ibi) habetur εzɛl dé pro èzɛiðń, ut ex schedis D. Ledgardi correxi; sed inter tumultus preli negligebatur. › Hactenus cl. Smithus: cui quidem admonenti morem gerentes, utrobique mendum sustulimus, ac negantem particulam µ½ uncinulis circumscripsimus: quod sane præcedentibus editionibus nusquam factum. ¡fuc usque de sex epistolis e codice Mediceo deGronov. Præfat. ad Herodot., pag. 1. Actis martyrii S. Ignatii, ex editione Ruinartiana Smithus desumpsit; eamque nimis curiose asseclatus, ad litteram fere expressit, ne quidquam in textu temere mutasse videretur: mendas interim quæ in oculos insiliunt, in notis corrigendas sibi reservans. Ad hæc textui Græco veterem Latinam versionein, barbaram quidem illam, sed ad verbum tidoliter expressam exactamque, adjecit idem editor; quam et novo studio contulit cum ms. codice Cantabrigiensi, correctis insuper illius aberrationibus, cujus opera usus fuerat Usserius qui eam primus in lucem emisit. Licet autem in sua Ignatiana editione concinnanda multam Smithes diligentiam adhibuerit, ot ex hactenus dictis satis compertum fit, non defuere tamen qui eum minus accurate codicem Florentinum expressisse affirmarint. Gronovius enimvero dicam ei grandem impingit dum Vossium repreliendit: perinde ac si hujus ductu vel in suæ Oxoniensis editionis exordio, in ipsa scilicet epistolæ ad Smyrnæos inscriptione, corruptam istiusmodi lectionem, πνεύματι καὶ λόγῳ Θεοῦ, πobis obtruserit ille; cum tamen, si virum criticum audias, nota mis. Medicei compendiaria fuisset manifeste legenda, veuμatixy 26 sou. At Smithus, πνευματικῷ λόγῳ Θεοῦ. collationem Ledgardianain secutus, in scholiis ad eamdem epistolam obviam præivisse Gronovio videtur his verbis: Kal λóƒç Oɛoñ. Ita quoque legebant vetus noster interpres et interpolator, distinctim et separatim, non per appositionem, ut quidam vir doctus ex fortuita hujus particulæ conjunctivæ omissione in versione Vossiana (vetere ) Interpretatur. › Hæc ille: ut proinde immerito suspectam, non solum eam lectionem, sed integram quoque ipsam Smithianam editionem, reddere vo luisse vir eruditus censeatur. CAPUT II. Thomæ Smithi editio typis tradita, scholiis editoris omissis: quorum loco, præmissa primum excerpla veterum Patrum integra, ex epistolis genuinis descripta: subjecta deinde earumdem epistolarum fragmenta, quotquot exstant in Parallelis Damascenicis Rupefucaldinis. Horum subsidio textus sincerus vel firmatur, vel corrigitur, vel etiam quandoque suppletur. Dum vero Angli hujus editoris institutum in S. Ignatii epistolis sinceris edendis sumus persecuti, nostrum item quodammodo exposuimus, ut qui ejus exemplar præ cæteris excudendum selegimus. Scholia tamen cum ejusdem Smithi tum Pearsonii aliorumque virorum eruditorum prætermittenda, ne opus nimis excresceret, existimavimus. Quanquam fortasse hujusmodi consilium moleste quis ferat, cuin præsertim textus alicubi mendis obsitus occurrat, quem profecto saltem in notis emaculatum præstare oportebat. Quid loquar? Eo quidena

ANDREÆ GALLANDI! PROCEMIA. munere pro viribus perfuncti fueramus in observa- proinde ea ratione emollire studebat. Et jure quįtionibus subjiciendis, eadem ferme ratione contextis, qua usi sumus ad Clementinas epistolas: jamque observationes istæ, cujusmodicunque fuerint, in promptu erant; verum illas novimus, nobis plane invitis, nescio quo casu omissas, dum epistolæ Ignatianæ prelo committebantur. At huic incommodo, quantum in nobis fuit, consultum voluimus, nec leviter enimvero, ut quidem arbitramur. Primum siquidem inter veterum testimonia, integra illa descripsimus ex Irenæo, Eusebio, Theodorito aliisque vetustis auctoribus, in quibus aliquis textus Ignatiani locus exstare comperitur: quo nimirum lector ex Smithi notulis admonitus confugere possit, ubi hærere contingat. Ut autem hujus subsidii pretium quodammodo constet, unum vel alterum exemplum in medium proferamus. In epistola 1, Smyrnæis inscripta, sic legina's Πεπληροφορημένους εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν, ἀληθῶς ὅντα... Υἱὸν Θεοῦ κατὰ θέλημα xal dúrajır Oɛov. Ubi Theodorit. Dial. 1 excitat Anglus editor. Si vero veterum testimonia epistolis Ignatianis præmissa consulere velis, præsto tibi erit lectio codicis, quo ante mille et trecentos annos usus est Theodoritus. Sic autem se habet: Пlɛxλŋ· ροφορημένους ἀληθῶς εἰς τὸν Κύριον ἡμῶν, ὄντα Υἱὸν Θεοῦ κατὰ θεότητα παὶ δύναμιν. fine disces, quomodo legerit hic Cyri episcopus; qui transposita voce ἀληθῶς, et omissa postrema Θεοῦ, μια κατὰ θέλημα ms. Medicei, κατὰ θεότητα legit. Probe autem notanda varia hujusmodi lectio; a qua cum veterem interpretem, tum codicem Florentinum dissidere liquet. Eam nihilominus tuetur Wesselingius V. C. permotus exemplari antiquissimo quod Theodoritus præ oculis habuit, ipsiusque in primis Ignatii sententia, unde nihil hoc alit: quibus accedit, exprimi satis accurate bisce verbis, quod Paulus ad Romanos perscripsit Attamen Smithus a ms. Florentini lectione stat constans; simulque existimat genium suum potius quam codicem fuisse Theodoritum secutum, quasi nimium cruda illi videretur altera lectio, quam Edit. ex cod. Mediceo. Cap. IX. Ανανήψαι... ἔχομεν. dem Ignatii enim, Justini, Tatiani, Tertulliani aliorumque vetustissimorum Patrum sententia de Filio Dei genito κατὰ θέλημα Θεοῦ, eo sensu est accipienda, quo iHam strenue defendit docteque explicat vir maximus Jacobus Benignus Bossuetus Pergamus porro. In eadem ad Smyrnæos epistola, hac verba occurrunt εὐχαριστίας καὶ προσευ xñs ȧzéxortai. Qui quidem locus sic apud Theodoritum effertur εὐχαριστίας καὶ προσφορὰς οὐκ ἀποδέχονται. Αι codicis Medicei lectioni favet vetus interpres Usserianus; quæ proinde præ illa Theodoriti