quam necesse sit, aut majoris magnitudinis quam ex rebus ad eas pertinentibus restaurari possint, epi scopi providentia modus inveniatur, qualiter consistere possint aut restaurari. Quæ ecclesia est iterum consecranda, et salibus tantum exorcizanda. 81 Si motum fuerit altare, denuo consecretur ecclesia. Si tantum parietes mutantur, et non aliare, salibus tantum exorcizetur. Si homicidio vel adulterio ecclesia violata fuerit, diligentissime expurgetur, el denuo consecretur. In usus laicorum non licet converti ligna ecclesiæ dedicata. "Ligna ecclesiæ dedicata, non debent ad aliud opus jungi, nisi ad aliam ecclesiam, vel igni sunt comburenda, vel ad profectum in monasterio fratribus. In laicorum vero usum admitti. Necessitate cogente, in catechismo et confirmatione idem compater esse potest. non debent In catechismo et in baptismo et in confirmatione unus patrinus fieri potest, si necessitas cogat. Non est tamen consuetudo Romana, sed per singulos singuli suscipiunt. "De consecr. distinct 1: Si motum. Et in Decr. Iv. lib. 11. ** De consecr. dist. 1: Ligna ecclesiæ. "De consecr. distinct. 4: In catechismo. Et in Decr. Iv. lib. 1. (Ex Libro pontificali Damasi papæ, ap. MANSI, Concil., 1, 669. Varias lectiones et notas in hunc locum Libri ponti ficalis vide Patrologiæ Latinæ t. CXXVII, col. 1213.) Pius natione Italus, ex patre Rufino, frater Pastoris, de civitate Aquileia, sedit annos novemdecim, menses quatuor, dies tres. Fuit autem temporibus Antonini Pii, a consulatu Clari et Severi. Sub bujus episcopalu frater ipsius Hermes librum scripsit in quo mandatum continetur, quod ei præcepit angelus Domini, cum veniret ad eum in habitu pastoris, ut sanctum Pascha die Dominica celebraretur. Hic constituit, hæreticum venientem ex Judæorum hæresi, suscipi et baptizari. Et constitutum de Eccle sia fecit. Hic fecit ordinationes quinque per mensem Decembrem, presbyteros octodecim, diaconos viginti unum, episcopos per diversa loca duodecim. Qui etiam sepultus est juxta corpus B. Petri in Vaticano, quinto Idus Julii. Et cessavit episcopatus dies 14. DE VITA ET SCRIPTIS S. PII I PAPÆ. (Galland., Vel. Patr. Biblioth., t. I, Venet., 1765. in-fol., ex Fontanini Hist. Aquil.) 1. Sanctus Pius I in Cathedra Romana sedit statim ab Hygino, ante et non post Anicetum. 11. Quandiu in pontificatu vixerit. III. De duabus S. Pii epistolis ad Justum Viennensem episcopum. Variæ illarum editiones. Prior eidem › ♥ontifici vindicatur. Vide Prolegomena ad Hermæ Pastorem, Patrologiæ Græcæ t. I. Edit.

IV. Posterior quoque ipsi asseritur. V. Primi Viennenses episcopi contra Tillemontium suæ sedi redduntur. VI. Colobium fuit tunica, solis episcopis propria. VII. Epistolæ sancti Pii, a Blondello, Dallao et Salmasio in suas sententias inique detortæ. VIII. Permultis viris doctis probatæ. Quando et quandiu sederit S. Pius I. rem, Cleto vel Anacleto succedit, vocatur quartus post Petrum Romæ episcopus; quod perinde est. Quare labitur Papebrochius ratus Hieronymum circa Pii successionem in Optati et Augustiði sen tentiam ivisse. Ut clarius res pateat, pontificum ordinem Hieronymianum, et vulgatum hic lecto rum oculis subjiciam. 1. De duabus S. Pii I Epistolis Justo Viennensi cap. 15, Clemens qui post Linum Petri successo episcopo inscriptis, triplex circumfertur virorum eruditorum sententia. Eas enim alii sinceras, alii vero dubias, plerique supposititias agnoscunt. His postremis haud ita pridem accessit doctissimus Epistolarum Romanorum Pontificum editor, qui propterea easdem Pii Epistolas in appendicem re jecit ubi monitum præmittens, potiores sup positionis causas, ut ipse quidem putat, ex Tille montio in primis petitas diligenter exponit. No vissimus omnium Justus Fontaninus, vir doctrina et eruditione præstans, Epistolas de quibus agimus, germanas esse atque integras luculentissime osten dit cujus proinde argumenta in medium pro ferre operæ pretium duximus. Sed prius, quando et quandiu sederit sanctus pontifex, ex eodem V. C. inquirendum. Sic igitur ille ‹ Sanctum Pium, quicunque summorum ponti ficum res gestas, patria illorum expressa, litteris consignarunt, Aquileiensem et Rufini lilium uno ore dixerunt. Pius natione Italus ex putre Rufino de ci vilate Aquileia, inquit vulgatus Anastasius, cæteri que pontificales nomenclatores. Utrum in Petri ca thedra Anicetum vel Hyginum exceperit, non om nino inter se conveniunt auctores: quandoquidem apud Optatum summos pontifices enumerantem Hygino Anicetus, Aniceto Pius, Pio Soter succedit. Hanc tamen Optati seriem vitio laborare dudum vi derunt præstantes viri, Franciscus Balduinus et Gabriel Albaspinæus; propterea quod hæc verba, Damasio Siricius HODIE, Scribere non potuerit Op tatus, qui opus suum circa A. D. 370 perfecit: at Si ricius non fuit pontifex ante A. D. 383. Quare Siricii nomen a librario qui ejus tempore Optatum exscri psit, irrepsisse notavit Baronius Vulgatam Optati lectionem secutus videtur sanctus Augusti nus eamque Baronius fulciri putavit a san… cto Hieronymo in Catalogo cap. 21, ubi DECIMUS post Petrum episcopus Anicetus vocatur: qui nume rus a Petro ductus, Pium Aniceti non decessorem, sed successorem facit. Verum nibil vetat, quin Anicetus et decimus post Petrum, et etiam Pii successor, non decessor exstiterit: nam Hieronymus non solum in Catalo go, sed etiam in Chronico Eusebiano, a se Latine expresso et aucto, Olympiade ccxxx decimum post Petrum episcopum Anicetum constituit; ubi ei Pium præponit, quem Roma NONUM episcopum vocat, excluso nempe Anacleto vel cum Cleto confuso non enim Hieronymus numerum init a Petro, sej ab ejus successore Lino, de quo ait in Chronico Post Petrum primus Romanam Ecclesiam tenuit Linus unde Soter Aniceti successor ab eodem Hieronymo pontifex undecimus appellatur. In Catalogo tamen Coutant. Epist. Rom. Pont. Append. pag. 18, seq. Tillem. Mém. eccl. tom. II, pag. 614, not. 4. Fontan. Hist. Litter. Aquil. lib. 11, cap. 4, pag. 82 segg. Id. ibid. cap. 3, § 1, pag. 70, seqq. Optat. De schism. Donat. lib. 11, cap. 3, pag. 37, edit. Paris., 1679. Baron. ad ann. 368, § 17. Aug. Epist. 53, al. 165, § 2, Opp. tom. II, pag. 120. Baron. ad ann. 158, § 3. Pontificum series ex Hieronymo. Petrus. 1. Linus. 2. Cletus, alias Ana cletus. 3. Clemens. 4. Evaristus. 5. Alexander. 6. Sixtus. 7. Telesphorus. 8. Hyginus. 9. Pius. 10. Anicetus. 11. Soter. Pontificum series vulgata. 1. Petrus. 2. Linus. 3. Cletus. 4. Ciemens. 5. Anacletus. 6. Evaristus. 7. Alexander. 8. Sixtus. 9. Telesphorus. 10. Hyginus. 11. Pius. 12. Anicetus. 13: Soter. ‹ Irenæus pontifices Romanos recensens Hieronymianum ordinem tanto ante his verbis ex presserat Valentinus venit Romam sub Hygino, increvit vero sub P10, et prorogavit tempus usque ad Anicetum. Cerdon autem qui ante Marcionem, et hic sub Hygino qui fuit OCTAVUS episcopus. Et paulo post Marcion autem illi succedens, invaluit sub Aniceto, DECIMʊm locum episcopatus continente. Ergo nono loco fuit Pius, et decimo Anicetus, secundum Irenæum et Hieronymum. Eadem ex Irenæo habet Eusebius ubi tamen Hyginum nonum episco pum, non octavum, appellat. Ita pariter Cypria nus quia uterque non a Lino, ut llieronymus, sed a Petro numerum iniit. Hunc posteriorem ordinem alibi secutus videtur Irenæus Sed Renatus Mas suetus qui nuper Irenæum ab se egregie illustra tum vulgavit, Hyginum semper octavum, Pium vero nonum ab apostolico Patre dictos contendit. Sane in duplici Indiculo Mabilloniano utroque anti quissimo, si numerus ducatur a Lino qui in altero primus occurrit, Anicetus decimus erit Piique suc cessor. Astipulatur alius Indiculus et hic ve tustissimus, utpote ad sanctum Silvestrum usque perductus. His non animadversis, Emmanuel Schel stratius (16; Eusebium tanquam sibi non constan tem arguit, quasi in Historia Pio Anicetum, quem decimum pontificem vocat; deinde Aniceto Pium præposuisset in Chronico. Nimirum Schel stratius Eusebium legens, ulterius procedere ue Papebr. Propyl. part. 1, pag. 22, ad Acta SS. Maii, tom. IV. Iren, adv. Hær. lib. 111, cap. 4. Euseb. Hist. eccles., lib. iv, cap. 11. Cypr. Epist. 74. Iren. lib. 1, cap. 27, al. 28. Mabill. Analect. tom. III, pag. 426. Inter Opp. S. Athanas. nov. edit. tom. I, pag. 9u. Schelstr. Antiq. illustr., tom 1, pag. 417. Euseb. Hist. eccl., lib. iv, cap. 11.

