Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1333–1334page 1 of 3
PG 5:1333… Διὰ τοῦτο καὶ παρ' ἑαυτοῖς ἀσύμφωνοι γεγόνασιν ἀσυστάτου γνώμης ἀντιποιούμενοι. Ἀπὸ γὰρ τῆς τούτων ἀγέλης Απελλῆς μὲν 5 τῇ πολιτεία σεμνυνόμενος καὶ τῷ γήρᾳ μίαν ἀρχὴν ὁμολογεῖ· τὰς δὲ προφητείας ἐξ ἀντικειμένου λέγει πνεύματος· πειθόμενος ἀποφθέγμασι παρθένου δαιμονώσης ὄνομα Φιλουμένης Ετεροι δὲ καθὼς καὶ αὐτὸς ὁ ναύτης Μαρκίων δύο ἀρχὰς εἰσ τὴν πολιτείαν εἰ τὸ γήρα. Αποφθέγμασι. Αποφθέγματι, δαιμονιώδους παρθένου. τούτῳ καὶ Ρόδων γένος τῶν Β΄ ἀπὸ Ἀσίας· μαθητευθεὶς ἐπὶ Ῥώμης, ὡς αὐτὸς ἱστο ρεῖ, Τατιανῷ, ὃν ἐκ τῶν πρόσθεν έγνωμεν, διάφορα συντάξας βιβλία, μετὰ τῶν λοιπῶν καὶ πρὸς τὴν Μαρ κίωνος παρατάττεται αἵρεσιν· ἦν καὶ εἰς διαφόρους γνώμας κατ' αὐτὸν διαστᾶσαν ἱστορεῖ· τοὺς τὴν διά στασιν εμπεποιηκότας ἀναγράφων, ἐπ' ἀκριβές τε τὰς παρ' ἑκάστῳ τούτων επινενοημένας διελέγχων ψευδολογίας. Ακουε δ᾽ οὖν καὶ αὐτοῦ ταῦτα γράφοντος· Διὰ ᾿Απελλῆς μὲν ὁ τῇ πολιτείᾳ σεμνυνόμενος ι; πολιτευόμενοι πολιτευταί σεμ. καὶ τῷ γήρα. Λιπαρῷ γήρει καὶ σεμνῇ πολιᾷ κατεστεμμένος. Καὶ πῶς τοιαύτῃ φησὶν γήρα καὶ πολιᾷ σεμνυ "Ονομα Φιλουμένης. Ο ναύτης Μαρκίων. ὁ ναύτης.
FRAGMENTA.
RHODONIS,
QUI VERGENTE AD FINEM SÆCULO SECUNDO FLORUIT,
FRAGMENTA.
Ex Opere adversus Marcionis hæresin, ad Callistionem, ap. Euseb. Hist. lib. v, cap. 13.
1...... Διὰ τοῦτο καὶ παρ' ἑαυτοῖς ἀσύμφωνοι
γεγόνασιν (Marcionitae), ἀσυστάτου γνώμης αντιποιούμενοι. Ἀπὸ γὰρ τῆς τούτων ἀγέλης Απελλῆς μὲν
5 τῇ πολιτεία σεμνυνόμενος καὶ τῷ γήρᾳ μίαν
ἀρχὴν ὁμολογεῖ· τὰς δὲ προφητείας ἐξ ἀντικει
μένου λέγει πνεύματος· πειθόμενος ἀποφθέγμασι
παρθένου δαιμονώσης ὄνομα Φιλουμένης Ετεροι δὲ
καθὼς καὶ αὐτὸς ὁ ναύτης Μαρκίων δύο ἀρχὰς εἰσHieronymus ait Rhodonem Miltiadis meminisse ‹ in
opere suo quod adversus Montanum, Priscam, Maximillamque composuit. FABRICIUS. De horum librorum adversus Montanistas auctore plura nos ad
eorumdem Fragmenta.
1. Propterea inter se ipsi dissentiunt, quippe qui
ejusmodi doctrinam tuentur quæ omnino stare non
potest. Nam ex illorum grege Apelles quidem sallctioris vitæ cultum et senectutem præ se ferens,
unum fatetur esse principium; prophetarum autem
oracula ex adversario spiritu profecta esse dicit,
virginis cujusdam dæmoniacæ nomine Philumenæ
responsis inductus. Alii vero perinde ac Marcion
opus posthumum, cap. 12, § 3. Cæterum additum
est áñó ante voces xal tw rhpq in cod. Bodl. quasi
in eo positus esset gignendi casus. Exhibet to ms.
