435° SERMO CUM IRET IN EXSILIUM. . 436° IN ALTERAM ORATIONEM ANTEQUAM IRET IN EXSILIUM. reliqui, has gratiarum actiones repeto: Sit nomen Domini benedictum in sæcula. Hanc vero Jobi benedi- ctionem, quanı ante profectum se commemorasse testificatur Chrysostomus, sub finem hujus ante exsi- lium oratiunculæ, commemorat, plurimumque commendat ille. Verum potuit is qui Chrysostomum emer- titus est ex vera quæ tum supererat oratione hæc excerpere. Si quis vero hoc fultus testimonio conten- dat, hunc esse germanum Chrysostomi fetum, is fateatur necesse est, fuisse hanc oratiunculam librario- rum ausibus admodum temeratam et adulteratam. [420-421] ΟΤΕ ΑΠΗΕΙ ΕΝ ΤΗ ΕΞΟΡΙΑ. α'. Φαιδρὸς ἡμῖν ὁ λόγος, ἀδελφοί μου, καὶ λαμπρὰ πανήγυρις, καὶ θάλαττα εὐρύχωρος ἐμπεπλησμένη, ἀλλ' οὐ ταραττομένη τῇ ζάλη τῶν ἀνέμων. Ἦλθε γὰρ ἡ μήτηρ τῆς εἰρήνης, ἡ κατασβεννύουσα τὴν ζάλην τῶν ἀνέμων Μήτηρ Σιὼν ἐρεῖ, ἄνθρωπος καὶ ἄνθρωπος ἐγεννήθη ἐν αὐτῇ, καὶ αὐτὸς ἐθε- μελίωσεν αὐτήν. Τεκνία μου, μελλουσί με καθ- ελεῖν; καὶ τί δέδοικα τὸν θάνατον; Ἐμοὶ τὸ ζῇν ὁ Χριστὸς, καὶ τὸ ἀποθανεῖν κέρδος. Αλλ' ἐξορίᾳ παραπέμψουσι ; Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ, καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. ᾿Αλλὰ χρημάτων δήμευσις ἔσται μοι; Οὐδὲν εἰς τὸν κόσμον εἰσηνέγκαμεν, δῆλον ὅτι οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα. Αλλ' οἴδατε, ἀδελφοί, δι' ἣν αἰτίαν μέλλουσί με καθελεῖν. Ἐπειδὴ τάπητας οὐχ ἥπλωσα, καὶ σηρικὰ ἱμάτια οὐκ ἐνεδυσάμην, ὅτι τὴν γαστριμαργίαν αὐτῶν οὐ παρεμυθησάμην, χρυ- σὰν καὶ ἄργυρον οὐ προσήνεγκα. Λέγουσι δέ μοι, ὅτι Εφαγες καὶ ἔπιες, καὶ ἐβάπτισας. Εἰ ἐποίησα τοῦτο, Δεν θεμα μοι Εστω· μὴ ἀριθμηθείην μετὰ τῶν ἐπι σκόπων, μὴ γίνωμαι μετὰ ἀγγέλων, μὴ ἀρέσω τῷ Θεῷ. Εἰ δὲ καὶ ἔφαγον καὶ ἐβάπτισα, οὐδὲν τῶν λε- γομένων άκαιρον ἐποίησα. Καθελέτωσαν καὶ Πα- λον τὸν ἀπόστολον, ὅτι μετὰ τὸ δεῖπνον τῷ δεσμο φύλακι τὸ βάπτισμα ἐχαρίσατο· καὶ καθελέτωσαν αὐτὸν τὸν Κύριον, ὅτι μετὰ τὸ δεῖπνον τὴν κοινω- νίαν τοῖς μαθηταῖς ἐχαρίσατο. Πολλὰ ὁρῶ κύματα καὶ χαλεπὸν τὸ κλυδώνιον, καὶ δόρατα παρεσκευα- σμένα· κἀγὼ ὡς κυβερνήτης ἐν μεγάλῳ κλύδωνι, καθέζομαι ἐπὶ τὰς δύο πρύμνας τοῦ πλοίου, ήγουν ἐπὶ τὴν Παλαιὰν καὶ Νέαν Διαθήκην, καὶ ταῖς κώ παις ἀπωθοῦμαι τὴν ζάλην· οὐ ταῖς κώπαις ταῖς ξυ λίγαις, ἀλλὰ τῷ σταυρῷ τῷ τιμίῳ τοῦ Δεσπότου [492] την ζάλην εἰς εἰρήνην μεταστρέφω. Δεσπότης κελεύει, καὶ δοῦλος στεφανοῦται· διὰ τοῦτο αὐτὸν (ού) παραδίδωσιν αὐτὸς διαβόλῳ. Εν (Ι. ἂν δὲ οὐκ οἴδασιν * οἱ ἄνθρωποι ὅτι διὰ τοῦ ἀκαθάρτου τὸ και θαρώτατον σκεῦος φανεροῦται ; 'Αδελφοί, τρεῖς ὑμῖν ὑποθέσεις τίθημι, πίστιν, πειρασμόν, σωφροσύνην. Εἰ λέγετε πίστιν ὑπομένειν, μιμήσασθε τὸν μακά- ριον ᾿Αβραάμ, τὸν παρηκμακότα τῇ ἡλικίᾳ καὶ καρ ποὺς ὡρίμους δεξάμενον. Εἰ δὲ λέγετε πειρασμὸν ὑπομένειν, μιμεῖσθε τὸν μακάριον Ἰώβ. Τὸν αὐτοῦ τρόπον οἴδατε, καὶ τὴν ὑπομονὴν ἠκούσατε, καὶ τὸ τέλος αὐτοῦ οὐκ ἔλαθεν ὑμῖν. Εἰ δὲ θέλετε σωφροσύ την ὑπομένειν, μιμήσασθε τὸν μακάριον Ἰωσήφ, τὸν • Leg. videtur Μὴ οὐκ οἴδασιν. Εpit.

