Ut sine missa ecclesia dedicari non debeat. Omnes basilicæ cum missa semper debent consecrari, altaria vero placuit non solum unctione chris matis, sed etiam sacerdotali benedictione sacrari. Si vero altaria non fuerint lapidea, ad celebranda divina officia, non consecrentur. Ubi etiam ecclesia est, de cujus ambigitur consecratione, a vicinis presbyteris et parochianis fideliter requiratur. Hi ergo cum cæteris omnibus in synodali concilio ab episcopo pro suo sunt contestandi sacerdotio, si illorum temporibus vel antecessorum suorum sciant ecclesiæ illius dedi cationem, die vel officio unquam fuisse celebrem. Quod si affirmando in hoc concordant, non fiat injuria ecclesiæ legitimæ vel suo defensori; sin autem, in arbitrio sit episcopi, claudere seu aperire eam Ex decretis Evaristi, cap. 5". Ut presbyteri de occultis peccatis jussione episcopi pœnitentes reconcilient et sicut supra scripsimus infirmantes absolvant 8 et communicent. 85 Ex nov. suppl. P. Mansi pag. 6. 86 Ex veter. pœnitentiali apud Canis. Vet. lect. tom. II, p. 11, pag. 430, edit. Basnag. Usque ad verbum consecrari apud plerosque collectores citatur ex Evaristo: reliqua aliter haben tur apud Grat., De consecr., dist. 1, cap. Omnes ba silicæ, cap. Altaria, cap. Altaria placuit, ex diver sis conciliis. Sev. BIN. (Ex Libro pontificali Damasi papæ, ap. MANSI, Concil, I, 633. - Varias lectiones et notas ad hunc locum Libri ponti ficalis vide Patrologiæ Latinæ t. CXXVII, col. 1145.) Alexander natione Romanus, ex patre Alexandro, de regione Caput tauri, sedit annos 10, menses 7, dies 2. Fuit autem temporibus Trajani usque ad Ælianum et Veterem consules. Hic passionem Domini miscuit in precatione sacerdotum quando missæ celebrantur. Martyrio coronatur, et cum eo Eventius presbyter et Theodulus diaconus. Hic constituit aquam aspersionis cum sale benedici in habitaculis hominum. Hic fecit ordinationes tres per mensem Décembrein, presbyteros sex, diaconos duos, episcopos per diversa loca quinque. Qui et sepultus est via Numentana, ubi decollatus est, ab urbe Roma non longe, milliario 7, quinto Nonas Maias. Et cessavit episcopatus dies xxv. (MANSI, Concil. collect., t. I, col. 633.) De sacerdotibus non vexandis, etc. Alexander episcopus, omnibus orthodoxis per diversas provincias Christo Domino famulantibus. 87.88 Idem initium ep. 3 Siricii papæ, ut suo loco natum est ex cap. 3, De consecrat., distinct. 1, Om nes basilica. Quod Hygino Gratianus asserit, ex cap. 32, Altaria placuit; ex concil. Agathensi anni 506, cap. 14, et ex cap. 31, Altaria si; ex concil. Epau nensi anui 517, cap. 26 et 27. HARDUIN. sexdecim digestæ sunt. Hoc binos codices mss. pas sin citant, et ex illis canones quosdam referunt conciliorum collectores. Verum sero tandem intelle ctum est hos codices sexdecim, quatuordecim, et quinque librorum nihil esse aliud, quam varios co Cogitantibus 87.88 nobis metum divini judicii, fratres charissimi, et post vitam hanc unumquemque prout gesserit, recepturum, quid veniat in querelam, tacere non licuit; sed nobis, vobis loqui, necessitas imperavit, dicente propheta: ‹ Exalta ut tuba vocem tuam 89., Et cui omnium Ecclesiarum commissa reddemus. 89 Isa. LVIII, 1. dicis canonici a Burchardo editi mss. codices mu tilos, prout in nonnullis bibliothecis hodie pariter visuntur. Mansı. Hæc et duæ sequentes viris apprime catho licis vobɛlaç suspectæ sunt. Titulus integer: De sacerdotibus non vexandis, nec scriptis ab eis per metum, aut aliquam fraudem exigendis et de passione Domini in consecratione corporis ejus miscenda, et de aqua cum sale populis benedicenda: et de fide sunctæ Trinitatis.
