Diplomatic text · TLG-E clean (recovered via audit-verified maximization) — PG column chips mark the printed columns.
PG 5:1029Μαρτύριον τοῦ Ἁγίου Πολυκάρπου
EPIST. ECCLESIÆ SMYRN. DE MARTYRIO S. POLYCARPI.
ΤΗΣ ΣΜΥΡΝΑΙΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΠΕΡΙ ΜΑΡΤΥΡΙΟΥ
ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ
ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ
ECCLESIÆ SMYRNENSIS
DE
MARTYRIO SANCTI POLYCARPI
EPISTOLA CIRCULARIS
Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ, ἡ παροικοῦσα Σμύρναν Ecclesia Dei quæ Smyrnæ peregrinatur, Ecclesi
τῇ Ἐκκλησίᾳ τοῦ Θεοῦ τῇ παροικούσῃ ἐν Φιλο
μηλίῳ καὶ πάσαις ταῖς κατὰ πάντα τόπον
τῆς ἁγίας καὶ καθολικῆς Ἐκκλησίας παροικίαις
ἔλεος, εἰρήνη καὶ ἀγάπη ἀπὸ Θεοῦ Πατρὸς
καὶ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πληθυν
θείη.
Dei quæ Philomelii peregrinatur, et omnibus
ubique terrarum sanctæ et catholicæ Ecclesiæ
parœciis: misericordia, pax et charitas a Deo
Patre et Domino nostro Jesu Christo multiplicetur.
1. De martyrio Polycarpi et sociorum scribimus.
Ἐγράψαμεν ὑμῖν, ἀδελφοί, τὰ κατὰ τοὺς μαρτυρήσαντος, καὶ τὸν μακάριον Πολύκαρπον, ὅστις ὥσ-.
περ ἐπισφραγίσας τῇ μαρτυρίᾳ αὐτοῦ κατέπαυσε
τὸν διωγμόν. Σχεδὸν γὰρ πάντα τὰ προάγοντα ἐγένετο, ἵνα ἡμῖν ὁ Κύριος ἄνωθεν ἐπιδείξῃ τὸ κατὰ τὸ
Εὐαγγέλιον μαρτύριον. Περιέμενεν γὰρ, ἵνα παραδοθῇ, ὡς καὶ ὁ Κύριος, ἵνα μιμηταὶ καὶ ἡμεῖς αὐτοῦ
γενώμεθα, μὴ μόνον σκοποῦντες τὸ καθ᾿ ἑαυτοὺς,
ἀλλὰ καὶ τὸ κατὰ τοὺς πέλας. Αγάπης γὰρ ἀληθοῦς
καὶ βεβαίας ἐστὶν, μὴ μόνον ἑαυτὸν θέλειν σώζεσθαι,
ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ἀδελφούς.
Scripsimus vobis, fratres, de martyribus et de
beato Polycarpo, qui martyrio suo, velut signaculo
quodam, persecutioni finem imposuit. Fere enim
cuncta, quæ præcesserunt, ideo evenerunt, ut nobis
Dominus desuper ostenderet martyrium, Evangelio
congruum. Exspectavit enim tradi, sicut et Domninus, ut et nos ipsius essemus imitatores, non solum
nostra considerantes, sed et ea, quæ ad proximos
pertinent. Claritatis enim veræ ac solida est, non
modo se ipsum velle servari, sed etiam omnes fratres.
II. Martyrum mira constantia.
Μακάρια μὲν οὖν καὶ γενναῖα τὰ μαρτύρια πάντα τὰ
· κατὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ γεγονότα. Δεῖ γὰρ εὐλαβεστέρους ἡμᾶς ὑπάρχοντας, τῷ Θεῷ τὴν κατὰ πάντων
ἐξουσίαν ἀνατιθέναι Τὸ γὰρ γενναῖον αὐτῶν
Cfr. Neander, Kirchen Gesch.t.I, p. 107, sqq.
et Euseb. Hist. eccl. lib. iv, e. 15.
Vide quæ ad epist. i Clem. ad Corinth. c. i,
not. 3 adnotavimus.
Ita legendum cum cod. Vindob., cum vet.
int. et Euseb. Histor. eccl. iv, 15. Reliqui codd. Φιλαδελφία, Jac. Philomelium est urbs Phrygia.
Cfr. Ign. ad Smyrn. c. 8.
Ita Jacobsonus e codice Vindob. Male Editi:
Beata et generosa fuerunt cuncta martyria, quæ
juxta voluntatem Dei evenerunt. Cum enim nos
religiosiores simus, Deo omnium rerum potestatem ascribamus oportet. Quis enim generositaκαὶ γάρ, sensu plane nullo. Cotelerius e conjectura
χρή ad oram libri posuerat. Sensus est: e Cum Dei
voluntate omnia regantur, etiam Polycarpus et
socii juxta divinam voluntatem martyrio sunt coronati.»
lla Jacobsonus, qui multis locis textum e
codice Vindobonensi emendavit.
Probatur munc, quod initio capitis dictum
est, martyria illa fuisse beata et generosa.
PG 5:1030Ἡ ἐκκλησία τοῦ θεοῦ, ἡ παροικοῦσα Σμύρναν, τῇ ἐκκλησίᾳ τοῦ θεοῦ, τῇ παροικούσῃ ἐν Φιλομηλίῳ καὶ πάσαις ταῖς κατὰ πάντα τόπον τῆς ἁγίας καὶ καθολικῆς ἐκκλησίας παροικίαις. ἔλεος καὶ εἰρήνη καὶ ἀγάπη θεοῦ πατρὸς καὶ τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ πληθυνθείη.
Ἐγράψαμεν ὑμῖν, ἀδελφοί, τὰ κατὰ τοὺς μαρτυρήσαντας καὶ τὸν μακάριον Πολύκαρπον, ὅστις ὥσπερ ἐπισφραγίσας διὰ τῆς μαρ-τυρίας αὐτοῦ κατέπαυσε τὸν διωγμόν. σχεδὸν γὰρ πάντα τὰ προ-άγοντα ἐγένετο, ἵνα ἡμῖν ὁ κύριος ἄνωθεν ἐπιδείξῃ τὸ κατὰ τὸ εὐαγγέλιον μαρτύριον. περιέμενεν γὰρ ἵνα παραδοθῇ, ὡς καὶ ὁ κύριος, ἵνα μιμηταὶ καὶ ἡμεῖς αὐτοῦ γενώμεθα, μὴ μόνον σκο-ποῦντες τὸ καθ’ ἑαυτούς, ἀλλὰ καὶ τὸ κατὰ τοὺς πέλας. ἀγάπης γὰρ ἀληθοῦς καὶ βεβαίας ἐστίν, μὴ μόνον ἑαυτὸν θέλειν σώζεσθαι ἀλλὰ καὶ πάντας τοὺς ἀδελφούς.
PG 5:1031Μακάρια μὲν οὖν καὶ γενναῖα τὰ μαρτύρια πάντα τὰ κατὰ τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ γεγονότα. δεῖ γὰρ εὐλαβεστέρους ἡμᾶς ὑπάρχοντας τῷ θεῷ τὴν κατὰ πάντων ἐξουσίαν ἀνατιθέναι. τὸ γὰρ γενναῖον αὐτῶν καὶ ὑπομονητικὸν καὶ φιλοδέσποτον τίς οὐκ ἂν θαυμάσειεν; οἳ μάστιξι μὲν καταξανθέντες, ὥστε μέχρι τῶν ἔσω φλεβῶν καὶ ἀρτηριῶν τὴν τῆς σαρκὸς οἰκονομίαν θεωρεῖσθαι, ὑπέμειναν, ὡς καὶ τοὺς περιεστῶτας ἐλεεῖν καὶ ὀδύρεσθαι· τοὺς δὲ καὶ εἰς τοσοῦτον γενναιότητος ἐλθεῖν, ὥστε μήτε γρύξαι μήτε στενάξαι τινὰ αὐτῶν, ἐπιδεικνυμένους ἅπασιν ἡμῖν, ὅτι ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ βασανιζόμενοι τῆς σαρκὸς ἀπεδήμουν οἱ μάρτυρες τοῦ Χριστοῦ, μᾶλλον δὲ ὅτι παρεστὼς ὁ κύριος ὡμίλει αὐτοῖς. καὶ προσέχοντες τῇ τοῦ Χριστοῦ χάριτι τῶν κοσμικῶν κατεφρόνουν βασάνων, διὰ μιᾶς ὥρας τὴν αἰώνιον κόλασιν ἐξαγοραζόμενοι. καὶ τὸ πῦρ ἦν αὐτοῖς ψυχρὸν τὸ τῶν ἀπανθρώπων βασανιστῶν. πρὸ ὀφθαλμῶν γὰρ εἶχον φυγεῖν τὸ αἰώνιον καὶ μηδέποτε σβεννύμενον καὶ τοῖς τῆς καρδίας ὀφθαλμοῖς ἀνέβλεπον τὰ τηρούμενα τοῖς ὑπομείνασιν ἀγαθά, ἃ οὔτε οὖς ἤκουσεν, οὔτε ὀφθαλμὸς εἶδεν, οὔτε ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώ-που ἀνέβη, ἐκείνοις δὲ ὑπεδείκνυτο ὑπὸ τοῦ κυρίου, οἵπερ μηκέτι ἄνθρωποι ἀλλ’ ἤδη ἄγγελοι ἦσαν. ὁμοίως δὲ καὶ οἱ εἰς τὰ θηρία κατακριθέντες ὑπέμειναν δεινὰς κολάσεις, κήρυκας μὲν ὑποστρων-νύμενοι καὶ ἄλλαις ποικίλων βασάνων ἰδέαις κολαζόμενοι ἵνα, εἰ δυνηθείη ὁ τύραννος, διὰ τῆς ἐπιμόνου κολάσεως εἰς ἄρνησιν αὐτοὺς τρέψῃ.
S POLYCARPUS MARTYR.
tem eorum et patientiam et erga Dominum chari- καὶ ὑπομονητικὸν καὶ φιλοδέσποτον τίς οὐκ ἂν θαυ
tatem non admiretur, qui flagellis adeo lacerati, ut
ad intimas usque venas et arterias corporis structura cerneretur, tamen sustinuerunt; ita, ut etiam
astantes miserarentur et plangerent, ipsi vero eo
fortitudinis venirent, ut nemo illorum neque murmuraret neque ingemisceret, omnibus ostendentes,
quod martyres Christi hora ista qua torquebantur,
extra carnem fuerint, aut potius, quod Dominus
assistens cum ipsis esset collocutus? Atque ad Christi gratiam attendentes mundana tormenta spernebant, unius horæ spatio se ab æterna pœua redimentes. Frigidusque ipsis videbatur ignis crudelium
carnificum. Præ oculis enim habebant fugam illius
igris, qui æternus est et nunquam exstinguetur,
et oculis cordis respiciebant ad ea bona, quæ reser.
vantur sustinentibus, ‹ quæ nec auris audivit nec
cculus vidit, nec in cor hominis ascenderunt”, ο
quæ vero a Domino monstrata sunt iis, utpote qui
non homines amplius, sed jam angeli essent. Similiter qui ad bestias erant condemnati, graves craciatus pertulerunt, super murices prostrati, variisque aliis tormentis excruciati, ut, si fieri potuisset, tyrannus eos assiduitate supplicii ad negationem Christi adduxisset.
μάσειεν; οἱ μάστιξι μὲν καταξανθέντες, ὥστε μέχρι τῶν
ἔσω φλεβῶν καὶ ἀρτηριῶν τὴν τῆς σακρὸς οἰκονομίαν
θεωρεῖσθαι, ὑπέμειναν, ὡς καὶ τοὺς περιεστώτας
ἐλεεῖν καὶ ὀδύρεσθαι· τοὺς δὲ καὶ εἰς τοσοῦτον γενναιότητος ἐλθεῖν, ὥστε μήτε γρύξαι μήτε στενάξαι
τινὰ αὐτῶν, ἐπιδεικνυμένους ἅπασιν ἡμῖν, ὅτι ἐν
ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ βασανιζόμενοι, τῆς σαρκὸς ἀπεδήμουν
οἱ μάρτυρες τοῦ Χριστοῦ, μᾶλλον δὲ, ὅτι παρεστὼς ὁ
Κύριος ὠμίλει αὐτοῖς; Καὶ προσέχοντες τῇ τοῦ Χρι
στοῦ χάριτι τῶν κοσμικῶν κατεφρόνουν βασάνων, διὰ
μιᾶς ὥρας τὴν αἰώνιον κόλασιν ἐξαγοραζόμενοι. Καὶ
τὸ πῦρ ἦν αὐτοῖς ψυχρὸν τὸ τῶν ἀπηνῶν βασανιστών.
Πρὸ ὀφθαλμῶν γὰρ εἶχον φυγεῖν τὸ αἰώνιον καὶ μη
δέποτε σβεννύμενον πῦρ, καὶ τοῖς τῆς καρδίας ὀφθαλ
μοῖς ἀνέβλεπον τὰ τηρούμενα τοῖς ὑπομείνασιν ἀγα
θὰ, ε & οὔτε οἷς ἤκουσεν, οὔτε ὀφθαλμὸς εἶδεν, ούτε
ἐπὶ καρδίαν ἀνθρώπου ἀνέβη, ο ἐκείνοις δὲ ὑπεδείκνυτο ὑπὸ τοῦ Κυρίου, οἵπερ μηκέτι ἄνθρωποι, ἀλλ'
ἤδη ἄγγελοι ἦσαν. Ομοίως δὲ καὶ εἰς τὰ θηρία κριθέντες ὑπέμειναν δεινὰς κολάσεις, κήρυκας μὲν
ὑποστρωννύμενοι, καὶ ἄλλαις ποικίλαις βασάνοις και
λαφιζόμενοι, ἵνα, εἰ δυνηθείη ὁ τύραννος διὰ τῆς
ἐπιμόνου κολάσεως εἰς ἄρνησιν αὐτοὺς τρέψῃ.
III. Germanici constantia. Polycarpi mors postulatur.
Multa enim adversus illos diabolus machinatus
est. Sed gratia sit Deo; nam neminem iste vincere
potuit. Fertissimus enim Germanicus eorum timiditatem constantia sua corroboravit; quippe qui
splendide cum bestiis pugnaverit. Nam cum proconsul eum flectere vellet diceretque, ut suam ipse
ætatem miseraretur, ille bestiam ultro ad se attraxit eique vim intulit, cupiens velocius ex injusta et
iniqua illorum hominum vita effugere. Exinde autem universa multitudo, fortitudinem pii ac religiosi Christianorum generis admirata, exclamavit:
• Tulle impios; Polycarpus requiratur!»
Πολλὰ γὰρ ἐμηχανᾶτο κατ' αὐτῶν ἡ διάβολος.
᾿Αλλὰ χάρις τῷ Θεῷ· κατὰ πάντων γὰρ οὐκ ἴσχυσεν.
Ο γὰρ γενναιότατος Γερμανικός ἐπεῤῥώννυεν
αὐτῶν τὴν δειλίαν διὰ τῆς ἐν αὐτῷ ὑπομονῆς· ὃς καὶ
ἐπισήμως ἐθηριομάχησεν. Βουλομένου γὰρ τοῦ ἀνθυπάτου πείθειν αὐτὸν καὶ λέγοντος την
ἡλικίαν αὐτοῦ κατοικτεῖραι, ἑαυτῷ ἐπεσπάσατο τὸ
θηρίον προσβιασάμενος, τάχιον τοῦ ἀδίκου καὶ ἀνόμου
βίου αὐτῶν ἀπαλλαγήναι βουλόμενος. Εκ τούτου οὖν
πᾶν τὸ πλῆθος, θαυμάσαν την γενναιότητα τοῦ
θεοφιλοῦς καὶ θεοσεβοῦς γένους τῶν Χριστιανῶν,
ἐπεβόησεν· «Αίρε τοὺς ἀθέους· ζητείσθω Πολύκαρ
1V. Quintus apostata.
Quidam vero, nomine Quintus, natione Phrys,
qui nuper ex Phrygia advenerat, cum vidisset bestias, timore perculsus est. Hic autem erat, qui se
ipsum et alios quosdam impulerat, ut ultro accederent. Huic proconsul multis obsecrationibus persuasit jurare ac sacrificare. Propter hoc igitur,
fratres, non laudamus eos, qui sponte sese offerunt;
quandoquidem non ita docet Evangelium.
