Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1329–1330page 1 of 2
PG 5:1329Ἐν τῷ ἡλίῳ ἔθετο τὸ σκήνωμα αὐτοῦ. Ἔνιοι μὲν οὖν φασι τίθεσθαι, ὡς Ἑρμογένης. Σῶμα δὲ λέγουσιν οἱ μὲν, τὸ σκῆνος αὐτοῦ, οἱ δὲ τὴν τῶν πιστῶν Ἐκκλησίαν. Ο Πανταίνος δὲ ἡμῶν ἔλεγεν ἀορίστως την προφητείαν ἐκφέρειν τὰς λέξεις, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καὶ τῷ ἐνεστῶτι ἀντὶ τοῦ μέλλοντος χρῆσθαι χρόνῳ, καὶ πάλιν τῷ ἐνεστῶτι ἀντὶ τοῦ παρωχηκότος δὲ τηνικαῦτα τῆς τῶν πιστῶν αὐτόθι διατριβῆς τῶν ἀπὸ παιδείας ἀνὴρ ἐνδοξότατος, ὄνομα αὐτῷ Πανται εἰσὶν οἱ ἐπιγεγραμμένοι Ὑποτυπώσεων αὐτ τοῦ λόγοι, ἐν οἷς ὀνομαστὶ ὡς διδασκάλου Πανταίνου μνημονεύει ἐκδοχάς τε αὐτοῦ γράφων καὶ παραδόσεις ἐκτιθέμενος. Ὁ Πανταῖνος δὲ ἡμῶν ἔλεγεν. 'Αορίστως τὴν προφητείαν εκφέρειν. Καὶ πάλιν τῷ ἐνεστῶτι ἀντὶ τοῦ παρωχη τῷ παρωχηκότι ἀντὶ τοῦ ἑνε στως την προφητείαν ἐκφέρειν λέξεις, 3, 542: Πολλὰ γὰρ τοῦτο μὲν μέλλοντα για νεσθαι ὡς ἤδη γενόμενα, τοῦτο δὲ καὶ γενόμενα ὡς ἔτι γινόμενα, ἢ ἐσόμενα, προλέγειν είωθεν τὸ πάντα εἶδος καὶ δυνάμενον Πνεῦμα ἅγιον. Τῷ ἐνεστῶτι ἀντὶ τοῦ μέλλοντος χρῆσθαι χρόνῳ,
FRAGMENTA.
PAUCULA QUÆDAM
PANTENI,
PHILOSOPHI ALEXANDRINI, POST MEDIUM SÆCULUM SECUNDUM ILLUSTRIS.
Exstant hæc in Eclogis ex Prophetis, quas a Theodoto fortasse scriptas Clemens Alex. vel alius
quidam collegit, § 56, p. 1002, ed. Potteri, Op. S. Clem. Al.
Ἐν τῷ ἡλίῳ ἔθετο τὸ σκήνωμα αὐτοῦ. Ἔνιοι μὲν
οὖν φασι
to owµa toū Kupiou èv tỷ †lly aútdy doτίθεσθαι, ὡς Ἑρμογένης. Σῶμα δὲ λέγουσιν οἱ μὲν, τὸ
σκῆνος αὐτοῦ, οἱ δὲ τὴν τῶν πιστῶν Ἐκκλησίαν. Ο
Πανταίνος δὲ ἡμῶν ἔλεγεν ἀορίστως την προφη
τείαν ἐκφέρειν τὰς λέξεις, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον,
καὶ τῷ ἐνεστῶτι ἀντὶ τοῦ μέλλοντος χρῆσθαι χρόνῳ,
καὶ πάλιν τῷ ἐνεστῶτι ἀντὶ τοῦ παρωχηκότος
· Psal. xıx, 4.
▼. 9 cum narrasset Commodi anno primo episcopum
Alexandriæ factum Julianum, subjungit c.10: Hyelto
δὲ τηνικαῦτα τῆς τῶν πιστῶν αὐτόθι διατριβῆς τῶν
ἀπὸ παιδείας ἀνὴρ ἐνδοξότατος, ὄνομα αὐτῷ ΠανταιVoc. FABRICIUS. Commodus imperium post patrem iniit an. 180, Severus an. 193, Caracalla cum
patre Severo an. 198, post patrem autem an. 211.
Clemens Alex. Clemente in Hypotyposibus,
opere jam diu perdito, Pantænum tanquam magistrum suum commemoratum fuisse novimus, atque
ibidem interpretationes ejus S. Scripturæ traditionesque adductas. Hæc enim Eusebius lib.