retinenda videtur. Huic autem loco unum adhuc insignem addamus, quem præbet epistola ad Ephesios. Estque hujusmodi Elç larpóç έστιν... ἐν σαρκὶ γενόμενος Θεὺς, ἐν ἀθανάτῳ (wỹ dinoɩrñ: quæ sane postrema ita quoque legebat in suo exemplari vetus interpres: vertit enim, ın immortali vita vera. Sed contextus repugnat; rescribendumque omnino, ἐν θανάτῳ ζωὴ ἀληθινή, in morte vita vera: quomodo in suis codicibus lega bant vetusti Patres, Athanasius, Theodoritus atque Gelasius, ut ex allatis infra eorum locis compertum fit. At hæc satis sunto; ex quibus perspicias quantum hinc subsidii accedat textui emaculando, si cui de illius integritate suspicio aliqua jure suboriatur. Verum in idem consilium ulterius adhuc progressa est cura nostra. Nimirum, fragmentis illis quæ Ignatii epistolas subsequuntur, excerpta quædain subjecimus ex auctore Parallelorum Rupefucaldinoruın, quem cl. Lequienius merito existimat integro sæculo Damasceno antiquiorem. Hæc autem excerpta nemo sane dixerit baud magni facienda; cum certo constet scriptorem illum, quicunque demum fuerit, ex sinceris Ignatii epistolis, si eam excipias quæ Romanis inscribitur, illa descripsisse, codicemque Mediceo emendatiorem adhibuisse: ut proinde textus vulgati lectio ex iis non solum confirmetur, verum etiam emendetur multoque castigatior plerumque reddatur. Quo autem aliquot exemplis res comprobetur, loca nonnulla cum edito collata hic sistere juverit. EPISTOLA AD SMYRNÆOS. ώρ. ΧΙ. Θέλουσιν γὰρ ἡμῖν εὐπράσσειν, Θεὸς ἔτοι μας εἰς τὸ παρασχεῖν. Ex Parallel. Rupeſucald. Ανανήψαι ἡμᾶς.... ἔχομεν. Θέλουσι γὰρ ἡμῖν εὖ πράττειν, Θεὸς ἕτοιμος εἰς τὸ παρέχειν. AD POLYCARPUM. Cap. I. Γρηγόρει, ἀκοίμητον πνεῦμα κεκτημένος.· Γρηγόρει, ἀκοίμητον όμμα κεκτημένος. AD EPHESIOS. Cap. VI. Ειώθασί τινες δόλῳ πονηρῷ τὸ ὄνομα πεφέρειν. Ignat. Epist. ad Smyrn., cap. 1. Wesseling. Probabil. lib. sing., cap. 33, pag. Rom. 1, 3, & Bossuet, vi Avertiss. aux Protest., 1 part., Ειώθασί τινες δόλω πονηρῷ τὸ ὄνομα Χριστοῦ περιφέρειν. art. v, § 34. Ignat. Epist. ad Smyrn., cap. 7 Theodorit. Dial. m, pag. 154. Ignat. Epist. ad Ephes., cap.7.

Edit. ex cod. Mediceo. Cap. XI. Τὴν ἐνεστῶσαν χάριν ἀγαπήσωμεν· ἐν τῶν δύο μόνον ἐν Χρ. Cap. XIV. Αρχὴ μὲν πίστις· τέλος δὲ ἀγάπη. Τὰ δὲ δύο, ἐν ἑνότητι γενόμενα, θεοῦ ἐστιν.... Οὐδεὶς πίστιν ἐπαγγελλόμενος, ἁμαρτάνει· οὐδὲ ἀγάπην κε κτ.... Χριστιανοὶ εἶναι. PROLEGOMENA. Ex Parallel. Rupefucald. Τὴν ἐνεστῶσαν χάριν ἀγαπήσωμεν ἐν τῷ νῦν βία, μόνον ἐν Χρι Ἀρχὴ μὲν ἡ πίστις· τέλος δὲ ἡ ἀγάπη. Τὰ ἂ · δύο, ἐν ἑνότητι γενόμενα, Θεός ἐστι... Οὐδεὶς τί στιν ἐπαγγελλόμενος ἔχειν, ἁμαρτάνει. Οὐδεὶς ἀγά πην κεκτ....· Χριστοῦ εἶναι. AD MAGNESIOS. Cap. 111. Πρέπον ἐστὶν ἐπακούειν κατὰ μηδεμίαν ὑπέκρισιν.... ἀλλὰ τὸν ἀόρατον παραλογίζεται· τὸ δὲ τοιοῦτον, οὐ πρὸς σάρκα λόγος. Cap. VI. Οἱ καιροί παρεμπλέκουσιν. Πρέπον ἐστὶν ὑπακούειν τῷ ἐπισκόπω κατά με δεμίαν ὑπόκρισιν.... ἀλλὰ τὸν ἀόρατον παραλογί ζεται Θεόν· τῷ δὲ τοιούτῳ, οὐ πρὸς σάρκα λόγος. AD TRALLIANOS. Cap. VIII. Μηδεὶς ὑμῶν κατὰ τοῦ πλησίου ἐχέτω. Μὴ ἀφ.... ἵνα μὴ.... τὸ ἐν θεῷ πλῆθος βλασφ. Ilinc profecto noscuntur hæc excerpta Ignatiano textui sive emendando sive etiam alicubi sarciendo haud parum profutura. Verum ut iis expeditius uti lectores queant, eadem eo digessimus ordine, quo ispositæ occurrunt epistolæ cum in codice Florentino, tum in Smithi edito hic typis excuso. CAPUT III. Simonii et Tentzelii de ms. codice Mediceo sententia. Unde hauserit Ignatiana Svicerus, in suum Thesaurum conjecta. Epistolæ interpolatæ, vel etiam supposititiæ, a nonnullis viris doctis minus recle velut sincera interdum habilæ. Romanis inscripta epistolæ editio quam Clericus adornandam suscepit, haud fidissima esse perhibetur. Et miror equidem hujusmodi excerpta fulsse hactenus vel inobservata, vel forte neglecta viris eruditis, qui post Smithum S. martyris epistolas rursus Καὶ παρεμπλέκουσιν. Μηδεὶς ὑμῶν κατὰ τοῦ πλησίον ἐχέτω τι, μὴ ἀρ.... ἵνα μὴ τὸ ἔνθεον πλῆθος βλασφ. visus, licet in aliam a Tentzeliana sententiam abierit. Pervolutanti enim mihi ejus Thesaurum ecclesiasticum deprehendere contigit, neque sane absque admiratione, ipsum pro vero Ignatio Ignatiastrum lectori passim obtrusisse. Ne nimius sim, duo tantum loca proferre libet. Primus occurrit v. "Att rntos ubi statim ab initio verba recitat tanquam Ignatiana, quæ tamen desumpta perhibentur ex interpolata epistola ad Ephesios, cap. 7, sicque se habent: • Ιατρὸς ἡμῶν ἐστιν ὁ μόνος ἀληθινός Θεός, ὁ ἀγέννητος καὶ ἀπρόσιτος, ὁ τῶν ὅλων Κύριος, τοῦ δὲ μονογενοῦς Πατὴρ καὶ γεννήτωρ.» Α' vir apostolicus in eadem epistola genuina 1. c. ita scribit: «Εἷς Ιατρός ἐστιν, σαρκικός τε καὶ πνευματικός, γεννητὸς καὶ ἀγέννητος, ο κ. τ. λ. Alter locus exstat v. 'Artlývxor ibi enim postquam hujus vocis exemplum ex germanæ ad Smyrnenses edendas curarunt. Smithum enim excipio, cujus epistolæ capite 10, excerptum adduxisset, aliud reOxoniensis editio jam in lucem prodierat, priusquam illa Parallela e ms. Rupefucaldino evulgarentur. Quæ quidem si Richardo Simonio aliquando innotuissent, nullus dubito, quin ex his potius quam fert ex interpolata ad Ephesios, cap. 21. Neque bis contentus, paria recitat ex epistolis supposititiis ad Antiochenos, ad Heronem, ad Tarsenses et ad Phiex interpolatore codicem Mediceum corrigendum lippenses: omniaque isthæc nobis ingerit tanquam statuisset Eodem item nomine ab illa sententia pronuntianda sibi fortasse temperasset Wilhelmus Ernestus Tentzelius ‹ nihil pro Ignatiano habendum, nisi quod a Patribus priorum quatuor post martyrium Ignatii sæculorum sanctissimo viro tribuitur. Nimirum eruditus ille vir nonnullis ms. Florentini sive labeculis sive varietatibus permotus, ejus adßevríav