est cura, si dissimulem, audiam Domino dicente: Vastabuntur, quia prævaricati sunt in me; ete ‹ Rejecistis mandatum Dei, ut statuatis traditiones vestras 90 › Quid enim aliud est rejicere mandatum Dei, quam privato consilio judicio humano, novis rebus constituendis liberius delectari? Unde et alibi scriptum est: Ne transgrediaris terminos antiquos, quos posuerunt patres tui "., Terminos indubi tanter transgreditur, qui statuta patrum postponit atque confundit. Pervenit ** namque ad conscien tiam apostolicæ sedis, quod nonnulli sunt tam stolidi, qui Dominica præcepta, et apostolorum, eorumque successorum statuta minime observant, et eos de quibus Dominus ait: «Qui vos tangit, tangit pupillam oculi mei "; › non solum tangere minime dubitant, sed etiam persequi non formidant. Et licet nos persequantur, quia nec nos sine illis, nec illos sine nobis persequi possunt, quoniam Ellius sumus discipuli, qui animas pro fratribus præcepit ponere"; tamen eis pericula et perditiones eorum non sumus ausi celare, ne prophetica (quod absit) damnemur sententia, quæ ait: «Si annun tiaveris iniquo iniquitatem suam, animam tuam liberasti: si autem non annuntiaveris ei, sanguinem ejus de manu tua requiram”., " Est etiam et hoc ad hanc sanctam sedem perlatum (quod pudet di cere, et non solum sacerdotali, sed etiam omni Christiano nomini est inimicum), id est quod non nullos 7 episcopos vel sacerdotes, aut metu com pellunt, aut vi extorquent, aut fraude decipiunt, aliquas confessionis suæ in alteram partem quam debeant, aut pro suarum non requisitione rerum aut, quod deterius est, pro alieni erroris secta scripturas facere, et propriis manibus roborare, et coram populis recitare atque confiteri. Aliquos dicunt carceribus et ergastulis recludi, ut saltem his territi insidiis, devient Domini sacerdotes, et suis faveant voluntatibus 9. 'Relatum insuper est ad hujus sanctæ et apostolicæ sedis apicem, cui summarum dispositiones causarum, et omnium negotia Ecclesiarum ab ipso Domino tradita sunt, quasi ad caput, ipso dicente principi apostolorum Petro: Tu es Petrus, et super hanc petram Eccle siam meam ædificabo³;, quod quidam æmuli Christi, ejusque sanctæ Ecclesiæ insidiatores, sa cerdotes Dei ad judices publicos accusare præsu mant, cum magis Apostolus Christianorum causas ad Ecclesias deferri, et ibidem terminari præcipiat *. Taliter prævaricantes, prævaricati sunt in Deum suum, et non obediunt præceptis ejus. De quibus Dominus per prophetam Osee loquitur, dicens ‹ Quasi vaccæ lascivientes declinaverunt, et dile xerunt afferre ignominiam protectoribus suis”.) Et idem Væ eis, quoniam recesserunt a me. 90 Marc. VII, 9. redemi eos, et ipsi locuti sunt contra me mendim Et non clamaverunt ad me in corde suo, sed ulus bant in cubilibus suis. Super triticum et vinau ruminabant, et recesserunt a me. Et ego erudo, et confortavi brachia eorum, et in me cogitaverul malitiam. Reversi sunt, ut essent absque jugo, fac sunt quasi arcus dolosus 6. Abjiciet éos Dominus, ait idem propheta, quia non audierunt eun, a . erunt vagi in nationibus 7. › De iis qui sacerdotes accusant, vel persequuntur, De his enim, clericis et laicis, qui episcopos d reliquos sacerdotes, tam ad primates eorum quu ad reliquos accusant judices, prius quam auribu eorum, a quibus se læsos æstimant, inculcent, u ab eis aut jus suum, aut justam recipiant apulo giam, item per eumdem ait Dominus propbetas Audi, domus Israel, et domus regis, ausculta, a attendite, sacerdotes, quia vobis judicium est, que niam laqueus facti estis speculationi, et rete es pansum super Thabor, victimasque declinastis ir profundum et ego eruditor omnium vestrum'.) Et alibi: Omnes calefacti estis quasi clibases, quia devoratis judices vestros', ipsi autem decl nant victimas Domini in profundum “, › qui ess devorant vel injuste lacerant qui oculi Domini d cuntur. Nam si modo quisquam principis sæcularis oculos laceraret aut amoveret, esset reus erimins majestatis, an non? Profecto aut morti traderetur, aut perpetua notaretur infamia. Si pro sæculi p testatibus talia ab hominibus fiunt, quid pro fieri putatis, de quibus Dominus ait: Qui ro tangit, tangit pupillam oculi mei ¹¹?, ** Procul dabe hi qui eos persequuntur, et amovere nituntur in juste contra apostolicam auctoritatem, etsi a morte prohibentur, dicente Domino: «Nolo mortem peccatoris, sed ut convertatur et vivat ¹³; › perpetsa tamen