1 1 Cor. 11,
Ita Jacobsonus e codd. Vindob. et Paris. In
Editis pro ὑπέμειναν legitur χρόνον.
Ejus memoriam Jan. 19 Latinorum celebrant
Martyrologia. Usser.
Nomen proconsulis, Lucii Statii Quadrati,
habes infra c. 21.
lta dedit Jacobsonus e cod. Paris. Editi:
λέγειν.
Εἷς δὲ, ὀνόματι Κόϊντος, Φρύξ, προσφάτως έληλυ
θὼς ἀπὸ τῆς Φρυγίας, ἰδὼν τὰ θηρία ἐδειλίασεν.
Οὗτος δὲ ἦν ὁ παραβιασάμενος ἑαυτόν τε καί τινας
προσελθεῖν ἑκόντας Τοῦτον ὁ ἀνθύπατος, πολλὰ
Εκλιπαρήσας, ἔπεισεν ὁμόσαι καὶ ἐπιθύσαι. Διὰ τοῦτο
οὖν, ἀδελφοί, οὐκ ἐπαινοῦμεν τοὺς προσδιδόντας έαυ
τούς ἐπειδὴ οὐχ οὕτως διδάσκει τὸ Εὐαγγέ
λιον
Ita Jac. e codd. Vindob. et Paris. reposuit
pro vulg. θαυμάσας.
I. e. «sponte se persecutoribus oferrent.
Ita Jacobsonus. Editi: προσιόντας ἑαυτοῖς.
Jubet enim potius Evangelium, fugere ad
aliam civitatem (Matth. x, 23); ita tamen ut, si
fugere non liceat, mors constanter feratur. CLss.
PG 5:1032Πολλὰ γὰρ ἐμηχανᾶτο κατ’ αὐτῶν ὁ διάβολος, ἀλλὰ χάρις τῷ θεῷ, κατὰ πάντων γὰρ οὐκ ἴσχυσεν. ὁ γὰρ γενναιότατος Γερμανικὸς ἐπερρώννυεν αὐτῶν τὴν δειλίαν διὰ τῆς ἐν αὐτῷ ὑπομονῆς, ὃς καὶ ἐπισήμως ἐθηριομάχησεν. βουλομένου γὰρ τοῦ ἀνθυπάτου πείθειν αὐτὸν καὶ λέγοντος τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ κατοικτεῖραι, ἑαυτῷ ἐπεσπά-σατο τὸ θηρίον προσβιασάμενος, τάχιον τοῦ ἀδίκου καὶ ἀνόμου βίου αὐτῶν ἀπαλλαγῆναι βουλόμενος. ἐκ τούτου οὖν πᾶν τὸ πλῆθος, θαυμάσαν τὴν γενναιότητα τοῦ θεοφιλοῦς καὶ θεοσεβοῦς γένους τῶν Χριστιανῶν, ἐβόησεν· Αἶρε τοὺς ἀθέους· ζητείσθω Πολύκαρπος.
Εἷς δὲ ὀνόματι Κόϊντος, Φρύξ, προσφάτως ἐληλυθὼς ἀπὸ τῆς Φρυγίας, ἰδὼν τὰ θηρία ἐδειλίασεν. οὗτος δὲ ἦν ὁ παραβιασάμενος ἑαυτόν τε καί τινας προσελθεῖν ἑκόντας. τοῦτον ὁ ἀνθύπατος πολλὰ ἐκλιπαρήσας ἔπεισεν ὀμόσαι καὶ ἐπιθῦσαι. διὰ τοῦτο οὖν, ἀδελφοί, οὐκ ἐπαινοῦμεν τοὺς προσιόντας ἑαυτοῖς, ἐπειδὴ οὐχ οὕτως διδάσκει τὸ εὐαγγέλιον.
PG 5:1033Ὁ δὲ θαυμασιώτατος Πολύκαρπος τὸ μὲν πρῶτον ἀκούσας οὐκ ἐταράχθη, ἀλλ’ ἐβούλετο κατὰ πόλιν μένειν· οἱ δὲ πλείους ἔπειθον αὐτὸν ὑπεξελθεῖν. καὶ ὑπεξῆλθεν εἰς ἀγρίδιον οὐ μακρὰν ἀπέχον ἀπὸ τῆς πόλεως καὶ διέτριβεν μετ’ ὀλίγων, νύκτα καὶ ἡμέραν οὐδὲν ἕτερον ποιῶν ἢ προσευχόμενος περὶ πάντων καὶ τῶν κατὰ τὴν οἰκουμένην ἐκκλησίων, ὅπερ ἦν σύνηθες αὐτῷ. καὶ προσευχό-μενος ἐν ὀπτασίᾳ γέγονεν πρὸ τριῶν ἡμερῶν τοῦ συλληφθῆναι αὐτὸν καὶ εἶδεν τὸ προσκεφάλαιον αὐτοῦ ὑπὸ πυρὸς κατακαιόμενον. καὶ στραφεὶς εἶπεν πρὸς τοὺς σὺν αὐτῷ· Δεῖ με ζῶντα καῆναι.
EPIST. ECCLESIAE SMYRN. DE MARTYRIO S. POLYCARPI.
V. Polycarpi secessus et visio.
Ὁ δὲ θαυμασιώτατος Πολύκαρπος, τὸ μὲν πρῶτον &
ἀκούσας οὐκ ἐταράχθη, ἀλλ᾽ ἐδούλετο κατὰ πόλιν
μένειν· οἱ δὲ πλείους ἔπειθον αὐτὸν ὑπεξελθεῖν. Καὶ
ὑπεξῆλθεν εἰς ἀγρίδιον, οὐ μακρὰν ἀπέχον ἀπὸ τῆς
πόλεως· καὶ διέτριβε μετ' ὀλίγων, νύκτα καὶ
ἡμέραν οὐδὲν ἕτερον ποιῶν, ἡ προσευχόμενος περί
πάντων, καὶ τῶν κατὰ τὴν οἰκουμένην Εκκλησιῶν·
ὅπερ ἦν σύνηθες αὐτῷ. Καὶ προσευχόμενος ἐν ὀπτατία γέγονε πρὸ τριῶν ἡμερῶν τοῦ συλληφθῆναι αὐτ
τόν· καὶ εἶδεν προσκεφάλαιον αὐτοῦ ὑπὸ πυρὸς κα
τακαιόμενον. Καὶ στραφείς εἶπεν πρὸς τοὺς συνόντας
αὐτῷ προφητικῶς· «Δεῖ με ζῶντα καυθῆναι»
Ρolycarpus autem, vir maxime admirabilis, primum, re audita non turbatus, in urbe permanere
volebat; plerique tamen ei persuaserunt, ut secederet. Et secessit in villam, non multum ab urbe
dissitam; ubi cum paucís mansit, diu noctuque nil
aliud agens, nisi quod oraret pro universis et pro
omnibus per orbem Ecclesiis; quod ipsi erat solemne. Et cum oraret, triduo antequam comprehenderetur, visio ei obtigit, viditque cervical suum
incendio conflagrans. Et conversus ad socios prophetice dixit: «Oportet me vivum comburi.
VI. Polycarpus a servulo proditur. Herodes irenarcha.
Instantibus autem iis qui quærebant eum, in
aliam villam migravit; et statim aderant exploratores. Cumque illum non reperissent, duos servulos
Καὶ ἐπιμενόντων τῶν ζητούντων αὐτὸν, μετέβη εἰς
ἕτερον ἀγρίδιον· καὶ εὐθέως ἐπέστησαν οἱ ζητοῦντες
αὐτόν. Καὶ μὴ εὑρόντες, συνελάβοντο παιδάρια δύο,
ὧν τὸ ἕτερον βασανιζόμενον ὡμολόγησεν. Ην γὰρ comprehenderunt, quorum alter, tormentis subdiκαὶ ἀδύνατον λαθεῖν αὐτὸν, ἐπεὶ καὶ οἱ προδιδόντες
αὐτὸν οἰκεῖοι ὑπῆρχον Καὶ ὁ εἰρήναρχος
ὁ καὶ κληρονόμος τὸ αὐτὸ ὄνομα Ηρώδης
ἐπιλεγόμενος, ἔσπευδεν εἰς τὸ στάδιον αὐτὸν εἰσαγαγεῖν· ἵνα ἐκεῖνος μὲν τὸν ἴδιον κλῆρον ἀπαρτίσῃ,
Χριστοῦ κοινωνὸς γενόμενος· οἱ δὲ προδόντες αὐτὸν
τὴν αὐτοῦ τοῦ Ἰούδα ὑπόσχοιεν τιμωρίαν!
tus, confessus est. Impossibile autem erat latere
ipsum, cum proditores domestici ejus essent. Irenarcha vero, vel cleronomus, quod idem munus est,
nomine Herodes, in stadium illum ducere properabat, ut hic sortem suam impleret, Christi consors
factus; proditores autem ejus Judæ pœnas sul)-
eant!
VII. Polycarpus a persecutoribus invenitur.
Ἔχοντες οὖν τὸ παιδάριον, τῇ παρασκευῇ, δείπνου
ὥρᾳ, ἐξῆλθον διωγμῖται καὶ ἱππεῖς, μετὰ τῶν συν
ήθων αὐτοῖς ὅπλων, «ὡς ἐπὶ λῃστὴν τρέχοντες. ο
Καὶ ὀψὲ τῆς ὥρας συνεπελθόντες ἐκεῖνον μὲν
εὗρον ἔν τινι δωματίῳ κατακείμενον, ἐν ὑπερῴῳ
κἀκεῖθεν ἡδύνατο εἰς ἕτερον χωρίον ἀπελθεῖν, ἀλλ᾽
οὐκ ἐβουλήθη, εἰπών· «Τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ
γενέσθω”. ο 'Ακούσας δὲ αὐτοὺς παρόντας καὶ
καταβὰς, διελέχθη αὐτοῖς· θαυμαζόντων τῶν παρόν
των τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ καὶ τὸ εὐσταθὲς, καὶ ὅτι
τοσαύτῃ σπουδῇ ἐχρήσαντο τοῦ συλληφθῆναι τοιοῦτον
πρεσβύτην άνδρα Εὐθέως οὖν αὐτοῖς ἐκέλευσε
παρατεθῆναι φαγεῖν καὶ πιεῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ, ὅσον
ἂν βούλωνται· ἐξῃτήσατο δὲ αὐτοὺς, ἵνα δῶσιν αὐτῷ
ὥραν πρὸς τὸ προσεύξασθαι ἀδεῶς. Τῶν δὲ ἐπιτρε
ψάντων, σταθεὶς προσηύξατο, πλήρης ὢν τῆς χάριτος
τοῦ Θεοῦ, οὕτως, ὥστε ἐπὶ δύο ὥρας μὴ δύνασθαι
σιωπῆσαι, καὶ ἐκπλήττεσθαι τοὺς ἀκούοντας, πολλούς
σε μετανοεῖν ἐπὶ τῷ ἐληλυθέναι ἐπὶ τοιοῦτον θεοπρεπῆ πρεσβύτην.
* Matth. xxvi, 55. • Matth. vi, 10; Act. xxi, 14.
Ita Jacobsonus e cod. Paris. Editi: έτριβε.
lta Jacobsonus e codicibus Vindob. Paris.
et Barocc. Eoliti: κατακαυθῆναι.
Ην γὰρ... ὑπῆρχαν ex interpolatoris manu
esse censet Dalrymplius. Jac.
Irenarchae munus erat, seditiosos homines
et pacis publicæ turbatores comprehendere. VALES.
Κληρονόμοι sunt e magistratus,» sorte electi.
Cor. Mihi idem magistratus tum εἰρήναρχος, tum
κληρονόμος vocatus fuisse videtur.
Ονομα, ut sepius, munus, olcium, honor. >
Lege αὐτήν. Jac.
PATROL. GR. V.
Habentes ergo puerulum, feria sexta, sub horain
cena,
egressi sunt persecutores et equites cum
consuetis armis, ‹ tanquam adversus latronem proficiscentes ®. Et sub vespertinum tempus advenientes, illum in superiori cubiculo parvæ cujusdam domus discumbentem invenerunt; unde in
aliud prædium abire poterat, sed noluit, dicens:
Fiat voluntas Dei. Cum vero eos astantes audisset ac descendisset, cum eis collocutus est,
mirantibus iis, qui aderant, ætatem ejus et constantiam, quodque ipsi tanto studio usi fuerint ad
hujusmodi virum senem comprehendendum. Statim
nunc illa hora iis cibum et potum apponi jussit,
quantum vellent; petiit autem ab illis, ut ipsi darent horæ spatium ad libere orandum. Quod cum
concessissent, stans orabat, plenus gratia Dei;
adeo ut per duas horas tacere non posset, ac obstupescerent auditores, multosque eorum pœniteret,
quod adversus senen, Deo tantopere gratum, venissent.
Ita Usserius et Smithius ex Eusebii (H. E.
IV, 15) lectione ἐπελθόντες corrigendum esse -
tant. Editi: συναπελθόντες.
Præpositionem èv ab aliis omissam reposuit
Jacobsonus e cod. Vindob.
lla Jacobsonus e trilius codd.; Vulg. Κυρίου.
lta_Jacobsonus e codd. Vind. et Paris. Vulg.
ἀκούσας οὖν τους παρόντας.
Ita Jacobsonus e cod. Paris. Vulg.: εὐστα
θές, τινὲς ἔλεγον· Ἡ τοσαύτη σπουδή, ή τοῦ συλλη
φθῆναι τοιοῦτον πρεσβύτην ἄνδρα ἦν;
Καὶ ἐπιμενόντων τῶν ζητούντων αὐτὸν μετέβη εἰς ἕτερον ἀγρί-διον. καὶ εὐθέως ἐπέστησαν οἱ ζητοῦντες αὐτόν, καὶ μὴ εὑρόντες συνελάβοντο παιδάρια δύο, ὧν τὸ ἕτερον βασανιζόμενον ὡμολόγησεν. ἦν γὰρ καὶ ἀδύνατον λαθεῖν αὐτόν, ἐπεὶ καὶ οἱ προδιδόντες αὐτὸν οἰκεῖοι ὑπῆρχον. καὶ ὁ εἰρήναρχος, ὁ κεκληρωμένος τὸ αὐτὸ ὄνομα, Ἡρώδης ἐπιλεγόμενος, ἔσπευδεν εἰς τὸ στάδιον αὐτὸν εἰσαγαγεῖν ἵνα ἐκεῖνος μὲν τὸν ἴδιον κλῆρον ἀπαρτίσῃ, Χριστοῦ κοινωνὸς γενόμενος, οἱ δὲ προδόντες αὐτὸν τὴν αὐτοῦ τοῦ Ἰούδα ὑπόσχοιεν τιμωρίαν.
EPIST. ECCLESIAE SMYRN. DE MARTYRIO S. POLYCARPI.
V. Polycarpi secessus et visio.
Ὁ δὲ θαυμασιώτατος Πολύκαρπος, τὸ μὲν πρῶτον &
ἀκούσας οὐκ ἐταράχθη, ἀλλ᾽ ἐδούλετο κατὰ πόλιν
μένειν· οἱ δὲ πλείους ἔπειθον αὐτὸν ὑπεξελθεῖν. Καὶ
ὑπεξῆλθεν εἰς ἀγρίδιον, οὐ μακρὰν ἀπέχον ἀπὸ τῆς
πόλεως· καὶ διέτριβε μετ' ὀλίγων, νύκτα καὶ
ἡμέραν οὐδὲν ἕτερον ποιῶν, ἡ προσευχόμενος περί
πάντων, καὶ τῶν κατὰ τὴν οἰκουμένην Εκκλησιῶν·
ὅπερ ἦν σύνηθες αὐτῷ. Καὶ προσευχόμενος ἐν ὀπτατία γέγονε πρὸ τριῶν ἡμερῶν τοῦ συλληφθῆναι αὐτ
τόν· καὶ εἶδεν προσκεφάλαιον αὐτοῦ ὑπὸ πυρὸς κα
τακαιόμενον. Καὶ στραφείς εἶπεν πρὸς τοὺς συνόντας
αὐτῷ προφητικῶς· «Δεῖ με ζῶντα καυθῆναι»
Ρolycarpus autem, vir maxime admirabilis, primum, re audita non turbatus, in urbe permanere
volebat; plerique tamen ei persuaserunt, ut secederet. Et secessit in villam, non multum ab urbe
dissitam; ubi cum paucís mansit, diu noctuque nil
aliud agens, nisi quod oraret pro universis et pro
omnibus per orbem Ecclesiis; quod ipsi erat solemne. Et cum oraret, triduo antequam comprehenderetur, visio ei obtigit, viditque cervical suum
incendio conflagrans. Et conversus ad socios prophetice dixit: «Oportet me vivum comburi.