Norfolc. Nicephorus τὴν πολιτείαν εἰ τὸ γήρα.
Tùç de apoyntɛlas, etc. Conferas Rhodonis
pov, Eusebiumque post fragmenta allatum.
Αποφθέγμασι. Αποφθέγματι, Ed. Steph.
Exstat lectio altera apud Niceph. Gruteri Lectt. Valesii ed. codicesque nostros mss. Mox apud Niceph.
legitur δαιμονιώδους παρθένου.
Aià touto nul, etc. Præmisit Eusebius: 'Ev
τούτῳ (regnante Commodo) καὶ Ρόδων γένος τῶν Β΄
ἀπὸ Ἀσίας· μαθητευθεὶς ἐπὶ Ῥώμης, ὡς αὐτὸς ἱστο
ρεῖ, Τατιανῷ, ὃν ἐκ τῶν πρόσθεν έγνωμεν, διάφορα
συντάξας βιβλία, μετὰ τῶν λοιπῶν καὶ πρὸς τὴν Μαρκίωνος παρατάττεται αἵρεσιν· ἦν καὶ εἰς διαφόρους
γνώμας κατ' αὐτὸν διαστᾶσαν ἱστορεῖ· τοὺς τὴν διά
στασιν εμπεποιηκότας ἀναγράφων, ἐπ' ἀκριβές τε τὰς
παρ' ἑκάστῳ τούτων επινενοημένας διελέγχων ψευδο·
λογίας. Ακουε δ᾽ οὖν καὶ αὐτοῦ ταῦτα γράφοντος· Διὰ
Touto nal, etc. Per idem tempus Rhodon oriundus
ex Asia, et in urbe Roma, ut ipse scribit, a Tatiano
illo cujus supra meminimus eruditus, varios conscripsit libros, et cum reliquis adversus Marcionis hæresim decertavit. Quam quidem sua ætate in diversas
scissam esse sententias narrat, auctores illius dissen -
sionis in libris suis referens, et mendacia a singulis
eorum excogitata diligenter coarguens. Audi ergo, si
placet, eum ita scribentem: Propterea, inquit, inter, etc.
'
᾿Απελλῆς μὲν ὁ τῇ πολιτείᾳ σεμνυνόμενος ι;
d (
nal to rnpa. Rufinus vertit: qui abstinentiæ et se
nectutis prærogativa usus, etc. Recte; nam roditela
simpliciter et absolute poni solet pro abstinentia et
strictiore quadam disciplina. Ita Clemens Alexandrinus in exordio libri primi Stromat. bis usurpat.
Sed non video, quomodo Apelles jactare se ob
continentiam potuerit, qui a Marcione ob stuprum
ejectus, Alexandriam secessit, nt auctor est Tertullianus in libro De præscriptionibus (§ 30). Quocirca
videndum ne vox moliteľa hoc loco aliud quidpiam
significet, et pro decurionatu sumatur. Nam decuriomes, πολιτευόμενοι seu πολιτευταί dicebantur a Grecis, ut pluribus notavi ad Amm. Marcellinum. Posset
etiam quis suspicari, scribendum hic esse on modiḍ
σεμ. καὶ τῷ γήρα. Nain sener Apelles vulgo dicebatur. Sic eum nominat Rhodon infra, et Hieronymus in Catalogo. Confirmat hanc emendationem Eusebius in lib. vi, cap. 39, ubi de Alexandro episcopo:
Λιπαρῷ γήρει καὶ σεμνῇ πολιᾷ κατεστεμμένος. Sed
et Simeon Metaphrastes in Actis Philea ita loquitur: Καὶ πῶς τοιαύτῃ φησὶν γήρα καὶ πολιᾷ σεμνυ
voμεvos, etc. Verba sunt Judicis apud Phileam.
