PG 5Pope Eleutherus
Pope Eleutherus: Letters
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1139–1140page 1 of 3

Ut presbyter missam non cantet, nisi duobus præsentibus secum. “Hoc quoque statutum est, ut nullus presbyte rorum missarum solemnia celebrare præsumat, nisi duobus præsentibus, sibique respondentibus, et ipse tertius habeatur; quia, cum pluraliter ab eo dicitur Dominus vobiscum; et illud in secre tis: • Orate pro me; › aptissime convenit, ut et ipsius respondeatur salutationi. Etiam in cœna Domini sacram communionem debemus accipere. * In cœna Domini a quibusdam perceptio eucha ristiæ negligitur, quæ quoniam in eadem die ab omnibus fidelibus, exceptis iis, quibus pro gravibus criminibus inhibitum est, percipienda sit, ecclesia sticus usus demonstrat, cum etiam pœnitentes ea dem die ad percipienda corporis et sanguinis Do minici sacramenta reconcilientur. **De consecT. De consecr. distinct.1: Hoc quoque. Quod est in concilie Moguntino cap. 43. HARD. distinct. 2: In cœna Domini. — Quod est e concilio Cabillonensi secundo cap. 47, an. 813. Hard. (Ex Libro pontificali Damasi papæ, ap. Mansı, Concil., I, 693.— Vide Patrologiæ Latinæ t. CXXVII, col. †249.) Eleutherius natione Græcus, ex patre Abandio, de oppido Nicopoli, sedit annos quindecim, menses tres, dies duos. Fuit autem temporibus Antonini Commodi, usque ad Paternum et Braduam. Hic accepit epistolam a Lucio Britannico rege, ut Christianus efficeretur per ejus mandatum. Et hic constituit, ul nulla esca usualis, quæ tamen rationabilis et humana est, quam Deus creavit, a Christianis maxime fide libus repudiaretur. Hic fecit ordinationes tres per mensem Decembrem, presbyteros duodecim, diaconos octo, episcopos per diversa loca quindecim. Qui etiam sepultus est juxta corpus beati Petri, septimo Kalendas Junii. Et cessavit episcopatus dies quinque. (MANSI, Concil. ampl. collect., I, 695.) De accusatione clericorum, ac defensione Eleutherius episcopus, universis Ecclesiis per Galliæ provincias Domino militantibus, in Domino salutem. Magno munere misericordia Dei, totius Eccle * S. Leo ep. 54. Contio, Aug. Bar., aliisque viris eruditis adul terina. Hæc epistola responsoria est ad epistolam episcoporum ac martyrum Viennensis et Lugdunen sis Ecclesiæ in carcere eonscriptam. Cujus argu mentum hoc est: a Alcibiades cum prædictis mar tyribus numeratus, sicut ante, ita etiam in vinculis exemplo Montanistarum, tres quadragesimas et ille gitimas xerophagias observantium, vitam duriter et austere degebat, eoque multos alios fideles offendebat. Consultus igitur hac de re Romanus pontifex, aliique aliarum ecclesiarum episcopi, Eleutherius respon dit, ac xerophagias Montani velut illegitimas ac su perstitiosas condemnat: utpote qui privatus homo non Paracletus sit, potestatem habens obligandi, ut intendebat, universam Ecclesiam ad nova jejunia, movas etiam jejuniorum leges observandas. Sev. BIN, ▲ Dinium in pluribus errasse Blondellus arguit siæ catholicæ multiplicata sunt gaudia, cum mut tos populos ad Domini servitium festinare cogno vimus De escis irrationabiliter non vitandės. Qua de re necessarium judicavimus vos in struere, ut escas, quas vitare vos audivimus irra tionabiliter, non respuatis Scitis, fratres, le Cum muutos populos ad Domini servitium (e stinare cognovimus. Vide Baron. ann. 183, n. 1. lp. Ut escas quas vitare vos audivimus, irratio nabiliter, non respuatis. Sicut enim Marcionita, En eratitæ et Manichæi, de quibus est intelligendus Apostolus, I ad Timotheun, c. IV, ita etiam Pri scillianista, Montani,sectatores, a quibusdamı cibis velut a malo principio conditis, abstinebant. Mon tanus vero, præterquam quod privata auctoritate tres quadragesinias instituerit, quibus nonnisi ari dis cibis vescendum esse docuerit, nova jejunia et novum jejunandi modum instituit. Pontifex Eleu therius hac de re consultus, illorum tanquam su perstitiosam et blasphemam sententiam, hujus au tem velut illegitimam et irrationabilem condemnat, ut patet ex verbo irrationabiliter, et verbis sequen tibus, erant valdę bona. ID.