Quare non video cur Bucherianus Catalogus sit abjiciendus, ubi in ordine successionis fideliter ex primit Hegesippum et Irenæum; in annorum ng mero tempus in Historia et Chronico per Eusebium Pio assignatum, undequaque confirmat; et duplex par consulum in eodem Catalogo expressum, vi iium in annorum numero et termino cubans lucu lenter emendat. › schenio recte visum, in suo Catalogo I, qui a Buche- Antorini Pii ad annum | M. Aurelii Antonini Veri. riano differri non debuit, numerum annorum Pii corruptum, et pro xv olim scriptum fuisse xx, pro clivi enim lapsu x pro v scribi potuit. Hoc idem amplius firmatur, quoniam a consulatu Clari et Se veri usque duobus Augustis, sub quibus in Catalogo I pontificatum Pius tenuisse dicitur, non xx sed xv tantum annos præterlapsos, ipsa consulum collegia ibidem expressa certissimum reddunt: nempe ab A. D. 146 ad A. D. 161. Hunc calculum illi antefero qui arrisit Tille montio dum ab A. D. 142 ad annum 157 Pium vixisse falso arbitratur ex Chronico Eusebii. Cum enim in Catalogo Bucheriano Pius sedisse dicatur a consulatu Clari et Severi usque ad con sulatum duorum Augustorum (seu M. Antonini Veri et L. Aurelii Commodi); recte inde consequitur Pin pontificatum rexisse ab A. D. 146 ad annum 161, ex Fastis Norisianis, sive ab anno ex imperii R Huc usque vir eruditus de tempore quo sedit S. Pius, mox acturus de integritate duarum ejus Epistolarum ad Justum Viennensem episcopum. Quibus positis, easdem Epistolas (vel saltem harum alterain) circa Christi annum CLXI, scriptas existi mamus; siquidem in earum secunda hæc leguntur Revelatum mihi esse scias, collega beatissime, cilius me finem hujus vitæ facturum. Jam pergit Fontani nus De Epistola I S. Pii ad Justum, Viennensem episcopum. III. Sancti Pii duas Epistolas sinceras et ge nuinas, ad Justum Viennæ Allobrogum episcopum scriptas, et nunquam ante Blondellum Pseudo-Isi dorianis immistas, fusius a criticorum accusatio nibus eidem sancto pontifici vindicandas aggredior. Priorem ex veteri codice in Germania reperto, Utramque sexennio serius Joannes Jacobus Gry Hæus prodire jussit in Monumentis sanctorum Pa trum orthodoxographis Idein quem dixi Fabri cius, in epistola ad Joannem Haubitium iisdem Monumentis præfixa testatur illum, ut vocat, Scri ptorum thesaurum (ubi est utraque epistola S. Pii) e bibliothecis vetustissimis erutuin. Alteram Pii epi stolam, Aviti versibus subjectam, se in codicibus mss. legisse affirmat Petrus Pithoeus: can demque laudari in duplici Martyrologio ms. Eccle siæ Viennensis produnt Socii Bollandiani ubi hæc leguntur: Pridie Nonas Maii natulis sancti Justi martyris, sexti episcopi Viennensis; qui quo tempore Pius Papa I Romæ sederet, accepit episto lam consolatoriam ab eo de sacri pallii (quod colo bium episcoporum vocal) dignitate et fidei fervore. Priman earumdem epistolarum jam recitaverant laudati Bollandiani Margarinus Bigneus utram que conjecit in suam Patrum bibliothecam non tamen ex editione Grynæi, neque ex tabulario Viennensi, ut memoriæ lapsu putavit Baronius et ex eo Blondellus, Pagius aliique. Codicem unde illas Bigneus descripsit, vetustissimum fuisse, do cet ipse 1. c. his verbis: Hæ duæ epistolæ his tem poribus a Domino revelatæ sunt, et repertæ in sa crario basilica sancti Petri in urbe Lemovica, ubi hactenus latuerunt, defosse in arca saxea sub terra, quæ præ nimia vetustate vix legi potuerunt. Ergo palam est falli eos, qui ut epistolarum sinceritati detraherent, eas ex uno tabulario Viennensi emer sisse commenti sunt, ut Blondellus, Pagius et alii. Omnes porro allati scriptores utramque Justo eptscopo inscribunt: ita ut plane aberraverit Joan nes a Bosco, priorem Vero fratri directam pro dens Aunalium parens ut plane aureas com mendat ambasque germanas et legitimas cen Tillem. Mém. eccl. tom. II, pag. 312, et in not., pag. 654. Fontan. 1. c., cap. 4, § 2, pag. 84 seqq. Georg. Fabr. in not. ad Poet. Christ.. 102, edit. Basil. 1563, apud Jo. Oporin. Gryn. Orthod. tom. 1, part. 11, pag. 3, Basil. 1569, apud Henr. Petri. Pith. Advers. lib. 1, cap. 16. Bollandd. tom. 11 Maii, pag. 99. pag. edit. set et censendas esse pronuntiat tum ob re run argumentum et admirabilem quamdam cum rebus gestis ejus temporis convenientiam, tum ob simplicissimum illum antiquitatis candorem quem in omnibus præ se ferre noscuntur. Joannes Cardi nalis Bona sic pariter judicat Eas recipiunt orthodoxi, nec audent omnino reprobare sectarii. Certe Blondellus, qui in Pseudo-Isidoro Ge nevæ impresso A. D. 1628, eas imposturæ accusa verat; postea senior, adeoque prudentior factus, veterem hanc suam de iis sententíam omnino exuit, ut ex posterioribus scriptis A. D. 1641, 1646, 1649, manifestum tit. Siquidem in libris de Primatu, de Sibyllis et in Apologia, utriusque epistolæ tanquam ad illum cujus nomen præferunt certissime perti nentis, testimoniis abutitur; quod etiam Claudium Salmasium et Joannem Dallæum, Henrico Ham mondo reclamante, pridem fecisse inferius expo nam. Cur ergo vel propter BlondeHum nondum re sipiscentem suspectiores nobis sint, nihil sane causæ est. Nec magis movere debet, qui priorem illam Blondelli censuram nuper improvide exscri psit Tillemontius, vir alias in his litteris eximie præstans. Quis enim sententiam amplectatur, quam auctor prudens abjecerit? Tillemontio detractum minime cupio, dum hic aut alibi, ob unius stu dium veritatis, quam vir pius et doctus agnitam mirifice coluit, ei non accedo. Sed jam tandem quæ Criticis in Epistola I sancti Pii displicuerunt, ad ditis responsionibus nostris, ordinatim recensea mus. ● Primum itaque putant, Pii sæculo Missæ voca bulum in ea memoratum, ad catechumenorum mis sionem subsequentemque sacramentorum administra tionem significandam, nondum inolevisse. Addit Tillemontius Tertullianum, Cyprianum et Corne lium nunquam illo usos, etsi alias uti debuissent; ideoque Ambrosio minime antiquius videri. Sed Am brosius uti jamdudum usitatum, non uti recens, illud vocabulum usurpavit. Missa enim ad omuia Ecclesiæ officia significanda olim adhiberi consuevit, ceu vox Romanis frequentissima, cum a princi lid. tom. III, Mart., pag. 477, § 2. Bign. Biblioth. PP. tom. 1, pag. 63, ed. Paris. Baron. ad ann. 166, § 4. Jo. a Bosco Biblioth. Floriac. part. II, pag. Baron. ad ann. 112, § 4. ld. ad ann. 166, § 4. Bona, De reb. liturg. lib. 1, cap. 3.

Ambrosii De bono mortis Nonnulli eorum, ani mas corporibus exutas et procul a visione Dei in qabusdam habitaculis conclusas, ad usque genera Cem resurrectionem servari putabant, ibi mercedein operibus suis debitam, hoc est divini conspectus fruitionem in die ultimo reddendam, exspectaturas qua de re multa congerit clari ingenii et doctrinæ theologus Dionysius Petavius Verum quidem est, inter bujus sententiæ sectatores, Millenarioruin somniis quosdam imbutos fuisse, ut Irenæus, Ter tullianus, Apollinarius, Lactantius, Victorinus et alii. Non omnes tamen Patres, qui ante magnum diem suspensam sanctorum felicitatem astruere visi sunt, Chiliastarum nugis adhæserunt: non qui dem Ambrosius, Augustinus, Nazianzenus, Chryso stomus, Bernardus et alii, quorum sententias dige rit Sixtus Senensis et Guillelmus Estius ● Infinitus essem, si huc omnes adducerem qui in hac sententia fuerunt, antequam œcumenica sy nodus Florentina decerneret, animos nullo post baptismum peccato fœdatos, vel jam contracto om nino purgatos, in cœlum mox recipi, et intueri clare ipsum Deum trinum et unum, sicuti est, pro merito rum tamen diversitate alium alio perfectius. Ad quam quidem Florentini concilii sanctionem Sixtus Se nensis facile reduci arbitratur nonnullas eorumdem Patrum sententias, si duplicem scilicet beatitudinis statum divino conspectu fruentium consideremus; unum animæ sine corpore usque ad universale ju dicium quem statum veteres variis nominibus de scribentes, dixerunt sinum Abrahæ, paradisum pri mis parentibus ademptum, Altare exterius, sub Al tare Dei, Sanctorum vestibulum, Atria Dei, prom pluaria animarum, secreta receptacula, animarum custodiam, servitutis requiem, adeptas repromissiones et etiam cubilia æterna, ut noster pontifex Pius. Alter status animæ considerari potest, resumpto corpore post extremum judicium: quem statum similiter diversis appellationibus nuncuparunt, domum Dei, Altare interius, super Altare, sublimiora cælorum et consummationem gloriæ. Proinde cum apud ve teres Patres legimus justorum animas vivere aut in sinu Abrahæ, aut in paradisi nemore, aut sub altare Dei, aut in abditis receptaculis, aut in cubilibus æternis, ibique exspectare futuræ gloriæ præmia non statim suspicari debemus, eos credidisse, ani mas sanctoruni carere divini intuitus gloria, et nondum potiri perfecta illa et consummata felicitate, quam post corporis resurrectionem exspectant. Ita rem explicat eliam Magister Sententiarum no tans ex Augustino, majas futurum gaudium Sancto rum in resurrectione, quam fuerit ante: tunc enim consummabitur felicitas. Ideo Bernardus enarrans cap. Apocalypseos, docuit animas sanctorum usque ad diem judicii quiescere sub altare Dei, id est in sola visione humanitatis Christi, donec veniat tem pus in quo Filius Dei post universalem resurrectionem ostendat seipsum illis in forma Dei una cum Patre et Spiritu sancto. Deinde alibi tres animarum status recenset: 1. in corpore corruptibili, 11. sine corpore, III. in beatitudine consuinmata. Ambros. Opp. tom. 1, col. 385, edit. nov. BB. Petav. Dogm. theol. tom. I, cap. xii, xiv, pagg. 503 seqq. Sixt. Sen. Bibl. sacr. lib. vi, adnotat. CCCXLV. Est. lib. IV, Sentent. distinct. xLv, § 6. Pet. Lomb. lib. IV distinct. XLV, § 1. Bern. Serm. 3, De fest. Omn. Sanctor. Løctant, divin. Institut. lib. vi, cap. 21. Tertull. De anim. cap. 55. Joan. XIV, Thomas. Psalter. edit. II, ann. 1697, p. 644. Alph. a Castro lib. 11 adv. hæres. pag. 221, opp. edit. Paris. 1571. Hilar. in psalm. cxx, Id. in psalm. cxix. Coutant. præfat. ad opp. Hilar. pag. 63, § 6, Ex his nemo non videt germanam antiquitat Epistolæ I sancti Pii vel illa phrasi invicte probari, quia in cubilibus eternis animæ Sanctorum clause TENERI dicuntur. Licet vero eadem phrasis illi similis videatur qua utitur Lactantius ubi mas ait in una communique custodia DETINERI; loquendi modum S. Hieronymus ferre non potus in Vigilantio, cui propterea esprobravit: Tx apr stolis vincula injicis, ut usque ad diem judien 11 NEANTUR in custodia: attamen S. Pius, veluti czte rorum magister, unus omnium tutiorem et facilio rem viam pressit, dum sanctorum animas non alibe quam in cœlesti beatitudine diserte collocavit, earum cubilia æterna appellans; non vero corporeas, wa subterraneas, neque ad extremum usque judicium tantum duraturas habitationes, ut sensit Lactar tius et Tertullianus Hæc cubilia sunt mansio nes illæ in domo Patris, quibus Christus varies gloriæ beatorum gradus designavit Hine piz memoriæ cardinalis Thomasius, interioris ercle siasticæ antiquitatis longe peritissimus, cubilia in psalmo cxLix, mansiones interpretatus est (101. Atque hæc procul sunt ab erroribus, nullam animam ante diem judicii beatam esse dicentium, de quibus accurate agit Alphonsus a Castro Sanciorum autem animæ dicuntur cubilibus clausæ teneri, vel ad introitum regni cœlestis per custodiam reservari, ut loquitur Hilarius Pictaviensis quia ibidem protectione et societate Domini ab omni malo libe rantur. Unde idem Hilarius nihil nobis a sæculi violentia timendum docet, cum Christi consortium mors acquirat. Consule clarissimos et celeberrimos viros, qui Hilarium nuper ediderunt Hæc saus pro cubilibus æternis sancti Pii vindicandis. › Dum ista cl. Fontanini dictata exscribo atque ab co Hilarium Pictaviensem excitatum video. præ staus illa mihi succurrit dissertatio, qua celebris theologus Angelus Maria Feltrius ejusdem sanca Pictavorum antistitis senteutiam de Piorum stata in sinu Abrahe unte Christi mortem illustrat. In eo siquidem non minus diligenter elaborato quam elucubrato scripto, quo sibi ad illam satis implexan quæstionem enodandam viam sternal, demoustrat vir doctissimus sanctum Patrem docuisse, cœ lestem gloriam non exspectata carnis resurrectione justis Novi Testamenti a Deo esse collatam. Cujes quidem Feltrianæ disputationis alibi opportunior usus. Cæterum Ecclesiæ catholicæ doctrinam qua erudimur, beatificam Dei visionem statim consequi justos quoscunque ab omni labis nexu liberos hinc emigrantes, hać nostra demum ætate contra Burne tum, Chandlerum atque Ruchatum,qui eos Britai nos nuper est assectatus strenue confutati sunt ex Patribus tum Græcis tum Latinis Muratorius præ cæteris Maffeius Ballerinii aliique u: superiore sæculo Petavius Thomassinus Huetius Sic porro pergit Fontaninus. ● Aliud falsitatis argumentum Pii epistolæ objici video per hæc verba: Salutant te Soter et Eleutherus num. 203. Feltr. S. Hilar. sentent. de Pior. Stat. in sinu Abrab. Ruchat, Lettres et Monuments de trois Pères apostoliques, pagg. 74, 559, 658. Murat. De Paradis. regniq. col. glor., cap. 2, p. 8 seqq. Maff. Opusc. eccl., pag. 176. Ballerin. ad S. Zenon. Sermon. Dissertat. II. cap. 10, pag. 107. Pelav. 1. c Thomass.Theolog. dogm. tom. II, lib. iv, cap 18, pag. 372. Huet. Origenian. lib. 11, quæst. x1, $$ 9 15, pag. 144 seq.