elevare contendit: cujus tamen objectationibus occurrentes Grabius et Nourrius illas accurate satis diluerunt; validius adhuc id præstituri, si eadem Parallela inspicere ipsis licuisset. Cum Tentzelio quoque in ejusdem ms. Medicei contemptum immerito conspirasse Svicerus mihi Simon. Jud. de Is. Vossii respons. sub nomine Hieronymi lé Camus, pag. 24. Tentzel. Exercit. select., part. 1, exercit. [11, x11, pag. 63. Grab. Spicil. tom. II, p. 227. Nourr. Appar. ad Biblioth. PP., tom. 1, dissert. vIII, § VI, p. 159. a sanctissimo Antiocheno episcopo et martyre Ignatio perscripta. Unde colligas epistolas quotquot exstant omnes, sive sinceras, sive interpolatas, sive demum supposititias, Svicerum promiscue pro vert Ignatianis accepisse. His autem de Sviceri Thesauro notatis, locus in mentem venit ex apocrypha epistola ad Antiocbenos relatus, quem cum in notis tum in Scholiis Nobilii ad Isaiæ 1x, 6, in Bibliis Sixtinis tv O' memini me aliquando legisse At vero excusandus videtur Nobilius, sinceris Ignatianis epistolis tunc temporis nondum detectis. Ambigere tamen quis jure fortasse poterit, an pari sint indulgentia excipiendi viri cætera docti, Calmetus Sabbatierius (†7) atque Svicer. Thes. eccl., toin. I, col. 49. Id. ibid., col. 394. Nobil. in Vet. Testam. secund. LXX, tom. II, pag. 474. Calmet. Comment in sacr. Lat. vers. antiq Calmet. Comment. in Isa., tom. V, pag. 574. tom. II, p. 535.

ANDREÆ GALLANDII PROŒMIA. auctor prolegomenwn ad tomom HI versionis Lxx-viralis editionis Grabianæ qui Nobilium secuti, ad illud pariter Isaiæ 1x, 6, eumdem locum ex ea epistola pseudepigrapha tanquam vere Ignatianum excitarunt. Quid quæris? Mirari subit enimvero neque Tillemontium neque Montfauconium, qui et textum Græcum,Ignatianum, ut quidem putat, in medium profert, in suspicionem haud venisse, verba illa non ab Ignatio, sed ab Ignatiastro fuisse conscripta, nec in sincera, sed in interpolata að Smyrnæos epistola exstare. Baronio utique indulgendum eodem nomine, quo paulo ante Nobilium excusatum voluimus. Quid igitur, inquies, de Chrysostomo statuendum fuerit? De eo nimirum ita sentiendum existimamus vel aliquod S. martyris scriptum sive epistolicum sive alius generis nunc deperditum respexisse S. doctorem: vel, si mavis, Ignatii epistolarum codicem interpolatum in ejus manus aliquando incidisse, quem putarit esse germanum; quod tamen vix crediderim: vel denique ipsum fortasse in alium ab Ignatio apostolicum virum oculos intendisse. At de his satis: quæ quidem non solum eapropter adnotanda censuimus, ne virorum doctissimorum auctoritas incuriosis lectoribus fucum faciat, sed etiam in primis ut epistolis genuinis debitus honor in tuto positus firmius consistat. Verum autequam alio se convertat oratio, de Ignatii epistola Romanis inscripta quæ in codice Mediceo desideratur, nonnulla hic admonenda occurrunt, iisque addenda, quæ superius ea de re attigimus. Hanc igitur epistolam typis consignaturi, Smithi exemplar ad Ruinartii editum diligenHac item arrepta occasione haud otiosum fortasse fuerit meminisse illius fragmenti, quod e Joannis Chrysostomi homilia De non unathematizandis vivis vel defunctis desumptum, epistolis Ignatianis primɔ loco subjecimus. Sic autem habet: “Ov τpóπιν ὁ περιθεὶς ἑαυτῷ ἁλουργίδα βασιλικὴν ιδιώτης τυγχάνων, αὐτός τε καὶ οἱ αὐτῷ συνεργήσαντες, ώς τύραννοι ἀναιροῦνται· οὕτως, ἔφη, οἱ τῇ δεσποτικῇ ἀποφάσει χρησάμενοι, καὶ ἀνάθημα τῆς Ἐκκλησίας ποιήσαντες ἄνθρωπον, εἰς παντελῆ ὄλεθρον ἀπάγουσιν ἑαυτοὺς, τὴν ἀξίαν τοῦ Υἱοῦ ἀφαρπάζοντες. Id est: Quemadmodum si quis, privatus cum sil, regiam purpuram induerit, tum ipse tum commilitones ejus, quasi tyranni interficiuntur: sic, inquit, qui Dominico utuntur decreto, et hominem Ecclesiæ anathema faciunt, in extremam se perniciem abducunt, Filii dignitatem usurpantes. Hoc autem dictum inter reliqua Ignatiana quæ in epistolis sinceris haud exstant, reponendum censuimus, S. doctoris reve rentia et auctoritate permoti; qui ejusmodi effatum enuntiaturus, suos auditores bis verbis alloquitur: • Βούλεσθε μαθεῖν, οἷά τις ἐφθέγξατο ἅγιος τῶν πρὸ ἡμῶν τῆς διαδοχῆς τῶν ἀποστόλων γενόμενος, ὃς καὶ μαρτυρίου ἠξίωτο;» Vultis discere quid dizerit vir quidam, qui ante nos et de successione aposto- ter exactum selegimus: neque enim Clericum in lorum fuit, ac martyrio dignatus est? Quem enim alium martyrem ex apostolorum successione, proSulerit Chrysostomus Antiochiæ loquens, quam Ignatium Antiochenum episcopum? ut jure arguit cl. Montfauconius Baronius qui primus locum detexit epistolam ad Smyrnæos S. Patri ante oculos obversatam fuisse conjecit, ubi hæc leguntur: «Εἰ γὰρ ὁ βασιλεῦσιν ἐπεγειρόμενος, και λάσεως ἄξιος δικαίως γενήσεται, ως γε παραλύων τὴν κοινὴν εὐνομίαν· πόσῳ δοκεῖτε χείρονος ἀξιωθήσεται τιμωρίας, ὁ ἄνευ ἐπισκόπου τί ποιεῖν προαιρούμενος, καὶ τὴν ὁμόνοιαν διασπῶν, καὶ τὴν εὐταElav ovyyέwv;› Si enim jure erit pœna dignus qui adversus reges insurgit, ut qui resolvat communem quietem: quanto pulalis gravius merebitur suppli- [) cium, qui sine episcopo quid volet agere, concordiam rumpens et bonum ordinem confundens? Cujus quidem loci vim, non verba reddidisse Chrysostomum, atque ad propositum illud suum inflexisse, statuit idem Annalium ecclesiasticorum parens. Secus vero arbitratur Tillemontius cui locus hic Ignatianus cum illo Chrysostomi vix quidpiam affinitatis habere videtur. Montfauconius tamen in Barouii sententiam concedit. Vet. Test. ex vers. LXX edit. Grab., tom. III, prolegom. n. iv, sub fin. §§ Jam ex hoc schemate, et Duo tamen sunt. Joan. Chrysost. Opp. tom. I, pag. 393 ¿dit. Paris. BB. secunda Coteleriana Patrum apostolicorum editione sequi placuit, qui, ne lectore quidem admonito, textum sive