435° SERMO CUM IRET IN EXSILIUM. . 436° IN ALTERAM ORATIONEM ANTEQUAM IRET IN EXSILIUM. reliqui, has gratiarum actiones repeto: Sit nomen Domini benedictum in sæcula. Hanc vero Jobi benedi- ctionem, quanı ante profectum se commemorasse testificatur Chrysostomus, sub finem hujus ante exsi- lium oratiunculæ, commemorat, plurimumque commendat ille. Verum potuit is qui Chrysostomum emer- titus est ex vera quæ tum supererat oratione hæc excerpere. Si quis vero hoc fultus testimonio conten- dat, hunc esse germanum Chrysostomi fetum, is fateatur necesse est, fuisse hanc oratiunculam librario- rum ausibus admodum temeratam et adulteratam. [420-421] ΟΤΕ ΑΠΗΕΙ ΕΝ ΤΗ ΕΞΟΡΙΑ. α'. Φαιδρὸς ἡμῖν ὁ λόγος, ἀδελφοί μου, καὶ λαμπρὰ πανήγυρις, καὶ θάλαττα εὐρύχωρος ἐμπεπλησμένη, ἀλλ' οὐ ταραττομένη τῇ ζάλη τῶν ἀνέμων. Ἦλθε γὰρ ἡ μήτηρ τῆς εἰρήνης, ἡ κατασβεννύουσα τὴν ζάλην τῶν ἀνέμων Μήτηρ Σιὼν ἐρεῖ, ἄνθρωπος καὶ ἄνθρωπος ἐγεννήθη ἐν αὐτῇ, καὶ αὐτὸς ἐθε- μελίωσεν αὐτήν. Τεκνία μου, μελλουσί με καθ- ελεῖν; καὶ τί δέδοικα τὸν θάνατον; Ἐμοὶ τὸ ζῇν ὁ Χριστὸς, καὶ τὸ ἀποθανεῖν κέρδος. Αλλ' ἐξορίᾳ παραπέμψουσι ; Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ, καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. ᾿Αλλὰ χρημάτων δήμευσις ἔσται μοι; Οὐδὲν εἰς τὸν κόσμον εἰσηνέγκαμεν, δῆλον ὅτι οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα. Αλλ' οἴδατε, ἀδελφοί, δι' ἣν αἰτίαν μέλλουσί με καθελεῖν. Ἐπειδὴ τάπητας οὐχ ἥπλωσα, καὶ σηρικὰ ἱμάτια οὐκ ἐνεδυσάμην, ὅτι τὴν γαστριμαργίαν αὐτῶν οὐ παρεμυθησάμην, χρυ- σὰν καὶ ἄργυρον οὐ προσήνεγκα. Λέγουσι δέ μοι, ὅτι Εφαγες καὶ ἔπιες, καὶ ἐβάπτισας. Εἰ ἐποίησα τοῦτο, Δεν θεμα μοι Εστω· μὴ ἀριθμηθείην μετὰ τῶν ἐπι σκόπων, μὴ γίνωμαι μετὰ ἀγγέλων, μὴ ἀρέσω τῷ Θεῷ. Εἰ δὲ καὶ ἔφαγον καὶ ἐβάπτισα, οὐδὲν τῶν λε- γομένων άκαιρον ἐποίησα. Καθελέτωσαν καὶ Πα- λον τὸν ἀπόστολον, ὅτι μετὰ τὸ δεῖπνον τῷ δεσμο φύλακι τὸ βάπτισμα ἐχαρίσατο· καὶ καθελέτωσαν αὐτὸν τὸν Κύριον, ὅτι μετὰ τὸ δεῖπνον τὴν κοινω- νίαν τοῖς μαθηταῖς ἐχαρίσατο. Πολλὰ ὁρῶ κύματα καὶ χαλεπὸν τὸ κλυδώνιον, καὶ δόρατα παρεσκευα- σμένα· κἀγὼ ὡς κυβερνήτης ἐν μεγάλῳ κλύδωνι, καθέζομαι ἐπὶ τὰς δύο πρύμνας τοῦ πλοίου, ήγουν ἐπὶ τὴν Παλαιὰν καὶ Νέαν Διαθήκην, καὶ ταῖς κώ παις ἀπωθοῦμαι τὴν ζάλην· οὐ ταῖς κώπαις ταῖς ξυ λίγαις, ἀλλὰ τῷ σταυρῷ τῷ τιμίῳ τοῦ Δεσπότου [492] την ζάλην εἰς εἰρήνην μεταστρέφω. Δεσπότης κελεύει, καὶ δοῦλος στεφανοῦται· διὰ τοῦτο αὐτὸν (ού) παραδίδωσιν αὐτὸς διαβόλῳ. Εν (Ι. ἂν δὲ οὐκ οἴδασιν * οἱ ἄνθρωποι ὅτι διὰ τοῦ ἀκαθάρτου τὸ και θαρώτατον σκεῦος φανεροῦται ; 'Αδελφοί, τρεῖς ὑμῖν ὑποθέσεις τίθημι, πίστιν, πειρασμόν, σωφροσύνην. Εἰ λέγετε πίστιν ὑπομένειν, μιμήσασθε τὸν μακά- ριον ᾿Αβραάμ, τὸν παρηκμακότα τῇ ἡλικίᾳ καὶ καρ ποὺς ὡρίμους δεξάμενον. Εἰ δὲ λέγετε πειρασμὸν ὑπομένειν, μιμεῖσθε τὸν μακάριον Ἰώβ. Τὸν αὐτοῦ τρόπον οἴδατε, καὶ τὴν ὑπομονὴν ἠκούσατε, καὶ τὸ τέλος αὐτοῦ οὐκ ἔλαθεν ὑμῖν. Εἰ δὲ θέλετε σωφροσύ την ὑπομένειν, μιμήσασθε τὸν μακάριον Ἰωσήφ, τὸν • Leg. videtur Μὴ οὐκ οἴδασιν. Εpit.

