datur. Nec enim unius ab altero divortiam stitui dignoscive potest, nisi tertium aliquid erit, ex quo divortium illud æstimetur. Atque haec ratio, non tantum vel in hoc, vel in uno quopiam, sed etiam in pluribus locum habet. Quod enim de duobus ortu carentibus dictum est, id similiter valere necesse erit, si tria ponentur ortu carentia. Nam de illis eodem modo quæram, utrum disjunτὰ cta illa sint, an singula inter sese conjuncta. Si conjuncta quis esse defendet, idem ego contra, quod paulo ante argumentum opponam. Sin tincta fatebitur, nunquam illius quarti necessitatem effugiet, quod hoc dissidii genus efficiat. Quod si tertium quiddam existimet, de illis ortu carentibus commode satis responderi posse, Deum videlicet nec penitus a materia secretum, nec tainen partis in morem cum eadem esse conjunctum; sed vel materia Deum, vel materiam ipsam Deo, sic quam loco proprio contineri; ex hac opinione ἀκοconsequens illud omnino fuerit, ut, si Dei locum materiam esse dicamus, eumdem necessɔrio et capi ab aliquo, et materia ipsa circumscribi posse teamur. Quin etiam illum necesse erit, perinde ut materiam, perturbate ferri; nec eumdem in se ipso manere semper immotumque consistere, cum illud in quo erit, huc illucque perpetuo rapiatur. Ad hac, locum in deterioribus Deum ipsum habuisse conλήν cedendum erit. Nam si rudis olim et incondita materia fuit, eamque Deus in elegantiorem et tiorem speciem conformare statuit; fuit profecto, cum Deus in rudi et incondita mole versaretur. Præterea hunc etiam in modum urgere liceat utrum Deus materiam impleret universam, an in aliqua duntaxat ejus parte collocatus esset. Nam si in parte solum fuisse volent, mirum quam angustiorem illi nobis materia Deum faciunt, cum pars ejus aliqua Deum integrum contineret. Sin totam ab eo materiam occupatam esse dicent, dicant ipsi quoque, quemadmodum eam elaborare Deus ac perpolire potuerit. Siquidem aut sese Deum collegisse necesse erit, itaque partem eam conformasse, ex qua secesserat, aut quod loci in quem secederet, nihil omnino superesset, cum materia se ipsum una conformasse. aqua in terra, collocatur. Si quemadmodum in Malin cum altero ms. Post minor adhibenda distinctio, et mutandum in vel Leg. II. Jam vero, si materiam in Deo esse respondeant, quærendum similiter fuerit, utrum sic iu eo statuatur, ut a se ipso quasi disjunctus ille distractusque sit, quomodo sic in aere tot animantium genera versantur, ut idem ad ea capienda quæ in ipso funt, aliquam partium suarum divisionem pa tiatur: an potius, tanquam in loco, hoc est, ut aere, Deum jam habemus, qui in partes distrahi secarique possit. Sin ut aqua in terra est, materia vero perturbata atque indigesta erat, adeoque mala gremio suo continebat; superest omnino, ut ipsum quoque Deum, et rerum imperfectarun et malorum sedem ac locum esse dicamus. Quod mihi quidem cum minus religiose dici, tum abs te periculosius responderi videretur. Quippe materiam enim esse vis, ne malorum auctorem Deum esse fatearis; idem tamen, ut hoc ipsum effugias, malorum eum Disputationis hujus cardo postulat, ut inseratur; eamque vo cem proxime consequentia desiderant.

