EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. LXVII. θρησκεία νομίζουσι. Στήθι τοίνυν καταποντίζων μὴ allicior, tumn quia hæc de te loquuntur, tum quia καὶ ἄλλας πολλὰς Εννόησον γὰρ οι αὐτὸς ἐξηγόρασεν, μόνον τὴν σαυτοῦ ψυχήν, ἀλλὰ ὑπὲρ ὧν ὁ Χριστὸς ἀπέθανεν. τείνει τὸ κακὸν, ὅταν οὓς οὐ χρυσίον, ἀλλὰ τὸ τίμιον ἑαυτοῦ αἷμα δεδωκώς, σὺ διὰ τὸν σαυτοῦ βίον ἀπολέσῃς. cos, quos ipse non auro, sed pretioso suo cruore perdis. ΣΤ. - ΕΠΙΦΑΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. eos, qui ad divinam religionem accedunt, in mysticis symbolis detrimentum perpeti arbitrantur. Desine itaque, non modo tuam animam, sed etiam multas alias, pro quibus Christus mortem oppetiit, demergere. Cogita quonam hoc malum tendat, cum donato redemit, tu per vitæ tuæ improbitatem LXVI. EPIPHANIO DIACONO. Ἐπειδὴ γέγραφας τί ἐστι τὸ ἐν τῷ ογ' ψαλμῷ Quoniam per litteras ex me sciscitatus es quidγεγραμμένον, «Σὺ ἐξήρανας ποταμούς Ἠθαμε (ὅπερ nam significet id quod psalmo lxxIII scriptum est, ἐν τοῖς παλαιοῖς Ψαλτηρίοις κείμενον, ἐν τισι ‹ Tu siccasti fluvios Ethan (quod quidem cum in τῶν νέων ὡς ἀπερινόητον ἴσως οὐκ ἐνεγράφη· διὸ veteribus Psalteriis situm sit, in quibusdam recenκαί τινες νομίζουσι περιττά τινα καὶ ἀναπό tioribus codicibus, fortasse ut quod intelligi miniδεκτα ἐν ταῖς Γραφαῖς γεγράφθαι)· ἀντεπι- me posset, haudquaquam inscriptum est, eoque στείλαι δίκαιον ᾠήθην χῶρος ἦν ἐν τῇ Παλαι etiam nomine nonnulli supervacanea quædam, et στίνῃ ποταμοῖς κατάρρυτος, καὶ δένδροις καὶ καρ- quæ demonstrari nequeant, sacris Litteris contineri τοῖς κατάκομος, ζώων τε πλήθει καὶ ἰχθύων εὔθη- asserunt), idcirco rescribendum ad te duxi. Ethan ρος. Επει τοίνυν τὸ θεῖον νεῦμα εὔδρον καὶ igitur locus erat in Palestina, fluviis irriguus, alεξδενδρον καὶ εὔθηρον αὐτὸν ὄντα, δι' ἐπιπολάζου que arboribus et fructibus abundans, et ob ingentem σαν τῶν οἰκητόρων ἀσέβειαν ἐξήρανε· καὶ τοῦτο animantium ac piscium copiam ad venandum accoinμετὰ τῶν ἄλλων θαυμάτων ἀνακηρύττει ὁ μελο- modus. Quoniam igitur divina voluntas irriguum ποιός. Ἐπειδὴ δὲ οὐ χρὴ ἀποφαίνεσθαι, ἀλλ᾽ ἀποhunc locuin ac nemorosum atque ad venationem διδόναι μαρτυρίας Ιώσηππον παραγάγωμεν ἐν perquam appositum ob exuberantem incolarum imταῖς ἀρχαιολογίαις γράφοντα· Ην δέ τι χωρίον probitatem exarefecit, idcirco hoc quoque una cum ἀπὸ δύο σχοινίων Ἱεροσολύμων, δ καλεῖται μὲν aliis miraculis vates prædicat. Quoniam autem proἨθαμ, παραδείσοις τε καὶ ναμάτων ἐπιῤῥοαῖς nuntiare atque asseverare non oportet, verum teἐπιτερπέστατον καὶ πλούσιον, ἐν ᾧ ὁ Σολομῶν stimonia afferre, Josephum in medium producanus, συνεχῶς ἐξῄει, γυμνασθησόμενος καὶ θηράσων. in Antiquitatibus his verbis utentem: Erat autein Τοῦ μὲν εἶναι χῶρον τοιοῦτον, καὶ Ἰώσηππον, καὶ locus quidam, duobus passuum millibus ab urbe τὸν Μελωδόν, τὸν θαυμάσαντα ὅτι ἐξηράνθη, προς Hierosolymitana dissitus, qui Ethan vocabatur, ἔσχομαι μάρτυρας (οὐ γὰρ ἂν ἐν θαύμασι τὸ ἐξη pratis et hortis, ac laticibus perquam aniœenus et ράνθαι αὐτὸν κατηρίθμει, εἰ μὴ λίαν εύυδρος ἦν)· copiosns, ad quem Salomon, exercitationis ac venaτοῦ δὲ ἐξηράνθαι, αὐτὸν τὸν Μελωδόν. "Ωσπερ γὰρ tionis causa, subinde commeabat. Et quod hic locus χορείαν τινὰ ἀνελίττων, καὶ διὰ τῆς ὁρωμένης ejusmodi esset, et Josephum, et Psaluistan, qui κτίσεως χωρῶν τῷ λόγῳ, καὶ εἰς τοῦτον τὸν χῶρον eum exaruisse miratus est, testes profero. Neque ἔφθασεν, Εβραίοις ἐκεῖσε γὰρ ἐμελώσει), ἀφ' ὧν enim hanc exsiccationem inter miracula recensuisser, ᾄδεσαν, τὴν ἀήττητον τοῦ Θεοῦ δύναμιν ἑρμηνεύων. nisi aquis admodum irriguns exstitisset. Quod auLem exsiccatus fuerit, ipsum Psalmistam testem adhibeo. Siquidem velut orbem quemdam et choream versans, ac per res creatas atque in oculorum sensum cadentes, sermone progrediens, ad hnuc quoque locum pervenit, Hebræis (illic enim Psalmos condebat) ab iis rebus, quas cognitas et perspectas habebant, invictam Dei potentiam expuwens. ΣΖ. ΘΕΟΦΙΛΟ. Ὅτι μὲν τὸ ἀμύνασθαι ἄδικον οὐκ ἔστι, συνθή σομαι· ὅτι δὲ οὐδὲ φιλόσοφον, συνθέσθαι δίκαιος ἂν εἴης. Πλὴν ἀλλ᾽ εἰ μὲν ῥᾳδίως ἐγίνετο, καὶ ἄνευ πολλῆς περιπετείας, λόγον εἶχε σου ὁ λόγος. Εἰ δὲ πρὸ τοῦ μέλλοντος διδόναι δίκας· ὁ ἀπαιτῶν ἑαυτὸν μυρίαις περιπείρῃ συμφοραῖς, ἄμεινον, τὸ μὴ μετὰ τὸ ἠδικῆσθαι, καὶ ἄλλων κακῶν πειραθῆναι. Εἰ δ' αίνιγμά σοι είναι δοκεῖ τὸ ῥηθὲν, σαφὲς αὐτὸ ποιήU THEOPHILO. Quod acceptam injuriam ulcisci minime injustum sit, assentiar: quod autem ne philosophicum quie dem sit, concedi abs te æquum fuerit. Quanquam si id facile ac sine multis molestiis fieri posset, sermo tuus ratione aliqua niteretur. Cum autem ante eum qui pœnas daturus est, is qui eas exposcit, sexcentis seipsum calamitatibus convulneret, satius fuerit minime committere, 152 ut cum eo quod læsus Pro οὓς cod. Alt. recte &ς legit; refertur enim ad ψυχάς,animus. Possin. Pro eo quod edita prafert ἀναπίδεκτα codd. Vatic. 649 et Alt. habent ἀναπόδεικτα. ID. Οὐ χρὴ ἀποφαίνεσθαι, ἀλλ' ἀπιδιδόναι μαρτυρίας. Εt insignis haec est sentenia, couselanca perpetua Isidori modestiæ,"nec mala videtur ista lectio Paris. ed.; multo prastat tamen, si quid ego judico, quod est in B. C., οὐ χρὴ ἀποφαίνεσθαι, ἀλλ' ἐπιδεικνύναι, μάρτυρα Ιώσηπον παράγω. Κιττ.

Ipse sis, alia quoque mala experiaris. Quod si ob- σαι πειράσομαι. Σκόπει γάρ, εἰ θελήσειέ τις ἀμύς scurum tibi ac perplexum videtur quod dictum est, id perspicuum reddere conabor. Considera enim, si quis illatam sibi injuriam ulcisci velit, quotnai acerbitates perferat. Primum furore perfunditur. Deinde ab ira interrumpitur. Primum enim ebullit affectus: deinde ad vindictæ cupiditatem exstimulatur. Tertio infinitos fluctus excitat. Quarto mille cogitationum vias ingreditur. Quinto metus subit, ac tremor, animique angor, iracundia nimirum eum interrumpente, ac metu concutiente, dum illud secum agitat quonam pacto quod cupit assequatur, acceptamque injuriam vindicet. Annon videtur tibi hujusmodi homo ante eum, qui pœnas daturus est, ipsemet pœnas dare? At qui patientiam adhibet, ab lis omnibus rebus exemplus est. Ac sane merito. Nam hoc in ipsius arbitrio situm est: atque ipse totum absolvit. Ille autem alter, non item. Verum et temporis commoditate opus est, et loco, et fraude, et versuta improbitate, et armis, et machinis, et adulatione, et servitute, et hypocrisi. Videsne quemadmodum difficilis quædam res sit vitium, facilis autem virtus? atque illud quidem tumultibus scateat, hæc autem ab omnibus perturbationibus remota sit? Ut enim vir nequam et improbus tot ac tanta perpetitur: ita probus ac virtutis studiosus tranquillitatem obtinet. Atque is quidem qui ulciscendæ injuriæ studet, infinitam inimicitiam reddit: qui autem patientia utitur, eam quam ocissime opprimit et exstinguit. Unde importunum etiam ac sævum hominem mitigat, atque ad amicitiam allicit. νασθαι, πόσα ὑπομένει δεινά Πρῶτον πληρού ται θυμοῦ δεύτερον διακόπτεται ὑπὸ ὀργῆς. Πρῶτον γὰρ ἀναθυμιᾶται τὸ πάθος, εἶτα ὀργῇ, καὶ ἐπιθυμεῖ τῆς ἀμύνης. Τρίτον μυρία κύματα κινεί. Τέταρτον, λογισμῶν ὁδοὺς ἔρχεται μυρίας. Πέμπτον, δέος ἔπεισι καὶ τρόμος καὶ ἀγωνία, τοῦ θυμοῦ δια κόπτοντος, τοῦ φόβου κατασείοντος, πῶς ἐπιτύχῃ, πῶς ἐπεξέλθῃ. "Αρ' οὐ δοκεῖ σοι ὁ τοιοῦτος πρὸ τοῦ μέλλοντος δίκας διδόναι, δίκας ἀπαιτεῖσθαι; Ὁ δὲ φιλοσοφῶν, ἀπήλλακται. Και μάλα εἰκότως. Τούτ του γὰρ κύριός ἐστι, καὶ τὸ πᾶν ἀπήρτισεν Ἐκεῖνος δὲ οὐκέτι, ἀλλὰ καὶ καιροῦ χρεία καὶ τό που, καὶ δόλου, καὶ κακουργίας, ὅπλων τε καὶ μηχανημάτων, κολακείας τε καὶ δουλείας, καὶ ὑπο κρίσεως. Ορᾷς πῶς δύσκολον μὲν ἡ κακία, εὔκο λον δ' ἡ ἀρετή πῶς ἡ μὲν θορύβων γέμει, ή δ' ατάραχος ἐστιν; Ωσπερ γὰρ ὁ πονηρὸς τοσαῦτα πάσχει, οὕτως ὁ φιλάρετος γαλήνης ἀπολαύει. Καὶ ὁ μὲν ἀμυνόμενος ἀπέραντον κατασκευάζει την ἔχθραν, ὁ δὲ φιλοσοφήσας ταχίστην επάγει τὴν τελευτήν. Διὸ καὶ τὸν ἠλίθιον ἐξημεροῖ, καὶ εἰς φιλίαν ἐκκαλεῖται. LXVIII. TIMOTHEO LECTORI. Amplissimum, et tibi ipsi, et mihi beneficium dederis, si teipso melior fias, atque ad ipsum virtutis fastigium ascendas, a fluxis et fragilibus bonis, imo ne bonis quidem, ad vera et stabilia bona transiens. LXIX.· ATHANASIO. Antistites quosdam novi, ac fortasse vos quoque, qui cum intemperantes ipsi atque in sumptibus profusi sint, tamen propterea quod graves iis qui peccant pœnas constituunt, subditos coercent atque in officio continent. Alios contra, qui cum in victus ratione temperantes ac moderati sint, iis tamen, quas ipsi in imperio ac potestate tenent, vitiosis affectionibus, eos, quibus præsunt, totos inficiunt, quod videlicet in peccantes haudquaquam animadvertant, verum immodicam lenitatem præ se ferant. Peccant autem utrique: illi nimirum, ut ΞΗ'. - ΤΙΜΟΘΕΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Μεγίστην καὶ σαυτῷ καμοὶ δοίης ἂν χάριν, εἰ ἀμείνων σαυτοῦ γένοιο, καὶ εἰς αὐτὴν τῆς ἀρε τῆς τὴν κορυφὴν ἀναδράμοις, ἀπὸ τῶν ῥεόντων, μᾶλλον δὲ οὐδὲ ὄντων ἀγαθῶν, ἐπὶ τὰ ὄντα καὶ μέσ νοντα διαβαίνων. ΕΘ'. ΑΘΑΝΑΣΙΑ Ο δά τινας τῶν ἡγουμένων, ἴσως δὲ καὶ ὑμεῖς, οἵτινες ἀκόλαστοι ὄντες καὶ πολυτελείς, τῷ μεγά λας τοῖς πταίουσιν ὁρίζειν τὰς τιμωρίας σωφρονί ζοντας τοὺς ὑπηκόους· ἄλλους δὲ κεκολασμένην μὲν καὶ σώφρονα δίαιταν έχοντας· ὧν δ' αὐτοὶ κρατοῦσι παθῶν ἐμπιπλῶντας τοὺς ἀρχομένους, τῷ μὴ ἐπεξιέναι, ἀλλὰ πραότητα πέρα τοῦ μέτρου ἐπιδείκνυσθαι. Ὡς ἁμαρτάνειν τοὺς μὲν χείρους ὄντας τῶν ἰδίων νόμων· τοὺς δὲ, χείρονας ἀπερ γαζομένους τοὺς ὑποτεταγμένους. Δραν γὰρ διδά σκουσιν αὐτούς, & αὐτοὶ ὁρᾷν οὐκ ἀξιοῦσι· καὶ Pro δεινά codd. Vat. 649 et All. ponunt κακά. PossiΝ. Cum hoc loco utiliter conferes praeclaram hominis irati hypotyposin, quæ exstat apud Joaun. Chrysostomum initio orat. 6 contra Judaeos. Κιττ. Απήρτησεν scribunt codd. Vat. et Alt., non ἀπήρτισεν. Pro eo quod sequitur, ἐκεῖνος, coll. Alt. aliam lectionem in margine suggerit, ἐκείνου. Poss. Hoc παράδοξον in vulgus et in speciem etiam alias tractal Isidoros noster, ut ep. 147 et 240 loc eodl. lib. n. Et eloquentissimus Luri. Granatensis aliquot locis suarum concionum itemque Chrysostomus: necnon Leo Magnus cum alibi, tumn serm. 8, De jejunio septimi mensis. c Non sinit ratio, inquit, ut in cordibus non usqueqnaque captivis ita placeat satiata ira, ut remissa vindicta: ant lautum generent gaudium mala quæsita de alieno, quantum bona expensa de proprio. • ID. Ad explenium hunc hiatum cod. Alt. in margine offert vocem φιλόσοφος. Ρossi. Titulo hujus ep. codd. Vat. 649 et Alt. post ᾿Αθανασίῳ addunt, βοηθῷ, "Ηρων, ut videantur velle hanc ep. tribus scriptam; pluribus primus versus indicat, duin quibus scribit pluraliter compellt, ὑμεῖς οἵτινες ἀκόλαστοι ὄντες, etc. ID.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. LXXII. τρυφάν τρυφῆς πόῤῥω καθεστηκότες· καὶ γεωργεῖν qui legibus suis deteriores sint; bi autem, quod τὰς ἀλλοτρίας συμφορὰς, ἃς αὐτοὶ ἐπανορθοῦνται. Χρή τοιγαροῦν ἐκείνοις μὲν παραινεῖν, ἐμμένειν τοῖς οἰκείοις λόγοις, καὶ μὴ τἀναντία πράττειν, τούτοις δὲ διὰ τοῦ μὴ πᾶσι συγχωρεῖν ἃ βούλονται, προαναστέλλειν τὰ πλημμελήματα. Χρὴ γὰρ συγγνώμην μὲν νέμειν τοῖς διὰ χρηστότητος ὠφελουμένοις, ἐπιτιμᾷν δὲ τοῖς δι' αὐτῆς βλαπτομένοις. subditos suos pejores reddant. Nam eos hæc facere docent, quæ ipsi facere nolunt, et luxui ac deliciis indulgere, cum ipsi a luxu abhorreant: et messem ex alienis calamitatibus facere, 153 quas ipsi levant et corrigunt. Quamobrem et illi monendi sunt, ut sermonibus suis immaneant, nec, quæ cum iis pugnent, faciant; et isti, ut, non omnibus qua velint concedendo, flagitia reprimant. Oportet enim iis quidem venian tribuere, qui benignitate meliores fiunt; eos autem, quibus facilitas et clementia detrimentum affert, objurgare atque castigare. Ψ. - ΕΠΙΜΑΧΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Οἶμαι μὴ ἁπλῶς τὰ χαρίσματα δίδοσθαι, ἀλλά πρὸς τὴν προπαρασκευὴν τῆς διανοίας τῶν δεχομένων Καὶ, εἰ δοκεῖ, τὰ κατὰ Μωσέα τὸν Ιεροφάντην σκοπήσωμεν. Ἐκεῖνος γὰρ, ἐπειδὴ τὸν μὲν ἀδικοῦντα Αἰγύπτιον ἡμύνατο, τοὺς δ᾽ ὁμοφύτους διαμαχομένους εἰς φιλίαν συνήλλαξεν, έχει ροτονήθη παρὰ τοῦ Θεοῦ, τῶν μὲν Αἰγυπτίων και λαστής, τῶν δ' ὁμοφύλων νομοθέτης. ΟΑ'. ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. LXX. EPIMACHO LECTORI. Divina beneficia non simpliciter ac citra ullam causam dari existimo, verum prout iis qui ea excipiunt, animos suos ante praparariut. Ac, si placet, illum sacrorum antistitem Mosem consideremus. Ille enim, quoniam Ægyptium, qui injuriam inferebat, ultus est, ac rursum populares suos inter se rixantes ad amicitiam compulit, idcirco a Deo, Ægyptiorum quidem excruciator, popularium autem suorum legislator, institutus est. LXXI. — LAMPETIO EPISCOPO. Quoniam ex litteris tuis intellexi, Eusebium episcopum, non a criminibus omni venia gravioribus abstinendo rectius sibi consulere, verum, quod defensionem aliquam habere se putet, impudenter his verbis uti: Cujusnam rei penuria laboro, ut sacras ordinationes vendam? quæ enim quisque optare queat, ne dicam quæ vola superant, lis fruor, hoc est, gloria et honore: audi quidl amicus quidam, ob improborum odium clarus ac celebris, qui tum aderat, locutus sit: Quod quidem episcopatus munus, quod indigne consecutum est, eorum omnium que inter homines exoptantur, velut extrema meta sil, scio atque assentior. At iis, qui ad vitium propeusi quaestuique addicti sunt, nihil satis est. Neque ex præfectis et antistitibus improbi ac facinorosi ulli essent, si iis, quæ præsto habent, contenti essent, ac rebus suis secundis moderari scirent. Verum plures ex istis, quam ex inferiori hominum gradu, improbos persape fieri puto. Nam quo aliis sublimiores et excelsiores sunt, fastuque inturgescunt, ac supra vulgus sentire volunt, eo etiam magis arrogantia, et plurium rerum cupiditas, et fiducia, qua, ne si in scelere quidem deprehensi fuerint, Ἐπειδὴ γέγραφας ὅτι Ευσέβιος ὁ ἐπίσκοπος, οὐ τῷ ἀποστῆναι τῶν συγγνώμης μειζόνων πταισμάτων γνωσιμαχεῖ, ἀλλὰ τῷ δοκεῖν ἀπολογεῖσθαι, ἀναισχυντεῖ φάσκων • Τίνος ὢν ἐνδεὴς ἐπίπρασκον τὰς χειροτονίας; ὧν γὰρ εὔξαιτ᾽ ἂν ἕκαστος, εἰ μὴ καὶ ὑπὲρ εὐχὴν, ἀπολαύω καὶ δόξης και τιμῆς· παρών τις φίλων τῶν μισοπονηρίας ένεκεν δια βοήτων, ἔφη· Οτι μὲν τῆς ἐπισκοπῆς ἡ λειτουργία, ἧς παρὰ τὴν ἀξίαν ἀπέλαυσε, πάντων ἐστὶ τῶν c ἀνθρώποις εὐκταίων ὄρος, οἶδα καὶ σύμφημι. Τοῖς Ο πρὸς κακίαν ῥέπουσι, καὶ λήμματος ήττωμέ τοις, οὐδέν ἐστιν αύταρκες. Οὐδ᾽ ἂν ἐγίνοντο ἐκ τῶν ἡγεμόνων τινὲς μοχθηροὶ καὶ κακοῦργοι, εἰ τοῖς ὑπάρχουσιν ἡρκοῦντο, καὶ συμμετρεῖσθαι τὰς εὐημερίας ᾔδεσαν. Αλλ' οἶμαι πολλάκις γίνεσθαι καὶ πλείους ἀπὸ τούτων, ἢ τῶν καταδεεστέρων. Οσῳ γὰρ καὶ ἐπηρμένοι παρὰ τοὺς ἄλλους εἰσὶ, καὶ φλεγμαίνουσι τῷ τύφῳ, καὶ ὑπὲρ τοὺς πολλοὺς φρονεῖν ἀξιοῦσι, καὶ τὸ συμβουλεύεσθαι 56ριν ἡγοῦνται· τοσούτῳ καὶ αὐθάδεια, καὶ ἐπιθυμία πλειόνων, καὶ θάρσος τοῦ μηδ' ἂν ἀλῶσι δίκην ὑφέξειν, αὐτοῖς εἰσέρχεται. Γνωσιμαχείτω τοιγαροῦν, καὶ μὴ δοκείτω ἀπιθάνῳ ἀπολογεῖσθαι. Οὐ γὰρ ἀπολύεται τὰ ἐγκλήματα, ἀλλὰ καὶ γέλωτα poenam daturos se esse confidunt, in eorum auiπροσοφλισκάνει. nos ingreditur. Resipiscat igitur, nec insulso cuidam aliquid, quod ad se purgandum facial, afferre videatur. Neque enim crimina diluit: verum ridiculum insuper se præbet. ΟΒ'. ΣΤΡΑΤΗΓΙΑ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. Μάλιστα μὲν οὐδὲ φύσιν, οὐδ᾽ οὐσίαν οὐσίᾳ, ἀλλὰ LXXII. - STRATEGIO MONACHO. Maxime quidem nec naturam, nec substantiam Τὰ χαρίσματα των δεχομένων. Eadem alibi quoque est Isidori sententia, et Greg. Nazianzeni, el aliorum. Sic Asterius in expositione parabolæ de filio prodigo apud Photium in Biblioth., pag. 817: Ισον μὲν οὖν ἐστι τὸ ἐπιβάλλον ἑκάστῳ· ἡ δὲ τῶν λαμβανόντων κατὰ τὴν σπουδὴν ἑκάστου διαφορά, ἐκείνη καὶ μεῖζον καὶ ἔλαττον αὐτὸ ποιεί, ἢ καὶ ὅλως σπαθίζει καὶ ἐκδαπανᾷ, etc. RITT. Pro ἀλλὰ τῷ δοκεῖν cod. Vat. 649 habet, ἀλλὰ τῶν δοκεῖν. Vers. e regione τοῦ ἐνδεής in marg. cod. Alt. notat, ἐπιδεής. Versu post 2, 4 pro εἰ μὴ cod. Vat. 649 legit ειμί. Vers. seq. pro τις φίλων cod. Alt. habet τις φίλος. PossIN.

E1G λόγον πέφυκε καὶ συμβαίνειν καὶ ἀποσυμβαίνειν. Οχημα γὰρ εἶναι τὴν οὐσίαν τῆς ποιότητος ορίζον ται, ἧς μὴ ὑπαρχούσης, ἀνύπαρκτον εἶναι τὴν ποιό τητά φασι) παρέβαλεν ή Γραφή, λέγουσα· «Εἰ ἀλλά ξεται Αιθίοψ τὸ δέρμα αὐτοῦ, καὶ πάρδαλις τὰ παι κίλματα αὐτῆς; Καὶ πῶς ὑμεῖς δυνήσεσθε εν ποιεῖν, μεμαθηκότες τὰ κακά;» Πλὴν ἵνα μηδὲ περὶ τούτων ἀκριβολογήσωμεν, αὐτὴν τὴν ῥῆσιν, ἣν προφέρουσιν, ανατρεπτικὴν οὖσαν τῶν παρ' αὐτῶν κατασκευαζομένων, ἐπιδεῖξαι πειράσομαι. Τῷ γὰρ εἰπεῖν, Μεμα θηκότες τὰ κακὰ, ο τὸ δόγμα, ὃ δοκοῦσιν ἀναντίῤῥης τὴν εἶναι, ἀνατρέπουσι. Πῶς γὰρ, εἰ ἐκ φύσεως εἶχον τὸ εἰδέναι τὰ κακὰ, ἔφασκε τὸ, «Μεμαθηκότες τὰ κακά;» Εἰ δὲ μεμαθήκεσαν, καὶ ἀπομαθεῖν δυνήσονται. Οὕτω καὶ τὰ ἄλλα πάντα τὰ δοκοῦντα τοῖς ἀπαιδεύτοις συμπράττειν, ανατραπήσεται. Εἰ γὰρ καὶ ψυχικὸς ἄνθρωπος οὐ δύναται δέξασθαι τὰ τοῦ Πνεύματος ἀλλὰ δυνήσεται. Καὶ εἰ δένδρον πονηρὸν οὐ δύναται ποιεῖν καρπόν καλόν, ἀλλὰ ευ νήσεται. Οὐ γὰρ ταυτὸν τὸ μὴ δύνασθαι τῷ μὴ δυνήσεσθαι· ἀλλὰ τὸ μὲν τὸν ἐνεστῶτα μηνύει χρόνον, καθ᾽ ἄν ὁ ράθυμος, βᾴθυμός ἐστι· τὸ δὲ τὸν μέλλοντα, καθ᾽ ἂν ἐνδέχεται τον πρώην φαῦλον, σπουδαῖον γενήσεσθαι. Καὶ βοᾷ μὲν τοῦτο τὰ πρά γματα, καθ' ἑκάστην αμειβόμενα τὴν ἡμέραν· ἐγγυῶνται δὲ καὶ αἱ Γραφαί. Πῶς γὰρ ὁ Μελωδός πεσὼν ἀνέστη; Πῶς δὲ ὁ Παῦλος διώκτης ὢν ἀν εμαχέσατο, καὶ κήρυξ τοῦ διωχθέντος κατέστη; Πῶς δὲ Πέτρος ἀρνησάμενος ἀπετρίψατο τὴν κηλίδα; Πῶς δὲ ἡ ἀγριέλαιος εἰς τὴν καλλιέλαιον ενεκεντρίσ σθη; Πῶς οἱ Νινευῖται ἐσώθησαν; Πῶς δ' ὁ λῃστὴς εἰς τὸν παράδεισον ἐπέμφθη; Μαθὼν τοίνυν ὅτι τῆς ἄνωθεν προηγουμένης ροπῆς, ὁ βουλόμενος καὶ που νῶν καὶ πάντα κινῶν (οὐ γὰρ ἀρκεῖ ψιλόν τὸ θέα λειν [58], ) καὶ μανθάνει, καὶ καρποφορεί, καὶ σώζεται· πάντα τὰ παρὰ σαυτοῦ ποίει, τὰ πρὸς τὴν τῶν πταιόντων διόρθωσιν βλέποντα. substantin, sed qualitatem qualitati (quæ, ut philo- ποιότητα ποιότητι (ἤπερ κατὰ τὴν τῶν φιλοσόφων sophorum verbis utar, hanc naturam habet, ut accedere ac recedere possit: nam substantiam qualitatis vehiculum esse statuunt: quæ nisi exsistat, qualitatem minime exsistere posse asserunt) comparayit Scriptura, his verbis utens: ‹ An mutabit Athiops pellem suam, et pardus varielates suas? 154 Et quonam pacto vos poteritis benefacere cum mala didiceritis?, Verum, ne quid de his rebus subtilius discutianus, illud ipsumn dictum, quod proferunt, eam vim habere, ut quod ab ipsis astruitur, evertat, planum facere aggrediar. Per id enim quod dixit, ‹ cum didiceritis mala, › dogma illud, quod irrefutabile esse arbitrantur, subvertit. Quonami enim pacto si hoc a natura insitum haberent, ut mala nossent, diceret propheta cum didiceritis mala?» Quod si didicerunt, dediscere quoque profecto poterunt. Atque ad eumdem modum alia etiam omnia, quæ imperitis hominibus astipulari videntur, obterentur. Quanquam enim animalis homo non percipiat quae sunt Spiritus ': at percipere poterit. Eodemque modo quanquam arbor mala fructum bonum ferre nequit: at ferre poterit. Neque enim idem sunt non posse, et potestatem habiturum non esse: verum illud præsens tempus significat, in quo ignavus est ignavus; hoc autem futurum, in quo fieri potest ut qui paulo ante improbus erat, probus efficiatur. Atque hoc cum res ipsæ clamant, mutationem singulis diebus subenntes: et Scripturæ ipsæ confirmant. Quonam enim modo David lapsus sese erexit? Quonam modo Paulus, cuin persecutor esset, hanc culpam sarcivit, atque ejus, quem insectatus fuerat, præco institutus est? Quonam pacto, Pe trus, posteaquam Christum abjuravit, hujusmodi labem abstersit? Quonam pacto oleaster in bonain olivam insertus est? Quonam pacto Ninivite salutem consecuti sunt? Quonam pacto latro in paradisum missus est? Cognita igitur præeuntis divini auxilii facultate, quisquis vult, et laborat, atque omnia movet (neque enim nuda voluntas sufficit), tum addiscit, tum fructum edit, tum salutem assequitur. sunt, quæque ad peccantium correctionem pertinent, ellice. LXXIII. - PAULO PRESBYTERO. Sacrarum Scripturarum lectionem salutis viaticum esse existima, ut quæ, eorum, qui eam studiose ac diligenter audiunt, probitatis adorem ac virile robur præclaris et illustribus exemplis pascal. LXXIV. HERACLIDE EPISCOPO. Cum regiam dignitatem obtiuente Ezechia Barbarus Persiam universam ducers, Hierosolyniam * Jerem. xiit, 23. 1 1 Cor. 1, 14. Ο * Matth. vn, 17. Quocirca ea omnia, quæ tuaruın partiuın ΟΓ. — ΠΑΥΛΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἱερῶν Γραφῶν, ἐφόδιον ἡγοῦ τῆς σωτηρίας, τρέφουσαν παραδείγμασιν εὐδοκίμοις τὸ φιλόκαλον καὶ ἀνδρῶδες τῶν μετὰ σπουδῆς ἀκροωμένων. OA'. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Οτε Εζεκίου βασιλεύοντος, πᾶσαν τὴν Περσίδα ἄγων ἐπῆλθε τῇ Ἱερουσαλὴμ ὁ βάρβαρος καὶ Εἰ γὰρ καὶ ψυχικὺς ἄνθρωπος οὐ δύναται. lluic geminas est locus alius apud Isidorum nostrum epist. 81 libri ¡v. RITT. Οὐ γὰρ ἀρκεῖ ψιλὲν τὸ θέλειν. Similiter velerum quidam apud Suidam: Οὐκ ἀρκεῖ ἀγαθο θέλεια μόνον, ἀλλὰ καὶ ῥώμης δεῖ καὶ ἐπιστρεφειας. Cai similia multa sunt apnd Chrysostomum. Id. Πᾶσα τὴν Περσίδα ὁ Βάρβαρος, Barbarum dicit Sennacherib, Assyriorum regem, de cujus interitu agit infra epist. ult. lib. iv. Persidem vero alias quoque pro Ássyria posuit. Id. ●་