Hist.,cap. 13, ostendit; Toάpißµol te toútois (memoraverat ante Eusebius octo libros Clementis Stromalum) εἰσὶν οἱ ἐπιγεγραμμένοι Ὑποτυπώσεων αὐτ
τοῦ λόγοι, ἐν οἷς ὀνομαστὶ ὡς διδασκάλου Πανταίνου
μνημονεύει ἐκδοχάς τε αὐτοῦ γράφων καὶ παραδόσεις
ἐκτιθέμενος.
Ὁ Πανταῖνος δὲ ἡμῶν ἔλεγεν. De hac Pantani sententia (ait Dupinius Ecclesiast. auctorum
Biblioth. vol. I, p. 119, ed. Lat.) ‹ apud Theodotum fit mentio quasi ab eo prolata, non scripta. ›
Sed vero Cavius Hist. lit, in voce, hæc adducta esse
ex libris Pantani, haud aliter atque Halloixius,
existimat, nec tamen xarà Ev. Atque pertinuisse
ea ad Pantæni commentarium quemdam in Psalnum nonum decimum, vult Lardnerus, cum omnia
[uæ apud Theodotum sequuntur, ipsius Pantæni
sse censeat. Dum vero Dupinius, loco supra allato,
olum canonem ad interpretandam S. Scripturam
onstitutum eidem tribuit, rectius hanc quidem rem
dministrat, etenim verba mox infra collocata, 8 xal
ūv palvetai et quæ sequuntur, ad eclogistam magis
ertinere videntur, quam ad Pantænum. Hermogeem autem, qui hic commemoratur, hæresiarcham
isse, adversus quem_scripserunt Theophilus Anochenus, Origenes, Tertullianus, allique, notavit
alloixius in Vitis Patrum Oriental, tom II, p. 851,
ni etiam ostendit, Theodoretum de eo agere lib. 1
'ære. fab., cap. 19, ubi Hermogenis opinio illa
e corpore Christi apud solem sito recensetur. Quæ
tidem opinio, sermone vix Græco hoc Eclogarum
co allata, orienti originem suam debet.
Cæterum Anastasius Sinaita in duobus locis sua ad Papiæ Fragmenta adductis, vide pagg. 15 et 16
intænuin cum aliis scriptoribus junctum commeoravit qui totum opus sex dierum, sen Hexaemen, paradisumque de Christo et Ecclesia intellexent; indeque librum scripsisse Pantænum in
In sole posuit tabernaculum suum³.Proinde dicunt
quidem nonnulli, ipsum Salvatorem corpus suum
in sole posuisse, ut Hermogenes. Corpus autem dicunt: alii quidem tabernaculum suum, alii Ecclesiam fidelium. Noster autem Pantænus dixit, indefinite voces prophetas efferre in pluribus, et præsenti
pro futuro uti, et rursus præsenti tempore pro
præterito.
ipsum Hexaemeron sibi collegit Halloixius, sed
minus firme, opinor. Denique Maximus Præfatione
in Opera S. Dionysio Areop. ascripta mentionem
fecit scriptorum Pantæni, p. 36. Vid. supra locum
in notis ad S. Apollinarem, 156.
p.
'Αορίστως τὴν προφητείαν εκφέρειν. Εx his
itaque patet Pantænum posuisse hunc ad intelligendas prophetias canonem utilissimum et plane
necessarium, quem et omnes hodie usurpant sacræ
Scripturæ interpretes: nempe verba in prophetis,
ut plurimum, indefinite esse posita, hoc est, præsenti interdum pro futuro, futurum pro præterito,
præteritum pro futuro, sicque de aliis. Nam prophetæ in illo pleno revelatæ veritatis lumine res
omnes quamvis multo post futuras tam clare ac
dilucide intucbantur, quain si coram oculis eas haberent, et jam fierent, aut factæ jam essent. HALLOIXIUS.