notantur infamia, et exsilio digni judicanter finitimo. De quibus, a temporibus apostolorum, e infra, ista tenemus, atque decreta habemus quibus eorum accusandi episcopos, vel testificandi in eos vê cem obstruimus, quos non humanis, sed divinis æet bus mortuos esse scimus. De quibus Dominus loqui tur per eumdein prophetam: Calumniam patiens Ephraim, fractus est judicio, quoniam cœpit abire post sordem. Et ego quasi tinea Ephraim, et quai putredo domui Juda. Et vidit Ephraim languorem suum, et Judas vinculum suum. Et abiit Ephraim ad Assur, et misit ad regem ultorem; et ipse non poterit sanare vos, nec solvere poterit a vobis vin culum “. › Qui enim sacrilega persequuntur per suasione et lacerare nituntur episcopos, vel eos qui 93 Zach. 11, 8. 97 nonnulli. 91 Prov. xx11, 28. 92 Perlatum est. 111, 18. * 15, quæst. 6: quandoquidem a sacerdotibus. $11, quæst. 1: Relatum est. Matth. xvi, 18. * concil. Carth. 11, 9. Ose. VII, 13-16. 7 Ose. 1x,.17. 8 Ose. v, 1, 2. ⁹ Osc. VII, 7 quæst. 4: Hi qui episcopos. 13 Ezech. xv, 23. 14 Ose. v 11. Joan, 111, 16. ** Ezech. ** voluptatibu». causarum. * 1 Cor. vi, 6. Ose, IV, so ()se. V, 11 Zach. 11 8. 13
his quibus ipse non loquitur, ut unusquisque qui in culpa est, dum omnium vestrum cupit amicitias ferre, festinet citius reconciliari ei qui omnibus præest, ut per hoc redeat ad salutem, cum obedire cœperit monitis præsidentis. Si vero quis amicus fuerit his quibus ipse amicus non est, et locutus fuerit his quibus ipse non loquitur, unus est et ipse ex illis qui exterminare Ecclesiam Dei volunt; et cum corpore vobiscum esse videatur, mente et animo contra vos est. Et est multo nequior hostis hic, quam illi qui foris sunt, et evidenter inimici sunt. Hic enim per amicitiarum speciem, quæ inimica sunt gerit, et Ecclesiam dispergit ac vastat. Domino recte sacrificant, indubitanter eum perse- ab eo, cui ipsum sentitis adversum; sed nec loqui quuntur et dilaniant, cujus vice funguntur. Unde ait Dominus per Joel prophetam: ‹ Nunquid ultio nem reddidistis mihi? Et si ulciscimini vos contra me, cito, velociter reddam vicissitudinem vobis super caput vestrum “. > Et per Osec prophetam Dominus inquit: «Quis sapiens, et intelliget ista? intelligens, et sciet ea? Quia rectæ viæ Domini, et justi ambulabunt in eis; prævaricatores vero cor ruent in eis "., Et ipsa per se Veritas ait: Qui vos audit, me audit: et qui vos spernit, me sper nit 17 > His et aliis fulti quamplurimis Dominicis præceptis, vitantes hominum perditiones, cum om nibus hujus sanctæ sedis, quam Dominus caput totius Ecclesiæ constituit, membris, talia fieri pro hibemus, ne confundatur populus Domini in æter num. Nam et a prædecessoribus nostris inhibitum legimus, ut nemo contristet doctores, neque accu sationem adversus eos suscipiat. 18 Ipse namque apostolorum princeps in ordinatione beati Clemen tis populum instruens, ait: «Quicunque contrista verit doctorem veritatis, peccat in Christum, et Patrem omnium exacerbat Deum, propter quod et vita carebit. Et Doctor gentium inquit: ‹ Si præoc cupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spi rituales estis, sustentate illum in spiritu lenitatis, considerans teipsum, ne et tu tenteris. Alter alterius onera portate, et sic adimplebitis legem Christi “. Has considerantes pietates et pericula vitantes ani marum, una cum omnibus Domini sacerdotibus, qui nobiscum in hanc sacram convenerunt urbem, et cum omnibus hujus capitis membris, sicut a beatis apostolis, et a reliquis sanctis Patribus, et a suc cessoribus eorum accepimus, statuentes decerni mus, omnes qui sanctos Patres persequuntur, aut amovere vel dilacerare manifeste nituntur, infames esse et alienos a liminibus Ecclesiæ usque ad sa tisfactionem fieri, quia sic odit Deus eos qui ad versus * Patres armantur, ut Patrum invasores vel destructores. Qui ideo infames efficiuntur, quia Patres persequuntur. Quod si nec loqui eis licet, quibus doctores summi, quos Episcopos vocamus, propter eorum scelera adversantur; quanto magis eis qui eos infestant, nec consentiendum est, nec loquendum, ne participes eorum inveniantur scele ribus, quia non solum qui faciunt, sed et qui con sentiunt facientibus, rei sunt? "Unde et beatus princeps apostolorum Petrus, qui in ordinatione sancti prædecessoris nostri Clementis, instruens clerum et populum, ait: «Si inimicus fuerit Clemens alicui pro actibus suis, vos nolite exspectare, ut ipse vobis dicat: Cum illo nolite amici esse; sed prudenter observare debetis, et voluntati ejus absque commonitione obsecundare, et avertere vos De scriptura vel confessione per vim extoria. 