EPISTOLARUM LIB. 11. EPIST. LXXVI. τρόπαιον ἔστη θαυμαστόν, καὶ θεῖον, καὶ τῶν πώποτε Λ aggressus fuisset, rexque admirandum ac divinun, γενομένων επισημότερον· τότε δὴ φυσηθέντι τῷ Εζεκίᾳ, καὶ ὑπὸ τῆς χαρᾶς μεῖζον ἢ κατὰ ἄνθρω που φρονήσαντι, ἐπετέθη ὁ τῆς ἀῤῥωστίας χαλινός, δ το φρόνημα αὐτοῦ καταστέλλων, καὶ τὴν ἀνθρωπείαν ἐλέγχων φύσιν, καὶ τὴν ἐκ τῆς χαρᾶς ἐγγενομένην τῇ ψυχῇ νόσον ἰώμενος. "Οτι γὰρ ὑπὸ χαρᾶς μᾶλλον αίρονται αἱ ψυχαί, ἔδειξαν οἱ Ἰουδαῖοι. Ὅτε γὰρ ἀπηλλάγησαν τῶν Αἰγυπτίων, καὶ εἶδον τὸν βυθὸν τάφον αὐτῶν γεγενημένον, τότε εἰς εἰδωλολατρίαν ἐτράπησαν. Διαβάντες γὰρ τὴν θάλασσαν, καὶ μηδὲν πινδυνώδες υπομείναντες, ἐλθόντες εἰς τὴν γῆν ἐναυάγησαν. Οπερ Επαμινώνδας ὁ Θηβαίων στρατηγὸς ἄριστα συνιδών, Λακεδαιμονίους νικήσας, καὶ τρόπαιον κατ' αὐτῶν στήσας, τῇ ἐξῆς ὤφθη τοῖς φίλοις κατηφὴς καὶ στυγνός. Τῶν δὲ ἐρωτησάντων μήτι λυπηρὸν συνέβη, Οὐχὶ, φησίν, ἀλλ᾽ ἐχθὲς ᾐσθόμην ἐμαυτοῦ, μεῖζον ἢ καλῶς ἔχει φρονήσαντος. Διὸ σήμερον κολάζω τὴν ἀμετρίαν τῆς χαρᾶς. Μὴ τοίνυν μηδ' αὐτὸς ἄλυε, εἰ τοῖς τῆς ψυχῆς και μῶν ἀγαθοῖς, ταῖς τοῦ σώματος δαμάζῃ ἀρρω στίαις· ἀλλ' ἐννόει ὅτι σοι τοῦτο, ἢ στεφάνους ὠδίνει, ἢ τὸ φρόνημα καταστέλλει. atque omnium, quæ unquam contigerant, illustrissimum tropæum erexisset, tum vero ipsi ex hoc successu tumore affecto, ac præ lætitia sublimius de se, quamn hominis conditio postularet, sentienti, adversæ valetudinis frenum injectum est, ut altos ipsius spiritus deprimneret, humanæque naturæ fraRilitatem coargueret, animique morbo ex laetitia contracto mederetur. 155 Nam quod` mortalium animi gaudio magis efferri soleant, ostenderunt Judzi. Posteaquam enim Ægyptii defuncti sunt, eosque mare pro sepulcro habere conspexerunt *; tum vero ad idolorum cultum sese converterunt *. Nam cum mare transissent, nec periculi quidquam subissent, ubi terram attigerunt, naufragium pertulerunt. Quod quidem Thebanorum imperator Epaminondas optime perspiciens, parta de Lacedæmoniis victoria, statuloque tropo, postridie tristen se ac moestum amicis ostendit. lis autem percunctanctibus ecquid molesti accidisset: Minime, inquit; verum hesterno die altiores, quam par esset, spiritus gessisse me sensi. Ac proinde hodie immoderatam hanc voluptatein coerceo. Quocirca ne tu quoque mœrore consterneris, si cum animi bonis abundes, corporis morbis edomeris. Verum illud tibi in mentem veniat, hanc rem, vel coronas tibi parturire, vel arrogantiam reprimere. ΟΕ'. — ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Μεγάλα μέν σου τὰ τῆς νεότητος, ὡς φασι, πλημ μελήματα. Πῶς γὰρ οὔ; Τὰ δὲ τοῦ γήρως ὑπερσολὴν οὐκ ἔχει. Τὸ γὰρ ἐν γήρᾳ τοὺς νέους τοὺς ἐπ' ἀσελγείς βεβοημένους ἀποκρύπτειν, ἅπασαν ὑπερβάλλει ατοπίαν. Καὶ δῆλος εἶ τὰ Ἐπικούρου νοσῶν, καὶ τὴν γνώμην κατέχειν μή δυνάμενος, ἀλλὰ διὰ τῶν ἔργων τὰ ἐκείνου δόγματα βεβαιῶν. Εἶργε τοίνυν, εἶργε σαυτὸν τοῦ θείου θυσιαστηρίου, μή ποτε σκηπτὸς κατὰ τῆς σῆς χωρήσεις κεφαλῆς. 09. - ΠΑΜΠΡΕΠΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. LXXV. ZOSIMO PRESBYTERO. Magna quidem, ut aiunt, ætatis tuæ juvenilis fagitia fuerunt. Quidni enim? Al senectutis crimina tanta sunt, ut ad eorum magnitudinem nihil possit accedere. Etenim in senectute juvenes eos, quorum ob libidinem ac petulantiam celebre nomen cst, obscurare, omnem absurditatem superat. Ac plane constat te Epicuri morbo laborare, nec, quid animi habeas, premere ac continere posse, verum ipsius dogmata per opera confirmare. Quamobrem interlic, interdic, inquam, tibi ipsi divino altari, ne forte in tuum caput fulmen grassetur. LXXVI. PAMPREPIO DIACONO. Εἰς τὸ, ο Γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ In illud, Vigilale et orale, ne intrelis in tentatioεἰσέλθητε εἰς πειρασμόν, nem". › Nulla, o amice, ratio inveniri potest, per quam quispiam a calamitatibus liber atque immunis sit. Verum citius quispiam in maxima tempestate citra Οὐκ ἔστιν, ὦ φίλη κεφαλή, μηχανήν εὑρεῖν, δι' ἧς ἄν τις γένοιτο συμφορῶν ἐλεύθερος. ᾿Αλλὰ θᾶττον ἄν τις ἐν μεγίστῳ κλύδωνι κυβερνήτου καὶ οἰάχων χωρίς διασωθείη, ἢ τὸν κλύδωνα τοῦ βίου τούτου gubernatoris et clavi opem salutem consequeretur, διαφύγοι, πειρασμῷ μὴ περιπεσών. Εἰ γὰρ πειρατήριόν ἐστιν ὁ βίος ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς, πῶς ἔστιν ἐν τῷ πειρατηρίῳ ὄντας μὴ πειράζεσθαι; Τὸ γὰρ παρὰ τοῦ Σωτῆρος εἰρημένον, «Γρηγορεῖτε καὶ προσεύχεσθε, ἵνα μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν, ο τὸ μὴ καταποθῆναι ὑπ' αὐτοῦ ηνίξατο. Εἰ γὰρ τοῦτο • Exod. xiv, 21 seqq. * Exod. xxx11, 1 seqq. quam hujus vitæ procellas, nullius tentationis periculo facto, effugeret. Nam cum tentatio sit vita hominis super terram •, qui fieri potest, ut qui in tentationis loco sit, minime tentetur? Nam quod a Salvatore dictum est: «Vigilate et orate, ut non intretis in tentationem, › perinde est ac si dixisset, • Matth. xxvi, 41. • Job vit, 4. Lorus miserabiliter curruptus et mutilus, ubi propterea editor tres asteriscos sparsit hiatuum Indices. Habe, lector, hic illum perfecte restitutum in primigeniam integritatem ex codd. Vatic. 649 οι Alt. Post illa verba μὴ εἰσέλθητε εἰς πειρασμόν dele quae sequuntur usque ad εἰ γὰρ τοῦτο, et vice deletorum haec μους, μηνύει, τὸ μὴ καταποθῆναι ὑπ' αὐτοῦ πειρασμοῦ, καὶ ἡττηθῆναι τὸ γὰρ περ γενέσθαι, καὶ ἀοίδιμον καὶ εὐκλεές. Τῷ γὰρ μὴ εἰπεῖν, ἐμπεσεῖν, ἀλλ᾽ εἰσελθεῖν, τὸ μὴ καταποθῆναι

πειρασμῷ περιπεσεῖν, οὐκ ἂν ἔχοι λόγον· καὶ τῶν προφητῶν, καὶ τῶν ἀποστόλων, καὶ τῶν μάλιστα εὐδοκιμηκότων ἀνδρῶν πολλοῖς καὶ μεγίστοις περι πεπτωκότων. Ἀλλὰ τὸ μὲν μὴ περιπεσεῖν, ἴσως ἀδύνατον, τὸ δὲ μὴ ἡττηθῆναι, δυνατόν. Οἱ μὲν οὖν πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ἀμαθία βεβαπτισμένοι πρὸς τὰς συμφορὰς ἔχουσι τὰς ψυχὰς ἀπαραμυθήτους· οἱ δὲ λογισμῷ σώφρονι κυβερνώμενοι, ἀπωθοῦνται ταύτας, οὐ τῷ γενναίως ενεγκεῖν μόνον, ἀλλὰ καὶ τῷ στεφάνους ονειροπολεῖν. ne ab ea opprimamini. Nan si his verbis (quemad- ὅπερ ἄλλοι νομίζουσιν, ἔφη ὁ Σωτὴρ, τῷ μηδαμῶς modum aliis placet) hoc intellexit Salvator, ne ullo modo in tentationem prolabamur, rationi parum consentaneum hoc esset, cum et prophetae, et apostoli, et ii viri, qui virtute maxime excelluerunt, in multas et maximas tentationes inciderint: verum, in tentationem quidem non incidere, fortasse impossibile est: ei autem minime succumbere, possibile. Ac vulgus quidem mortalium imperitia obrutum, ita in calamitatibus afficitur, ut eorum animi consolationem omnen respuant. 156 Qui autem prudenti judicio gubernantur, eas propulsant non modo fortiter ferendo, sed etiam coronas animo et cogitatione versando. ' L.XXVII. — EULOGIO LECTORI. Ex his quæ circa mortem regis Achab contigerunt 7, admirari licet, quemadmodum ne prædictum quidem fatum effugi possit. Animos enim humanos callide subit, spe læta iis blandiens, eosque illuc circumducit, ubi eos certo superabit. LXXVIII. CHRYSA CLARISSIMO.. Etiamsi hac liberalitate in propinquos ae necessarios tuos usus fuisses, ne sic quidem parvæ laudis esset, bona tua cum iis, qui genere tecum con- ¡uncti essent, communia habere, sed tamen illud fortasse aliquid ex munificentiæ laude detraxisset, quod naturæ quoque necessitas accedere videretur. Nunc auten, præcisa illa causa (nam hominis deΟΖ'. - ΕΥΛΟΓΙΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Ἐκ τῶν περὶ τὸν θάνατον τῷ βασιλεῖ Αχαάμ συμβεβηκότων ἔστι θαυμάσαι, πῶς τὸ χρεών οὐδὲ προμηνυόμενον διαφυγεῖν οἷόν τε. Υπέρχεται γὰρ τὰς ἀνθρωπίνας ψυχὰς ἐλπίσι θωπεύον χρησταῖς, καὶ περιάγει αὐτὰς ἐκεῖσε, ὅθεν αὐτῶν βε βαίως κρατήσει καὶ περιέσται. ΟΗ'. — ΧΡΥΣΗ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Εἰ καὶ περὶ τοὺς οἰκείους τὴν μεγαλοψυχίαν ταύ τὴν ἐπεδείξατο ἡ σὴ μεγαλόνοια, ἦν μὲν ἂν οὐδ' οὕτω μικρὸν, κοινὰ τὰ ὄντα τῷ γένει κεκτῆσθαι. Αφῄρει δ' ἄν τι τῆς φιλοτιμίας ἴσως, τὸ δοκεῖν ἀνάγκην τὴν ἀπὸ τῆς φύσεως προσεῖναι. Νῦν δὲ τῆς ἐκεῖθεν αἰ τίας περικεκομμένης (οἱ γὰρ υἱεῖς τοῦ τεθνεῶτος, οἱ καὶ εὐεργετηθέντες, οὐδ᾽ ἐγνωρίζοντό σοι, εἰ μὴ functi filii, quos tu beneficio affecisti, ne tibi qui- συμφορὰ αὐτοὺς συνέστησεν), ἡ γνώμη καθαρώς dem noti erant, nisi eos calamitas commendasset), mens plane laudem gloriamque sibi vindicat. LAMPETIO EPISCOPO. εὐδοκιμεῖ. ΟΘ'. - ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΩ. Γράφομαι σε γραφήν υπεροψίας ὅτι Ζωσίμψ περιτυγχάνων, ὡς μανθάνω, τῷ πρεσβυτέρω, οὐ καταντλεῖς αὐτοῦ τὰ πάθη, ἀλλ' Ιπποκράτει πεισθεὶς, ὡς κεκρατημένῳ οὐκ ἐγχειρεῖς. Εἰ γὰρ καὶ ἐπὶ τῶν σωμάτων τοῦτ' ἔδοξέ τισιν ἀληθὲς (καίτοι πολλάκις ἐλεγχθέν· ἐγχειρήσαντες γὰρ πολλοὶ τῶν Ιατρῶν τοῖς κεκρατημένοις κατώρθωσαν), ἀλλ' ὅμως ἐπὶ τῶν ψυχῶν πλέον ἐλέγχεται. Οίδαμεν γάρ τινας ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς κακίας εἰς αὐτὴν ἀναβεβηκότας τῆς ἀρετῆς τὴν κορυφήν. Τὰ μὲν γὰρ σώματα τῇ Superbiæ te arcesso, quoniam Zosimo presbytero obviús factus, ut audio, ipsius morbis, velut adhibitis quibusdam fomentis, minime mederis: verum Hippocrati morem gerens, ut incurabili morbo laboranti manuın haudquaquam admoves. Quamvis enim in corporibus verum hoc esse quidam existiment (etsi alioqui persæpe falsum inventum est complures enim medici, admota manu, iis, qui incurabili morbo affecti esse videbantur, rem ex sententia gesserunt), in animis tamen hoc magis adhuc falsum esse reperitur. Nonnullos enim τῆς φύσεως ἀνάγκῃ δέδοται. Αἱ δὲ ψυχαὶ τῇ τῆς * 111 Reg. xxi, 1 seqq. ὑπ' αὐτοῦ ηνίξατο. Εἰ γὰρ τοῦτο, etc. Indle post όπερ asteriscum tolle, et reminge interpretationem accommodate ad supplementum hoc aut simili modo: Non intretis in tentationem, significat, non absorberi ab ipsa tentatione et ei succumbere; nam superare, laude dignum et gloriosum est. Quod enim non deprecatur ne incidamus, sed ne ingrediamur in tentationem (ingressus enim emphasim inducas habet) hoc ipso indicat nos petere ne ab ipsa absorbeamur, etc. POSSIN. Το χρεών. Factum scu falalis necessitas, ut In versibus Babriæ, quos in Etymolog. Magno reperi. ᾶ σοι πέπρωται, ταῦτα ελῆθι γενναίως, καὶ μὴ σοφίζου· τὸ χρεὼν γὰρ οὐ φεύξεις. et ita verti eodem carminis genere: Fer fortiter quidquid tibi feret fatum: Nec tergiversare, haud enim effugis fatum. Rist. Confer, ep. 184 libri 1v. Γράφομαι σε γραφὴν ὑπεροψίας. Bill. 81perbiæ te arcesso. Malim, neglecti officii dicam tibi scribo. ID. Pro καταντλείς ced. Alt. legit καταντλας. In fine scq. vers. 9 post ἀληθὲς adde εἶναι, suffra gio codicum amborum Vatic. 649 et Alt. Possin.

EPISTOLARUM LIB.II.—EPIST. LXXXÍ. προαιρέσεως ἐξουσίᾳ ντετίμηνται. Οσον τοίνυν εὐκο- novimus, qui ex profundo vitii gurgite ad ipsum Δεύτερον προαίρεσις φύσεως, τοσοῦτον εὐχερέστερον, εξ ἀνενεγκεῖν τὴν ψυχήν. Μηδὲν τοίνυν ἀπογινώσκων, πειρῶ αὐτὸν κατευθύνειν. Οὐ μικρὰ ἔσται σοι εύκλεια παρὰ τῷ Θεῷ, εἶτ᾽ ἀνύσεις, εἴτε καὶ μή· τὸ γὰρ ἑαυτοῦ πᾶν πληρώσεις. Ὡς πάντως τοίνυν εὐδοκιμήσων, εἰ προτρέψοιο αὐτὸν ἀνενεγκεῖν, οὕτω διάκεισο, καὶ μήτε νύκτωρ, μήτε μεθ᾿ ἡμέραν, αὕτη ἀπολειπέτω σε ή φροντίς. Τάχα καὶ αὐτός που σω θείη, καὶ οἱ σκανδαλιζόμενοι διορθωθεῖεν, καὶ οἱ κωμῳδοῦντες αὐτὸν ἐπιστομισθεῖεν, καὶ σὺ ἀθανάτου εὐκλείας ἐπιτύχοις. virtutis arcem ascenderint. Corpora quippe naturæ necessitate, tanquam vinculis quibusdam constringuntur: animæ autem voluntatis atque arbitrii potestate ornatæ sunt. Quamobrem qno facilior est voluntas quam natura, eo quoque facilius ac pro clivius est animum morbo recreare. Ac proinde submota omni desperatione, ¡Had cura et enitere, ut eum sanitati restituas. Neque enim parva tibi apud Deum gloria futura est, sive istud perfeceris, sive secus. Nam id omne, quod tuarum partium est, cumulate præstiteris. Quare, ut omniuo laudem et gloriam consecuturus, si eum, ut ex improba vitæ ratione emergat, monueris, sic affectus esto: nec te aut nocto, aut interdiu, hæc cura deserat. Fortasse ipse quoque salutem obtinebit: & qui ejus vitiis offenduntur, erigentur: et qui eum suggillant, compescentur: et tu sempiternam gloriam adipisceris. Περί κρίσεως. Πρώην μὲν ἔγραφον, ἐλπίζων σε τῆς κακίας ἀπὸ αλλαγήσεσθαι, καὶ πρὸς καθαρὰν ὑγίειαν ἀναδρα μεῖσθαι· νῦν δὲ κινδυνεύω, ὑπὲρ τοῦ μὴ καὶ ἄλλους εἰς τὸ βάραθρον τῆς πονηρίας ὑπὸ σοῦ ἐμβληθῆναι, ποιεῖσθαι τὸν λόγον Εἰ τοίνυν μὴ βούλει σῶσαι σαυτόν, τί καὶ ἑτέροις λυμαίνῃ; Τί καὶ τὰς ἄλλων τιμωρίας έλκεις ἐπὶ τὴν ἀθλίαν σαὐτοῦ κεφαλὴν, τὰς χρεμετιζούσας επιθυμίας μὴ ἀνασειράζων, ἕως ἂν αὐτῶν αἱμάξῃς τα στόματα, ἀλλ᾽ ἄδειαν αὐταῖς διδούς Αρμων όποι βούλονται; Ανασείραζε τοίνυν αὐτὰς ἵνα μὴ τἀναντία τῶν Νινευΐτῶν ὑπομείνῃς. Ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνοι φοβηθέντες τὰ ῥήματα, οὐχ ὑπέμειναν τὴν ἀπὸ τῶν πραγμάτων τιμωρίαν· οὕτω καὶ σὺ τῆς ἐπὶ τῶν ῥημάτων καταφρονῶν ἀπειλῆς, τὴν ἀπὸ τῶν πραγμάτων υποστήσῃ κόλασιν. De indicio. ΠΑ'. - ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ἐπειδὴ τοὺς τὰς θεωρίας ὑποφαίνοντας καὶ το γράμμα εἰς τὸ πνεῦμα μεταρυθμίζοντας, οὐκ οἶδ' όπως αιτιασάμενος, καίτοι πολλάκις ὠφέλιμά τινα τοῖς ἀπροωμένοις λέγοντας, αὐτὰ τὰ πράγματα έρμηνευθήναι τοι λιπαρώς παρεκάλεσας, και προεξάλλου δι' ήν αἰτίαν ὁ λεπρὸς καὶ ὁ γονοῤῥυής, οι τε τὰ ἄλλα νοτοῦντες ἀκούσια νοσήματα, ἀπείρχθησαν τῶν ἱερῶν περιβόλων· ἐβουλόμην μὲν σιγῆσαι· οὔτε γὰρ βάδιον, οὔτε εἰ βᾴδιον ἦν, ἔπρεπε τὰ τῆς φύσεως ἐκπομπεύειν μυστήρια. Αλλ' ἐπειδὴ καὶ δευτέροις ἐξεδιάσω με γράμμασιν, ὡς ἂν οἷός τε ὦ, συνεσταλμένως φράσω. Ἐπειδὴ γὰρ τεθέσπιστο, καὶ διὰ τὴν τῶν ἀνδρῶν σεμνότητα, καὶ διὰ τὴν τῶν γυα ταικών τιμὴν, καὶ δι' αὐτὸ τὸ πράγμα (οσιότητος γὰρ τὰ τοιοῦτο πνεί), καὶ Πρὸς γυναῖκα ἐν καθαρισμῷ ἀκαθαρσίας αὐτῆς οὐκ εἰσελεύσῃ· πολλοὶ δὲ ἐν ἀφ * Levit. xiii, xxi, Num. v, 1 seqq. Noper ad te scribebam, sperans føre ut a vitė. te subduceres, atque ad purain et integramı sanitatem redires. 157 Nunc autem ea de causa serino nem habere periclitor, ut ne alii quoque in improbitatis voraginem abs te conjiciantur. Quocirca si tuæ ipse sainti consulere recusas, quid aliis etiam labem et exitium affers? Quid aliorum etiam cruciatus in miserum tnum caput trahis? dum hinnientes cupiditates non tantisper restringis, quoad carui ora cruentaris, verum iis, quo velint, impetum faciendi potestatem facis. Has itaque restringe atque coerce, ne alioqui contra, ac Ninivitis, tibi accidmt. Ut enim illi verbis perterrefacti, reipsa supplicium minime sustinuerunt: sic tu quoque verborum minas nihili pendens, reipsa pœnam subibis. LXXXI. - ATHANASIO PRESBYTERO. Quoniam eos, qui mysticos sensus indicant, litteramque in spiritum commutant, etiamsi utiiia quædam auditoribus dicant, nescio qua de causa reprehendens, res ipsas tibi explicari obuixis precibus a me contenlisti, illudque proposuisti, quidnam causæ sit, quamobrem leprosus seminisque profuvio laborans, aliique item qui morbis minine voluntariis tenebantur, sacrosancto templi ambitu prohibebantur, silentio quidem lubenter ulerer. Nam nec facile est, necsi facile esset, conveniret natura arcana divulgare. Quoniam autem iterum jam per litteras vim mihi attulisti, quam brevissime polero istud expediam. Quandoquidem enim, tum ob virorum honestatem et gravitatem, tum ob mullierum honorem, tum ob rem ipsam (sanctitatem enim res hæc redolet) lege cautum erat, ne vir að Κινδυνεύω ποιῆσθαι τὸν λόγον. Billo, sermonem habere periclitor. Malim, sermo mihi instituendus est. RITT. Pro αὐτὰς cod. Alt. ponit ταύτας. Possis. Pro υποφαίνοντας rod. Alt. habet ύφαία νοντας. ID. PATROL. GR. LXXVIII.

axorem suam, quo tempore ab iinpuritate sua se έδρῳ οὖσαις καὶ καθαιρομέναις ταῖς γυναιξίν, ἢ καὶ repurgabat, ingrederetur *: multi autem cum uxoribus, dum in menstruo sunt, aut sese perpurgant, aut etiam prægnantes sunt, libidinis œstro vel potius furore perciti congrediuntur, atque illæ nescio quonam pacto id ferunt (quamvis animantes rationis expertes post conceptum ad venereum congressum minime occurrant. Qua etiam ratione nonnullis placet, feminam θηλυτέραν dictam esse habita comparatione cum feminis animantibus, propterea quod hæ ob generis duntaxat propagationem coitum admittant: mulieres autem fortasse ob salacitatem et impudicitiam, tametsi alioqui muliebris libido atque appetentia exstinguatur. Natura enim vel in effingendo atque efformando ſetu recens nato, vel in corporis purgatione occupatur); porro sapenumero contingebat, ut viri semen cum impuro mulieris semine permistum, corpus haud purum ac probe temperatum, verum variis ac multiplicibus morbis obnoxium effingeret: his malis ut occurreret legislator, eos qui ex hujusmodi concubitu nati essent, a templi aditu hoc loco proscripsit, atque a sacris conventibus submovit, ut ne in posterum hujusmodi flagitia perpetrare auderent. Quod autem hæc causa sit, ex iis quæ apud Ezechielem scripta sunt, liquido apparet. 158 Illic enim Deus probum virum laudibus efferens, peccatorem autem insectans, illum cum muliere menstruata consuetudinem minime habuisse ait, hunc autem habuisse. Quod si illud dixeris, iis, qui flagitia admisissent, poenam constitui oportuisse, hoc ego responderim: Et quod tandem gravius supplicium excogitari potest? Nam cum eos, quos in lucem ediderint, quosque multo etiam quam se clariores ac celebriores videre optabant, nec precationum, nec solemnitatum, nec urbium, nec sacrorum conventuum participes esse perspiciunt, cogites veliin quo doloris cruciatu afficiantur. Ac propterea illud quoque, ni opinione fallor, lege sancitumn est: Εt erit, omnis anima, quæ non circumcisa fuerit die octavo, exterminabitur e populo suo “. Quod quidem nonnulli ex iis, qui hoc dictum ad animæ circumcisionem transtulerunt, tanquam a ratione alienum rejecerunt. Dicendum enim erat, inquiebant, eum qui non circumcideret filium suum, exterininatum iri, non autem immaturæ ætatis infantem. Ego vero etsi ad animam proprie spectat hic sermo, tamen ne litteralem quidem sensum improbo ac rejicio, Nam hic quoque eadem sententia servabitur. Siquidem parentibns acerbius est supplicium, cum pueri exitio dantur. Nam pueri fortasse, si, antequam ad cam ætatem pervenerint, quæ bona et mala inter- • Levit. IV, 10 Gen. xvul ἐγκύοις τυγχανούσαις, δι' οἶστρον καὶ ἀκολασίαν, μᾶλλον δὲ μανίαν, ὁμιλοῦσι, κἀκεῖναι οὐκ οἶδ' ὅπως ἀνέχονται (καίτοι τῶν ἀλόγων ζώων μετὰ τὴν σύλληψιν εἰς κοινωνίαν μὴ ἀπαντώντων. Διὸ καὶ θηλυτέραν φασί τινες κεκλῆσθαι τὴν γυναῖκα, κατὰ σύγκρισιν τῶν θηλέων ζώων, ώς τούτων μὲν διὰ τὴν διαδοχὴν τοῦ γένους καταδεχομένων τὴν κοινωνίαν· τῶν δὲ γυναικῶν ἴσως δι' οίστρον καὶ ἀκολασίαν, καίτοι τότε σβεννυμένης τῆς γυναικείας ἐπιθυμίας. Η γὰρ φύσις, ἢ περὶ τὴν διάπλασιν τοῦ ζώου ἀσχο λεῖται, ἢ περὶ τὴν κάθαρσιν)· συνέβαινε δὲ πολλάκις τὸ τοῦ ἀνδρὸς σπέρμα, τῷ ἀκαθάρτῳ τῆς θηλείας απ ματι μιγνύμενον, σῶμα ἀναπλάττειν οὐ καθαρὸν, οὐδὲ εὔκρατον, ἀλλὰ ποικίλοις πάθεσιν εὐάλωτων· ταῦτα βουλόμενος ὁ νομοθέτης προαναστείλαι τὰ κακά, τοὺς ἐκ τ[οι]ούτων συνουσιών τεχθέντας, ἀπει κήρυξεν ἐνταῦθα, καὶ τῶν ἱερῶν συνόδων ἀφώρισεν, ἵνα μηκέτι τολμήσαιεν τοιαῦτα ὁρᾷν. Οτι δὲ αὕτη ἐστὶν ἡ αἰτία, δῆλον ἐκ τῶν ἐν τῷ Ἰεζεκιὴλ ἀναγε γραμμένων. Ἐκεῖσε γὰρ τὸν μὲν δίκαιον ἀνακηρύτ των ὁ Θεὸς, τὸν δὲ ἁμαρτωλὸν ἀποκηρύττων, τὸν μὲν ἔφησε γυναικὶ ἐν ἀφέδρῳ οὔσῃ μὴ προσεληλυθέναι, τὸν δὲ προσεληλυθέναι. Εἰ δὲ φαίης, Τοῖς ὁρῶσι την τιμωρίαν ὁρίσαι ἐχρῆν, φαίην· Καὶ ποία ταύτης τι μωρία χαλεπωτέρα; Οταν γὰρ ἴδοιεν τοὺς ἐξ αὐτῶν τεχθέντας, οὓς τύχοντο πολλῷ ἑαυτῶν δοκιμωτέ ρους ἰδεῖν, μήτε εὐχῶν, μήτε πανηγύρεων, μήτε πόλεων, μήτε ἱερῶν συνόδων μετέχοντας σκόπει πό την υποστήσονται βάσανον. Διὰ γὰρ τοῦτο, κἀκεῖνο, ώς οἶμαι, νενομοθέτηται, Καὶ ἔσται πᾶσα ψυχή, ήτις ἂν μὴ περιτμηθῇ τῇ ὀγδόῃ ἡμέρᾳ, ἐξολοθρευθήσεται ἐκ τοῦ λαοῦ αὐτῆς. Ὅπερ τινὲς ὡς ἄλογον παρεγράψαντο τῶν εἰς τὴν τῆς ψυχῆς περιτομὴν τὸ ῥητὸν μετακομισάντων. Εχρήν γὰρ, ἔφασαν, ῥηθῆναι, τὸν μὴ περιτέμνοντα τὸ παιδίον αὐτοῦ ἐξολοθρευθή ναι, μὴ μὴν τὸ ἄωρον νήπιον. Ἐγὼ δὲ, εἰ καὶ πρὸς τὴν ψυχὴν βλέπει κυρίως ὁ λόγος, οὐδὲ τὸ γράμμα παραγράφομαι. Κανταῦθα γὰρ ἡ αὐτὴ ἔννοια σωθής σεται. Τοῖς γὰρ πατράσιν ἀργαλεωτέρα ἐστὶν ἡ τι μωρία, ὅταν τὰ παιδία εξολοθρευθείεν. Ἐκεῖνα μὲν γὰρ τυχὸν, εἰ καὶ πρὸ τῆς διαγνωστικῆς τῶν καλῶν καὶ τῶν οὐ τοιούτων ἡλικίας τελευτήσοιεν, οὐδ' εἰ ἐν τιμωρίᾳ γεγόνασιν, εἴσονται. Εἰ δὲ καὶ ἔλθοιεν εἰς τὴν διαγνωστικὴν ἡλικίαν, οὐ πάνυ χαλεπῶς ἐνέγ κοιεν τὸ πρᾶγμα, τῆς συνηθείας τὴν τιμωρίαν ἐξει μαριζούσης, καὶ μάλιστα, ὅτε οὐδὲ ἑκούσιον ἐστι τὸ ἔγκλημα. Οἱ δὲ γονεῖς ἀνυπόστατον ύπομε νοῦσι τὴν τιμωρίαν. Ει τοίνυν νενόηταί σοι τὸ εἰρη μένον περὶ τῶν ἀκουσίων παθῶν (περὶ γὰρ τῶν ἑκουσίων οὐκ ἂν οἶμαί σε ζητήσειν· οἶσθα γὰρ ὡς Οζίας τῇ ἱερωσύνῃ οὐ δεόντως ἐπιπηδήσας, καίτοι & Codl. iidem, καταδέχονται. PossIN. Pro δοκιμωτέρους corrige ex iisdem codd. ὐδοκιμωτέρους. ID. Παρεγράψαντο. Hujus verbi e regione in ora cod. Ali, alia lectio suggeritur παρετρέψαντο. 13. Pro ὅτε cod. Vat. 649 scribit, ὅτι. Ib.