Καὶ πάλιν τῷ ἐνεστῶτι ἀντὶ τοῦ παρωχη
noroc. Potterus ait: ‹ Sylburgio visum est legi dehere ordine inverso, τῷ παρωχηκότι ἀντὶ τοῦ ἑνεσtutos, id certe innuunt sequentia.» Illud vero,
mea quidem sententia, vix colligas ex sequentibus
eclogistæ verbis, ubi sola priora illa Pantani: dopl
στως την προφητείαν ἐκφέρειν λέξεις, ni fallor,
spectantur. Porro præsens pro præterito ▸ poni
solitum esse ait Didymus, in Opere Bononiæ haud
ita pridem primum edito, De Trinitate, lib. 1,
cap. 3, p. 542: Πολλὰ γὰρ τοῦτο μὲν μέλλοντα για
νεσθαι ὡς ἤδη γενόμενα, τοῦτο δὲ καὶ γενόμενα ὡς
ἔτι γινόμενα, ἢ ἐσόμενα, προλέγειν είωθεν τὸ πάντα
εἶδος καὶ δυνάμενον Πνεῦμα ἅγιον. Hic vero omit
titur Pantani illud: Τῷ ἐνεστῶτι ἀντὶ τοῦ μέλλον
τος χρῆσθαι χρόνῳ, contra a Didymo additum est
loquendi genus secundum Hebraicæ linguæ idiotismum apud prophetas satis obvium, quo præterita
pro futuris ponuntur. Quod itidem his verbis memoravit æqualis Pantæni Tertullianus lib. 11 ado.
Marcion., cap. 5: Futura interdum pro jam transactis enuntiantur; nam et Divinitati competit, quæcunque decreverit, ut perfecta reputare, quia non
sit apud illam differentia temporis, apud quam uniformem statum temporis dirigit aternitas ipsa. Et
divinationi propheticæ magis familiare est, id quod
prospiciat, dum prospicit, jam visum atque ita jam
expunctum, id est omni modo futurum demonstrare;
sicut per Isaiam: Dorsum meum posui in flagella,
maxillas autem meas in palmas, faciem vero meam
non averti a sputaminibus. Ejusdem denique cualla-
col. 1331–1332page 2 of 2
PG 5:1331Τούτους δὲ ὡς (ἴσ. οὓς) ἔφην λόγους, ὁ μὲν Άρεσαν. της ἅγιος Διονύσιος προορισμούς καὶ θεῖα θελήσει καλεῖσθαι ὑπὸ τῆς Γραφῆς ἡμᾶς ἐκδιδάσκει. Ομοίως καὶ οἱ περὶ Πάνταινον τὸν γενόμενον καθηγητὴν πο Στρωματέως μεγάλου Κλήμεντος θεῖα θελήματα τ Γραφῇ φίλον καλεῖσθαί φασιν, ὅθεν ἐρωτηθέντες ὑπό τινων τῶν τὴν ἔξω παίδευσιν γαύρων, πῶς γινώσε τὰ ὄντα τὸν Θεὸν δοξάζουσιν Χριστιανοί, ὑπει των εκείνων νοερώς τὰ νοητά, και αισθητικώς τ αἰσθητὰ γινώσκειν αὐτὸν τὰ ὄντα, ἀπεκρίναντο Μας αἰσθητῶς τὰ αἰσθητα, μήτε νοερῶς τὰ νοητά θα γὰρ εἶναι δυνατὸν τὸν ὑπὲρ τὰ ὄντα κατά τ ὄντα τῶν ὄντων λαμβάνεσθαι· ἀλλ᾽ ὡς ίδια θελήμα γινώσκειν αὐτὸν τὰ ὄντα φαμὲν, προσθέντες καὶ τὸ λόγου τὸ εὔλογον· εἰ γὰρ θελήματι τα πάνω τ ποίηκε, καὶ οὐδεὶς ἀντερεῖ λόγος, γινώσκειν δὲ τ ἴδιον θέλημα τὸν Θεὸν, εὐσεβές τε λέγειν ἀεὶ καὶ ἂ καιόν ἐστιν, ἕκαστον δὲ τῶν γεγονότων θέλων τ ποίηκεν, ἄρα ὡς ίδια θελήματα ὁ Θεὸς τὰ ὄντα γινά σκει, ἐπειδὴ καὶ θέλων τὰ ὄντα πεποίηκεν. Ἐντε δεν δὲ ὁρμώμενος ἔγωγε οἶμαι, κ.τ.λ. Παρωχηκότος. "Ο καὶ νῦν φαίνεται. Τὸ γὰρ Ἔθετο, καὶ ἐπὶ τοῦ παροχη κότος καὶ ἐπὶ τοῦ ἐσομένου τάσσεται. Ἐπὶ μὲν τοῦ ἐσο μένου· ὅτι πληρωθείσης ταύτης τῆς κατὰ τὴν παρουσίαν (παροῦσαν κατάστασιν περιόδου, ὁ Κύ ἐλεύσεται, καὶ τοὺς δικαίους, τοὺς πιστοὺς, οἷς επαναπαύεται καθάπερ σκηνῇ (ἐν γὰρ σῶμα οἱ πάντες, ἐκ τοῦ αὐτοῦ γένους, τὴν αὐτὴν πίστιν καὶ δικαιοσύνην ἑλόμενοι), εἰς τὴν αὐτὴν ἑνότητα ἀποκαταστησόμενος. Αλλ' οἱ μὲν, ὡς κεφαλή· οἱ δὲ, ὡς ὀφθαλμοί· οἱ δὲ ὡς ὗτα· οἱ δὲ, ὡς χεῖρες· οἱ δὲ, ὡς στήθη· οἱ δὲ, ὡς πόδες, ἐν ἡλίῳ τεθήσονται φωτεινοί. Οὐ γὰρ εἶναι δυνατόν, Εντεῦθεν δὲ ὁρμώμενος ἔγωγε οίμαι, Αλλ' ὡς ἴδια θελήματα, Απλανούς θεα ρίας ἐξ ἐμμελοῦς περὶ τὰ θεῖα σπουδής,
RHODONIS
Exstant hæc ad pag. 19 Scholiorum Maximi in Sanctum Gregorium Theol. quæ cum Opere Joani
Erigena Scoti De divisione natura, Thomas Gale V. cl. edidit.