ipsius epistolæ sive Actorum martyrii Ignatiani subinde refinxit, eidenique prout sibi libuit immutato suam interpretationem adjecit. Unum vel alterum hujus haud ferendæ licentiæ specimen accipe. In epistolæ inscriptione Ruinartiana editio habet, Пatpòç výlorov. Ita quoque Logothetes. At Clericus cuin Usserio, υψίστου Πατρός. Ibidem apud Ruinartium, καὶ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ μόνου Υἱοῦ αὐτοῦ. Vocem μόνου habet etiam Metaphrastes, legitque in suo codice vetus interpres. Clericus tamen maluit cum Usserio, μονογενούς αὐτοῦ Υἱοῦ. Ibidem Ruinart., ἥτις καὶ προκάθης tat, Ubi apposite observat Smithus, particulam emphaticam xal. male fuisse in vulgatis omissam: quam nihilominus Clericus, Usserium secutus, oimisisse comperitur. lbidem sub finem Ruinartii exemplar, ¿r 'Inσov Xpiorý tý Oɛ4. Clericus vero, ἐν Κυρίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ Θεῷ. Habet quidem Usserius Κυρίῳ, sed retinet articulum τῷ θ., 2 Clerico prætermissum: quod in primis notandum. Uno verbo, editor Amstelodamensis, relicta passim Ruinartiana editione, Usserium ubique ferme asseMontfauc. in Chrysost. ibid., not. c. 121) Baron. ad an. 382, § Lu. Ignat. Epist. ad Smyrn. interp., cap. 9. Tillem. Mém. eccl. tom. XI, p. 364.

PROLEGOMENA. præcocis ingenii fetus fuisse videtur: ut proinde comiter sit excipiendus juvenis eruditissimus, qui magna spectasse comperitur: quia non modo noR invidetur illi ætati, ut vere ac sapienter Cicero verum etiam ſavetur. ctatur; qui tamen, cum hanc Ignatii epistolam in ▲ polatas pari jure gaudere opinatur. Sed iste demum nullo ms. codice invenisset, unius veteris interpretis ductu eam ab interpolationibus redimere adnisus fuit. Utque res experimento probetur, adeat lector Grabium qui Ruinartii exemplar verbotenus exhibuit, variasque Usserianas lectiones in cujusque paginæ limbum conjecit: quas quidem cum Clerici edito diligenter conferens, haud pauca sane addita, immutata, transposita facili negotio deprehendet, Rectene vero an secus id factum fuerit, aliis decernendum relinquimus. Nos enim nonnulla speciminis ergo ex una epistolæ inscriptione delibasse contenti, ad alia properamus. CAPUT IV. Quinam harum epistolarum integritatem præ cæteris propugnarint. Novissimus ipsarum osor Oudinus, a Mamachio V..C. acriter castigatus. Heumannus item plerumque Oudini sectator perstringitur: ejusque objectatio de vocibus Latinis textui Græco immistis exploditur. Epistolæ ab Ignatio eo tempore perscriptæ, quo fuit Antiochia Romam missus martyrio consummandus. Inter eos autem qui pro epistolis sinceris vindicias evulgarunt, Pearsonium eminere nemo nescit; sive ingenii et judicii acumen inspicias, sive multijugam et exquisitam eruditionem spectes, sive copiam argumentorum et pondus expendas. Verum, opus Pearsonianum licet adeo luculentum, oppugnare sunt aggressi Matthæus Larroquanus et Casimirus Oudinus. Et illius quidem conatus irritos fuisse commonstrarunt in primis partim Georgius Bullus partim Nicolaus Nourrius aliique: ut proinde Clericus jure censuerit, dum ait ‹ Illarum rerum periti, utroque opere diligenter per lecto, negarunt eruditum illum virum ulla ratione Pearsonii argumenta labefactasse. › Oudini vero dissertationem qui Dallæi ejusque sequacium objectationes plerumque instaurasse perhibetur, tanta demum rationum vi cum elocutionis dignitate conjuncta, nuper confutasse novimus virum doctrina et eruditione præstantem Thomam Mariam Mamachium ut jure usurpare possit V. C. Tullianum illud: Nullo eum loco consistere sum passus. Atque inde intelligas velim, soluta simul Heumanni argumenta; quippe qui Oudiniana potiora paucis contracta, tanquam Ignatii epistolarum certissima vobɛtaç indicia sibi videri asseverat Jamque idem judicium tulerat ipsemet Heumannus in Actis eruditorum Oxoniensem Smithi editionem recensens; cujus deinde sententiam placuit Oudino in laudatam suam dissertationem transferre Jam vero postularet instituti nostri ratio, ut de harum epistolarum integritate sermo haberetur. Sed actum profecto ageremus, cum jamdiu eo munere adeo strenue perfuncti fuerint complures viri docti, ut hac de re nullus omnino dubitandi locus supersit, dummodo quisque, præjudicatis opinionibos tantisper sepositis, sincera mente atque animo ingenuo rationes utrinque allatas diligenter excutiat. Vindices Ignatianos præcipuos collectos præbet c utraque Coteleriana Patrum apostolicorum editio Amstelodamensis: quibus tamen addendi Tillemontius Natalis Alexander Nourrius atque Ceillierius Neque omittendi Wottonus Clericus Wesselingius et Joannes Ludovicus Frey qui pro breviorum Epistolarum germanitate stylum strinxerunt adversus Guilielmum Whistonum, qui non solum septem epistolas longiores, verum etiam tres pseudepigraphas, ad Tarsenses, ad Antiochenos et ad Heronem, tanquam genuinas in suo Christianismo redivivo omni animi contentione propugnavit. Whistono haud ita pridem quam proxime accessit Joannes Philipļus Baraterius ut qui licet breviores epistolas velut sinceras agnoscat, longiores tamen sive inter- thum loca illa omnino prætermisisse, quod essent Grab. Spicil., tom. II, p. 13 seqq. Tillem. Mém. eccl. tom. II, pagg. 204, Nat. Alex. Hist. eccl., sæc. 11, dissert. XXIII. Nour. Appar. ad Bibl. PP., tom. I, pag. 78 seqq. Ceill. Hist. gener. tom. I, pag. 623 seqq. Wotton. Præfat. ad Epist. S. Clement. Rom. pagg. CLXXXIII-CCII. Cleric. in calce vol. II PP. apost., pag. 501 segg. Wesseling. Probabil. lib. sing. cap. 55, p. 233 seq. Frey præfat. ad Epist. SS. PP. 53) Whiston. The primitive Christianity reviv., vol. I. Lond., 1711, 8. Barat. Dissert. 