$95 EPISTOLARUM LIB.II.-EPIST. LXXXIV. βασιλεὺς ὤν, ἐλεπρώνη), τῷ Θεῷ χάριν ἴσθι. Εἰ δὲ noscendi facultatem habet, e sit discesserint, ne μὴν ἀποδοχῆς ἂν εἴην δίκαιος παρὰ τῶν νοούντων τυχεῖν, ὅτι τὸ πρέπον καὶ τὸ σεμνὸν τῆς σαφηνείας ἐνταῦθα προετίμησα, τὰ τῆς φύσεως μὴ ἐκπομπεύσας μυστήρια. quidem scient an pœnani aliquam pertulerint: quod si etiam ad eam ætatein accesserint, ne graviter quidem et acerbe hanc rem fortasse tulerint, consuetudine nimirum pœnam leviorem reddente: ac præsertim com ne voluntaria quidem culpa est. At parentes intolerandum cruciatum sustinebunt. Quocirca si illud abs te intellectum est, quod de minime voluntariis vitiis dictum est (nam de vofuntariis te quæsiturum haud reor. Nec enim te fugit, Osiam, propterea quod contra jus fasque in sacerdotii munus insiliisset, quamvis etiam rex esset, lepram tamen contraxisse), Deo gratiam habe. Sin secus, hoc certe nomine a prudentibus viris mea ratio comprobari debeat, quod hoc loco decori atque honesti majorem rationem habui, quam perspicuitatis, naturæ videlicet arcanis haudquaquam evulgatis. ΠΒ. - ΙΩΑΝΝΗ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. DB. Οὐδεὶς, ὡς ἔγωγε οἶμαι, ἀνδρεῖον ἔχων φρόνημα, καὶ τῆς τοῦ ἀνδρὸς προσηγορίας ἄξιος, τῇ τῶν ἀν δρογύνων θέα ἁλίσκεται, τῶν τὸν ἀνθρώπινον ἐξορ χουμένων βίον· καὶ τὸ τηνικαῦτα μάλιστα εὐδοκι μούντων, ἡνίκα ἂν ὡς μάλιστα έκκαυθῶσιν. ΠΓ. G LXXXII. JOANNI SCHOLASTICO. Nemo, ut opinor, qui quidem virilem animum habeat, ac viri nomine dignus sit, cinædorum spectaculo capietur, qui humanam vitam palam enuntiant, ac tum maxime clàri ac celebres sunt, cum maxime exarserint. · EMILIANO ET PELAGIO DIACONIS. Quod sermo blandus ac sapientiæ plenus medicamenti cujusdam instar iracundiam e medio corde ferventem exstinguere queat, perquam exploratum habeo. Num autem in nostris quoque sermonibus pharmacum 159 quoddam, quod iram sedare atque consopire possit, invenire liceat, illud vero non item explorate novi. Verum si quidem aliquid profecisse alirmem, præclare res habebit. Sin anteni conatus meus frustra fuerit, maximum quidem marorem accipiam, at minime tamen mihi ipsi succensebo. Quoniam igitur contentio ac simultas vestra in longissimum usque porrecta, non modo vos, sed etiam multos alios gravissime convulneravit, illud quidem pervelleu, vos eam exstinguere ac delere, atque ad amicitiam redire. Si vero hoc nondum, ut quidam aiunt; fieri potest, at certe inmodicam hane contentionem animorumque pertinaciam silentio enervare, ac non dicendis tacendisque eam adaugere. Nam si, quæ nefas est, alter adversus alterum proloqui desinatis, sensim ac paulatim exstincta et prostrata contentio, ut amicitia excitetur, efficiet. Quemadmodum enim iis, qui adversa valetudine laborant, gravius non se habere, melius se habendi initium fuerit (etenim in acutissimis morbis idem valetudinis status pro meliore statu hand immerito habetur): sic etiam vobis gravi morbo correptis (neque enim est quod vosΑΙΜΙΛΙΑΝΟ ΚΑΙ ΠΕΛΑΓΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟΙΣ. Ὅτι μὲν λόγος πραὺς καὶ πάνσοφος, βοηθήματος δίκην σβέσαι δύναται θυμὸν ἐκ μέσης καρδίας ζέοντα, μάλα ἀκριβῶς οἶδα. Εἰ δὲ καὶ ἐν τοῖς ἡμετέροις λόγοις ένεστι φάρμακον εὑρεῖν κοιμίσαι δυνάμενον, τοῦτο δὲ οὐκέτι σαφῶς ἐπίσταμαι. ᾿Αλλ' εἰ μὲν ἀνύσω, διισχυρισαίμην. Εἰ δὲ διαμάρτοιμι, μάλιστα μὲν λυπηθείην· ἥκιστα δὲ ἐμαυτὸν μεμψαίμην Οὐκοῦν ἐπειδὴ ἡ ἔρις ἡ ὑμετέρα οὐρανομήκης, ὡς φασί, γεγενημένη, οὐ μόνον ὑμᾶς, ἀλλὰ καὶ πολλοὺς ἄλλους εἰς τὰ καίρια ἔτρωσε, βουλοίμην ὑμᾶς ταύτην μὲν σβέσαι καὶ ἀφανίσαι, εἰς δὲ φιλίαν παλινδρομήσαι· εἰ δὲ τοῦτο τέως, ως φασί τινες, οὐχ οἷόν τε, καν τῇ σιωπῇ ἐκνευρίσαι τὴν ἄμετρον φιλονεικίαν, καὶ μὴ ῥητοῖς καὶ ἀῤῥήτοις ρήμασι ταύτην αὐξήσει. "Ην γὰρ παύσησθε & μὴ θέμις καθ' ἑαυτῶν φθεγγόμενοι, ηρέμα καὶ κατὰ μικρὸν σδε σθεῖσα ἡ ἔρις καὶ καταπεσοῦσα, τὴν φιλίαν ἀναζωπυρήσει παρασκευάσει. Ωσπερ γὰρ τοῖς κάμνουσι τὸ μὴ χεῖρον ἔχειν, ἀρχὴ γένοιτ' ἂν τοῦ βέλτιον ἔχειν (ἡ γὰρ ἐν τοῖς ὀξυτάτοις νοσήμασι ταυτότης, βελτίωσις εἰκότως ἐνομίσθη)· οὕτω καὶ ὑμῖν μάλα κάμνουσι (μὴ γὰρ δὴ ὑγιαίνειν νομίζετε, τοιαῦτα εἰς ἀλλήλους παροινοῦντες), τὸ μὴ ἐπιτριβῆναι τὸ πά θος, ἀρχὴ γένοιτ' ἂν διορθώσεως. Είτε οὖν ὑμῖν τέ λεον ἀφανίσαι δόξειε τὴν ἔχθραν, είτε μὴ περαιτέρω προελθεῖν, οὐκ ἀφαιρήσομαι ἐμαυτοῦ τὸ εὔελπι ἄξιον εἶναι λόγου, διὰ λόγους κριθήσεσθαι. ipsos sanos esse existimetis, dum alter in alterum ita debacchamini), si morbus non ingravescat, sanationis principium hoc fuerit. Quare sive vobis inimicitiam funditus delere, ac de medio tollere placeat, sive eam non longius progredi, mihi ipsi bonam spem non eripiam: sermonemque, ut maledicos sermones comprimam, bene impensum esse censebo. ΠΑ'. — ΘΕΩΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. LXXXIV. THEONI EPISCOPO. Εἰ μὲν ἐμοὶ πείθοιο, μηδ' ὅλως· εἰ δὲ σαυτῷ, μὴ Si mihi morem gerendum putas, nullo modo: sin Codd. Vat. 649 et Alt. legunt ἐμαυτῷ μεμ ψοίμην. Possin. Vocem ὑμᾶς ex Vatic. inseruimus, ut vers. sen., τέως post τοῦτο, et epistolae versu penultimo εξελπ: pro εὐέλπιστον recepimus. EDIT. PATA.

μήποτε σύμβουλον ἐν ταῖς ἀμηχανίαις λαβόντες τὴν ἀνάγκην (ἡ δ᾽ ἐστὶ δεινὴ πρὸς ἀπόνοιαν (75'), ὅταν ἀπόγνωσις αὐτὴν ἐρεθίζῃ), τοιαῦτά σε δράσωσιν, οἷα δρᾶν αὐτοὺς μελετᾷς· ἡ γὰρ ἔφορος τῶν δρωμέ νων δίκη, πολλάκις δι' ἀπληστίαν τῶν νικώντων, εἰς τοὐναντίον τὰ πράγματα περιίστησιν. autem tibiipsi, ne hostes tuos in necessitatem ad- πάνυ εἰς ἀνάγκην κατάκλειε τους σαυτοῦ ἐχθρούς modum redigas atque concludas: ne alioqui in extremis rerum difficultatibus necessitatem (quæ subditis sibi a desperatione stimulis, miram ad contumaciam vim habet) in consilium adhibentes, iis malis te multent, quibus eos multare cogitas. Illa enim rerum earum, quæ geruntur, inspectrix justitia, persæpe ob victorum insolentiam et importunitatem, rerum statum in contrarium commutat. LXXXV. EULOGIO PRESBYTERO. Sic existimo dæmonem ne probo quidem' ac saneto viro reluctari posse. Idque tum ex eo constat, quod apostoli dæmones in ſugain agebant ", tum ex co quod Paulus Pythonem gentilium cultum sursum deorsumque miscentem sermone profligavit ac depulit s. Quin in martyrum quoque templis gratia ea quæ sanctorum virorum corporibus insidet, eos excruciat. Si igitur hæc ita se habent (quemadmodum ipsamet rerum experientia ostendit), quonam pacto dæmon angelo reluctari potuisset? At nimirum opinor (neque enim affirmo, verum sententiam duntaxat meam profero) id hinc contigisse, ut auctor est Moses, 160 quod cuique nationi angelus attributus est. «Quando enim dividebat gentes Altissimus, inquit ille, quando separabat filios Adam: constituit terminos populorum juxta numerum angelorum Dei s. Quod si dixeris: Quonam igitur modo alter alteri non cedebat? sic respondeau: maxime quidem alterum alteri cessisse: cæterum utrumque divina legis praesidio munitumn alque ob c septum fuisse. Alter enim divinum jussum obtendebat: quod, ut Juda:i, etiam nolentes, minimeque resipiscentes, capilivitate liberarentur, sanciebat. Alter autem Judæorum flagitiis nitens, justum esse contendebat, eos adhuc in exsilio manere. Nain cuin Deus ipsis, si pietatem coluissent, atque ex virtute vixissent, reditum in patriam promisisset, valere oportere illud dictum aiebat, propterea quod a pœnitentia abhorrerent, ac ue ad supplices quidem preccs Deo adhibendas sese convertissent. Nam quod Deus improborum quoque odium laudet, ex iis, quae circa Painees contigerunt, conjecturam facere pos - sumus. Nam cum duas cædes uno eodemque temporis puncto perpetrasset, Deus eum sacerdotio doΠΕ. - ΕΥΛΟΓΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Ἡγοῦμαι, ὅτι οὐδ᾽ ἀνθρώπῳ ἁγίῳ δαίμων ἀντιστῆναι δυνήσεται Καὶ δῆλον μὲν ἀφ᾽ ὧν οἱ ἀπόστολοι δαίμονας ήλαυνον. Δήλον δὲ καὶ ἀφ᾽ ὧν ὁ Παῦλος τὴν Πύθωνα, τὸν τὰ Ἑλλήνων ἄνω καὶ κάτω κυκῶντα λόγῳ ἀπήλασε. Κάν τοῖς μαρτυρίοις δὲ ἡ " έφεδρεύουσα τοῖς σώματι τῶν ἁγίων χάρις, τούτους βασανίζει. Εἰ τοίνυν ταῦθ' οὕτως ἔχει, ὡς ἡ τῶν πραγμάτων δείκνυσι πεῖρα, πῶς ἀγγέλῳ αντιστῆναι ἡδύνατο; 'Αλλ' οἶμαι (οὐ γὰρ διατείνομαι ἀλλὰ γνώμην ἀποφαίνομαι), ὅτι ἐπειδὴ κατὰ τὸν Μωσέα ἑκάστῳ ἔθνει ἄγγελος ἀπενεμήθη «Οτε γὰρ διεμέριζε, φησίν, ὁ Ὕψιστος ἔθνη, ὡς διέσπειρεν υἱοὺς ᾿Αδάμ, ἔστησεν ὅρια ἐθνῶν κατά ἀριθμὸν ἀγγέλων Θεοῦ.» Εἰ δὲ φαίης· Πῶς οὖν οὐ παρεχώρει θάτερος θατέρω; φαίην, ὅτι μάλιστα μὲν παρεχώρησε, πλὴν ἀμφότεροι τῷ θείῳ διισχυρίζοντα νόμῳ. Ο μὲν γὰρ τὸ θεῖον προεβάλλετο πρόσταγμα, τὸ θεσπίζον ἀπολυθῆναι τῆς αἰχμαλωσίας, καὶ μὴ βουλομένους, μηδὲ μετανοήσαντας τοὺς Ἰουδαίου; ὁ δὲ ταῖς τῶν Ἰουδαίων ἰσχυριζόμενος πράξεσι, μένειν ἔτι αὐτοὺς ἐν τῇ ὑπερορία, δίκαιον εἶναι ἔφασκε. Τοῦ γὰρ Θεοῦ εὐσεβοῦσί τε καὶ δικαιοπρα γοῦσιν ἐπαγγειλαμένου τὴν ἐπάνοδον, κρατεῖν δεῖν ἔλεγε τὸ πρόσταγμα, ἀμετανοήτων ὄντων, καὶ μηδ' εἰς ἱκεσίαν τραπέντων. Ὅτι γὰρ καὶ τὸ μισοπόνη ρον ἐπαινεῖ ὁ Θεός, τεκμηριοῖ τὰ κατὰ τὸν Φινεές γεγονότα. Δύο γὰρ φόνους αὐτὸν ἐργασάμενον, ἐν μια καιροῦ ῥοπῇ, ἱερωσύνῃ τετίμηκεν· οὐκ ἂν τοῦτο ποιήσας, εἰ ἀγαθότητα μόνην ἐνομοθέτει. Ἐπειδὴ δὲ καὶ ὁ νόμος διηγόρευε, τὸν ἐξ Εβραίων δουλεύοντα έδόξμῳ ἔτει ἐλευθεροῦσθαι, εἰ δὲ μὴ ἐθέλει, προσἀγεσθαι τῇ θύρᾳ τῆς σκηνῆς, καὶ τρυπᾶσθαι αὐτοῦ τὸ ὠτίον, καὶ μένειν δοῦλον αἰώνιον· τοῦ δὲ χρόνου τῆς ἐλευθερίας φοιτήσαντος, οὐδεμίαν οὗτοι αὐτῆς Η Act. ν, 16. 19 Act. XVI, 16 segg. 1ª Deut. XXXII, 8. Huc pertinet præceptum illud militare, cum desperatis non esse dimicandum; item, hosti fugienti aureum pontem esse substernendum. Ratio hic redditur ab Isidoro. Vide et Ouosandri Στρατη γικόν, et Justi Lipsii Politic. RITT. Pro ἀπόνοιαν cod. Vat. 649 scribit επίνοιαν, et eam lectionem cod. Alt. ut arbitrariam i margine proponit, cum in contextu pariter cum Sfortiano et editis consential. Possin. "Οτι οὐδ' ἀνθρώπῳ ἁγίῳ δαίμων ἀντιστῆκαὶ δυνήσεται. Sic Herines Trismegistus apud Laetantium: Μία φυλακὴ ἀνθρώποις εὐσέβεια· εὐσεβοῦς γὰρ ἀνθρώπου οὔτε δαίμων κακός, οὔτε είμαρμένη κρατεῖ· Θεὸς γὰρ φύεται τὸν εὐσεβῆ ἐκ παντός και κου· τὸ γὰρ ἐν καὶ μόνον ἐν ἀνθρώποις ἐστὶν ἀγαθὸν εὐσέβεια. Κιττ. Vocem ἀγγέλῳ ex cod. Vatic. 649 supplevimus, delelo asterisco. Edit. Patr. Οὐ γὰρ διατείνομαι. De Isidori molestia commemorabili et omnibus imitanda vide notata ad ep. 112 libri iv. et ludicem. Βιττ. "Οτι ἑκάστῳ ἔθνει ἄγγελος ἀπενεμήθη. Sic Joan. Chrysostomus homilia iu Natalem Domini, ὅτι ἑκάστῳ κλίματι ἐφεστήκασιν ἄγγελοι. ID. regione; cod. Alt. notat in margine οὔς. Possis. "

EPISTOLARUM LIB.II.-EPIST. LXXXVII. ἐποιεῦντα πρόνοιαν (ίσως εμφιλοχωρήσαντες τοῖς navit. Quod profecto non fecisset, si bonitatem τα τέροις, καὶ τὴν ἐκείνων ἀσέβειάν τε καὶ πολιτείαν solam lege lata promulgasset. Quoniam autem lex κπλώσαντες)· ὁ τῶν Περσῶν ἄγγελος οὐδαμῶς αὐτοῖς quoque illud præscribebat, ut qui ex llebræorum προσήκειν τὴν ἐλευθερίαν διισχυρίζετο, εἴπερ ὁ νόμος populo servitutis jugum traberet, septiino anno maτοὺς μὲν θέλοντας ελευθεροί, κατὰ δὲ τῶν ἐθελόντων numitteretur, quod si id nollet, ad tabernaculi ostium ξυλεύειν, χυροί τῆς δεσποτείας τὴν ψῆφον, οὐκ adduceretur, ipsiusque auris perforaretur, servusque ἀπανθρωπία νικώμενος, ἀλλὰ τὸ δίκαιον ὑποτιθέμε per omnem vitæ cursuin pernaneret 15; Judei porro, 13:. 'Ο δ' ἕτερος ἄγγελος τὴν ἀγαθότητα ἔμπροσθεν cum liberationis tempus appetiisset, nulla ipsius cura του δίκαιου τιθέμενος, τὴν θείαν χάριν ᾤετο δεῖν tangebantur (fortasse quia libenter inter barbaros νκόν, τὴν καὶ ἀναξίους αὐτοὺς ὄντας ἐλευθερῶσαι commorarentur, eorumque impietatem ac vitæ genus προηρημένην. ὥστε ἀμφότεροι τῷ θείῳ νόμῳ συν imitarentur), idcirco Persarum angelus libertatem γωνίζοντο, ὁ μὲν μισοπόνηρος ῶν, ἡ δὲ ἀγαθός. nullo modo ad eos attinere asserebat (siquidem lex, Αμφότερα γὰρ ὁ Θεὸς ἐπαινεῖ, ἐνίκησε δὲ ἡ χάρις, ut volentes quidem in libertate vindicat, sie contra τῆς ἀγαθότητος τὸ δίκαιον παραγραψαμένης. Εωλος dominationis calculum atque sententiam adversus για τᾶς λόγος μετὰ τὴν θείαν ψῆφον· πολλάκις γὰρ cos, qui servire volunt, confirmat, non illa quidem καὶ στρατιωτῶν ἀμφισβητούντων πρὸς ἑαυτούς, καὶ in hac re crudelitate superata, verum quod justum ἑκατέρου μέρους τὸ δίκαιον προβαλλομένου, ἡ τοῦ est, præcipiens); alter autem angelus, bonitatem juβασιλέως ψῆφος λύει την φιλονεικίαν. Ταῦτα δὲ καὶ stitiæ anteponens, divinam gratiam, quæ ipsos, Ελέγετο καὶ ἐγίνετο πρὸς τὸ συμφέρον, ὥστε τὸν μὲν quanquam immerentes liberare constituerat, victoΔανιήλ γνώναι, ὅτι εἰσηκούσθη, τὸν δὲ λαὸν ἀκού riam ferre debere censebat. Ac proinde uterque diκαντα, ὅτι καὶ ἀνάξιον αὐτὸν ὄντα σώζει, διά τε τὴν vinæ legi subsidium ferebat, ille nimirum quod imοποίαν ἐπαγγελίαν, καὶ τὴν τοῦ δικαίου πρεσβείαν, proborum odio teneretur, hic autem quod benigniσως ρονέστερον γενέσθαι, καὶ ἐπιθυμῆσαι τῆς ἐπαν tate præditus esset. Deus enim utramque virtutem βου, ὡς μεγίστων τευξόμενον ἀγαθῶν, εἰ τῆς πα- laudat: vicit autem ad extremum gratia, bonitate τρίδος αὖθις ἀξιωθείη. videlicet justitiam submovente. Putida quippe posɩ drinam sententiam est omnis oratio. Nam etiam persæpe, duobus militibus inter se contendentibus, sque utraque parte jus sibi vindicante, regis calculus jurgium exstinguit. Hæc autem utilitatis causa tam dicebantur, tum fiebant: nempe ut et Daniel preces suas exauditas esse intelligeret, et populus cum se a Deo, partim ob ipsius pollicitationem, partim ob justi viri deprecationem, etiam immerentem salutem consequi audiisset, ad meliorem frugem se reciperet, reditumque expeteret, tanquam ingentibus bonis potiturus, si divino beneficio in patriam rediret. " 09. - ΕΥΔΑΙΜΟΝΙ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Ἐπειδὴ γέγραφας δι᾿ ἣν αἰτίαν πολλοὶ πολλάκις τ ετι πεπλημμεληκότες, οὐ τὴν αὐτὴν ἔδοσαν επην φημί, Ἐπειδὴ πολλή ἐστι τοῦ κριτοῦ ἡ ἀκρί δεις. Ἐν γὰρ τοῖς πταίσμασιν οὐ τὸ εἶδος ζητείται μόνον τοῦ ἁμαρτήματος, ἀλλὰ καὶ ἡ γνώμη τοῦ ἀμερώντος, καὶ τὸ ἀξίωμα, καὶ ὁ καιρὸς, καὶ ὁ τό τους, καὶ τὸ γένος καὶ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν εἰ ἐλυπήθη, εἰ ἔσθη, εἰ ἀναλγήτως διετέθη, εἰ ἐνέμει γεν, εἰ μετέγνων, εἰ ἐκ περιστάσεως, εἰ κατὰ ἀγάτην (801, εἰ κατὰ μελέτην. Καὶ πολλὰ ἕτερά ἐστι, δι' ὧν ἡ βάσανος αὕτη χωρεῖ· καὶ καιροῦ διαφορὰ Εξετάζεται, καὶ πολιτείας κατάστασις. Οὐ γὰρ ὁ πρὸ νόμου, καὶ μετὰ νόμον, καὶ μετὰ τὴν χάριν τὴν αὐτὴν ἁμαρτίαν ἁμαρτών, τὴν αὐτὴν δίκην ὑφέξει· ἀλλ' ὁ μὲν ἡμερωτέραν, ὁ δὲ ἀκριβεστέραν, ὁ δὲ απαραίτητον. Ταῦτα γὰρ πάντα διαρρήδην ἐν ταῖς κρύς Γραφαῖς κεκήρυκται. ΠΖ'. - ΠΙΣΤΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τοιαῦτα καὶ λέγε, καὶ πρᾶττε, δι' ὧν καὶ εἴης καὶ \* Num. XIIV, 1 seqq. 15 Exod. xx, 1 seqq. 161 LXXXVI. EUDÆMONI SCHOLASTICO. Quoniam per litteras ex me quæsivisti, quidnam sit, quamobrem multi persæpe iisdem flagitiis admissis non iisdem pœnis affecti fuerint: respondeo id hinc fieri, quod magna sit judicis integritas et sinceritas. Etenim in peccatis, non ipsa tantu: peccati species quæritur, verum etiam ejus qui peccavit animi sententia, et dignitas et tempus, et locus, et sexus el post admissum scelus, an ex scelere voluptatem ceperit, an omni doloris sensu caruerit, an in scelere perstiterit, an pœnitentia ductus sit, an casu aliquo peccarit, an ex amore, an de industria. Ac multa item alia sunt, per quæ hoc examen grassatur. Nam et temporis discrimen expenditur, et vitæ degendæ status. Non enim is qui ante legem et qui post legem, et post gratiam, iden peccatani admisit, eadem poena multabitur: verum ille mitiore, alter graviore, postremus acerbissima. Hæc enim omnia in sacris Scripturis aperte prædicata sunt. LXXXVII. PISTO DIACONO. Haec et dicito, et facito, per quæ et sis et 179) Pro τὸ γένος codl. Vat. 649 legit ή ρίζα, el cod. Alt. ¡n margine camidem lectionem offert, in routeslu tamen edito consonans, uti et cod. Sfort. Possi Εἰ κατὰ ἀγάπην. Bill., an ex amore. Melius puto quod in B. C. [et cod. Vat. 649 et Alt.] legitur, ἀπάτην, id est, an dolo et fraude inducius. Μιττ.

νομίζοιο, οὐ μόνον εὐσεβέστατος, ἀλλὰ καὶ δικαιώ existimeris, non modo piissimus, verum etiam justissimus. LXXXVIII.· ASCLEPIO EPISCOPO. Quoniam ad me scripsisti te mirari quod Christus discipulos suos, qui mulierem eam, quæ ingentis pretii unguentum effundere minime dubitarat, increpuerant, represserit, praesertim cum eorum sermo pauperum commodis consulere videretur; hoc aio: Eum qui de eleemosyna tot ac tantos serinones habebat, eamque sacrificiis anteponebat, nunc eamdem, quod tu existimas, minime propulisse. Nam qui dixit, «Misericordiam volu, et non sacrificium ¹; › et: «Beati misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur 18;, et: Quandiu fecistis uni ex fratribus meis minimis, mihi fecistis ", › haudquaquam in contrarium recidisset. Verum quoniam mulier ea quæ accesserat, oleum effundere antevertit, absurdissimum esse divina sapientia judicavit ipsius fidem obterere. Atque ipsius patrocinium suscepit, iisque verbis usus est, ‹ Bonum opus fecit”.› Ac vide sapientiam omni orationis facultate prastantioremn. Non enim dixit, Bonum opus factumn est, sed, fecit. Neque enim ipsum facinus privatim expendit, verum una cum mulieris persona; perinde ac si diceret: Quandoquidem senel hoc fecit, laude atque commendatione digna est. Quamobrem perfectam quamdam ac numeris omnibus absolutam virtutem ab ea ne requiramus: verum, qua fieri potest, coronam ei texamus. Nam si non hoc sensu mulie. τατος. ΠΙΡ. — ΑΣΚΛΗΠΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ἐπειδὴ γέγραφα; θαυμάζειν ὅπως ὁ Χριστὸς τοὺς φοιτητὰς ἐπεστόμισεν ἐπιτιμήσαντας τῇ πολύτιμου μύρον ἐκχεῖν μὴ παραιτησαμένῃ καίτοι δόσ ξαντας τὸν ὑπὲρ τῶν πτωχῶν ποιείσθαι λόγον· φημι, ὅτι οὐκ ἂν ὁ ἄνω καὶ κάτω περὶ ἐλεημοσύνης δια λεγόμενος, καὶ ταύτην τῶν θυσιῶν προκρίνων, νῦν ταύτην, ὡς νομίζεις, ἐξέβαλεν. Ὁ γὰρ λέγων, «Ελεον θέλω, καὶ οὐ θυσίαν·, καὶ, ο Μακάριοι οι ελεήμο νες, ὅτι αὐτοὶ ἐλεηθήσονται·» και, «Εφ' ὅσον ἐποιή σατε ἑνὶ τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοὶ ἐποιήσατε, ν οὐκ ἂν εἰς τουναντίον περιετράπη. Αλλ' ἐπειδὴ ἡ προσελθοῦσα γυνή εφύη ἐκχεῖν τὸ ἔλαιον, ἀτοπώτατον ἡγήσατο ἡ θεία σοφία πηρῶσαι αὐτῆς τὴν πίστιν. Διὸ καὶ συνηγόρησεν αὐτῇ, καὶ εἶπεν· • Εργον γὰρ καλὸν ἐποίησεν.» Ορα τὴν άῤῥητον σοφίαν. Οὐκ εἶπε, Καλὸν ἔργον γέγονεν, ἀλλ᾽, Ἐποίησεν. Οὐ γὰρ αὐτὸ καθ' ἑαυτὸ τὸ πρᾶγμα ἐξετά ζει, ἀλλὰ μετὰ τοῦ προσώπου τῆς γυναικός, οἱονεὶ λέγων· Ἐπειδὴ ἅπαξ ἐποίησεν, ἀποδοχῆς ἐστιν ἀξία. Μή τοίνυν τὴν ἀκρίβειαν παρ' αὐτῆς ἐπιζητήσωμεν, ἀλλ' ἀφ᾽ ὧν οἷόν τέ ἐστι, στέφανον αὐτῇ πλέξωμεν. Εἰ δὲ μὴ τούτῳ τῷ νῷ ἀπεδέξατο τὸ γύναιον, ἐχρῆν νομοθετῆσαι πᾶσι μιμήσασθαι αὐτήν. Εἰ δὲ μηδὲν τοιοῦτον εἶπεν, ἔδειξεν, ὡς διὰ συγκατάβασιν ἐκείνην ἀπεδέξατο. Εἰ μὲν γὰρ εἰπόντος αὐτοῦ πεποίηκε, νόμος ἔστω· εἰ δὲ πεποιηκυῖαν οὐκ ἐπόρησε, μὴ εἰς νόμον ἀναγέτωσαν τὴν συγκατάβασιν. Εἰ γὰρ ἐν τῇ Παλαιὰ τὰς θυσίας ἐπιτρέψας ὕστερον ἀνέτρεψε, πως ἐνταῦθα μηδὲ ἐπιτρέψας ἐνομοθέτησεν; Ωσπερ γὰρ εἰ πρὸ τοῦ ἐκχεῖν ἡρωτήθη, ἐκέλευσεν ἂν αὐτὸ πραθῆναι, καὶ δοθῆναι πτωχοῖς· οὕτως μετὰ τὸ ἐκχυ θῆναι ἄτοπον ἦν διὰ τῆς ἐπιτιμήσεως σβέσαι τῆς γυναικὸς τὴν πίστιν. Οὕτω καὶ νῦν ποιοῦσιν οἱ τῶν ἱερωμένων εὐδόκιμοι. Εἰ μὲν γάρ τις εἴποι, Αναθεῖ ναί τι βούλομαι, κελεύουσιν αὐτὸν δοῦναι πτωχοῖς· εἰ δὲ φθῇ ἐκεῖνος κατασκευάσαι, οὐ μόνον οὐκ ἐπιτι· μῶσιν, ἀλλὰ καὶ ἠρέμα ἀποδέχονται, οὐ τοῦτο ἐκεί που προκρίνοντες· οὐδὲ γὰρ διὰ τοῦτο ἐπεδήμησεν ὁ Χριστός, ἵνα χρυσοῦ καὶ ἀργύρου τὰς ἐκκλησίας ἐμπλήσῃ ἀλλ᾽ ἵνα μὴ τὸν ἀναθέντα ἀπορή rem comprobasset, omnibus profecto, ut ejus exemiplum sequerentur, lege lata indicere oportebat. Porro cum nihil ejusmodi dixerit, 162 satis argumenti dedit se ob indulgentem quamdam demissionem eam comprobasse. Nam si cum dixisset, fecit, id sane pro lege habeatur; si autem, cum id fecisset, eam in animi anxietatem minime conjecit, non est cur quisquam indulgentiam hujusmodi in legein trahat. Nam còm sacrificia in Veteri Testamento permissa postea everterit, quonam pacto, quæ hic ne permisil quidem, lege lata sanxisset? Quemadmodum enim, si ante effusum unguentum interrogatus fuisset, haud dubie illud vendi et pauperibus dari jussisset: sic, posteaquam effusum fuerat, mulieris fidein per objurgationem exstinguere absurdum erat. Atque ad eumdein quoque modum nunc faciunt probatissimi quique sacerdotes, Nam si quis dicat, Consecrare atque appendere aliquid volo, id eum pauperibus dare jubent. Sin autem id jam ipse fecerit, nou modo eum non increpant, verum etiam blande ac leniter admittunt; non quod hoc illo melius ac præstantius esse ducant (non enim propterea Christus venit, ut ecclesias auro et argento impleat), sed ne eum, qui hoc donarium obtulit, animi anxietate afficiant. LXXXIX. ALEXANDRO POETÆ. Virtutem nihil est quod adæquet: non modo quia σωσιν. ΠΘ. - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ ΠΟΙΗΤΗ. Ἀρετῆς ἴσον οὐδὲν, οὐ μόνον ὅτι καὶ ἀσυγκρίτῳ 40. so Matth. ** Matth. xxvi, 7 seqq. 17 Osee vi, 6; Matth. ix, 13. 18 Mauth. v, 7. 1º Matth. xxv, " Pro his verbis, τῇ πολύτιμον μύρον ἐκχεῖν μὴ παραιτησαμένη, codd. Vat. 649 et Air. melius egunt, τὸ πολυτελές μύρον ἐκχεῖν ὑπηρετησαμένη. Vers. 12, pro προσελθοῦσα, cod. Alt. scribit, προελ θοῦσα. Vers. 6 ante Ginem ep. pro εἰ δὲ φθῇ cod, Val. 649 legit εἰ δ' ἔφθη. Possin. Confer similem locum epist. 247 hujus libri, RITT.