VALESIUS. Ex verbis vero Rhodonis ductuin est a
nonnullis argumentum contra narrationis Tertuliaui veritatem. Vid. Lardneri Hæreticorum hist.
p
"Ονομα Φιλουμένης. Philumenæ duobus in
locis operis a Valesio ante laudati mentionem facit
Tertullianus, scil. capp. 6 et 30 libelli De prescriptione
hæret. In posteriore autem horum locorum hæc
scribuntur: Si et Apellis stemma retractandum
est, tam non vetus et ipse, quam Marcion institutor
et præformator ejus; sed lapsus in feminam desertor continentiæ Marcionensis ab oculis sanctissimi.
magistri Alexandriam secessit. Inde post annos
regressus non melior, nisi tantum, qua jam non
Marcionites, in alteram feminam in'pegit, illam
virginem Philumenen, quam supra edidimus, postea
vero immane prostibulum et ipsain; cujus energe
mate circumventus, quas ab ea didicit Phaneroseis
scripsit.
་
"
Ο ναύτης Μαρκίων. Hæc est codicis Regii
lectio, quam confirmat interpretatio Rufini. Sic
enim ille: Alii autem, sicut ipse naula Marcion
duo esse principia introducunt. Certe Tertullianus
in libro De præscriptionibus, testatur Marcionem
initio navicularium fuisse. Ubi tunc, inquit, Marcion Ponticus nauclerus, Stoicæ studiosus?, Et in
libro adversus Marcionem, cap. 18: ‹ Nos Marcionem nauclerum novimus, non regein, non imp.
Et in lib. 1, cap. 6 et lib. iv, cap. 9, et initio lib.
v. In reliquis tamen exemplaribus Maz., Med. et
Fuketii, necnon apud Nicephorum desunt hæ voces
ὁ ναύτης. VALESIUS. Omittunt Codicis quoque Veneti lect. et margo ed. Genev. Dici posset, enatam
esse hanc vocem ex vicina autós, sed cum Marcio·
nem nautam fuisse, certe sic appellatum esse, ex
Tertulliano constet, nostraque lectio, utpote in Rufino jam obvia, sit antiquior altera, dicendum potius
est, ab eadem voce autós absorptam esse hanc janı
ante Nicephori tempora in nonnullis codd. Ceterum
haud displicet S. V. Walchii sententia, qui ob Pontum patriam, rei nautica admodum deditam, Marcioni hanc appellationem inditam putat. STROTH. –
Desunt voces ó vúns in eod. quoque Savil. et in
versione Valesii; sed in ms. Norfolc. ¿ đùy aŭtoï;
pro ɔ̃ yaúzŋg scriptum exstat.
col. 1335–1336page 2 of 3
PG 5:1335οὗτοι μὲν κατακολουθήσαντες τῷ Ποντικῷ Λύκῳ καὶ μὴ εὑρίσκοντες τὴν διαίρεσιν τῶν πραγμάτων ὡς οὐδὲ ἐκεῖνος, ἐπὶ τὴν εὐχέρειαν ετράποντο, Σ δύο ἀρχὰς ἀπεφήναντο ψιλῶς καὶ ἀναποδείκτως. "Δ λοι δὲ πάλιν ἀπ' αὐτῶν ἐπὶ τὸ χεῖρον ἐξοκείλαντες, οἱ μόνον δύο, ἀλλὰ καὶ τρεῖς ὑποτίθενται φύσεις· ὧν ἐστιν ἀρχηγὸς καὶ προστάτης Σύνερως καθώς οι τὸ διδασκάλιον αὐτοῦ προβαλλόμενοι λέγουσι. ηγοῦνται· ἀφ᾽ ὧν εἰσι Πότιτός τε καὶ Βασιλικός. Κε Πότιτος. Πότιμος Πότιτος. Πόντικος Τῷ Ποντικῷ Λύκῳ. Λύκου, Προστάτης Σύνερως. Πρωτοστάτης Σ. Ευρίσκωνται. Είγε