3 Similiter si hujusmodi personis quædam scripturæ quoquo modo per metum, aut fraudem, aut per vim extortæ fuerint, vel ut se liberare pos⚫ sint, quocunque ab eis conscriptæ vel roborata fuerint ingenio, ad nullum eis præjudicium aut no cumentum pervenire censemus, neque ullam eis infamiam vel calumniam, aut a suis sequestratio nem bonis, unquam, auctore Deo, et sanctis apo stolis eorumque successoribus, sustinere permitti mus. Confessio vero in talibus non compulsa, sed spontanea fieri debet, ipso attestante qui ait: ‹ Ex corde enim procedunt homicidia, adulteria, forni cationes, blasphemiæ", et cætera quæ sunt ad hæc pertinentia. Nec tantum attendenda sunt quæ fiunt, quantum quo animo fiant, quorum exempla si omnia scribere coeperimus, ante dies quam exempla defi cient. Unde et illud est, quod Dominus ad munera Abel respexit, et non ad Cain; quia magis intendit ad offe rentis animum, quam ad ea quæ offeruntur. Inde et Dominus per Prophetam inquit: «Dominus scit cogi tationes hominum "., Et per Osee ait: «In gutture tuo sit tuba, quasi aquila super domum Domini”, › et reliqua. Et Dominus ait in Evangelio: Tu autem cum oraveris, intra cubiculum tuum et clauso ostio, ora Patrem tuum "., Omnis enim confessio, quæ fit ex necessitate, fides non est. Et Apostol ait: Corde enim creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salutem ".› Amplius autem respi cit Deus ad cogitationes et spontaneas voluntates, quam ad actus, qui per simplicitatem, aut per ne cessitatem fiunt. Confessio ergo in talibus non ex torqueri debet, sed potius sponte profiteri. Pessi nium est enim de suspicione aut extorta confessione quemquam judicare, cum magis inspector cordis sit Dominus, quam operis; et potius requirit Domi nus cogitationes puras et voluntates bonas, quam labia mendacia. Unde et Dominus per prophetam 18 Joel 111, 4. 16 Ose. xiv, 10. 17 Luc. x, 16. 18 in epistola Clementis ad Jacobum, circa initium. ex interpr. Buffini: Patr. t. 1. EDIT. 19 Gal. vi, 1, 2. 20 Procli ep. ad Domninum Antioc. episc. 22 ex vers. Ruffini ejusdem 1 Clementis epistola, et in epist. Anacleti papæ, et similiter Fabiani papæ. 13, q. 6: Si quandoque a sa. Et in Decr. Ivo lib. IV. Hincmar. de divortio Lotharii et 25 Matth. xv, 19. 26 Psal. xc, 11. 27 Ose. VIII, ** provenire. ubi supra. Theutbergæ. "Rom. x,10. 21 in 18 Matth. vi, 6.
sed hæc omnes præcellit. Quæ pura conscientia cendam a patribus accepimus, vobisque tradendam Domino offerenda est, et pura mente sumenda, atque ab omnibus veneranda. Et sicut potior est cæteris, ita potius excoli et venerari debet. De benedictione salis et aquæ, sive cæterorum ele mentorum. "Aquam enim sale conspersam populis benedi cimus ut ea cuncti aspersi, sanctificentur ac purificentur; quod et omnibus sacerdotibus facien dum esse mandamus. Nam si cinis vitulæ aspersus sanguine populum sanctificabat, atque mundabat, multo magis aqua sale aspersa, divinisque precibus sacrata, populum sanctificat atque mundat. Et si sale asperso per Elisæum prophetam, sterilitas aquæ sanata est 67: quanto magis divinis precibus sa cratus, sterilitatem rerum aufert humanarum, et coinquinatos sanctificat, atque mundat, et expur gat, et cætera bona multiplicat, et insidias diaboli avertit, et a phantasmatis versutiis homines defen dit? Nam si tactu " fimbriæ vestimenti Salvatoris, salvatos infirmos esse non dubitamus, quanto magis virtute sacrorum ejus verborum divinitus