VI. Polycarpus a servulo proditur. Herodes irenarcha.
Instantibus autem iis qui quærebant eum, in
aliam villam migravit; et statim aderant exploratores. Cumque illum non reperissent, duos servulos
Καὶ ἐπιμενόντων τῶν ζητούντων αὐτὸν, μετέβη εἰς
ἕτερον ἀγρίδιον· καὶ εὐθέως ἐπέστησαν οἱ ζητοῦντες
αὐτόν. Καὶ μὴ εὑρόντες, συνελάβοντο παιδάρια δύο,
ὧν τὸ ἕτερον βασανιζόμενον ὡμολόγησεν. Ην γὰρ comprehenderunt, quorum alter, tormentis subdiκαὶ ἀδύνατον λαθεῖν αὐτὸν, ἐπεὶ καὶ οἱ προδιδόντες
αὐτὸν οἰκεῖοι ὑπῆρχον Καὶ ὁ εἰρήναρχος
ὁ καὶ κληρονόμος τὸ αὐτὸ ὄνομα Ηρώδης
ἐπιλεγόμενος, ἔσπευδεν εἰς τὸ στάδιον αὐτὸν εἰσαγαγεῖν· ἵνα ἐκεῖνος μὲν τὸν ἴδιον κλῆρον ἀπαρτίσῃ,
Χριστοῦ κοινωνὸς γενόμενος· οἱ δὲ προδόντες αὐτὸν
τὴν αὐτοῦ τοῦ Ἰούδα ὑπόσχοιεν τιμωρίαν!
tus, confessus est. Impossibile autem erat latere
ipsum, cum proditores domestici ejus essent. Irenarcha vero, vel cleronomus, quod idem munus est,
nomine Herodes, in stadium illum ducere properabat, ut hic sortem suam impleret, Christi consors
factus; proditores autem ejus Judæ pœnas sul)-
eant!
VII. Polycarpus a persecutoribus invenitur.
Ἔχοντες οὖν τὸ παιδάριον, τῇ παρασκευῇ, δείπνου
ὥρᾳ, ἐξῆλθον διωγμῖται καὶ ἱππεῖς, μετὰ τῶν συν
ήθων αὐτοῖς ὅπλων, «ὡς ἐπὶ λῃστὴν τρέχοντες. ο
Καὶ ὀψὲ τῆς ὥρας συνεπελθόντες ἐκεῖνον μὲν
εὗρον ἔν τινι δωματίῳ κατακείμενον, ἐν ὑπερῴῳ
κἀκεῖθεν ἡδύνατο εἰς ἕτερον χωρίον ἀπελθεῖν, ἀλλ᾽
οὐκ ἐβουλήθη, εἰπών· «Τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ
γενέσθω”. ο 'Ακούσας δὲ αὐτοὺς παρόντας καὶ
καταβὰς, διελέχθη αὐτοῖς· θαυμαζόντων τῶν παρόν
των τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ καὶ τὸ εὐσταθὲς, καὶ ὅτι
τοσαύτῃ σπουδῇ ἐχρήσαντο τοῦ συλληφθῆναι τοιοῦτον
πρεσβύτην άνδρα Εὐθέως οὖν αὐτοῖς ἐκέλευσε
παρατεθῆναι φαγεῖν καὶ πιεῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ, ὅσον
ἂν βούλωνται· ἐξῃτήσατο δὲ αὐτοὺς, ἵνα δῶσιν αὐτῷ
ὥραν πρὸς τὸ προσεύξασθαι ἀδεῶς. Τῶν δὲ ἐπιτρε
ψάντων, σταθεὶς προσηύξατο, πλήρης ὢν τῆς χάριτος
τοῦ Θεοῦ, οὕτως, ὥστε ἐπὶ δύο ὥρας μὴ δύνασθαι
σιωπῆσαι, καὶ ἐκπλήττεσθαι τοὺς ἀκούοντας, πολλούς
σε μετανοεῖν ἐπὶ τῷ ἐληλυθέναι ἐπὶ τοιοῦτον θεοπρεπῆ πρεσβύτην.
* Matth. xxvi, 55. • Matth. vi, 10; Act. xxi, 14.
Ita Jacobsonus e cod. Paris. Editi: έτριβε.
lta Jacobsonus e codicibus Vindob. Paris.
et Barocc. Eoliti: κατακαυθῆναι.
Ην γὰρ... ὑπῆρχαν ex interpolatoris manu
esse censet Dalrymplius. Jac.
Irenarchae munus erat, seditiosos homines
et pacis publicæ turbatores comprehendere. VALES.
Κληρονόμοι sunt e magistratus,» sorte electi.
Cor. Mihi idem magistratus tum εἰρήναρχος, tum
κληρονόμος vocatus fuisse videtur.
Ονομα, ut sepius, munus, olcium, honor. >
Lege αὐτήν. Jac.
PATROL. GR. V.
Habentes ergo puerulum, feria sexta, sub horain
cena,
egressi sunt persecutores et equites cum
consuetis armis, ‹ tanquam adversus latronem proficiscentes ®. Et sub vespertinum tempus advenientes, illum in superiori cubiculo parvæ cujusdam domus discumbentem invenerunt; unde in
aliud prædium abire poterat, sed noluit, dicens:
Fiat voluntas Dei. Cum vero eos astantes audisset ac descendisset, cum eis collocutus est,
mirantibus iis, qui aderant, ætatem ejus et constantiam, quodque ipsi tanto studio usi fuerint ad
hujusmodi virum senem comprehendendum. Statim
nunc illa hora iis cibum et potum apponi jussit,
quantum vellent; petiit autem ab illis, ut ipsi darent horæ spatium ad libere orandum. Quod cum
concessissent, stans orabat, plenus gratia Dei;
adeo ut per duas horas tacere non posset, ac obstupescerent auditores, multosque eorum pœniteret,
quod adversus senen, Deo tantopere gratum, venissent.
Ita Usserius et Smithius ex Eusebii (H. E.
IV, 15) lectione ἐπελθόντες corrigendum esse -
tant. Editi: συναπελθόντες.
Præpositionem èv ab aliis omissam reposuit
Jacobsonus e cod. Vindob.
lla Jacobsonus e trilius codd.; Vulg. Κυρίου.
lta_Jacobsonus e codd. Vind. et Paris. Vulg.
ἀκούσας οὖν τους παρόντας.
Ita Jacobsonus e cod. Paris. Vulg.: εὐστα
θές, τινὲς ἔλεγον· Ἡ τοσαύτη σπουδή, ή τοῦ συλλη
φθῆναι τοιοῦτον πρεσβύτην ἄνδρα ἦν;
PG 5:1034Ἔχοντες οὖν τὸ παιδάριον τῇ παρασκευῇ περὶ δείπνου ὥραν ἐξῆλθον διωγμῖται καὶ ἱππεῖς μετὰ τῶν συνήθων αὐτοῖς ὅπλων ὡς ἐπὶ λῃστὴν τρέχοντες. καὶ ὀψὲ τῆς ὥρας συνεπελθόντες ἐκεῖνον μὲν εὗρον ἔν τινι δωματίῳ κατακείμενον ἐν ὑπερῴῳ κἀκεῖθεν δὲ ἠδύνατο εἰς ἕτερον χωρίον ἀπελθεῖν ἀλλ’ οὐκ ἠβουλήθη εἰπών, Τὸ θέλημα τοῦ θεοῦ γενέσθω. ἀκούσας οὖν αὐτοὺς παρόντας, καταβὰς διελέχθη αὐτοῖς θαυμαζόντων τῶν παρόντων τὴν ἡλικίαν αὐτοῦ καὶ τὸ εὐσταθές, καὶ εἰ τοσαύτη σπουδὴ ἦν τοῦ συλληφθῆναι τοιοῦτον πρεσβύτην ἄνδρα. εὐθέως οὖν αὐτοῖς ἐκέλευσεν παρα-τεθῆναι φαγεῖν καὶ πιεῖν ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ ὅσον ἂν βούλωνται, ἐξῃτήσατο δὲ αὐτοὺς ἵνα δῶσιν αὐτῷ ὥραν πρὸς τὸ προσεύξασθαι ἀδεῶς. τῶν δὲ ἐπιτρεψάντων, σταθεὶς πρὸς ἀνατολὴν προσηύξατο πλήρης ὢν τῆς χάριτος τοῦ θεοῦ οὕτως ὡς ἐπὶ δύο ὥρας μὴ δύνασθαι σιωπῆσαι, καὶ ἐκπλήττεσθαι τοὺς ἀκούοντας πολλούς τε μετανοεῖν ἐπὶ τῷ ἐληλυθέναι ἐπὶ τοιοῦτον θεοπρεπῆ πρεσβύτην.
PG 5:1035Ἐπεὶ δέ ποτε κατέπαυσεν τὴν προσευχήν, μνημονεύσας ἁπάντων τῶν καὶ πώποτε συμβεβληκότων αὐτῷ μικρῶν τε καὶ μεγάλων, ἐνδόξων τε καὶ ἀδόξων, καὶ πάσης τῆς κατὰ τὴν οἰκουμένην καθο-λικῆς ἐκκλησίας, τῆς ὥρας ἐλθούσης τοῦ ἐξιέναι, ὄνῳ καθίσαντες αὐτὸν ἤγαγον εἰς τὴν πόλιν ὄντος σαββάτου μεγάλου. καὶ ὑπήντα αὐτῷ ὁ εἰρήναρχος Ἡρώδης καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ Νικήτης, οἳ καὶ μεταθέντες αὐτὸν ἐπὶ τὴν καροῦχαν ἔπειθον παρακαθεζόμενοι καὶ λέγοντες· Τί γὰρ κακόν ἐστιν εἰπεῖν· Κύριος Καῖσαρ, καὶ ἐπιθῦσαι καὶ τὰ τούτοις ἀκόλουθα καὶ διασώζεσθαι; ὁ δὲ τὰ μὲν πρῶτα οὐκ ἀπεκρίνατο αὐτοῖς, ἐπιμενόντων δὲ αὐτῶν ἔφη· Οὐ μέλλω ποιεῖν ὃ συμβουλεύετέ μοι. οἱ δὲ ἀποτυχόντες τοῦ πεῖσαι αὐτὸν δεινὰ ῥήματα ἔλεγον καὶ μετὰ σπουδῆς καθῄρουν αὐτὸν ὡς κατιόντα ἀπὸ τῆς καρούχας ἀποσῦραι τὸ ἀντικνήμιον. καὶ μὴ ἐπιστραφεὶς ὡς οὐδὲν πεπονθὼς προθύμως ἐπορεύετο ἀγόμενος εἰς τὸ στάδιον, θορύβου τηλικούτου ὄντος ἐν τῷ σταδίῳ ὡς μηδὲ ἀκουσθῆναί τινα δύνασθαι.
S. POLYCARPUS MARTYR.
VIII. Polycarpus in urbem ducitur.
Cum autem precationem finiisset,
nem fecerat omnium qui aliquando cum ipso congressi fuerant, parvorum quidem et magnorum,
clarorum et obscurorum, totiusque per orbem terrarum catholicæ Ecclesiæ; cumque hora proficiscendi venisset, asino eum imponentes, in urbem
duxerunt die magni Sabbati. Et occurrit ei Herodes
irenarcha, ac pater ejus Nicetas, curru vecti, qui et
eum in carrucam suam transtulerunt, assidentesque hortabantur, dicentes: Quid enim mali est,
dicere Domine Cæsar, et sacrificare, atque ita
salvum evadere?, Ille autem primum quidem eis
non respondit; sed cum iustarent, dixit: «Facturus
non sum, quod suadetis mihi. › Tum illi, frustrati
spe flectendi eum, contumeliosa ei verba dixerunt,
et cum vehementia dejecerunt eum e curru, adeo ἔλεγον αὐτῷ, καὶ μετὰ σπουδῆς καθῄρουν αὐτὸν ἐπὶ
ut e carruca exiens tibiam distraheret. Sed nequaquam commotus, et quasi nihil mali passus essel,
alacriter et propere pergebat, ductus ad stadium.
Tantus vero erat in stadio tumultus, ut nemo posset audiri.
in qua mentio Ὡς δὲ κατέπαυσε την προσευχήν, μνημονεύσας
ἁπάντων καὶ τῶν πώποτε συμβεβηκότων αυτ
μικρῶν τε καὶ μεγάλων, ἐνδόξων τε καὶ ἀδόξων, καὶ
ἁπάσης τῆς κατὰ τὴν οἰκουμένην καθολικῆς Ἐπαίτ
σίας, τῆς ὥρας ἐλθούσης τοῦ ἐξιέναι, ἐν ὄνῳ καί
σαντες αὐτὸν, ἦγον εἰς τὴν πόλιν, ὄντος Σαββάτο
μεγάλου Καὶ ὑπήντα αὐτῷ ὁ εἰρήναρχος Ηρώ
δης καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ Νικήτης ἐπὶ τὸ ὄχημα (δι
οἱ καὶ μεταθέντες αὐτὸν ἐπὶ τὴν χαροῦχαν, ἐπειδ
παρακαθεζόμενοι καὶ λέγοντες· «Τί γὰρ κακόν ἐπι
εἰπεῖν· Κύριος Καῖσαρ, καὶ ἐπιθῦσαι, καὶ εἰ
τούτοις ἀκόλουθα, καὶ διασώζεσθαι; ν Ὁ δὲ τὰ μὲν
πρῶτα οὐκ ἀπεκρίνατο αὐτοῖς· ἐπιμενόντων δὲ τὸ
τῶν, ἔφη· «Οὐ μέλλω ποιεῖν, ὅ συμβουλεύετέ μα.
Οἱ δὲ ἀποτυχόντες τοῦ πεῖσαι αὐτὸν, δεινὰ ῥήματα
'
τοῦ ὀχήματος ὡς καὶ κατιόντα ἀπὸ τῆς χερι.
χας ἀποσυρῆναι τὸ ἀντικνήμιον. Καὶ μὴ ἐπισημα
φεὶς, ὡς οὐδὲν πεπονθώς, προθύμως μετά σπουδή
ἐπορεύετο, ἀγόμενος εἰς τὸ στάδιον, θορύβου πλ
κούτου ὄντος ἐν τῷ σταδίῳ, ὡς μηδὲ ἀκουσθῆναι της
δύνασθαι.