lectura nulla sit, homo tamen erit; eadem, si non homo fuerit, esse nulla poterit. Ita concludendum necessario est, ejusmodi artium esse naturam, ut in bominibus ex eo quod nusquam est, oriantur. Quod si verum in hominibus esse ostendimus, quisquam ne porro negare audeat, ex nihilo vel qualitates, vel ipsas quoque substantias a Deo fieri posse? Nam quæ ratio fieri omnino quidquam ex nihilo posse demoustrat, eadem in substantiis quoque valere debet. 1. Sed quoniam de malorum procreatione ali quid audire gestis, in eam deinceps disputationem ingreliar. Ac primum pauca ex le sciscitari libet. Utrum ergo mala, substantias an substantiarum qualitates esse putas? Substantiarum qualitates, inguis. Atqui materia ut qualitate, sic figura omni spoliata erat; hoc enim jam ante posito, institutam disputationem persecutus sum. Igitur, si et substantiarum qualitates mala sunt, et materia quali… tate omni carebat, Deum porro qualitatum auctorem esse confessus; erit idem malorum etiam architectus. Itaque Deo materiam adjungere supervacaneum est, cum ne sic quidem malorum proereatione solutam et immunem Deum habere possis. Tu, si quid habes, quod buie argumento respon deas, incipe vero. Et quidem si contentionis et pugna studio, hæc a nobis suscepta disputatio foret, malorum rationem in quæstionem iterum vocari non paterer. Sed quoniam amicitia potius, et proximi utilitas in bujusmodi nos sermonem adduxit, age, hane de integro quæstionem disceptare liceat. Equidem sensum tibi meum, quidve hac in disputatione sequar, notum abunde tibi et explo ratum esse non dubito: hoe me nimirum agere, non ut verisimilibus argumentis falsum extorqueam, sed ut accurata disquisitione illustratum et confirmatum verum habeamus. Nec alio te animo esse, prorsus intelligo. Qua te ergo ratione verum assequi posse arbitraris, ea tibi libere atque ingenue utendum statue. Nam dum eo quod melius est, abuteris, rem utique non tibi modo, sed etiam mihi quem ignorantia liberabis, perutilem feceris. Clarius esset, (æterum hoc argumentum firmius est. Usitatius fuerit, V. Nunc igitur substantias quasdan, opinor, mala esse voles; quod ea, præterquam in substantiis, nusquam omnino videantur. Ergo, bone vir, cum substantias mala esse putes, sequitur profecto, ut excutienda nobis substantiæ natura sit. An tu substantiam corporeæ molis coagmentationem aliquam esse arbitraris? Arbitror vero. Ista porro corporea moles num ita exsistit ipsa per sese, nullius ut opem omnino desideret, ac, eo præsente, tum esse incipiat? Prorsus. Quid? Num tibi mala in actione quadam videntur esse posita? Videntur sane. Actiones autem num esse tunc primum incipiunt, cum is qui agit, præsens adfuerit? Uuque. Sin qui aget, nullus erit, ne id quidem quod ipse agat, esse poterit? Non poterit. Ergo si et substantia corporem molis coagmentatio quædam est, nec ullius præsentiam requirit, in quosata exsistendi vim accipiat; contra vero mala alterius cujusdam actiones sunt, actiones istæ porro alicujus præΕἰ Mendosa hæc sunt; quæ facile sic emendes etc.

net, ab ea sum tua hac ratione deductus. Esto. Nunc autem falsum illud mihi videtur, materiam qualitatibus vacuam fuisse. Nam substantia nulla qualitate omni carere dici potest: cum eo ipso, quo materiam quis omni qualitate spoliatam esse ret, propriam ejus qualitatem indicaret, dum, lis materia sit, explicaret, quod ipsum utique gularis quaedam ratio qualitatis est. Deinceps ergo, nisi molestum est, hanc mihi rursus a capite disὦ putationem arcesse. Jam enim materiam qualitaΠροσῆκε tibus ex onıni æternitate præditam, malaque simu̟l omnia ex quodam ejus deluxu nata esse defendo, ne Deo causa malorum assignetur, quæ solam in ὁρισάmateriam conferenda sit. Mibi vero tuus hic mus, o amice, admodum probatur; placet hoc in concertationis genere tam studiosa contentio. Atque idem profecto eorum omnium qui se discendi dos profitentur, consilium esse oporteret, ut non 8 simpliciter ac temere, quidquid ab aliis dicitur, riperent, sed rationum vim atque pondus suis accuΟὐ rate ac diligenter momentis æstimarent. Nec enim, si qui cum altero disserit, concinnatum abs sese fallax aliquod et captiosum argumenti genus, sua illi ex mente sensuque concludendum obtrudet, auditori propterea, quod volet, hac arte rit; sed aliquid tum demum is egerit, si quod abs se cum ratione dici posse videbitur, id in medium proferet. Nam tum e duobus alterum consequctur; aut enim qui audiet, quo impelli sese ferrique senserit, in eo tandem magno cum suo fructu acquiescet, aut adversarium