μόνον ἔργοις ἀγαθοῖς ἐξετάζοιντο. Τὸ δὲ πάντων ἀσαφέστατον. σαφέστατον, Γράφει δὲ ὁ αὐτὸς ώς καὶ εἰς λόγους ἐληλύθοι τῷ Ἀπελλῇ, φάσκων ούτως 11. Ο γὰρ γέρων ᾿Απελλής συμμίξας ἡμῖν, πολλὰ μὲν κακῶς λέγων ἠλέγχθη. "Οθεν καὶ ἔφασκε μὴ δὲν ὅλως ἐξετάζειν τὸν λόγον, ἀλλ᾽ ἕκαστον ὡς πεπίστευε διαμένειν. Σωθήσεσθαι γὰρ τοὺς ἐπὶ τὸν ἐσταυρωμέν νον ἠλπικότας ἀπεφαίνετο· μόνον ἐὰν ἐν ἔργως έγι θοῖς εὑρίσκωνται Τὸ δὲ πάντων ἀσαφέστατον έδογματίζετο αὐτῷ πράγμα, καθώς προειρήκαμεν, τὸ περὶ Θεοῦ Έλεγε γὰρ μίαν ἀρχὴν, καθώς καὶ ὁ ἡμέτερος λόγος. Εἶτα προθεὶς αὐτοῦ πᾶσαν τὴν δόξαν ἐπιφέρει φάσκων ΙΙΙ. Λέγοντος δέ μου πρὸς αὐτόν· Πόθεν ἡ ἀπόδειξη αὕτη σοι, ἢ πῶς δύνασαι λέγειν μίαν ἀρχήν; Φράσει ἡμῖν· ἔφη τὰς μὲν προφητείας ἑαυτὰς ἐλέγχεις διὰ τὸ μηδὲν ὅλως ἀληθὲς εἰρηκέναι. Ασύμφωνα γέρ ὑπάρχουσι καὶ ψευδεῖς, καὶ ἑαυταῖς ἀντικείμεναι Τὸ δὲ πῶς ἐστι μία ἀρχή, μὴ γινώσκειν ἔλεγεν, ούτω δὲ κινεῖσθαι μόνον. Εἶτ᾽ ἐπομοσαμένου μου ταληθές εἰπεῖν, ὤμνυεν ἀληθεύων λέγειν μὴ ἐπίστασθα πῶς εἷς ἐστιν ἀγέννητος Θεὸς, τοῦτο δὲ πιστεύ έδογματίζετο άσφα λέστατον σαφέστατον Τὸ περὶ Θεοῦ. από Ἔλεγε γάρ. Ἔλεγε μὲν γάρ λέγοντος δέ, Προθείς. Προσθείς Ἄμνυεν αληθεύων λέγειν. ὤμνυεν ἀληθεύειν λέγων, δέ ἐπίστασθαι Νιαρό. λέγειν μὴ ἐπίστασθαι.
RHODONIS FRAGMENTA.
οὗτοι μὲν κατακολουθήσαντες τῷ Ποντικῷ Λύκῳ
καὶ μὴ εὑρίσκοντες τὴν διαίρεσιν τῶν πραγμάτων
ὡς οὐδὲ ἐκεῖνος, ἐπὶ τὴν εὐχέρειαν ετράποντο, Σ
δύο ἀρχὰς ἀπεφήναντο ψιλῶς καὶ ἀναποδείκτως. "Δ
λοι δὲ πάλιν ἀπ' αὐτῶν ἐπὶ τὸ χεῖρον ἐξοκείλαντες, οἱ
μόνον δύο, ἀλλὰ καὶ τρεῖς ὑποτίθενται φύσεις· ὧν
ἐστιν ἀρχηγὸς καὶ προστάτης Σύνερως καθώς οι
τὸ διδασκάλιον αὐτοῦ προβαλλόμενοι λέγουσι.
ipse, duo mducunt principia: inter quos est Potitus ηγοῦνται· ἀφ᾽ ὧν εἰσι Πότιτός τε καὶ Βασιλικός. Κε
et Basilicus. Ili ergo Ponticum illum lupum secuti,
cum divisionem rerum æque ac ille reperire non
possent, ad temeritatem deflexerunt, et duo rerum
principia nude et absque ulla demonstratione pronuntiarunt. Alii rursus ab his tanquam tempęstate
in pejus abrepti, non duas solum, sed tres naturas
posuerunt; quorum, ut disciplinæ illius sectatores
memorant, princeps et antesignanus fuit Syneros.
Idem Rhodon se cum Apelle collocutum esse
scribit his verbis:
11. Senex enim Apelles inito nobiscum colloquio,
multa quidem perperam dicere convictus est.
Quamobrem etiam asserebat non esse omnino examinandam fidem, sed unumquemque in eo quod
semet imbibisset, perstare oportere. Quippe eos in
crucifixo spem suam collocassent, servandos esse
affirmabat, dummodo in bonis operibus deprehenderentur. Rem vero omnium obscurissimam esse
statuebat, ut diximus, quæstionem de Deo. Unum
siquidem principium esse dicebat, sicut et nostra
religio docet.