IX. Polycarpus Christo Domino suo non maledicit.
Polycarpo autem, intranti in stadium, vox e cœlo
contigit: «Fortis esto et viriliter age, Polycarpe! ›
Et eum quidem, qui vocem emisit, nemo vidit; vocem autem ii audierunt, qui ex nostris præsentes
erant. Cæterum introducto illo magnus erat tumultus eorum, qui Polycarpum comprehensum esse
audierunt. De catero adductum eum interrogavit
proconsul, an ipse esset Polycarpus. Cumque annueret, hortabatur ille ut negaret, dicens: • Reverere
aetatem tuam, aliaque his consentanea, quæ isti
proferre solent: ‹ Jura per fortunam Cæsaris, resipisce, conclama: Tolle impios.. Tunc Polycarpus
gravi ac severo vultu turbam omnem sceleratorum,
qui in stadio erant, gentilium contuens, manumque
in eos porrigens, simulque gemens ac cœlum suspiciens dixit: «Tolle impios.» Urgente vero proconsule atque dicente: «Jura, et dimitto te, maledic Christo;", Polycarpus respondit: • Octoginta
et sex anni sunt, ex quo servio ei, nec me ulla affecit injuria; et quomodo possim maledicere regi
teo, qui salvum me fecit?,
Τῷ δὲ Πολυκάρπῳ, εἰσιόντι εἰς τὸ στάδιον, φων
ἐξ οὐρανοῦ ἐγένετο· ι Ισχυε καὶ ἀνδρίζου, Πολύκαρ
πε. ι Καὶ τὸν μὲν εἰπόντα οὐδεὶς εἶδεν· τὴν δὲ φωνὴν
τῶν ἡμετέρων οἱ παρόντες ήκουσαν. Καὶ [λοιπὸν
προσαχθέντος αὐτοῦ, θόρυβος ἦν μέγας ἀκουσάντων, ὅτι
Πολύκαρπος συνείληπται. Λοιπὸν προσαχθέντα αυτ
ανηρώτα ὁ ἀνθύπατος, εἰ αὐτὸς εἴη Πολύκαρπος. Τα
δὲ ὁμολογοῦντος, ἔπειθεν ἀρνεῖσθαι, λέγων· ὁ Δί
σθητί σου τὴν ἡλικίαν, ο καὶ ἕτερα τούτοις ἀκόλο
θα, ὡς ἔθος αὐτοῖς λέγειν «Ομοσον τὴν Καίσα
ρος τύχην, μετανόησον, εἰπέ· ρε τοὺς ἀθέους (62
Ο δὲ Πολύκαρπος ἐμβριθεῖ τῷ προσώπῳ εἰς πάντε
τὸν ὄχλον τῶν ἐν τῷ σταδίῳ ἀνόμων ἐθνῶν ἐμβλέψας,
καὶ ἐπισείσας αὐτοῖς τὴν χεῖρα, στενάξας τε καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν, εἶπεν· «ρε τοὺς ἀθέους
Εγκειμένου δὲ τοῦ ἀνθυπάτου καὶ λέγοντος· κ Ομα
σον, καὶ ἀπολύω σε, λοιδόρησον τὸν Χριστόν· ο ὁ Πο
λύκαρπος ἔφη· «Ογδοήκοντα καὶ ἐξ ἔτη ἔχω δα
λεύων αὐτῷ, καὶ οὐδέν με ἠδίκησεν· καὶ πῶς δύνα
μαι βλασφημῆσαι τὸν βασιλέα μου, τὸν σώσαντα
με;
X. Polycarpus se Christianum profitetur, et de Christo loqui vult.
Urgente rursus illo et dicente: • Jura per fortunam Caesaris, respondit: c Si vanam ex eo quæris gloriam, ut ego per Cæsaris fortunam, ut tu ais,
jurem, simulas autem nescire quis sim; palam
audi: Christianus sum. Si vero Christianæ doctrinæ rationem vis discere, da diei spatium et audi. ›
Ila Jacobsonus e tribus codicibus. Vulg. ποτέ.
1. e. Vigilia Paschalis.
Ἐπὶ τὸ ὄχημα glossema esse videtur. Jac.
Codices omnes habent Κύριος. Editi: Κύριε.
JAC.
᾿Απὸ τοῦ ὀχήματος glossema esse videtur. Jac,
Vocem λοιπόν, quæ statim recurrit, uncinis
Ἐπιμένοντος δὲ πάλιν αὐτοῦ καὶ λέγοντος· ο (με
σον τὴν Καίσαρος τύχην, ο ἀπεκρίνατο· «Εἰ κενά
ξεῖς, ἵνα ομόσω τὴν Καίσαρος τύχην, ὡς σὺ λέγεις,
προσποιεῖ δὲ ἀγνοεῖν με, τίς εἰμι· μετὰ παρε
σίας ἄκουε, Χριστιανός εἰμι. Εἰ δὲ μαθεῖν θέλεις τον
τοῦ Χριστιανισμοῦ λόγον, δὸς ἡμέραν, καὶ ἄκουσαν.
inclusit Jacobsonus.
Ita Jacobsonus e cod. Vindob. Editi: λέγων.
I. e. ‹ Una cum paganis Christianorum oples
interitum. >
1. e. e paganos persecutures.
Ita Jacobsonus e codd. Barocc. et Vindab.
Editi: προσποιεῖς, male.
Τῷ δὲ Πολυκάρπῳ εἰσιόντι εἰς τὸ στάδιον φωνὴ ἐξ οὐρανοῦ ἐγένετο· Ἴσχυε, Πολύκαρπε, καὶ ἀνδρίζου. καὶ τὸν μὲν εἰπόντα οὐδεὶς εἶδεν, τὴν δὲ φωνὴν τῶν ἡμετέρων οἱ παρόντες ἤκουσαν. καὶ λοιπὸν προσαχθέντος αὐτοῦ, θόρυβος ἦν μέγας ἀκουσάντων ὅτι Πολύκαρπος συνείληπται. προσαχθέντα οὖν αὐτὸν ἀνηρώτα ὁ ἀνθύπατος εἰ αὐτὸς εἴη Πολύκαρπος. τοῦ δὲ ὁμολογοῦντος ἔπειθεν ἀρνεῖσθαι λέγων· Αἰδέσθητί σου τὴν ἡλικίαν (καὶ ἕτερα τούτοις ἀκόλουθα, ὧν ἔθος αὐτοῖς λέγειν)· Ὄμοσον τὴν Καίσαρος τύχην, μετανόησον, εἶπον· Αἶρε τοὺς ἀθέους. ὁ δὲ Πολύκαρπος ἐμβριθεῖ τῷ προσώπῳ εἰς πάντα τὸν ὄχλον τὸν ἐν τῷ σταδίῳ ἀνόμων ἐθνῶν ἐμβλέψας καὶ ἐπισείσας αὐτοῖς τὴν χεῖρα, στενάξας τε καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εἶπεν· Αἶρε τοὺς ἀθέους. ἐγκειμένου δὲ τοῦ ἀνθυπάτου καὶ λέγοντος· Ὄμοσον, καὶ ἀπολύω σε, λοιδόρησον τὸν Χριστόν, ἔφη ὁ Πολύκαρπος· Ὀγδοήκοντα καὶ ἓξ ἔτη δουλεύω αὐτῷ καὶ οὐδέν με ἠδίκησεν. καὶ πῶς δύναμαι βλασφημῆσαι τὸν βασιλέα μου τὸν σώσαντά με;
S. POLYCARPUS MARTYR.
VIII. Polycarpus in urbem ducitur.
Cum autem precationem finiisset,
nem fecerat omnium qui aliquando cum ipso congressi fuerant, parvorum quidem et magnorum,
clarorum et obscurorum, totiusque per orbem terrarum catholicæ Ecclesiæ; cumque hora proficiscendi venisset, asino eum imponentes, in urbem
duxerunt die magni Sabbati. Et occurrit ei Herodes
irenarcha, ac pater ejus Nicetas, curru vecti, qui et
eum in carrucam suam transtulerunt, assidentesque hortabantur, dicentes: Quid enim mali est,
dicere Domine Cæsar, et sacrificare, atque ita
salvum evadere?, Ille autem primum quidem eis
non respondit; sed cum iustarent, dixit: «Facturus
non sum, quod suadetis mihi. › Tum illi, frustrati
spe flectendi eum, contumeliosa ei verba dixerunt,
et cum vehementia dejecerunt eum e curru, adeo ἔλεγον αὐτῷ, καὶ μετὰ σπουδῆς καθῄρουν αὐτὸν ἐπὶ
ut e carruca exiens tibiam distraheret. Sed nequaquam commotus, et quasi nihil mali passus essel,
alacriter et propere pergebat, ductus ad stadium.
Tantus vero erat in stadio tumultus, ut nemo posset audiri.
in qua mentio Ὡς δὲ κατέπαυσε την προσευχήν, μνημονεύσας
ἁπάντων καὶ τῶν πώποτε συμβεβηκότων αυτ
μικρῶν τε καὶ μεγάλων, ἐνδόξων τε καὶ ἀδόξων, καὶ
ἁπάσης τῆς κατὰ τὴν οἰκουμένην καθολικῆς Ἐπαίτ
σίας, τῆς ὥρας ἐλθούσης τοῦ ἐξιέναι, ἐν ὄνῳ καί
σαντες αὐτὸν, ἦγον εἰς τὴν πόλιν, ὄντος Σαββάτο
μεγάλου Καὶ ὑπήντα αὐτῷ ὁ εἰρήναρχος Ηρώ
δης καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ Νικήτης ἐπὶ τὸ ὄχημα (δι
οἱ καὶ μεταθέντες αὐτὸν ἐπὶ τὴν χαροῦχαν, ἐπειδ
παρακαθεζόμενοι καὶ λέγοντες· «Τί γὰρ κακόν ἐπι
εἰπεῖν· Κύριος Καῖσαρ, καὶ ἐπιθῦσαι, καὶ εἰ
τούτοις ἀκόλουθα, καὶ διασώζεσθαι; ν Ὁ δὲ τὰ μὲν
πρῶτα οὐκ ἀπεκρίνατο αὐτοῖς· ἐπιμενόντων δὲ τὸ
τῶν, ἔφη· «Οὐ μέλλω ποιεῖν, ὅ συμβουλεύετέ μα.
Οἱ δὲ ἀποτυχόντες τοῦ πεῖσαι αὐτὸν, δεινὰ ῥήματα
'
τοῦ ὀχήματος ὡς καὶ κατιόντα ἀπὸ τῆς χερι.
χας ἀποσυρῆναι τὸ ἀντικνήμιον. Καὶ μὴ ἐπισημα
φεὶς, ὡς οὐδὲν πεπονθώς, προθύμως μετά σπουδή
ἐπορεύετο, ἀγόμενος εἰς τὸ στάδιον, θορύβου πλ
κούτου ὄντος ἐν τῷ σταδίῳ, ὡς μηδὲ ἀκουσθῆναι της
δύνασθαι.
IX. Polycarpus Christo Domino suo non maledicit.
Polycarpo autem, intranti in stadium, vox e cœlo
contigit: «Fortis esto et viriliter age, Polycarpe! ›
Et eum quidem, qui vocem emisit, nemo vidit; vocem autem ii audierunt, qui ex nostris præsentes
erant. Cæterum introducto illo magnus erat tumultus eorum, qui Polycarpum comprehensum esse
audierunt. De catero adductum eum interrogavit
proconsul, an ipse esset Polycarpus. Cumque annueret, hortabatur ille ut negaret, dicens: • Reverere
aetatem tuam, aliaque his consentanea, quæ isti
proferre solent: ‹ Jura per fortunam Cæsaris, resipisce, conclama: Tolle impios.. Tunc Polycarpus
gravi ac severo vultu turbam omnem sceleratorum,
qui in stadio erant, gentilium contuens, manumque
in eos porrigens, simulque gemens ac cœlum suspiciens dixit: «Tolle impios.» Urgente vero proconsule atque dicente: «Jura, et dimitto te, maledic Christo;", Polycarpus respondit: • Octoginta
et sex anni sunt, ex quo servio ei, nec me ulla affecit injuria; et quomodo possim maledicere regi
teo, qui salvum me fecit?,
Τῷ δὲ Πολυκάρπῳ, εἰσιόντι εἰς τὸ στάδιον, φων
ἐξ οὐρανοῦ ἐγένετο· ι Ισχυε καὶ ἀνδρίζου, Πολύκαρ
πε. ι Καὶ τὸν μὲν εἰπόντα οὐδεὶς εἶδεν· τὴν δὲ φωνὴν
τῶν ἡμετέρων οἱ παρόντες ήκουσαν. Καὶ [λοιπὸν
προσαχθέντος αὐτοῦ, θόρυβος ἦν μέγας ἀκουσάντων, ὅτι
Πολύκαρπος συνείληπται. Λοιπὸν προσαχθέντα αυτ
ανηρώτα ὁ ἀνθύπατος, εἰ αὐτὸς εἴη Πολύκαρπος. Τα
δὲ ὁμολογοῦντος, ἔπειθεν ἀρνεῖσθαι, λέγων· ὁ Δί
σθητί σου τὴν ἡλικίαν, ο καὶ ἕτερα τούτοις ἀκόλο
θα, ὡς ἔθος αὐτοῖς λέγειν «Ομοσον τὴν Καίσα
ρος τύχην, μετανόησον, εἰπέ· ρε τοὺς ἀθέους (62
Ο δὲ Πολύκαρπος ἐμβριθεῖ τῷ προσώπῳ εἰς πάντε
τὸν ὄχλον τῶν ἐν τῷ σταδίῳ ἀνόμων ἐθνῶν ἐμβλέψας,
καὶ ἐπισείσας αὐτοῖς τὴν χεῖρα, στενάξας τε καὶ ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν, εἶπεν· «ρε τοὺς ἀθέους
Εγκειμένου δὲ τοῦ ἀνθυπάτου καὶ λέγοντος· κ Ομα
σον, καὶ ἀπολύω σε, λοιδόρησον τὸν Χριστόν· ο ὁ Πο
λύκαρπος ἔφη· «Ογδοήκοντα καὶ ἐξ ἔτη ἔχω δα
λεύων αὐτῷ, καὶ οὐδέν με ἠδίκησεν· καὶ πῶς δύνα
μαι βλασφημῆσαι τὸν βασιλέα μου, τὸν σώσαντα
με;
X. Polycarpus se Christianum profitetur, et de Christo loqui vult.
Urgente rursus illo et dicente: • Jura per fortunam Caesaris, respondit: c Si vanam ex eo quæris gloriam, ut ego per Cæsaris fortunam, ut tu ais,
jurem, simulas autem nescire quis sim; palam
audi: Christianus sum. Si vero Christianæ doctrinæ rationem vis discere, da diei spatium et audi. ›
Ila Jacobsonus e tribus codicibus. Vulg. ποτέ.
1. e. Vigilia Paschalis.
Ἐπὶ τὸ ὄχημα glossema esse videtur. Jac.
Codices omnes habent Κύριος. Editi: Κύριε.
JAC.
᾿Απὸ τοῦ ὀχήματος glossema esse videtur. Jac,
Vocem λοιπόν, quæ statim recurrit, uncinis
Ἐπιμένοντος δὲ πάλιν αὐτοῦ καὶ λέγοντος· ο (με
σον τὴν Καίσαρος τύχην, ο ἀπεκρίνατο· «Εἰ κενά
ξεῖς, ἵνα ομόσω τὴν Καίσαρος τύχην, ὡς σὺ λέγεις,
προσποιεῖ δὲ ἀγνοεῖν με, τίς εἰμι· μετὰ παρε
σίας ἄκουε, Χριστιανός εἰμι. Εἰ δὲ μαθεῖν θέλεις τον
τοῦ Χριστιανισμοῦ λόγον, δὸς ἡμέραν, καὶ ἄκουσαν.
inclusit Jacobsonus.
Ita Jacobsonus e cod. Vindob. Editi: λέγων.
I. e. ‹ Una cum paganis Christianorum oples
interitum. >
1. e. e paganos persecutures.
Ita Jacobsonus e codd. Barocc. et Vindab.
Editi: προσποιεῖς, male.
PG 5:1036Ἐπιμένοντος δὲ πάλιν αὐτοῦ καὶ λέγοντος· Ὄμοσον τὴν Καίσα-ρος τύχην, ἀπεκρίνατο· Εἰ κενοδοξεῖς ἵνα ὀμόσω τὴν Καίσαρος τύχην, ὡς σὺ λέγεις, προσποιεῖ δὲ ἀγνοεῖν με τίς εἰμι, μετὰ παρρησίας ἄκουε· Χριστιανός εἰμι. εἰ δὲ θέλεις τὸν τοῦ Χριστιανισμοῦ μαθεῖν λόγον, δὸς ἡμέραν καὶ ἄκουσον. ἔφη ὁ ἀνθύπατος· Πεῖσον τὸν δῆμον. ὁ δὲ Πολύκαρπος εἶπεν· Σὲ μὲν καὶ λόγου ἠξίωκα· δεδι-δάγμεθα γὰρ ἀρχαῖς καὶ ἐξουσίαις ὑπὸ τοῦ θεοῦ τεταγμέναις τιμὴν κατὰ τὸ προσῆκον τὴν μὴ βλάπτουσαν ἡμᾶς ἀπονέμειν. ἐκείνους δὲ οὐχ ἡγοῦμαι ἀξίους τοῦ ἀπολογεῖσθαι αὐτοῖς.