col. 1141–1142page 2 of 3

gislatorem docuisse: Omnia quæ creavit Deus, tata "sit pleniter. "Nec litigantibus” judex prius erant valde bona *.» Et ipsa per se Veritas ait ‹ Non quod intrat in os coinquinat hominem, sed quod exit de ore. › Unde constat non debere refutari escas communes, quas Deus ad cibos tri buit fidelibus suis. Et in Actibus apostolorum de mundis escis legitur ita: «Postera autem die iter illis facientibus domesticis, et appropinquantibus civitati, ascendit Petrus in superiora, ut oraret circa horam sextam. Et cum esuriret, voluit gu stare. Parantibus autem eis, cecidit super eum mentis excessus, et vidit cœlum, apertum, et de scendens vas quoddam, velut linteum magnum, quatuor initiis submitti de cœlo in terram, in quo erant omnia quadrupedia et serpentia terræ, et volatilia cœli. Et facta est vox ad eum: Surge, Pe tre, occide et manduca. Ait autem Petrus: Absit, Domine, quia nunquam manducavi onine commune et immundum! Et vox iterum secundo ad eum Quod Deus purificavit, tu commune ne dixeris. Hoc autem factum est per ter. Et statim vas receptum est in cœluin 26. › De accusationibus episcoporum et clericorum. De accusationibus ergo clericorum, super quibus consulti sumus, quia omnes eorum accusationes difficile est ad sedem apostolicam deferre, finitiva episcoporum tantum judicia buc deferantur, ut hu jus sanctæ sedis auctoritate finiantur, sicut ab apo sua velit sententia obviare, nisi quando ipsi, jam peractis omnibus, nihil habeant in quæstione quod proponant. Et tandiu actio ventiletur, quousque rei veritas inveniatur. Frequenter interrogare oportet, ne aliquid prætermissum forte remancat, quod annecti conveniat. ** Induciæ enim non modicæ ad inquirendum dandæ sunt, ne aliquid præpropere agi a quacunque parte videatur; quia per subre ptionem multa proveniunt. Nihil tamen absque le gitimo et idoneo accusatore fiat. Nam et Dominus noster Jesus Christus Judam " furem esse sciebat; sed quia non est accusatus, ideo non est ejectus. Et quidquid inter apostolos egit, pro dignitate mi nisterii ratum mansit. Nam si leges sæculi accu satores requirunt, quanto magis ecclesiastica re gulæ. Docent enim terrestria et humana, quæ sint ecclesiastica atque cœlestia. De accusationibus omnium comprovincialium. De accusationibus vero comprovincialibus ita Jegitur esse statutum: Si quis super quibuslibet criminibus quemlibet clericum pulsandum credide rit, in provincia, in qua consistit ille qui pulsatur, suas exerceat actiones, nec æstiniet eum alibi aut longius ad judicium protrahendum 40. Illi vero qui pulsatus fuerit, si judicem suspectum habuerit, liceat appellare. Caveant etiam judices Ecclesiæ, ne absente eo cujus causa ventilatur, sententiam proferant, quia irrita erit, imo etiam et causam in synodo pro facto dabunt. “Proditoris vero nec ca lumnia, nec vox audiatur. Nemo enim debitorem amplius potest cognoscere, quam ille, qui inju riam ejusque sustinuit nequitiam. Oppressus