1 et 1 de Constit. apost., pagg. 250, 279, Quandoquidem vero Germanus ille criticus in ea Lipsiensi recensione, quam licet Oudino probatam eruditissimus Mamachius præteriit, inter notas suppositionis earumdem epistolarum, illud etiam referre præ se fert, quod Græcis vocibus quædam etiam Latinæ immistæ reperiantur, cujusmedi sunt ἐξεμπλάριον δεσέρτωρ, δεπόσιτα,άκας - лta queriturque proinde Pearsouium ac SmiCicer. De offic., lib. 11, cap. 9 seu 13. Bul. Defens. fid. Nic., sect. m, cap. 1, §§ 10 14, pag. 179-184. Nourr. Appar. I. c. Cleric. Præfat. ad vol. II. PP. Apostol. Oudin. Comment, de scriptor. eccl., tom. I, pag. 89 seqq. Mamach. Originn. et antiqq. Christiann., t. IV. pag. 377-406. Heum. Consp. rein. litter., cap. 7, § xuv, p. 491, et Pacil., tom. II, p. 248. Id in Act. Erud. Lips. ann. 1710, pag. 196, seq. Oudin 1. c., pag. 139. Ignat. Epist. ad Smyrn., cap. 12, ad Ephes., cap. 2, ad Trall., cap. 3. Id. Epist. ad Polycarp., cap. 7.

ANDREE GALLANDII PROCEMIA. eu judice satis incommoda nimiumque negotii fa- dedit ad Philadelphenses, ad Smyrnæos, privatim cesserent hic demum istiusmodi objectamentum to Here præstat, cum Vossius et Cotelerius censori nostro haud fecisse satis videantur. Rem paucis transigamus. Si sancti martyris Ignatii epistolarum sinceritas periclitetur, quod in ipsis aliquot voces Latinæ occurrant, de divinis quoque Novi Testamenti litteris conclamatum profecto erit. In his enim legimus, κεντουρίων κήνσος κου στωδία πραιτώριον σιμικίνθιον σουδάριον σπεκουλάτωρ τίτλος Si eo, inquam, nomine tanquam interpolatæ aut pseudepigraphæ sint habendæ Ignatianæ epistolæ, Novi ergo Fœderis abßevela concidat necesse erit. Quis autem sanæ mentis de litteris divinitus inspiratis, id nedum dicere, sed ne cogitare quidem audeat? An vero vocabula ista, κεντουρίων, κήνσος, xovorwòla, etc., castius puriusque Græce sonant, quam ἐξεμπλάριον, δεσέρτωρ, δεπόσιτα? etc. Quod si apostolis et evangelistis, Matthæo (aut, si mavis, ejus interpreti), Marco, Lucæ, Joanni, Paulo Græce scribentibus, voces Romanas usurpare aliquando licuit, quidni et Ignatio apostolorum discipulo? Sed neque vitio demum vertenda divinis auctoribus, adeoque potiori jure neque sancto episcopo Antiocheno, hujusmodi scribendi ratio: sic enim ferebat occasio; tunc temporis nimirum per universam fere Græciam, Syriam, Ægyptum, etc., Romano imperio longe lateque propagato, ut optime arguit cl. Blackwallus Neque aliter sane antiquis Græciæ scriptoribus usu venit, Herodoto, Thucydidi, Xenophonti; apud quos dzirduns, ἄσχυ, βάρις, κανδός, κάρανος, κάσας, παρασάγο ms aliasque voces peregrinas, Persicas, Ægyptia cas, legere est: propterea scilicet quod illa ætate qua florebant ii Græciæ scriptores cultissimi, Persarum, Ægyptiorum aliarumque Orientis nationum bella, commercia, itinera, plures ejusmodi exoticas voces in Græcam linguam invexerant. Atque hinc sane quisque intelligit quam immerito ista objecerit vir ille criticus. At alio convertenda est oratio: temporis enim notationem quo epistolæ vi ab Ignatio perscriptæ feruntur, nostra interest definire. Constat autem, Eusebio teste sanctum martyrem eo in itinere illas exarasse, quo jussu Trajani Augusti Antiochia Romam deducebatur, feris objiciendus. Et quatuor quidem, cum Smyrnam pervenisset, misit ex ista urbe ad Ephesios, ad Magnesianos, ad Trallianos atque ad Romanos: ulterius vero progressus, dum Troade consisteret, inde tres reliquas Marc. xv, 39, 44, 45. Matth. xvii, 24; xx11, 17, 19. Matth. xxvII, 65, 66; xxvII, 11. Matth. xxvii, 27; Marc. xv, 16; Joan. xvIII, 28, 33; xix, 9; Act. xx111, 35; Philipp. 1, 13. Act. xix, 12. Luc. xix, 20; Joan. x1, 44; xx, 7; Act. xix, Marc. vi, 27. que ad Polycarpum horum episcopum. Sed quo demum anno ista contigerint, cap. sequente opportunius disquirendum. * CAPUT V. De Ignatiani martyrii Actis sinceris a Theoderico Ruinartio V. C. primum editis. Eorum uterque velus interpres additus: integritas paucis asserta. S. Ignatii epistolis genuinis Acta Martyrii ejusdem sincera subjecimus, Oxoniensem Smithi editionem secuti, ut superius innuimus. Græco textui, e codice Colbertino a V. C. Theoderico Ruinartio primum evulgato, duplicem utrinque appinximus Latinam versionem; alteram quidem veteris interpretis, e ms. Cajensi ab Usserio jampridem editam; alteram vero ab eodem Ruinartio adornatam: quam enim Clericus refecit, insuper habuimus ea de causa cujus paulo ante meminimus. Aliam quoque separatim adjecimus antiquam versionem, e codice Coltoniano a laudato Usserio descriptam; quod ejus auctor verum Actorum Græcorum exemplar præ oculis habuisse noscatur, licet quandoque textus aut sententiam aut verba neutiquam fuerit assecutus. Eo autem consilio utrumque veterem interpretem proferendum existimavimus, quo Græcis lux major accederet, sicubi haud satis aperta sive minus emendata occurrant. De horum autem Actorum außɛvela nemo est qui jure vel minimum ambigat. Siquidem, ut cum Smitho loquar a familiaribus S. Ignatii qui Antiochia Romam usque illum sunt comitati, atque illius ultimo et maxime glorioso agoni interfuere, descripta fuisse, multa in ipsis Actis id testatissimum reddunt. In his enim sic loquuntur qui ea litteris tradidere 'Hμεïç μèr äкortes ἀπηγόμεθα, στένοντες ἐπὶ τῷ ἀφ' ἡμῶν μέλλον. τι χωρισμῷ τοῦ δικαίου γίνεσθαι. Nos qu dem inviti abducebamur, gementes ob separationem viri justi a nobis mox futuram. Et nonnullis interjectis sub finem: Τούτων αὐτόπται γενόμενοι. Ηοrum nos ipsi spectatores facti. Hæc, inquam, aliaque extra omne dubium ponunt, a S. Ignatil comitibus Acta bujusmodi fuisse perscripta: et quidem non longe post ipsius consummationem, et proximo, ut verisimillimum videtur, anno; dum res gestæ cum totius itineris ratione, in recenti fidelius inhæserint memoria. Illos autem fuisse Philonem et Agathopodem, quorum meminit sanctissimus martyr in Epistolis ad Smyrnæos et ad Philadel - phenses hunc Antiochenæ, illum vero Tarsen42. Blackwall. Auctor. sacr. class. defens. tom. I part. 1, cap. 1, § 5, p. 48. Euseb. Hist. eccl., lib. 1. cap. 36. Smith. præfat. in Act. martyr. S. Ignat., p. Act. martyr. Ignat., cap. 5. Ibid., cap. 7. Ignat. Epist. ad Smyrn,, capp. 10 et 43. l. ad Philadelph., cap. 11. Juan xix, 19.