Universa deinde ejus doctrina in medium pro.
lata, haec subjungit:
III. Cum vero ipsi dicerem: Unde hæc tibi de
monstratio, aut qua ratione affirmare potes unum
esse principium? Dic nobis, si placet; tumn ille
respondit prophetias, eo quod nihil omnino veri
dicant, se ipsas refellere. Sunt enim, aiebat, dissonantes et falsæ, ac sibimetipsis contrariæ. Porro
qua ratione unicum esset principium, se quidem
nescire profitebatur; sed tamen moveri atque impelli ut ita sentiret. Post haec cum eum jurejurando
Πότιτος. Πότιμος ed. Steph. Rectius in codice
Maz., Mel., Fuk. et Saviliano legitur Πότιτος. Sic
enim Theodoretus in libro 1 Herelicarum fabularum,
et Rufinus eum nominant. VALESIUS.-Citat testem
pro lectione Пórios Strothius Christophorsonum
cujus tamen versio Potinum præfert, notatque vir
cl. Πόντικος apud Niceph. exstare, quod quidem ms.
noster Norfolc. labet.
Τῷ Ποντικῷ Λύκῳ. luigius Dissert. De ha
resiarchis, sect. ut, cap. 8, pag. 156: • Inter Marcionis discipulos fuit Lucanus, quem sub nomine
Λύκου, seu Lupi Pontici a Rhodone apud Eusebium
lib. v. cap. 13 Histor. Eccles., intelligi existinat
Baronius. Verum Marcioni potius id cognomentum
a Rhodone attributum fuissé, præcedentium verborum contextus indicat.
Προστάτης Σύνερως. Πρωτοστάτης Σ. ms.
Norfolc. Gallandius, qui in tono II Bibliothecæ
suæ Patrum Rhodonis fragmenta posuit. S. Augustinum hic affert in lib. De hares. cap. 22: Mar
cion, a quo Marcionita, Cerdonis secutus est dogmata de duobus principiis: quamvis Epiphanius
cum tria dicat asseruisse principia, Bonum, Justum,
Pravum. Sed Eusebius Synerum quemdam, non
Marcionem, trium principiorum atque naturarum
scribit auctorem. ›
Ευρίσκωνται. Habet Nicephorus, qui multa
tamen pro libitu refinxit: Είγε μόνον ἔργοις ἀγαθοῖς
ἐξετάζοιντο. Sed firmat lectionem alteram vetus interpres Rufinus.
Τὸ δὲ πάντων ἀσαφέστατον. Rufinus legit
σαφέστατον, ut ex versione ejus constat quæ si
habet: Manifeste tamen decernebat de Deo, sicut
prædiximus, unum esse principium. Quam lectionem
Γράφει δὲ ὁ αὐτὸς (Rhodon), inquit Eusebius, ώς
καὶ εἰς λόγους ἐληλύθοι τῷ Ἀπελλῇ, φάσκων ούτως
11. Ο γὰρ γέρων ᾿Απελλής συμμίξας ἡμῖν, πολλὰ
μὲν κακῶς λέγων ἠλέγχθη. "Οθεν καὶ ἔφασκε μὴ δὲν
ὅλως ἐξετάζειν τὸν λόγον, ἀλλ᾽ ἕκαστον ὡς πεπίστευε
διαμένειν. Σωθήσεσθαι γὰρ τοὺς ἐπὶ τὸν ἐσταυρωμέν
νον ἠλπικότας ἀπεφαίνετο· μόνον ἐὰν ἐν ἔργως έγι
θοῖς εὑρίσκωνται Τὸ δὲ πάντων ἀσαφέστατον
έδογματίζετο αὐτῷ πράγμα, καθώς προειρήκαμεν,
τὸ περὶ Θεοῦ Έλεγε γὰρ μίαν ἀρχὴν, καθώς
καὶ ὁ ἡμέτερος λόγος.