sacrantur elementa, quibus sanitatem corporis et animæ hu mana percipit fragilitas? His ergo et aliis instructi documentis, vota singulorum, Domini sacerdotes, respicite, et in virtute Spiritus sancti divinis pre cibus, per ministerium vobis divinitus collatum, perficere certate. Elementa quoque, tam ea quæ prædiximus, quam cætera divinis apta usibus, et humanis necessaria infirmitatibus, sacrate; infir mos curate, et cætera quæ ad vos pertinent, dili genter perficite. Ipse enim Salvator, tribuendo no bis exemplum, discipulis suis ait: ‹ In nomine meo dæmonia ejicite, infirmos curate, ægros sa nate, leprosos mundate ** > etc. ‹ Super infirmos etiam manus imponite, et bene habebunt”. De trinitate et unitate deitatis. "Fidem quoque sanctæ Trinitatis sic do subditis destinamus. Isaias namque propheta ait ‹ Vidi Dominum Sabaoth sedentem super thronum excelsum, et seraphim stabant in circuitu ejus; sex alæ uni, et sex alæ alteri. Duabus velabant faciem ejus, et duabus velabant pedes ejus, duabus vola bant, et clamabant ad alterutṛum, dicentes: San ctus, sanctus, sanctus, Dominus Deus Sabaoth”. ** Si Trinitas non est, quare tertio, • sanctus, ▸ dixerunt? Aut si unitas non est, quare sub trina repetitione unum Deum ac Dominum intimave runt? Si Trinitas non est, cur in Geneseos libro dicitur: Dixit Deus, fecit Deus, et benedixit Deus? › Si unitas non est, quare tertio dixit, ‹ Deus, › et non est, quare in Exodo dictum est tertio: «Do deos plurali numero non commendavit? Si Trinitas mine, Domine, Domine, miserator et miseri cors "у, Si unitas non est, quare dum tertio, Domine, › diceret, postea singulariter, ‹ misera tor, › dixit, et non, miseratores, ut plures osten deret, intimavit? Si Trinitas non est, cur Abraham ad ilicem Mambre sedens tribusque occurrens, uni, Domine, › dixit, et non, ut viderat, tri bus salutationis obsequium reddidit. "? Si unitas non est, cur cum Moysi ‹ Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob tertio doceret **, unitatem ostendens Hoc mihi nomen est, dixit **,.› et non: Hæc sunt nomina nostra, designavit? Si Tri nitas non est, quare David tertio dixit: «Benedi cat nos Deus, Deus noster, benedicat nos Deus 6º?, Si unitas non est, quare, cum tertio Deum nomi nasset, benedicat, dixit, et non, benedicant, adjunxit? Si Trinitas non est, cur et Isaias denuo dixit Dominus Deus Sabaoth, Deus Israel qui sedes super cherubim "?, Si unitas non est, cur, ‹ qui sedes,, dixit, et non, qui sedetis, astruxit? Si Trinitas non est, cur in libro Regum dicitur: • Domine, Deus omnipotens, Deus Is rael, sermones tui fideles sunt "?, Si unitas non est, cur, ‹ tui, › dicitur, et non, vestri, intimatur? Si Trínitas non est, cur in psalmo lviii 63 canta 53 Isa. "De consecr. dist. 3: Aquam sale conspersam. Hebr. 1x, 13. *7 IV Reg. 11, 22. Sacramentarium S. Gregorii aliique rituales Ecclesiæ libri. ** Lactione. 80 Matth. x, 8. 81 Marc. XVI, 18. * Vide hinc etiam unicam epistolam Benedicti I, quæ itidem conficta est ab eodem plagiario. VI, 1-3. Itha cius sive Idacius Clarus Hisp. Ep. adv. Warimadum c. 1, ipso fere operis initio. Vixit autem exeunte sæculo Christi quarto, vel potius quinto, aut sexto, si idem cum Vigilio Tapsensi ep. 58 Exod. xxxiv, 6. 86 ms. NO. 87 Gen. xvIII, 1-3. 88 ms. diceretur. Exod. 1, 15. 60 Psal. Lxvi, 7, 8. *¹ Isa. xxxvıı, 16, ubi LXX: Domine Sabaoth. * Il Reg. vii, et III Reg. vIII, per totum. 63 in ms. LIX. Aquam sale conspersam populis benedicimus. summo conatu id præstarent, divinitas Christi, ab Vide quæ diximus in notis ad Vitam Alexandri, verbis hisce: Hic constituit aquam, etc. Sev. BIN. Fidem quoque sanctæ Trinitatis. Quod hoc loco tam distincte Trinitatis unitatein hæc epistola prædicet, quasi in Ecclesia hoc novum fuerit, a novatoribus nostri temporis injustam calumniam patitur. Nam antiquitus in catechizandis fidelibus mysterium gloriosissimæ Trinitatis, quantum ho mini licuit, a catechistis insinuatum esse adeo cer tum est, ut idem impius Lucianus, scriptor gentilis, in Philopatre