Ὁ δὲ ἀνθύπατος εἶπεν· Θηρία ἔχω· τούτοις σε παραβαλῶ ἐὰν μὴ μετανοήσῃς. ὁ δὲ εἶπεν· Κάλει. ἀμετάθετος γὰρ ἡμῖν ἡ ἀπὸ τῶν κρειττόνων ἐπὶ τὰ χείρω μετάνοια, καλὸν δὲ μετατίθεσθαι ἀπὸ τῶν χαλεπῶν ἐπὶ τὰ δίκαια. ὁ δὲ πάλιν πρὸς αὐτόν· Πυρί σε ποιήσω δαπανηθῆναι εἰ τῶν θηρίων καταφρονεῖς, ἐὰν μὴ μετανοήσῃς. ὁ δὲ Πολύκαρπος εἶπεν· Πῦρ ἀπειλεῖς τὸ πρὸς ὥραν καιόμενον καὶ μετ’ ὀλίγον σβεννύμενον. ἀγνοεῖς γὰρ τὸ τῆς μελλούσης κρίσεως καὶ αἰωνίου κολάσεως τοῖς ἀσεβέσι τηρούμενον πῦρ. ἀλλὰ τί βραδύνεις; φέρε ὃ βούλει.
PG 5:1037Ταῦτα δὲ καὶ ἕτερα πλείονα λέγων θάρσους καὶ χαρᾶς ἐν-επίμπλατο, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ χάριτος ἐπληροῦτο ὥστε οὐ μόνον μὴ συμπεσεῖν ταραχθέντα ὑπὸ τῶν λεγομένων πρὸς αὐτὸν ἀλλὰ τοὐναντίον τὸν ἀνθύπατον ἐκστῆναι, πέμψαι τε τὸν ἑαυτοῦ κήρυκα ἐν μέσῳ τοῦ σταδίου κηρῦξαι τρίς· Πολύκαρπος ὡμολόγησεν ἑαυτὸν Χριστιανὸν εἶναι. τούτου λεχθέντος ὑπὸ τοῦ κήρυκος, ἅπαν τὸ πλῆθος ἐθνῶν τε καὶ Ἰουδαίων τῶν τὴν Σμύρναν κατοικούντων ἀκατασχέτῳ θυμῷ καὶ μεγάλῃ φωνῇ ἐπεβόα· Οὗτός ἐστιν ὁ τῆς Ἀσίας διδάσκαλοςὁ πατὴρ τῶν Χριστιανῶνὁ τῶν ἡμετέρων θεῶν καθαιρέτηςὁ πολλοὺς διδάσκων μὴ θύειν μηδὲ προσκυνεῖν. ταῦτα λέγοντες ἐπεβόων καὶ ἠρώτων τὸν Ἀσιάρχην Φίλιππον ἵνα ἐπαφῇ τῷ Πολυκάρπῳ λέοντα. ὁ δὲ ἔφη μὴ εἶναι ἐξὸν αὐτῷ ἐπειδὴ πεπληρώκει τὰ κυνηγέσια. τότε ἔδοξεν αὐτοῖς ὁμοθυμαδὸν ἐπιβοῆσαι ὥστε τὸν Πολύκαρπον ζῶντα κατακαῦσαι. ἔδει γὰρ τὸ τῆς φανερωθείσης αὐτῷ ἐπὶ τοῦ προσκεφαλαίου ὀπτασίας πληρωθῆ-ναι, ὅτε ἰδὼν αὐτὸ καιόμενον προσευχόμενος εἶπεν ἐπιστραφεὶς τοῖς σὺν αὐτῷ πιστοῖς προφητικῶς· Δεῖ με ζῶντα καῆναι.
EPIST. ECCLESIA SMYRN. DE MARTYRIO S. POLYCARPI.
Ὁ ἀνθύπατος ἔφη· «Πεῖσον τὸν δῆμον (65).. Ὁ δὲ Proconsul dixit: Persuade populo.» Polycarpus
Πυλύκαρπος εἶπεν· «Σὲ μὲν καὶ λόγου ἠξίωσα· δε
διδάγμεθα γὰρ ἀρχαῖς καὶ ἐξουσίαις ὑπὸ τοῦ Θεοῦ
τεταγμέναις τιμὴν κατὰ τὸ προσήκον, τὴν μὴ βλάπτουσαν ἡμᾶς, ἀπονέμειν· ἐκείνους δὲ οὐχ ἡγοῦμαι
ἀξίους τοῦ ἀπολογεῖσθαι αὐτοῖς.
XI. Nec bestiarum, nec ignis
Ὁ δὲ ἀνθύπατος πρὸς αὐτὸν εἶπε· ο Θηρία ἔχω,
τούτοις σε παραβαλῶ, ἐὰν μὴ μετανοήσῃς.» Ὁ δὲ
εἶπεν· «Κάλει, ἀμετάθετος γὰρ ἡμῖν ἡ ἀπὸ τῶν κρειττόνων ἐπὶ τὰ χείρω μετάνοια καλὸν δὲ μετατίθεσθαί
με ἀπὸ τῶν χαλεπῶν ἐπὶ τὰ δίκαια.» Ὁ δὲ πάλιν
πρὸς αὐτόν· «Πυρί σε ποιῶ δαπανηθῆναι, εἰ τῶν θηρίων καταφρονεῖς, ἐὰν μὴ μετανοήσῃς.» Ὁ δὲ Πολύ
καρπος· «Πῦρ ἀπειλεῖς τὸ πρὸς ὥραν καιόμενον,
καὶ μετ' ὀλίγον σβεννύμενον· ἀγνοεῖς γὰρ τὸ τῆς μελλούσης κρίσεως καὶ αἰωνίου κολάσεως τοῖς ἀσεβέσι
τηρούμενον πῦρ. ᾿Αλλὰ τί βραδύνεις; Φέρε, ὅ βούλει.»
XII. Polycarpus ad
Ταῦτα δὲ καὶ ἄλλα πλείονα λέγων, θάρσους καὶ
χαρᾶς ἐνεπίμπλατο, καὶ τὸ πρόσωπον αὐτοῦ χάριτος
ἐπληροῦτο, ὥστε οὐ μόνον μὴ συμπεσεῖν, ταραχθέντα ὑπὸ τῶν λεγομένων πρὸς αὐτόν, ἀλλὰ τούναν
τίον τὸν ἀνθύπατον ἐκστῆναι, πέμψαι τε τὸν ἑαυτοῦ
κήρυκα, ἐν μέσῳ τῷ σταδίῳ κηρύξαι τρίτον «Πο
λύκαρπος ὁμολόγησεν ἑαυτὸν Χριστιανὸν εἶναι.»
Τούτου λεχθέντος ὑπὸ τοῦ κήρυκος, ἅπαν τὸ πλῆθος
ἐθνῶν τε καὶ Ἰουδαίων τῶν τὴν Σμύρναν κατοικούν
των, ἀκατασχέτῳ θυμῷ καὶ μεγάλῃ φωνῇ ἐπεβόα·
• Οὗτός ἐστιν ὁ τῆς ἀσεβείας διδάσκαλος, ὁ πατὴρ τῶν Χριστιανῶν, ὁ τῶν ἡμετέρων θεῶν καθαι
ρέτης, ὁ πολλοὺς διδάσκων μὴ θύειν, μηδὲ προσκυνεῖν
τοῖς θεοῖς.» Ταῦτα λέγοντες ἐπεβόων καὶ ἠρώτων
τὸν Ἀσιάρχην Φίλιππον, ἵνα ἐπαφῇ τῷ Πολυκάρπῳ λέοντα. Ὁ δὲ Φίλιππος ἔφη, μὴ εἶναι ἐξὺν
αὐτῷ, ἐπειδὴ πεπληρώκει τὰ κυνηγέσια. Τότε
ἔδοξεν αὐτοῖς ὁμοθυμαδὸν ἐπιβοῆσαι, ὥστε τὸν Πολύκαρπον ζώντα κατακαυθῆναι. Έδει γὰρ τὸ τῆς
φανερωθείσης ἐπὶ τοῦ προσκεφαλαίου οπτασίας πληρωθῆναι, ὅτε ἰδὼν αὐτὸ καιόμενον προσευχόμενος,
εἶπεν ἐπιστραφεὶς τοῖς σὺν αὐτῷ πιστοῖς προφητι
χῶς· «Δεῖ με ζῶντα κατακαυθῆναι.»
respondit: «Τe quidem sermone dignum puto;
edocti enim sumus, principibus et potestatibus a
Deo ordinatis, prout decet, honorem nobis non nocentem deferre; illos vero indignos puto, quibus
rationem reddam 10.
minæ Polycarpum perterrent.
At proconsul ad ipsum dixit: • Bestias habeo;
his te objiciam, nisi convertaris. Ipse vero respondit: «Arcesse eas, nos enim mutari non possumus conversione a melioribus ad deteriora; bonum
autem est, me a malis ad justa transire. Rursus
iste ad Polycarpum: Quandoquidem bestias spernis, igni te tradam consumendum, nisi sententiam
mules.» Cui Polycarpus: «Ignem minaris, qui ad
horæ spatium ardet, ac paulo post exstinguitur;
ignoras enim illum futuri judicii et æternæ pon
ignem, qui impiis reservatur. Verum quid moraris?
Profer, quodcunque volueris. >
rogum damnatur.
Hæc vero atque alia plura cum diceret, fiducia et
gaudio replebatur, illiusque vultus plenus gratiæ
erat, adeo ut non solum non concideret, ipso per
dicta conturbato; sed contra proconsul stuperet,
suumque mitteret præconem ter in medio stadio
proclamaturum: • Polycarpus confessus est, Christianum se esse. › Quod ubi pronuntiasset præco,
universa multitudo gentilium ac Judæorum, qui
Smyrnam incolebant, effrenata ira et magna voce
´conclamabat: ‹ Hic impietatis est præceptor, pater
Christianorum, deorum nostrorum eversor, qui
multos docet, ne sacrificent, neve deos adorent. ›
Hæc dicentes clamabant rogabantque Philippum.
Asiarcham, ut leonem adversus Polycarpum emitteret. At Philippus id sibi licere negavit, quia ludum bestiarum jam explevisset. Tunc placuit illis,
uno consensu clamare, ut Polycarpus vivus combureretur. Necesse enim erat, ut visio illa de cervicali impleretur, quæ ei ostensa fuerat, cum inter
orandum illud ardens videret, et conversus ad fideles astantes prophetice diceret: ‹ Oportet me vivum comburi. ›
XIII. Rogus exstruitur.
Ταῦτα οὖν μετὰ τοσούτου τάχους ἐγίνετο, θᾶττον
τοῦ λεχθῆναι, τῶν ὄχλων παραχρῆμα συναγόντων Εκ
10 Rom. x111, 1, 7; Tit. III, 1.
1. e. c audire te volo, si a populo prolationem supplicii poteris impetrare.» Neandro proconsul Ignatium servare voluisse videtur. Vide ejus
Historiam eccles. 1, p. 107-110.
Ita Jacobsonus e codd. Vindob. et Paris.
Pro ἀσεβείας restituendum esse Ασίας, Eusebii, Rufini et veteris interpretis consentiens hic
evincit auctoritas. UsSER.
Asiarcha erant, qui ludos sacros in honorem deorum pro salute provinciæ suæ statis temporibus procurabant. Quod vero spectacula, quæ ab
illis dabantur, sacra erant, inde sacerdotes sunt
Hæc porro citius peracta sunt, quam pronuntiata;
cuncta plebe confestim ex officinis ac balneis ligna
appellati. MADER. Valde onerosum erat hoc sacer
dotium, atque idcirco nonnisi opulentiores ad id
gerendum eligebantur. Hinc est, quod Strabo ohservat, Asiarchas fere ex Trallianis desumptos
fuisse, propterea quod ejus urbis cives totius Asia
opulentissimi essent. VALES. Idem iste Philippus
infra c. 21 ἀρχιερεὺς Τραλλιανός appellatur. Jac.
Ita codices, teste Jacobsono, omisso augmen
to plusquamperfecti, quod sæpius fieri testatur Wi
ner Gramm., § 12, n. 8. p. 69, ed. iv.
codd. Vind. et Parisiensi Jacobsonus reposuit ζῶντα.
PG 5:1038Ταῦτα οὖν μετὰ τοσούτου τάχους ἐγένετο θᾶττον ἢ ἐλέγετο, τῶν ὄχλων παραχρῆμα συναγόντων ἔκ τε τῶν ἐργαστηρίων καὶ βαλανείων ξύλα καὶ φρύγανα, μάλιστα Ἰουδαίων προθύμως ὡς ἔθος αὐτοῖς εἰς ταῦτα ὑπουργούντων. ὅτε δὲ ἡ πυρὰ ἡτοιμάσθη, ἀπο-θέμενος ἑαυτοῦ πάντα τὰ ἱμάτια καὶ λύσας τὴν ζώνην ἐπειρᾶτο καὶ ὑπολύειν ἑαυτόν, μὴ πρότερον τοῦτο ποιῶν διὰ τὸ ἀεὶ ἕκαστον τῶν πιστῶν σπουδάζειν, ὅστις τάχιον τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ ἅψηται. ἐν παντὶ γὰρ ἀγαθῆς ἕνεκεν πολιτείας καὶ πρὸ τῆς μαρτυρίας ἐκεκό-σμητο. εὐθέως οὖν αὐτῷ περιετίθετο τὰ πρὸς τὴν πυρὰν ἡρμοσμένα ὄργανα. μελλόντων δὲ αὐτῶν καὶ προσηλοῦν, εἶπεν· Ἄφετέ με οὕτως. ὁ γὰρ δοὺς ὑπομεῖναι τὸ πῦρ δώσει καὶ χωρὶς τῆς ὑμετέρας ἐκ τῶν ἥλων ἀσφαλείας ἄσκυλτον ἐπιμεῖναι τῇ πυρᾷ.
Οἱ δὲ οὐ καθήλωσαν μέν, προσέδησαν δὲ αὐτόν. ὁ δὲ ὀπίσω τὰς χεῖρας ποιήσας καὶ προσδεθεὶς ὥσπερ κριὸς ἐπίσημος ἐκ μεγάλου ποιμνίου εἰς προσφοράν, ὁλοκαύτωμα δεκτὸν τῷ θεῷ ἡτοιμασμένον, ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν εἶπεν· Κύριε ὁ θεὸς ὁ παντοκράτωρ, ὁ τοῦ ἀγαπητοῦ καὶ εὐλογητοῦ παιδός σου Ἰησοῦ Χριστοῦ πατήρ, δι’ οὗ τὴν περὶ σοῦ ἐπίγνωσιν εἰλήφαμεν, ὁ θεὸς ἀγγέλων καὶ δυνάμεων καὶ πάσης τῆς κτίσεως παντός τε τοῦ γένους τῶν δικαίων, οἳ ζῶσιν ἐνώπιόν σου, εὐλογῶ σε ὅτι ἠξίωσάς με τῆς ἡμέρας καὶ ὥρας ταύτης τοῦ λαβεῖν μέρος ἐν ἀριθμῷ τῶν μαρτύρων, ἐν τῷ ποτηρίῳ τοῦ Χριστοῦ σου εἰς ἀνάστασιν ζωῆς αἰωνίου ψυχῆς τε καὶ σώματος ἐν ἀφθαρσίᾳ πνεύματος ἁγίου, ἐν οἷς προσδεχθείην ἐνώπιόν σου σήμερον ἐν θυσίᾳ πίονι καὶ προσδεκτῇ, καθὼς προητοί-μασας καὶ προεφανέρωσας καὶ ἐπλήρωσας ὁ ἀψευδὴς καὶ ἀληθινὸς θεός. διὰ τοῦτο καὶ περὶ πάντων σὲ αἰνῶ, σὲ εὐλογῶ, σὲ δοξάζω διὰ τοῦ αἰωνίου καὶ ἐπουρανίου ἀρχιερέως Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀγαπητοῦ σου παιδός, δι’ οὗ σοὶ σὺν αὐτῷ καὶ πνεύματι ἁγίῳ δόξα καὶ νῦν καὶ εἰς τοὺς μέλλοντας αἰῶνας. ἀμήν.