Εἶτα προθεὶς (inquit Eusebius) αὐτοῦ (Apellis)
πᾶσαν τὴν δόξαν ἐπιφέρει φάσκων
ΙΙΙ. Λέγοντος δέ μου πρὸς αὐτόν· Πόθεν ἡ ἀπόδειξη
αὕτη σοι, ἢ πῶς δύνασαι λέγειν μίαν ἀρχήν; Φράσει
ἡμῖν· ἔφη τὰς μὲν προφητείας ἑαυτὰς ἐλέγχεις
διὰ τὸ μηδὲν ὅλως ἀληθὲς εἰρηκέναι. Ασύμφωνα γέρ
ὑπάρχουσι καὶ ψευδεῖς, καὶ ἑαυταῖς ἀντικείμεναι
Τὸ δὲ πῶς ἐστι μία ἀρχή, μὴ γινώσκειν ἔλεγεν, ούτω
δὲ κινεῖσθαι μόνον. Εἶτ᾽ ἐπομοσαμένου μου ταληθές
εἰπεῖν, ὤμνυεν ἀληθεύων λέγειν μὴ ἐπίστασθα
πῶς εἷς ἐστιν ἀγέννητος Θεὸς, τοῦτο δὲ πιστεύ
secutus est etiam Christophorsonus. Verum hæc
interpretatio ferri non potest. Primum enim verbum
έδογματίζετο passivam habet significationem. Deinde, tantum abest ut Apelles disputationem de
Deo manifestam atque expeditam esse diceres.
Quin potius asserebat, rem esse omnium obscuris
simam; prorsusque nihil sciri posse de Deo, ac ne
ipsos quidem prophetas quidquam de Deo manifeste, atque ut res est pronuntiasse, quemadmodum
infra docet Rhodon. VALESIUS. Affert Strothius
Gruteri lect. et marg. exemplaris Jonesiani άσφαλέστατον præ se ferentes. Illud σαφέστατον Des
Norfolc. exhibet.
Τὸ περὶ Θεοῦ. Addidit Valesius articulum από
ante sou, sed expunctum hunc a Strothio ego quoque neglexi, neque enim idem agnoscitur à codd.
Bodl. et Norfolc. Ab hoc autem posteriore libre
etiam tó abest.
Ἔλεγε γάρ. Ἔλεγε μὲν γάρ mss. Bodl. et
Norfolc., ut hæc conjungerentur cum sequentibus
verbis λέγοντος δέ, uno facto fragmento ex duobus.
Προθείς. Προσθείς Christoph. lect. et margo
exempl. Jonesiani. STROTH. Adlinitum quoque
est margini exemplaris ed. Steph., quod in Bodleiana servatur. Mox absunt vocabula” poɔ el i a
ms. Norfolc.
Ἄμνυεν αληθεύων λέγειν. Revocat in tertum suum Strothius Stephani Nicephorique lectionem, ὤμνυεν ἀληθεύειν λέγων, sed Valesii illam, fer
tasse elegantiorem, quæ item perinde est, atque ex
scriptis Valesianis procul dubio profecta, nostri codi
ces confirmant. Addidit δέ post ἐπίστασθαι Νιαρό.
λέγειν μὴ ἐπίστασθαι. In eo quidem ne
valde reprehendendus erat Apelles, quod diceret
col. 1337–1338page 3 of 3
PG 5:1337ΝΟΤΙΤΙΑ. ειν Ἐγὼ δὲ γελάσας, κατέγνων αὐτοῦ, διότι διδάσκαλος εἶναι λέγων, οὐκ ᾔδει τὸ διδασκόμενον ὑπ' αὐτοῦ κρατύνειν. Ἐν τῷ αὐτῷ δὲ συγγράμματι Καλλιστίωνι προσφωνῶν, ὁ αὐτὸς μεμαθητεῦσθαι ἐπὶ Ῥώμης Τατιανῷ ἑαυτὸν ὁμολογεῖ. Φησὶ δὲ καὶ ἐσπουδάσθαι τῷ Τατιανῷ Προβλημάτων βε βλίον· δι' ὧν τὸ ἀσαφὲς καὶ ἐπικεκρυμμένον τῶν θεί ων Γραφών παραστήσειν υποσχομένου τοῦ Τατιανοῦ, αὐτὸς ὁ Ρόδων ἐν ἰδίῳ συγγράμματι τὰς τῶν ἐκεί του Προβλημάτων ἐπιλύσεις ἐκθήσεσθαι ἐπαγγέλλεται. Φέρεται δὲ τοῦ αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν ἐξαήμερον ὑπό μνημα Καὶ οὗτος ὁ Ἀπελλῆς τὰ ὅμοια Μαρκίωνι καὶ Λουκιανῷ κακίζει τὴν πᾶσαν ποίησιν καὶ τὸν πεποιηκότα· οὐχ ὁμοίως δὲ τούτοις τρεῖς ἀρχὰς εἰσηγήσατο, ἀλλὰ μίαν μὲν ἀρχὴν, καὶ ἕνα Θεὸν ὄντα ἀνώτατον καὶ ἀκατονόμαστον, αὐτὸν δὲ τὸν ἕνα πεποιηκέναι ἄλλον· καὶ οὗτος ὁ γεγονώς, πονηρὸς εὑρεθεὶς ἐποίησεν ἐν τῇ αὐτοῦ φαυλότητι τὸν κόσμον, 231, τοῦ ἄνω ἀγαθοῦ Θεοῦ Τοῦτο δὲ πιστεύειν. Τούτῳ Υπόμνημα. Υπομνήματα Ὁ γέ τοι Απελ τῆς οὗτος μυρία κατὰ τοῦ Μωυσέως ησέβησε νόμου διὰ πλειόνων συγγραμμάτων τοὺς θείους βλασφημίσας λόγους, εἰς ἔλεγχον τε, ως γε δὴ ἐδόκει, καὶ ἀνατροπήν αὐτῶν, οὐ μικρὰν πεποιημένος σπουδήν. ὁ τῆς Χριστοῦ διατριβῆς οὐκ ἄσημος ἀνήρ,
MAXIMUS HIEROSOL. EPISC. ΝΟΤΙΤΙΑ.
ειν Ἐγὼ δὲ γελάσας, κατέγνων αὐτοῦ, διότι adegissem, ut ex animi sui sententia loqueretur,
διδάσκαλος εἶναι λέγων, οὐκ ᾔδει τὸ διδασκόμενον ὑπ' juravit se verum dicere, nec se omnino scire qua
αὐτοῦ κρατύνειν.
ratione unus esset ingenitus Deus, se tamen ita
credere. His auditis ego hominem deridens reprehendi, qui, cum se doctorem profiteretur, doctrinam
suam rationibus confirmare non posset.
Ἐν τῷ αὐτῷ δὲ συγγράμματι (pergit dicere Eusebius) Καλλιστίωνι προσφωνῶν, ὁ αὐτὸς μεμαθητεῦσθαι ἐπὶ Ῥώμης Τατιανῷ ἑαυτὸν ὁμολογεῖ. Φησὶ
δὲ καὶ ἐσπουδάσθαι τῷ Τατιανῷ Προβλημάτων βε
βλίον· δι' ὧν τὸ ἀσαφὲς καὶ ἐπικεκρυμμένον τῶν θεί
ων Γραφών παραστήσειν υποσχομένου τοῦ Τατιανοῦ,
αὐτὸς ὁ Ρόδων ἐν ἰδίῳ συγγράμματι τὰς τῶν ἐκεί
του Προβλημάτων ἐπιλύσεις ἐκθήσεσθαι ἐπαγγέλλε
ται. Φέρεται δὲ τοῦ αὐτοῦ καὶ εἰς τὴν ἐξαήμερον ὑπό
μνημα
nescire se quomodo unus esset ingenitus Deus, se
tamen ita credere. Verum in eo aberrabat, quod
prophetias quibus ea de uno et ingenito Deo doctrina traditur, prorsus repudiabat; et quod philosophiæ imperitissimus, aliorum se doctorem profitebatur. Hac de causa merito a Rhodone suggillatur. VALESIUS. De Apellis circa res hujusmodi
sententia fusiorem suamn narrationem ipse ita Epiphanius breviavit in Indiculo hæresium: Καὶ οὗτος
ὁ Ἀπελλῆς τὰ ὅμοια Μαρκίωνι καὶ Λουκιανῷ κακίζει τὴν πᾶσαν ποίησιν καὶ τὸν πεποιηκότα· οὐχ ὁμοίως
δὲ τούτοις τρεῖς ἀρχὰς εἰσηγήσατο, ἀλλὰ μίαν μὲν
ἀρχὴν, καὶ ἕνα Θεὸν ὄντα ἀνώτατον καὶ ἀκατονόμα
στον, αὐτὸν δὲ τὸν ἕνα πεποιηκέναι ἄλλον· καὶ οὗτος
ὁ γεγονώς, πονηρὸς εὑρεθεὶς ἐποίησεν ἐν τῇ αὐτοῦ
φαυλότητι τὸν κόσμον, p. 231, ed. Petavii. Vid. et
Anacephal. ejus, p. 143. Etsi vero hinc constat,
turpiter lapsum esse in opinione sua de Deo creatore Apellem, idem tamen Marcionitarum instar
Christum Filium esse τοῦ ἄνω ἀγαθοῦ Θεοῦ statuebat,
testa eodem Epiphanio, hæres 44, n. 2, p. 381.