in Cerintho reprehenditur: scilicet plus æquo lon gævum fieri, qui multos adhuc avertere a fide sub Pio tradatur. At si auctore Baronio Polycarpus apostolorum discipulus Pii tempora pertigit, Cerin thus etiam pertingere potuit; præcipue ubi iis con senserimus, qui Cerinthum post Carpocratem hære ses suas sparsisse crediderunt. Carpocrates enim erroribus suis inclaruit imperante Hadriano. Sed hæc nihili facit Nicolaus Nurrius cum Irenæus, cujus vestigiis reliqui institerunt, in sua hæretico rum recensione tempora invertens, chronologico ordini minime inhæreat. Polycarpus autem, Ce rintho jam amoto cæterisque apostolis jam demor tuis, Joannem valde senem audivit. Quare Epipha nius scribit, Cerinthnm et Ebionem antegressos Valentinum, quem illis posteriorem facit. digni presbyteri. Nulla hic mentio Aniceti fieri pu- villandi studio negaverit. Illud porro gravius, quod tatur, propterea quod ab auctore epistolæ dudum ante Pium in Pontificatu mortuus existimaretur, errore ut creditur hausto ex Catalogo Henscheniano et ex Anastasio. Ita Pearsonius: quo etiam judice, Elentherus sub Pio presbyter esse non po tuit, qui erat diaconus sub Pii successore Aniceto, ex Hegesippo teste oculato apud Eusebium Sed monne ex codicibus mss. Anastasi!, et ex consula tibus Bucheriani Catalogi, ab Henschenio postmo dum male habiti, Aniceto Pium, non Pio Anicetum præponi jam vidimus? Qui ergo errorem modo excogitatum, inde olim haurire potuit auctor epi stole? At vero præteritus non fuit Anicetus, pro pterea quod reapse tunc amplius vivere non crede retur; sed aliam ob causam nobis ignotam, vel quod Urbe tunc procul abesset dum verus Pius veram epistolam scripsit: etenim viri illi sanctissimi non semper una versabantur, sæpenumero huc et illuc magnis fidelium necessitatibus occurrentes. Pergo ulterius. Sicuti ex hac salutatione non sequitur, alios presbyteros et diaconos tunc Romæ non vixisse præter Soterem et Eleutherum, propterea quod Pius singulos non expresserit; eodem pacto futilissimum est affirmare, Anicetum ideo præteritum quod ab auctore epistolæ jampridem ante Pium mortuus ere deretur, errore scilicet ex corruptis Pontificum no menclatoribus hausto. Concordius in Actis apud Bollandum quæ elegantiæ commendantur a Tit lemontio dicitur in subdiaconum consecratus a Pio nostro, qui tamen nullam ejus mentionem facit in Epistola I ad Justum. Quod Eleutherum spectat, a Pio cum Sotere presbyterorum nomine comprehensum, quem tamen Hegesippus sub Aniceto Pii successore diaconum dixerit, facillime respondetur. Etenim S. Joannes Chrysostomus ait antiquitus nomine presbyte rorum etiam diaconos venisse. Hoc præsertim factum ubi uterque simul contigit memorari, ut in epistola Pii, in qua seniɔris seɑ presbyteri nomen ad diaco num honoris causa extensum est. Inio non diaconos tantum, sed et reliquam cleri partem complexum idem presbyteri nomen, docet epistola x S. Cornelii papæ Pari pacto diaconi nomen in Ecclesia antiqua presbyteros complexum, viri docti ad Cle mentinam epistolam I ad Corinthios cap. 42 adno taverunt, nempe ad ministerii nomen, non ad alter utrius gradum respicientes. Cum vero diaconi nomen ministrum denotet, fortasse Hegesippus mi nistrum generatim sumptum judicare voluit, ubi Eleutherun Aniceti diaconum dixit. Minister enim late sumptus, non unus diaconus, sed etiam presby ter. Cæterum reliqua in epistola Pii dum recte con veniunt, unum presbyteri nomen Eleuthero diacono ascriptum nos remorari non debet, quominus hac una ex causa illam Pio adjudicemus. Blondello denique stomachum movet, a Pio palmam perseverabilem dici, et epistolam his verbis claudi: Cerinthus primarches Saianæ multos avertit a fide. Sed utrumque infeliciter: palmam enim per severabilem, sive æternum duraturam, deduci a persevero, ut ejusmodi sexcenta alia, nemo nisi ca Pearson. Opp. posthum. pag 268 et Vindic. Ignat. part. 11, cap. 13, pag. 169. Euseb. Hist. eccl. lib. iv, cap. 22. Bolland. Act. SS. tom. 1, Januar. pag. 286. Tillemont, Mém. eccl., tom. I, pag. 286. Goutant. Epist. Rom. Pontif., pag. 147, Chrysost. in Epist. ad Philipp. 1, 1. nol. 6. Baron. ad ann. 166, § 2. Nourr. Appar. ad bibl. PP., tom. I, p. 281 Epiphan. Hær. xxxi. Clem. Alex. Strom. lib. 11, p. 465. Cerinthus ergo sub Pio superesse non potuit proptereaque in alteram Baronii sententiam eundum est; ut non Cerinthum viventem, sed ejus hæresim in sectariis grassantem multosque avertentem fide Pius innuere dicatur. Satis enim seducti a Ce rintho videri poterant, qui a recto fidei instituto per ipsam ejus doctrinam abstrahebantur: quo modo Tatianus qui insanas Valentini de Æonibus opiniones animo imbiberat, ut docet Irenæus, cui Clemens Alexandrinus ejus æqualis suffragatur Ait enim, hæresiarcham e schola Valentini pro diisse: non quod Valentini auditor fuerit unquam, sed quod ejus exceperit disciplinam, a qua tolumi habuit fere quidquid habuit. Hinc auctor appendi cis ad Tertullianum de Præscriptionibus allirmat Tatianum totum cum Valentino sapere, observante Longuerueo Gnostica errorum portenta quæ Cerinthus excogitavit, deinde per Valentinum pri marium ejus sectæ discipulum in systenia crevisse, egregio doctrinæ apparatu ostendit Georgius Bul lus Valentinus autem, pontifice Hygiño Pii de cessore, pravorum dogmatum plaustra Romam in vexit, viguitque sub Pio usque ad Anicetum super stes, uti ex Irenæo et Eusebio in comperto est. Non ergo de Cerintho etiamnum vivo intellexit Pius, sed de eodem in Valentino contra Christi fidem gras sante: neque verbum avertit pro tempore elapso accipiendum, ut accepit Labbeus quippe inso lens valde fuisset, de clade per Cerinthum ipsum catholicæ religioni olim allata, Justum episcopum tam sero a Pio certiorem factum; qui quidem Justus nuper aut paulo ante Roma discesserat. Censuram vero in vocem semigræcam primar cha seu primarches, qua Pius Cerinthum ornat, non moror quo enim tempore cives Romani Græcis erant permisti, adeo familiaris fuit Romæ Græcus sermo, ut imperator M. Aurelius integros libros Græce conscripserit, et Christiani suas Apologiãās itidem Græce imperatori eidem obtulerint. Quare, ut egregie adnotat V. C. Philippus Bonarotius nihil mirum si tunc in ore vulgi Græcus sermo cum Latino aliquando coaluit. Pari pacto ex eadem causa in Græcorum scripta Latina vocabula irre pserunt. In Epistolis genuinis Ignatii martyris legi inus auλáptov, exemplarium sive exemplar; item Septwp, desertor; dia, deposita; axxɛnta, accepta In numimo etiam apud Gis bertum Cuperum AIVOΣ, divus. Non enim in Longuer. p. 13. Dissertat. in Tatianum ad calcem edit. Oxon. 1700, 8. Bull. Defens. lid. Nic. sect. 3, cap. 1, a p. 288. Labb. ad Concil. tom. I, p. 576. Bonar. Observ. ad sacr. Vitr. p. 203. Ignat. Epist. ad Smyrn. cap. 12, ad Eples., cap. 2, ad Trall., cap. 3. Id. Epist. ad Polycarp., cap. 6. Vid. supra Prolegom., cap. 7, § 4, p. 59. Cuper. Apotheos. Homer., p. 243.