aperte confiteatur. Ut autem ortho doxi episcopi, ac potissimum Romanus pontifex, hujus sæculi hæreticis impugnata, flagitabat. Unde. S. Athanasius ad episcopos Africanos scribens, hæc ait Prisci episcopi abhinc annis centum et tri-! ginta, qui tum Romæ, tum in nostra civitate epi-' scopatum gesserunt, accusaverunt eos, qui Filium creaturam dicerent, aut qui negarent eum consub stantialem Patri, etc. Et quanquam hæc intelligi velit de duobus illis Dionysiis Romano et Alexan drino episcopis, qui hoc ipsum egregie præstite runt, tainen non nisi majorum exemplo, traditione atque doctrina eos hæc operatos esse, nemo jure dubitare poterit. Baron. prædicto anno num. 6. ID.
patienter fuerit supportata. Unde ipsa Veritas per autem ex vestro collegio fuerit, et ab auxilio vestre se dixit: ‹ Beati qui persecutionem patiuntur pro pter justitiam; et alibi: Beati eritis cum vos oderint homines, et persecuti vos fuerint, et ejece rint nomen vestrum tanquam malum. Gaudete in illa die, et exsultate, quoniam merces vestra multa est in cœlo ".) Data ıx Kalend. Augusti, Trajano et” Æliano” viris clarissimis consulibus» De causis et gravaminibus sacerdotum. Dilectissimis fratribus omnibus episcopis, per di versas constitutis regiones, Alexander episcopus. se subtraxerit, magis schismaticus quam sacerdo❤ esse probabitur. «Ecce, inquit Propheta, quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum illi vero in unum non habitant, qui fra trum solatio se subtrahunt, aut, quod deterius est, fratribus insidias præparant, aut laqueos ponunt. De his enim et eorum similibus Dominus per Oseam prophetam loquitur, dicens: Propter hoc lugebit terra, et infirmabitur omnis qui habitat in ea, in bestia agri, et in volucre cœli; sed et pisces maris congregabuntur. Verumtamen unusquisque non judicet, et non arguatur vir; populus enim tuus, sicut hi qui contradicunt sacerdoti. Et corrues ho die, et corruet etiam propheta tecum. Nocte feci tacere matrem tuam. Conticuit populus meus, eo quod non habuit scientiam. Quia tu scientiam repu listi, repellam te, ne sacerdotio fungaris mihi. Et oblita es legis Dei tui, obliviscar filiorum tuorum et ego. Secundum multitudinem eorum sic pecca verunt mihi. Gloriam eorum ad ignominiam come mutabo. Peccata populi mei comedent, et ad ini quitatem eorum sublevabunt animas eorum. Et erit, sicut populus, sic sacerdos. Et visitabo super eum vias ejus, et cogitationes ejus reddam ei. Et comedent, et non saturabuntur; fornicati sunt, et nou cessaverunt, quoniam Dominum dereliquerunt in non custodiendo '., Hæc cavete, fratres, et boua semper agere festinate: «Quia in hoc cogno scent omnes, dicit Dominus, quoniam mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem º. ▼ Bonum namque est procul dubio et omnibus ti mentibus Deum desiderabile, cohibere dissensiones et altercationes, fratribusque subvenire, et invicem non invidere, sed adjuvare. Nos ergo, qui discipuli Domini et dici et esse cupimus, portare crucem Christi et compati fratribus debemus, et non quas cunque eis insidias aut foveas præparare, quia ta lionem meretur, qui fratribus foveam præparat. Nolite errare, fratres, quia Deus non irridetur *. › Hujus rei gratia Dominus vobis commisit Eccle siam suam, ut pro omnibus laboretis, et cunctis oppressis opem ferre non negligatis. Unde et Do minus per prophetam loquitur, dicens: • Hæc dicit Dominus Judicate mane judicium, et eruite vi oppressum de manu calumniantis, ne forte egre diatur quasi ignis indignatio mea, et succendatur, et non sit qui exstinguat. Vos ergo, qui in summa specula a Domino constituti estis, atten dere eos et opprimere oportet, qui in fratres sedi tiones et scandala excitant, ne simul cum eis per * Nulli, fratres, dubium est quia boni a malis semper persecutionem patiuntur et tribulantur. Propter quod humiliemur " sub potenti manu Dei, ut liberet nos in tempore tribulationis. Nam sicut leo rugiens circuit, quærens quem devoret, sic dia bolus non cessat circuire, et quærere quos ex fide libus