EPISTOLARUM LIB.II.-EPIST. XC. υπεροχῇ τῶν ἄλλων ἁπάντων διενήνοχεν, ἀλλ' ὅτι ὁ incomparabili quadam exsuperantia res omnes alias καὶ τὰ ἀνώμαλα πράγματα εξομαλίζει, καὶ τὰ ἄνισα έξεσιν. Οὔτε γὰρ ἐν πενίᾳ ταπεινοῦται, οὔτε ἐν δουλεία ἀνελευθέρους ὑπομένει διακονίας, οὔτε ἐν ἀδοξίᾳ συστέλλεται. Αλλ' οὐδ᾽ ἐν πλούτῳ ἐξυβρίζει, οὔτε ἐν ἀρχῇ ἐπαίρεται, ἀλλὰ πᾶσι τούτοις τὴν ἑαυτῆς ἐπισ βέλλουσα ἐπιστήμην, κανονίζει ταῦτα καὶ ῥυθμί ζει, οὐκ ἐκείνοις ἑπομένη, ἀλλ' ἐκεῖνα τῇ ἑαυτῆς τέχνη ἀκολουθεῖν ἀναπείθουσα. Εἰ γὰρ χρὴ ἀκριβῶκαι το Ομηρικόν ἔπος, ὁ συνεχῶς (πρός κάλλος ίσως σωματικών επτοημένος) ἐπὶ στόματος, ως φασι, φέ ρεις, Καλή τε μεγάλη τε καὶ ἀγλαά Εργ' ειδυία μέλλον περὶ ἀρετῆς εἰρῆσθαι δόξει, ἢ περὶ ἧς είν ρηται. Τί γὰρ αὐτῆς μείζον, τί δὲ κάλλιον Τίς δὲ ταύτης λαμπρότερα ἐπίσταται ἔργα, τῆς καὶ τὰς ἱνωμαλίας τῶν πραγμάτων διὰ τῆς ἑαυτῆς φιλοσομας εξομαλίζούσης, καὶ ἴσον τὸ φρόνημα ἐν ἀνίσοις πράγμασι φυλαττούσης, καὶ ἀοίδιμον ἀπανταχοῦ ἐσῇ κατασκευαζούσης κλέος, καὶ τοὺς μὲν συμφοραῖς περιπίπτοντας παρακαλούσης, τοὺς δὲ ὑπὸ Ευημερίας εξυβρίζοντας σωφρονιζούσης; Πρὸς ταύ την τοίνυν τείνον σαυτοῦ τῆς ψυχῆς τὸ ὄμμα, καὶ αύτης τὸ κάλλος περισκόπει, ἵνα ἐραστὴς αὐτῆς μέτερος γενόμενος, ἐπαινοῖο παρά πάντων καὶ ἐσχηρύττοιο. antecellit, sed etiam quia res quoque iniuime planas et æquabiles complanat, et eas quæ minime æquaæ sunt, exaquat. Nam nec in paupertate deprimitur, nec in servitute illiberalia ministeria et officia sustinet, nec in dedecore contrahitur. Eodemque modo nec in opibus et copiis insolescit, nec in imperio et magistratu animis attollitur, verum bis omnibus scientiam suam adhibens, ea componit ac moderatur, non iis obsecundans, sed ea, ut artis suæ ductum sequantur, adducens. Nam si versum illumn Homericum, quem tu (quia fortasse corporeas pulchritudines ad stuporem usque miraris, perpetuo in ore habere diceris) accurate perpendere oportet: Et pulchra, et magna, operumque eximiorum perita: de virtute potius, quan de ea, de qua dictum est, dictum esse videbitur. Quid enim ea praestantius, quid pulchrius? Quis splendidiora opera novit, quam ejus quæ rerum inæquabiles status per suam philosophiam complanat, eumdemque in disparibus rebus animuın servat, luculentamque ac celebrem sibiipsi glorian conciliat, atque eos quidem, qui in calamitates cadunt, consolatur, eos autem qui ob florentem statuin in contumeliam atque insolentiam prolabuntur, castigat et coercet? Quamobrem ad hane zaimi tui oculum tende, ipsiusque pulchritudinem contemplare, quo ardenti illius amore correptus, ab omnibus lauderis ac prædiceris. 4. - ΑΠΟΛΛΩΝΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Καὶ παρ' Έλλησι μὲν (καίτοι ὑποχειρίους αὐτοὺς ίμων καὶ ἄγων καὶ φέρων αὐτοὺς ὡς ἐβούλετο, καὶ περὶ Ἰουδαίοις (καίτοι καὶ εἰς εἰδωλολατρίαν απο τὰς ἐκμήνας, καὶ εἰς ἀνδροφονία; ἐκλυττήσα;), πλές αἱρέσεις ἔτεκεν ὁ διάβολος. Εἰ δὲ καὶ παρὰ Χριστιανούς πολλῷ πλείους, θαυμαζέτω μηδείς. Πρὸ μὲν γὰρ τῆς ἐνσάρκου τοῦ Χριστοῦ παρουσίας, ὁρῶν τέντας ἀπὸ τῆς κακίας μεθύοντας, καὶ οὐδένα, ὡς Έπως εἰπεῖν, καθαρῶς νήφοντα, ολίγα ἐνέβαλε φιλο νεικίας στάγματα. Ἐπειδὴ δὲ ἧκεν οὐρανόθεν ὁ στ τήριος Λόγος, φέρων μὲν ἡμῖν οὐρανίου πολιτείας δόγματα, τῷ δὲ διαβόλῳ, δι' ὧν τοῖς ἁμαρτάνουσιν ἠπείλει, προμηνύων τὴν ἀναμένουσαν αὐτὸν δίκην (έλεγε γάρ ο Πορεύεσθε εἰς τὸ πῦρ τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ·») τότε δὴ ὁ κοι ὡς ἀπάντων ἐχθρὸς ὁρῶν καὶ τὸ ἡμέτερον γένος, κρέμα καὶ κατὰ μικρὸν τὴν μὲν κακίαν ἀποσειόμε. ναι, την δ' ἀρετὴν προσιέμενον, καὶ τὴν μὲν ἀσέ σαν εξοστρακίζον, τὴν δ᾽ εὐσέβειαν ἀσπαζόμενον· ταύτας δὲ καὶ τῆς καθ᾿ ἑαυτοῦ ἀποφάσεως τὸν δρον, πιδρότερον έπνευσε καθ' ἡμῶν, καὶ τὰς αἱρέσεις Επκε. Τῇ γοῦν εὐσεβείᾳ ἀντιστῆναι μηκέτι δυνάμεκαι τῷ ὀνόματι αὐτῆς εἰς ἀσέβειαν πολλούς χειρ & Malib. xxv, 1. XC. APOLLONIO EPISCOPO: Et apud gentiles (quamvis eos etiam in potestate 163 ac ditione sua habens, ac pro libitu suo ageus ac ferens), et apud Judæos (tametsi eliam_eos velut rabido quodam furore percitos ad idolorum cultum atque homicidia impulisset) multas hæreses diabolus procreavit. Quod si apud Christianos queque multo plures peperit, nemini mirum istud videatur. Nam cum ante carnalem Christi adventum ac præsentiam omnes vitii temulentia laborare, nec ullum, ut ita dicam, pure atque integre sobrium esse conspiceret, idcirco pauca contentionis semina injiciebat. Posteaquam autem salutare Verbual colitus venit, nobis quidem cœlestis vitæ generis documenta ſerens, diabolo autem, per eas minas quas. in peccatores intendebat, ponam, quæ ipsum ma-. nebat, prænuntians (dicebat enim: «lte in ignem qui paratus est diabolo et angelis ejus '1), tum vero communis iHe omnium hostis, tum quod genus nostrum- sensim ac paulatim vitium excutere, ac virtutem admittere, atque impietatem ablegare, ac pietatem amplecti perspiceret, tum quod condemnationis sum decretum audiisset, acrius adversum nos flavit, atque hæreses in lucem protulit. Nam cum VARIA LECTIONES ET NΟΤΑ. Καλή τε, μεγάλη τε, καὶ ἀγλαὸ ἔργ᾽ εἰδυῖα. Homericus uie versus, quem pulcherrime ad virtutem_detorquet Isidorus, exstat Odyss. O, prolatus ah Luno de sua matre ad Ulyssem, Εσκε δὲ πατρὸς ἐμοῖο γυνὴ Φοίνισσ᾽ ἐνὶ οἴκῳ, Καλή τε, μ., etc. Rire. Edit., τί γὰρ κάλλιον. Lacunam explent codd Vatic. 649 et Alt. EDIT. ΡΑΤΒ.

τὴν ἀλήθειαν ἀνατρέψαι πειρᾶται, καὶ τοὺς βίῳ πολ λάκις ἀρίστῳ διαλάμποντας διεφθαρμένοις δόγμασιν ἐκτραχηλίζει. Εν γὰρ αὐτῷ ἔργων καὶ μία σπουδή, πάντας ὁμοῦ, εἴτε διὰ βίας είτε διὰ νόθων δογ μάτων εἰς τὸ τῆς ἀπωλείας μεθ' ἑαυτοῦ καταπον είσαι πέλαγος. Ταῦτα οὖν ἐννοοῦντες, παυέσθωσαν μὲν οἱ τῶν αἱρέσεων ἡγεμόνες τὰ κατὰ τῆς ἀληθείας σπείροντες σπέρματα, ἐννοοῦντες ὡς αὐτοὶ μάλιστα πάντων ἐν μεγίστῳ κινδύνω σαλεύουσι. Πανέσθωσαν δὲ καὶ οἱ τούτων ἀκροαταί, προλήψει μόνη δουλεύον τες, καὶ κατὰ τῆς ἀληθείας νεανιευόμενοι, ἵνα μὴ τὸ μέγα καὶ λόγον καὶ νοῦν ὑπερβαίνον τοῦ Σωτῆρος κατόρθωμα, τόγε ἧκον ἐφ' ἑαυτοῖς, ἀργὸν ἀποφήνωσι Πανέσθωσαν δὲ καὶ οἱ τοῖς ὀρθοῖς μὲν δόγμασιν ἐν αβρυνόμενοι, διὰ δὲ τῆς κατὰ τὸν βίον ῥαθυμίας έλεγ χόμενοι, ταῦτα ὁρῶντες, & νόθους αὐτοὺς τῆς εὐσε βείας φοιτητὰς ἀποφαίνει, καὶ μετὰ τῆς ὀρθῆς πίσ στεως τὴν ἀρίστην πολιτείαν συγκιρνάτωσαν, ἵνα πάντες ἀκούσωμεν τῆς βασιλικῆς φωνῆς ἡμᾶς ἀνακηρυττούσης. pietati jam olluctari nequeat, in id omni auiti γωγῆσαι φιλονεικεῖ· καὶ προσχήματι εὐλαβείας contentione incumbit, ut per ipsius nomen pleros que ad impietatem ducat: atque pietatis specie atque obtentu veritatem evertere conatur, eosque, qui optimæ vitæ laude persæpe excelluernut, per corrupta dogmata obterit. Etenim unicum hoc illi opus, unicumque studium est, ut omnes ad unum, sive per vim, sive per adulterina doginata, in exitii pelagus secum præcipites agat. Haec igitur hresum principes cogitantes, adversus veritatem semina jacere desimant, illud secum reputantes, quod ipsi præ cæteris in sumino periculo versantur. Desinant etiam illorum auditores anticipatæ duntaxat opinioni servire, atque adversus veritatem iun. petum facere: ne alioqui magnum omnique sermone praestantius Salvatoris facinus, quantum quidem in ipsis est, inane atque iufrugiferum reddant. Desinaut item ii, qui rectis quidem dogmatibus gloriantur, verum per vitæ segnitiem ea facere convincuntur, quæ eos nullos ac spurios pietatis discipulos esse coarguunt, atque ad reclam fidem optimam vitæ rationem adjupgant. Sic enim futurum est, ut tem audiamus. και. TIJEODOSIO. PRESBYTERO. omnes Dominicam vocem laudes nostras prædicanΚΑ'. - ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Quoniam in tuis ad me litteris quæsivisti quammain ob causam Areopagus tribunal ilud Atheniense vocaretur, in quo concionem habuit Paulus ss: hoc respondeo hunc locum idcirco hoc nomen consecutum fuisse, quod Mars illic, ut aiunt, judicium subierit. Pagus autem est sublingis locus. In edito G enim loca situm erat hoc tribunal. 164 Unde etiam apud nonnullos Pagarchi appellantur, qui oppidulis aut locis quibusdam imperant, Ἐπειδὴ γέγραφας, τίνος ένεκεν Αρειος πάγος έκαλεῖτο, τὸ ἐν Ἀθήνῃσι δικαστήριον, ἐν ᾧ καὶ ὁ Παῦλος ἐδημηγόρησεν· ἀντεπιστέλλω, Ὅτι ὁ Αρης, ὡς φασιν, ἐκεῖσε δίκας ἔδωκε. Πάγος δὲ, ὁ ὑψηλὸς τόπος. Ἐν γὰρ ὄχθῳ τινὶ ἦν ἐκεῖνο τὸ δικαστήριον ὅθεν καὶ Πάγαρχοι καλούνται παρά τισιν, οἱ τῶν κωμῶν ἢ τόπων τινῶν ἄρχοντες. XCII. ΕΙΒΕΜ. Quandoquidem illud quoque intelligere cupis, cuJusnam sceleris convictus Mars supplicio affectus sit, pudet quidem me narrare, sed tamen exponam. Nam ejusmodi sermo perspicua gentilium refutatio erit, Cum enim eos, quos rerum omnium moderatores atque custodes esse aiunt, nec pudicitiam colere, nec recte atque integre judicare constiterit, multum certe ab eo abfuturi sunt, ut iis divinus honor adhiberi debeat. Ac quidem alios, ne seriponem in lon¬ gius producam, prætermitam (licet alioqui complures proferre queam), unum autem duntaxat commemorabo, qui id, quod abs te quæritur, explanet. Martem Agraulæ, Cecropis, filiæ, usque adeo insano amore exarsisse aiunt, ut cum ejus ælas matrimonii opus nondum ferre posset, ipse tamen, ut erat fervens ac petulans amator, clausum adhuc naturæ folliculum præmature invaserit. Ac puella quidem, ut narrant, teuero adhuc ætatis Dore erat; *ª Act. xvii, 22. Ε.Β. - ΤΟ ΑΥΤΩ, Ἐπειδὴ καὶ ἐπὶ εἰσιν ἁλοὺς ὁ ᾿Αρην, δίκην ἔδω κεν, ἐθέλησας μαθεῖν, αἰσχύνομαι μὲν φράσαι, ὅμως δ' οὖν ἐρῶ. Ἔλεγχος γὰρ ἔσται Ελλήνων σα φῆς τὰ λεγόμενα. Οταν γάρ, οὕς φασι τῶν πάντων διανομεῖς εἶναι καὶ ταμίας, ὀφθεῖεν, μήτε σωφροσύ νην, μήτε τὸ κρίνειν ἔχοντες ὀρθῶς, σχολῇ γ᾽ ἂν εἶεν σεπτοί. Τοὺς μὲν οὖν ἄλλους, ἵνα μὴ μακρόν ποιήσω τὸν λόγον, παρήσω, καίτοι πολλοὺς ἔχων εξο πεῖν, ἑνὸς δὲ ἐπιμνησθήσομαι μόνου, τοῦ τὸ ζητού μενον παρὰ σοῦ σαφηνίζοντος. Αγραύλῃ τῇ Κέκρο πος οὕτως ἐξηττηθῆναι φασι τὸν "Αρεα, ὡς μηδέπω τῆς ἡλικίας αὐτῆς δυναμένης παρθενολύτων ἀνα σχέσθαι γάμων, θερμὸν ὄντα καὶ ἀκόλαστον ἐραστὴν, μύοντα ἔτι τὸν κάλυκα τῆς φύσεως παρὰ τὸν και ρὸν βιάσασθαι. Καὶ ἦν μὲν ἡ παῖς, ὡς φασιν, ἀπα λὸν ἔτι τῆς ἡλικίας τὸ ἄνθος ἔχουσα. Ο δὲ προσκυ νεῖσθαι ἀξιῶν, αὐτοσχέδιον νυμφώνα ταύτῃ ποιεί τοῦδαφος, οὐ πειθοί τῆς κόρης τὸ ἐθελούσιον δείξας, Cod. Alt., εὐσεβείας. Vers. 27 pro διὰ βίας melius legunt cod. Alt. [et Bavar.] δια βίου. Ponit enim duas vias perdendi homines quibus utitur diabolus: pravos mores et falsa dogmata, Priorem designaut illa verba, διὰ βίου, per vitam, solutam vimirum et sceleratam, alterani hac, διὰ νόθων δογμάτων, per adulterina dogmata. Possia.

EPISTOLARUM LIB. II.-EPIST. XCIV. labat, pavimentum ei extemporanei cujuslam thalami loco elicit, atque cum nec verborum blanditis puellæ voluntatem illexisset, nec ii, penes quos id jus erat, eam illi in matrimonium præbuissent, vi atque audacia nuptiarum spolia tulit. Cum igitur diuturnam cuin ea vitæ consuetudinem habuisset, Alcippen ex ea sustulit qua Halirrothius Neplani filius potitus est. At vero Mars liliæ contumeliam infenso animo ferens, eum interfecit: non animadvertens ipse, quod Cecropis filiæ vim attulisset. Et quidem ob vim Agraulæ adhibitam, ne levi quidem reprehensione dignum se ease judicavit: postea quam autem Halirrothius nec ante maturam ætatem puellæ stuprum intulit, nec vim illecebris ac perα) τῶν κυρίων τοῦ δοῦναι τὴν γάμον παρεσχηκότων, ille autem, qui divinos honores sibi adhiberi postμία καὶ θράσει, γάμον ἐληίσατο λάφυρα. Συμβιώσας τοίνυν ἐπὶ πολὺ, ἐκ ταύτης ἄγει τὴν ᾿Αλκίππην, ἣν ἔσχεν 'Αλιρρόθιος, ὁ τοῦ Ποσειδώνος υἱός. ᾿Αλλὰ ευσχεράνας ὁ ᾿Αρης ἐπὶ τῇ ὕβρει τῆς θυγατρός, ἀναι μεῖ τοῦτον, αὐτὸς ἑαυτὸν λαθών, ὡς ἐδιάσατο την Κέκροπος. Καὶ ὅτι μὲν κατὰ τῆς ἐνεγκούσης τὴν βίαν διὰ τὸν γάμον ἐσάλευσεν, οὐδὲ μικρᾶς ἑαυτὸν ἄξιον εἶναι μέμψεως ἐδοκίμασεν· ἐπειδὴ δὲ Αλιφβόθις οὔτε τὸ ἄωρον ὕβρισεν, οὔτε τὴν βίαν τῆς πειθούς προετίμησεν, ἀλλ' ἐποίει συναινεῖν τὴν κόρην τῷ παθεῖν, εἰ μὴ ἡ ἐναλείας αἰδὼς τὸ ἐθελού στον περιέστελλεν· οὕτως ἄξιος εἶναι κολάσεως παρ' αὐτῶν κέκριται, ὡς καὶ διάδικος καὶ κριτὴς καὶ δήμιος αὐτῶν γενέσθαι. Τον χάριν ἐπὶ τοῦ ᾿Αρείου πάγου ὑπὸ τοῦ Ποσειδῶνος αἰτιαθεὶς καὶ ἁλους, αὐ- suasioui prætulit, verum effecit, ut nisi efusus genis τὰς μὲν δίκην δέδωκε, τῷ δὲ τόπῳ πρὸς τὸ στηλιτεύεσθαι τὴν αἰσχύνην τοὔνομα καταλέλοιπε censuit, ut et accusator, et judex, et caruifex ipsius accusalus atque convictus, ipse quidem supplicio infamiam ipsi inurendam, nomen reliquit. ΑΓ. - ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Πολλάκις ἐθαύμασα τὴν ἄγνοιαν τῶν πίστεως μὲν πέρι καὶ πολιτείας ἀρίστης μηδένα ποιουμένων · λόγον, ἐκεῖνα δὲ πολυπραγμονούντων καὶ ζητούντων, Ο μηδ' εὑρεῖν οἷόν τε, καὶ τὸ Θεῖον παροξύνει ζητ τούμενα. Όταν γὰρ ἅπερ ἡμᾶς οὐκ ἠθέλησεν εἰ δέναι, ταῦτα βιαζώμεθα μανθάνειν, οὔτε εἰσόμεθα, (πῶς γὰρ Θεοῦ μὴ βουλομένου;), καὶ τὸ κινδυνεύειν ἡμῖν ἐκ τοῦ ζητεῖν περιέσται μόνον. Επσαντες τοίνυν, ὡς ὑπερφυῆ καὶ μηδαμόθεν ἁλώσιμον, τὴν περὶ τούτων βάσανον, καὶ εἰς τὸν τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ τῆς ἀρίστης πολιτείας καταφυγόντες λιμένα, ἐκεῖθεν ἑαυτοῖς τὴν ἀσφάλειαν περιζώμεθα. ΗΔ'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Καὶ τὸ μὴ μεταγινώσκειν πταίοντα, ὀλέθριον· καὶ τὸ ἀπογινώσκειν, ὀλεθριώτερον. Τὸ μὲν γὰρ ἀπὸ βαθυμίας, τὸ δὲ ἀπὸ ἀναλγησίας φύεται. • ύσῳ δὲ ἀναλγησία ῥαθυμίας χαλεπώτερον, τοσού της ἀπόγνωσις ῥαθυμίας αργαλεώτερον. Τὸ μὲν γὰρ ἀνήκεστόν ἐστι κακόν· τὸ δ' εἰς θεραπείαν βαδιεῖται. Ἐπειδὴ τὸ μὲν κρίσεως ἐστι διεφθαρμένης· τὸ δὲ παραλογισμοῦ καὶ ἀπάτης. Τί τοίνυν ἡμῖν ἐγκαλεῖς ὡς ἀμελοῦσι, καὶ μὴ χαράττουσι πρὸς τὸν δείλαιον Ζών σεμον γράμματα, ἐκείνου δύο τοῖς ἀργαλεωτάτοις βα πτισθέντος κακοῖς, ῥᾳθυμίᾳ τε καὶ ἀναλγησία; Οὐκ ἠμελήσαμεν, ὦ βέλτιστε, ἀλλὰ παρὰ πολλῶν τού του ἕνεκεν πολλάκις παρορμηθέντες κεκμηκαμεν, καὶ λόγων καὶ προτροπῇ, καὶ ἀπειλῇ, καὶ ἐπαγγελία, pudor voluntatem oblexisset, assensum libidini præberet, usque adeo eum supplicio dignum esse fieret. Quo nomine apud Areopagumn a Neptuno affectus est, loco autem, ad sempiternarum vesaniam ἡ XCIII.· THEODOSIO SCHOLASTICO. Sæpenumero eos miratus sum qui cum fidei atque optimæ vitæ curam nullam gerant, ea quærunt ac sollicite investigant, quae nec inveniri possunt, et cum quæruntur, divinam: iram concilang, Nm cum ea, que Deus nobis minime nota esse voluit, tauquam per vim scire contendimus, nec eorum scientiam consequemur (quonam enim modo, Deo nolente?), atque ex hujusmodi investigatione prae ter periculum nibil percipiemus. Quamobrem hujasmodi rerun explorationem, 165 ut natura nostra præstantiorem, captumque omnem excedentem, missam facientes, atque ad rectæ fidei optimeque vivendi rationis portum confugientes, hine nobis securitatem comparemus. XCIV. ISIDORO PRESBYTERO. Et admisso delicto pœnitentia minime duci, perniciosum est; et desperatione affici perniciosius. Illud enim a segnitie ac socordia manat: hoc a slupore atque indolentia. Quanto autem stupor socordia gravior est, tanto quoque desperatio negligentiam gravitate superat. Ille enisu immedicabile mas lum est: huic ad medicinam aditus patet. Quandoquidem ille depravati atque corrupti judicii est; hæc autem circumscriptionis et imposturæ. Quamobrem ne uos accuses, ut incuria laborantes, atque ad miserum Zosimum litteras minime cudentes, cum ille duobus his molestissimis vitiis depressus sit, nempe socordia et stupore. Non enim incuria laboravimus, optime vir, verum a multis hac de causa Cod. Vat. 649 'pro συναινεῖν scribit συναι ρείν. Vers. seq. barbaram lectionem ἡ ἐναλείας αιδώς, corrige ex codd. Vat. 649 et Alt., ἡ ἐν θησ λείαις αιδώς. Vers. inde 3 μεν αὐτῶν iidem cold. scribunt aútų. Possin. De cæde quatuor omnino judicia erant Athenis, ut docet Julius Pollux in Onomastico et Helladius in Chrestomathiis, ut eum refert Photius Bibliothece pag. 874. Ritt. Verba τὴν ἄγνοιαν supplenter ex codd. Va tic. et Alt. apud Possinum. Edit. Patr.

persape incitati, indomitam illam feram, et ser- καὶ κολάσει νουθετοῦντες τὸ ἀμείλικτον ἐκεῖνο θησ mone, et cohortatione, et minis, et pollicitatione, ρίον. Καὶ ὡς ἔοικεν, ἐλάθομεν Αιθίοπα σμήχοντες, et suppliciis ad defatigationem usque monuimus. καὶ ἀνθρωπόμορφον δαίμονα εἰς ἡμερότητα ἐκδιάVerum, uit apparet, illud minime animadvertimus, ζεσθαι φιλονεικοῦντες. Εἰδὼς τοίνυν, ὡς τῶν εἰς nos Æthiopem dealbare, dæmonemque humana forma ἡμᾶς ἡκόντων οὐδὲν οὔτε παρελείφθη, οὔτε παρα præditum ad mansuetudinem et lenitatem pertra- λειφθήσεται, τὰς τὰς αὐτῷ χάρισαι προσευχάς. Τάχα here. Quamobrem istud compertum habeus, nos ni- πως ἀνενέγκοι ἐκ τῆς τοσαύτης μανίας. hil quidquam, quod ad officium nostrum pertineat, nec prætermisisse, nec prætermissuros esse, tuas ipsi preces largire. Sic enim furlasse ex tanta insania emergel. XCV. EIDEM. His quidem ignosci merito queat, qui per lenitatem ad majora percata haudquaquam erudiuntur. Eos auten pana subsequi debet, qui ex lenitale nihil emolumenti percipiunt. Atque hæc hactenus. Quoniam autem scripsisti, tibi quidemn in animo esse de propheticis quibusdam vocibus me interrogare, verum id facere minimé audere, illud rescribo, me infenso animo in te futurum, si te quæ percontari velis, relicere sensero. TIMOTHEO LECTORI. Apparet te divini viri Pauli verbis obtemperare, mentemque lectioni attentam habere. Ac propterea ipse quoque id quod abs te propositum est, explanare conabor. Quæsivisti enim quonam pacto cum rex Balthasar in ipsa nocte oppressus fuerit, his verbis usa sit Scriptura: ‹ Et dixit Balthasar, el indutus est Daniel purpura, et circumdata ´est torqoes aurea collo ejus, et prædicatum est de eo quod haberet potestatem tertius a rege "., Existimo ¡gitur, posteaquam divina sententia, cuortis jam tenebris, in pariete sculpta fuerat (hoc enim verba illa indicant, contra candelabrum), rex autem velementer 166 conturbatus ac metu fractus ac dissolutus erat, regina porro de mentis gradu deturbata, ob regis dissolutionem consuetam, suæque diguitati consentaneam modestiam aspernata, in convivium nocte adhuc vigente insiluit, divinum oraculum a sapientissimo Daniele expositum fuisse, eumque purpura confestim ac torque donatum, inspectante omni exercitu, iisque qui magistratum gerebant (non evim dubiam quin sapientiæ præmia in promptu essent), atque ipsis præsentibus promulgatum, quod tertius in regia dignitate jam futuras LE. TO AYTQ. Ἡ μὲν συγγνώμη ἐκείνοις νέμεσθαι ἂν εἴη δικαία, τοῖς μὴ διὰ χρηστότητος εἰς μείζονα παιδοτριβουμένοις πταίσματα. Ἡ δὲ κόλασις ἔπεσθαι ὀφείλει τοῖς ὑπὸ τῆς χρηστότητος μὴ ὠφελουμένοις. Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον. Ἐπειδὴ δὲ γέγραφας βούλεσθαι μὲν περὶ ῥήσεων προφητικῶν πυθέσθαι, μὴ τολμᾷν δέ· ἀντεπιστέλλω, ὅτι ἀπεχθοίμην ἄν σοι, εἰ αἰσθοίμην σιγώντα & Βρεσθαι βούλοιο. 14. - ΤΙΜΟΘΕΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Ἔοικος πεπεῖσθαι τῷ θεσπεσίῳ Παύλῳ, καὶ τῇ ἀναγνώσει προσέχειν τὸν νοῦν. Διὸ δὴ καὶ αὐτὸς σαφηνίσαι τὸ παρὰ σοῦ προβληθὲν πειράσομαι. Εφης γάρ' Πῶς, εἶχε ἐν αὐτῇ τῇ νυκτὶ ἀπέθανε Βαλτάσαρ ὁ βασιλεὺς, ἔφη ή Γραφή «Καὶ εἶπε Βαλτάσαρ, καὶ ἐνέδυσαν τὸν Δανιὴλ πορφύραν, καὶ τὸν μανιάκην τὸν χρυσοῦν περιέθηκαν περὶ τὸν τράχηλον αὐτοῦ· καὶ ἐκήρυξαν περὶ αὐτοῦ, εἶναι αὐτὸν ἄρχοντα τρίτον ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ;» Οἶμαι τοίνυν ὅτι ἐπειδὴ ἡ μὲν θεία ἀπόφατις σκότους ήδη τυγχάνοντος ἐπὶ τοῦ τοίχου ἐχαράχθη (τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ, κατἐναντι τῆς λαμπάδος)· ὁ δὲ βασιλεὺς ἐταράχθη σφόδρα καὶ παρελύθη ὑπὸ τοῦ φόβου· ἡ δὲ βασίλισσα έχε κρουσθεῖσα τῶν λογισμῶν διὰ τὴν τοῦ βασιλέως πα ράλυσιν, ἀμελήσασα τῆς συνήθους καὶ πρεπούσης εὐκοσμίας, εἰσεπήδησεν εἰς τὸ συμπόσιον ἔτι νυκτὸς οὔσης· τὸ θεῖον θέσπισμα ερμηνεύεσθαι παρὰ τοῦ σοφωτάτου Δανιήλ· καὶ τῇ μὲν πορφύρᾳ καὶ τῷ περιαυχενίῳ παραχρήμα τετιμῆσθαι, παρεστώσης πάσης τῆς στρατιᾶς καὶ τῶν ἐν τέλει (προύκειτο γὰρ δῆλον ὅτι τῆς σοφίας τὰ γέρα), τὸ δὲ κήρυγμα γεγενῆσθαι ἐπὶ τῶν παρόντων, ὅτι τρίτος ἔσται ἐν τῇ βασιλείᾳ, τουτέστι, μετ' αὐτὸν καὶ τὴν βασιλίδα. esset, hoc est, post ipsum ac reginam. Quod si quis Εἰ δὲ, Πληθούσης ἀγορᾶς, εἴποι τις, ἐχρῆν γενέσθαι, id in frequenti foro ac non in aula regia promulgari debuisse dicat, illud sciat, ea quæ in regiis aulis Giunt, ubique etiam vim obtinere. Ea enim divinitus immissa sententia quæ intus confirmatur, ubique viin obtinere consuevit. Quin illud fortasse verisimilius est, praconiuin illud litteris quoque conslgnatum fuisse. Illud porro, quod in palatio factum fuerat, ac jam jamque ubique futurum erat, atque 13 Dan. V, 29. καὶ οὐκ ἐν τοῖς βασιλείοις· εἴποιμεν ὅτι μάλιστα μὲν τὰ ἐν τοῖς βασιλείοις γενόμενα, καὶ παντα χοῦ κυροῦται. Η γὰρ ἔνδον κυρουμένη θειοτάτη ψήφος, πανταχοῦ κρατεῖν πέφυκεν. Ἴσως δὲ μᾶλλον εἰκὸς καὶ ἐν γράμμασι διατετυπῶσθαι. Τὸ δὲ ἐν τοῖς βασιλείοις γεγενημένον, ὅσον οὐδέπω καὶ ἐπὶ πάν των ἐσόμενον, μᾶλλον δὲ καὶ πεπληρωμένον τῇ κρί σει τοῦ προστάξαντος, ὡς γεγονὸς ὁ ἱστοριογράφος Pro νέμεσθαι scribunt νενεμῆσθαι codd. Valic. 649 et Altaemsis. Possin. Verba, είποιμεν ὅτι μάλιστα μὲν τὰ ἐν τοῖς βασιλείοις, que prorsus illuc quadrant, addimus ex Vat. 649 et Alt. EDIT. PATR.