Τούτους δὲ ὡς (ἴσ. οὓς) ἔφην λόγους, ὁ μὲν Άρεσαν.
της ἅγιος Διονύσιος προορισμούς καὶ θεῖα θελήσει
καλεῖσθαι ὑπὸ τῆς Γραφῆς ἡμᾶς ἐκδιδάσκει. Ομοίως
καὶ οἱ περὶ Πάνταινον τὸν γενόμενον καθηγητὴν πο
Στρωματέως μεγάλου Κλήμεντος θεῖα θελήματα τ
Γραφῇ φίλον καλεῖσθαί φασιν, ὅθεν ἐρωτηθέντες ὑπό
τινων τῶν τὴν ἔξω παίδευσιν γαύρων, πῶς γινώσε
τὰ ὄντα τὸν Θεὸν δοξάζουσιν Χριστιανοί, ὑπει
των εκείνων νοερώς τὰ νοητά, και αισθητικώς τ
αἰσθητὰ γινώσκειν αὐτὸν τὰ ὄντα, ἀπεκρίναντο Μας
αἰσθητῶς τὰ αἰσθητα, μήτε νοερῶς τὰ νοητά θα
γὰρ εἶναι δυνατὸν τὸν ὑπὲρ τὰ ὄντα κατά τ
ὄντα τῶν ὄντων λαμβάνεσθαι· ἀλλ᾽ ὡς ίδια θελήμα
γινώσκειν αὐτὸν τὰ ὄντα φαμὲν, προσθέντες καὶ τὸ
λόγου τὸ εὔλογον· εἰ γὰρ θελήματι τα πάνω τ
ποίηκε, καὶ οὐδεὶς ἀντερεῖ λόγος, γινώσκειν δὲ τ
ἴδιον θέλημα τὸν Θεὸν, εὐσεβές τε λέγειν ἀεὶ καὶ ἂ
καιόν ἐστιν, ἕκαστον δὲ τῶν γεγονότων θέλων τ
ποίηκεν, ἄρα ὡς ίδια θελήματα ὁ Θεὸς τὰ ὄντα γινά
σκει, ἐπειδὴ καὶ θέλων τὰ ὄντα πεποίηκεν. Ἐντε δεν
δὲ ὁρμώμενος ἔγωγε οἶμαι, κ.τ.λ.
Has autem quas dixeram rationes ipse quiden
Areopagita sanctus Dionysius prædestinationes et
divinas voluntates vocari a divina Scriptura nos
edocet. Similiterque et qui sint circa Pantænum
magni Clementis amicum, qui factus est magister
Stromatei (verte, et Pantænus qui magister fuit
Clementis magni Stromatei, GALE) divinas voluntates a Scriptura vocari dicunt; inde interrogati a
quibusdam superbis in eorum eruditione quæ extrinsecus sunt, quomodo cognoscere ea quæ sunt
Deum æstimant Christiani, suscipientibus illis intellectualiter intelligibilia et sensualiter sensibilia
cum cognoscere ea quæ sunt, respondemus (respondebant), neque sensualiter sensibilia, neque
intellectualiter intellectualia. Non enim esse possim
bile est, ut ostendit ratio, eum qui est super ea
quæ sunt, per ea quæ sunt, ea quæ sunt accipere;
sed sicut suas voluntates cognoscere eum dicimus
ea quæ sunt, addentes etiam ex causa ratiocina -
tionem; si enim voluntate omnia fecit, et nulla
contradicit ratio, cognoscere autem suam voluntatem Deum, semper pium dicere et justum est; unumquodque vero eorum quæ facta sunt volens
fecit; igitur ut suas voluntates Deus cognoscit ea quæ sunt, quoniam et volens ea quæ sunt fecil.