perdat, et maxime illos, quos ardentiores in servitio Salvatoris, eique familiariores invenerit familiariores dico eos, quos sibi sacrari, et in or dine apostolatus constitui voluit *. ‹ Ipsi enim pro populo interpellant, et populi peccata comedunt, quia precibus suis et oblationibus ea delent atque consumunt». › Qui quanto digniores fuerint, tanto facilius pro necessitatibus, pro quibus clamant, exaudiuntur. Multum enim, ut ait beatus Jacobus apostolus, valet deprecatio justi assidua ". › Qui cnim vos persequitur, ipsum, cujus legatione ' fungimini, persequitur; quia sicut ipse Filius Dei mediator fuit Dei et hominum, ita et vos ejus vice in Ecclesia estis constituti, ut inter Deum et ho mines legatione fungamini. * Si quis autem lega tionem vestram impedit, non unius, sed multorum profectum avertit. Et sicut multis nocet, ita a mul tis arguendus est, et bonorum societate arcendus. Et quia Dei causam impedit, et statum conturbat Ecclesiæ, ideoque ab ejus liminibus arceatur. Ab omnibus quoque talis est cavendus, et non in com munionem fidelium usque ad satisfactionem reci piendus. Est enim statutum olim, ut qui statum conturbat Ecclesiæ, ab ejus liminibus arceatur; nec cum fidelibus communicet, qui eorum bona avertit. Vos ergo si dilectionem habueritis ad invicem, et unanimes fueritis, facile tales superare poteritis. * Si vero, quod absit! discordes fueritis, et canino dente vos derodere cœperitis, non solum eos non superabitis, sed et vobis ipsis nocebitis, atque ab eis superabimini, et innocenter forte peribitis. Qui 92 Matth. V, 10. 90 Luc. vi, 22, 23. 91 Julio Africano. 91 Heliano. 93 mendosa subscriptio. "3. quæst. 1: Nulli dubium. oportet nos humiliari. 96 1 Petr. v, 8. 971, q. 1: Ipsi sacerdotes. 03e. iv, 8. "Jac. v, 16. 1 vice. * dist. 94: Si quis autem legationem. 1, quæst. 1: Nulli du bium. * Psal. CXXXII, 1. Ose. iv, 3-10. Ex S. Hieronymi versione. • Joan. xiii, 35. Syn. Later. sub S. Martino, consuit. 4. 7. º Jer. xxi, 12 et xxn, 5. 8 Gal. VI, Trajano et Æliano viris clarissimis coss. Scias, lector, ipsos pontifices nullos consules in fine epistolaruin subjunxisse, sed potius aliunde subrepsisse. Itaque sí a chronologia imperatorum superiorum, vel etiam posteriorum pontificum epi* stolis superadditos consulatus discrepare deprehen das, ne mireris. Sev. Bin.
eatis. Salutate omnes qui recte laborant in Evan- " Summa enim iniquitas est, fratres, detrabere es gelio Christi, et juste gubernant navem ejus, ne cohabitantes in ea demergantur aut suffocentur. Salutat vos omnis apostolica Ecclesia in Domino. Amen. Data septimo Kalend. Novembris, Trajano “ et Æliano "viris clarissimis consulibus 18. In fine hujus epistolæ hæc addita reperi in Cod. Lucensi, quæ interpolatoris alicujus esse non dubito, sed tamen danda erant Præceptum Domini est, ut excepta causa fornica tionis, uxor a viro dimitti non debeat; et ideo qui cunque citra culpam criminis suprascripti uxorem suam quacunque occasione dimiserit, quia quod Deus conjunxit, ille separare disposuit, tandiu ec clesiastica communione privetur, et coetu omnium Christianorum maneat alienus, quandiu et ad so cietatem relictæ conjugis redeat, et partem sui cor poris honesta lege conjugii sinceriter amplectatur et foveat. Hi tamen qui jam ante moniti a sacerdote semel, et bis, tertioque, ut corrigantur, ad charum suæ conjugis redire noluerint consortium, ipsi se suis meritis, et a palatinæ dignitatis officio separa bunt, et insuper generosæ dignitatis testimonium, quandiu in culpa fuerint, amissuri, quia carnem suam dissidii jugulo tradiderunt. Ut vitentur detractiones et injustæ pulsationes. Alexander episcopus, omnibus divino sacerdotio fungentibus pax et misericordia multiplicetur, et sapientia atque bona voluntas in omnibus augeatur et fructificetur in Domino. accusare. Unde scriptum est: «Omnis qui detrahit fratri suo, homicida est ", et omnis homicida Don habet partem aut hæreditatem in regno Dei. Et alibi ‹ Cavete vos, fratres charissimi, ne participes effi