nam que ab omnibus in cunctis subveniatur causis. Hæc omnia summopere sunt attendenda. Nec cri minatio minorum, quanto magis episcoporum, fa cile est recipienda, dicente Domino: «Non seque ris turbas ad faciendum malum ";» Et alibi: < Non suscipias vocem meudacii “., Et in Paralipome non legitur: ‹ Omnia corda scrutatur Dominus, et omnem cogitationem novit. Homo vero videt in facie, Deus autem in corde ". Et alibi scriptum est Non potest humano condemnari examine, 25 Matth. xv, 41. 9-16. 27 can, 4 conc. Sardicensis. 883, q. 6 30, q. 5, can. 30: Judicantem oportet, ubi plura Ant. Contius. 30 Cod. Theod. lib. 11, 3 Hadr. coll. 24. 3 Aniani interpretatio ad imp. Const. "3, q. 3: In duciæ non modica. 35 Felix II, ep. 1, c. 20; 2, q. 1: Nihik contra. 36 Ambrosiaster in I Cor. v. 37 Sixto papa ex Gratiano 3, q. 6: Si quis clericus; ex Ivone part. vi, c. 318; ab Eleutherio, et cap. 329 a Felice. stolis eorumque successoribus, multorum consensu episcoporum, jam definitum est. 17 Nec in eorum ecclesiis alii aut præponantur, aut ordinentur, an tequam hic eorum juste terminentur negotia. Quoniam quamvis liceat apud provinciales et me tropolitanos atque primates eorum ventilare ac cusationes vel criminationes, non tamen licet diffi nire secus quam prædictum est. Reliquorum vero clericorum causas apud provinciales et metropoli tanos ac primates, et ventilare et juste finire licet. » Judicantem tamen oportet cuncta rimari 80 et ordinem. rerum plena inquisitione discutere, in terrogandi ac proponendi, adjiciendique præbita patientia ab eo, ut ibi actio ambarum partium limi 24 Gen. 1, 31. Quamvis liceat. tit. 18, const. 1. 31 limata. 26 Act. X, 38 Hadr. coll. 8. Anianus ad Novellam Valentiniani et Marciani neminen exhiberi, etc., 3, Quæst. 9: Caveant judices. "Gratianus, existimet. Hard. 40 Gratianus, pertrahendum. HARD. cod. Theod. et Aniani interpretationes. **Exod. xxni, 2. 48 Ibid., 1. I Paral. xxvII, 9. Vide Judicantem tamen oportet cuncta rimari. Ho- in canonibus Adriani cap. 26, verbis prope iisdem ruin verborum argumento post Contium etiam Ba ronius, hanc epistolam existimavit esse corruptain et adulteram, quod ea, que de judiciis in ipsa scri buntur, ex constitutione Constantini et interpreta tione ad eam opposita, quæ in cod. Theod. lib. 11, De judiciis, exstat, superaddita, exscripta et hue translata videantur. b Sed cum eadem infra in epi stola decretali Julii papæ ad orientales, cap 31, et ↳ Errat hic quoque Binius, ut pluribus alii docent. referatur, ideoque ipso cod. Theodosiano, qui post tempora Julii papa compilatus est, antiquiora sint; manifesto constat hanc de judiciis constitutionem ab Eleutherio Julium, © a Julio Theodosium, adeo que a pontificibus imperatorem; non contra ab im peratore pontificem hanc aliasque similes constitu tiones mutuasse et accepisse. Et consequenter hac de causa non modo non velut spurium et illegiti © Hanc prius a pontifice scriptam probare oportebat,