PROLEGOMENA. sis Ecclesiæ diaconum, vix a quoquam dubitari tentiæ in anno definiendo quo gloriosus martyr aut potest aut debet.» Hactenus vir eruditus; qui et adversus Riveti, Blondelli aliorumque cavillationes, pleraque subdit lectu digna de itinere instituto atque in iisdem Actis recensito. Quibus tamen unum addere liceat, Philoni scilicet et Agathopodi adjungendum saltem nominatim et Crocum, qui sanctum martyrem Romam usque assectatus fuisse perhibetur. Ejus enim meminit in epistola ad Romanos his verbis Tpápw ś ὑμῖν ταῦτα ἀπὸ Σμύρνης. Ἔστι δὲ καὶ ἅμα ἐμοὶ σὺν ἄλλοις πολλοῖς Κρόκος το ποθητόν μοι όνομα. Porro hæc scribo vobis e Smyrna... Est autem mecum cum aliis multis et Crocus, desideratum mihi nomen: ut proinde quinam seu quotnam hæc Acta descripserint, prorsus nos lateat. Verumtamen eorum integritati minime omnium id officere plane constat, cum et alia plura martyrum Acta sincera quis lit· teris consignarit, plerumque ignoremus. Nonnulli quidem horum Actorum veritatem oppugnare sunt aggressi, quos inter primas ferre comperitur Oudinus: ejus enim confidentia eo usque processit, ut S. Ignatium Antiochiæ in pace decessisse conjecerit Scaligeri forte dubietate permotus, qui olim edoceri petebat cur demum Ignatius e Syria fuerit Romam deductus Verum Oudini sententiam, quam haud ita pridem Heumannus quoque instauravit funditus evertit vir doctus superius nobis laudatus. CAPUT VI. De tempore quo sanctus martyr passus existimatur, due feruntur celebriores sententiæ: quarum altera ejusdem martyrium anno 116, altera 107 consignat. Posterior priori præferenda videtur: adcoque ipso anno 107 currente, scriptæ ducuntur epistolė Ignatianæ: Acta vero martyrii, anno insequente 108 litteris mandata censentur. Cæterum alii cordatiores critici pura et germana eadem Acta esse statuunt, neque jure a quoquam sollicitanda. Et illi quidem paucissima tantum in iis vitio librariorum corrupta fuisse conjectant, ea præsertim quæ ad annos imperii Trajani et consulum notationein spectant: hi vero, licet haud emendatissimum vetustum hoc monumentum agnoscant, ad tempus tamen in eo signatum quod attinet, integrum esse ac genuinum decernunt. Unus Grabius potiora horum Actorum capita velut sincera recipiens postremam partem omnino spuriam et ab interpolatore quodam assutam arbitratur. Hinc itaque ortæ variæ virorum eruditorum senIgnat. ad Rom., cap. 10. Oudin. Comment. de scriptor. eccles., t. I, p. 133. Scalig. Animadv. in Euseb. Chron., ad anu. MMCXXIII, pag. 207. Heumann. Conspect. reip. litter., c. 7, § xLv, p. 493. Mamach. Originn. et antiqq. Christ., t. IV, Ignatius occubuit. Has inter duæ celebriores circumferuntur: quarum altera martyrium illud anno Christi 116, altera anno 107 illigandum statuit. Et priorem quidem Pearsonius excogitavit propugna vitque in dissertatione posthuma de anno quo S. Ignatius a Trajano Antiochiæ ad bestias erat condemnatus, a Thoma Smitho in suam Oxoniensem editionem Ignatianam primum conjectam. Pearsonio mox accessit Guillelmus Loydius in diatriba ejusdem argumenti, quam edidit atque comproba· vit Antonius Pagius eosque secuti sunt deinceps Grabius, Smithus et Lequienius Inhæret autem hæc sententia Joannis Malalæ in primis auctoritati, asserentis quo tempore terræmotus Antiochiæ accidit, imperatore illic adhuc agente, martyrio coronatum esse S. Ignatium episcopum Antiochenum. Εμαρτύρησε δὲ ἐπὶ αὐτοῦ ὁ ἅγιος Ιγνάτιος, ὁ ἐπίσκοπος τῆς πόλεως Αντιοχείας. Istius vero terræmotus characteres hujusmodi profert paulo ante idem auctor: Επὶ τῆς βασιλείας τοῦ θειοτάτου Τραϊανοῦ, ἔπαθεν Αντιόχεια ή μεγάλη, ή πρὸς Δάφνην, τὸ τρίτον αὐτῆς πάθος, μηνὶ ᾿Απελ lalu tŵ xal Aexeµáplw, II (leg. KI³) ħµépą, A., µɛτὰ ἀλεκτρυόνα, ἔτους χρηματίζοντος ΡΞΔ' κατὰ τοὺς 'Aveloxels. Divinissimo Trajano imperante, tertiam suam calamitatem passa est magna Antiochia ad Daphnen sita, mense Apelleo sex Decembri, die vicesima tertia, feria prima, post gallicinium, anno æræ Antiochenæ clxiv, qui aimus cœpit a Kalendis Septembribus anni æræ vulgaris cxv. Ille igitur terræmotus sub finem ejusdem anni 145 contigit, die scilicet subsequentis Decembris vigesima tertia, in feriam primam incidente; Trajanumque ibidem hiemantem, teste Dione pene oppressit. Cum autem idololatris in more positum esset in Christianorum excidium calumnias struere, illisque maxime omnium publicas calamitates passim ascribere, inde colligunt modo laudati critici, auno 116 ineunte, Trajanum proximo vere in Parthos exercitum ducturum, în judicium vocasse Ignatium, illustrem Christianorum in Syria doctorem, illumque palam Christum confitentem seque de superstitione objurgantem, ad bestias damnatum Romam duci jussisse: quo demum cum post longum iter pervenisset, eodem anno 116 desinente, die 20 Decembris, ut ejus Acta testantur martyrio est coronatus. Quibus positis, scriptæ sunt ergo epistola: Ignatianæ, ad mentem prædictorum eruditorum, eodem anno æræ vulgaris 116, Actaque martyrii anno insequente 117 litteris consignata. Posterior vero sententia, quam præ cæteris asp. 401-404. Grab. Spicileg. SS. PP., tom. II, p. 22. Pagi. Critic., ad ann. 107, § iv seq. Lequien. Or. Christ., tom. 11, col. 701. Malal. Chronogr. lib. x1, sub iuit., p. m. 117. Dio, pag. 782. Act. martyr. Ignat.