Hinc et ego aspiciens censeo secundum has dixisse Scripturam rationes hoc: Cognoscebam, etc.
ges exempla affert Adriani Isagoge in sanctam Scripturum ab Hoeschelio edita, nuin. 43, p. 17. Sed satis isthæc.- Παρωχηκότος. Scribere pergit eclogista: "Ο
καὶ νῦν φαίνεται. Τὸ γὰρ Ἔθετο, καὶ ἐπὶ τοῦ παροχηκότος καὶ ἐπὶ τοῦ ἐσομένου τάσσεται. Ἐπὶ μὲν τοῦ ἐσο
μένου· ὅτι πληρωθείσης ταύτης τῆς κατὰ τὴν παρουσίαν
(παροῦσαν conj. Putlerus) κατάστασιν περιόδου, ὁ Κύplos
ἐλεύσεται, καὶ τοὺς δικαίους, τοὺς πιστοὺς, οἷς
επαναπαύεται καθάπερ σκηνῇ (ἐν γὰρ σῶμα οἱ πάντες,
ἐκ τοῦ αὐτοῦ γένους, τὴν αὐτὴν πίστιν καὶ δικαιοσύνην
ἑλόμενοι), εἰς τὴν αὐτὴν ἑνότητα ἀποκαταστησόμενος.
Αλλ' οἱ μὲν, ὡς κεφαλή· οἱ δὲ, ὡς ὀφθαλμοί· οἱ
δὲ ὡς ὗτα· οἱ δὲ, ὡς χεῖρες· οἱ δὲ, ὡς στήθη· οἱ δὲ, ὡς
πόδες, ἐν ἡλίῳ τεθήσονται φωτεινοί. Quod et nunc
apparet. Quippe illud, Posuit, pro praterito et fu
taro ponitur. Pro futuro quidem, quod, periodo status
hujusce præsentis impleta, veniet Dominus, ac justos,
nempe fideles, in quibus quasi in tabernaculo conquiescit (unum enim corpus omnes sun!, es cour
genere, qui fidem eamdem ac justitiam receperint), in
eamdem unitatem restituturus. At 4i quidem at capti,
illi vero ut oculi, hi quidem ut aures, illi vere al manus, hi denique uti pectora, illi vero ut pedes, in sele
collocabuntur lucidi.
Οὐ γὰρ εἶναι δυνατόν, etc. Verba ad usque
illa: Εντεῦθεν δὲ ὁρμώμενος ἔγωγε οίμαι, etc., d
certe ad hac ipsa: Αλλ' ὡς ἴδια θελήματα, etc.,
Pantano potius quam Maximo attribuenda esse pu̟-
taverim. Cæterum obiter notabo, codicem ms. in
bibliotheca Bodleiana numero 128 signatum, qui
S. Maximi de diversis dubiis apud Dionysium_ ¿ |
Gregorium, inscribitur, epistolam tantum ejusdem
Maximi ad Thomam continere, quæ ad pag.
editionis unica Galeanæ sic incipit: Απλανούς θεα
ρίας ἐξ ἐμμελοῦς περὶ τὰ θεῖα σπουδής, etc.
RHODON
NOTITIA
(ROUTH, Reliquiæ sacræ, I, 347.)
S. HIERONYMIS, De viris illustribus, cap. 37.
Rhodon, genere Asianus, a Taliano, de quo supra diximus, Romæ in Scripturis eruditus, edidit plarina;
præcipuumque adversùs Murcionem opus, in quo refert, quomodo ipsi quoque inter se Marcionita discre
pent; et Apellem senem alium hæreticum a se quondam fuisse convictum, et risui habitum, eo quod
Deum, quem coleret, ignorare se diceret. Meminit in eodem libro, quem scripsit ad Callistionem, Taliani
se Romæ fuisse auditorem. Sed et in Hexaemeron elegantes tractatus composuit, et adversus Phrygas
insigne apus temporibusque Commodi et Severi floruit.
Fuit Hieronymus in ea sententia, Rhodonem ad Abercium Marcellum, e quibus fragmenta exstani
esse auctorem trium librorum adversus Montanistas apud Eusebium v. 16 et 17. Itaque et infra, cap. 52.
Continue reading PG 5: Rhodon: Fragmenta →≣ entire volume