EPISTOLARUM LIB.II.-EPIST. XCIX. ἔθηκε. Διὰ δὴ καὶ Δαρεῖος ὁ Μῆδος, ὁ τὸν τύραννον adeo per ejus qui imperarat, judicium completum διαδεξάμενος, οὐδὲν ἀγνοήσας τῶν γεγενημένων, τῆς ἀνωτάτω τιμῆς αὐτὸν ἠξίωσεν. 47'. - ΑΛΥΠΙ. Ἴσως ἀγνοεῖς, ὅτι οὐδέποτε ἄπορον ἀπόρῳ λύεται· ἀλλ' ἀπὸ τῶν ὁμολογουμένων τὴν πίστιν τῶν ἀμφισβητουμένων λαμβάνειν ειώθαμεν. LH'. 1.Η'. — ΛΕΟΝΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ὀρέγονται μὲν ἀρετῆς, τὴν δὲ ἐπ' αὐτὴν φέρουσαν ὁδὸν ὀκνοῦσιν ἰέναι. Αλλοι δὲ οὐδ' ἀρετὴν εἶναι ἡγοῦνται. Χρὴ γοῦν, τοὺς μὲν πεπεῖσθαι τὸν ἔκνον ἀποθέσθαι, τοὺς δὲ διδάξαι, ὅτι ὄντως ἀρετή ἐστιν ἡ ἀρετή. fuerat, historiographus tanquam factum posuit. Unde etiam Darius Medus, qui tyranno successit, cum nihil eorum, quæ contigissent, ignoraret, eum summo bonore affecit. ALYPIO. Illud fortasse ignoras, id quod dubitationem habet, alia dubitatione minime unquam dissolvi: verum nos ab iis rebus quæ in confesso sunt, controversarum solutionem quærere solere. XCVIII. LEONTIO EPISCOPO. Plerique homines virtutem quidem expetunt: verum iter illud quod ad eam ducit, tenere gravantur. Alii autem virtutem ne quidem esse existimant. Operae pretium igitur est iis quidem, ut segnitiem excutiant, persuadere; hos autem docere, virtutem vere virtutem esse. APHRODISIO PRESBYTERO. Quoniam Judæus quidam, nt ad me scripsisti, inscitiæ plenus divinum evangelistam, quod his verbis usus sit: «Ne ipsum quidem inundum capere posse arbitror eos qui scriberentur libros”, › hyperbolica locutionis damnans,negotium tibi facessivit: operæ pretium est ex Veteri Testamento, quod ipse quoque probat, ac divinum existimal, ea, quas per hyperbolen dicta sunt, in medium producere, ut ille intelligat, evangelistam quoque Vetereın illam Scripturam sequentem, ea scripsisse, quæ scripsit. Quiduam igitur scriptum sit, discamus. De Chananæis quidem urbibus: Urbes muro cinctæ sunt usque ad coelum 28; › de terra autem eorum dictum est: ‹ Terram fluentem lacte et melle *. Denique de navigantibus: «Ascenduut usque ad calos, et descendunt usque ad abyssos ". Haec igitur ille rustice sapiens exponat, 167 non ad allegoriam confugiens, nec moralem sen - sum afferre studens, sed res ipsas explicans. Quod si non potest (necesse est enim ut vel hæc lyperbolice dicta esse fateatur, vel interpretatione opus habere), quid est, quamobrem extremæ inscitiæ adversum se argumentum præbens, evangelistam carpal, qui etiamsi hyperbolen adhibuisse videatur, eam tamen mitigavit, dum dixit, puto? 48. - ΑΦΡΟΔΙΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Επειδή, ὡς γέγραφας Ιουδαίος τις απαιδευσίας ἀνάπλεως, ὡς ὑπερβολὴν καταγνούς τοῦ εἰρηκότος θείου εὐαγγελιστοῦ, «Οὐδ᾽ αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον χωρῆται τα γραφόμενα βιβλία, ο πράγματά σοι παρἔσχεν· ἀναγκαῖόν ἐστιν ἐκ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἦν καὶ αὐτὸς ἐγκρίνει καὶ θείαν ἡγεῖται, τὰ ὑπερβολικώς είρημένα εἰς μέσον ἀγαγεῖν, ἵνα εἰδῇ ἐκεῖνος, ἔτι καὶ ὁ εὐαγγελιστής τῇ Παλαιᾷ ἐκείνῃ ἑπόμενος Γραφή, γέγραφεν & γέγραφε. Τί ούν γέγραπται,μά θωμεν. Περὶ μὲν τῶν πόλεων τῶν Χαναναίων, «Πόλεις τετειχισμένοι ὑπάρχουσιν ἕως τοῦ οὐρανοῦ· περὶ δὲ τῆς γῆς αὐτῶν λέλεκται, την δέουσαν γάλα καὶ μέλι.» Περὶ δὲ τῶν πλεόντων, ο Αγαβαίνουσιν ἕως τῶν οὐρα νῶν, καὶ καταβαίνουσιν έως τῶν ἀβύσσων.» Ἑρμηνευές τω τοιγαροῦν ἐκεῖνος ταῦτα ὁ ἀγροικόσοφος μή καταφεύγων εἰς θεωρίαν, μηδὲ τροπολογεῖν πειρώμε. νος, ἀλλ' αὐτὰ φράζων τὰ πράγματα. Εἰ δ' οὐ δύ ναται (ἀνάγκη γὰρ αὐτὸν λέγειν ἢ ὑπερβολικῶς εἰσ ρήσθαι, ἢ ἑρμηνείας δεῖσθαι), τίνος ἕνεκεν ἀμαθίας ἐσχάτης καθ' ἑαυτοῦ δεῖγμα φέρων ἔδοξεν ἐπιλαμβάνεσθαι τοῦ εὐαγγελιστοῦ, τοῦ καὶ εἰ δόξαντος ὑπερβολῇ κεχρήσθαι κολάσαντος αὐτὴν, διὰ τοῦ εἰρηκέναι, Οἶμαι; Ἐκεῖ μὲν γὰρ ἄκρατός ἐστιν ἡ ὑπερο βολή, ἐνταῦθα δὲ καὶ κεκραμένη. Οὐ γὰρ ἀφῆκεν αὐτὴν ἁπλῶς, ἀλλ' ἐχόλασεν. Ὁ δὲ τὰς ὑπερβολὰς κολάζων, δύο ποιεῖ· καὶ τὸν ἑαυτοῦ δεικνύει πόθον, Etenim illic quidem mera est hyperbole: hic auκαὶ τῆς ἀληθείας άπτεται. Εἰκὸς δὲ μηδὲ ὑπερβολικῶς εἰρῆσθαι. Οὐ γὰρ ἐῤῥέθη, πολλὰ καὶ ἄλλα σημεῖα πεποιηκέναι τὸν Ἰησοῦν ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ, ἀλλὰ ἀδιορίστως πεποιηκέναι. Έστι δὲ αὐτοῦ ἄλλα τα ἔργα τοῦ κόσμου πρεσβύτερα, ἅτινα ούτε γραφή, ούτε βιβλίοις παραδοθῆναι οἷόν τε, οὐ μόνον διὰ τὸ ** Joan. xxı, 25. " Dan. 111, 5. tem temperata. Nec enim eam simpliciter dimisit, sed castigavit ac lenivit. Porro qui hyperbolas castigat, duplicem rein facit: nam et cupiditatem suam indicat, et veritatem attingit. Quin illud quoque probabile est, ne hyperbolice quidem hoc dictum esse. Nec enim dictum est Jesum multa ** Exod. 11!, s Psal. cur, Codd. Vat. 649 et Alt. verba τὴν πίστιν τῶν ἀμφισβητουμένων nobis suggerunt quæ in edito deerat et interpres habuerat. EDIT. PATR. Cod. Vat. 649 pro πεπεῖσθαι legit πεἶσα:. POSSIN. ῾Ο ἀγροικόσοφος. Ὁ ἀπαιδευσίας ανάπλεως, ut supra initio eum vocavit. Vide infra lib. iv, ep. 162. RITT.

καὶ νοῦν εἶναι. Τις γὰρ δυνήσεται διηγήσασθαι τῶν οὐρανίων δήμων τήν φύσιν, τὴν τάξιν, τὴν εὐκο σμίαν, τὸν ῥυθμὸν, τὴν ἐμμέλειαν, τὴν ἀγάπην, τὴν εἰρήνην, καὶ τἆλλα πάντα ἅπερ οὐδ᾽ ἀριθμῆσαι δυνατόν; Εἰ δὲ καὶ εἰς δογμάτων τις μέγεθος και ἀκρότητα ἐκλάβοι τὸ εἰρημένον, οὐκ ἂν διαμάρτος τῆς ἀληθείας. Οἱ μὲν οὖν ἀπόστολοι, ἃ ἐχώρησαν ἔγραψαν, καθώς Πέτρος ὁ κορυφαῖος τοῦ χοροῦ ἐν ταῖς ἑαυτοῦ πράξεσι σαφῶς ἀπεφήνατο· ἐχωρήσαμεν, ἐγράψαμεν· ὁ δὲ κόσμος οὐδὲ τὰ γραφέντα ἐχώρησεν. Ο γὰρ φιλοχρήματος οὐκ ἐχώρησε τὸν περὶ τῆς ἀκτημοσύνης λόγον· οὐδ᾽ ὁ λάγνος τὸν περὶ σωφροσύνης· οὐχ ὁ πλεονέκτης τὸν περὶ δικαιοσύνης· οὐχ ὁ ὡμὸς τὸν περὶ φιλανθρωπίας· οὐχ ὁ θυμώδης τὸν περὶ πραότητος. Εἰ τοίνυν & οἱ ἀπόστολοι ἴσως ἐχώρησαν, ὁ κόσμος οὐκ ἐχώρησε (καὶ βοᾷ ὁ μὲν Χριστός, ότι ο Ο λόγος ὁ ἐμὸς οὐ χωρεί ἐν ὑμῖν· ο ὁ δὲ Παῦλος, Χωρήσατε ἡμᾶς)· & μηδ' οἱ ἀπόστολοι ἴσως ἐχώρησαν, πῶς ἂν ὁ κόσμος ἐχώς ρησε; Κόσμον δὲ καλεῖ, τὸν περὶ τὰ κοσμικὰ καὶ γήινα πράγματα ἐπτοημένον ὄχλον· περὶ οὗ ἐβρέθη • Καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω.» Οὐ χωρεῖ δὲ ὁ εἰρημένος κόσμος οὐ τόπων, ἀλλὰ τρόπων· οὐ διὰ πλῆθος γραμμάτων, ἀλλὰ διὰ μέγεθος πραγμάτ quoque alia signa in hoc numulo fecisse, seul inde- πλῆθος καὶ τὸ μέγεθος, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ὑπὲρ λόγον finite, fecisse. Sunt autem alia ipsius miracula boc mundo antiquiora, quæ quidem nec scripto, nec libris tradi possunt, non modo propter multitudinem et magnitudinem, sed etiam quia sermonis et mentis vim superant. Quis enim coelestium agminum naturam, ordinem, ornatum, concordiam, concinnitatem, charitatem, pacem referre poterit, aliaque omnia, quæ ne enumerando quidem recenseri possunt? Quod si etiam hoc dictum de doguatum magnitudine et summitate quispiam accipiat, a vero minime aberrabit. Ac quidem apostoli ea, quæ ceperunt, litteris complexi sunt, velat Petrus apostolici chori praesul, in eo libro, quo res suas gestas narrąɩ, aperie pronuntiavit. Quæ cepimus, scripsimus: at mundus ne ea quidem, quæ scripla sunt, capere potuit. Nam nec avarus de voluntária inopia sermonem cepit; nec lascivus eum, qui de pudicitia erat; nec alienorum bonorum raptor eum, qui de justitia; nec crudelis eum, qui de bumanitate: nec iracundus eum, qui de mansuetudine. Si igitur, quæ apostoli ceperunt, mundus minime cepit (idque et Christus clamat his verbis nlens, Sermo meus non capit in vobis se: Del Paulus, cum ait, Capite nos "), quæ ne apostoli quidem fortasse ceperunt, quonam tandem modo mundus ea cepisset? Per mundum autem, hominum turbam, mundanarum et terrenarum rerom admiratione perculsam intelligit: de qua dictum est, ‹ Et mundus eum non cognovit **.» Hie porro muudus, non locorum, sed morum, non ob litterarum multitudinem, sed ob rerum magnitudinem, ea minime capit. C. PAULO. Quid ta, cum teipsum ignores, o homo, quæ supra te sunt, quæris? Quid autem dico teipsun? Unum eorum quæ in manibus sunt, mihi expone. Ac tum ea, quæ supra te sunt, curiosius inquirentem, baud accusabo. Ignis ille a quo artes scaturiunt, non modo a ferro, 168 ære et lapidibus, sed etiam ab aquis et lignis naturæ vi exsilit. Hoe ergo miraculum mihi expone: lignone insitus est? qui igitur illud non absumit? At non insitus est; quonam igitur modo ex eo creatur? Cum igitur ignis, sine quo nihil pene quod alicujus pretii sit, homines machinantur (nam et frigori succurrit, et tenebras propulsat, et ad omnem artem ac scientiam adjumento est), nemo explicare queat, quonam pacto in lignis quidem delitescit, nec tamen ea abse Joan. vi, 37.» 1 Corvus, 2. 30 Joan. 1, 10. των. Ρ. - ΠΑΥΛΟ. Τί τὰ κατὰ ταυτὸν ἀγνοῶν, ἄνθρωπε, τὰ ὑπὲρ σαυτὸν ζητεῖς; Καὶ τί λέγω τὰ κατὰ σαυτόν; Εν τῶν ἐν χερσί μοι ἑρμήνευσον, καὶ τότε τὰ ὑπὲρ σαυτὸν πολυπραγμονοῦντα οὐκ αἰτιάσομαι. Τὸ πῦρ ἀφ' οὗ πηγάζουσιν αἱ τέχναι, οὐ μόνον ἀπὸ σιδήρου καὶ χαλκοῦ καὶ λίθων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ ὑδάτων καὶ ξύλων ἐκε πηδεν πέφυκε Διήγησαι οὖν μοι τὸ θαῦμα· ἆρ᾽ ἔγκειται τῷ ξύλῳ; καὶ πῶς οὐκ ἀναλίσκει τοῦτο; 'Αλλ' οὐκ ἔγκειται· πῶς οὖν ἐξ αὐτοῦ τίκτεται; Εί τοίνυν τὸ πῦρ, οὗ ἄνει σχεδὸν οὐδὲν ἀξιόλογον μηχα νῶνται ἄνθρωποι (ἐπίκουρον γάρ ἐστι ψύχους, σκότου δ' ἀλεξιφάρμακον, συνεργὸν δ᾽ εἰς πᾶσαν τέχνην καὶ ἐπιστήμην), οὐδεὶς δύναται φράσαι πῶς ἐμφω λεύει μὲν ταῖς ὕλαις, οὐκ ἀναλίσκει δὲ ταύτας· ὅταν δ' εἰς τὸ ἔξω πηδήσῃ, ἀναλωτικὸν γίνεται τῶν τεκου Post κόσμος continuo subjunge, τόπῳ, ἀλλὰ τρόπῳ, et dele quæ in edito sunt, οὐ τόπων, ἀλλὰ τρόπων. Sic hunc locum emendatum exhibent ambo s:epe memorati codd. Possin. Nota hic ignem ex liguis exsilientem, inter sese videlicet attritis quoad calescant atque ignescant. Ita olim apud Romanos oportebat reparare ignem Vestalem, si forte (quod piaculum apud ipsos grande erat) culpa virginum Vestalium, τῶν ἀεὶ παρθένων, exstinctas fuisset. De quo ita Restus: ‹ Mos erat tabulas salicis materia tam diu terebrare, quousque exceptum ignem cribro æneo virgo in ædem ferret. Meminit hujus rationis ignem eliciendi ex attritu et terebratione lignorum etiam Simplicius Comment. in Aristot. lib. ut de calo: ᾿Απὸ ξύλων δὲ πῦρ ἐκβάλλουσι, θάτερον των ξύλων, ὡς τέρετρον, ἐν θατέρῳ περιστρέφοντες. Iguem, inquit, e lignis excutiunt, alterum lignorum tanquam lerebram in altero circumvertentes. Est etiam alia ratio ignis cœlitus ex radiis solaribus devocandi ope speculi igniarii. Πιττ.

EPISTOLARUM LIB.II.-EPIST. CIII. σῶν ὐλῶν· πέπαυσο ἐκεῖνα περιεργαζόμενος, 2 μήτε sumit, cum autem foras prosilierit, materias ca ἔφιχτά ἐστι, μήτε εἰ ἐφικτὰ ἦν, μέγα τι συντελέσα: πρὸς ἀρετὴν ἡδύνατο. Τί γὰρ πρὸς ἀρετὴν συμβαλεῖται τὸ περιεργάζεσθαι ἡλίου δρόμον, καὶ σελήνης κύκλον, καὶ ἀστέρων θέσιν, καὶ γῆς σχῆμα καὶ διάστημα, καὶ ὅσα ἄλλα οἱ δοκησίσοφοι πολυπραγμονούντες, τῆς μὲν ἀληθείας καὶ τῆς τῷ ὄντι σοφίας διήμαρτον, εἰς ἀδολεσχίαν δὲ τὸν βίον ἐδαπά νησαν; ex quibus procreatus est, alsumit: desine, quærso, ea perscrutari, quæ nec comprehendi possunt, nec si possent, magnum aliquod momentum ad virtutem afferre possent. Quid enim ad virtutem allaturum est, si quis solis cursum, et lunae orbem, et stellarum situm, et terræ figuram ac spatium inquirendum suscipiat, aliaque omnia, quæ homines suo judicio sapientes et eruditi, curiose indagantes, a veritate quidem et vera sapientia exciderunt, in nugis autem et sermonum ineptiis vitam consum” pserunt? ΡΑ'. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Πρὸς ἱερεῖς εὐδοκίμους. Ἐπὶ τῆς σῆς, ὦ οσιώτατε, εὐαρχίας, οὔθ᾽ ὁ πλούσ HERMOGENI EPISCOPO. Ad probos sacerdotes. In probo tuo imperio, vir sanctissime, nec dives σιος ἐπὶ λύμῃ τῶν ἄλλων κέκτητα: τὴν τῶν χρημά- ad aliorum perniciem pecuniarum vim possidet, nec qui in paupertate vivit, causæ ex æquo dicendæ potestate ob egestatem privatur: verum is quidem, qui juris et æqui opibus munitus est, veritatis thesaurum possidere judicatur; qui auteur his caret, etiamsi Crosi thesauros habeat, inops essa censetur: ac ŋeque sermonis facultas incorruptam prudentiam a recto judicio abstrahit, DEC oratoris eloquentia veritatem eludit, verum anima tua firma consistit, purum jus iis, qui in judicium adducti sunt, tribuens. Porro cum in ferendis sententiis talis sis, benignitate rursum magis teipsum superasti, quam quantum justitiæ laude alios præteris. Ac propterea vicem suam Ingent urbes eæ, quæ tyrannide opprimuntur: quarum των ἰσχύν, οὔθ᾽ ὁ πενίᾳ συμβιούς, διὰ τὴν πτωχείαν εστέρηται τῆς ἰσηγορίας. Αλλ' ὁ μὲν περιουσία δικαίων ὠχυρωμένος, τὸν τῆς ἀληθείας κεκτῆσθαι νενόμισται θησαυρόν· ὁ δὲ τούτων ἐνδεής, κἂν τοὺς Κροίσου ἔχῃ θησαυρούς, πένης εἶναι κέκριται· καὶ οὔτε λόγου δύναμις τὴν ἀδέκαστον φρόνησιν ἀφέλκει τῆς ὀρθῆς κρίσεως, οὔτε ρήτορος δεινότης κατασο τίζεται τὴν ἀλήθειαν· ἀλλ' ἀκλινὴς ἔστηκεν ή σή ψυ χή, καθαρὸν τὸ δίκαιον τοῖς κρινομένοις βραβεύουσα. Τοιοῦτος δ' ὢν ἐν ταῖς ψήφοις, τῇ φιλανθρωπίᾳ πλέον σαυτὸν νενίκηκας, ἢ ὅσῳ δικαιοσύνῃ τοὺς ἄλλους υπερηκόντισας. Διὸ καὶ καταθρηνοῦσιν ἑαυτὰς αἱ πόλεις αἱ τυραννούμεναι, ὧν μία τυγχάνει καὶ ἡ Πηλουσιωτῶν. Τῶν γὰρ ἐναντίων πειρώμεναι, τοὺς μὲν ὑπὸ σοὶ τελοῦντας μακαρίζουσι, ἑαυτὰς δὲ ταλα- una est Pelusium. Εtenim contraria experientes, νίζουσιν. Ο γὰρ μυρίων τιμωριῶν ἄξιος, εἰ χρήματ' ἔχοι, ἀπόβλεπτος παρ' ἐκείνοις καὶ περιμάχητος. Ο δ' ἀρετῇ κομῶν, εἰ πένης εἴη, οὐ μόνον ἐν τοῖς ἀτίμας τελεῖ, ἀλλὰ καὶ ἐπιβουλεύεται. Ἐν δὲ ταῖς κρίσ σεσιν ὅπου ὁ χρυσὸς ρέπει, ἐκεῖ καὶ ἡ ψῆφος νεύει· τὸ μὲν δίκαιον ἀδικεῖται, ἡ δ' ἀδικία κρατεῖ καὶ παραινεί. Εύξαι τοίνυν ἢ τοὺς τοιούτους λυμεώνας μεταγνῶναι, ἢ τοὺς ὑπηκόους ελευθερωθῆναι. eos quidem qui tibi subsunt, beatos judicant, se autem miseros et infelices. Nam qni sexcentis suppliciis dignus est, si opes habeat, conspicuus apul iHos et potens est: qui autem virtute fløret, si pamper sit, non modo inter infamnes censetur, Seit etiam insidiis appetitur. In judiciis autem quo 211rum vergit, iHuc etiam sententia propendet: ac jus quidem violatur, iniquitas autem dominatur, atque in one contumeliæ genus prorumpit. Quæ cum ita sint, Deum preçare, ut aut ejusmodi pestes ad meliorem mente se convertant, aut ii, qui ipsis subsunt, in libertatem asserantur. ΡΒ'. — ΑΜΜΩΝΙΟ. Ἐπειδὴ οὐκ ἔξω υποψίας είναι δοκεῖ ἡ ἄγαν φιλία, CHI. ΑΜΜΟΝΙΟ. Quoniam nimia amicitia suspicione carere miκιρνάσθω τῷ θείῳ φόβῳ, ἵν᾿ ἀμφότερα βρύῃ ἐν ἡμῖν, η nime videtur, divino metu temperetur: ut utrumnκαὶ ὁ τοῦ Θεοῦ φόβος, καὶ ὁ τῶν φίλων πόθος· ὁ μὲν τις πονηρὰς ὑποψίας ἐξοστρακίζων· ὁ δὲ τὴν ἀγάπιν, τὴν πάντων τῶν ἀγαθῶν μητέρα τίκτων. Όταν γὰρ κεκραμένον φόβῳ Θεοῦ τὸν πόθον ἔχωμεν, πάντ᾽ ἐν ἡμῖν βλαστάνει τὰ ἀγαθά. ΡΓ. - ΘΕΟΔΩΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Ὅτι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων οὐ σώζει τὸν ἄνθρωπον. Οὐχ ὁ δεινότητι καὶ δυνάμει λόγων, ὦ σοφέ, τάλη que in nobis abundet, 169 nempe et Dei metus, et amicorum amor: ille improbas suspiciones eliminans, bic charitatem ac benevolentiam bonorum omnium matrem pariens. Nam cum Dei metu lemperatum atque permistum amorem habemus, omne bonorum genus in nobis pullulat. CIII. - THEODORO SCHOLASTICO. Quod fides sine operibus non salvat hominem. Non qui vi copiaque dicendi verum propulsat, Pro συμβαλεῖται duo codd. Vatic. 649 et sh. habent συμβάλλεται. Vers. pen. pro σοφίας cod. All legit φιλοσοφίας. PosSIN. Codd. Vatic. 649 et Alt. legunt εστέρηται, Ιν.

o sapiens, laudem meretur: sed qui pure planeque θὲς διακρουόμενος, ἐπαίνων ἄξιος· ἀλλ' ὁ ἀτεχνῶς illud eloquitur. Eaque de causa, ipse quoque, quod scire aves, perspicue dicam. Facilia et prona per divinum adventum certamina reddita sunt, ut pngnantes victoriam adipiscamur, non aulem ut gratiæ magnitudine ad ignaviæ occasionem abutaiur. CIV. - SERENO. De arrogantia. Ne illud te ad arrogantiam erudiat, quod hostem superaris. Compluribus enim præ jactantia furentibus, ut qui per omne vitæ tempus tropæa statuissent, eoque nomine gloriantibus, nec unquam inferiores se fore atque expugnatum iri exspectantibus, felicitas ea quæ videbatur, perspicue in pejus cessit. EIDEM. αὐτὸ φράζων. Διὸ δὴ καὶ αὐτὸς σαφῶς ὁ βούλει μα θεῖν, λέξω. Εύκολα γέγονεν ἐκ τῆς θείας ἐπιφοιτήσεως τὰ παλαίσματα, ἵνα νικήσωμεν ἀγωνιζόμενοι, οὐχ ἵνα τῷ μεγέθει τῆς χάριτος πρὸς ῥαθυμίας ὑπό θεσιν ἀποχρησώμεθα. ΡΔ'. — ΣΕΡΙΝΟ. Περὶ ἀλαζονείας. Μὴ τὸ ἐχθροῦ κεκρατηκέναι, εἰς ἀλαζονείαν σε παιδοτριβείτω. Πολλοῖς γὰρ ὑπὸ μεγαλαυχίας με μηνόσι, ὡς ἅπαντα τὸν χρόνον τρόπαια στήσασι, καὶ φιλοτιμουμένοις ἐπὶ τούτοις, καὶ μὴ νομίζουσιν ἔλαττον ἕξειν, μηδὲ ἁλώσεσθαί ποτε προσδοκήσασιν, ἡ δοκοῦσα εὐπραγία εἰς τὸ χεῖρον περιφανώς προς εχώρησε. ΡΕ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Πολλοῖς αἱ ἐξ ἀρχῆς ἐπιτυχίαι κακῶν ἀμυθήτων γεγόνασι πρόξενοι. Εν γάρ που ἢ δεύτερον παρὰ τὴν ἀξίαν στήσαντες τρόπαιον, ἅτε χωρησάσης αὐτοῖς εἰς ἐλπίδα τῆς τόλμης, ἐπαρθέντες τῇ ἀδοκήτῳ εὐο πραγίᾳ, καὶ εἰς μείζους ἑαυτοὺς ρίψαντες πράξεις, ἐκινδύνευσαν ἐσχάτως καὶ περὶ τῶν ἐξ ἀρχῆς κατο ορθωμάτων. Διὸ χρὴ ἀνθρωπινότερον βουλεύεσθαι, καὶ κατορθοῦντες μὲν εἰς οἶκτον βλέπειν, καὶ τὰς ὀξυῤῥόπους ἐκλογίζεσθαι μεταβολάς, καὶ μὴ πέρα τοῦ μέτρου φρονεῖν τε καὶ φράζειν· διαμαρτάνοντας δὲ παιδεύεσθαι τὴν ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν, καὶ μὴ ὡς Θεῷ πεπηγέναι τὰ πράγματα ἀθάνατα ἀξιοῦν. Multis secundi successus, quibus primum usi fuerant, infinitorum malorum causam attulerunt. Nam cum unui aut alterum nullo suo merito tropæum erexissent, propterea quod eorum temeritas eum, quem sperabant eventum habuisset, inopinata felicitate elati, atque in majores actiones sese projicientes, de superioribus quoque rebus præclare gestis in extremum periculum venerunt. Quapropter nobis faciendum est, ut humanius consultemus, atque, cum quid præclare atque ex sententia gerimus, misericordiam nobis ob oculos proponamnus, nec praeter modum sentiantus ac loquamur: cum autem ab officio aberramus, humauam imbecillitatem corrigamus, nec illud postulemus ut res nostræ Dei instar immortales fixæ sint. CVI. PAULO. Ne ea, quæ vix, atque cum infinitis sudoribus ac certaminibus capiuntur, te cursim capturum existina verum a laboribus et precibus exorsus, ad aucupandos Scripturæ sacræ sensus, qui animorum nostrorum solertiam ad majorem celeritatem exacuunt, te confer. Mentem oportet, velut reginam summum imperium obtinentem, horrendas atque armis omni ex parte munitas et instructas rationes ad sensuum portas demittere, quæ obviam prodeant, insidiasque ante struant, hostesque prohibeant: non autem aditu ipsis primnum concesso, dubiam postea puguam suscipere, quæ persepe in alteram partem propendebit, hostibusque tropæum porriget. Ob eain eniin causam salutaris quoque sermo eum qui impudico oculo aliquem perspiciat, supplicio affecturum se comminatus est, cum alii legum latores facinus duntaxat puniant: ne dificile ac nimis arduum belluin sit, verum facile ac proclive. PG'. — NAYAq. Μὴ τὰ μόλις, ὦ βέλτιστε, καὶ μετὰ μυρίων ιδρώ των καὶ ἀγώνων θηρώμενα, ἐξ ἐπιδρομῆς θηρᾷν νό μιζε· ἀλλ' ἐκ πόνων καὶ προσευχῶν προοιμιασάμενος, ἐπὶ τὴν θήραν τῶν νοημάτων τῆς ἱερᾶς χώροι Γρα φῆς, τῶν τὴν ἡμετέραν σύνεσιν εἰς πλείονα οξύτητα ἀκονώντων. ΡΖ. ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ Χρὴ τὸν νοῦν οἷα βασιλέα αυτοκράτορα λογισμούς φοβεροὺς καὶ πάντοθεν ὅπλοις πεπραγμένους πρὸς τὰς τῶν αἰσθήσεων καταπέμψαι πύλας προαπαντη σομένους, καὶ προλοχιοῦντας καὶ εἴρξοντας τοὺς πολεμίους, καὶ μὴ πρῶτον συγχωρήσαντας τὴν εἴσοδον, ὕστερον ἀμφήριστον ἀναδέχεσθαι μάχην· *- τις πολλάκις καὶ ἑτεροκλινής γενήσεται, τοῖς ἀντιστρατευομένοις τὸ τρόπαιον ὀρέγουσα. Διὰ γάρ τοι τοῦτο καὶ ὁ σωτήριος λόγος τὸν ἀκολάστως ὁρῶντα, κολάσειν ἠπείλησε, τῶν ἄλλων νομοθετῶν τὴν πράξιν μόνην κολαζόντων· ἵνα μὴ δυσκαταγώνιστος καὶ ἀπρόσμαχος ὁ πόλεμος γένηται, ἀλλὰ ῥᾴδιος καὶ εὐχερής. Pro αδοκήτῳ solus cod. Vat. 649 legit ενδοκήτῳ. Lectio tamen edita præterquam sua salis probabilitate stat, etiam nititur suffragio codd. duorum Sfort. et Alt. Vers. 8 κατορθοῦντες iu quartum casum declit cod. Sfort. scribens, κατορθοῦντας, idemque vers. 10 et 11 pro διαμαρτάνοντας legit διαμαρτόντας. Possia. cod. Vat. 649 ex προλογιοῦντας primam syllabanı πpo tollit. Id.

