Ejusdem Theodori reprobantis et librum Job et sibi et filiæ suæ ad fabularum Agmenta communio contra conscriptorem ejus, id est, sanctum Spi ritum, dicentis quod pagana sapiens hunc librum conscripsit. His quæ pro doctrina hominum scripta sunt, et Salomonis libri connumerandi sunt, id est, Pro verbia et Ecclesiastica, quæ ipse ex sua persona ad aliorum utilitatem composuit, cum prophetiæ quidem gratiam non accepisset, prudentiæ vero gratiam, quæ evidenter altera est præter illam, secundum beati Pauli vocem. Et post alia. Erət igitur satis idoneum, supervacua quidem omnia verba auferre Scripturæ: quæ autem ad si gnificationem vitæ ejus necessaria erant exponere, que omnia sufficiebant quemlibet ad meliora con vertere, et æmulatorem facere boni. Nunc vero cam hoc non fecisset, ad vani honoris amatorem non necessarium respiciens, non in miuiniis existi mationi justi nocuit apud eos, qui divinas Scri p-uras non cum debita devotione judicare solent, et ex hoc multos fecit scripta inculpare, et ad accu sationem en trahere beati Job. Et post alia. Ipsa statim verba, ex quibus incipere eum dicit Conscriptor, cum pervenissent amici, quis consi deranter omnia videns, omnia vel dicens, putet aut dicat justi unquain menti convenire? Maledicta caim tam multa colligere statim ab initio, et re bus ea imponere quæ maledictum suscipere non possunt, quia nec subsistere creduntur, quis exi stmel viro convenire, qui cum tanta sapientia et virtute et reverentia suam vitam gubernasset? Et per omnia reprobans scripturam Job, et con scriptori maledicens (idem autem est dicere san cle Spiritui ), in fine interpretationis blasphemiæ sue ita dicit Parvum autem et istud flagitium ad hoc quod in fine positum est. Hoc enim quod dixit, tertiam Tam suam Amaltheæ cornu eum vocasse, nihil akud est, quam ostendere eum paganicis fabulis assentientem, et idololatriæ figmenta diligentem, certo quidem constituto, quod nec scire quidem de Juve et Saturno et Junone paganicas fabulas poterat Job beatus, homo barbarus et Edomitanus praere. Quod si et sciret, sed non filiæ suæ mira ¿ tiliter divinitus natæ, ex idololatriæ paganis fabulis nomen imponeret, decorare eam existimans si ita Þ‹minata fuisset. Hoc enim erat paganis fabulis consentientis, et idololatriæ diligentis figmenta, et Miam decorare per ea volentis, et desiderantis et nem esse videri. Sed quod omne hoc figmentum est, omnibus certum est. Et post atia. Et conscriptor quidem manifestus est, ex amore magno et importuno vani honoris hoc passus. Ut enim semetipsum ostenderet et extranea erudi tum esse doctrina, et paganorum fabularum scien tiam habuisse, quas de illis quos deos putabant, firmas habebant, minimum existimavit nominatio neni istam inde acceptam justo imponere, quasi per eam filiam suam decorari volenti. Mihi vero ex tota libri conscriptione liquet conscriptorem pa ganica scientia esse eruditum, ad cujus imitatio nem præsentem volens scripturam componere, no cuit historiæ pulchritudini. Qui eniın apud illos tra gœdias componunt, causas quidem accipiunt ab his quæ multi loquuntur, quando eliam eam contigerit quodammodo apud plurimos opinionem veritatis babere pura autem causa utentes, suam artem et sapientiam in compositione fabularum osten dere festinant, et personas introducentes sibi pla citas, et voces circumponentes eis, a quibus cla riores fieri arbitrantur et decorari, ut et queri moniam et laudem quæ a scriptis infertur, sive per intellectum, sive per ipsa verba scriptor pec caverit, non ad persoṇas quarum verba confingit, legentes referant, sed ad fabulæ conscriptorem. Et iste autem cum invenisset et de beato Job hi storiam maximam et claram, quæ in ore omnium similiter ferebatur non solum Israelitici generis, sed et aliorum, quem etiam clariorem Dei testi monium faciebat quod factum est ad prophetam gloriam ex magnitudine causæ volens suscipere, hanc scripturam composuit, non cogitans, quod multa differentia est, inter historiam justi secun dum divinæ Scripturæ et simplicitatem et subtili tatem propositam, et inter verba superflua, et ad probationem conficta. Inde et illas plasmationes fecit, in quibus certamen ad Deum fecit diabo lum, et voces sicut voluit circumposuit, alias quidem justo, alias vero amicis: in quibus voci bus quantum competenti excessit, dictum est etiam in superioribus. Jilum autem Elium in po. stremo introduxit tantæ injuriæ plena dicentem adversus justum, et in fine personæ magnitudinis divinæ naturæ circumposuit talem dictionem, in qua non piguit etiam figmentum cetus addere. Ex hoc autem importuno vani honoris amore, et no minationem hanc ex fabulis paganicis arreptam, beato Job applicavit. Ex concilio (:P. supra laudato, ut sequentia etiam fragmenta.