PG 5:1039Ἀναπέμψαντος δὲ αὐτοῦ τὸ ἀμὴν καὶ πληρώσαντος τὴν εὐχήν, οἱ τοῦ πυρὸς ἄνθρωποι ἐξῆψαν τὸ πῦρ. μεγάλης δὲ ἐκλαμψάσης φλογός, θαῦμα εἴδομεν οἷς ἰδεῖν ἐδόθη· οἳ καὶ ἐτηρήθημεν εἰς τὸ ἀναγγεῖλαι τοῖς λοιποῖς τὰ γενόμενα. τὸ γὰρ πῦρ καμάρας εἶδος ποιῆσαν ὥσπερ ὀθόνη πλοίου ὑπὸ πνεύματος πληρουμένη, κύκλῳ περιετείχισεν τὸ σῶμα τοῦ μάρτυρος. καὶ ἦν μέσον οὐχ ὡς σὰρξ καιομένη ἀλλ’ ὡς ἄρτος ὀπτώμενος ἢ ὡς χρυσὸς καὶ ἄργυρος ἐν καμίνῳ πυρούμενος. καὶ γὰρ εὐωδίας τοσαύτης ἀντελαβόμεθα ὡς λιβανωτοῦ πνέοντος ἢ ἄλλου τινὸς τῶν τιμίων ἀρωμάτων.
S. POLYCARPUS MARTYR.
et sarmenta congerente; praecipue Judais, alacri τε τῶν ἐργαστηρίων καὶ βαλανείων ξύλα, καὶ φρύγα
animo, ut solent, ad ista juvantibus. Cum autem
rogus apparatus esset, Polycarpus, sibi detractis
omnibus vestimentis et cingulo soluto, conabatur
etiam se excalcare; quod prius non faciebat, quia
semper cuncti fideles contendebant, quisnam celerius corpus ejus tangeret; omni enim bono propter
sanctos mores suos ille etiam ante martyrium ornatus erat. Illico nunc ille omnibus instrumentis
circumdabatur, quæ pro rogo parata erant. Cum
vero et clavis ipsum amigere vellent, dixit: • Sinite me sic; qui enim mihi dat ignem pati, dabit, et sine vestra ex clavis cautione, immotum in
pyra permanere. ▸
να μάλιστα Ἰουδαίων προθύμως, ὡς ἔθος αὐτοῖς, εἰς
ταῦτα ὑπουργούντων. Ὅτε δὲ ἡ πυρκαϊὰ ἡτοιμάσος,
ἀποθέμενος ἑαυτῷ πάντα τὰ ἱμάτια, καὶ λύσας τὴν
ζώνην αὐτοῦ, ἐπειρᾶτο καὶ ὑπολύειν ἑαυτόν· μὴ πρ
τερον τοῦτο ποιῶν, διὰ τὸ ἀεὶ ἕκαστον τῶν πιστών
σπουδάζειν, ὅστις τάχιον τοῦ χρωτὸς αὐτοῦ άψητα:
παντὶ γὰρ καλῷ, ἀγαθῆς ἕνεκεν πολιτείας, καὶ
πρὸ τῆς μαρτυρίας εκεκόσμητο. Εὐθέως οὖν αὐτ
περιετίθετο τὰ πρὸς τὴν πυρὰν ἡρμοσμένα έργα.
να Μελλόντων δὲ αὐτῶν καὶ προσηλοῦν (1
εἶπεν· «"Αφετέ με οὕτως· ὁ γὰρ δούς μοι ὑπομείναι
τὸ πῦρ, δώσει καὶ χωρὶς τῆς ὑμετέρας ἐκ τῶν Κίν
ἀσφαλείας, ἀσάλευτον ἐπιμεῖναι τῇ πυρά.»
precatio.
XIV. Polycarpi
Illi ergo non quidem clavis defixerunt, sed ligaverunt eum. Hc vero manibus in tergum rejectis
ac vinctus, tanquam aries insignis ex magno grege
ad oblationem, victima acceptabilis Deo praeparata,
cœlum intuitus dixit: «Domine Deus omnipotens, Pater dilecti ac benedicti Filii tui Jesu Christi, per quem tui notitiam accepimus, Deus angelorum et virtutum, ac universæ creature, totiusque
generis justorum in conspectu tuo viventium; benedico tibi, quoniam ine hac die atque hac hora
dignatus es, ut partem acciperem in numero martyrum tuorum, in calice Christi tui ", ad resurrectionem in vitam æternam, animæ et corporis, in
incorruptione per Spiritum sanctum; inter quos
utinam suscipiar hodie coram te in sacrificio pingui et accepto, quemadmodum præparasti et mihi
præmonstrasti et nunc adimplevisti, Deus, mendacii nescius ac verax. Quapropter de omnibus laudo
te, benedico tibi, glorifico te, cum sempiterno et
coelesti Jesu Christo, dilecto tuo Filio, cum quo tibi et Spiritui sancto gloria, et nunc et in futura
saecula. Amer.
XV. Polycarpus
Οἱ δὲ οὐ καθήλωσαν μὲν, ἔδησαν δὲ αὐτόν. Ὁ δ
ὀπίσω τὰς χεῖρας ποιήσας καὶ προσδεθείς, ώστε
κριὸς ἐπίσημος ἐκ μεγάλου ποιμνίου εἰς προς
ρὰν ὁλοκάρπωμα δεκτὸν τῷ Θεῷ ἡταμα
μένον, ἀναβλέψας εἰς τὸν οὐρανὸν, εἶπε· ο Κύρι
ὁ Θεὸς, ὁ παντοκράτωρ, ὁ τοῦ ἀγαπητοῦ καὶ εὐλογη
τοῦ Παιδός σου Ἰησοῦ Χριστοῦ Πατὴρ, δι' οὗ τὴν
περὶ σοῦ ἐπίγνωσιν ειλήφαμεν, ὁ Θεὸς ἀγγέλων και
δυνάμεων, καὶ πάσης τῆς κτίσεως, καὶ παντὸς το
γένους τῶν δικαίων, οι ζῶσιν ἐνώπιόν του· εὐλογῶ σε,
ὅτι ἠξίωσάς με τῆς ἡμέρας καὶ ὥρας ταύτης, το
λαβεῖν με μέρος ἐν ἀριθμῷ τῶν μαρτύρων σου, ἐν
τῷ ποτηρίῳ τοῦ Χριστοῦ σου, εἰς ἀνάστασιν ζωή;
αἰωνίου, ψυχῆς τε καὶ σώματος, ἐν ἀφθαρσία Πεί
ματος ἁγίου· ἐν οἷς προσδεχθείην ἐνώπιόν σου σήμε·
ρον ἐν θυσίᾳ πίονι καὶ προσδεκτῇ, καθώς προετοίμα
σας καὶ προεφανέρωσας καὶ ἐπλήρωσας ὁ πεν
δὴς καὶ ἀληθινὸς Θεός. Διὰ τοῦτο καὶ περὶ πάντων
αἰνῶ σε, εὐλογῶ σε, δοξάζω σε, σὺν τῷ αἰωνίῳ καὶ
ἐπουρανίῳ Ἰησοῦ Χριστῷ, ἀγαπητῷ σου Παιδί· μεθ'
οὗ σοι καὶ Πνεύματι ἁγίῳ ἡ δόξα, καὶ νῦν καὶ εἰς
τοὺς μέλλοντας αἰῶνας. Αμήν.»
igne non læditur.
᾿Αναπέμψαντος δὲ αὐτοῦ τὸ «Αμήν,» καὶ πληρώ
σαντος τὴν εὐχὴν, οἱ τοῦ πυρὸς ἄνθρωποι ἐξῆψαν τὸ
πῦρ. Μεγάλης δὲ ἐκλαμψάσης φλογός, θαῦμα μέγα
είδομεν, οἷς ἰδεῖν ἐδόθη· οἱ καὶ ἐτηρήθημεν, εἰς τὸ
ἀναγγεῖλαι τοῖς λοιποῖς τὰ γενόμενα. Τὸ γὰρ πύρ
καμάρας εἶδος ποιῆσαν, ὥσπερ οθόνη πλοίου ὑπὸ
πνεύματος πληρουμένη, κύκλῳ περιετείχισε τὸ σῶμα
Et postquam Amen >emisisset, precationemque
complevisset, ministri ignis ignem accenderunt. Cum
vero ingens flamma emicasset, grande miraculum
vidimus, nos, quibus illud spectare concessum fuit,
qui et ideo reservati sumus, ut aliis, quæ contigerunt, annuntiaremus. Ignis enim fornicis speciem
ræbens, tanquam navis velum a vento repletum,
in circulo corpus martyris circumdedit; quod, in τοῦ μάρτυρος· καὶ ἦν μέσον οὐχ ὡς σὰρξ καιομένη,
medio positum, non ut caro assa videbatur, sed
veluti panis coctus, vel sicut aurum et argentum in
" Matth. xx, 22; xxvı; 39; Marc. x, 38.
Præpositio έν, quæ legitur in editis, abest a
ms. et plane mihi redundare videtur. Jac.
E. g.
Rof videanus catenta fuerigenda, quasi Por
lycarpi manus clavis transfixuri essent, et palo
affixuri; non fuisset enim hæc exigua pars supplicii [quam carnifices non remisissent]. Crediderim
ergo, catenas, quibus revinctæ erant ad tergum
manus, palo clavis affixas fuisse, ne moverentur.
CLER.
ἀλλ᾽ ὡς ἄρτος ὀπτώμενος, ἢ ὡς χρυσὸς καὶ ἄργο
ρος ἐν καμίνῳ πυρούμενος Καὶ γὰρ εὐωδίας
non
Similia in Martyrio Ignat. c. 2.
græcis interpretibus Hebræorum
per ὁλοκαύτωμα solum redditur, sed interdum etiam
per ολοκάρπωμα, οι Lev. I, 14, xvi, 24. USSER.
Patefecerat enim ei Deus ignem martyrii. Cfr.
supr. c. 5.
Quod ignis fornicis præbens speciem sele
rit, id causis physicis tribui posse censet Dalrymiplius. Jac.
PG 5:1040Πέρας γοῦν ἰδόντες οἱ ἄνομοι μὴ δυνάμενον αὐτοῦ τὸ σῶμα ὑπὸ τοῦ πυρὸς δαπανηθῆναι, ἐκέλευσαν προσελθόντα αὐτῷ κομφέκτορα παραβῦσαι ξιφίδιον. καὶ τοῦτο ποιήσαντος, ἐξῆλθεν πλῆθος αἵματος ὥστε κατασβέσαι τὸ πῦρ καὶ θαυμάσαι πάντα τὸν ὄχλον, εἰ τοσαύτη τις διαφορὰ μεταξὺ τῶν τε ἀπίστων καὶ τῶν ἐκλεκτῶν, ὧν εἷς καὶ οὗτος γεγόνει ὁ θαυμασιώτατος Πολύκαρπος, ἐν τοῖς καθ’ ἡμᾶς χρόνοις διδάσκαλος ἀποστολικὸς καὶ προφητικὸς γενόμενος ἐπίσκο-πός τε τῆς ἐν Σμύρνῃ καθολικῆς ἐκκλησίας. πᾶν γὰρ ῥῆμα ὃ ἀφῆκεν ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ καὶ ἐτελειώθη καὶ τελειωθήσεται.
Ὁ δὲ ἀντίζηλος καὶ βάσκανος καὶ πονηρός, ὁ ἀντικείμενος τῷ γένει τῶν δικαίων, ἰδὼν τό τε μέγεθος αὐτοῦ τῆς μαρτυρίας καὶ τὴν ἀπ’ ἀρχῆς ἀνεπίληπτον πολιτείαν, ἐστεφανωμένον τε τὸν τῆς ἀφθαρ-σίας στέφανον καὶ βραβεῖον ἀναντίρρητον ἀπενηνεγμένον, ἐπετή-δευσεν ὡς μηδὲ τὸ σωμάτιον αὐτοῦ ὑφ’ ἡμῶν ληφθῆναι, καίπερ πολλῶν ἐπιθυμούντων τοῦτο ποιῆσαι καὶ κοινωνῆσαι τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ σαρκίῳ. ὑπέβαλεν γοῦν Νικήτην τὸν τοῦ Ἡρώδου πατέρα, ἀδελφὸν δὲ Ἄλκης, ἐντυχεῖν τῷ ἄρχοντι ὥστε μὴ δοῦναι αὐτοῦ τὸ σῶμα· μή, φησίν, ἀφέντες τὸν ἐσταυρωμένον τοῦτον ἄρξωνται σέβεσθαι. καὶ ταῦτα ὑποβαλλόντων καὶ ἐνισχυόντων τῶν Ἰουδαίων, οἳ καὶ ἐτήρησαν μελλόντων ἡμῶν ἐκ τοῦ πυρὸς αὐτὸν λαμβάνειν, ἀγνοοῦντες ὅτι οὔτε τὸν Χριστόν ποτε καταλιπεῖν δυνησόμεθα τὸν ὑπὲρ τῆς τοῦ παντὸς κόσμου τῶν σωζομένων σωτηρίας παθόντα ἄμωμον ὑπὲρ ἁμαρτωλῶν οὔτε ἕτερόν τινα σέβεσθαι. τοῦτον μὲν γὰρ υἱὸν ὄντα τοῦ θεοῦ προσκυνοῦμεν, τοὺς δὲ μάρτυρας ὡς μαθητὰς καὶ μιμητὰς τοῦ κυρίου ἀγαπῶμεν ἀξίως ἕνεκα εὐνοίας ἀνυπερβλή-του τῆς εἰς τὸν ἴδιον βασιλέα καὶ διδάσκαλον, ὧν γένοιτο καὶ ἡμᾶς κοινωνούς τε καὶ συμμαθητὰς γενέσθαι.
PG 5:1041Ἰδὼν οὖν ὁ κεντυρίων τὴν τῶν Ἰουδαίων γενομένην φιλονεικίαν, θεὶς αὐτὸν ἐν μέσῳ, ὡς ἔθος αὐτοῖς, ἔκαυσεν. οὕτως τε ἡμεῖς ὕστερον ἀνελόμενοι τὰ τιμιώτερα λίθων πολυτελῶν καὶ δοκιμώτερα ὑπὲρ χρυσίον ὀστᾶ αὐτοῦ ἀπεθέμεθα ὅπου καὶ ἀκόλουθον ἦν. ἔνθα ὡς δυνατὸν ἡμῖν συναγομένοις ἐν ἀγαλλιάσει καὶ χαρᾷ παρέξει ὁ κύριος ἐπιτελεῖν τὴν τοῦ μαρτυρίου αὐτοῦ ἡμέραν γενέθλιον εἴς τε τὴν τῶν προηθληκότων μνήμην καὶ τῶν μελλόντων ἄσκησίν τε καὶ ἑτοιμασίαν.
EPIST. ECCLESIÆ SMYRN. DE MARTYRIO S. POLYCARPI.
τοσαύτης ἀντελαβόμεθα, ὡς λιβανωτοῦ πνέοντος, ἢ fornace candens. Tantam autem nos percepitnus
ἄλλου τινὸς τῶν τιμίων αρωμάτων
suavitatem odoris, ac si thus aut aliud quoddamı
pretiosorum aromatum oluisset.
XVI. Polycarpus pugione transfigitur.
Πέρας οὖν ἰδόντες οἱ ἄνομοι, οὐ δυνάμενον αὐτοῦ
τὸ σῶμα ὑπὸ τοῦ πυρὸς δαπανηθῆναι, ἐκέλευσαν
προσελθόντα αὐτῷ κομφέκτορα παραβῦσαι ξιφίμον. Καὶ τοῦτο ποιήσαντος, ἐξῆλθε περιστερὰ
καὶ πλῆθος αἵματος, ὥστε κατασβέσαι τὸ πῦρ, καὶ
θαυμάσαι πάντα τὸν ὄχλον, εἰ τοσαύτη τις διαφορά
μεταξὺ τῶν ἀπίστων καὶ τῶν ἐκλεκτῶν· ὧν εἷς καὶ
οὗτος γεγόνει ὁ θαυμασιώτατος μάρτυς Πολύκαρ
πος, ἐν τοῖς καθ' ἡμᾶς χρόνοις διδάσκαλος ἀποστολι
κλς καὶ προφητικός γενόμενος, ἐπίσκοπός τε τῆς ἐν
Σμύρνῃ καθολικῆς Ἐκκλησίας. Πᾶν γὰρ ῥῆμα, δ
ἐξαφῆκεν ἐκ τοῦ στόματος αὐτοῦ, καὶ ἐτελειώθη καὶ
τελειωθήσεται.