ANDREÆ GALLANDII PROŒEMIA. seruere viri doctissimi, Usserius, Tillemontius darum Historia Partbicam Trajani expeditiosque nuper Corsinius, anno Christi 107, Trajani x, S. Ignatii martyrium illigat, sincerisque Actis Ignatianis inniti potissimum comperitur. In his enim legimus Trajanum confecto bello Dacico, imperii sui anno 1x, évváTY) ETSI TÝS AUTOU fandɛlaç, festinanter Armeniis et Parthis bellum illaturum, σπουδάζοντα ἐπὶ ᾿Αρμενίαν καὶ Πάρθους, iter orientale suscepisse, sub finem scilicet præc.edentis anni 106; siquidem cum Trajanus, teste vel ipso Joanne Malala mense Hyperberetæo sive Octobri Roma digressus esset, proximo autem mense Apellæo sive Decembri Seleuciam pervenisset, Antiochiam demum Syriæ ingressus est un Αὐδυναίῳ, τῷ καὶ Ἰαννουαρίῳ, ἐβδόμῃ ἡμέρᾳ, ε., pepe, mense Audynæo sive Januario, die septima, feria quinta, hora quarta matutina. › Ex quo feriæ quintæ, cum septima die Januarii anno æræ Christianæ 107 concurrentis, charactere colligit Usserius hoc ipso anno ineunte, a Trajano Antiochiæ ad expeditionem Parthicam se comparante, damnatum fuisse S. Ignatium; qui proinde anno eodem labente, imperii Trajani x, die Decembris 20, martyrium subiit: adeoque illo ipso anno 107 currente perscriptæ ab eo fuerint epistolæ, atque insequente 108 ejusdem martyrii Acta evulgata. Apud Malalam quidem, sive ejus inscitia sive librariorum oscitantia, in notatiouem temporum cum imperii Trajani tum Ignatiani marlyrii menda nonnulla irrepsisse noscuntur: levi tamen negotio ex iis emendanda, quæ Usserius, " Chilmeadus aliique monuerunt: sive ut laudatus chronographus sibi constet, sive ut ejus dicta monumentis vetustioribus, in primis vero Chronico Easebiano, haud repugnantia comperiantur. ' Ceterum quo hactenus enarrata reliquis Trajani gestis in Oriente paria respondeant, duplicem ab eo Parthicam expeditionem susceptam Tillemontius jare conjecisse videtur cujus proinde sententiam nuper fuisse amplexus atque confirmasse validius perhibetur, vir politioribus litteris præstans Eduardus Corsinius In eam quidem Dissertationem Corsinianam Dubia proposita per Erasmum Froelichium elegantioris doctrinæ consultissimum novimus quæ tamen laudatus vir doctus in altera Dissertatione sibi diluenda sumpsit At virorum criticorum arbitratui de hac erudita disceplatione judicio relicto, interim vero ad rem nostram quod attinet, ipsummet Corsinium juverit sic lequentem audire: Vaillantius, inquit, in ArsaciAct. martyr. Ignat., cap. 2. Malal. Chronogr. lib. xi, sub init., pagg. 115, Usser. not. 6, in martyr. S. Ignat. Chilmead. ad Malal. lib. xi. nott. 23, 29, pag. 35. Tillem. Hist des Emper. tom. If, not. xvII, sar Trajan. pagg. 505–509. Id. Mém. eccl., tom. 11, pagg. 195, 579, 583. Corsin. Dissert. de Minnis. numm., pag. 6 Seqų Liburni 1754. nem anno solum U. C. 865 susceptam putavit; quemadmodum sane Loydius Fabrettus Norisius Pagius Basnagius aliique plurimi Parthicum hoc iter post sextum consulatum, anno U. C. 865, a Trajano Romæ susceptum contigisse contendunt. Tillemontius vero quo certe nemo subtilius atque accuratius hanc temporum rerumque gestarum seriem exploravit, Baronii ac Petavii vestigiis insistens, Parthicam hanc Tra - jani Cæsaris expeditionem exeunte anno U. C. 859 contigisse demonstrat. Ut autem omnia quæ a Norisio cæterisque proposita fuerant, accurate explicari simulque componi possint, Tillemontius ipse observavit quod duplex Trajani in Orientem iter distingui debet: ut in primo quidem Trajanus Armeniam ac Mesopotamiam in Romanæ provinciæ formam redegerit Parthiæque regnum Chosroi reliquerit in secundo vero Parthis ipsis, expulso Chosroe, regem alium concesserit. › Ac certe quidem Trajanum Armenia jam pridem recepta Romam rediisse, iterumque Roma in Orientem profectum esse, ex nummis etiam ostendi posse putaverim, si cum Dionis Historia conferantur. Siquidem scriptor ille cum dixisset, Armeniam a Trajano Cæsare sine prælio receptam Romanoque populo tributam esse, mox subdit: 'Azńrtwr avtý οἱ τῇδε σατράπαι, καὶ βασιλεῖς μετὰ δώρων.... Παρθαμασίρην τὸν ᾿Αρμενίων ἐτιμωρήσατο. Ἐπεὶ δὲ πᾶσαν τὴν Ἀρμενίων χώραν είλε, καὶ πολὺ λοὺς τῶν βασιλέων τοὺς μὲν ὑποπεσόντας ἐν τοῖς φίλοις ἦγε, τοὺς δέ τινας καὶ ἀποθανόντας (legendum puto ȧzórtaç, ut hi postremi veluti absentes a prioribus qui Trajano occurrerant, distinguantur) ἁμαχεὶ ἐχειροῦτο· τάτε ἄλλα ἐψηφίζετο αὐτῷ πολλὰ ἡ βούλη, καὶ Οπτιμον εἶτ᾽ οὖν Αριστον, ἐπωνόμασεν. Satrape qui regionem tene bant, regesque cum muneribus ei occurrerunt. Parthamasirem Armeniorum regem punivit; captaque universa Armeniæ regione, reges qui deditionem fecerant, in amicorum numero habuit; quosdam vero etiam absentes absque pugna cepit: eique tum alia plura decrevit senatus, tum præsertim Optimi cognomentum concessit. Itaque ex Dione et Zonara queque, Optimi nomen tunc primum Trajano Cæsari Romæ concessum fuit, cum is Armeniam expulso Parthamasiride cæterisque regulis ɔmr.ino sublatis occupasset: ideoque cum in nummis pluribus Romæ percussis Optimi nomen Trajano tributum occurrat, in quibus ipse Consul v voca- Froelich. Dub. de Minnis., etc. Vienuæ Austr. 1754. Corsin. Dissert. in qua Dub., etc. Romæ 1757. Vaillant. Arsacid. hist., p. 305. Loyd. De Ep. Ignat. Fabrett. De col. Trujan., p. 290. Noris. Epist. Consul., p. 72. Pag. ad ann. Chr. 105, § 11 seq. Basnag. Annal. eccl., ad ann. 112. Tillem. Hist. Impp. in Trajan., art. xxviii, et not. xvII, p. 509.