435° SERMO CUM IRET IN EXSILIUM. . 436° IN ALTERAM ORATIONEM ANTEQUAM IRET IN EXSILIUM. reliqui, has gratiarum actiones repeto: Sit nomen Domini benedictum in sæcula. Hanc vero Jobi benedi- ctionem, quanı ante profectum se commemorasse testificatur Chrysostomus, sub finem hujus ante exsi- lium oratiunculæ, commemorat, plurimumque commendat ille. Verum potuit is qui Chrysostomum emer- titus est ex vera quæ tum supererat oratione hæc excerpere. Si quis vero hoc fultus testimonio conten- dat, hunc esse germanum Chrysostomi fetum, is fateatur necesse est, fuisse hanc oratiunculam librario- rum ausibus admodum temeratam et adulteratam. [420-421] ΟΤΕ ΑΠΗΕΙ ΕΝ ΤΗ ΕΞΟΡΙΑ. α'. Φαιδρὸς ἡμῖν ὁ λόγος, ἀδελφοί μου, καὶ λαμπρὰ πανήγυρις, καὶ θάλαττα εὐρύχωρος ἐμπεπλησμένη, ἀλλ' οὐ ταραττομένη τῇ ζάλη τῶν ἀνέμων. Ἦλθε γὰρ ἡ μήτηρ τῆς εἰρήνης, ἡ κατασβεννύουσα τὴν ζάλην τῶν ἀνέμων Μήτηρ Σιὼν ἐρεῖ, ἄνθρωπος καὶ ἄνθρωπος ἐγεννήθη ἐν αὐτῇ, καὶ αὐτὸς ἐθε- μελίωσεν αὐτήν. Τεκνία μου, μελλουσί με καθ- ελεῖν; καὶ τί δέδοικα τὸν θάνατον; Ἐμοὶ τὸ ζῇν ὁ Χριστὸς, καὶ τὸ ἀποθανεῖν κέρδος. Αλλ' ἐξορίᾳ παραπέμψουσι ; Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ, καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. ᾿Αλλὰ χρημάτων δήμευσις ἔσται μοι; Οὐδὲν εἰς τὸν κόσμον εἰσηνέγκαμεν, δῆλον ὅτι οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα. Αλλ' οἴδατε, ἀδελφοί, δι' ἣν αἰτίαν μέλλουσί με καθελεῖν. Ἐπειδὴ τάπητας οὐχ ἥπλωσα, καὶ σηρικὰ ἱμάτια οὐκ ἐνεδυσάμην, ὅτι τὴν γαστριμαργίαν αὐτῶν οὐ παρεμυθησάμην, χρυ- σὰν καὶ ἄργυρον οὐ προσήνεγκα. Λέγουσι δέ μοι, ὅτι Εφαγες καὶ ἔπιες, καὶ ἐβάπτισας. Εἰ ἐποίησα τοῦτο, Δεν θεμα μοι Εστω· μὴ ἀριθμηθείην μετὰ τῶν ἐπι σκόπων, μὴ γίνωμαι μετὰ ἀγγέλων, μὴ ἀρέσω τῷ Θεῷ. Εἰ δὲ καὶ ἔφαγον καὶ ἐβάπτισα, οὐδὲν τῶν λε- γομένων άκαιρον ἐποίησα. Καθελέτωσαν καὶ Πα- λον τὸν ἀπόστολον, ὅτι μετὰ τὸ δεῖπνον τῷ δεσμο φύλακι τὸ βάπτισμα ἐχαρίσατο· καὶ καθελέτωσαν αὐτὸν τὸν Κύριον, ὅτι μετὰ τὸ δεῖπνον τὴν κοινω- νίαν τοῖς μαθηταῖς ἐχαρίσατο. Πολλὰ ὁρῶ κύματα καὶ χαλεπὸν τὸ κλυδώνιον, καὶ δόρατα παρεσκευα- σμένα· κἀγὼ ὡς κυβερνήτης ἐν μεγάλῳ κλύδωνι, καθέζομαι ἐπὶ τὰς δύο πρύμνας τοῦ πλοίου, ήγουν ἐπὶ τὴν Παλαιὰν καὶ Νέαν Διαθήκην, καὶ ταῖς κώ παις ἀπωθοῦμαι τὴν ζάλην· οὐ ταῖς κώπαις ταῖς ξυ λίγαις, ἀλλὰ τῷ σταυρῷ τῷ τιμίῳ τοῦ Δεσπότου [492] την ζάλην εἰς εἰρήνην μεταστρέφω. Δεσπότης κελεύει, καὶ δοῦλος στεφανοῦται· διὰ τοῦτο αὐτὸν (ού) παραδίδωσιν αὐτὸς διαβόλῳ. Εν (Ι. ἂν δὲ οὐκ οἴδασιν * οἱ ἄνθρωποι ὅτι διὰ τοῦ ἀκαθάρτου τὸ και θαρώτατον σκεῦος φανεροῦται ; 'Αδελφοί, τρεῖς ὑμῖν ὑποθέσεις τίθημι, πίστιν, πειρασμόν, σωφροσύνην. Εἰ λέγετε πίστιν ὑπομένειν, μιμήσασθε τὸν μακά- ριον ᾿Αβραάμ, τὸν παρηκμακότα τῇ ἡλικίᾳ καὶ καρ ποὺς ὡρίμους δεξάμενον. Εἰ δὲ λέγετε πειρασμὸν ὑπομένειν, μιμεῖσθε τὸν μακάριον Ἰώβ. Τὸν αὐτοῦ τρόπον οἴδατε, καὶ τὴν ὑπομονὴν ἠκούσατε, καὶ τὸ τέλος αὐτοῦ οὐκ ἔλαθεν ὑμῖν. Εἰ δὲ θέλετε σωφροσύ την ὑπομένειν, μιμήσασθε τὸν μακάριον Ἰωσήφ, τὸν • Leg. videtur Μὴ οὐκ οἴδασιν. Εpit.