ciamini, quod absit! malis eorum *.» Et non solum vos cavete a talibus, sed et cavere alios ab eis et avertere docete. De his enim Dominus ait per pro phetam Michæam: Væ qui cogitatis inutile, et operamini malum in cubilibus vestris; in luce ma tutina faciunt illud, quoniam contra Deum est ma nus eorum. Et concupierunt agros, et violenter tulerunt, et domos rapuerunt, et calumniabantur virum et domum ejus, virum et hæreditatem ejus. Idcirco dicit Dominus hæc: Ecce ego cogito super familiam istam malum, unde non auferetis colla vestra, et ambulabitis superbi, quoniam tempus pessimum est. In die illa sumetur super vos para kola, et cantabitur canticum cum suavitate, dicen tium: Depopulatione vastati sumus, pars populi mei commutata est. Quomodo recedis a me, cam revertatur, qui regiones nostras dividat? propter quod, non erit tibi mittens funiculum, fortis in cœtu Domini. Ne loquamini loquentes: Non stillabit su per istos, non comprehendet confusio, dicit Domi nus Jacob. Nunquid abbreviatus est spiritus Do mini, aut tales sunt cogitationes ejus? Nonne verbs mea bona sunt cum eo, qui recte graditur? et e contrario; populus meus in adversarium consur rexit. Desuper tunica pallium sustulistis, et eos qui transibant simpliciter, convertistis in bellum”, › Et e contra, de bis qui accusantur vel tribulantur, per Nahum prophetam confortans eos, sic loquitur Dominus Bonus Dominus, et confortans in die tribulationis, et sciens sperantes in se. Et in diluvie prætereunte consummationem faciet loci ejus, et inimicos ejus persequentur tenebræ. Quid cogitatis contra Dominum? Consummationem ipse faciet. Non consurget duplex tribulatio; quia sicut spina se invicem complectuntur, sic convivium eorum pa riter potantium; consumentur quasi stipula aridi tate plena. Ex te exibit cogitans contra Dominum malitiam, mente pertractans prævaricationem. Hæc dicit Dominus: Si perfecti fuerint, et ita plures sic quoque attondentur, et pertransibit. Afixi te, et non affligam te ultra "., Facile est, fratres, verbo fallere hominem, " sed non Deum. Sapiens non est qui nocet, nec vir linguosus in malum se diriget in terra. Nihil vero mali vult, qui fidelis est. Malo enim et pravo ingenio fides aliena est.” Ail enim Apostolus de infidelium ignorantia: «Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriæ crucifixis sent ". › Crucitigunt enim Dominum, qui eum sacerdotibus suis persequuntur, quia crux a crucia Gratia Dei sumus, fratres charissimi, id quod sumus “. › Idcirco nobis providendum est, et op pido decertandum, ne in ea vacui inveniamur, sed, eadem nobis cooperante gratia, fructum Domino plurimum reportemus. Quod aliter fieri non potest, nisi sapientiam sectando ", ejusque præcepta lectio nibus et hymnis meditando, atque eo adminiculante implendo, orando, vigilando, voluntatem ejus, in quantum ipse largitus fuerit, perficere studeamus. Nec enim negligendam gratiam nobis Dominus dedit, sed fideliter exercendam tribuit. Dilectio enim sine simulatione in nobis esse et apparere debet; quia omnis qui odit " fratrem suum, homicida est qui vero diligit eum, in Deo manet, et Deus in eo". Unde et Apostolus ait: «Nolite judicare fratres invicem, sed hoc judicate magis, ne ponatis offendiculum fratri vel scandalum 18., Et Dominus inquit: Quod tibi non vis fieri, alteri ne facias ¹., Et alibi: In hoc cognoscent omnes quia mei estis discipuli, si dilectionem habueritis ad invicem **, Et Salomon ait: «Sacrificium salutare est, attendere mandatis, et discedere ab omni iniquitate "., 10 ms. xvIII, neque est in fastis sequens par consulum. 11 Triano et Heliano. 12 Jul. Africano. 18 mendosa itidem subscriptio. "I Cor. xv, 10. 15 scrutando ita, etc., ms. noster. Joan. 1, 15. 18 Rom. xiv, 13. 19 Tob. IV, 16. 2º Joan. x111, 35. * Eccli. xxxv, 2. 16 detrahit. 116, quæst. 1 Summa iniquitas. ** I Joan. 111, 15. "Ephes. v, 7. ** Mich. 1, 1-8, ex interpr. S. Hier. 7. 12, S. Hier. interpr. * Vide Sent. Sixti Pythag. ex Ruffini interpr. conc. Hisp. 11, c. 13. Nabum. I. I Car.