XVII. Polycarpi corpus
Ὁ δὲ ἀντίζηλος καὶ βάσκανος καὶ πονηρὸς, ὁ ἀν
τικείμενος τῷ γένει τῶν δικαίων ιδών τό τε μέ
γεθος αὐτοῦ τῆς μαρτυρίας, καὶ τὴν ἀπ' ἀρχῆς
ἀνεπίληπτον πολιτείαν, ἐστεφανωμένον τε τῷ τῆς
ἀφθαρσίας στεφάνῳ, καὶ βραβεῖον ἀναντίῤῥητον ἀπενηνεγμένον, ἐπετήδευσεν, ὡς μηδὲ τὸ λείψανον αὐτ
τοῦ ὑφ᾽ ἡμῶν ληφθῆναι καίπερ πολλῶν ἐπιθυ
μούντων τοῦτο ποιῆσαι, καὶ κοινωνῆσαι τῷ ἁγίῳ
αὐτοῦ σαρκίῳ. Ὑπέβαλε γοῦν Νικήτην τὸν τοῦ Ηρώδου πατέρα, ἀδελφὸν δὲ 'Αλκης ἐντυχεῖν τῷ ἄρχοντι, ὥστε μὴ δοῦναι αὐτοῦ τὸ σῶμα ταφῇ· «Μὴ,
φησὶν, ἀφέντες τὸν ἐσταυρωμένον, τοῦτον ἄρξωνται
σέβεσθαι.» Καὶ ταῦτα εἶπον, ὑποβαλλόντων καὶ ἐνισχυόντων τῶν Ἰουδαίων, οἳ καὶ ἑτήρησαν, μελλόντων
ἡμῶν ἐκ τοῦ πυρὸς λαμβάνειν· ἀγνοοῦντες, ὅτι οὔτε
τὸν Χριστόν ποτε καταλιπεῖν δυνησόμεθα, τὴν ὑπὲρ
τῆς τοῦ παντὸς κόσμου τῶν σωζομένων σωτηρίας
παθόντα [ἄμωμον ὑπὲρ ἁμαρτωλῶν (85)], οὔτε ἔτερόν τινα σέβεσθαι. Τοῦτον μὲν γὰρ, Υἱὸν ὄντα τοῦ
Θεοῦ, προσκυνοῦμεν· τοὺς δὲ μάρτυρας, ὡς μαθητάς
καὶ μιμητὰς τοῦ Κυρίου, ἀγαπῶμεν ἀξίως, ἕνεκα
εὐνοίας ἀνυπερβλήτου τῆς εἰς τὸν ἴδιον βασιλέα καὶ
διδάσκαλον· ὧν γένοιτο καὶ ἡμᾶς συγκοινωνούς
τε καὶ συμμαθητὰς γενέσθαι.
Inter ligna, e balneis et officinis comportata,
fortasse nonnulla fuisse odorata et aromatica suspicatur Jacobsonus.
Confectores, qui bestias in amphitheatro
conficiebant; si quando enim bestiæ efferatæ stragem populo minarentur, ii immittebantur, qui eas
conficerent et occiderent. JAC.
De hac columba ne verbum quidem legitur
apud Eusebium, Rufinum et Nicephorum; quo fit,
ut falsa a inultis lectio codicum sit putata. Moynius
pro περιστερά conjecit επ' ἀριστερᾷ, a sinistra.
Ipsi accesserunt complures viri docti. Ruchatus
scribendum censuit περὶ στέρνα, Editor Bibliotheca
Bremensis cl. 111, p. 429, conjicit περὶ στέρνου vel
περὶ στέρνων. Heumamus in Exam. fabulæ de columba e Polycarpi rogo evolante, statuit monachos
hoc prodigio Acta nostra auxisse. Mihi quidem longe
verisimilius videtur, lectorem quempiam in animo
habuisse, ad oram codicis notare locum epistolæ,
Tandem igitur cernentes improbi, corpus ejus
ab igne non posse consumi, jusserunt confectorem
propius accedere pugioneque eum transfigere.
Quod cum ille fecisset, evolavit columba et effluxit
tanta sanguinis copia, ut ignem exstingueret, utque
universa plebs miraretur, tantum esse discrimen iuter infideles et electos; quorum unus hic fuit maxime admirandus martyr Polycarpus, qui nostris
temporibus apostolicus et propheticus doctor exstitit, atque catholicæ Ecclesiæ Smyrnensis episco.
pus. Omne enim verbum, quod ore suo emisit, aut
impletum est aut implebitur.
Christianis non traditur.
Sed cum æmulus ille et invidus et malus, justorumque generi adversus, insigne illius martyrium
cerneret, moresque ab ineunte ætate irrepreliensos,
et eum corona immortalitatis coronatum, præmiumque sine controversia reportantem; operam dedit,
ne reliquiæ ejus a nobis auferrentur, quamvis multi
id facere et sancto illius corpore participes fieri cuperent. Suggessit ergo diabolus Nicetæ, Herodis
patri, fratri autem Alces, adire proconsulem, ne
corpus illius ad sepeliendum traderet: «Ne, inquit,
relicto crucifixo, hunc colere incipiant. Atque hæc
dicebant, suggerentibus et instantibus Judaeis, qui
quoque observaverant nos, ex igne eum extracturos; ignari, quod nec Christum, qui pro salule
omnium, qui in toto mundo salvi fient, passus est
[inculpatus pro peccatoribus], unquam derelinquere
poterimus, neque alium quemquam colere. Illum
enim, utpote Filium Dei adoramus; martyres vero
tanquam Domini discipulos et imitatores merito
diligimus, propter illorum exiiniam erga regem ac
magistrum suum benevolentiam; quorum utinam et
nos fiamus consortes ac condiscipuli.
ubi animam suam efflavit B. Polycarpus; ideoque,
mori Ecclesiæ veteris obsecutum, vocem περιστερά
margini ascripsisse, qua scilicet significaret, auimam B. inartyris illo temporis momento e corpore
liberatam, sub columbæ specie ad cœlum evolasse.
Columbarum enim imagines etiam Christianorum
sepulcris frequenter exsculptæ sunt. Jac.
Ita Jacobsonus e codicibus. Plusquamperf.
sine augmento ut c. 12. Vulg. γέγονεν.
Cfr. 1 Clem., c. 51.
Ita Jac. e cod. Paris. Vulg. ληφθείη.
Alce notum est mulieris inter Saryrnæos nomen. Cfr. Ignat. að Smyrn. c. 13, ad Polyr.
Parenthesis ista neque in Eusebio habetur,
neque in Rufino, neque in vetere nostro interprete.
USSER. Interpolata fuisse videtur a librario quapiam, qui in animo habebat I Petr. 111, 18. JAC.
Ita Jac. e. cod. Paris. Vulg. κοινωνούς.
PG 5:1042Τοιαῦτα τὰ κατὰ τὸν μακάριον Πολύκαρπον, ὃς σὺν τοῖς ἀπὸ Φιλαδελφίας δωδέκατος ἐν Σμύρνῃ μαρτυρήσας, μόνος ὑπὸ πάντων μᾶλλον μνημονεύεται, ὥστε καὶ ὑπὸ τῶν ἐθνῶν ἐν παντὶ τόπῳ λαλεῖ-σθαι, οὐ μόνον διδάσκαλος γενόμενος ἐπίσημος ἀλλὰ καὶ μάρτυς ἔξοχος, οὗ τὸ μαρτύριον πάντες ἐπιθυμοῦσιν μιμεῖσθαι κατὰ τὸ εὐαγγέλιον Χριστοῦ γενόμενον. διὰ τῆς ὑπομονῆς καταγωνισά-μενος τὸν ἄδικον ἄρχοντα καὶ οὕτως τὸν τῆς ἀφθαρσίας στέφανον ἀπολαβών, σὺν τοῖς ἀποστόλοις καὶ πᾶσιν δικαίοις ἀγαλλιώμενος δοξάζει τὸν θεὸν καὶ πατέρα παντοκράτορα καὶ εὐλογεῖ τὸν κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν σωτῆρα τῶν ψυχῶν ἡμῶν καὶ κυβερνήτην τῶν σωμάτων ἡμῶν καὶ ποιμένα τῆς κατὰ τὴν οἰκουμένην καθολικῆς ἐκκλησίας.
Ὑμεῖς μὲν οὖν ἠξιώσατε διὰ πλειόνων δηλωθῆναι ὑμῖν τὰ γενόμενα, ἡμεῖς δὲ κατὰ τὸ παρὸν ἐπὶ κεφαλαίῳ μεμηνύκαμεν διὰ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν Μαρκίωνος. μαθόντες οὖν ταῦτα καὶ τοῖς ἐπέκεινα ἀδελφοῖς τὴν ἐπιστολὴν διαπέμψασθε ἵνα καὶ ἐκεῖνοι δοξά-ζωσιν τὸν κύριον τὸν ἐκλογὰς ποιοῦντα ἀπὸ τῶν ἰδίων δούλων. Τῷ δὲ δυναμένῳ πάντας ἡμᾶς εἰσαγαγεῖν ἐν τῇ αὐτοῦ χάριτι καὶ δωρεᾷ εἰς τὴν αἰώνιον αὐτοῦ βασιλείαν διὰ τοῦ παιδὸς αὐτοῦ τοῦ μονογενοῦς Ἰησοῦ Χριστοῦ, δόξα, τιμή, κράτος, μεγαλωσύνη εἰς τοὺς αἰῶνας. προσαγορεύετε πάντας τοὺς ἁγίους. ὑμᾶς οἱ σὺν ἡμῖν προσαγορεύουσιν καὶ Εὐάρεστος ὁ γράψας τὴν ἐπιστολὴν πανοικεί.
PG 5:1043Μαρτυρεῖ δὲ ὁ μακάριος Πολύκαρπος μηνὸς Ξανθικοῦ δευτέρᾳ ἱσταμένου κατὰ δὲ Ῥωμαίους πρὸ ἑπτὰ καλανδῶν Μαρτίων σαβ-βάτῳ μεγάλῳ ὥρᾳ ὀγδόῃ. συνελήφθη δὲ ὑπὸ Ἡρώδου ἐπὶ ἀρχιερέως Φιλίππου Τραλλιανοῦ, ἀνθυπατεύοντος Στατίου Κοδράτου, βασι-λεύοντος δὲ εἰς τοὺς αἰῶνας τοῦ κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
S. POLYCARPUS MARTYR.
XVII). Polycarpi corpus comburitur. Reliquiæ.
Videns autem centurio a Judæis ortam contentionem, corpus in medio ignis positum exussit. Atque
ita nos postea ossa illius gemmis pretiosissimis exquisitiora et super aurum probatiora tollentes, ubi
decebat, deposuimus. Quo etiam loci nobis, ut fieri
poterit, in exsultatione et gaudio congregatis, Dominus præbebit, natalem martyrii ejus diem eelebrare, tum in memoriam eorum qui certamina pertulerunt, tum ut posteri exercitati sint et parati [ad
eadem sustinenda].
Ἰδὼν οὖν ὁ [ἑκατόνταρχος (87)] κεντυρίων τὴν
τῶν Ἰουδαίων γενομένην, φιλονεικίαν θεὶς αὐτὸν ἐν
μέσῳ τοῦ πυρὸς ἔκαυσεν. Οὕτω τε ἡμεῖς ὕστερον
ἀνελόμενοι τὰ τιμιώτερα λίθων πολυτελῶν καὶ δοκι
μώτερα ὑπὲρ χρυσίον ὀστᾶ αὐτοῦ, ἀπεθέμεθα ὅπου
καὶ ἀκόλουθον ἦν. Ενθα ὡς δυνατὸν ἡμῖν συναγομέ
νοις ἐν ἀγαλλιάσει καὶ χαρᾷ, παρέξει ὁ Κύριος ἐπιτελεῖν τὴν τοῦ μαρτυρίου αὐτοῦ ἡμέραν γενέθλιον,
εἰς τε τὴν τῶν ἠθληκότων μνήμην, καὶ τῶν μελλόν
των άσκησίν τε καὶ ἑτοιμασίαν.
XIX. Laus Polycarpi martyris.
Hæc de beato Polycarpo, qui cum iis, qui ex Philadelphia, duodecimus Smyrnæ martyrium est passus, sed solus ab omnibus celebratur, ita ut a gentilibus quoque ubique locorum memoretur; qui non
solum doctor insignis exstitit, sed etiam martyr
eximius, cujus martyrium, Evangelio Christi congruum, omnes imitari desiderant. Postquam enim
sustinendo injustum præsidem vicit, sicque immortalitatis coronam recepit, cum apostolis omnibusque justis exsultans, Deum ac Patrem glorificat, et
benedicit Domino nostro Jesu Christo, animarum
nostrarum Salvatori, et corporum nostrorum gubernatori, nec non pastori catholicæ in toto orbe
Ecclesia.
ΧΧ. Mittite hanc
η
Τοιαῦτα τὰ κατὰ τὸν μακάριον Πολύκαρπον, ὃς σὺν
τοῖς ἀπὸ Φιλαδελφίας δωδέκατος ἐν Σμύρνῃ μαρτυρήσας, μόνος ὑπὸ πάντων μνημονεύεται, ὥστε
καὶ ὑπὸ τῶν ἐθνῶν ἐν παντὶ τόπῳ λαλεῖσθαι· οὐ
μόνον διδάσκαλος γενόμενος ἐπίσημος, ἀλλὰ καὶ μάρ
τις ἔξοχος, οὗ τὸ μαρτύριον πάντες ἐπιθυμοῦσιν μι
μεῖσθαι, κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον Χριστοῦ γενόμενον.
Διὰ τῆς ὑπομονῆς γὰρ καταγωνισάμενος τὸν ἄδικον
ἄρχοντα, καὶ οὕτως τὸν τῆς ἀφθαρσίας στέφανον
ἀπολαβών, σὺν τοῖς ἀποστόλοις καὶ πᾶσι δικαίοις
ἀγαλλιώμενος, δοξάζει τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα, καὶ
εὐλογεῖ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Σωτῆρα τῶν ψυχῶν ἡμῶν καὶ κυβερνήτην τῶν
σωμάτων ἡμῶν, καὶ ποιμένα τῆς κατὰ τὴν οἰκουμέν
την καθολικῆς Ἐκκλησίας
epistolam fratribus.
Vos quidem petieratis, ut cuncta, quæ gesta sunt,
fusius vobis exponerentur; nos vero impræsentiarum
summatim indicavimus per fratrem nostrum Marcum. Quæ quidem cum legeritis, epistolam fratribus remotioribus transmittatis, ut et ipsi glorificent
Dominum, qui ex suis famulis delectum facit. Ei,
qui omnes nos gratia sua atque indulgentia in
regnum suum æternum potest inducere per unigenitum Filium suum Jesum Christum, ipsi sit gloria,
honor, imperium, majestas, in sæcula. Amen.
Salutate omnes sanctos. Vos, qui nobiscum sunt,
salutant, et qui scripsit hæc, Evarestus cum omni
domo sua.
Ὑμεῖς μὲν οὖν ἠξιώσατε διὰ πλειόνων δηλωθῆναι
ὑμῖν τὰ γενόμενα· ἡμεῖς δὲ κατὰ τὸ παρὸν ἐπὶ κει
φαλαίω μεμηνύκαμεν διὰ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν Μάρκου.
Μαθόντες οὖν ταῦτα, καὶ τοῖς ἐπέκεινα ἀδελφοῖς τὴν
ἐπιστολὴν διαπέμψασθε ἵνα καὶ ἐκεῖνοι δοξάζω
σιν τὸν Κύριον, τὸν ἐκλογὲς ποιοῦντα ἀπὸ τῶν ἰδίων
δούλων Τῷ δυναμένῳ πάντας ἡμᾶς εἰσαγαγεῖν ἐν τῇ αὐτοῦ χάριτι καὶ δωρεᾷ εἰς τὴν αἰώνιον αὐτοῦ
βασιλείαν, διὰ τοῦ Παιδὸς αὐτοῦ τοῦ μονογενοῦς Ἰησοῦ
Χριστοῦ· ᾧ ἡ δόξα, τιμή, κράτος, μεγαλοσύνη, εἰς
αἰῶνας. Αμήν. Προσαγορεύετε πάντας τοὺς ἁγίους.