435° SERMO CUM IRET IN EXSILIUM. . 436° IN ALTERAM ORATIONEM ANTEQUAM IRET IN EXSILIUM. reliqui, has gratiarum actiones repeto: Sit nomen Domini benedictum in sæcula. Hanc vero Jobi benedi- ctionem, quanı ante profectum se commemorasse testificatur Chrysostomus, sub finem hujus ante exsi- lium oratiunculæ, commemorat, plurimumque commendat ille. Verum potuit is qui Chrysostomum emer- titus est ex vera quæ tum supererat oratione hæc excerpere. Si quis vero hoc fultus testimonio conten- dat, hunc esse germanum Chrysostomi fetum, is fateatur necesse est, fuisse hanc oratiunculam librario- rum ausibus admodum temeratam et adulteratam. [420-421] ΟΤΕ ΑΠΗΕΙ ΕΝ ΤΗ ΕΞΟΡΙΑ. α'. Φαιδρὸς ἡμῖν ὁ λόγος, ἀδελφοί μου, καὶ λαμπρὰ πανήγυρις, καὶ θάλαττα εὐρύχωρος ἐμπεπλησμένη, ἀλλ' οὐ ταραττομένη τῇ ζάλη τῶν ἀνέμων. Ἦλθε γὰρ ἡ μήτηρ τῆς εἰρήνης, ἡ κατασβεννύουσα τὴν ζάλην τῶν ἀνέμων Μήτηρ Σιὼν ἐρεῖ, ἄνθρωπος καὶ ἄνθρωπος ἐγεννήθη ἐν αὐτῇ, καὶ αὐτὸς ἐθε- μελίωσεν αὐτήν. Τεκνία μου, μελλουσί με καθ- ελεῖν; καὶ τί δέδοικα τὸν θάνατον; Ἐμοὶ τὸ ζῇν ὁ Χριστὸς, καὶ τὸ ἀποθανεῖν κέρδος. Αλλ' ἐξορίᾳ παραπέμψουσι ; Τοῦ Κυρίου ἡ γῆ, καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. ᾿Αλλὰ χρημάτων δήμευσις ἔσται μοι; Οὐδὲν εἰς τὸν κόσμον εἰσηνέγκαμεν, δῆλον ὅτι οὐδὲ ἐξενεγκεῖν τι δυνάμεθα. Αλλ' οἴδατε, ἀδελφοί, δι' ἣν αἰτίαν μέλλουσί με καθελεῖν. Ἐπειδὴ τάπητας οὐχ ἥπλωσα, καὶ σηρικὰ ἱμάτια οὐκ ἐνεδυσάμην, ὅτι τὴν γαστριμαργίαν αὐτῶν οὐ παρεμυθησάμην, χρυ- σὰν καὶ ἄργυρον οὐ προσήνεγκα. Λέγουσι δέ μοι, ὅτι Εφαγες καὶ ἔπιες, καὶ ἐβάπτισας. Εἰ ἐποίησα τοῦτο, Δεν θεμα μοι Εστω· μὴ ἀριθμηθείην μετὰ τῶν ἐπι σκόπων, μὴ γίνωμαι μετὰ ἀγγέλων, μὴ ἀρέσω τῷ Θεῷ. Εἰ δὲ καὶ ἔφαγον καὶ ἐβάπτισα, οὐδὲν τῶν λε- γομένων άκαιρον ἐποίησα. Καθελέτωσαν καὶ Πα- λον τὸν ἀπόστολον, ὅτι μετὰ τὸ δεῖπνον τῷ δεσμο φύλακι τὸ βάπτισμα ἐχαρίσατο· καὶ καθελέτωσαν αὐτὸν τὸν Κύριον, ὅτι μετὰ τὸ δεῖπνον τὴν κοινω- νίαν τοῖς μαθηταῖς ἐχαρίσατο. Πολλὰ ὁρῶ κύματα καὶ χαλεπὸν τὸ κλυδώνιον, καὶ δόρατα παρεσκευα- σμένα· κἀγὼ ὡς κυβερνήτης ἐν μεγάλῳ κλύδωνι, καθέζομαι ἐπὶ τὰς δύο πρύμνας τοῦ πλοίου, ήγουν ἐπὶ τὴν Παλαιὰν καὶ Νέαν Διαθήκην, καὶ ταῖς κώ παις ἀπωθοῦμαι τὴν ζάλην· οὐ ταῖς κώπαις ταῖς ξυ λίγαις, ἀλλὰ τῷ σταυρῷ τῷ τιμίῳ τοῦ Δεσπότου [492] την ζάλην εἰς εἰρήνην μεταστρέφω. Δεσπότης κελεύει, καὶ δοῦλος στεφανοῦται· διὰ τοῦτο αὐτὸν (ού) παραδίδωσιν αὐτὸς διαβόλῳ. Εν (Ι. ἂν δὲ οὐκ οἴδασιν * οἱ ἄνθρωποι ὅτι διὰ τοῦ ἀκαθάρτου τὸ και θαρώτατον σκεῦος