mus cleri Romani Senatum vocal quas voces primo auctori non contigisset. Petrus Cluniacensis, apud Latinos ab ætatis notione ad honoris et digni tatis appellationem transiisse notat Petavius Morem salutandi in fine litterarum, Christianis tunc fuisse acceptissimum, nos docet Ecclesia Smyrnensis in epistola de martyrio sancti Poly carpi, qui fuit Pio æqualis: ibi enim sic legitur Salutate omnes sancios. Hi qui nobiscum sunt, omnes salutant: qua in re magnum Ecclesiæ doctorem ma jores nostri imitari studebant. Hæc de stylo posterioris epistolæ, quam Beve regius indubitatam vocat ejus testimonio usus, ut tres distinctos in Ecclesia ordines, episco pos, presbyteros et diaconos, A. D. 143, constitutos ostendat. ⚫ V. Tillemontius post Blondelli et Pearsonii censuras a me hactenus refutatas, alteri epistolæ sancti Pii majus negotium facessere putat, quod in eadem traditur de Vero Viennensi episcopo e vita sublato, deque Justo in ejus locuin a fratribus constituto quæ quidem, inquit vir eruditus in concordiam redigi neutiquam possunt cum Sul picio Severo affirmante, nullum Christi martyrem ante M. Aurelium imperatorem, sive ante annum vulgarem 70 in Galliis obiisse. Ad hæc Verum hunc episcopum et martyrem vel nusquam, vel confesso ris, non martyris titulo memorari contendit: ideo que non ad secundum, sed ad quartum sæculum pertinere, eoque interfuisse concilio I Arelatensi. Chronico autem Adonis episcopi Viennensis, Cre scentem, Zachariam et Verum (quem postremum silet Ado ipse in Martyrologio) ab aliena manu in sertos videri, minime vero ab Adone corumdem sanctorum præsulum successore. Addit vir doctus, simplicem Veri memoriam superesse in tabulis ec clesiæ Viennensis, at martyris elogium deesse in Martyrologio Romano. Sic Tillemontius. Quare hic mihi præcipue laborandum ut Verum episco pum et martyrem ecclesiæ suæ Viennensi restituam inde enim patebit sinceritas epistolæ sancti Pii. Porro difficile est creditů Adonem suæ eccle siæ primordia tam supine ignorasse, ut ea Chronico suo non inseruerit, cum tamen de aliis ecclesiis id accurate præstiterit. Quamobrem Adonem ipsum, et non alium, seriem præsulum Viennensium a Crescente deductam, in Chronico suo digessisse autumo: consonat enim ipsemet Ado in Martyro logio ubi hanc eamdem originem litteris consignavit hoc pacto: Sanctus Crescens Vienna, civitate Galliarum, per aliquot annos sedit, ibique Zachariam discipulum pro se episcopum ordinavit. Ante Adonem eadem scripserat Paulus 1 Ponti.. fex in epistola ad Carolum Magnum, ubi Ecclesiam Viennensem, apostolorum collegam Crescentem, ma gistrum habere meruisse affirmat Crescentem Gallias religionem edocuisse, ex Pauli Epistola II ad Timotheum colligit Petrus de Marca Ne que ulla alia Galliarum Ecclesia præter Viennensem Crescente antistite gloriatur. Nam vir eruditus Ni colaus Serarius qui Crescentem, episcopum Mo guntinum facere nititur nullam ejus mentio nem in illius ecclesiæ tabulis haberi fatetur: quod Rufin. Apol. lib. 11, p. 448, edit. nov. roll. Hie Petav. de eccl. Hier., lib. 1, cap. 12, § 16. Smyrn. Eccl. Epist. de martyr. S. Poly carp., cap. 20. Bevereg. in not. ad Canon. Il apost., tom. 1. PP. apost. p. 459, col. 2, sub fin. edit. Amst. Til'em. Mém. eccl. tom. I, p. 584, t. II, p. 615, et tom. III, p. 621. Ado, Martyr. d. 27 Jun. p. 109, edit. Plantin. Apud Jo. a Bosco Biblioth. Floriac. part. II, pag. 45. Galliæ ecclesiarum conditores enumerans, ait Irenæus Lugdunensis, CRESCENS Vienna, etc. Passis fuit sub Trajano, ex Baronio Hoc eodem tem pore martyrium subiisse traditur ejus successor Zacharias, quem excepit Martinus; alque hunc sub eodem Trajano secutus est Verus, ut Ado auctor est. Quatuor autem episcopos brevi intervallo Viennensem ecclesiam rexisse, nemo mirabitur qui perpenderit in Hierosolymitana quindecim præsules triginta annis sedisse, teste Eusebio et in Ro mana ab A. D. 883 ad A. D. 912, nempe solis_tri ginta annis quatuordecim pontifices numerari, ut constat ex Baronianis Annalibus. Verus ergo quem nihil vetat sedisse usque ad A. D. 146, quo uni versæ Ecclesiæ præesse cœpit Pius, non sub Tra jano, sed sub Antonino Magno passus jure dicetur, salva auctoritate Sulpicii, cujus hæc sunt verba Sub Aurelio Antonini filio, persecutio quinta agitata ac tum primum intra Gallias martyria visa, serius trans Alpes Dei religione suscepta. Hunc Sulpicii locum critici recentiores, Sir mondus, Launoius et Tillemontius, interpretatione ex ipsius juris et rhetorum principiis petita, uli nam cum diptychis ecclesiasticis in concordiam redigere maluissent: generi enim per speciem de rogari docent jurisconsulti. Petrus de Marca jure quidem, mea sententia, arbitratur Sulpicium loqui de martyriis generalibus, nimirum de cæde pontificum simul et plebis Christianæ, quemadmo dum in Ecclesiis Viennensi et Lugdunensi sub M. Aurelio factum est; cui cladi similis ante in Galliis nulla contigerat. Nec propterea hæc ipsa generalis clades impedit, quin antíquitus alii præ sules pro Christo mortem obierint, puta Crescens, Zacharias cæterique Viennenses; absque ullo ta men generali Christianæ plebis excidio, ut postea sub Decio pariter factum est, qui in solos episco pos sæviit. Non ideo tamen in rebus pertexendis erravit Sulpicius, qui summa tantum illarum ca. pita libavit, præteriens Gallicanarum sedium ori gines, quas omnino intactas reliquit. Quod vero ait, serius trans Alpes Dei religione suscepta, hoc recte quidem ait comparatione habita partium orientalium ipsiusque Italiæ, quæ doctrina fidei prius imbuta est, proventuque uberiori, quam Gallie, profanarum superstitionum tenaciores. Ad hæc Viennam intra provinciam Romanam potius quam intra Gallias stetisse constat: nam in lem mate Epistolæ de martyribus Viennensibus et Lug dunensibus apud Eusebium Lugdunum vocatur urbs Galliæ, quæ postmodum devicta fuit, quæ que tunc extra terminos provinciæ Romanæ cen sebatur. Non ita Vienna, quæ proprie erat in pro vincia Romana; ideoque ad illa non extenditur locus Sulpicii quod tamen de more audacter pronuntiavit Launõius. In eodem lemmate primu etiam locum habere Viennam propter ejus Eccle siæ antiquitatem, auctor est Blondellus non vero, quod honoris prærogativa in ordine civili tunc Viennæ præ Lugduno, ex instituto Galbæ competeret, ut visum est Petro de Marca Marca Epist. ad Henr. Vales. § 3, pag. 425. Exstat subjecta Dissertatt. de Concordia. Serar. Mogunt. cap. 2, pag. 231. Petr. Clun. lib. 1, epist. 2. Baron. ad ann. 118, § 4, et in Martyrol. ad d. xxvi Junii. Euseb. Hist. eccl. lib. iv, cap. 5. Sulp. Sev. Hist. sacr. lib. 11, cap. 32, pag. 246. edit. Lips. 1709. Marca Epist. ad Vales. § 25. Euseb. Hist. eccl. lib. v, cap. 1. Blondel. de Primat. pag. 714. Marca de Primatib. § 112.

nam in regimine ecclesiastico primis illis Ecclesiæ distinctionem post Baronium olfecit etiam Bollan seculis, civilis ejusmodi fastigii dignitatem mi- dus nime attentam fuisse egregie ostendit Joannes Morinus Veri ergo martyrium recte statuitur sub Anto nino Pio, quamvis non eo anno quo illud locat Baronius, a quo vocatur primus Viennensis Ecclesiæ episcopus, postquam ejus 'decessores jam memorasset; idque non errore, ut putavit Blon dellus; neque consulto, quasi illum primum et non quartum Viennensem episcopum credidisset, ut sibi persuasit Tillemontius: sed propterea quod tres, vel saltem duo Veri eam sedem diversis temporibus implevissent, ut mox dicam. (Nec obstat, ex Adonis Chronico Verum A. D. Ci sub Trajano floruisse, et A. D. CLXIII Instum ejus successorem martyrio coronatum cum enim primis illis temporibus fatiscat chro nologia Adonis, satis est rem ipsam ab eodem fuisse litteris traditam, licet non adeo certo tem pori affixam, eo quod res chronologica esset luxata sæculo ix, quo scripsit Ado. Si autem Verus qui adest in Chronico Adonis, ab ejusdem Martyrologio abest; non inde conse quitur, ab aliena manu in Chronicon irrepsisse, quod Guillelmus Morellus typographus regius cumi editione Jodoci Badii, et cum antiquissimo codice Viennensi collatum vulgavit Parisiis A. D. 1561, quippe neminem fugit librarios in Martyrologiis exscribendis alios sanctos addere, alios omitter consuevisse: unde quot sunt Martyrologii Usuar dini codices calamo aut typis descripti, totidem spissa lectionum discrimina in iisdem occurrunt. Pari pacto Desiderius Veri II successor in eadem sede Viennensi, qui martyr obiit A. D. 607, me moratur in Chronico Adonis reticetur in Martyrologio, quanquam ipsemet Ado seorsum ejus martyriuni descripsit. Vide Cointium Itaque suscipienda est traditio Ecclesiæ Viennensis, quæ Verum tanquam martyrem, sive ut phrasi ular Adonis, confessione fidei illustrem colit die prima Augusti: victor enim de mundi principe triumphavit, teste Pio; licet martyrii nota (quod alibi etiam sæpe contingit) desit in Bedæ, Galesinii et Baronii martyrologiis; in Usuardo quoque Carthu siano et Bruxellensi apud Sollerium ubi tamen non Verus, sed Severus dicitur. Ex his patet, huic Vero martyri nihil esse commune cum Vero illo, qui A. D. 314 interfuit concilio Arelatensi, in quo sic legitur Verus episcopus, Beda exorcista, de civitate Viennensi ubi nihilominus non Verum, sed Claudium inter fuisse ait Ado forte enim in concilio obiit Claudius, cui statim suffectus est Verus: quare uterque interesse potuit; nisi idem fuerit binomi nis, vel Adonem ex Baronio falsum esse mali mus; quemadmodum falsus est aflirmando, illud concilium ex episcopis sexcentis coactum tempore Nicæni, cui tamen undecim annos præivit, ducen tisque tantum episcopis constitit. Hic Verus, ut otat Baronius ad diem Augusti, secundus est jus nominis episcopus Viennensis: tertius enim qui rectius dicitur Virus, vixit A. D. 583, post Evantium et ante Desiderium, ex Adone in Chro nico et Martyrologio die 1 Januarii. Hoc Viri nomen alias antiquis minime ignotum observat Petrus Franciscus Chimetius Trium Verorum Morin. lib. 1. Exercit. XVIII. Baron. ad ann. 166, § VII. Ado, Chron. ætat. v, pagg. 121, 127. Id. ibid., ætat. vi, pag. 189. Coint. Annal. Eccl. Francor. tom. 11 pag. Bolland. Act. SS. Junii tom. VII, pag. 441. Labb. Concil. tom. 1, pag. 1429. Ado,Chron. A. D. 306, pag. 111. Baron. ad ann. 314, § 49. ‹ Jam ad Justum episcopum Veri 1 successorem descendamus. Ado in Chronico, nimirum in proprio, non in alieno opere, eum non semel qui dem, sed iterum et tertium nominat. Nam sub Adriano, ait: Hoc itidem tempore Justus Vien nensis Ecclesia episcopus, illustrissimus in confes sione exstitit. Sub Antonino de codem sic scribit Viennensium episcopus Justus adhuc clarus habetur. Et demum sub M. Aurelio: Justus Viennensis episcopus longo tempore exsilio maceratus, marlyr gloriosus efficitur. In appendice ad Martyrologium Adonis quod vulgavit Rosweydus, die tv Maii hæc de eo leguntur: Memoria beatissimi Justi Viennensis episcopi: et quasi hæc lectio sine expressione martyrii non esset satis genuina, cam Rosweydus asterisco signavit. Justus eadem die recensetur in Bedæ Martyrologio, et etiam apud Usuardum, edi tionum Lubecensis et Coloniensis A. D. 1475, 1490, et in codice Bruxellensi apud Sollerium Rursus in duobus aliis Martyrologiis mss. Ecclesia Viennensis, in Kalendario antiqui Missalis in Flo riano ms. Sanctorum tomo 11 Maii Bollandiani, et in catalogo ibidem exscripto, in quo passus tradi tur sub M. Aurelio. Rectius profecto ejus sedes inter Antoninum et Marcum aretatur: ut proinde illi tribuendi non sint tot anni, ac vulgo tri buuntur. Ex bis quæ dicta sunt, existimo, epistola saul eti Pii sinceritatem, iis quæ de Vero et Justo in ea memorantur, infirmari neutiquam posse. Attalus autem et litteras martyrum et nuntium de Veri triumpho ad Pium tulisse dicitur in hac ejusdem epistola; quia moris fuit, cum episcopus ad epi scopum scriberet, alicui tantum Ecclesiæ ministro litteras credere. Adi Baronium ad diem ¡n Fe bruarii. Neque is Attalus a celebri Pergameno diversus putandus est; cujus postea et cæterorum agonen egregie toleratum, epistola ecclesiarum Viennensis et Lugdunensis ad Asianos scripta te statur apud Eusebium Tunc Viennam episco pum proprium, et quidem Justum de quo loquimur, habuisse concludit Henricus Valesius in potis ad eamdem epistolam: dum enim ex UTRAQUE ecclesia præstantissimi quique detenti dicuntur, manifesto apparet Viennam perinde ac Lugdunum, suum tunc episcopum habuisse, nempe A. D. 177, qui fait xvi imperii Marci; quippe Ecciesia ab antiquis scriptoribus non dicitur nisi matrix, quam cathe dralem vocamus. Valesio astipulatur Ruinar tius Recte ergo sanctus Pius Justum recens electum sic alloquitur: Tu vero apud Senatoriam urbem Viennensem ejus loco (id est Veri) a fratri bus constitutus et colobio episcoporum vestitus, vide ut ministerium quod accepisti, in Domino impleas. Hæc de re historica, in Pii litteris comprehensa. VI. Sed Blondellus et Tillemontius colobium istud Justo detrahere conantur, ceu vestimenti ge nus episcopo minime proprium. An jure id agaut, jam a nobis quærendum est. Veteres tam Romani quam Græci duplicem tunicam exteriorem habue runt: aliam mañicatam et longam, quam chiriodo tum; aliam nec manicatam nec longam, quam colobium Græce, tunicam Latine dixerunt. Con Sulantur de hoc Justus Lipsius et Octavius Ferrarius Tertullianus tunicam ejusmodi sive Chifflet. Not. ad Fulgent. Ferrand., pag. 269. Bolland. Act. SS. Jan. tom. I, pag. 822. Ado,Chron. ad ann. 120, pag. 125. d. ibid. ad ann. 141, pag. 126. Id. ibid. ad ann. 163, pag. 127. Bolland. Act. SS. Jun. tom. VII, pag. 253. Euseb. Hist. eccl. lib. v, cap. 1. Ruinart. Act. martyr. pag. 63, edit. m. Lips. Antiq. lection. lib. iv, cap. 8. Ferrar. de re Vestiar. lib. m, cap. 8.