Ὑμᾶς οἱ σὺν ἡμῖν προσαγορεύουσιν, καὶ Εὐάρεστος,
ὁ γράψας, πανοικεί.
XXI. Martyrii tempus.
Martyrium autem passus est beatus Polycarpus
Xanthici mensis ineuntis die secundo, ante septimum
Kalendas Maias, magno Sabbato, hora octava. Caplus
Codex Vindob. vocem ἑκατόνταρχος non agnoscit. Jac.
Articulum e codice Vindobonensi restituit
Jacobsonus.
Eusebius habet δώδεκα. Apud Eusebium
Strothius et Heinichenius exhibent δώδεκα τοῖς ἐν
Σμύρνη μαρτυρήσασι. Jac.
Eusebius addit μᾶλλον.
Ἰησοῦν... ψυχῶν ἡμῶν e codice Parisiensi
restituit Jacobsonus.
Codex Vindob. addit: καὶ τὸ πανάγιον καὶ
ζωοποιὸν Πνεῦμα. Jac. In veteri int. legitur: et Spiritum sanctum, per quem cuncta cognoscimus.
Usserius et Smithius mallent διαπέμψατε.
JAC.
Μαρτυρεῖ δὲ ὁ μακάριος Πολύκαρπος μηνός Ξαν
θικοῦ δευτέρᾳ ἱσταμένου πρὸ ἑπτὰ Καλανδῶν
Μαΐων Σαββάτῳ μεγάλῳ ὥρα ὀγδόη
I. e. c qui nonnullos e numero fidelium ad
martyrium vocavit.
Τῷ... ᾧ. Simili constructione utitur D. Paulus Rom. Ivr, 25-27. Jac.
Smyrnai a 25 die Martii Xanthicum suum
inchoarunt. USSER. De chronologia hujus capitis
cfr. Ideler. Handb. der Chronol. t. Ι, p. 419, 450.
Longe meliori codice usus est Constantinopolitanus
1. e. Sabbatum, quod Paschalem solemnitatem antecedit, Sabbatum sanctum. PAGI.
1. e. ante meridiem; non enim de Romana,
sed de Asiatica horas computandi ratione hic_est
sermo, eadem scilicet, qua nos hodie utimur. Jac.
Ἐρρῶσθαι ὑμᾶς εὐχόμεθα, ἀδελφοί, στοιχοῦντας τῷ κατὰ τὸ εὐαγγέλιον λόγῳ Ἰησοῦ Χριστοῦ, μεθ’ οὗ δόξα τῷ θεῷ καὶ πατρὶ καὶ ἁγίῳ πνεύματι ἐπὶ σωτηρίᾳ τῇ τῶν ἁγίων ἐκλεκτῶν, καθὼς ἐμαρτύρησεν ὁ μακάριος Πολύκαρπος, οὗ γένοιτο ἐν τῇ βασιλείᾳ Ἰησοῦ Χριστοῦ πρὸς τὰ ἴχνη εὑρεθῆναι ἡμᾶς. Ταῦτα μετεγράψατο μὲν Γάϊος ἐκ τῶν Εἰρηναίου, μαθητοῦ τοῦ Πολυκάρπου, ὃς καὶ συνεπολιτεύσατο τῷ Εἰρηναίῳ. ἐγὼ δὲ Σωκρά-της ἐν Κορίνθῳ ἐκ τῶν Γαί̈ου ἀντιγράφων ἔγραψα. ἡ χάρις μετὰ πάντων. Ἐγὼ δὲ πάλιν Πιόνιος ἐκ τοῦ προγεγραμμένου ἔγραψα ἀνα-ζητήσας αὐτά, κατὰ ἀποκάλυψιν φανερώσαντός μοι τοῦ μακαρίου Πολυκάρπου, καθὼς δηλώσω ἐν τῷ καθεξῆς, συναγαγὼν αὐτὰ ἤδη σχεδὸν ἐκ τοῦ χρόνου κεκμηκότα, ἵνα κἀμὲ συναγάγῃ ὁ κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς μετὰ τῶν ἐκλεκτῶν αὐτοῦ εἰς τὴν οὐράνιον βασι-λείαν αὐτοῦ, ᾧ ἡ δόξα σὺν τῷ πατρὶ καὶ ἁγίῳ πνεύματι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ἀμήν.
S. POLYCARPUS MARTYR.
XVII). Polycarpi corpus comburitur. Reliquiæ.
Videns autem centurio a Judæis ortam contentionem, corpus in medio ignis positum exussit. Atque
ita nos postea ossa illius gemmis pretiosissimis exquisitiora et super aurum probatiora tollentes, ubi
decebat, deposuimus. Quo etiam loci nobis, ut fieri
poterit, in exsultatione et gaudio congregatis, Dominus præbebit, natalem martyrii ejus diem eelebrare, tum in memoriam eorum qui certamina pertulerunt, tum ut posteri exercitati sint et parati [ad
eadem sustinenda].
Ἰδὼν οὖν ὁ [ἑκατόνταρχος (87)] κεντυρίων τὴν
τῶν Ἰουδαίων γενομένην, φιλονεικίαν θεὶς αὐτὸν ἐν
μέσῳ τοῦ πυρὸς ἔκαυσεν. Οὕτω τε ἡμεῖς ὕστερον
ἀνελόμενοι τὰ τιμιώτερα λίθων πολυτελῶν καὶ δοκι
μώτερα ὑπὲρ χρυσίον ὀστᾶ αὐτοῦ, ἀπεθέμεθα ὅπου
καὶ ἀκόλουθον ἦν. Ενθα ὡς δυνατὸν ἡμῖν συναγομέ
νοις ἐν ἀγαλλιάσει καὶ χαρᾷ, παρέξει ὁ Κύριος ἐπιτελεῖν τὴν τοῦ μαρτυρίου αὐτοῦ ἡμέραν γενέθλιον,
εἰς τε τὴν τῶν ἠθληκότων μνήμην, καὶ τῶν μελλόν
των άσκησίν τε καὶ ἑτοιμασίαν.
XIX. Laus Polycarpi martyris.
Hæc de beato Polycarpo, qui cum iis, qui ex Philadelphia, duodecimus Smyrnæ martyrium est passus, sed solus ab omnibus celebratur, ita ut a gentilibus quoque ubique locorum memoretur; qui non
solum doctor insignis exstitit, sed etiam martyr
eximius, cujus martyrium, Evangelio Christi congruum, omnes imitari desiderant. Postquam enim
sustinendo injustum præsidem vicit, sicque immortalitatis coronam recepit, cum apostolis omnibusque justis exsultans, Deum ac Patrem glorificat, et
benedicit Domino nostro Jesu Christo, animarum
nostrarum Salvatori, et corporum nostrorum gubernatori, nec non pastori catholicæ in toto orbe
Ecclesia.
ΧΧ. Mittite hanc
η
Τοιαῦτα τὰ κατὰ τὸν μακάριον Πολύκαρπον, ὃς σὺν
τοῖς ἀπὸ Φιλαδελφίας δωδέκατος ἐν Σμύρνῃ μαρτυρήσας, μόνος ὑπὸ πάντων μνημονεύεται, ὥστε
καὶ ὑπὸ τῶν ἐθνῶν ἐν παντὶ τόπῳ λαλεῖσθαι· οὐ
μόνον διδάσκαλος γενόμενος ἐπίσημος, ἀλλὰ καὶ μάρ
τις ἔξοχος, οὗ τὸ μαρτύριον πάντες ἐπιθυμοῦσιν μι
μεῖσθαι, κατὰ τὸ Εὐαγγέλιον Χριστοῦ γενόμενον.
Διὰ τῆς ὑπομονῆς γὰρ καταγωνισάμενος τὸν ἄδικον
ἄρχοντα, καὶ οὕτως τὸν τῆς ἀφθαρσίας στέφανον
ἀπολαβών, σὺν τοῖς ἀποστόλοις καὶ πᾶσι δικαίοις
ἀγαλλιώμενος, δοξάζει τὸν Θεὸν καὶ Πατέρα, καὶ
εὐλογεῖ τὸν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Σωτῆρα τῶν ψυχῶν ἡμῶν καὶ κυβερνήτην τῶν
σωμάτων ἡμῶν, καὶ ποιμένα τῆς κατὰ τὴν οἰκουμέν
την καθολικῆς Ἐκκλησίας
epistolam fratribus.
Vos quidem petieratis, ut cuncta, quæ gesta sunt,
fusius vobis exponerentur; nos vero impræsentiarum
summatim indicavimus per fratrem nostrum Marcum. Quæ quidem cum legeritis, epistolam fratribus remotioribus transmittatis, ut et ipsi glorificent
Dominum, qui ex suis famulis delectum facit. Ei,
qui omnes nos gratia sua atque indulgentia in
regnum suum æternum potest inducere per unigenitum Filium suum Jesum Christum, ipsi sit gloria,
honor, imperium, majestas, in sæcula. Amen.
Salutate omnes sanctos. Vos, qui nobiscum sunt,
salutant, et qui scripsit hæc, Evarestus cum omni
domo sua.
Ὑμεῖς μὲν οὖν ἠξιώσατε διὰ πλειόνων δηλωθῆναι
ὑμῖν τὰ γενόμενα· ἡμεῖς δὲ κατὰ τὸ παρὸν ἐπὶ κει
φαλαίω μεμηνύκαμεν διὰ τοῦ ἀδελφοῦ ἡμῶν Μάρκου.
Μαθόντες οὖν ταῦτα, καὶ τοῖς ἐπέκεινα ἀδελφοῖς τὴν
ἐπιστολὴν διαπέμψασθε ἵνα καὶ ἐκεῖνοι δοξάζω
σιν τὸν Κύριον, τὸν ἐκλογὲς ποιοῦντα ἀπὸ τῶν ἰδίων
δούλων Τῷ δυναμένῳ πάντας ἡμᾶς εἰσαγαγεῖν ἐν τῇ αὐτοῦ χάριτι καὶ δωρεᾷ εἰς τὴν αἰώνιον αὐτοῦ
βασιλείαν, διὰ τοῦ Παιδὸς αὐτοῦ τοῦ μονογενοῦς Ἰησοῦ
Χριστοῦ· ᾧ ἡ δόξα, τιμή, κράτος, μεγαλοσύνη, εἰς
αἰῶνας. Αμήν. Προσαγορεύετε πάντας τοὺς ἁγίους.
Ὑμᾶς οἱ σὺν ἡμῖν προσαγορεύουσιν, καὶ Εὐάρεστος,
ὁ γράψας, πανοικεί.
XXI. Martyrii tempus.
Martyrium autem passus est beatus Polycarpus
Xanthici mensis ineuntis die secundo, ante septimum
Kalendas Maias, magno Sabbato, hora octava. Caplus
Codex Vindob. vocem ἑκατόνταρχος non agnoscit. Jac.
Articulum e codice Vindobonensi restituit
Jacobsonus.
Eusebius habet δώδεκα. Apud Eusebium
Strothius et Heinichenius exhibent δώδεκα τοῖς ἐν
Σμύρνη μαρτυρήσασι. Jac.
Eusebius addit μᾶλλον.
Ἰησοῦν... ψυχῶν ἡμῶν e codice Parisiensi
restituit Jacobsonus.
Codex Vindob. addit: καὶ τὸ πανάγιον καὶ
ζωοποιὸν Πνεῦμα. Jac. In veteri int. legitur: et Spiritum sanctum, per quem cuncta cognoscimus.
Usserius et Smithius mallent διαπέμψατε.
JAC.
Μαρτυρεῖ δὲ ὁ μακάριος Πολύκαρπος μηνός Ξαν
θικοῦ δευτέρᾳ ἱσταμένου πρὸ ἑπτὰ Καλανδῶν
Μαΐων Σαββάτῳ μεγάλῳ ὥρα ὀγδόη
I. e. c qui nonnullos e numero fidelium ad
martyrium vocavit.
Τῷ... ᾧ. Simili constructione utitur D. Paulus Rom. Ivr, 25-27. Jac.
Smyrnai a 25 die Martii Xanthicum suum
inchoarunt. USSER. De chronologia hujus capitis
cfr. Ideler. Handb. der Chronol. t. Ι, p. 419, 450.
Longe meliori codice usus est Constantinopolitanus
1. e. Sabbatum, quod Paschalem solemnitatem antecedit, Sabbatum sanctum. PAGI.
1. e. ante meridiem; non enim de Romana,
sed de Asiatica horas computandi ratione hic_est
sermo, eadem scilicet, qua nos hodie utimur. Jac.
PG 5:1044[ επιλογυς αλτερ εχ ξοδιξε μοσθυενσι ] Ταῦτα μετεγράψατο μὲν Γάϊος ἐκ τῶν Εἰρηναίου συγγραμ-μάτων, ὃς καὶ συνεπολιτεύσατο τῷ Εἰρηναίῳ, μαθητῇ γεγονότι τοῦ ἁγίου Πολυκάρπου. οὗτος γὰρ ὁ Εἰρηναῖος κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ μαρτυρίου τοῦ ἐπισκόπου Πολυκάρπου γενόμενος ἐν Ῥώμῃ πολλοὺς ἐδίδαξεν· οὗ καὶ πολλὰ αὐτοῦ συγγράμματα κάλλιστα καὶ ὀρθότατα φέρεται, ἐν οἷς μέμνηται Πολυκάρπου ὅτι παρ’ αὐτοῦ ἔμαθεν. ἱκανῶς τε πᾶσαν αἵρεσιν ἤλεγξεν καὶ τὸν ἐκκλησιαστικὸν κανόνα καὶ καθολικὸν ὡς παρέλαβεν παρὰ τοῦ ἁγίου καὶ παρέδωκεν. λέγει δὲ καὶ τοῦτο· ὅτι συναντήσαντός ποτε τῷ ἁγίῳ Πολυκάρπῳ Μαρκίωνος, ἀφ’ οὗ οἱ λεγόμενοι Μαρκιωνισταί, καὶ εἰπόντος· Ἐπιγίνωσκε ἡμᾶς, Πολύκαρπε, εἶπεν αὐτὸς τῷ Μαρκίωνι· Ἐπιγινώσκω, ἐπιγινώσκω τὸν πρωτότοκον τοῦ σατανᾶ. καὶ τοῦτο δὲ φέρεται ἐν τοῖς τοῦ Εἰρηναίου συγγράμμασιν, ὅτι ᾗ ἡμέρᾳ καὶ ὥρᾳ ἐν Σμύρνῃ ἐμαρτύρη-σεν ὁ Πολύκαρπος, ἤκουσεν φωνὴν ἐν τῇ Ῥωμαίων πόλει ὑπάρχων ὁ Εἰρηναῖος ὡς σάλπιγγος λεγούσης· Πολύκαρπος ἐμαρτύρησεν. Ἐκ τούτων οὖν, ὡς προλέλεκται, τῶν τοῦ Εἰρηναίου συγγραμ-μάτων Γάϊος μετεγράψατο, ἐκ δὲ τῶν Γαί̈ου ἀντιγράφων Ἰσοκράτης ἐν Κορίνθῳ. ἐγὼ δὲ πάλιν Πιόνιος ἐκ τῶν Ἰσοκράτους ἀντιγράφων ἔγραψα κατὰ ἀποκάλυψιν τοῦ ἁγίου Πολυκάρπου ζητήσας αὐτά, συναγαγὼν αὐτὰ ἤδη σχεδὸν ἐκ τοῦ χρόνου κεκμηκότα ἵνα κἀμὲ συναγάγῃ ὁ κύριος Ἰησοῦς Χριστὸς μετὰ τῶν ἐκλεκτῶν αὐτοῦ εἰς τὴν ἐπουράνιον αὐτοῦ βασιλείαν, ᾧ ἡ δόξα σὺν τῷ πατρὶ καὶ τῷ υἱῷ καὶ τῷ ἁγίῳ πνεύματι εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. ἀμήν.
Continue reading PG 5: Alexander I Papa: Epistolae →≣ entire volume