vocantium ea quæ cognita sunt. Et post alia. Ad hæc autem despernit idem Theodorus et Canti- tanquam insipientium, et sine causa alienigena cum canticorum, et sicut ad amatam sibi hæc Sa lomonem scripsisse, dicit, infanda Christianorum auribus de hoc exponens. Habet autem sic Cum me piguisset Cantica canticorum perlegere, quoniam neque secundum propheticam speciem exposita sunt, neque secundum historiarum tradi tionem, sicut scriptura regnorum, neque demon strativa admonitione studii utuntur, nescio quo modo tuarum litterarum præceptum de Cantico canticorum exigens a nobis irrecusabiliter cau sam, fecit me circa eum diligentiorem, violenter quidem. Et sic nec enim cessavi, et initio ipso le ctionis quasi studiosa alacritate oscitans frequen ter, et dormitans, sicut convivio codicis nuptiali, et hoc regali, percantatus. Et post pauca. Qui enim canit on,nem cantationem, se dele clat: ego vero quidem cano propositam cantatio nem quibus vero cano, non cum illis me delectans cano: nolebam enim mearum nuptiarum detractio nis esse in sæcula conscriptor. Necessitate autem excusationis volens canere, quorum non volo, cantationem canere cogor, ut sit mihi canticum super morem cantici. Canere enim modo cum sponsa cugor, quæ vituperant publicam excusatio nem, et clamare ea quæ abscondere nubentibus decet. Quoniam enim confligere nos vituperationi bus putant, et reprehensionum opprobriis dividere, audiant nos nostros amplexus canentes calidius, et nuptialium nostrorum unguentorum amplius odo rem accipiant: circumsonent canticis tragicis no strorum osculorum: clama tuam nigritudinem, sponsa, purpuream, gratiosam clama: tuum genus vituperatur laudabilis originis, Israel congentile. Incipe initio responsionis ad eos: Ex calidis oscu lis meis cognoscant, quod 'amatoriis sermonibus adinvicem fruimur; discant percutientes vitupera tionibus tacitam eitharam nuptias amantem; co gnoscant maledictionibus, quod saltare in meis nuptiis a nobis putati sunt. Non maledicere sciant, quod excitaverunt amorem resonantem jucundiora vituperatoribus; intret aures eorum amarus ali intellectus quidem conscriptori ejusmodi est, ha bebat vero intellectum, eo quod sine nomine con scriptionem fecit, tantummodo non clamans ad Israel, quod non ipsius Salomonis est conscriptor, sed necessitate æmulationis. Sed sic per sapientiam gentibus et Judæis præ dicabilem et terribilem exsistentem ut solertem. Unde et pax ei firmior, quam in anterioribus tem poribus erat, timore summæ circa ea prudentiæ frenatis gentibus bella amantibus, Egyptiacum convivium facit, Salomonem apud Judæos vitio sum, tanquam legum paternarum prævaricatorem, abdicantium alienigenas nuptias, et ad puellæ convivium cecidit fugiendæ quidem etiam ipso pa trio deformi colore (nocturnorum enim colorum Egyptus genitrix), magis vero fugiendæ, quoniam qui genus habebat ex Cham, qui hæres fuit anti quæ maledictionis Noe, ex quibus passus est ali quid Salomon circa conjugis desiderium, et op- quis in corde stimulus nostroram osculorum. Sed probrio prævaricationis irritatus, componit canti cam excusationem, ut gratior etiam uxori sit, canticis delectatus pro ea factis: et improperantes sapienter percussit, tanquam conscripti causam illi dantes lætitiarum, et non pœnitentiæ propter nuptias tanquam pravas. Unde ab osculis nuptiali bus statim ei et initium est, tanquam sistenti no vam nuptam reclamantem vituperantibus: Oscu letur me sponsus ab osculis oris ejus, et vestrum mihi cura nulla opprobrium latrantium. Et iterum Irritatio ad vituperationes pro sponsa sua calidior. Nigra sum et bona, filiæ Jerusalem, sicut taberna cula Cedar, sicut pellis Salomonis. Ne mihi, dicit, colorem ad vituperationem proponite, nisi forte etiam bene compositarum 2 ædificationum ex nigro lapide Arabiæ miraculum, vituperationem esse pu tatis: quorum lapidum mihi membra similia sunt, sicut quidam lapides pretiosi. Cæruleo enim ipso coloris, quod vituperantes canitis, similitudo est talium lapidum, et regalis purpuræ, et regalis non simpliciter, sed qualem Salomon circundatur, qui plus omnibus regibus ornamenta amat. Sed et cœ teri cantici expositio, irritatio est vituperationum Ex eadem concilo Constanţ Et post pauca. Quæ omnia oportet legentes librum cogitando, nec ad impudicitiæ hortationem putare esse con scriptionem sapientissimi, et propter hoc odisse (qualis enim esset utilitas Salomoni festinare ad conscriptionem impudicitiæ, cui et sine conscri ptione potestas erat impudicitiæ?), nec collaudare codicem, sicut habentem prophetiam dictationem bonorum Ecclesiæ. Si enim propheticam grat:am meruisset, mentionem alicubi Dei fecisset (in nulla enim prophetica scriptura Deus non men:0 ratur), sed scire debent omnes, æmulationis ui ptialis codicem mensale canticum esse, sicut of de amore postea convivium Plato conscripsit. Unde nec Judæis, nec nobis publica lectio unquam Can tici canticorum facta est, tanquam domesticus el nuptialis Salomonis conviviis cantus opprobria sponsæ sonans.