lobium, vestem tam gentilibus quam Christianis ▲ ad opera Cypriani: unde prorsus contemnenda est ¡as communem, sic graphice delineavit: Ne te trans crura prodige, nec intra genua invere. inde, nec brachiis parce, nec manibus arcte. Sed at etiam aliud colobium a vulgari et communi versum, quo uni episcopi in sacris utebantur, opterea dictum a Pio colobium episcoporum. De › fit mentio in Actis Petri Alexandrini sub Maxi ino passi, quæ in suum Martyrologium transtulit do vi Kal. Decembris: ibi enim vir sanctissi us Christum sibi apparuisse memorans: Erat utem, inquit, indutus COLOBIO lineo candido, nimis mscisso a summo usque deorsum, et umbabus anibus conjungebat illud circa pectus suum, quo ummodo cooperiens nuditatem suam: quem ut di, timore nimio correptus, tandem confortatus io ad eum: Quid est, Domine, quod video TUNICAM tam scissam a summo usque deorsum? Eadem rostant in vulgato Martyrologio Bedæ, et in meo odice ms. Usuardi. Sic Petrus unum idemque estimentum et colobium et tunicam vocat. His espondent Acta Græca edita a Francisco Combe sio, ubi legitur Koλ66tov et Xitiva: quod ostremum Anastasius Bibliothecarius interpres, pud Baronium generatim vertit indumentum, um potius tunicam vertere debuisset. vulgata lectio, quæ loco iuniere habet dalmaticam. Hanc lectionem librariorum audaciæ tribuit idem Fellus cum enim officiosi homines tunicam digni tati episcopali respondere non crederent, dalmaticam substituerunt. In Adonein Rosweydi xvını Kalendas Octobris, dalmaticam manifesto irrepsisse comperi mus. Ibi enim de Cypriano sic legitur: Dalmaticam Tunicam tulit, el diaconibus tradidit, stans in linea. Vox dalmaticam inepte redundat. Papias et vulga tus Alcuinus colobia ideo in dalmaticas versa scri bunt, quia nuditas brachiorum culpabatur. Sed hoc ingenium magis quam fidem historicam sapit. Co lobium fuil tunica exterior: interior autem subucula, ut patet ex Actis S. Cypriani, qui deposito colobio, sive tunica exteriore, in interiore nempe in lineu stetisse dicitur. Quare licet colobia manicis ultra cubitum protensis carerent, non ideo tamen nuditas brachiorum culpari poterat, quæ ab interiore tunica tegebatur. Non ergo in Ecclesia Latina colobii au Bctor fuit S. Sylvester, aut eo recentior pontifex: sed Apostoli in suos successores episcopos hujus vesti menti moren et formam transmiserunt. Auctor De divinis officiis cap. xxxix et lonorius Augustodunensis colobium a B. Sil estro in dalmaticam versum affirmant: eamque b codem pontifice initium sumpsisse tradit etiam Valafridus quorum dictis acquievit cardina is Bona Contra Anselmus Lucensis Euse io in testem adducto, Liberium dalmatica, colobii Sylvestrum, auctores facit. Sed Anselmus dubio rocul sua hausit ex Actis apocryphis S. Sylvestri; quæ ideo tribuit Eusebio, quod initio Prologi oc urrant hæc verba: Historiographus noster Euse vius Cæsareensis, cum Historiam ecclesiasticam scri beret, prætermisit ea quæ se in aliis opusculis memi il scripsisse. Hæc Acia Latina, sexcentis ab hinc annis exscripta, quæ mecum olim communicavit doctissimus æque ac piissimus cardinalis Thoma sius, colobi institutionem tribuunt Sylvestro,occa sione, qua Euphrosynus episcopus ex Oriente Ro mam profectus, accedens ad sacrificandum Christi mysteria, candidISSIMO COLOBIO utebatur: quod co Lobium sancti Jacobi fuisse perhibebat. Dicebat au tem justam esse reverentiam, ut dum divinis myste riis sacerdos assistit, his utatur vestibus quæ habitum apostolorum in sacerdotibus exhibent. Inde statim hæc subjunguntur: Sicque factum est, ut a suncio Sylvestro et presbyteris ejus COLOBIORUM usus sum psisset initium; quo Marcus et Julius et Liberius eo ordine usi sunt. Post hos aulem colobia in dalma ticas commutata sunt. Hæc eadem occurrunt in Actis Sylvestri Græce editis a Combelisio Verum quæ de colobiis hic narrantur, omnino falsa esse colligimus ex genuinis Cypriani episcopi et martyris Actis proconsularibus, in quibus cum ille duceretur ad supplicium, colobium seu tunicam dimisisse memoratur: et cum se TUNICA exspolias. sel, et diaconibus tradidisset, in linea stetit et cœpil spiculatorem sustinere. Ita habent autiqui codices Inss, teste Barónio Ruinartio et Joanne Fello Tertull. de Pall. cap. 1. Combef. Illus.r. martyr. triumph. pag. 197. Baron. ad ann. 310, § 5. Inter opp. Alcuini, 1091. Honor. Aug. Gemm. auim. lib. 1, cap. 211. Walufr. De reb. eccl. cap. 24. Bon. Rer. liturg. lib. 1, cap. 24. § 18. Ansel. Luc. in lib. ms. Decret. apud Ciacon. in not. ad Cassian. pag. 684, edit. 11. Vatic. ann. Combef. Illustr. martyr. triumph., pag. 263 Baron. Notat in Martyrol. die xxxt Mail. Ruinart. Act. Martyr. pag. 218, § 15. Colobio pallium superinjiciebatur: tantum abest ut colobium ipsum fuerit pallium; quo tamen no mine perperam appellatur in Martyrologio Viennensi superius adducto. llinc Christum Dominum et tu nicam indutui, et pallium amictui habuisse, colligi mus ex Joanne Abdias fabulosus de sancto Bartholomæ loquens: Vestitus, inquit, COLOBIO ALBO, clavalo purpura, induitur pallio albo, habente per singulos angulos singulas gemmas. Vide Philippum Bonarotium Euidem morem nos docent Acta Sylvestri apud Comtelisium. Et sane in Occidente diu post Silvestrum ipsumque Liberium, sexto etiam sæculo, episcopɔs colobio usos, duo luculenta testi monia confirmant. Unum est antiqui auctoris, qui descripsit miracula sancti Gibriani presbyteri, æqua lis sancti Remigii Remensis episcopi, cujus hæc verba Visum est in somnio cuidam ex nostris, sanctum Remigium de loco ubi jacet post altare co Lobio albo indutum prodire. Alteruni est Gregorii Turonensis, qui hæc narrat de sancto Nicetio Lugdunensi antistite, cum quo adhuc puer versatus fuerat: Oram vestimenti sui articulis arripiens, ita se COLOBIO concludebat, ut nunquam artus mei beata ejus membra contingerent. Quotquot autem auctores huc usque laudavi, colobium una voce candidum aut album dixerunt. Hoc ipsum confirmat Hieronymus, sacras hujus modi vestes criminantem Quæ sunt rogo, ait, inimicitiæ contra Deum, si TUNICAM hubuero mun diorem: si episcopus, presbyter et diaconus, et reli yuus ordo ecclesiasticus in administratione sacrifi ciorum candida veste processerint? Ex his apparet sacrum colobium semper album fuisse: quod de colobio communi et vulgari non legimus, deque dalmatica multo minus; quam post alia indumenta sacerdotalia inventam memorat Bruno Astensis ejusque usum a summis pontificibus nonnisi pri vilegio concessum sexto saculo, docet Magnus Gre gorius Imo Hieronymus vestem candidam communiter induere, crimini vertit Quare la psus est Walafridus, sic scribens Primis tem Joann. xix, 23. Abdias, Hist. Apostol. lib vını. Bonur. Comment. ad sacr. Vitr. pag. 37. Bolland. Act. SS. Maii, tom. vii, pag. 624, Greg. Turon. Vit. Patr. cap. 8, § 2. Hieron. lib. 1, contr. Pelag. Brun. Ast. lib. de Sacram, bibl. PP. tom. XX, p. 1729, edit. Lugd. Greg. M. lib. vit, Epist. 112. Hieron. epist. ad Nepotian. Walafr. De reb. eccl. cap. 24.

poribus', communi indumento vestiti, Missas age- ▲ Salmasius Sed longe falluntur illi. Tantum enim bant. Hæc a nobis fuse explicata pro colobio sacerdotali in epistola sancti Pii contra insignium criticorum animadversiones, evincunt episcopos a primis usque temporibus colobium sibi unis proprium et a com muni diversum habuisse; cui nihil fuit cum mona chorum Orientalium colobio sive lebitonario, ut ap. pellatur in Vita sancti Pachomii cap. xiv apud Isi dorum et apud Cangium in Glossario Graco. Hoc instar succi linei fuisse tradit Rufinus Episcopali colobio superiorem tunicam successisse puto, quam induunt episcopi subter casulam, ut est apud Amalarium Rupertum aliosque.