PROLEGOMENA. protuli ut vexatis adeo Ignatii martyris Actis bine etiam splendor ac præsidium accederet, ostendi jam poterit quod duplex Trajani in Orientem profectio agnosci debet ut in prima quidem Chosroi placatus obsides solum ab illo receperit, solaque urbe Nisibi Batnisque ceptis Parthici nomen obtinuerit; in altera vero, cum Chosroes aut a Parthis ipsis expulsus foret, aut fildem Trajano obstrictam violasset, Parthis ipsis novum regem constituerit. › Hactenus vir ille doctissimus. Neque omitas velim quæ Pearsonianæ sententiæ patronis baud ita pridem opposuit Baraterius Si enim ea cum Tillemontii et Corsinii placitis componantur, res ev tandem deducitur ut omnino confecta esse videatur; ac proinde nemo in posterum de Actorum Ignatiani martyrii sinceritate jure dubitare possit. tur dubitari certe vix poterit quin Trajanus etiam Græcisque nummis, quos eo libentius hic Armeniam subegerit, atque Optimi nomen obtinuerit ante annum U. C. 865, quo sextum consulatum Romæ suscepit. Ita quoque, cum in nummis aliis Optimi titulus observetur, simulque Proſectio˝Augusti memoretur; facile exinde apparet Trajanum, etiam post subactæ Armeniæ tempus atque Optimi nomen ipsi tributum, aliquando Roma discessisse: quod fieri certe vel explicari non posset, si semel tantummodo adversus Armenios ac Parthos anno U. C. 865 Roma profectus in Oriente obiisset. ‹llæc ipsa quoque Trajani expeditio ante annum U. C. 865 suscepta, pulcherrimo Antiocheno nummo confirmari poterit in quo perspicue legitur: AHMAPX. EZ. YHAT. E. Tribuniciæ potestatis, Consul v. Etenim si nummus ille tum cusus fuit cum primum Trajanus Antiochiam advenit, ut cl. editor existimavit, perspicuum fiet Trajanum in Orientem ante consulatum sextum, adeoque ante annum U. C. 865 concessisse: quemadmodum sane perspicuis temporum characteribus adventus ille Antiochiam in Malalæ Historia anno U. C. 860 tribuitur; atque in Actis S. Ignatii martyris perspicue discrteque legitur, quod martyr ille nono Trajani imperantis anno, Sura et Senccione consulibus, hoc est anno 860, ineunte Januario mense, Trajano Antiochiæ degenti, atque in Armenios et Parthos moventi oblatus fuit. Denique eximius alter Trajani nummus habetur in quo Cæsar ipse АРІСТ. СЕВ. ГЕРМ. ДАК. ПАРО. Optimus, Аиgestus, Germanicus, Daccius, Parthicus appellatur, simulque decimus imperii ipsius annus expressus conspicitur. Ergo anno U. C. 864, in quem decimus imperii annus incurrit, Trajanus jam Optimi, atque a militibus saltem Parthici nomen acceperat: ideoque Parthicum iter ab illo susceptum ad annum U. C. 859 referri debet. ‹ Itaque non ex scriptoribus solum quos Tillemontius accuratissime exhibuit, sed ex Latinis Vaillant. tom. II, pag. 121. Ibid. et tom. I, pagg. 47, 49. Gesn. Tab. I, n. 78. Vaillant. tom. II, pag. 127. Malal. Histor. lib. xt, init. Gesner. Tab. Lxxx n. 11. Barat. Disquis, chron. de success. antigo. Jam vero ad eam difficultatem enodandam quæ peti solet ex iisdem Actis, ubi S. Ignatii martyrium consignatur υπατευόντων παρὰ Ρωμαίοις Σύρα καὶ Σενεκίου τὸ δεύτερον, Coss. apud Romanos Sera el Senecione 11, cum ex Fastis constet anno æra Christianæ 107, Senecionem Iv, et Suram 111, COúsules processisse; plura præter Usserium profert accuratissimus Tillemontius Quibus addere præstat quæ in veterem eorumdem Actorum interpretem erudite observavit præsul amplissimus Franciscus Blanchinius Verum in his diutius immorari, instituti nostri ratio non patitur. nus Hic tantum lectorem monituin volumus, quidem sententiæ a Pearsonio aliisque propuguată primum adhæsisse, anno 116 epistolas Ignatianas illigantes, dum illas typis excudendas curabamus; sed re deinceps attentius inspecta, nunc demum alteram sequendam ducimus, quandoquidem validioribus argumentis confirmata esse nobis videtur· ut proinde anno currente 107 easdem epistolas a S. Ignatio perscriptas, ejusque Acta martyrü anno insequente 108 litteris mandata existimemus. Episcopp. Romm., cap. 7, § 4, pag. 84 seqq. Almelov. Fasti coss., p. 132, alii. Tillem. Hist. des Emper., tom. II, nott. xvii, XIX, pagg. 506, 510. Blauchin. præfut. ad Anast. Biblioth., wm. I, $ 19.