TH. DR. ET IN ACADEMIA TURICENSI P. P. O., BIBLIOTHECÆ REIPUBLICÆ TURIC. H. T. PRÆFECTUF (Turici, sumptu Meyeri et Zelleri. 1847, in 8°.) Cum in commentatione, quam ante hos undecim annos de Theodori Mopsuesteni vita et scriptis Halæ edid: me mox quæ restarent de Theodoro disputaturum significarem, non fore existimavi, ut fideın datam tam diu fallerem. Sed ut fit, alia me alio traxerunt. Et primum quidem, cum paulo post patriam Helvetia commutassem, novi muneris rationes rerumque vicissitudines effecerunt, ut ad alia ani appellerem; deinde vero cum mibi interdum otium, quo nihil est dulcius, fecissem, alia studia sainium sive erectum oblectarunt sive dejectum erexerunt. Sed nihil ad alios domesticæ meæ sive delectationes, sive sollicitudines, quanquam seposui quæ aliquando depromam. Ad Theodorum ut rever tar, nunquam quidem ejus prorsus immemor ſui, sed cum viderem quotannis fere nova ejus fragmentə es tenebris ad lucem protrahi, satius habui opportunitatem disserendi opperiri. Nunc vero tempus esse credidi, ut primum omnia ejus fragmenta, quæ hucusque publicata sunt, in unum colligamus et digera mas. Hæc enim præterquam quod diversissimis in libris, quorum aditus non multis patet leguntur, fieri ita poterit, ut et adulterinis genuina facilius discernamus et cum uno quasi tenore animo ea persequi possimus qualis Theodorus ejusque mens fuerit accuratius indagemus. Omnino quod præteriens moneo non eam hucusque quam oportuit viri docti in eorum scriptorum ecclesiasticorum, quorum libri maxi mam partem perierunt, fragmentis colligendis operam impenderunt. Cui rei si magis vacaverint, mihi credite plures eorum quasi ex mortuis resuscitabuntur, neque solum historia litteraria, verum ipsa etiam bistoria ecclesiastica magnam inde percipiet utilitatem. Boe igitur libro Theodori commentariorum in Novum Testamentum reliquias comprehendi et cum J. C. Orellius, collega et amicus egregius, potestatem mihi fecisset indici lectionum per semestre quod instat hibernum in nostra academia habendarum præludendi, hac occasione usus sum Theodori De Incarnatione Filii Dei librorum quæ supersunt collecta et emendata exhibere, qui libellus Turici typis Orelli Fusslini et sociorum 4 impressus est. Quæ restant Theodori fragmenta dogmatica et in Vetus Testamentum exegetica tum edam cum hoc virorum doctorum interesse cognovero. De hujus libri instituto paucis defungi licet. Nam cum non id agerem, ut Theodorum explicarem, sed ut ejus verba emendata exhiberem, raro notas subjeci et fere verbo tantum significavi si quid sive per linguæ sive per alias rationes notabile mihi esse videretur. In textu emendando non audacia et vi grassatus sum, sed quam fieri potuit maxime codicis vestigia legi. Scio catenarum textum ple rumque admodum esse vitiatum et corruptum, alia esse omissa, alieno loco posita alia, denique li center egisse auctores; verumtamen si quis hac re nisus libros scriptos minus curaverit, is ut multa ingeniose, ad veritatem pauca disputabit. Sed haud raro levi mutatione interpunctionis vel accentuum genuinæ lectiones restitui poterant. Reliquum est, ut quæstionem perdifficilem de Theodoro monacho paucis attingam. Codex Crameri Exstat initio hujus voluminis,