φανεροῦται ; 'Αδελφοί, τρεῖς ὑμῖν ὑποθέσεις τίθημι, πίστιν, πειρασμόν, σωφροσύνην. Εἰ λέγετε πίστιν ὑπομένειν, μιμήσασθε τὸν μακά- ριον ᾿Αβραάμ, τὸν παρηκμακότα τῇ ἡλικίᾳ καὶ καρ ποὺς ὡρίμους δεξάμενον. Εἰ δὲ λέγετε πειρασμὸν ὑπομένειν, μιμεῖσθε τὸν μακάριον Ἰώβ. Τὸν αὐτοῦ τρόπον οἴδατε, καὶ τὴν ὑπομονὴν ἠκούσατε, καὶ τὸ τέλος αὐτοῦ οὐκ ἔλαθεν ὑμῖν. Εἰ δὲ θέλετε σωφροσύ την ὑπομένειν, μιμήσασθε τὸν μακάριον Ἰωσήφ, τὸν • Leg. videtur Μὴ οὐκ οἴδασιν. Εpit.

437 S. JOANNIS CHRYSOSTOMI ARCHIEP. CONSTANTINOP. πραθέντα εἰς Αἴγυπτον, καὶ λιμῷ τηκομένην Αἴγυ πτον ἐλευθερώσαντα. Προσετίθη γὰρ αὐτῷ πειρασμός ἐκ πόρνης Αἰγυπτίας τῷ ἔρωτι δεδουλωμένης, ἥτις αὐτῷ παρεκάθητο, Κοιμήθητι, λέγουσα, μετ᾿ ἐμοῦ. Εβούλετο γὰρ τῆς σωφροσύνης αὐτὸν ἀπογυμνῶσαι ἐν τῇ Αἰγύπτῳ ἡ Αἰγυπτία· ἐνταῦθα δὲ ὁ Αἰγύπτιος. Ἀλλ᾽ οὔτε ἐκείνη τὸν ἅγιον ἐσκέλισεν, οὔτε οὗτος τοῦτον· ἀλλ᾽ ἐφάνη ὁμοῦ τῆς ἐλευθερίας ή σωφρο σύνη, καὶ τῶν τέκνων ἡ εὐγένεια, καὶ τῆς βαρβάρου ἡ ἀκολασία. β'. Ἀδελφοί, ὁ κλέπτης οὐκ ἔρχεται ὅπου καλάμη, καὶ χόρτος, καὶ ξύλον· ἀλλ' ὅπου κεῖται χρυσός, ἢ άργυρος, ή μαργαρίτης· οὕτως ὁ διάβολος οὐκ εἰσε έρχεται ὅπου πόρνος, ή βέβηλος, ἢ ἅρπαξ, ἢ πλεο- νέκτης· ἀλλ' ὅπου οἱ τὸν ἔρημον βίον διάγοντες. Αδελφοί, βουλόμεθα ἐφαπλῶσαι τὴν γλῶτταν πρὸς τὴν βασιλίδα; ᾿Αλλὰ τί εἴπω; Ιεζάβελ θορυβείται, καὶ Ἠλίας φεύγει· Ηρωδιάς εὐφραίνεται, καὶ Ἰωάν νης δεσμεύεται· ἡ Αἰγυπτία ψεύδεται, καὶ Ἰωσήφ φυλακίζεται. Ἐὰν οὖν ἐξορίσωσί με, τὸν Ἡλίαν μι μοῦμαι· ἐὰν εἰς βόρβορον βάλωσι, τὸν Ἱερεμίαν· ἐὰν εἰς θάλατταν, τὸν προφήτην Ἰωνᾶν· ἐὰν καὶ εἰς λάκκον, τὸν Δανιήλ· ἐὰν λιθάσωσί με, Στέφανον· ἐὰν ἀποκεφαλίσωσι, Ἰωάννην τὸν πρόδρομον· ἐὰν ῥαβδίσωσι, Παῦλον· ἐὰν πρίσωσι, τὸν Ἡσαΐαν. Είθε ξυλίνῳ πρίονι, ἵνα τοῦ σταυροῦ τοῦ πόθου ἀπολαύσω. Η σεσωματωμένη πολεμεῖ τὸν ἀσώματον· ἡ λου τροῖς καὶ μυρίσμασι καὶ μετ᾿ ἀνδρὸς περιπλεκομένη, πολεμεῖ τὴν καθαρὰν καὶ ἄσπιλον Εκκλησίαν. Αλλά γε καὶ αὐτὴ καθίσει χήρα, ἔτι ζῶντος τοῦ ἀνδρός ὅτι γυνὴ εἶ, καὶ χηρεῦσαι θέλεις τὴν Ἐκκλησίαν. Εσπέρας ἐκάλει με τρισκαιδέκατον ἀπόστολον, καὶ σήμερον Ἰούδα προτεἶπε. Χθες μετ' ἐλευθερίας συν εκάθητό μοι, καὶ σήμερον ὡς θηρίον μοι ἐπεπήδησε. 438 Εδει τὸν ἥλιον παρ' ἡμῖν σβεσθῆναι, καὶ τὴν σελή την μὴ φανῆναι, καὶ μόνον τοῦ ῥήματος Ἰὼβ μὴ ἐπιλαθέσθαι. Καὶ γὰρ Ἰώβ, ὁ τηλικαύτην ὑπομείνας πληγήν, ἄλλο οὐδὲν ἐβόα ἢ ὅτι, Εἴη τὸ ὄνομα Κι ρίου εὐλογημένον εἰς τοὺς αἰῶνας. Ὅτε γὰρ ἡ τούτου γυνὴ ἐβόα λέγουσα· Εἰπόν τι ῥῆμα πρὸς Κύριον, καὶ τελεύτα, ἐπετίμησεν αὐτῇ λέγων· Ινα τί ὡς μία τῶν ἀφρόνων γυναικῶν ἐλάλησας; Ὦ ἀχαροῦς γυναικός! ὦ μάλαγμα ὀδυνῶν ! 