EPISTOLARUM LIB.II.-EPIST. CIX. ΡΗ. - ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Πολλοί, μᾶλλον δὲ πάντες, ὡς ἔπος εἰπεῖν, ἄνθρω ται καὶ πλεονεκτήματα ἔχουσι καὶ ἐλαττώματα, καὶ τοῖς μὲν ἐναβρύνονται, τοῖς δὲ ἐγκαλύπτονται. Σὺ δὲ, ὡς φασιν, ἐλαττωμάτων ἀνάπλεως ὤν, κατορθωμάτ των ἔρημο; εἰ καὶ γυμνός. Τὸ μὲν οὖν γαστρός σε ἡττώμενον, καὶ τοῖς μετὰ γαστέρα κεχειρῶσθαι πάν θεσι, θαυμαστὸν οὐδέν. Ταῦτα γὰρ ἐκείνῃ ὡς τὰ πολλὰ ἔπεται. Ο γὰρ γαστρὸς ἄρξας, καὶ συνουσίας ἄρχειν δυνήσεται. Ἐπειδὴ καὶ τἄλλα πάντα ἐλαττώ ματα ἐν σοὶ χορεύειν φασί, καὶ ταμεῖόν σε καλοῦσι κακίας, καὶ θησαυρὸν ἀναισχυντίας· τοῦτο θαυμαστὸν εἶναι δοκεῖ, καὶ πᾶσαν ἔμπληξιν υπερβαίνειν. Εἰσὶ γάρ τινες ὠμοὶ μὲν, σώφρονες δὲ, ἡ αἰσχροκερδεῖς μὲν, μέτριοι δὲ, ἢ ἀσελγεῖς μὲν, ἡμεροι δέ. Σὲ δὲ διὰ πάντων χωρεῖν κωμῳδοῦσι· γλῶσσαν μὲν γὰρ ὁπλίζειν τέ φασι κατὰ τῶν φιλαρέτων, αἰσχροῖς δὲ κέρδε σιν ἐγκαλινδούμενον καὶ σεμνύνεσθαι, πάντας δὲ τοὺς πώποτε ἐπὶ λαγνείᾳ βεβοημένους ἀποκρύψαντα καὶ ἐναβρύνεσθαι, κάτω δὲ τὴν ὀφρὺν ἔχειν ὀφεί λοντα, διὰ τὰς πράξεις, ὃς οὐδὲ εἰπεῖν θέμις, ἄνω κροτάφων αὐτὴν ἐπαίρειν. Καὶ συλλήβδην εἰπεῖν, πᾶν μέλος τοῦ σώματος τὴν τῆς ψυχῆς ἐμφαίνει ῥᾳθυμίαν τε καὶ ἀπόνοιαν. Καίτοι θάτερον θατέρῳ ἐναντίον ἐστὶν, ἀλλ' εἰς σὲ συνδεδραμηκέναι διισχυρίζονται. Εἰ τοίνυν ἀληθεύουσι, μετανόει ἐνταῦθα, ἵνα μὴ ἐκεῖσε ἀνονήτως αὐτὸ πράξειας. CVIII. - ZOSIMO PRESBYTERO. Permulti, imo, ut sic loquar, omnes homines, et virtutes et vitia habent: atque illis quidem gloriantur, his autem erubescunt. Tu vero, ut aiunt, cum vitiis plenus sis, virtutibus prorsus cares. Ac profecto quod ventris illecebris cedens, libidinis quoque affectibus succumbas, nibil mirandum est. Nam illi magna ex parte ventrem sequuntur. Etenim qui ventrem imperio tenuerit, libidini quoque imperare poterit. Quoniam autem alia etiam omnia vitia in te sedem habere aiunt, teque vitii promptuarium atque impudentia thesaurum appellant,´hoc vero mihi mirandum videtur, atque adeo admirationem omnem excedens. Sunt enim nonnulli sævi et crudeles, verum modestia præditi: aut impuri quidem ac libidinosi, cæterum faciles ac mansueti. At te per omnia grassari criminantur. Etenim et linguam adversus homines probos ac virtútis amantes armare dictitant, et turpibus lucris involutum, hinc etiam gloriari: et cum onnes, qui unquam ob libidinem celebres exstiterunt, superes atque obscures, hoc quoque nomine tibi placere: cumque ob tua facinora, quæ ne commemorare quidem fas est, supercilium demittere debeas, id tamen supra tempora efferre: atque, ut summatim dicam, omne corporis membrum animi socordiam et contumaciam indicare. Quanquam enim alterum cum altero pugnat: utrumque tamen in te concurrisse afirmant. Quocirca, si vera loquuntur, bic pœnitentiam age: ne in altero ævo citra ullam utilitatem id facias, PO'. - MAPKQ. Διά τί, ἔφης, οὐ πάντας τοὺς προσφερομένους αυτ τὸν, ὁμοίως ὁ οἶνος διατίθησιν· ἀλλὰ τοὺς μὲν εὐμε νεῖς ποιεῖ, τοὺς δὲ θυμώδεις· καὶ τοὺς μὲν φιλικούς, τοὺς δὲ μαχίμους· καὶ τοὺς μὲν ἡμέρους, τοὺς δὲ θηριώδεις; Οἶμαι τοίνυν, ἐπειδὴ καὶ φυσιολογεῖν ἡμᾶς ἀναγκάζεις, ταῦτα συμβαίνειν, ἢ ἀπὸ τῆς τοῦ σώματης διαθέσεως, τῷ ἡ αύξεσθαι, ἢ μειοῦσθαι ἀπὸ τοῦ οἴνου τὰς αἰτίας τῶν τοιούτων συμπτωμάτων, ἢ ἀπὸ τῶν λανθανόντων τοὺς πολλοὺς τῆς ψυχῆς κινημάτων. Ἐπειδὴ γὰρ μόνων τῶν ὑγρῶν ἠθοποιὸν ὁ οἶνός ἐστι, κίρναται τρόπον τινὰ τοῖς τρόποις τῶν χρωμέ νων. Πρὸς ὁποῖον γὰρ ἂν ἦθος προσενεχθῇ, τοιαῦτα καὶ τὰ πάθη ἀποφαίνει, οὐ μὴ ὄντα αὐτὰ κατασκευάζων, ἀλλὰ κεκρυμμένα γυμνῶν. Τὸ γὰρ πεπλασμέναν ἦθος ἀπαμφιάσας, ἐκφαίνει τὰ λανθάνοντα. "Οθεν καὶ εἰς παροιμίαν κεχώρηκε τὸ τοιοῦτο, λεγόντων πολλῶν· Ἐν οίνῳ ἡ ἀλήθεια. Τοὺς μὲν γὰρ δοκοῦντας σεμνότητος δόξῃ ἐναβρύνεσθαι, ἐκλαλητικοὺς τῶν ἀποῤῥήτων πολλάκις ἔδειξε, καὶ ὅπερ ἄῤῥητον ἄμεινον, εἰπεῖν παρεσκεύασε· τοὺς δὲ ἀπὸ μισοπονηρίας πολλάκις εἰς ὀργὴν ἐκτραπέντας, μειλιχίους τε καὶ πράους ήλεγξεν ὄντας· τῶν μὲν, τὴν ἐπὶ σεμνότητι δόξαν· τῶν δὲ, τὴν ἐπὶ τῇ ὀργῇ αἰτίαν ἐξαφανίσας. Οὐ γὰρ τὰ μὴ ὄντα κατασκευάζει, ἀλλὰ τὰ ὄντα μὲν, λανθάνοντα δὲ, δημοσιεύει. CJX. · MARCO. Quæris cur vinum onines, a quibus adhibetur, non eodem modo afficiat, verum ´alios placidos ac faciles, alios iracundos reddat, alios ad amicitiam, alies ad pugnam proclives, alios denique blandos, alios 171 belluinos. Existimo igitur, quoniam nos de rebus quoque naturalibus disputare cogis, bac vel a corporis affectione contingere, nempe quod bujusmodi eventuum causæ a vino augeantur, vel imminuantur, vel ab amimi impulsionibus, quæ plerosque latent. Quoniam enim vinum humidorum duntaxat mores informat, utentium moribus, quodammodo miscetur. Etenim pro iis moribus quibus adhibetur, eosdem quoque affectus ostendit: non quidem eos, cum non essent, efficiens, verum abstrusos et occultos denudans. Siquidem fictis moribus detectis, ea, quæ in obscuro erant, patefacit. Unde etiam illud in proverbium abiit, dicentibus multis in vino veritatem sitam esse. Quippe eos, qui gravitatis existimatione gloriari videbantur, are canorum enuntiatores sæpenumero demonstravit, ut, effecitque quod tacitum tenere præstiteral, effutirent. Ac rursum eos qui improbitatis odio persæpe ad iracundiam concitati fuerant, blandos ac mansuetos esse ostendit. Atque ita et famam illam gloriamque gravitatis, qua illi florebant, et iracundiæ culpam, qua isti laborabant, exstinxit ac delevit. Neque enim quæ non sunt, efficit: verum quæ occulta et abstrusa sunt, evulgat.

CX. EUSTATHIO DIACONO De his qui neglectis suis peccatis, aliena curiosius scrutantur. ΡΙ. — ΕΥΣΤΑΘΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ Περὶ τῶν τὰ ἴδια πλημμελήματα ἐώντων, τὰ ἀλλότρια πολυπραγμονούντων. Magna me admiratio tenet, quonam pacto tyrannicus, ac sævus morbus, voluptatisque omnis expers, et cruciatum parturiens, tum omnes cujusvis alatis superarit, tum omncs cujuslibet dignitatis subegerit, ac denique ornamentum omne ac modeslidin labefactarit. Unusquisque enim, praetermissis peccatis suis, et quidem gravissimis, veniaque persæpe majoribus, aliorum errata, tametsi leviora, veniaqne sæpenumero digna curiose inquirit, ac sua quidem supputans mœrore afficitur: de alienis autem verba faciens, exsultat, lætitiaque perfunditur, atque in aliorum actionibus perscrutandis et condemnandis tempus omnue suum cornerit. Ac sibi ipsi quidem falsas etiam defensiones purgationesque comparat: aliorum autcm acerbus et inexorabilis judex sedet, etiamsi alioqui justis excusationibus afluere videantur. Quocirca iis, qui hujusmodi morbo medicinam excogitare cupiunt, faciendum est, ut animi oculum ab alienis rebus ad delicta sua convertant, linguamque suam assuefaciant, non ad alios, sed seipsos seri et vehementi oratione insectandos. Hoc cnim justitiam parturit (dic enim tu prior, inquit, iniquitates tuas, ut justificeris), illud auten majorem condemnationem parit. Grave est enim, atque absurditatem omnem excedens, 172 eos qui magnis criminibus se deviuciunt, iis qui nihil, aut parun peccant, succensere. Λίαν θαυμάζω, ὅπως νόσημα τυραννικὸν καὶ ἀν ήμερον, ἡδονῆς μὲν ἄμοιρον, κόλασιν δὲ ὠδῖνον, κεκράτηκε μὲν πάσης ηλικίας, εχειρώσατο δὲ πᾶσαν αξίαν, ἐλυμήνατο δὲ πᾶσαν εὐκοσμίαν. Εκαστος γὰρ τὰ ἑαυτοῦ πταίσματα παρεις μέγιστα ὄντα, καὶ συγ γνώμης πολλάκις μείζονα, τὰ τῶν πέλας ἐλάττονα ὄντα, πολλάκις δὲ καὶ συγγνώμης άξια, πολυπραγμονεῖ· καὶ λυπεῖται μὲν περὶ τῶν οἰκείων λογιζόμε νος ἀγάλλεται δὲ περὶ τῶν ἀλλοτρίων διαλεγόμε νος, καὶ εἰς τὸ τὰ τῶν ἄλλων πολυπραγμονεῖν καὶ και ταδικάζειν δαπανᾷ τὸν οἰκεῖον χρόνον· καὶ ἑαυτῷ μὲν καὶ τὰς οὐκ οὖσας ἀπολογίας πορίζεται, τῶν δὲ πλησίον πικρὸς καὶ ἀπαραίτητος κάθηται δικαστής, κἂν δοκοῖεν ἀπολογίαις εὐλόγοις πλουτεῖν. Χρή τοίνυν τους βουλομένους θεραπείαν τῷ τοιούτῳ ἐπινοῆσαι νοσήματι, στρέφειν τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων ἐπὶ τὰ οἰκεῖα πλημμελήματα, καὶ τὴν γλῶτταν ἐθίζειν μὴ κατὰ τῶν πέλας, ἀλλὰ καθ' ἐπν τῶν καταφορικῶς λέγειν. Τοῦτο μὲν γὰρ δικαιοσύνην ὠδίνει (λέγε γὰρ σὺ τὰς ἁμαρτίας σου πρῶτον ἵνα δικαιωθῇς), ἐκεῖνο δὲ μείζονα κατάκρισιν τίκτει. Δεινὸν γὰρ, καὶ πάσης ἀτοπίας ἐπέκεινα, τους μετ γάλα πταίοντας, τοῖς οὐδὲν ἢ μικρὰ πλημμελοῦσιν ἐπιτιμᾷν. CXI. ZENONI DIACONO. De exercitatione. PIA'. ΖΗΝΩΝ ΔΙΑΚΟΝΟ. Περὶ ἀσκήσεως. Μὴ ἐκείνοις, ὦ φιλότης, σαυτόν παράβαλλε, τοῖς περιχαρῶς μὲν τὸ θεῖον ὑποδεξαμένοις κήρυγμα, μὴ ἐν βάθει [δὲ] τῆς διανοίας παραπέμψασι τὸν σπόρον. Ἐπιπολαιόφυτοι γὰρ καὶ ἐπιπολαιόριζοι γεγονότες, θᾶττον ἢ λόγος ἀπεξηράνθησαν, καρπὸν μὲν ώριμον μὴ ἐνηνοχότες, τῶν δὲ πειρασμῶν ἔργον γεγενημέν νοι. Αλλ' ἐκείνοις τοῖς βαθυῤῥίζοις, καὶ πολυῤῥίζοι, καὶ πολυκαλάμοις, καὶ πολυκάρποις, ὧν οἱ ἀστάχνες κομῶντες, καὶ ὑπὸ τοῦ καρποῦ βριθόμενοι καρηβα ροῦσι καὶ κέκλινται, ὑπὸ τῆς πρὸς ἄμητον ώρας μου νονουχὶ ἐφ' ἑαυτοὺς καλοῦντες τὴν τῶν θεριστών δρεπάνην. Εὖ γὰρ ἐπίστανται, ὅτι τοὺς τοιούτους ὁ Ne illis, o amice, te compares qui læto quidem atque alacri animo divinam prædicationem susceperuat, verum semen in animi penetralia minime transmiserunt. Nam cum leviter duntaxat atque in superficiem consiti, nec radicibus alte defixi essent, dicto citius exaruerunt, nec maturuin ullum fructum extulerunt, verum ipsi a tentationibus oppressi sunt. At vero illis alte deûxis, culmisque ac fructibus abundantibus, quorum spicæ uberes ac fructu graves propendent et inclinantur, ob maturum messis tempus, messorum falcem tantuni non vocantes. Etenim probe norunt Christum angelis, ut hujusmodi homines in coelestes secles comportent, η Χριστὸς εἰς τὰς οὐρανίους λήξεις αποκομίσαι τοῖς præcepisse: quo nimirum una festum celebrent, ac regnent, sempiternaque animi lætitia perfruantur. CXII. EUTONIO DIACONO. Quandoquidem oculus universum corpus moderatur, facieinque exhilarat et exornat, aique omnium membrorum lucerna est, propterea velut in regia ἀγγέλοις προσέταξε, συνεορτάσοντας καὶ συμβασι λεύσοντας, καὶ ἀτελευτήτου θυμηδίας μεθέξοντας. ΡΙΒ'. — ΕΝΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Ἐπειδὴ ὁ ὀφθαλμὸς τὸ πᾶν διακυβερνά σῶμα, φαιδρύνει τε καὶ κοσμεῖ τὴν ὄψιν, καὶ λύχνος ἐστὶν ἁπάντων τῶν μελῶν· διὰ τοῦτο ὥσπερ ἄν τινι βασιVARIÆ LECTIONES ET NOTÆ. Λυπεῖται μὲν περὶ των οικείων λογιζόμε τες. Bill., sua quidem (scil. errata) supputans, marore afficitur. Atqui hoc falsum est: corrigeret enim si doleret. Rectius itaque in Bav, cod. negatio allitur, λυπεῖται μὲν οὖ, mierore non afficitur. Huc pertinet illad Horatianum: Egomet mi ignosco, Marius inguit. El Nazianzenus inquit, εὐγνώμων ἔκαστος τῶν ἑαυ τοῦ κριτής. Confer Isidori nostri epist. 25 lib. 17. RITT. Solas Vat. 649 legit, πρῶτος. Possi.

| EPISTOLARUM LIB. II. νικῷ χωρίῳ ίδρυται, τὴν ἄνω λῆξιν λαχών, καὶ τῶν ἄλλων αισθήσεων προκαθήμενος. "Ονπερ γὰρ τρόπον δ ἥλιος ἐν τῇ οἰκουμένῃ, οὕτω καὶ ὁ ὀφθαλμὸς ἐν τῷ σώματι. Καὶ ὥσπερ ἐκεῖνος, εἰ τῷ λόγῳ σβεσθείη, πάντα συνταράξειεν· οὕτω καὶ ὁ ὀφθαλμὸς εἰ ἀποσβεσθείη, καὶ πόδες ἄχρηστοι, καὶ χεῖρες, καὶ ἅπαν σχεδὸν τὸ σῶμα. Τοῦ χάριν δὴ ταῦτ' ἔφην; Ὅτι καὶ ὁ διδάσκαλος ὀφθαλμός ἔστι τοῦ σώματος τῆς Ἐκ κλησίας. Ἐὰν οὖν οὗτος φωτεινός ᾖ, τοῦτ' ἔστι, ταῖς τῶν ἀρετῶν ἀκτῖσι μαρμαίρων, ὅλον τὸ σῶμα φωτει νὸν ἔσται, ὑπ' ἐκείνου κυβερνώμενον, καὶ τῆς προσ ηκούσης επιμελείας ἀξιούμενον· ἐὰν δὲ σκοτεινός, τοῦς ἔστι, τὰ σκέτους ἄξια δρῶν [ὅλον] σχεδόν τὸ σώμα σκοτίζεται. Εἰ γὰρ καὶ εἶέν τινες τῶν ἐν τάξει μελῶν ὑγιαίνοντες, καὶ τὰ πρέποντα αὐτοῖς ἀνύοντες, καὶ μηδὲν ὑπὸ τῆς τοῦ διδασκάλου μοχθηρίας παρα βλαπτόμενοι· ἀλλ᾽ οὐδὲν τοσοῦτον ισχύουσι, τῆς βλάτης τα καίρια νεμομένης, καὶ τῆς κακίας, καὶ τοὺς λοιποὺς εἰς τὸν τοῦ καθηγητοῦ ζῆλον ερεθιζούσης, καὶ τοὺς ὑγιαίνοντας κατηγορούσης, καὶ πάντα τρότὸν ὅπως καὶ αὐτοὺς εἰς τὸ νοσεῖν ἐμβάλ[λ]οι πραγ ματευομένης. Διὰ τοῦτ᾽ εἴρηται· Βἰ οὖν τὸ φῶς τὸ ἐν σοί, σκότος ἐστί, τὸ σκότος πόσον; Οἷον, ἐάν τις είδ της Εκκλησίᾳ τυραννικεῖς ἐπιθυμίαις ἐχούσῃ ὑφω ηγητήν Εἰ ὁ ὠφελεῖν καὶ φωτίζειν ὀφείλων, οὐδὲ φωτισθῆναι ἀνέχεται, ἀλλὰ καὶ τοὺς ὠφελεῖν προᾑρημένους εξοστρακίζει· οἱ ὑπ' αὐτοῦ τελοῦντες, τί οὐκ ἂν δράσοιεν; - EPIST. CXIII. quadam sede collocatus est, ut qui superam sedou naɛtas sit aliisque sensibus præsideat. Quemadmedum enim sol in terrarum orbe, sic quoque deulus κι corpore est. Εt quemadmodum ile, si exstingue in Et į tur, omnia perturbabit, sic etiam exstincto oculo, et pedes et manus, ac totum pene corpus inutile reddetur. Quorsum hæc dixi? Nempe quia magister quoque corporis Ecclesiæ oculus est. Quare si hic lucidirs fuerit, hoe est, virtutum radiis splendent, totum corpus lucidum erit, utpote quod ipso regatúr el gu bernctur, samque, quam par est, curam consequar tor. Si antem tenebrosus sit, hoc est, ea, quæ tenebris digna sunt, perpetret, universum propemodum corpus obscuratur. Nam etiamsi quidam sint in membroruin classe, qui recte valeant, eaque, que ipsorum offieio consentanea sint, præstent, nee ex magistri improbitate ac nequitia detrimenti quidquant contrabant: at nihil tantum possunt, labe nimirum ac vitio potissimas partes depascente, raliquosque ad preceptoris imitationem exstimulante, ac sanos et incolumes maledica oratione insectante, omnique ratione, ut ipsos quoque in morbum conjiciat, moliente. Ob eamque causam dictum est: Si ergo lumen, quod in te est, tenebræ sint, tenebræ ipse quante erunt? Velut si quispiam dicat Ecclesiæ, tyrannicis cupiditatibus devictum magistrin habenti: Si is qui aliis prodesse, ac lumen afferre debet, ne 173 illuminari quidem sustinet, verum eos quoque qui prodesse instituunt, amolitur, qui sub ipsius imperio sunt, a quo tandem flagitio abstiscant? ΡΙΓ'. — ΖΩΣΙΜΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Περὶ ἀκτημοσύνης. De paupertale, Etsi ob multorum improbitatem, inexplebilemque cupiditatem, voluntarias paupertatis virtus eo re dacta esse videtur, ut vires humanas excedat, nec quemquam esse credis qui eam consequatur ac præstot: quosdam tamen ease uovi. Ac si tu ignoras, nihil mirum. Nam cum præ opum ae pecuniarum) cupiditate ipso temulentia labores, haud mirum est, cos qui puro atque integre sobrii sunt, sibi iguotos esse. Cæterum eos, qui suis rebus contenti suxx, milane, quique justis laboribus victum sibi. querunt, nec quidquam præterea requirunt. Anne has quidem hicentes perspicis, ac luminarium instar ruΕἰ καὶ ὑπὸ τῆς τῶν πολλῶν σκαιότητός τε καὶ ἀπληστίας εἰς ἀδύνατον δοκεῖ περιεστάναι τὸ τῆς ἀκτημεσύνης κατόρθωμα, καὶ οὐδὲ πιστεύεται τις παρὰ καὶ κατορθῶν· εἰσὶ μέντοι], καὶ οἶδά τινας. Εἰ δὲ αὐτὸς ἀγνοεῖς, θαυμαστὸν οὐδέν. Ὑπὸ γὰρ φιλοχρηματίας μεθύων, εἰκότως ἀγνοεῖς τοὺς καθαρῶς νήφοντας. Πλὴν ζήλωσον τοὺς τῇ αὐταρκείᾳ χρωμένους, τους ἀπὸ δικαίων πόνων ζῶντας, τοὺς τοῖς οἰκείοις πόνους ἀρκουμένους Η οὐδὲ τούτους ὁρᾷς διαλάμποντας, καὶ καθάπερ λαμπτῆρας ἀστράπτοντας; Ζήλωσαν τούτους τέως, καὶ παῦσαι κατὰ τῶν ἀλλοτρίων οὐ σιῶν τε καὶ χρημάτων τὰς μιαρὰς σαυτοῦ καὶ ἀπλήστους ρίπτων χεῖρας· καὶ οὕτω δυνήσῃ κακείνους titantes? Hos, inquam, aliquantisper ad imitandum κατιδεῖν. Νῦν μὲν γὰρ ἀκούσας, οὔτε πεισθήσῃ, ἀλλὰ καὶ φλυαρήσεις αὐτοὺς καὶ κωμωδήσεις, ἅτε μανίαν ἀνήκεστον νοσών. Εἰ δὲ εἰς μετρίαν υγίειαν ἔλθοις, βαδίως ἂν καὶ τοὺς εἰλικρινῶς υγιαίνοντας κατόψει tibi propone, alque alienis opibus et pecuniis imparas et inexplobiles manus tuas injicere desine, ac sic illos quoque conlueri poteris. Nam nunc, hoe audito, nec ad credendum adkduceris, verumn ΘΟΝ Post &pŵv codd. Vatic. 649 et Alt. addunt ἅπαν. lilem vers. penult. pro ύπ' αὐτοῦ legunt ὑπ' αὐτῶν. PossIN. Εκκλησία τυραννικαῖς ἐπιθυμίαις ἐχούσῃ υφηγητήν. Β. Ε. addit καλωκότα, εἶτα, omissis εἰ ὁ. Achlidi igitur odam interpretationi, devinctum. CæVerum pro εἶτα malo retinere, εἰ δ. Κιττ. PATROL. GR. LXXVIII. Τοὺς τοῖς οἰκείοις πόνοις ἀρκουμένους. Pu o legend. πόροις, tum quia librarii sape v sve r Lalimni ἀντὶ τοῦ ρ posuerunt; tum quia in BG reperi v finale in medio scriptum, quod ad similitudinem toū o quam proxime accedit. Sunt autem πόροι proventus sive reditus. Aristot. OEconomic, et Politic. le

S. ISIDORI FELUSIOTÆ qroque traduces ac sugillabis, nec incurabili furore ἔσθ' ὅτε δὲ καὶ ἀγωγούς καὶ ἡγεμόνας αὐτοὺς ἕξεις toneri desines. Αt si ad mediocrem sanitatem vene- τῆς ἀρίστης ταύτης ὁδοῦ. ris, tum vero eos etiam qui prorsus integra valetudine præditi sunt, facile perspicies: atque etiam quandoque ipsos optimæ hujusce viæ duces ac præmonstratores habebis. CXIV. CARPO PRESBYTERO. De iis qui virtute præditos aversantur. Perditæ ac profligata improbitatis esse mihi ille videtur, non qui eum, a quo iujuriam atque contu - meliam accepit, ulciscitur (saepe enim illi venia iunportitur), verum qui meliorem, atque omnium laudibus celebratum odio et cavillis insectatur. Ille enim, etsi ad philosophiæ fastigium minime ascendit: at justam odii causam habere videtur. Hic autem cum nulla causa subsit, non tam cum homine quam cum virtute bellum gerit, ac bona omnia funditus evellere conatur. Quod si Eustathius hoc facit, aut ab hujusmodi odio reprimendus est, aut ut iun— purus ac nefarius abdicandus ac proscribendus. Una enim deinum bmc virtus est, absurda improbitatis hæc hominem semper fugere: ac præsertim cum nihil turpe ac fœdum existimat, nisi castura ac temperantem esse, DOROTHEO. De circumcisione. ΡΙΔ'. — ΚΑΡΠΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Περὶ τῶν βδελυττομένων τοὺς ἐναρέτους. Σκαιότατος εἶναί μοι δοκεῖ καὶ ἀλιτήριον, οὐχ ὁ τὸν ἀδικήσαντα καὶ ὑβρίσαντα (συγγνώμη γὰρ τῷ τοιούτῳ πολλάκις παρέπεται), ἀλλ' ὁ τὸν ἀμείνονα τυγχάνοντα, καὶ ὑπὸ πάντων ἀνυμνούμενον, μισών τε καὶ κωμῳδῶν. Ἐκεῖνος μὲν γὰρ, εἰ καὶ μὴ εἰς κορυ φὴν τῆς φιλοσοφίας ἀναβέβηκεν, ἀλλ᾽ οὖν γε ἔχειν δοκεῖ τοῦ μίσους εύλογον αἰτίαν. Οὗτος δὲ μηδεμιάς αἰτίας υποκειμένης, οὐ τοσοῦτον ἀνθρώπῳ, ὅσον τῇ ἀρετῇ πολεμεῖ, καὶ πάντα τὰ καλὰ ἐκ βάθρων ἀνασπάται πειρᾶται. Εἰ δὲ Εὐστάθιος τοῦτο δρᾷ, παυστέον αὐτὸν τοῦ μύσους, ἢ ἐκκηρυκτέον ὡς ἐν αγή. Μία γάρ ἐστιν ἀρετή, τὸ φεύγειν τὸν ἄτοπον ἀεὶ, καὶ μάλιστα ὅταν μηδὲν αἰσχρὸν ἡγῆται, ἢ τὸ σωφρονείν. ΡΙΕ. ΔΩΡΟΘΕΟ. Περὶ τῆς περιτομής. Ecquis sempiternam illam mentem atque ab omni Τίς τὸν ἀκήρατον νοῦν ἐν διαμαρτία τοῦ πρέπον labe alienam, id quod decorum est minime assecu- τις γεγενῆσθαι ψηφιεῖται; Τίς οὕτω τόλμης ἁπάσης tam esse censebit? Ecquis usque adeo nltra omnem ἐπέκεινα χωρεῖν τολμήσειεν, ὡς τὴν σοφίαν πταίσαtemeritatem procedere audeat, ut sapientiam erroris σαν αιτιάσασθαι; Τοῦτο γὰρ ἂν εἰκότως πείσοιτο, εξ et culpæ accuset? Hoc enim haud abs re ei acciτὰ μὲν ἄλλα ζῶα μὴ ἔξω τοῦ πρέποντος εδημιούρ derit, si alia quidem auimantia, uti consentaneum γησε, μόνον δὲ τὸν ἄνθρωπον, καίτοι βασιλέα καὶ 174 erat, procreavit, solum autem hominem (quem ἄρχοντα αὐτὸν τῶν ἐπιγείων ἁπάντων χειροτονῆσαι terrenorum omnium regem ac principem creare pro- προηρημένη, περιττῷ ἄχθει βρίθεσθαι πεποίηκεν, posuerat) supervacaneo onere, quod postea per cir- ὁ ὕστερον διὰ τῆς περιτομῆς ἀφαιρεῖν προσέταξεν. cumcisionem detrahi jusserit, gravari voluerit. Quod Εἰ δὲ τοῦτ᾽ οὐκ ἔστιν εἰπεῖν (τίς γὰρ οὕτως ἀνόητος si hoc dictu nefas est (quis euin tam excors, ac iia- καὶ τῶν κατὰ φύσιν φρενῶν ἐνδεής, ὡς τὴν θείαν turalis mentis expers est, ut divinam scientiam in- ἐπιστήμην ἀτεχνίας γράψασθαι; ), τὸ πρέπον σχήμα peritize insimulet?) profecto huic quoque congraσι- καὶ τούτῳ ἐφύλαξεν. Εἰ δὲ πρεπόντως δημιούργησε, tem habitum ac speciem servavit. Quod si eum ut καὶ δηλοῦσι καὶ ἀνδριαντοποιοί, καὶ λιθοξέοι, πλά consentaneum erut fabricatus est, idque et statuaσται τε καὶ γραφεῖς τῇ ἀρχαία πλάσει ἀκολουθούν rii, et lapicidæ, et fictores ac pietores ontendant, qui τες, καὶ τὸ εὐπρεπὲς τοῦ ὕστερον διά τινα αιτίαν vetus figmentum sequaubur, et id quod honestum ac πεπισθέντας προτιμώντες· ζητείτωσαν οἱ τὴν decorum est, ei qurol postea certam ob causam ab- περιτομὴν πέρα τοῦ μέτρου θαυμάζοντες, τὴν ταύ scissuun est, anteponunt, qui circumcisionem, plus- της χρείαν. Καὶ εἰ μὲν τὴν ἐν τῷ κρυπτῷ μηνύει quam par sit, admirantur, hujus usum et utilitatem περιτομὴν, ἐπιτεινέτωσαν τὸ θαῦμα, καὶ τότε προquærant. Ac siquidem circumcisionem quæ in oc- τείτωσαν τοὺς ἄνευ περιτομῆς τὰς ἐπιθυμίας περι colto est, indicat, admirationem suam augeant, ac τέμνοντας. Εἰ δὲ σημεῖον αὐτοῖς δέδοται πρὸς τὸ μὴ tum eos prædicent, qui sine circumcisione cupidi- ἐπιμίγνυσθαι τοῖς ἔθνεσιν, ὡς ἵπποις δυσηνίοις καὶ tates suas circumcidunt. Si autem signi loco, ut ne ἀγερώχοις χαλινός καὶ σφραγίς· μὴ μέγα ἐπὶ ταύτῃ gentibus admiscerentur, ipsis data est, non secus φρονείτωσαν, τῇ τὴν ἀπαιδευσίαν αὐτῶν στηλιτευού atque contumacibus ac ferocibus equis frenum ac si- σῃ. Εἰ γὰρ καὶ ᾿Αβελ, καὶ Ενώχ, καὶ Νῶς, καὶ gillum, haud magnopere ob eam, qua eorum stoli- Αβραάμ, πρὸ τοῦ ὀφθῆναι ἡ λεχθῆναι περιτομήν, ditas et inscitia notatur, animos efferant. Nam cuin ηὐδοκίμησαν, οὐκ εὐδοκιμήσεώς ἐστιν ὑπόθεσις, ἀλλ' et Abel, et Enoch, et Noe, et Abrahaın antequam ἢ ἄρα εὐδοκιμήσεως σφραγίς. Ο τοίνυν ἔχων πλού Pro πεπισθέντας cod. Alt. legit πεπισθέντος. Videtur rescribendum πεπεισθέντος. Vers. deinde quarto pro κροτείτωσαν idem cod. recte legit χρι τείτωσαν. 1ossa,