ipse suum erroris falsique convincet. Ergo, ut ad rem veniam, equidem sic existimo, minus abs te vere qualitatibus ab omni ævo materiam instrui. Hoc enim, si verum est, cujus tandem rei Deum auctorem habebimus? Substantiarum? at eas jam prius exstitisse dicimus. Qualitatum? at illas quoque jam ante fuisse agnoscimus. Cum igitur et substantia per sese jam, et qualitates exsistant, quamobrem Deum conditorem appellemus, superest profecto nihil. VII. Verum ne arguti quidpiam ipse moliri velle videar, die ipsemet obsecro, qua tu ratione conditorem Deum esse putes. An quod substantiarum naturam immutarit, ut, quam nactæ prius fuerant exuentes, novam ipsæ quamdam et alienam induerent? an potius, quod substantiis in propria naturæ suæ ratione conservatis, earum tamen qualitates mutarit? Ego vero nullam in substantiis niutationem contigisse arbitror. Absurdum enim id utique fuerit. Qualitates ergo mutatas fuisse aio; quod VII. mutationis genus conditoris Deo nomen indiderit. Leg. Hic pro eo sumi arbitror, quod medium vulgo logici nominant, ejusque tam in majori quam in minori collocationem; autem 50phisticam et argumentandi rationem, qua quis velut quadam, ad facilius alterum in errorem inducendum abulatur. Quales Quemadmodum enim si domum aliquam e lapidibus factam esse dicamus, non tamen continuo verum sit, lapides, exuta priore substantia, eam in domum esse conversos; quippe certo quodam ex compositionis genere domum exstitisse contendo, priori lapidum qualitate mutata: sic videtur mihi Deus, integra manente substantia, quamdam ipsius Socratici captare videbantur. Ante minori tantum distinctione opus est; pro malim Post tollenda distinctio est. autem rescripsimus, pro quod manifeste vitiosum erat. Male ante legebatur.

quod tu divini erga materiam Nutrinis benefciuin Sensus postulat maxime cum sequatur Praestat omnino ut referatur ad non ad Mutila ista sunt. Commode sic expleas etc. PATROL. GR. V. interpretaris, hoc ipsi jàm in deterius cessisse reperies. Jam vero, si quod mala Deus tollere won potuerit, eadem perstitisse voles; Deum ergo im potentem facis. Impotens autem si erit, aut propter nativam imbecillitatem erit, aut quod servilem iu modum, potentioris alicujus terrore superetur. Natura imbecillum, citra manifestum salutis periculum, affirmare audebis nunquam. Sin majoris furmidine victum esse dices, mala Deo simul antepones, quæ vim ejus impetumque voluntatis impediant; quod sane de natura divina prædicari non nisi absurde potest. Quidni enim mala ipsa potius deorum loco habeantur, si et Deum, ut ais, superare possunt, et Deum illud esse demum agnoscimus, quod summam habeat rerum omnium potestatem? X. Sed juvat præterea, nonnulla ex te de materia quærere. Dic igitur, amabo te, simplicemne materiam, an compositam fuisse putes? Nam rerum tanta diversitas ad hujus me disceptationem quæstionis adducit. Si enim simplex, uniusque duutaxat formæ ac figuræ materia fuit; quomodo taldem compositus ex ea mundus, ex tanta substantiarum ac temperationum varietate consistit? Quod enim compositum dicitur, id sane plurium simplicium mistionem involvit. Sin eamdem compositam fuisse vis, ex simplicibus igitur composita fuit. Quod si verum est, fuerant jam olim simplicia illa per sese, quorum ex compositione materia conflata est. Hinc porro genitain esse materiam ostenditur. Nam si composita materia est; composita vero ex simplicibus coagmentata sunt; tempus illud certe fuit, quo nulla dum materia esset, hoc est antequam ea simplicium inter sese conjunctio fieret. Quod, si tempus ejusmodi aliquod fuit, quo materia necdum esset; nullum autem unquain ſuit, quo res ortu principioque carens, nondum exsisteret; ortu materia caruisse non poterit. Cæterum plura deinceps ortu carentia statuemus. Si enim et Deus, et simplicia isla ex quibus concreta materia est, ortu carebunt, non jam duo tantum ortu carentia censebuntur, ut prætermittam id quaerere, quid fuerint ipsa simplicia, materia an forma. Postremo, num tu reni plane nullam, quæ secum ipsa pugnel, esse concedis? Nullam. Cum igue vero num. aqua pugnat? Pugnat sane. Similiter et luci teuebræ, et frigido cadum, et sicco humidum adversatur? Utique. Igitur si res nulla secum ipsa pugnat, hæc autem secum pugnant, sequitur omnino, nec unicam esse materiam, nec unica tantum ex nae teria universa constare. Cui persimile ac gearinum illud est, quod sequitur. Nonne tibi videtur, Rescribe Negari facile posset, quod hic assumitur. Εt hæc consequentia oppido quam infirmia. Tota enim hac est