'Αρα, γύναι, σοῦ ποτε άρρωστούσης τοιαῦτά σοι ἐφθέγξατο Ἰώβ; καὶ οὐχὶ εὐχαῖς καὶ εὐποιίαις ἀπετμήξατό σου τὴν νόσον; Ὅτε ἐν [123] βασιλικαῖς αὐλαῖς διήγεν, ὅτε τὰ χρήματα εἶχεν, ὅτε τὴν θεραπείαν τὴν βασι λικὴν, οὐδὲν τοσοῦτον ἔλεγες, καὶ νῦν ὁρῶσα ἐπὶ κοπρίας καθήμενον, καὶ ὑπὸ σκωλήκων συνειλισσό μενον, τοῦτο λέγεις, Ειπόν τι ῥῆμα πρὸς Κύριον, καὶ τελεύτα. Οὐκ ἤρχει αὐτῷ ἡ πρόσκαιρος παιδεία, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ ῥήματος αἰωνίαν αὐτῷ τὴν κόλασιν προξενεῖς; ᾿Αλλὰ τί ὁ μακαρίος Ἰώβ; Ἵνα εί ὥσπερ μία τῶν ἀφρόνων γυναικών ἐλάλησας; Εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἐκ χειρὸς Κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσωμεν; Τί δὲ καὶ ἡ παράνομος καὶ στυγερά, αὕτη ἡ νέα, φημί, Ιεζάβελ οὐ βοᾷ καὶ λέγει ἐκ... καὶ διαπερα.... ἀποδρ… ἀλλὰ ἀποστέλλει μοι ὑπάτους καὶ τριβούνους, καὶ μόνον ἀπειλεῖ. Καὶ τί μοι ἀνῆ- κεν; 'Αράχναι ὑπὸ ἀράχνης ἀποστελλόμεναι. 'Αδελ φοὶ πάντες, ὅτι καὶ ἐν πόνοις ἀπόκειται νίκη, καὶ ἐν τοῖς ἀγῶσιν ἀπόκειται στέφανος, ὡς ὁ θεσπέσιος Παῦλος ἀρτίως ἔλεγε, Τὸν καλὸν ἀγῶνα ἡγώνι - σμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα, καὶ λοιπὸν ἀπόκειται ὁ τῆς δικαιοσύνης στέγα- νος, ὃν ἀποδώσει μοι Κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ὁ δίκαιος κριτής· ὅτι αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. MONITUM Postquam Chrysostomus, curante Theophilo Alexandrino, in pseudosynodo in quercu dicta damnatus depositusque fuerat, tumultuante populo, et abduci antistitem doctoremque suum non sinente, clam illo Chrysostomus se in exsilium, post triduum quam damnatus fuerat, adducendum præbuit, et Prenetum in Bithyniam deportatus est. Exindeque populo magis magisque in iram concitato, vociferanto et al Imperatorias ædes episcopi sui reditum postulante, interimque terræ motu palatium urbemque concu- tiente, Eudoxia Augusta perterrita sanctum virum reducendum restituendumque curavit; quod qua ra- tione, quantaque civitatis lætitia factum fuerit, pluribus narrabitur in Vita Chrysostomi. In ecclesiam deductus, extemporalem, inquit Sozomenus, 8, 18, habuit orationem : sumptoque argumento ex elegantis sima similitudine, sNbindicavit Theophilum Ecclesiæ suæ vim inferre tentavisse, perinde atque olim regem Ægyptium uxori patriarchæ Abrahami. His aperte indicat Sozomenus secundam post reditum orationem, quæ ab hujusmodi similitudine orditur, quæque in fine Vitæ Chrysostomi per Georgium Alexandrinum legitur. Sed illud cum Chrysostomo non consonare videtur, qui postridie adventum suum hanc secundam orationem habuisse putatur, ut ex his verbis arguunt : Heri vesperi hæc verba ad me misit [Eudoxia \; ergo, inquiunt, hanc secundam habuerit postridie, primam vero ipso adventus die. Verum circa hæc Chrysostomi verba non leves exsurgunt difficultates, quas in ejus Vita pluribus expendemus. Ut ut autem est, existimo et ego, primam esse eam oratiunculam, quæ sic incipit: Quid dicam aut quid loquar? Be- nedictus Deus, etc. Illam quippe ex tempore, inque ipso adventu dictam fuisse suadet omnino vel ips» ordiendi modus : neque puto ullum esse qui non fateatur eam et in ipso adventu habitam et extempora-