Cæterum in eodem libro quem Callistioni nuRcupavit, Romæ a Tatiano se eruditum esse teslatur. Refert etiam a Tatiano elucubratum esse Quæstionum librum; in quo cum Tatianus obscuros atque
involutos sacræ Scripturæ locos se expositurum
esse promisisset, ipse Rhodon solutiones Quæstionum Tatiani peculiari opere editurum se esse profitetur. Exstant etiam ejusdem in hexaemeron commentarii.
Τοῦτο δὲ πιστεύειν. Τούτῳ ms. Norfolc. et
Niceph.
Υπόμνημα. Υπομνήματα liabet ed. Steph.
atque ita refinxit verba Nicephorus, ac si hoc idem
invenisset. Lectionem vero Valesii firmant etiam Rufinus Hieronymusque De viris ill. cap. 37, non tantum codices Bodl. et Norfolc. Caeterum hæc de Apelle statim post Eusebius subjunxit: Ὁ γέ τοι Απελ
τῆς οὗτος μυρία κατὰ τοῦ Μωυσέως ησέβησε νόμου -
διὰ πλειόνων συγγραμμάτων τοὺς θείους βλασφημίσας
λόγους, εἰς ἔλεγχον τε, ως γε δὴ ἐδόκει, καὶ ἀνατροπήν
αὐτῶν, οὐ μικρὰν πεποιημένος σπουδήν. Iste porro
quem diximus Apelles, plurima adversus legem Mosaicam impie est locutus, multisque libris maledicentissimis oracula divina insectatus est, dum ea confutare, et ut quidem sibi videbatur, penitus evertere,
ingenti studio molitur. Quæ quasi a Rhodone mutuo
accepta Rufinus quidem ita vertit: Est autem ejusdem (Rhodonis) et in Hexaemeron commentarius, in
quo refert, quod Apelles quamplurima adversum legem
Moysi, etc.
MAXIMUS
HIEROSOLYMORUM EPISCOPUS.
NOTITIA
(Galland., Bibliotheca vet. Patrum, I, Proleg., p. xvu.)
1. Maximus quo tempore floruerit. Vir inter Christianos illustris. An episcopus, et cujusnam Ecclesia
fuerit, inquiritur. Hierosolymitanæ autem præfuisse existimatur.
sit.
11. Scripsit de vulgatissima illa apud hæreticos quæstione: Unde sit Malum, et de eo quod materia facta
1. Sub iisdem principibus Commodo et Severo, Maximus titulo Hierosolymorum episcopi sit honent auctor est Hieronymus claruit Maximus, qui
ab Eusebio appellatur ὁ τῆς Χριστοῦ διατριβῆς
οὐκ ἄσημος ἀνήρ, vir inter Christianos illustris.
Num vero aliqua dignitate in Ecclesia præstiterit
Maximus iste, inquirendum; hac enim de re silet
Hieronymus, neque satis aperte in Historia verba
facit Eusebius; ut propterea jure a nobis nonnemo
requirat, cur in hujus capitis inscriptione idem
Hieron. De vir. illustr. cap. 47.
Euseb. Prepar evang. lib. vn, cap. 21 sub
status. Verum, ipsomet Eusebio duce, in lianc de
inum sententiam descendimus, cui Fabricium quoque, licet nulla reddita ratione, accessisse novimus Nimirum anno Commodi imperatoris sexto,
Christi 183, juxta Eusebium in Chronico, «Triario
Materno et M. Atilio Bradua coss. Hierosolymorum
episcopus vicesimus sextus constituitur Maximus. ›
Estque bujus nominis II inter præsules ex gentibus,
fin., pag. 337.
Fabric. Delect. argument., pag. 162, § 19.
Continue reading PG 5: Maximus Hierosolymorum Episcopus: Fragmentum ex libro De Materia →≣ entire volume