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CXVII. τον ἀρετῆς, ἐχέτω καὶ σφραγίδα. Ὁ δὲ πενίαν ἐσχά- circumcisio aut visa aut audia esecl, eum luce - την οδυρόμενος, γέλωτα όφλισκάνει, σφραγίδα μὲν ἐπιφερόμενος, πλούτου δὲ ἐνδεὴς ὤν. Ακουέτω δὲ καὶ τοῦτο ὁ ἐπὶ ταύτῃ μέγα φρονῶν· Εἰ μὲν σὸν τὸ κατ όρθωμα, φρόνει ὡς φρονεῖς, οὐ διοισόμεθα· εἰ δὲ ἐν Δώρῳ γέγονεν ἡλικία (διὸ καὶ ἡμεῖς εὐχαριστοῦμεν, ἀκερδοῦς πόνου ἀπηλλαγμένοι), δι᾿ ἣν αἰτίαν ἐπὶ τοῖς ἀλλοτρίοις σεμνύνῃ; Εκαστος γὰρ ἐξ οἰκείων πόνων ἐναβρύνεσθαι δίκαιος, οὐκ ἀφ᾽ ὧν ἄλλοι ἐπιτιθέασι σημείων. que gloria vixerint, ea certe non laudis et gloriæ materia, sed sigillum. Quare qui virtutis opes habet, sigillum quoque sane habeat. Qui autem extremam paupertatem lamentis prosequitur, ridiculus certe est, sigillum quidem secum ferens, opibus autem carens. Quin istud quoque audiat qui ob eam gloriatur: si tuum est hoc decus, gloriare sane, ut facis,, de eo nullam liten tibi movebo. Si autem in immatura ætate exstitit (unde etiam nos gratias Deo ob aliena gloriaris? Unusquisque enim ob suos laagimus infrugifero labore liberati), quam ob causam bores exsultare ac sibi placere debet, non autem ob ea signa, quæ ipsi ab aliis imponuntur. ΡΙΓ'. - ΠΑΥΛΟ. Περὶ ἑορτῶν. Τὰς ἀρετὰς τίμα, μὴ τὰς εὐημερίας θεράπευε. Δ' μὲν γὰρ ἀθάνατόν εἰσι χρῆμα, αἱ δὲ ῥᾳδίως σβέννυντας. Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον. Μὴ ἀγνόει δὲ, ὅτι ὁ Θεὸς ταῖς ἑορταῖς καὶ πάλαι καὶ νῦν ἐγκατέδησε τῶν εὐεργεσιῶν τὰ ὑπομνήματα, ἵν' οι πανηγυρί ζοντες ἔναυλον τὴν τούτων μνήμην ἔχοντες, μὴ εἰς μέθην, ἀλλ᾽ εἰς εὐχαριστίαν καὶ ἀρετὴν τρέποιντο. PIZ'. ΘΕΟΦΙΛΟ Μάλιστα μὲν εἰ ερωτηθείη τις παρά τινος συχθ φαντεῖν τολμῶντος τὴν ἀλήθειαν· Πάντα δυνατὰ τῷ Θεῷ; καὶ ἀποκρίνεται· Ναί· εἶτα ἐκεῖνος ἐπενέγκοι Οὐκοῦν καὶ τὰ κακά· ἀμαθίας ἀφῆσαι γέλωτα δίποιος ἂν εἴη, οὐχ ὁ ἀποκρινάμενος, ἀλλὰ μᾶλλον o ἐρωτήσας. Οὐ γὰρ ἐν πᾶσι τοῖς Θεῷ δυνατοῖς ἀριθμεί και τὰ κακά. Ὅπου γὰρ ὁ Θεὸς ὀνομάζεται, τὸ καλὸν ἀραβάτως έπεται. Καὶ οὐδ᾽ ἐννοήσειέ τις υγιαίνων τὸν νοῦν, ὅτι τῷ Θεῷ τὰ κακὰ δυνατά, οὐδ᾽ ἀσθένειαν τις καλέσειε τὸ μὴ δύνασθαι τὰ κακὰ ὁρᾷν. Ασθένεια γὰρ κυρίως, ἡ τῶν κακῶν πρᾶξις. Διὸ καὶ ὁ ταῦτα μάλιστα ἀκριβῶς ἐπιστάμενος Παῦλος, ἀσθενείας τὰς ἁμαρτίας εκάλει, λέγων· Εἰ γὰρ Χριστὸς ὄντων ἡμῶν ἀσθενῶν, κατὰ καιρὸν ὑπὲρ ἀσεβῶν ἀπέθανε. Καὶ ὁ τοῦ Μελῳδοῦ δὲ λόγος τοῦτ' ἐγγυάται. Επλη· θύνθησαν γὰρ, φησὶν, αἱ ἀσθένειαι αὐτῶν, τοῦτ' ἔστιν αἱ ἁμαρτίαι. 'Αλλ' οὐδὲ ἐκεῖνο τις ἀνθυπενεγκών τῷ λέγοντι, Πάντα Θεῷ δυνατά, νοῦν ἔχειν νομισθή σεται. Ποῖον δὴ τοῦτο; Φλυαρεῖν γὰρ εἰώθασι, καὶ λέγειν· "Αρ' οὖν καὶ τὸ γεγονὸς ποιῆσαι μή γεγονέναι, Θεῷ δυνατόν ἐστιν; Αχρεῖον γὰρ δὴ πάλιν τὸ τοιοῦτο. Οὐδ᾽ οὐδὲν ἀχρεῖον ἐπὶ τῆς θείας δυνάμεως παρα λαμβάνεται. Περιτταὶ μὲν οὖν καὶ εἰσὶ, καὶ ἀπεδεί χθησαν αἱ κατὰ τοῦ τοιούτου λόγου συκοφαντίαι, πλὴν ἀλλ', ἵνα μηδὲ ταύτας ἀνακινεῖν ἔχοιεν, καὶ τὰς ἀκοὰς τῶν ἀκροωμένων λυμαίνεσθαι, εἰ ερωτηθείημεν, εἰ πάντα τῷ Θεῷ δυνατά, ἀποκρινώμεθα· Τὰ πρέποντα αὐτῷ· καὶ πᾶσα λύεται ανωφελής ζήτησις. Δύναται μὲν γὰρ πάντα, βούλεται δὲ τὰ ἄριστα. st for. V, 6. 31 Psal. xv, 14 CXVI. PAULO. De festis. Virtutes honori habe, non autem lætos rerum successus cole atque observa. Nam illæ immortales quædam res sunt: hi autem facile exstinguuntur, Atque hæc hactenus. Illud autem ne sis nescius, Deum beneficiorum suorum monimenta festis et olim et nunc astrinxisse, ut qui festos dies agitant, eorum memoriam auribus suis insonante!n habentes, non ad temulentiam, sed ad gratiarum actionem et virtutem sese convertant. CXVII. THEOPHILO. Maxime quidem si quispiam a quodam veritati calumniam struere conanti interrogetur, oniniane Dee possibilia sint, illeque respondeat, Ita; se deinde ipse inferat, Ergo etiam mala: dignus erit cujus 175 inscitia merito rideatur, non qui respondit, sed potius qui interrogavit. Neque enim inter ea omnia, que Deus potest, mala receusentur. Nam ubi Deus nominatur, bonum firmitèr se cortu sequitur. Nec quisquam mente præditus illud unquam in animum admiserit, mala Deo possibilia esse; nec quisquam imbecillitatem appellarit, mala perpetrare non posse. Imbecillitas enim proprie est malorum perpetratio. Unde etiam Paulus, qui hæc compertissima habebat, peccata infirmitates appellabat, his verbis utens: Si enim Christus, cum adbuc infirmi essemus, secundum tempus pro impiis mortuus est ". Atque etiam Psalmista sermo hoc ipsum confirmat. Multiplicate sunt enim, inquit, in firmitates eorum, hoc est, peccata. Qui ne illud quidem inferens quispiam ei qui Deo possibilia omnin esse ait, nientis compos esse censebitur. Quidnam tandem hoc? Nugari onim solent, ac dicore: Num etiam hoc in Dei potestate situm est, îît quod factum est, infectum reddatur? Nam hoc rursus cassuin atque irritum est. Nihil porro cassum et irritum in divina potentia usurpatur. Supervacanes itaque et sunt et demonstratæ sunt ese calumniæ, quæ ad. versus hujusmodi sermonem intentantur. Cæterum, ut ne has rursum excitare, atque audientium aures Pro εἰ γὰρ could Vatic. 649 et Alt. habent ἔτι γάρ. Possis.

labefactare possint, si ex nobis quæratur, an omnia Deo possibilia sint, respondeamus eum omnia hæc posse, quæ ipsius naturæ consentanea sunt: atque ita inutilis omnis quæstio soluta erit, Potest enim omnia, vult autem optima. THEOPHILO. De imperitia. PIH'. ΘΕΟΦΙΛΟ. Περὶ ἀγνωμοσύνης. Μὴ τὸν δόξαντα σοφόν τι πεποιηκένα: αἰτι, ἀλλὰ τὸν μηδὲ τῇ τοσαύτῃ ἐπιεικείς σωφρονι σθέντα. Ο μὲν γὰρ νομίσας τὸν ἐπ᾿ αὐτοφώρω και ταληφθησόμενον, εἰς ἀναισχυντίαν τρέπεσθαι, ἑκὼν δέδωκε τοῦ λαθεῖν ἐξουσίαν. Ὁ δὲ τὸ σοφὸν νομίσας ἠλίθιον, τῷ μὴ δόξαι πεφωρᾶσθαι, τὴν ἀναισχυντίαν ἔθρεψεν, ύβρεσι τὸν εὐεργέτην αμειψάμενος. Ne eum, qui solers aliquid fecisse visus est, accuses, verum eum, qui ne tanta quidem facilitate ac mansuetudine melior factus est. Nam illo, quod existinasset eum, qui in manifesto crimine deprehenderetur, in impudentiam conversum iri, ultro ac sponte ei latendi potestatem dedit. Hịc autem sa· pientiam stultitiam esse arbitratus, quod se ninime deprehensum esse existimasset, impudentiam suam aluit, hominem de so bene meritum contumeliis remunerans. CXIX. OPHELIO GRAMMATICO. De natura animalium. ΡΙΘ. ΩΦΕΛΙΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ. Περὶ φύσεως ζώων. '. Ἐπειδὴ οἶδά σε καινοτέρας διψῶντα ἀκοῆς, και οὐκ ἀφεξόμενον εἰ μὴ μάθοις φράσω συντόμως. εἰ καὶ πέρα τῶν τῆς ἀνθρωπίνης διανοίας όρων εξ και δοκεῖ τὸ παρὰ σοῦ ζητηθέν. Τῶν ζώων, τὰ μὲν διαμασσώμενα τὴν τροφὴν, ζωοτοκεί τὰ δὲ κατ ταπίνοντα, ώοτοκεῖ. Καὶ τὰ μὲν ταῖς πρώταις άρκεῖται ὡδίσιν, ὡς τελεσφόροις· τὰ δὲ καὶ δευτέρας ἀνακινεῖ· Όταν ὁ καιρὸς καλῇ τὴν εἰς ζῶα τῶν ὠῶν μεταβολὴν, ἐπωάσαντα ἐπὶ ῥηταῖς ἡμέραις, δύναμίν τινα ενίησι φυσικήν, ώστε & πρώην ἔτεχον ἄψυχα, ψυχωθῆναι. Οἱ γὰρ σπερματικοί λόγοι, οἱ παρὰ τοῦ Δημιουργοῦ ἐξαρχῆς ταῖς φύσεσιν ἐντεθέντες, ὑποτυ φόμενοι, εἰ ἀναῤῥιπισθείεν, σπινθήρων τρόπον ἐν ὕλῃ κατὰ τὰς τῶν χρόνων συναυξήσεις εξάπτεσθαι φιλοῦσιν. Ὥστε θαυμάζειν μὲν χρὴ τὰ γιγνόμενα, εἰς τὸν πάνσοφου Δημιουργὸν ἀναφέρειν τὸ θαῦμα. Ταῦτα γὰρ ἐμφαίνει, οὐ τὴν τῶν ζώων τῆς οἰκείας διαμονῆς πρόνοιαν (φανταστική γάρ ἐστιν αὐτῶν ἡ φύσις, οὐ λογική), ἀλλὰ τῆς τὰ ὅλα διοικούσης φύσ σεως. Τὰ μὲν γὰρ οὐδὲν ἐργάζεται διανοίᾳ· ἡ δὲ, ποικίλων οὖσα γενών δημιουργός, τὰς ὁρμᾶς ἑκάστῳ ἐνδίδωσιν εἰς τὴν τῶν συντελούντων ἐκπλήρωσιν. Quoniam te novæ auditionis siti flagrare compertum liabeo, nec omnino abstiturum, nisi addiscas, breviter explicabo, etsi humani ingenii limites excedere videtur id quod abs te quæsitum est. Ex animantibus, eæ quæ cibume masticant animalia pariunt; quæ autem bibunt, ova procreant. Atque illæ quidem primo partu contentæ sunt, ut perfecto et absoluto: hæ autem secundum etiam repetunt. Nam cum tempas, et ova in animalia mulentur, exposcit, certis dieruni spatiis ovis iucubantia, naturalem quamdam vim Ipsis immittunt, ut, quæ 176 prius inanima pepereranl, auimia donentur. Etenim seminales rationes, quææ a summo ilto Effectore naturis primum insitæ sant, suffumigantes, si velut fatu quodam excitentur, scintifarum instar per temporum ineremnenta in materia inflammari consueverunt. Quamobrem ea quidem quæ funt admirari ac suspicere oportet: verum miraculum illud ad sapientissimum Opificem referre. Hæc enim non animantium in sui couservatione providentiam declarant (siquidem eorum natura imaginatione, uon ratione utitur), verum na turam eam, quæ omnia regit ac moderatur. Etenim animalta ingenio ac mente nihil efficiunt; at natura illa variorum generum effectrix, 'cuique animanti ad ea, quæ ipsi utilia sunt, numeris omnibus absolvenda, impetus atque appetitiones inserit. CXX. - AUSONIO CORRECTORI. Ad principes. Ad corum, qui paupertate, vel alicujus potentia promuntur, deprecationes, apertas ac celeres aures G ΡΚ. ΑΥΣΟΝΙΑ ΚΟΡΡΙΚΤΟΡΙ. Πρὸς ἄρχοντας. Πρὸς μὲν τὰς ἱκεσίας τῶν ὑπὸ πενίας ἢ δυναστείας πολιορκουμένων, ἀναπεπταμένας ἔχει καὶ ἱππηλά aabe; vir admirande; per lenitatem ac facilitatem, τους ὦ θαυμάσιε, τὰς ἀκοὰς, διὰ τῆς ἡμερό }ı‹ etiam, qui tardius locuti sint, ad loquendi viam τητος καὶ τοὺς βραδύτερον φράζοντας ὁδηγῶν ἐπὶ Pro μάθοις codl. Vatic. 649 et all. legunt πάθοις. PossIN. (α) των ζώων τὰ μὲν διαμασώμενα την τρο φὴν ζωοτοκεῖ τὰ δὲ καταπίνοντα ωοτοκεῖ. Billius, ex animantibus ea quæ cibum ruminant, animalia pariunt; qua autem bibunt, oνα procreant. Bis hallucinatur lac versio. Plures enim animantes sunt viviparæ quain quæ ruminant. Deinde si omnes quæ bibunt anfinautes, ovipara sunt, et vacca igitur, et oves, et equa, elc. Tacco quod aliud sit διαμασσαν την τροφήν, aliud μηρυκάν· ut Latinis aliud masticare, aliud eum minare: aliud item Rivet, aliud xarantve:V* q[Brum illud bibere, hoc significat deglutire. Præstat igitur sic vertere: Animantium eæ quæ cibum masticant atque comminuunt viviparæ sunt; quæ vero deglutiant integrum, orpare. Vide Aristoi. De hi storia animalium. Ritt. Καὶ ἱππηλάτους. Hoc omisit interpres locissinus, addidi ergo, ac celeres. Elegans metaphora. Ἱππήλατος proprie est equo vectus, qui equis fcro tur, ut ait Virgilius, in quo simul intelligitur inesse celeritas. Ip.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CXXII. τὴν τοῦ λέγειν ὁδὸν πρὸς δὲ τὰς τῶν κακηγόρων ducem te præbens. Contra ad maledicorum et καὶ συκοφαντῶν λογοποιίας, κεκλεισμένας ταύτας καὶ ἀβάτους διαφύλαττε, διὰ βλοσυροῦ βλέμματος ἀναστέλλων αὐτῶν τὴν ἐπὶ τὸ χείρονα λέγειν ὁρμήν. ΡΚΑ'. — ΘΕΩΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Περὶ ἱερέων. Οὐ Ζώσιμον καὶ Παλλάδιον, Μάρωνά τε καὶ Εὐ στάθιον, καὶ τοὺς ἄλλους, οὓς κατηριθμήσω, τοσοῦ τον ἂν ἔγωγε αίτιασαίμην, οὕτως ἐξορχησαμένους τὴν εὐσέβειαν, καὶ εἰς τὴν ἱερωσύνην ἐξυβρίσαντας, ὡς Εὐσέβιον, τὸν τούτοις ἅπασι τὴν αἰτίαν δεδωκότα. Εἰ γὰρ μὴ αὐτὸς αὐτοῖς πέπρακεν, ὡς φής, τὴν ἱε ρωσύνην, οὐκ ἂν ἐκεῖνοι εἰς τοσαύτην ἐξώκειλαν και κίαν. Εἰ γὰρ καὶ κάκιστοι ἦσαν πρὸ τῆς χειροτονίας, ἀλλ' οὐ ταυτόν ἐστι, λαϊκὸν ἁμαρτάνειν καὶ ἱερέα, καὶ δῆλον ἐκ τοῦ νόμου. Τοσαύτην γάρ προστάττει θυσίαν ἀνάγεσθαι ὑπὲρ τοῦ ἁμαρτόντος ἱερέως, ὅσην ὑπὲρ παντὸς τοῦ λαοῦ. Εἰ δὲ μὴ ἦν ἀντίρροπος ἡ ἁμαρτία, οὐκ ἂν τὴν αὐτὴν θυσίαν ἀνάγεσθαι ἐθέσπισε. Μείζων δὲ γίνεται, οὐ τῇ φύσει, ἀλλὰ τῇ ἀξία τοῦ ὁρῶντος. Ο γὰρ τοὺς ἄλλους ρυθμίζων, εἰ πταίσειεν, μείζον ἀπὸ τῆς αξίας ἀποφαίνει το πταίσμα. Εἰ τοίνυν ὁ δοὺς τὸ σπέρμα, τῶν φυτῶν αἶτις, εἰκότως καὶ Εὐσέβιος πλέον ἐκείνων θρηνεῖ σθαι ἂν εἴη δίκαιος. calumniatorum fictos sermones easdem clausas atque invias custoli, eorum ad improbe loquendu impetum per tortumn atque horrendum aspectum coereens ac reprimens. CXXI. THEONI EPISCOPO. De sacerdotibus. Zosimum et Palladium, Maronem item et Eusta thium, aliosque, quos enumerasti, qui pietatem ita ejurarunt, atque sacerdotii dignitatem contumeliis affecerunt, non lain accusarim, quam Eusebium qui omnibus istis causam præbuit. Nam nisi ipse illis sacerdolium, ut ais, vendidisset, in tantum scelus illi haudquaquam sese devolvissent. Nam etianisi prius quoque, quam in sacrosanctumn ordi nein cooptarentur, flagitiosissimi ac sceleratissimi essent: tamen nou idem est laicum peccare quoſt sacerdotem, idque ex lege perspicue constat. Tantum enfin ea pro sacerdote peccante sacrificium offerri præcipit, quantum pro universa plebe “. Quod si par non esset peccatum, idem utrique sacrificium minime indixisset. Majus porro percatum efficitur, non ob naturam, sed ob perpetrantis diguitatem. Nam qui id sibi sumpsit, ut aliorum mores componat ac moderetur, si ipse labatur, majus ob dignitatis suæ gradum peccatum reddit. Quocirca si is qui semen dedit stirpium causa est, merito quoque Eusebium majoribus luctibus ac la - mentis, quam illos, prosequi convenit. PKB. ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Περὶ τῶν κακῶς τὴν ἱερωσύνην μετερχομένων. Αποδέχομαι μέν σου τὸν θεῖον ζῆλον, ὅτι τὴν Ιερωσύνην ὑβριζομένην ὑπὸ Εὐσεβίου, τοῦ κατ' ἂν τίφρασιν τῆς εὐσεβείας οὕτως ἑαυτὸν κεκληκότος, θεώμενος ἀγανακτεῖς. Ἐξ ὧν γὰρ ἱερωσύνης ἀνἄξιος ὤν, οὐκ οἶδ' ὅπως εἰς ταύτην εισεκώμασεν, ἐκ τούτων καὶ τοῖς ἐπιτυχοῦσιν αὐτήν νέμει εξωνον καὶ πεπατημένον πρᾶγμα τὴν θείαν λειτουργίαν ἡγούμενος Αλλ' ἐπειδὴ τῷ θείῳ καὶ ἀδεκάστῳ ταῦτα ἀνήκει κριτῇ, τῷ νυνὶ μὲν μακροθυμοῦντι, ἵν' εἰς μετάνοιαν τους πταίοντας ἀγάγῃ, ὕστερον δὲ οὐκ οἴσοντι τὰ γιγνόμενα, ἀλλ' ἀφορή τους ὁριοῦντι τὰς κολάσεις· ἑαυτῶν ἐπιμελόμενοι τὰς, ἡσυχίας ἄγωμεν. Εἰ μὲν γὰρ ἦν τι ἐκ τοῦ παῤῥησιάσασθαι κέρδος, οὐδενὶ ἂν παρεχώρησα, καίτοι διὰ τοῦτο πολλάκις ἐπιβουλευθείς. Αλλ' ἐπειδὴ σιγῆς ὁ καιρὸς ἀναμείνωμεν τὸν κριτήν. » Eccl. vii, 13. * Luc. iv, 3. **ẞl Petri 11, 9. CXXII. LAMPETIO EPISCOPO. De iis qui sacerdotium male traciant. Divinum quidem tuum zelum probo, qui 177 sacerdotii dignitatein ab Eusebio (qui per antiphrasim a pietate sibi nomen imposuit) contumelia affici perspiciens, indigneris ae stomacheris. Nam quia cum sacerdotio indignus esset, nescio quo pacto in illud irrumpit: hinc fit, ut quibusvis aliam cupientibus illud tribuat, vilem scilicet ac protritam quamdam rem divinum ministerium existimans. * Verum quoniam hæc ad divinum et incorruptum judicem spectant *, qui nunc quidem animi æquitate ac lenitate utitur, ut peccantes ad pœnitentiam adducat, postea autem ea quæ fiunt minime feret, verum intolerantes cruciatus constituet, nostros ipsi animos curantes quietem agamus. Nam si quis fructus ex reprehendendi libertate oriretur, nemini ipse hac in re cessissem, etiamsi ob eam causain insidiis persæpe appetitus. Verum cum hoc tempus silentium postulet, judicem exspectemus. Τοῖς ἐπιτυχούσιν αὐτὴν νέμει. Bill., quibusvis etiam illud tribuat. Præfero quod est in BC τοῖς ἐπιθυμοῦσιν, ideoque addidi Lat. versioni, cupientibus. Aliud est τοῖς ἐπιτυχούσιν, aliud τοῖς το χοῦσιν. Οι τυχόντες sunt qui rem aliquam suut consecuti eave politi. Ritt. Ηγούμενος. In hæc adjiciuntur, q ab ed. Paris. et Billiana interpretatione absunt, xal μικρῷ λήμματι τὸν θεοτίμητον τῆς ἱερωσύνης ενα αμείβων βαθμόν, quæ insignis est accessio, sic vertenda, et exiguo quæsin divino honore dignum sacerdotii gradum commutans. ID. Cod. Alt. mavult ἀναβαίνωμεν. Possin,

CXXUI. - MARONL Ne consequendæ veniæ spe atque exspectatione perpetuo pecca, verum a peccato abstinendo securri.. tatem tibi compara. Multi enim venis spe multis sceleribus admissis veniam minime assecuti sunt, ut qui nec ad meliorem frugem se^ receperint, nec etiam veniam impetrarint. ΡΚΓ. ΜΑΡΩΝΙ. GRA Μὴ τῷ συγγνώμης τυχεῖν προσδοκάν, διὰ παντὸς πλημμέλει, ἀλλὰ τῷ μὴ πλημμελεῖν τὴν ἀσφάλειαν πορίζου. Πολλοὶ γὰρ τῇ προσδοκίᾳ τῆς συγγνώμης πολλὰ δράσαντες, τῆς συγγνώμης διήμαρτον, μήτε γνωσιμαχήσαντες, μήτε συγγνωσθέντες. MARTINIANO, ZOSIMO, MARONI, ΡΚΔ'. — ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ, ΖΩΣΙΜΟ, ΜΑΡΩΝΙ, ΕΥEUSTATHIO. Ad sacerdotes. Quandoquidem admirandus Paulus, vas, inquam, illud electionis, ille Christi sensuum promus, qui terram ac mare composuit, qui barbaros ad philosophirum vitae genus amplectendum adduxit, gentilibus deteriores eos esse pronuntiavit, qui proximos negligant, his verbis utens: Si quis suorum ac maxime domesticorum curam non habet, fidem negavit, el est infideli deterior "; ob eam causam ipse quoque, ut ad vos scriberem, adductus sum. Quid enim hoc loco per curæ vocabulum significari existimatis? An ciborum subministrationem? Equidem enim ipse animæ curam intelligendam censeo. Quod si refragemini, sic quoque id quod dixi magis confirmabitur. Nam si de corpore res ita se habet, cumque qui necessariam alimoniam proximo miuime porrigit, gentilibus crudeliorem esse pronuntiavit, qui quod majus ac magis necessarium est, hoc est animæ curain, aspernatur, quo tandem loco e furore vestro emergite. CXXV. THEODOSIO PRESBYTERO. Ad eos qui sacerdotium detrectantes accusant. ΣΤΑΘΙΑ. Πρὸς ἱερεῖς. Ἐπειδὴ ὁ θεσπέσιος Παῦλος, τὸ σκεῦος τῆς ἐκλο γῆς, ὁ τῶν τοῦ Χριστοῦ νοημάτων ταμίας, ὁ γῆν καὶ θάλασσαν ῥυθμίσας, ὁ βαρβάρους φιλοσοφείν αναπείσας, Ἑλλήνων χείρους ἀπεφήνατο εἶναι τοὺς τῶν πέλας ὀλιγωροῦντας, φήσας· Εἰ δέ τις τῶν ἰδίων, καὶ μάλιστα τῶν οἰκείων, οὐ προνοεί, τὴν πίστιν ήρνηται, καὶ ἔστιν ἀπίστου χείρων· διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἐπὶ τὸ γράψαι ὑμῖν παρῆλθον. Τι γὰρ ἡγεῖσθε τὴν πρόνοιαν ἐνταῦθα δηλοῦν; Αρα την τῶν τροφῶν χορηγίαν; Ἐγὼ μὲν γὰρ ἡγοῦμαι την τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν. Εἰ δ᾽ ἀντείποιτε, καὶ οὕτως 8 ἔφην κυρωθήσεται μᾶλλον. Εἰ γὰρ περὶ σώματος τοῦτ' ἔχει, φησί, καὶ τὸν μὴ ὀρέγοντα τὴν ἀναγκαίαν τροφήν, Ελλήνων ἔφησεν εἶναι ὠμότερον, ὁ τὸ μεῖ ζον καὶ ἀναγκαιότερον, φημὶ δὴ τὴν τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν, παρορῶν, που κείσεται; Οὐκοῦν πείσθητε, καὶ ἀνενέγκατε ἐκ τῆς μανίας. ponetur? Quamobrem consilio meo parete, atque ΡΚΕ'. — ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Πρὸς τοὺς ἐγκαλοῦντας ἐπὶ τῷ φεύγειν τὴν Ι. ρωσύνην. Τὸ μὲν τῆς ἐπισκοπῆς καὶ ὄνομα καὶ πράγμα θεῖον δν, καὶ κρεῖττον πάσης πολιτείας τε καὶ ἀξίας, ὀλίγοις δή τισι πρέπει, τοῖς πατρικὴν κηδεμονίαν, ἀλλ᾽ οὐ τυραννικὴν αὐτονομίαν, εἶναι αὐτὸ οἰομένοις. Ἐπειδὴ δὲ εἰς ἀρχὴν, μᾶλλον δὲ, εἰ χρὴ μετὰ παρ ῥησίας εἰπεῖν, εἰς τυραννίδα αὐτὸ μεταρρύθμισαν τινες· ἴσθι, ὅτι τῆς περιβλέπτου καὶ περιμαχήτου ἀρχῆς, νῦν, εἴπερ ποτέ, σφοδρὸν ἑαυτῆς ἔρωτα τοῖς άνθρώποις ἐμβαλ[λ]ούσης, καὶ ῥᾳδίως ἑαυτὴν τοῖς ἐρῶσι παρεχούσης, μικρὸς αὐτῆς ἅπασι τοῖς εξ φρονοῦσι λόγος. Τιμωρίαν γὰρ διδόντων, οὐ τιμήν λαμβανόντων, ταύτην εἶναι ἡγοῦνται. Ως τὰ πολλὰ Episcopatus quidem et nomen, et res ipsa, cum divinum quiddam sit, atque omni alio munere ac dignitate priestantius, paucis quibusdam convenit, hoc est iis, qui paternam curam, non autem tyrannieam vitae licentiam, hane dignitatem esse 178 existimauit. Quoniam autem nonnulli eam in imperium, vel potius, si libere loquendum est, in tyrannidem commutarunt, illud scito, cum conspicuum istud imperium maximaque contentione ac dimicatione experitum, acrem nune, si alias unquam, sui amorem hominum pectoribus injiciat, seque facile amantibus fruendam praebeat, apud cordatos omnes viros parvi haberi. Siquidem illud plenam potius pendeinium, γὰρ τῶν μὲν ἄρχουσι, τοῖς δὲ δουλεύουσι· καὶ τοῖς quam honorem accipientium esse arbitrantur. Ut plurimum enim aliis præsunt, aliis ministrant, aliis serviunt: aliis imperant, aliis ministrant: alios male mulctant, aliis commodant: aliis insunt, aliis succumbunt alios metuunt, aliis odio atque acerbitati sunt. Quocirca ne mirum tibi videatur, quod Hierax presbyter, vir mente præditus, hoc munus tanquam CXXVI. TIMOTHEO LECTORI. De vitando scandalo. Illud, o amice, quam maxime time, ne cuiquam ‹fensionis causam præbeas. Temulentum est enim qrodammodo inter mortales bonum: ac, nemine ctiam concutiente, vix consistit. 1 Tim. v, 8 μὲν ἐπιτάττουσι, τοῖς δὲ ὑπηρετοῦσι· καὶ τοῖς μὲν κακῶς ποιοῦσι, τοῖς δὲ χαρίζονται· τοῖς μὲν ἐπίσ κεινται, τοῖς δὲ ὑποπεπτώκασι· καὶ φοβοῦνται μὲν ἐκείνους, μισοῦνται δὲ ὑπὸ τούτων. Μὴ θαύμαζε τοιγαροῦν, εἰ καὶ Ιέραξ ὁ πρεσβύτερος, νοῦν ἔχων, ἔφυγε τὸ πρᾶγμα, καθάπερ νόσημα ἀργαλεώτατον, gravem quemdam ac difficilem morbum defugerit. ΡΚΟ. - ΤΙΜΟΘΕΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. PKG. Περὶ τοῦ μὴ σκανδαλίζειν. Φοβοῦ ὅτι μάλιστα, ὦ φιλότης, σκανδαλίσαι τινά. Μεθύει γάρ πως ἐν ἀνθρώποις τὸ ἀγαθόν· καὶ οὐ δενὸς κατασείοντος, ἔστηκε μόλις.