437 S. JOANNIS CHRYSOSTOMI ARCHIEP. CONSTANTINOP. πραθέντα εἰς Αἴγυπτον, καὶ λιμῷ τηκομένην Αἴγυ πτον ἐλευθερώσαντα. Προσετίθη γὰρ αὐτῷ πειρασμός ἐκ πόρνης Αἰγυπτίας τῷ ἔρωτι δεδουλωμένης, ἥτις αὐτῷ παρεκάθητο, Κοιμήθητι, λέγουσα, μετ᾿ ἐμοῦ. Εβούλετο γὰρ τῆς σωφροσύνης αὐτὸν ἀπογυμνῶσαι ἐν τῇ Αἰγύπτῳ ἡ Αἰγυπτία· ἐνταῦθα δὲ ὁ Αἰγύπτιος. Ἀλλ᾽ οὔτε ἐκείνη τὸν ἅγιον ἐσκέλισεν, οὔτε οὗτος τοῦτον· ἀλλ᾽ ἐφάνη ὁμοῦ τῆς ἐλευθερίας ή σωφρο σύνη, καὶ τῶν τέκνων ἡ εὐγένεια, καὶ τῆς βαρβάρου ἡ ἀκολασία. β'. Ἀδελφοί, ὁ κλέπτης οὐκ ἔρχεται ὅπου καλάμη, καὶ χόρτος, καὶ ξύλον· ἀλλ' ὅπου κεῖται χρυσός, ἢ άργυρος, ή μαργαρίτης· οὕτως ὁ διάβολος οὐκ εἰσε έρχεται ὅπου πόρνος, ή βέβηλος, ἢ ἅρπαξ, ἢ πλεο- νέκτης· ἀλλ' ὅπου οἱ τὸν ἔρημον βίον διάγοντες. Αδελφοί, βουλόμεθα ἐφαπλῶσαι τὴν γλῶτταν πρὸς τὴν βασιλίδα; ᾿Αλλὰ τί εἴπω; Ιεζάβελ θορυβείται, καὶ Ἠλίας φεύγει· Ηρωδιάς εὐφραίνεται, καὶ Ἰωάν νης δεσμεύεται· ἡ Αἰγυπτία ψεύδεται, καὶ Ἰωσήφ φυλακίζεται. Ἐὰν οὖν ἐξορίσωσί με, τὸν Ἡλίαν μι μοῦμαι· ἐὰν εἰς βόρβορον βάλωσι, τὸν Ἱερεμίαν· ἐὰν εἰς θάλατταν, τὸν προφήτην Ἰωνᾶν· ἐὰν καὶ εἰς λάκκον, τὸν Δανιήλ· ἐὰν λιθάσωσί με, Στέφανον· ἐὰν ἀποκεφαλίσωσι, Ἰωάννην τὸν πρόδρομον· ἐὰν ῥαβδίσωσι, Παῦλον· ἐὰν πρίσωσι, τὸν Ἡσαΐαν. Είθε ξυλίνῳ πρίονι, ἵνα τοῦ σταυροῦ τοῦ πόθου ἀπολαύσω. Η σεσωματωμένη πολεμεῖ τὸν ἀσώματον· ἡ λου τροῖς καὶ μυρίσμασι καὶ μετ᾿ ἀνδρὸς περιπλεκομένη, πολεμεῖ τὴν καθαρὰν καὶ ἄσπιλον Εκκλησίαν. Αλλά γε καὶ αὐτὴ καθίσει χήρα, ἔτι ζῶντος τοῦ ἀνδρός ὅτι γυνὴ εἶ, καὶ χηρεῦσαι θέλεις τὴν Ἐκκλησίαν. Εσπέρας ἐκάλει με τρισκαιδέκατον ἀπόστολον, καὶ σήμερον Ἰούδα προτεἶπε. Χθες μετ' ἐλευθερίας συν εκάθητό μοι, καὶ σήμερον ὡς θηρίον μοι ἐπεπήδησε. 438 Εδει τὸν ἥλιον παρ' ἡμῖν σβεσθῆναι, καὶ τὴν σελή την μὴ φανῆναι, καὶ μόνον τοῦ ῥήματος Ἰὼβ μὴ ἐπιλαθέσθαι. Καὶ γὰρ Ἰώβ, ὁ τηλικαύτην ὑπομείνας πληγήν, ἄλλο οὐδὲν ἐβόα ἢ ὅτι, Εἴη τὸ ὄνομα Κι ρίου εὐλογημένον εἰς τοὺς αἰῶνας. Ὅτε γὰρ ἡ τούτου γυνὴ ἐβόα λέγουσα· Εἰπόν τι ῥῆμα πρὸς Κύριον, καὶ τελεύτα, ἐπετίμησεν αὐτῇ λέγων· Ινα τί ὡς μία τῶν ἀφρόνων γυναικῶν ἐλάλησας; Ὦ ἀχαροῦς γυναικός! ὦ μάλαγμα ὀδυνῶν ! 