Epistolas parvi fecerit, perperam sane, ut satis pro- nem Haubitium, thesauri e bibliothecis vetustissimis batum. Salmasium Pii epistolis abutentem alia via refellit Petavius VIII. ‹ Ex his patet Guillelmum Cave in Pearso nii et Dodwelli sententiam temere ivisse, his de suo præterea superadditis contra easdem epistolas Communi fere doctorum consensu, tanquam spurias rejici; nec ipsum Bellarminum qui ex iis testimonium citat veluti indubitatæ fidei, defendere audere. Somniat Caveus: nam Bellarminus de litteris ad Justum Viennensem l. c. non loquitur, sed de epistola decretali Pium mentiente, omnibus Ecclesiis inscripta quas quidem epistolas decretales, non exspectato heterodoxorum judicio, inter spurias merces a no bis ultro rejici, ingenue fatetur Cardinalis Bona ex ore Cardinalis Historici quibus addatur Bel larminus 1. c., tantosque triumviros nominasse, gratiam inire sit ab hostibus, qui crambem toties recoctain, nempe earumdem epistolarum falsitatem, identidem nobis objiciunt. Non moror Caveum, ubi Pii epistolarum fidem se imminuere arbitratur, pro pterea quod a veteribus memoratæ non fuerint quot enim antiquissima monumenta superiore sæ culo emerserunt, quoruin tamen nulla exstabat me moria? Neque sane opus fuit, binas epistolas, easque brevissimas, in Scriptorum catalogos conjici, alias non passim vulgatas, cum Ecclesia:n universalem nequaquam respicerent. Sanctus Pontifex Leo Ma gnus quot epistolas scripsit? Et tamen Gennadius, cæteris prætermissis, unam ad Flavianum contra Eutychen memorat Idem auctor celebrem epi stolam sancti Eucherii ad Hilarium Arelatensem de Laude eremi omnino reticuit Reticuit etiam ejusdem Hilarii expositionem Symboli ab Hono rato Massiliensi in ejus Vita laudatam; nullamque omnino mentionem fecit Eusebii, Silvii et Domnoli, illustrium Gallicanæ Ecclesiæ doctorum qui scriptis meritissime claruerunt, teste eodem Honorato in Vita Hilarii. Post Caveum dormitavit etiam Tillemontius,ra lus a Natali Alexandro et a Joanne Baptista Cotelerio epistolas Pii ad Justum Viennensem reprobari neuter enim loquitur de alia epistola, quam de illa, omnium criticorum calculis commen titia, quæ omnibus Ecclesiis directa est. Haud ab simili errore captus est Pagius, a Labbeo non ma gis utramque probari scribens quam duas de cretales doctorum omnium consensu improbatas. Sed tantum abest hoc Labbeo in mentem venisse, at econtrario nostras pro sinceris et genuinis re ceperit. Etiam Claudius Castellanus, a nemine, ail in dubium vocari quin epistolæ Pii ad Ju stum Viennensem sint supposititiæ. Hæc toties dicta ferri non possunt. Nunquid pro nemine habendi sunt tot viri doctissimi, qui easdem undequaque probarunt? Georgius Fabricius in epistola ad Joan Petav. de Eccl. Hier., lib. 1, cap. 12, §§ 21 et 22. Cav. Hist. litter. ad ann. 158. Bellarm. De Rom. pontif. lib. 11, cap. 14. Bona, De reb. liturg. lib. 1, cap. 3, § 1. Baron. ad ann. 865, § 4. Gennad. Catal., cap. 70. ld. ibid., cap. 63. Id. ibid., cap. 69. Nat. Alex. Hist. eccl. sæc. I, cap. x, art. 7, Cotel. ad PP. Apost., pag. 42, edit. 1. Pagi Crit. ad ann. 165, § 4. Castell. not. ad d. xii Jan. Savar. ad Sidon, lib. iv, epist. 3, et lib. ix, epist. 3. eruti loco eas habuit. Joannes Jacobus Grynæus in præfatione ad Monumenta sanctorum Patruin ortho doxographa Pii, inquit, Romani episcopi duæ epi stolæ ob oculos ponunt velut in tabula, illustria ex empla vigilantis episcopi, liberalitatis erga Ecclesiam et constantiæ in martyrio. Et paulo post: Spirant autem ipsius epistolæ singularem quamdam erga Symmistas charitatem et curam de Ecclesia. Marga rinus Bigneus, Cæsar Baronius, Joannes a Bosco, Severinus Binius, Petrus Pithæus, Joannes Sa varo et Papirius Massonus illas velut sin ceras uno ore faudarunt. Henricus Spondanus plane aureas (post Baronium) appellat. Josephus Vi cecomes Philippus Labbeus Joannes Bona, Franciscus Maria Florentinius Dominicus et Carolus Macri in Hierolexico, Carolus Cangius in Glossario Latino et Godefridus Henschenius die v Maii, carumdem, utpote a sancto Pio scriptarum, sacram auctoritatein plurimi palam fecerunt: ne iterum memorem recentiores heterodoxos, Dallæum, Blondellum, Salmasium et Hammondum; quorum hic utramque a se receptam contra presbyteriani dogmatis pravas interpretationes, catholice tuetur; cæteri vero utraque, itidem a se recepta tanquam omni suspicione carente, ad suas impias sententias confirmandas de more abutuntur. Profecto nihil non vetustissimum et vere apo stolicum in illis elucet. Ut unum adhuc alterumve insigniorem venerandæ antiquitatis characterem in dicemus: collegæ, fratres, plebs, et reliqua Christiana et ecclesiastica nomina, passim occurrunt in ge nuinis Epistolis Ignatii et Cypriani; eadem etiam aliquando structura verborum, ac in epistolis sancti Pii. Quod vero Pius jubet de curandis martyrum corporibus, omnino consonat epistolæ vii, al. It, sancti Cypriani, illique quam Ecclesia Sinyrnensis scripsit de martyrio sancti Polycarpi. Quod demum significat Pius, revelatum sibi fuisse, citius se diem obiturum, simile est exemplo Polycarpi, de quo scribit Ecclesia Smyrnensis Signum, ante triduum quam comprehenderetur, revelationis accepit. Sic etiam Cyprianus revelationes sibi a Domino ostensas amicis patefecit Hæc fusius perse qui oportuit, ut omnes suspicionum nebulas ab in tegerrimis epistolis amoliremur. › Hactenus vir eruditissimus: qui et alibi ha bet complura de Hermete S. Pii fratre, cui cogno mentum Pastor; eaque simul illustrat quæ de eodem Pastore in secunda epistola ad Justum episcopum Viennensem scribit sanctus pontifex: ubi et viro rum illustrium de Hermete alque Herma eorumque libris disserentium lapsus detegit. Id autem admo nuisse propterea oportuit, ne lectorem ea remoren tur, quæ ad illum laudatæ epistolæ secundæ locum placuit cl. Coutantio adnotasse Masson. De Episc. Urb. lib. 1, pag. 11. Spondan. ad ann. 112, § 4. Vicecom. de Miss. ritib., lib. 1, cap. 8, et de Miss. appar, lib. 111, cap. 24. Labb. Conc. tom. I, pag. 576. Florent. ad Martyr. vet., pag. 715. Eccl. Smyrn. Epist. de martyr. S. Polycarpi, cap. 5. Cypr. Epist. 11 et 16, al. 8 et 10 et lib. de Mortal. Fontan. Hist. litt. Aquil., lib. 11, capp. 4 ct 2, pagg. 63, 67 seqq. Coutant. Append. ad Epist. Rom. Pontif., pag. 19.

(Ap. Mansı Concil. ampl. collect., 1, 671.) Ut die Dominico Pascha celebretur: quod prædium Ecclesiæ subtrahens ut sacrilegus judicetur, et si quis ex ministris episcopo inobediens fuerit, aut contumeliam aut insidias aut calumniam parave rit, curiæ tradatur. Omnibus Ecclesiis, in eadem qua sumus fide et doctrina manentibus, Pius apostolicæ sedis archi opiscopus. Gratias agimus, fratres, Deo, quoniam crescit fides vestra, et abundat charitas uniuscujusque omnium vestrum in invicem, ita ut nos ipsi in vobis gloriemur in Ecclesiis Dei ". Videte, fratres, vi dete, ut ‹ neino vos seducat, volens in humilitate et religione angelorum quæ non vidit am‐ bulans frustra, inflatus sensu carnis suæ, et non tenens caput, ex quo totum corpus, per nexus et conjunctiones subministratum et constructum, cre scit in augmentum Dei ". Sed induite vos sicut electi Dei, sancti et dilecti, viscera misericordiæ, benignitatem, humilitatem, modestiam, patientiam, supportantes invicem, et donantes vobisinetipsis, si quis adversus aliquem habet querelam. Et sicut Christus donavit vobis, ita et vos. › Ut die Dominico Pascha celebretur. 87 Cæterum nosse vos volumus, quod Pascha Do mini die Dominica annuis solemnitatibus sit cele brandum Istis ergo temporibus * Hermes do ctor fidei et Scripturarum effulsit inter nos. Et licet nos idem Pascha prædicta die celebremus, quia tamen quidam inde dubitarunt, ad corrobo randas animas eorum, eidem Hermæ angelus Do mini in habitu pastoris apparuit, et præcepit ei, ut Pascha die Dominico ab omnibus celebraretur. Unde et vos apostolica auctoritate instruimus, om nes eadem servare debere, quia et nos eadem ser vamus, nec debetis a capite quoquo modo dissidere. Cavete diligenter omnes ‹ ne quis vos decipiat per If Thes. 1, 3, 4. 83 Coloss. 11, 18, 19. 86 Coloɛs. 111, 12, 13. 87 De consecr. distinct. 3: Nosse vos vo lumus. 88 Vide nostram diss. De script. Eccles. tom. I. (23-27) Nullius fidei apud eruditos. Nemo vos seducat in religione angelorum. Verba sunt apostoli Pauli ad Coloss. capite 11 scri pla, non quod sensit Hieronymus epistola 251, quæst. 10, adversus Judæos coelicolas, stellas coli, angelos esse credentes, neque etiam adversus Si moniacos, ut sentit Bellarminus; sed potius contra Cerinthi perniciosissimum dogma toc, quo adeo humiliter de Christo sentiebat, ut oninem ab eo divinitatem auferret, nudum hominem fuisse doce ret, angelos omnes qui mundi opifices fuerant super eum extolleret. Ita Cerinthum sensisse non tantum ex Ireneo et Epiphanio, sed etiam Tertulliano De præ script.., cap. 28, constat. Cum igitur Cerinthus Christum deprimeret, et angelos exaltaret, merito Paulus epistola ad Colossenses, et Pius pontifex omnes alias Ecclesias hac epistola admonet dicen tes: Nemo vos seducat in humilitate (Christi scili cet, cum ob scandalum crucis illum nimis humi lians, hominem tantum fuisse prædicaret) et reli gione angelorum. Naturæ enim ac mundi corporei opifices eos fuisse jactantes, religiose nimis depræ dicabant. Theodoreti expositio hujus loci et censura canonis 33 concilii Laodiceni, præterquam quod periculosa sit, vera non est. Cerinthus enim ange los mundi spifices non modo non docebat esse co lendos et adorandos, sed potius, tanquam maloruin auctores, odio habendos esse. Vide Baronium anno Domini 60, n. 45 et sequentibus usque ad 20. Item) notas mostras in canon. 35, concil. Laod. Cur Pius pontifex omnes Ecclesias hoc loco sicut Paulus Co lossenses admonuerit, causa est, quod Cerinthus ejusque sectarii hoc tempore cadem perverse do centes, multos a fide averterint, ut patet ex epistola Pii pontificis ad Justum Viennensem scripta, quam Hunc primum hic tertio loco et ordine subjicinius. Sev. BIN. Quæ non vidit. Videntur Paulus et Pius allu dere ad id quod de eodem Cerintho Theodoretus lib. 11, cap. 4, Hæretic. fab., scripsit, dicens: ‹ Con finxit autem etiam quasdam revelationes, tanquam ipse eas esset contemplatus. Ad captandam enim audientium fidem, illis utebatur, multa se divinitus vidisse mentiens, quæ, ut inquiunt Paulus et Pius, non vidit. Baronius anno Christi 60, num. 18. lp. Pascha Domini die Dominica annuis solem nitatibus sit celebrandum. Ex verbis sequentibus CEt licet nos idem Pascha prædicta die celebremus, quia tamen quidam inde dubitarunt, etc., satis aperte constat, constitutionis illius (qua præcipitur, ut Christiani die Dominico tantum, post vernale æquinoctium occurrente, Pascha celebrent, ne sci licet Christianorum et Judæorum Paschalia festa unquam simul incidere possint) auctorem primum hunc pontificem Pium non fuisse, sed potius ab apostolis, quod prolixe satis supra ad canonem apostolorum 8 notavimus, institutum esse; Pium vero pontificem hanc traditionem apostolicam judai zantium Ecclesiarum consuetudinė violatam, edito scripto, et renovato duntaxat decreto firmasse et stabilivisse. Vide Baron. anno Christi 159, num. 1 et seqq. Item ea quæ diximus supra ad canon, apo stolorum 8. ID. Istis ergo temporibus Hermes doctor fidci. Quis et qualis fuerit Hermes, patet ex iis quæ dixi mus supra, in notis ad Vitam Pii. Ip.