col. 1143–1144page 3 of 3

estis in regno juxta Prophetam regem: Domini est terra et plenitudo ejus, orbis terrarum, et uni versi qui habitant in eo "; › et rursum juxta Pro phetam regem: «Dilexisti justitiam, et odisti ini quitatem; propterea unxit te Deus, Deus tuus, oleo lætitiæ præ consortibus tuis”;et rursum juxta Prophetam regem Deus judicium tuum ", etc. Non enim dixit judicium, neque justitiam Cæ saris. quem Deus suo reservavit judicio ". Igitur omne struni rege Britanniæ regnum. Vicarius vero Der pondus, et circumstantia adversariorum nocumenta, per patientiam, fratres, comprimere satagite; scientes quia subversi sunt hujusmodi, et delin quunt proprio ore damnati *.» Quia qui fratres accusant vel infestant, non eos diligunt, sed ma gis negligunt, et peccant, dicente Apostolo: Dile ctio proximi malum non operatur > Et alibi ◄ Qui non diligit fratrem suum, quem videt, Deum, quem non videt, quomodo potest diligere **?, Nos enim humiles corde, ad ea quæ recta sunt, adjutore Domino, sapienter vinculo charitatis vo biscum sumus constricti, et religionem catholi cam in omnibus fortiter defensantes, improbis probe resistere non negligimus. Unde dictum est * Negligere enim cum possis deturbare " perver sos, nihil aliud est quam ſovere. Nec caret scru pulo societatis occultæ, qui manifesto facinoris desinit obviare. Hujus rei gratia universalis vobis ► Christo Jesu commissa est Ecclesia, ut pro omnibus laboretis, et cunctis opem ferre non negli gatis. ‹ Frater autem fratrem adjuvans exaltabitur, allidens dissipabitur *.» Quapropter relevate semper oppressos, corripite inquietos, ut zizania Dominicam messem non possit suffocare. Data v Idus Julii, Paterno "et Bradua viris cla rissimis consulibus ". Filii enim regis gentes Christianæ, et populi re gni sunt, qui sub vestra protectione et pace in re gno degunt, et consistunt juxta Evangelium Quemadmodum gallina congregat pullos sub alis › Gentes vero regni Britanniæ et populi regni sunt; quos divisos debetis in unum ad cor:cordiam et pacem, et ad fidem, et ad legem Christi, et ad sanctam Ecclesiam congregare, revocare, fovere, manu tenere, protegere, tegere, et ab injuriosis et malitiosis et ab inimicis semper defendere. ‹ Væ regno cujus rex puer est, et cujus princi pes mane comedunt”. › Non voco regem, propter parvam et minimaın ætatem, sed propter stultitiam et iniquitatem et insanitatem, juxta Prophetam re gem: ‹ Viri sanguinum, et dolosi non dimidia bunt dies suos 6º, etc. Per comestionem intelli gimus gulam, per gulam luxuriam, per luxuriam omnia turpia, et perversa, et mala, juxta Salomo nem regem: ‹ In malevolam animam non intre ibit sapientia, nec habitabit in corpore subdito pec catis 1. Rex dicitur a regendo, non a regno. Rex cris, dum bene regis; quod nisi feceris, nomen regis non in te constabit, et nomen regis perdes: quod absit! Det vobis omnipotens Deus regnum Britan niæ sic regere, ut possis cum eo regnare in æter num, cujus vicarius estis in regno prædicto. Quomodo gerere se debeat in regno Britanniæ. Petitstis a nobis leges Romanas et Cæsaris vobis transmitti, quibus in regno Britanniæ uti voluistis. Leges Romanas et Cæsaris semper reprobare possu mus, legem Dei nequaquam. Suscepistis enim nuper miseratione divina in regno Britanniæ legem et fi dem Christi. Habetis penes vos in regno utramque paginam; ex illis Dei gratia per consilium regni vestri sume legem, et per illam Dei patientia ve Const. M. ad PP. Nicænos in col. Hadr. c. 51 et 67 ex edit. Ant. Aug. "Tit. 111, 11. *7 Rom. XIII, 10. 48 I Joan. v, 20. "Victor. ep. Carthag. ad Theodorum papam, Con. Later. sub S. Martino con 83 Materno. 88 Psal. xx, 1. 86 Psal. XLIV, 8. 37 Psal. sult. 2, anno 649. 50 Felix III, ep. 1. 81 perturbare. 8 Prov. XVIII, Eleuth. 9, Coss. Triarius Maternus et Aurelius Bradua. 1.XXI, 1. 38 Matth. xx, 37. 59 Eccle. x, 16. ** Psal. Liv, 24. *¹ Sap. 1, 4. ** Anno 185, mum partum Ecclesiæ respuendum, sed potius tan- hierarchicus a Christo in Ecclesia institutus. Nam quam matris germanæ fetum germanuni plurimis posterorum pontificum scriptis quasi filiorum vulti bus simillimum, ab injuriis inimicorum vindica tum obviis amplexibus esse acceptandum et foven Jun. Sev. BIN. Hujus rei gratia universalis vobis a Christo Jesu. Id est dum hæretici, quorum hoc tempore „agnus numerus erat, universam Ecclesiam oppu guant, non modo episcopis, sed unicuique Christia Do ejus defendendæ cura et studium demandata sunt; omnibus enim nobis a Deo præceptum est, Eccle. cap. iv, ut pro veritate ac justitia usque ad mortein certemus. Nec ob eam causam confunditur ordo sicut quodlibet membrum corporis suo munere fun gens, pro toto corpore laborare dicitur, adeo ut hac ex parte totius corporis,non partis tantum cura abs que capitis injuria illi commissa merito dici possit; eadem ratione dixit Eleutherius pontifex, omnibus et singulis membris jure meritoque universalis Ec clesiæ curam commissam. Novantes ergo hunc lo cum male intelligentes, ante victoriam triumphum canunt. Vide Turrianum, cap. 9, lib. n, Pro epist. pontif. ID. Produxit Usserius De Britan. Eccles. primor. cap. 6, sed spuriam judicat Coustant. in append. ad toin. Epist. Rom. pont. pag. 22.

Page scan enlarged

Notebook

Full View