'Αρα, γύναι, σοῦ ποτε άρρωστούσης τοιαῦτά σοι ἐφθέγξατο Ἰώβ; καὶ οὐχὶ εὐχαῖς καὶ εὐποιίαις ἀπετμήξατό σου τὴν νόσον; Ὅτε ἐν [123] βασιλικαῖς αὐλαῖς διήγεν, ὅτε τὰ χρήματα εἶχεν, ὅτε τὴν θεραπείαν τὴν βασι λικὴν, οὐδὲν τοσοῦτον ἔλεγες, καὶ νῦν ὁρῶσα ἐπὶ κοπρίας καθήμενον, καὶ ὑπὸ σκωλήκων συνειλισσό μενον, τοῦτο λέγεις, Ειπόν τι ῥῆμα πρὸς Κύριον, καὶ τελεύτα. Οὐκ ἤρχει αὐτῷ ἡ πρόσκαιρος παιδεία, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ ῥήματος αἰωνίαν αὐτῷ τὴν κόλασιν προξενεῖς; ᾿Αλλὰ τί ὁ μακαρίος Ἰώβ; Ἵνα εί ὥσπερ μία τῶν ἀφρόνων γυναικών ἐλάλησας; Εἰ τὰ ἀγαθὰ ἐδεξάμεθα ἐκ χειρὸς Κυρίου, τὰ κακὰ οὐχ ὑποίσωμεν; Τί δὲ καὶ ἡ παράνομος καὶ στυγερά, αὕτη ἡ νέα, φημί, Ιεζάβελ οὐ βοᾷ καὶ λέγει ἐκ... καὶ διαπερα.... ἀποδρ… ἀλλὰ ἀποστέλλει μοι ὑπάτους καὶ τριβούνους, καὶ μόνον ἀπειλεῖ. Καὶ τί μοι ἀνῆ- κεν; 'Αράχναι ὑπὸ ἀράχνης ἀποστελλόμεναι. 'Αδελ φοὶ πάντες, ὅτι καὶ ἐν πόνοις ἀπόκειται νίκη, καὶ ἐν τοῖς ἀγῶσιν ἀπόκειται στέφανος, ὡς ὁ θεσπέσιος Παῦλος ἀρτίως ἔλεγε, Τὸν καλὸν ἀγῶνα ἡγώνι - σμαι, τὸν δρόμον τετέλεκα, τὴν πίστιν τετήρηκα, καὶ λοιπὸν ἀπόκειται ὁ τῆς δικαιοσύνης στέγα- νος, ὃν ἀποδώσει μοι Κύριος ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ὁ δίκαιος κριτής· ὅτι αὐτῷ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. MONITUM Postquam Chrysostomus, curante Theophilo Alexandrino, in pseudosynodo in quercu dicta damnatus depositusque fuerat, tumultuante populo, et abduci antistitem doctoremque suum non sinente, clam illo Chrysostomus se in exsilium, post triduum quam damnatus fuerat, adducendum præbuit, et Prenetum in Bithyniam deportatus est. Exindeque populo magis magisque in iram concitato, vociferanto et al Imperatorias ædes episcopi sui reditum postulante, interimque terræ motu palatium urbemque concu- tiente, Eudoxia Augusta perterrita sanctum virum reducendum restituendumque curavit; quod qua ra- tione, quantaque civitatis lætitia factum fuerit, pluribus narrabitur in Vita Chrysostomi. In ecclesiam deductus, extemporalem, inquit Sozomenus, 8, 18, habuit orationem : sumptoque argumento ex elegantis sima similitudine, sNbindicavit Theophilum Ecclesiæ suæ vim inferre tentavisse, perinde atque olim regem Ægyptium uxori patriarchæ Abrahami. His aperte indicat Sozomenus secundam post reditum orationem, quæ ab hujusmodi similitudine orditur, quæque in fine Vitæ Chrysostomi per Georgium Alexandrinum legitur. Sed illud cum Chrysostomo non consonare videtur, qui postridie adventum suum hanc secundam orationem habuisse putatur, ut ex his verbis arguunt : Heri vesperi hæc verba ad me misit [Eudoxia \; ergo, inquiunt, hanc secundam habuerit postridie, primam vero ipso adventus die. Verum circa hæc Chrysostomi verba non leves exsurgunt difficultates, quas in ejus Vita pluribus expendemus. Ut ut autem est, existimo et ego, primam esse eam oratiunculam, quæ sic incipit: Quid dicam aut quid loquar? Be- nedictus Deus, etc. Illam quippe ex tempore, inque ipso adventu dictam fuisse suadet omnino vel ips» ordiendi modus : neque puto ullum esse qui non fateatur eam et in ipso adventu habitam et extempora-