aliquam astrologiam vel philosophiam et ina- malo thesauro cordis sui profert mala. Ex abun nem fallaciam, secundum traditionem hominum, dantia enim cordis os loquitur. › Ideo persona et secundum elementa mundi, et non secundum Chri stum et traditionem rectam; in Christo enim habitat omnis plenitudo divinitatis corporaliter, ut sitis in illo repleti, qui est caput omnis principatus et potestatis *, qui et hanc sanctam sedem apo stolicam omnium Ecclesiarum caput esse præcepit, ipso dicente principi apostolorum: Tu es Petrus, et super hanc petram ædificabo Ecclesiam meam, et portæ inferi non prævalebunt adversus eam; et tibi dabo claves regni cœlorum; et quodcunque ligaveris super terram, erit ligatum et in cœlo; et quodcunque solveris super terram, erit solutum et in cœlo”. › Sine dubio qui contra mandata Dei agit, peccat, et qui consensum præstat erranti. "Quid enim prodest illi, suo errore non pollui, qui consensum præstat erranti”? opinio ac vita uniuscujusque in initio rimanda est, quia boni semper infestantur a malis. Boni enim cum malis, licet misti sint in Ecclesia, vix concor dare inveniuntur, quoniam dissimilis est eorum cogi tatio, voluntas et actus. * Nihil enim prodest homini jejunare, et orare, et alia religionis bona agere, nisi mens ab iniquitate revocetur, et ab obtrectationi bus lingua cohibeatur. Unde ait Propheta:‹ Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Diverte a malo, et fac bonum '. Nemo enim bonum faciens, alteri verbo aut facto nocere vult; quantominus in suspicionem debet venire fidelis homo, ut dicat aut faciat ca quæ pati non vult? B' Quia omnis suspicio potius repellenda est, quam approbanda vel recipienda. Charitas enim non quærit quæ sua sunt', › sed quæ aliorum; quia unius causa, multorum non est præferenda: ‹ Se ctamini charitatem, æmulamini spiritualia ‘. Cha ritas enim patiens est, benigna est. Charitas non æmulatur, non agit perperam, non inflatur, non est ambitiosa, non quærit quæ sua sunt, non irritatur, non cogitat malum, nen gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati; omnia credit, omnia spe rat, omnia sustinet. Charitas nunquam excidi, *. Semper rogo vos, ut deteriora rejiciatis, et meliora perficiatis; quia nos non spiritum mundi accepi mus, sed spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quæ a Deo donata sunt nobis, et ea sectamini indiffe quibus non oporteat episcopos accusari, et de his qui transgrediuntur jussa apostolicæ sedis. "Oves enim pastorem suum non reprehendant, plebs vero episcopum non accuset, nec vulgus eum arguat, quoniam ‹ non est discipulus super magi strum, neque servus supra dominum "., Episcopi autem a Deo sunt judicandi, qui eos sibi oculos elegit. Nam a subditis aut pravæ vitæ homini bus non sunt arguendi, vel accusandi, aut lace randi, ipso Domino exemplum dante, quando per seipsum et non per alium, vendentes sacerdotes et ementes ejecit de templo, et mensas nummula riorum proprio evertit” flagello, et ejecit de tem plo”. Et sicut alibi per Prophetam loquitur, di cens: «Deus stetit in Synagoga deorum, in medio autem deos discernit.” Si quis vero a suo proposito retrorsum exorbitaverit, et jussum apostolicæ sedis Lenter transgressus fuerit, infamis efficitur. Re probari ergo oportet eorum redargutiones, qui in recta fide suspecti sunt. * Fides autem et conserva tio primum scrutanda est, et denuo, qui irreprehen sibiles apparuerint, sunt recipiendi, et non prius; quia ‹ bonus homo, testante Veritatis voce, ex hono thesauro cordis sui profert bona, et malus hoino ex renter. Data septimo Idus Aprilis ", Claro et Severo viris clarissimis consulibus ". Quæ divinis sunt assignata usibus, ad humanos USUS sine sacrilegio non posse transferri. Pius Romanæ urbis archiepiscopus, Italicis fra tribus salutem in Domino. Scitis, fratres, quia ‹ Dei agricultura sumus "; › ideo ejus adjutores esse debemus secundum gra tiam, quam ipse dedit nobis. Si autem hoc esse ne * Matth. xv1, 18, 19. 5, distinct. Quid enim * Euseb. in Chron. ad an. 145. **Colos. 11, 8, 9. prodest. • Horm. ep. 25. "6, q. 1: Oves pastorem. Et in Decr.lvon. lib. IV. 98 Matth. x, 24; Luc. vi, "Isid. III, sent. 39. 97 Joan. 11. 98 Psal. LXXXI, 1.” 3, q. 4: Si quis vero a. * Hadr. coll. 4, 5, Con 15. * Matth. xii, 35; Luc. v1, 45. 3 Cæsar. hom. 23. De poenit. distinct. 3: Nihil prodest; et De consecr. distinct. 5: Nihil enim prodest. Psal. xxxi, 14, 15. *Sixti phit. sent. 168 et 169. *6, q. 1: Oves pnsto 1 Cor. x, 5. 8I Cor. xiv, 1. 1 Cor. XIII, 4, 8. 1 in ms. 1x Kal. Apritis. HARd. sules hi notantur in fastis an. Christi 146. ID. "] Cor. 11, 9. rem. positionem nativitatis suæ spectaret, redargutusque a doctoribus et increpatus ea gratia, se non corri geret, sed potius contentiose opponeret, et non con sistentia confirmaret, fatum videlicet et narrationes de ipso, expulsus est rursus ab Ecclesia, veluti inutilis ad salutem. Ex quo facto amarulentiam, veluti ignominia affectus, mente concepit, et ad æinulationem elatus est; et abnegato Christianismo, ipsiusque vita, proselytus fit, et circumciditur Judæus; alque Cavete diligenter, ne quis vos decipiat per aliquam astrologiæ, quain exacte edoctus erat; sed quotidie astrologiam aut philosophiam. Aquilam Ponticum crèdo, qui sub Adriano imperatore vixit, ex judicia rio astrologo Christianus, ex Christiano vicissim astrologus et apostata Judæus, ac demum sacræ Ecclesiæ hostis et inimicus est factus, notandum atque fugiendum admonet; de quo Epiphanius libro De mens. et pond. hæc ait: Aquila igitur mente compunctus (intellige ob miracula quæ per Chri stianos fieri videbat), Christianismo credidit, et cum petiisset progressu temporis signaculum in Christo, idipsum assecutus est. Cum autem a pristino suo habitu non discederet, a credendo videlicet vanæ Pariter suspecta.

glexerimus, nulli dubium est, quod damnabimur. nostri Jesu Christi, hujusmodi tragere Satanæ in Si vera in ejus servitio pro viribus laboraverimus, verique ejus adjutores fuerimus, ejusque volania tem implere studuerimus, profecto ab illo ditabi mur, quia uniuscujusque opus, quale sit, ut ait Apostolus, dies Domini declarabit et ignis pro babit 13. Ad sedem autem apostolicam perlatum est, quod sint inter vos contentiones et æmulationes: et " prædia divinis usibus tradita, quidam humanis 18 applicant usibus, et domino Deo (cui tradita sunt) ea subtrabunt, ut suis usibus inserviant. Quapropter ab omnibus illius “usurpationis contumelia de pellenda est, ne prædia usibus secretorum cœlestium dicata a quibusdam irruentibus vexentur. Quod si quisquam præsumpserit, sacrilegus habea tur, et sicut sacrilegus judicetur. Ipsos autem qui hoc agunt, clericos el Domini sacerdotes persequi eosque infamare audivimus, ut malum super ma lum addant, et deteriores fiant, non intelligentes quod Ecclesia Domini in sacerdotibus consistit, et crescit in templum Dei. " Et sicut qui Ecclesiam Dei vastat, et ejus prædia et donaria exspoliat et invadit, fit sacrilegus: sic et ille qui ejus sacerdotes insequitur, sacrilegii reus existit, et sacrilegus ju dicatur: ‹ Æmulamini, fratres, charismata me liora ^,» et nolite talia agere, nec eis commisceri aut consentire, qui talia agunt; quoniam non so luma, qui talia agunt, sunt hujus criminis rei, sed qui facientibus consentiunt "., " Non ergo gravius peccatum est fornicatio, quam sacrilegium; sed sicut majus est peccatum quod in Deum commiti tur, quam quod in hominem, sic gravius est sacri legium agere, quam fornicari. De talibus enim ait Apostolus: ‹ Et vos inflati estis, et non magis lu ctum habuistis, ut tollatur de medio vestrum, qui hoc opus fecit. Ego quidem absens corpore, præsens autem spiritu, jam judicavi ut præsens eum qui sic operatus est, in nomine Domini nostri Jesu Christi congregatis vobis et meo spiritu, in virtute Domini 181 Cor. 111, 13. tit. 2, const. 40. interitum carnis, ut spiritus salvus sit in die Do mini nostri Jesu Christi. Non est boua gloriatio vestra. Nescitis, quia modicum fermentum tolam massanı corrumpit? Expurgate, inquit Apostolas, vetus fermentum, ut sitis nova conspersio, sicut estis azymi. Etenim pascha nostrum immolatus esi Christus. Itaque epulemur, non in fermento veteri, neque in fermento malitiæ et nequitiæ, sed in azymis sinceritatis et veritatis. Scripsi vobis in epi stola, ait idem ipse Apostolus, ne commisceamini fornicariis,.non utique fornicariis hujus mundi, aut avaris, aut rapacibus, aut idolis servientibus; alio quin debueratis de hoc mundo exiisse. Nunc autem scripsi vobis, non commisceri. Si quis frater nomi natus est fornicator, aut avarus, aut idolis serviens, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum hujus modi nec ciburn sumere. Quid enim mihi de his, qui foris sunt, judicare? Nonne de bis, qui intos sunt, vos judicatis? Nam eos qui foris sunt, Deus judicabit. Auferte malum ex vobisipsis. Audet ali quis vestrum, habens negotium adversus alterum, jndicari apud iniquos, et non apud sanctos? An ne scitis quoniam sancti Dei de mundo judicabunt? Et si in vobis judicabitur mundus, indigni estis, qui de minimis judicetis? Nescitis quoniam angelos ju dicabimus? quanto magis sæcularia? Sæcularia igitur judicia si habueritis, contemptibiles, qui sunt in Ecclesia, illos constituite ad judicandum. Ad verecundiam vestram dico. Sic non est inter vos sapiens quisquam, qui possit judicare fratrem suum? sed frater cum fratre judicio contendit, et hoc apud infideles? Jam quidem omnino delictum est in vobis, quod judicia habetis inter vos. Quare non magis injuriam accipitis? Quare non magis frau dem patimini? Sed vos injuriam facitis, et frauda tis, et hoc fratribus. An nescitis, quia iniqui re goum Dei non possidebunt? Nolite errare. Neque fornicarii, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, 19, q. 2: Prædia divinis. "Hincmar. De statu Ecclesiæ. 16 Cod. Theod. lib. xvi, 17, q. 1: Sicut qui Ecclesiam. 181 Cor. XII, 31. ¹ Rom. 1, 32. 30 Hincmar. ibidem. atque tunc laborioso studio tradidit seipsum ad discendum Hebræorum linguam, et ipsorum elementa. Ubi vero hanc sunume didicisset, inter pretatus est, non recta ratione usus, sed quo aliqua ex receptis libris perverteret, irruens in Septuaginta duorum interpretationem, ut testimonia de Christo in Scripturis probata aliter ederet. Hæc Epipha nius de Aquila prædicto loco. Baron. anno 137, num. 8 et 9. Sev. BIN. Ne prædia usibus secretorum cœlestium di cata. Hoc loco sacrilegia, quæ sunt furta aut rapinæ rerum Ecclesiæ acquisitarum, prohibentur, et pos sessio bonorum temporalium eidem conceditur. Nain sicut olim Levitis, quanquam decimis ditarentur, non erat omnino interdicta rerum possessio, quippe qui ex mandato Dei, Num. xxxv, in singulis tribu bus urbes sacerdotales habebant ad habitandum, ita etiam nec Christianæ legis sacerdotibus eorumdem bonorum possessio interdicta probatur. Ecclesias enim Christianorum, possessiones olim sub genti libus imperatoribus possedisse non tantum Pii papæ et Urbani epistolæ ad omnes episcopos scripte declarant, sed ipsa etiam imperatorum edicta, qui bus eas illis ablatas reddi mandaverunt, evidenter demonstrant. In edicto enim Constantini atque Li cinii hæc scripta leguntur: At quoniam ipsi Chri stiani non solum ea loca in quæ convenire solent, sed etiam alia habuisse cognoscuntur, quæ non privatim ad singulos, sed ad jus totius ipsorum communitatis, id est Christianorum, spectabant; singulis qui ea possident, mandes velim, ut omnia per legem, quam supra posuimus, absque ulla con troversia Christianis, id est societati ipsorum el conventui reddant. › Porro ea omnia loca, quæ ad Christianos spectare dicit, ecclesiastica fuisse, se quens eorumdem edictum ad Anuliuum conscriptum declarat, bis verbis: «Quare volumus ut simul ac hasce litteras a nobis acceperis, si quæ ex his pos sessionibus, quæ ad catholicam Christianorum Ec clesiam in quibusque civitatibus aut aliis locis per tinent, etc. Vide Baron. anuo Christi 57, u. 89. Sev. B.N.

neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque men transierunt. Vide, frater, ut illos imiteris se maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt. Et hæc quidem fuistis, sed abluti estis, sed sancti ficati estis in nomine Domini nostri Jesu Christi, et in Spiritu Dei nostri ". De cætero, salva in om nibus apostolica auctoritate, quæcunque sunt ad religionis observantiam pertinentia, locis suis, et a suæ diœceseos synodis audiantur. Et si quis sa cerdotum vel reliquorum clericorum, suo episcopo iuobediens fuerit, aut insidias ei paraverit, aut con tumeliam, aut caluminiam, et convinci potuerit, mox curiæ tradatur. ‹ Qui autem facit injuriam, recipiat hoc quod inique gessit ". Corrumpunt enim mores bonos colloquia mala ".Evigilate, justi, et nolite peccare. quendo; neque vinculis mundi illigeris. Festina palmam perseverabilem cum sanctis apostolis te nere, quam per multas passiones Paulus suscepit et Petrus, cui crux charitatem Christi tollere non potuit. Salutant te Soter et Eleutherius digni pre sbyteri. Saluta fratres qui tecum vivunt in Domino. Cerinthus primarches Satanæ multos avertit "6 fide Gratia Christi habitet in corde tuo. Attains epistolas martyrum portans ad nos venit, gaudium nobis inæstimabile faciens de triumpho eorum: qui dixit nobis sanctum Ve Data Idibus Martii, Claro et Severo viris claris- rum collegam nostrum victorem de mundi simis consulibus *. DIRECTA JUSTO EPISCOPO VIENNENsı Antequam Roma exiisses, soror nostra Eupre pia, sicut bene recordaris, titulum domus suæ pauperibus assignavit, ubi nunc cum pauperibus nostris commorantes, missas agimus. De te au tem, superbeate, postquam ad senatoriam urbem Viennensem perrexisti, quid factum sit, nosse cu. pimus, et ut sementem Evangelii jam sparseris, audire multum desideramus. Presbyteri illi qui ab apostolis educati usque ad nos pervenerunt, cum quibus simul verbum fidei partiti sumus, a Domino vocati in cubilibus æternis clausi tenentur. San clus Timotheus et Marcus per bonum certa principe triumphasse; tu vero apud senatoriam urbem Viennensem ejus loco a fratribus constitu tus et colobio episcoporum vestitus, vide ut mi nisterium quod accepisti, in Domino impleas; cura autem sanctorum martyrum corpora sicut membra Dei, quemadmodum curaverunt apostoli Stephanum. Carceres sanctorum visita, ne aliquis tepescat in fide. Martyria sancta Spiritu sancto proba; ut perseverent in fide, eis incitator insiste. Presbyteri et diaconi non ut majorem, sed ut mi nistrum Christi te observent; plebs universa san ctitate tua protegatur. Fratres nostri, quos per Attalum recognosces, de tyranni sævitia jam libe rati requiescunt in Domino. Presbyter Pastor titulum condidit, et digne in Domino obiit. Revelatum "I Cor. v, 2 usque ad finem, et vi, 1–11. cod. Theod. lib. xvi, tit. 2, c. 25 et 39, 11, quæst. 1: Si quis sacerdotum. is Coloss. 111, 25. "1 Cor. xv, 23 falsa temporis consignatio. præsentis tem poris verbum censent quidam, ego præteriti. au. 160. Epistola. Duas perbreves epistolas Pii ad Justum Viennensem episcopum scriptas ex Vien neusi archivo proditas, ex tomo primo Bibliothecæ sanctorum Patrum Parisiensis editionis, ubi ex stant, huc consulto transtulimus. Hasce germanas esse ac legitimas, cum rerum argumentum, et ad mirabilis quædam cum rebus gestis hujus temporis convenientia, tum simplicissimus ille antiquitatis candor, cuivis facile persuadent. Priorem harum duarum Pium anno pontificatus sui penultimo, qui est Christi 166, posteriorem autem anno ultimo scripsisse, ipsæ epistolæ ostendunt. Baron. ann.166, n. 1 et 4. Sev. BIN. Hanc et seq. Baronius germanas agnoscit, aliis qq. non probantibus. Justo episcopo. Justus Viennensis Ecclesiæ episcopus post longum exsilium, sub persecutione Marci Aurelii martyrium subiit. Ita Ado ejusdem Viennensis Ecclesiæ episcopus in Chron.testatur. ID. Titulum domus suæ. Domus divino cultui dicate appellantur tituli. Id. Sanctus Timotheus et Marcus. Hunc Timo theum, cujus exitum nuntiat Pius pontifex, Novati germanum, Pudentianæ atque Praxedis fratrein, Pudentis vero atque Priscilla filium fuisse (eum demque esse, cujus in antiquis fabulis ecclesiasti cis 24 Martii Natalis descripius habetur, his verbis Romæ Natalis SS. martyrum Marci et Timothei, qui sub Antonino imperatore martyrio coronati sunt,>) Baronius sentit anno Christi 166, num. 2. Quod vero sub Aurelio passi, in Martyrologio sub Antonino imperatore martyriumi subiisse dicantur, neminem movere debet; nam Marcus Aurelius non tantum Antoninus, sed pluribus etiam aliis nomi nibus nominatus fuit, ut ostendit Baronius anno 165, n. 4 et 5. ID. Cerinthus primarches Satanæ multos avertit a fide. Cerinthus an vivus adhuc, vel potius in se ctariis tantum hæresim ab eo acceptam propagan tibus, multos a fide averterit, incertum est. Hoc certum est, absurdi nihil dici, si Cerinthum, quem viderunt apostoli, quique apostolorum tertiæ sy nodo interfuit, hoc tenipore superstitem fuisse di camus. Si enim Polycarpus discipulus Joannis atti git Anicetum pontificem, cujus anno tertio sub im peratore Aurelio martyrium subiit, si Hermas di scipulus Pauli cum hoc pontifice siniul vixerit, impossibile videri non debet, ut Cerinthus simul hoc et apostolorum tempore superstes adhuc fuerit, ac virus suum longe lateque per orbem terrarum evomuerit. Baron. ann. 166, num. 2. ID. Epistola. Hanc epistolam ultimo anno pon tificatus Pii, paulo ante obitum ejus scriptam esse, ex ipsa epistola apparet. ID. Attalus. Attalus, cujus hic fit mentio, est genere Pergamenus, sed Romana civitate donatus, ac magni nominis vir. De cujus agone litteræ Vien nensis et Lugdunensis Ecclesiæ, apud Eusebium lib. v, cap. 1, exstantes, scribunt. ID. Sanctum Verum. Verus, de quo hic, fuit

mihi esse scias, collega beatissime, citius me fl- senatus pauper Christi apud Romam constic kom bujus vitæ facturum ". Unum flagitâbo: in communione sta, et mei ne obliviscaris. Salutat te tutus. Saluta oinne collegium fratrum, qui tecum sunt in Domino. Ante vicesimum quintum annum virgines non consecrentur. Virgines non velentur ante viginti quinque annos ætatis, nisi forte necessitate periclitantis pudicitiæ virginalis. Et non sunt consecrandæ, uisi in Epiphania et in Albis Paschæ, et in apo stolorum Natalitiis, nisi causa mortis urgente *. De illis qui per caput Dei vel capillum jurant, vel blasphemia contra Deum utuntur. ª¹ Si quis per capillum Dei vel caput juraverit vel alio modo blasphemia contra Deum usus fuerit, si in ecclesiastico ordine est, deponatur; si laicus, anathematizetur. Et si quis per creaturas jurave rit, acerrime castigetur, et juxta hoc quod synodus judicaverit, pœniteat. Si quis autem taleni hominem non manifestaverit, non est dubium quin divina condemnatione similiter coerceatur. Et, si epi зcopus ista emendare neglexerit, acerrime corri piatur " De illis qui jubentibus dominis suis perjurium fecerint. * Qui compulsus a domino, sciens pejerat, utri que sunt perjuri, et dominus et miles; dominus, quia præcepit: miles, quia plus dominum, quam auimam suam dilexit. Si liber est, quadraginta dies in pane et aqua pœniteat, et septem sequentes annos; si servus est, tres quadragesimas et legiti mas ferias pœniteat Qui pejerat se in manu episcopi, aut in cruce consecrata, tres annos pœniteat; si vero in cruce non consecrata, annuni unum pœniteat. Qui au tem coactus fuerit, et ignorans, se pejeraverit, et post cognoscit, tres quadragesimas poeniteat ". De illo qui uxorem legitimam sine juaicio inter fecerit. quousque consentiat. Eadem lex erit illi qui suum seniorem interfecerit 38. Pænitentia ejus, cujus negligentia de sanguine domini aliquid stillat. Si per negligentiam aliquid de sanguine Do mini stillaverit in terram, lingua lambatur, tabula radatur. Si non fuerit tabula, ut non conculcetur, focus corrodatur, et igne consumatur, et ciuis intra altare recondatur, et sacerdos quadraginta diebus poeniteat. Si super altare stillaverit calix, sorbeat minister stillam, et tribus diebus pœniteat. Si super linteum altaris, et ad aliud stilla perve nerit, quatuor diebus poeniteat. Si usque ad ter tium, novem diebus poeniteat. Si usque ad quar tum, viginti diebus poeniteat, et linteamina, que tetigerit stilla, tribus vicibus minister abluat, calice subterposito, et aqua ablutionis sumatur, et juxta altare recondatur ** Ut arreptitii sacris altaribus non ministrent. * Communiter diffìinimus, ut nullus de his, qui aut in terra arrepti a dæmonibus eliduntur, aut quolibet modo vexationis incursibus efferuntur, vel sacris audeant ministrare altaribus, vel indiscusse se ingerant sacramentis divinis, exceptis illis, qui corporum incommoditat: dediti, sine hujusmodi passionibus in terra probantur elisi, qui tamen el ipsi tandiu erunt ab officii sui ordine et loco suspensi, quousque unius anni spatio, per discretio nem episcopi, inveniantur ab incursu dæmonuin liberati*. De oblationibus populorum.. Ex codice 5 librorum, libro 11, cap. 117. Ut de oblationibus quæ offeruntur a populo, et consecrationibus quæ supersunt, vel de panibus quos deferunt fideles ad ecclesiam, vel certe de suis, presbyter convenienter partes incisas habeat in vase nitido et convenienti, ut post missarum solemnia, qui communicare non fuerint parati, eulogias omni die Dominico, et in diebus festis exinde accipiant, quæ cum benedictione prius faciat. V Quicunque propriam uxorem absque lege vel sine causa et certa probatione interfecerit, aliam que duxerit uxorem, armis depositis, publicam agat pœnitentiam. Et si contumax fuerit, et epi scopo suo inobediens exstiterit, anathematizetur, an. 165. 1: Virgines non velentur: et in Decr. Ivon. lib. m. Hujas decreti prior pars est ex Carthag. ii, can. 4; altera ex Milev. 11, can. 26; tertia ex epist. XI Gelas. cap. 12. st 22, q. 1: St quis per capillum Dei. "Desumptum est ex Novella Justiniani.» 22,q. 5: Qui compulsus. selmus lib. x, cap. 65, hoc citat ex Pœnitentiali Theodori, ut Burchardus, et Ivo sequenti capite. as y q. 5: Qui pejerat. Laudatur in collect. Anselmi tanquam ex Poenitentiali Theodori. 37 33, q. 2 Quicun que propriam. 18 Capitular. lib. 1. c. 500. De consecr. distinct. 2: Si per negligentiam; et in Decr. Ivo. lib. 1. Ex Poenitential. Theodori, cap. 51. * distinct.: Communiter diffinimus, ut nullus, etc. Ivo p. 1, c. 125, hoc tribuit Pio. Pio tribuitur ab Ivone. primus (a) Viennensis ecclesiæ episcopus, apostolo rum discipulus, qui Trajani tempore episcopatum ejus Ecclesiæ accepit, et ad hæc usque tempora illi præfuit. Sev. Bın. () Dele hanc vocem, si vera narravit Ado in Chronico. Senatus pauper. Id est, sacrum collegium presbyterorum, ac cæterorum Romanæ Ecclesiæ cle ricorum. lp.