EPISTOLARUM LIB. II. ΚΥΡΙΛΛΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. EPIST. CXXVII. PKZ'. *Οτι οὐ δεῖ τῶν παραινέσεων ἀμελεῖν ἢ ἀπογι νώσκειν τινὸς, καὶ ὅτι, εἴ τινες νουθετούμενοι μένουσιν ἀδιόρθωτοι, τοῦτο οὐ τῶν παραι νούντων, ἀλλὰ τῆς αὐτῶν προαιρέσεως κλημα· καὶ μάλιστα ὅταν ἐκεῖνοι οὐδὲν παρα λείποιεν. B. CYRILLO EPISCOPO. Quod non oportet adhortationes negligere, nec do quoquam desperare, et quod si quidam admoniti non emendentur, non admonentium, sed eorum voluntatis culpa est: præsertim si illi nihil omittant. Τῆς σῆς ἐστιν, ὦ πάντων ἄριστε, συνέσεώς τε Tuæ, vir omnium præstantissime, prudentiae καὶ αὐθεντίας, ταῖς κακίαις τῶν ἀρχόντων κεκμη atque auctoritatis est, Pelusiensem Ecclesiam præκυῖαν τὴν Ἐκκλησίαν τὴν κατὰ τὸ Πηλούσιον δυνά- fectorum et antistitum sceleribus fractam atqueˆ μεως καθαρότητι καὶ σπουδῇ ἀνακτήσασθαι. Πάσαν confectam, potentiæ integritate ac studio recreare. μὲν οὖν ἦν ὑπέμεινεν ἀδικίαν τε καὶ παροινίαν, Ac quidem injurias et petulantias omnes, quas ipsa ληϊζομένη τε καὶ ὑβριζομένη ὑπὸ μοχθηρῶν καὶ perpessa est, ab improbis ac sceleratis hominibus, κακούργων ἀνθρώπων, οἷς ἂν τις οὐδ' ἀλόγων ζώων quibus ne brutorum quidem animantium gregem ἀγέλην ἐγχειρίσειεν μήτοιγε λογικῶν ἀνθρώ» quisquam commiserit, nedum ratione utentium hom πων, ὑπὲρ ὧν δεῦρο ἐφοίτησε καὶ τὸ τίμιον ἑαυτοῦ minum, quorum causa Christus huc venit, ac preαἷμα εξέχεεν ὁ Χριστός· οὐ τοῦ παρόντος φράσει tiosum suum cruorem effudit, direpta, contumeliisκαιρού, μᾶλλον δὲ οὐδενὸς καιροῦ. Εἰ γὰρ καὶ ὁ que vexata, dicendo aperire, non est hujus temκαιρὸς ἀπῄτει, πάντα λόγον ὑπερέβαινε τὰ ὑπὸ poris, imo nec ullius omnino. Nam etiamsi tempus ταύτων σκαιωρηθέντα· ὀλίγα δὲ ἐπὶ τοῦ παρόντος ið postularet, tamen quæ ab illis structa sunt, ἀναγκαῖον ἂν εἴη εἰπεῖν, & μηδὲ βουλομένοις σιο omneın sermonis facultatem superarent. Pauca auγῆσαι ἀτιμώρητον 'Αλλὰ γὰρ ἔοικας, ὦ θαυμά tem in præsentia commemorare necessarium σις, ἤδη ἀπαιτεῖν τὴν διήγησιν. Διὸ δὴ καὶ αὐτὸς fuerit, et quæ ne si velimus quidem, silentio impune τῶν προοιμίων παυσάμενος, ἐπὶ τὸ δράμα τῷ praeterire possimus. At enim, vir eximie, narra - λόγῳ βαδιοῦμαι. Τοσοῦτον εἰπὼν, μὴ τοῖς λόγοις tionem jam mihi exposcere videris. Quocirca ipse μετρεῖν τὰ γεγενημένα οὐ γὰρ ἂν εὔροιμεν λόγο quoque exordiendi finem faciens, ad exponendam τους ἐφαμίλλους τοῖς πεπραγμένοις, νικωμένης tragoediam me conferam. Illud duntaxat to prius ἁπάσης γλώττης ὑπὸ τῆς τῶν πραγμάτων άλης admonitum velim, ne ea quæ contigerunt, serθείας), ἀλλὰ τοῖς ἀκοιμήτοις τῆς διανοίας οφθαλ- monibus nostris metiaris (neque enim oratioμεῖς κατοπτεῦσαι τὰ δραματουργηθέντα. Τὸ μὲν nem, ea, quæ perpetrata sunt, adæquantem inveοὖν δεδυσφημήσθαι τὸ θεῖον, καὶ πεπορθῆσθαι nire queaunus, cum lingua omnis rerum veriτὴν πόλιν, καὶ πεπράσθαι τὴν ἱερωσύνην, καὶ τετι γεννῆσθαι τὴν. Εκκλησίαν τῶν μὲν σπουδαίων εξοστρακιζομένων, τῶν δὲ μήτε τῶν οὐδῶν αὐτῆς ἐπιθῆναι ὀφειλόντων, εγκρινομένων, καὶ τὰ θεῖα καὶ ἀπόρρητα αὐτῆς ἐμπιστευομένων μυστήρια· οὐχ ἡγοῦντο γὰρ ψυχὰς ἐμπεπιστεῦ[σ]θαι, ἀλλὰ τυραννίδα πατρώαν παρειληφέναι), καὶ ὅτι τῶν μὲν πενήτων λόγος ἦν αὐτοῖς οὐδεὶς, τά τε ἐκκλησιαστικά χρήσ ματα ἐληίζοντο, καὶ εἰς οἰκείας ἀνηλίσκοντο φιλοτιμίας· καὶ ὅτι τοὺς ρύξαι ὑπὲρ ἀρετῆς τολμῶν τας έως αἵματος ἡμύναντο, καὶ ὅσα τοιαῦτα, παραλείψω, τοῦτο ἀποδεικνύς, ὡς ἄκων εἰς τούτους ἐξηνέχθην τους λόγους. Τὸ δὲ νῦν σκαιωρηθέν, ἐπειδήπερ ούτε βουλομένῳ ἀκίνδυνος ἡ σιωπή, ὡς ἂν οἷός τε ὦ, διὰ βραχέων ἀμυδρῶς οὐ γὰρ ἂν φαίην σαφῶς) διηγήσομαι· Μαρτινιανός, ὁ ἐπὶ λύμῃ τῆς θειοτάτης θρησκείας πρεσβύτερος χειροτονηθείς (εἶχε χρή πρεσβύτερον καλεῖν τὸν τῷ ὀνόματι τῆς ἱερωσύνης εἰς τὸ τὰ μέγιστα και συγγνώμης μείο ζονα δύνασθαι κακουργεῖν ἀποχρησάμενον), οὐκ ἔχω λέγειν ἐκ τίνων καταγόμενος, ἢ ἀπὸ ποίας πόλεως ορμώμενος· τὸ γὰρ δοῦλον αὐτὸν τυγχάνοντα, tate superetur), verum ut privigilibus auimi uni 179 oculis scelera ea quæ desiginita sunt, perspicias. Enimvero quod Deus blasphemis impiisque vocibus impetitus sit, quod direpta et expilata civitas, quod venditum sacerdotium, quod tyrannide oppressa Ecclesia (probis videlicet viris expulsis et exturbatis, iis aulem, qui ne ipsius quidem limen conscendere debebant, allectis, divinaque et areana ipsius mysteria iu fdem accipientibus: non enim se animarum curam suscepisse, verum paternai tyrannidem recepisse judicabant), quod item pauperum ipsis nulla cura fuerit, verum Ecclesia opes diripuerint, atque in suas ambitiones insumpserint, quodque eos, qui pro virtute vel hiscere duntaxat eusi essent, ad sanguinem usque ulli sint, ac denim que alia id genus omnia prætermittam, hine nimirum illud conspicuum faciens, me invitum ad los sermones delatum esse. Quod autem nune designatum est (quandoquidem ne volenti quidem sine periculo reticerelicet), quam paucissimis verbis potero, non dicain plane ac dilucide, sed exiliter et obscure narrabo. Martinianus, qui ad divinissimæ religionis Πᾶσαν μὲν οὖν ἦν. Quia B. C. omittit ἦν, fort. legend., όσην μὲν οὖν ὑπέμεινεν, quomodo est ibidem, που ὑπέμειναν, με Par. ed. Sequitur enim singulare, ληϊζομένη καὶ ὑβριζομένη. Κιττ. Εγχειρίσεις». Alii εγχειρήσειεν, male: nam εγχειρίζειν est tradere vel committere; at έγχειρεῖν, aggredi ac suscipere. ID. 'Δτιμώρητον. Plenius est et placet magis quod est in BC ἀτιμωρητὶ δυνατόν. ΙD.

labem ac perniciem presbyter creatus est (si ta- καὶ πρώτην ηλικίαν οὐκ εὐαγῶς βεβιωκότα ἀποδε iwen eum, qui ad gravissima, veniaque majora eri nina designandi potentiam, sacerdotii nomine ab usus est, presbyterum appellare fas est), baud scio a quibus ortuin trahens, aut ex qua civitate oriun - dus: nam quod, cum servus ipse esset, primumque statis tempus haud pie sancleque exegisset, profugerit, etsi id verum sit, præteribo; neque enim, ut ipsum maledica oratione insectarer, accelo: verum ut Ecclesiam ab eo injuria affectam fuisse docean: hic igitur, cum se Pelusium contulisset, in extrema paupertate vivens, ac multorum ope sublevatus, monachique babitum induens et prola ac temperantis vitæ speciem præ se ferens, cleprobæ rici munus, ut vere est, ipsius autem opinione imperium, captabat. Cum autem præclarus vir, ac divina sapientis plenus, Ammonius, hujus urbis episcopus, perspicacissimis mentis oculis ipsius lypocrisis percepisset, nec spem ullam ei ad id perveniendi relinquerel, animadvertens se ab ingentem antistitis prudentiam tempus incassum lerere, apud alios hæc retia lexere constituit. Ut autem illic quoque, deprehensa ipsins improbitate, spe sua dejectus est, tandein cam sapientem illum virum diem vitæ postremum clausisse, atque in cœlestem regionem receptumn esse, alque Eusebium episcopum institutum esse roscivisset, Pelusium rursus advolavit, quod ita existimaret, se ipsius ingenium ac solertiam, ne dicam arrogantiam atque contumaciami, faciło tractaturum. Et quidem quam celerrime, id quod sibi proposuerat, est assecutus. Quid enim longa oraLene opus est? Quod autem is, qui seinen praboil, stirpium causa sit, nemo scilicet ignorat. 180 Cum igitur, ut presbyter crearetur, obtinuissel, ac sacrosancta mysteria impuris et scelestis manibus contreclasset, eum, quem pridem parturiebat, miorbum poperit. Nam eum acerbam sibi ipsi vitamı esse duxisset, niui pauperum etiam opes averteret, połlicitusque fuisset, se omnia ea que acquireret, Eclesiæ reficturum, hujus spei illecebra eam a.!- duxit, ut se quoque procuratorem ac disponentorem constitueret. Quocirca impurus ac nefarius homo, ac ne ingenue quidem educatus et institutus, accepta Ecclesiæ procuratione, his eam incommodis allcit, ut ne barbaricum quidem bellum signa omnia ad virtutem spectantia, deletis ipsius ornamentis, æque pervastaturum fuerit. Fraudibus enim el machiuis, callidisque artibus et perjuris in negotiorum administratione utens, nihil quidem, quod simplex et justum esset, fecit, improbitatem autem arrogantia animique elatione definiens, iis qui iugenue ac pie vivere proposuerant, infestus erat, stolidos cos, quos veri amor tenebat, appellans, prudentes autem ac sagaces, qui subdole ac veteratorie negotia tractabant: ac stultos quidem et excordes δρακέναι, καίπερ ἀληθὲς δν παραλείψωο. Οὐ γὰρ ἥκω κακῶς αὐτὸν λέξων, ἀλλ' ὡς ἠδίκησε τὴν Ἐκκλησίαν διδάξων· Οὗτος τοίνυν ἐλθὼν ἐπὶ τὴν Πηλουσιωτῶν πενίᾳ ἐσχάτῃ συζῶν, καὶ παρὰ πολλῶν επικουρούμενος, τό τε τοῦ μονάζοντος σχήμα περι βαλλόμενος, καὶ σωφρόνως ζήν ὑποκρινόμενος, την τοῦ κληρικού, λειτουργίαν μὲν οὖσαν, ἀρχὴν δὲ δοκοῦσαν ἐθηρᾶτο. ὡς δὲ ὁ ἀοίδιμος καὶ θείας σοφίας έμπλεως Αμμώνιος, ο ταύτης επίσκοπος, τοῖς διορατικωτάτοις τῆς διανοίας ὀφθαλμοῖς τὴν ὑπόκρισιν κατειληφώς, οὐδὲ ἐλπίδα αὐτῷ τοῦ πράγματος κατελίμπανεν· ἐννοῶν, ὡς εἰκῇ δαπανά τους χρόνους, συνετού κομιδῇ ὄντος τοῦ ἡγουμένου, παρ' ἄλλοις ταῦτα πλέκειν διέγνω τὰ δίχτυα. ὡς δὲ κἀκεῖτε φωραθείς, διήμαρτε τῆς ἐλπίδος, τέλος πυθόμενος τὸν μὲν πάνσοφον ἐκεῖνον κεκοιμήσθαι, καὶ εἴσω οὐρανίων χώρων γεγενῆσθαι, Εὐσέβιον τε κεχειροτονῆσθαι, ἐπέπτη πάλιν τῇ Πηλουσιωτών, ῥᾳδίως αὐτοῦ τὴν ἀγχίνοιαν, ἵνα μὴ τὴν ἀπόνοιαν φράσω, μεταχειρίσασθαι οιόμενος. Καὶ δὴ ὡς τάχιστα τυγχάνει τοῦ σκοποῦ. Οὐ χρὴ γὰρ μακρηγορείν. Οτι δὲ ὁ τὸ σπέρμα παρασχών, τῶν φυτῶν αἴτιος, οὐδεὶς ἀγνοεῖ δήπου. Τυχών τοίνυν τῆς χειροτονίας, καὶ τῶν ἱερῶν μυστηρίων μιαραῖς χερσὶν ἐφαψάμενος, ήν πάλαι ἔδινεν, ἀπέτεκε νόσον. Νομίσας γὰρ ἀβίω τον εἶναι ἑαυτῷ τὸν βίον, εἰ μὴ καὶ τὰ τῶν πενή των χρήματα σφετερίσοιτο, επαγγειλάμενος πάντα ὅσα ἂν προσπορίσοιτο, τῇ Ἐκκλησίᾳ καταλείψειν, καὶ ταύταις δελεάσας ταῖς ἐλπίσι, πείθει καὶ οίκο νόμον ἑαυτὸν καταστῆσαι. Παραλαβών τοίνυν ἄν θρωπος ἐναγῆς, καὶ οὐδὲ ἐλευθερίως ἀχθεὶς, τὴν τῆς Ἐκκλησίας οἰκονομίαν, οὕτως αὐτὴν διέθηκεν, ὡς οὐδ' ἂν βαρβαρικός πόλεμος· πάντα τὰ εἰς ἀρετὴν βλέποντα σημεῖα τοῦ κάλλους αὐτῆς ἀφανί σας ελυμήνατο. Δόλοις γὰρ καὶ μηχαναίς, σκαια ρίαις τε καὶ ἐπιορκίαις χρώμενος ἐν τῷ μεταχειρί ζεσθαι τὰ πράγματα, ἁπλοῦν μὲν οὐδὲν οὐδὲ δίκαιον ἔπραξε, τὴν δὲ κακουργίαν φρονήμασιν οριζόμενος, τοῖς ἐλευθερίως καὶ εὐλαβῶς ζῆν προηρημένοις ἐπ εφύετα· εὐήθεις μὲν τοὺς φιλαλήθεις καλῶν, συγστοὺς δὲ τοὺς κακούργως μεταχειριζομένους τὰ πράγματα· καὶ τοὺς μὲν φιλοσοφοῦντας, ηλιθίους· τοὺς δὲ παλιγκαπήλους, δραστηρίους. Καὶ οὐκ ἔλεγε μὲν ταῦτα, οὐκ ἐποίες δὲ, ἀλλὰ δὲ τοῖς ἔργοις τοὺς λόγους ἀπέκρυπτε· τὰ μὲν ἐκκλησιαστικά οικειούμενος χρήματα, τὰς δὲ χειροτονία; πιπράσκων, καὶ τοὺς μὲν φιλαρέτους ἐκβάλλων, τοὺς δὲ τὰ αὐτὰ δρῶντας αὐτῷ συγκρατῶν. Πετο γὰρ οὐκ ἄλλως έξειν τὴν τῇδε ἀσφάλειαν (κρίσεως γὰρ αὐτῷ λόγος ἦν οὐδὲ εἷς), εἰ μὴ πᾶν εἶδος ἀρετῆς ἐξορίσεις. Ταῦτα δὲ ἔπρας - τεν, ὑποχείριον τὸν ἐπίσκοπον οὐκ οἶδ' ὅπως πεποιηκώς. Οὕτω γὰρ αὐτῷ δεδούλωτο (λελέχθω γάρ τάληθὲς μετὰ παρρησίας· καὶ γὰρ οὐκ ἂν ἄλλως δυναίμην), ὡς εὐτελὲς καὶ ἀργυρώνητον ανδράπο Είσω οὐρανίων χώρων. Bill., in calestem regioncm. Praestat B. C. lectio, χορών, id est, in co lestes chorus. RITT.

EPISTOLARUM LIB. II. - EPIST. CXXVII. δον κεχειροτονημένον, ἵν' ἅπερ ἂν Μαρτινιανός eos, qui philosophie studebunt, dextros autem et ἐπιτάττοι, ποιήσειεν. Εἰς τοσαύτην γὰρ αὐτὸν μα νίαν ἐξεβάκχευσεν (εἰρήσεται γὰρ τῶν κακῶν αὐτῶν ὁ κολοφών, καὶ τῆς τραγῳδίας τὸ κεφάλαιον), ταῖς ἐπαγγελίαις ἐκείναις δελεάσας, ἃς νῦν διαρρήδην βορί ἡ ἐπίσκοπος τὴν οἰκείαν ἄνοιαν ἐκπομπεύων, ή ἀναγκάσας, ἢ πείσας (οὐ γὰρ οἶδ' ὅ τι φῶ διὰ τὴν ὑπερβολὴν τῆς ἀτοπίας), ὡς καὶ καθυπογράψαι ἐν τοῖς ἐκκλησιαστικοίς λόγοις, καὶ χρεωστεῖν τὴν ἀδι χηθεῖσαν Εκκλησίαν. "Αλλως γὰρ οὐκ ᾤετο ασφαλῶς ἔχειν, ἃ οὐ δεόντως εκτήσατο, εἰ μὴ καὶ τὴν Ἐκκλησίαν ὑπόχρεων δείξειεν, οὐκ ἀπαιτῆσαι προσδοκῶν μὲν ὁ ἐσύλησεν ἀλλὰ τὸ μὴ ἀπαιτηθῆ και παρ' αὐτῆς θηρώμενος. Ως δ' ἡ ἀθλία πόλις ᾔσθετο ταῦτα μηχανώμενον (οὐ γὰρ ἦν ἀφανῆ· τὸ γὰρ καὶ εἰς γοητείαν αὐτὸν, ἐκ τῆς ὑπερβολῆς τῶν δρωμένων, διαβεβλῆσθαι, καὶ τὸ ἐπ᾿ αἰσχροὺς καὶ υπερορίοις πταίσμασι πεφωράσθαι, οὐ φράσω), ὥρμησε μὲν αὐτὸν πολλάκις καὶ ἀνελεῖν, ὅμως δὲ ἐκράτησε τῆς ὁρμῆς. Ἐγκαλούμενος δὲ παρὰ πάν των καὶ κατηγορούμενος, πᾶσι μὲν τὸν ἐπίσκοπον, αὐτῷ δὲ πάντας διέβαλλε· τὸν μὲν ἐξοπλίζων κατά τῶν φιλαρέτων, ἵνα πάντων σβέσῃ τὴν παρρησίαν· τοὺς δὲ διδάσκων, ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ τὰς χειροτονίας πιπράσκων, καὶ τοῖς σώφροσιν ἐπιβουλεύων, καὶ τὰ τῆς Ἐκκλησίας σφετεριζόμενος. Χρυσίου γάρ λαμβάνων, τοῖς λόγοις τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς ὑπογράφει. Ταῦτα δὲ ἔλεγε, διὰ τούτων τῶν μηχανημάτων την ἐτ' οἷς ἔδρα ὀργὴν τῶν ἀνθρώπων σβέσειν ούμενος. Ως δέ τινες καὶ αὐτῷ ἐπισκόπῳ ταῦτα καταμήνυσαν, πλέον οὐδὲν ἤνυσαν· πιθανῶς δῆθεν " αὐτοῦ φήσαντος, ἄνευ κατηγόρων μηδὲν δύνασθαι διαπράξασθαι. ὡς δὲ καὶ κατήγορος, νομίζοντε; ἀληθεύειν αὐτὸν, ἀνεφάνησαν, καὶ πολλοὶ καὶ ἀξιό πιστοι, καὶ ἀποδείξαι δυνάμενοι, οὐδ' οὕτως ἐπεξῆλθεν, ὡς λοιπὸν πάσης σκήψεως ελεγχθείσης, κοινωνὴν τῶν δρωμένων παρὰ πάντων εἰκότως ὑπονοεῖσθαι. Μάλιστα μὲν γὰρ, οὐδ' εἰ μυριάκις ἀπὸ κερδών αἰσχρῶν ἐκεῖνος ἐπηγγείλατο πάντα τὰ προσποριζόμενα τῇ Ἐκκλησίᾳ προσοίσειν, ἐχρῆν πάσας τὰς ἐκκλησιαστικὰς αὐτῷ παραδοθῆναι ἀφορμάς, καὶ μυρίας ψυχὰς ἐκ τῶν δρωμένων σκανδαλίσαι. Εἰ δὲ καὶ ταῖς ἐπαγγελίαις ἐδελεάσθη, ἀλογοθέτητον οὐκ ἐχρῆν καταλείψαι. Εἰ δὲ καὶ λογοθετῆσαι έδει, μετά ἀκριβείας ἐχρῆν, βασανίσαντα μετὰ συνετών τινων καὶ ἐμπείρων τοὺς λόγους. Αὐτὸς γὰρ καὶ τούτων, ὥσπερ οὖν καὶ τῶν ἄλλων καλῶν, ἄπειρος εἶναι λέγει. Εἰ δὲ ἐν παραβύστῳ, καὶ μηδενὶ ἀνακοινού μενος τοὺς λόγους καθυπέγραφε, δῆλός ἐστιν οὐκ απατηθεὶς ὡς διαρρήδην βου, την κατάγνωσιν διὰ τοῦτο ἀποτρέψασθαι οιόμενος), ἀλλὰ τὰ ἐκκλησιαστικά κακουργήσας, καὶ πᾶσαν [μετ'] ἐκείνων τὴν Εκκλησίαν ἀπεμπωλήσας. Ὥσπερ πριάμενος, καὶ ad agendum aliquid idoneos, qui ad caupontin mos rem' vitam suam moderabantur. Nec vero lisec ita dicebat, ut tamen non faceret: verum operibus ipsis sermones superabat, quippe qui occlesiasticas quidem opes sibi vindicaret, sacras autem ordinationes pretio addictas haberet, probisque viris expritsis, eos, qui eadem, quæ ipse, perpetrarent, ascisceret. Neque enim aliter se in hac vita (nam futnri judieii nella omnino cura tangebatur) securitatem habituram existimabat, nisi omne virtutis genius exterminaret. Haec porro perpetrabat, cum sibi episcopum haud seio quo pacto addictum alque obnoxium reddidisset. Ita enim ipsi addictus ac mancipatus erat (dicam enim libere quod verum est: neque enim aliter queat) ut vile ac pretio etia plum mancipium, idcirco creatum et institutum, ut quidquid Martinianus imperaret, exsequeretur. Εtenim ad tantam insaniam cam adegit (dicetur enimi quod malorum ab ipsis commissorum summum est, totiusque tragœdiæ caput), his videlicet promiseis quæ nunc episcopus, amentiam suam prodens, aperte elamat eo inescato, aut coacto, aut persuaso (ne. que enim ob absurditatis magnitudineın quo vocabulo ntar, scło), ut etiam in ecclesiasticarum rationumi libro, Ecclesiam, quæ hnjuria affecta fuerat, ipsius ære obstrictam esse subscripserit. Aliter enim tuto se habiturum minime putabat, quæ molis rationibus quæsiverat, nist Ecclesiam quoque sibi obæralam atqne obnoxiam esse demonstraret: non quod ea quæ ipse sacrilegan manu subripirerat, ab ipsa repetere: animo haberet, sed quod id ageret ac moliretur, ΠΟ ipsa a se reposceret. Ut autem misera civitas he eum machinari sensit: 181 neque enim hæc ob seura erant (nam quod etiam ob eorum, que perpetrabal, magnitudinem, prestigiarum quoque insimulatus fuerit, quodque in fœdis flagitiis crimini - basque deprehensus, minime dicam), sæpe quidem ipsum interfciendi ac de medio tollendi impetum cepit, verum se repressit. Cum autem ab omnibus accusaretur et incesseretur, spud omnes quidem episcopum, apud ipsum autem omnes in odiam atque invidiam vocabat: illum nimirum adversn, probos vires arinans, ut eam loquendi Gibertatem, qua omnes utebantur, exstingueret: eos autem docens, se esse, qui sacras ordinationes venderet, et castis ac frugi bominibus insidias moliretur, et Ecclesiæ opes interverteret. Nam cum auram ipse acciperet, ecclesiasticis rationibus ascribebat. Hæc auteni eo dicebat, quod se his artibus bominum iru… candiam, ob ea, quam perpetrabat, indammatau exstincturum arbitraretur. Ut autem nonnulli hæc ipsi quoque episcopo iudicarunt, nihil tamen preVARIE LECTIONES ET NOTÆ. Post ἀνδράποδον suppe quod deest καὶ διὰ αυτο κεχειροτονημένον, etc. Possin. Προσδοκών μὲν ὁ ἐσύλησεr. Pro his sulo codd. Vat. 649 et Alt. melius habent, προσδοκῶν Αν ἐσύλησεν main relativus hv recte respicit εκκλη σίαν paulo ante memoratam. Possit. Solus codl. Vat. 649 legit ὁρμήν. ID. Codd. sulo Vat. 649 et Ali. legunt, τὴν ἐχε κλησιαστικήν. Versu postea mono pro προέπεμψεν Galem codd. habet εξέπεμψε. ID.

χρήσασθαι διέγνω, κακῷ τὸ κακὸν Ιάσασθαι σπεύδων. Πάντα γὰρ τὰ ἐκκλησιαστικά χρήματα ἐγκολπωσάμενος, ἢ, ὡς αὐτὸς ἔφη, μερισάμενος μετὰ τοῦ ἐγχειρίσαντος αὐτῷ τὴν οἰκονομίαν, καὶ τῇ τοσαύτῃ τραγῳδίᾳ τὴν ὑπόθεσιν δεδωκότος, πρώην μὲν εἰς τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν χρυσίον προέπεμψεν, ἐπισκοπὴν, ὁ μηδὲ ἑαυτοῦ ἐπιτροπεύσαι δυνηθείς, θηρώμενος. υπερ μαθοῦσα ἡ σὴ ἁγιωσύνη, οφείλουσα αὐτὸν αποκηρύξαι, διὰ γραμμάτων ἠπείλησε, καὶ διεδε βαιώσατο, εἰ τοῖς αὐτοῖς αὖθις επιχειρήσειεν, ἀπο κήρυκτον τὸν τοσαύτην ἀδοξίαν τῇ θειοτάτη θρη σκείᾳ προστριβόμενον ἐν ὅλῃ τῇ Αἰγυπτιακή διοικήσει. Νῦν δὲ καὶ τῶν γραμμάτων, καὶ τῶν ἀπειλῶν καταφρονήσας, την Αλεξάνδρειαν μαθών εξώρμησεν ἑαυτῷ μὲν ἐπισκοπὴν μνηστευ μενος, τὴν δὲ σὴν λυμαινόμενος δόξαν, ὡς ἐπὶ χρήμασι χειροτονοῦσαν. Τῆς σῆς τοίνυν ἐστὶν, ὦ τί σε καλέσας ἀξίως προσείπω, μεγαλονοίας, τὴν μὲν ἀκριβῆ τῶν πλημμελημάτων αὐτοῦ δίκην τῷ ἀδε κάστῳ δικαστηρίῳ τηρῆσαι (οὐδὲ γὰρ οἷόν τε αὐτὸν ἐνταῦθα τὴν ἀξίαν τιμωρίαν δοῦναι), κινηθῆναι δι καὶ πρῶτον μὲν τῇ παρανομηθείσῃ Εκκλησία ἀμύναι, δεύτερον δὲ τῇ οἰκείᾳ ὑπολήψει βοηθήσει, τῷ τὰς ἀπειλὰς εἰς ἔργον ἀγαγεῖν καὶ ἀποκηρύξαι τοῦτον. Εἰ γάρ, ὅπερ οὐ πιστέυω, πρὸς τῷ μηδὲν τοιοῦτον παθεῖν, καὶ χειροτονηθείη, τὸ θρυλλούμε νον ἀπόρρητον ἀληθὲς ὃν εὑρεθήσεται· ἔπειτα μετά τινων ἐπισκόπων εὐλαβῶν, οἷς τὸ κέρδος πολέμιον καθέστηκεν, ἐνταῦθα ἐκπέμψαι, λόγον τῶν pleres perfecerunt: quod nimirum ille se absque παρανόμως πριάμενος, παρανομώτερον τοῖς κτηθείσε accusatoribus nihil efficere posse dixisset. Posteaquam autem accusatores etiam, eum vera loqui existimantes, præsto fuerunt, et quidem multi, ac fide digni, quique quod dicerent, probare possent, no sic quidem tamen in cum animadvertit: ita ut fam omni simulatione patefacts, curam, quæ gere hantur, socius ac particeps esse ab omnibus existimaretur. Primum enim nec si millies ille se omnia ea, quae turpibus lucris collegisset, Ecclesia duno daturum recepisset, omnes tamen Ecclesiæ opes ipsi tradi, atque innumeris animis, per ea quæ febant, offensionem afferre oportebat. Deinde, etiamsi ipsius promissis illectus est, tamen eum, a rationibus referendis immunem relinquere miuime conveniebat. Quod si ab eo rationes quoque reposcere oportebat, id accurate ac diligenter faciendum erat, nimirum að perpendendas et excutiendas rationes, prudentes quosdam et peritos viros adhibendo. Nam ipse barum rerum, quemadmodum et aliaruın bonarum, rudem se atque imperitum esse ait. Cum autem in latebris, nec communicatis eum quoquam rationibus subscripserit, perspicuum est eum non deceptum ac circumscriptum fuisse (quemadmodum aperto clamat, dum se reprehensionem atque condemnationem hac ratione a se depulsurum existimat), verum occlesiastica bona versute atque improbe labefactasse, cum iisque Ecclesiam universam commutasse. Itaque iste, ut qui emisset, et quidemi scelerate emisset, seeleratius adhuc emptis rebus uti constituit, malo videlicet malum sanare studens. εκκλησιαστικών προσόδων δώσοντα, καὶ ἡ χρεωστεί Nam cum ecclesiasticas omnes facultates et copias ἀποδώσοντα. Καὶ εἰ δέδωκέ τι τῷ ἐπισκόπῳ (λέγει in sinum coudislisset, vel ut ipse dixit, cum eo, qui γὰρ μὴ δεδέχθαι μὲν, ήπατῆσθαι δὲ), ἐλέγξοντα. bujusmodi administrationem ipsi commiserat, tan- Ὅτι γὰρ καὶ τῷ μὲν πρωτοστάτῃ τοῦ δράμα tæque tragœdiæ causam materiamque præbuerat, τος, τῷ ἢ συγκεκλοφύτι, ἢ ἀπερισκέπτως ύπογε partitus esset, nuper quidem aurum Alexandriam γραφότι,. ἄβατον τὴν ἐπισκοπὴν καταστήσειας. præmisit, episcopatum (curn ne sui quidem ipse ήγουν συγγνοὺς ἐπίτροπον χειροτονήσειας, τὸν οὐκ cnram gerere posset) aucupans. 182 Quod cum ἐπιτρέψοντα αὐτῷ μείζονα συγγνώμης ἁμαρτάνειν· sanctitas lua comperisset, pro eo atque eum ab Ec- τῷ δὲ τριταγωνιστῇ τὸ σοφὸν σκαιώρημα ηλίθιον clesia proscribere debebat, per litteras comminata δείξας, ἄκυρα ποιήσειας, & λέγει ἑαυτῷ χρεωστεί est atque affirmavit, se eum, si rursus idem aggre. σθαι πόθεν γὰρ τοσοῦτος πλοῦτος τῷ πενίαν ἐσχά deretur, ut ingena divinissimæ religioni dedecus την νοσήσαντι, καὶ ἀπὸ τῶν τῆς Ἐκκλησίας χρηματ furentem, in tota Ægyptiaca regione proscripια- τισαμένῳ προσόδων,), οὐκ ἔστιν ἀμφίβολον. rum et abdicaturum. Atqui nunc idem, litteris tuis minisque contemptis ac pro nihilo habitis, Alexandriam perrexit, sibi quidem episcopatum captans, tuæ autein famæ atque existimationi (ut qui sacras ordinationes pecunia addicas) labem inferens. Quæ cum ita sint, tuæ (o quonam te satis digno nomine nuncupem) animi magnitudinis atque præstantiæ est, plenam quidem et exactam scelerum ipsius pœnam ad incorruptum illud tribunal reservare (nec enim hic fieri potest, ut quas meritus est pœnas pendat), commoveri autem et incitari, ac primum Ecclesiam inique læsam ac vexatam ulcisci; deinde autem existimationi tuæ consulere, minas nimirum in opus perducendo, eumque ab Ecclesiæ gremio abdicando. Nam si, quod ut credam minime adducor, non modo nihil hujusmodi patiatur, verum etiam episcopus creetur, arcanum illud, quod rumoribus spargitur, verum esse invenietur: ac postea eum una cum piis quibusdam episcopis ac quaestus inimicis, hoc mittendo, ut ecclesiasticorum proventum rationes Την Αλεξάνδρειαν μαθὼν ἐξώρμησεν. Bill., Alexandriam perrexit. Plentus ac melius B. C. εἰς τὴν ᾿Αλεξ. λαθὼν ἐξώρμ., hoc est, clanculum sese Alexandriam proripuit. Ritt. Edit., ὅτι γὰρ καὶ τῷ, etc.; sed illud γὰρ abest a duobus codd. modo laudatis. Vers. sequenti ριν ἀπερισκέπτως iidem codd. scribunt ἀπερισκό πτως. POSSIN

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CXXXI. reddat, ac quæ debet, restituat; ac num quid episcopo dederit (nam ipse nibil se accepisse, verum imposturam sibi factam esse ait) planum faciat. Nam quin et tragœdiæ principi, qui vel furti soojus fuit, vel inconsiderate subscripsit, episcopalis muneris administratione interdicturus sis, aut, si veniam ipsi impertias, procuratorem saltem, qui ipsi graviora, quam quibus ignosci debeat, scelera perpetrare minime permittat, institurus sis: et postremo histrioni, callidum ipsius commentum vesanum ac stolidum esse ostendens, ea, quæ ipse sibi deberi contendit, casɛa et irrita redditurus sis (unde enim ei tantæ opes, qui extrema paupertate laboravit, atque ab Ecclesiæ facultatibus divitias sibi comparavit?), haudquaquam dubium est. ΡΚΗ. – ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Περὶ κολακείας. Πυνθάνομαι! ὅτι κόλακες εξήρτηνται τῆς σῆς γλώττης, ομνύντες μὲν, ὅτι πάντων ἄριστον εἴη, εἰ καὶ τι τῶν ἀτοπωτάτων ἔλοιο θαυμάσαι κακῶν· καπίζοντες δὲ ᾗ τάχος, εἰ καὶ αὐτὴν ἐκκακύνοις τὴν ἀρετήν. Εἰ τοίνυν μὴ ἐθέλεις ἡμῖν πεισθῆ και, ἀλλά γε κἂν Ισοκράτει πείσθητι, παραινέσαντι μισεῖν τοὺς κολακεύοντας, ὥσπερ τοὺς ἐξαπατῶντας. Αμφότεροι γὰρ πιστευθέντες, τοὺς πιστεύσαντας ἀδικοῦσι. ΡΚΘ'. — ΠΑΥΛΟ. Περὶ 'Ιούδα τοῦ προδότου Έοικας θαυμάζειν, πῶς τὸν προδότην οὐκ ἔπει εινό Χριστός, καλὸν ἡγεῖσθαι τὴν ἀρετὴν, καίτοι πολλάκις περὶ ἀρετῆς, μᾶλλον δὲ οὐκ ἔστιν ὅτε οὐχ ὑπὲρ ταύτης, ἐν συνουσίαις ἀκούσαντα. Ἐγὼ δὲ θαυμάζω, πῶς τὸν ὅρον τῆς αὐτεξουσιότητος ἐπισ στάμενος, περὶ τούτου ἐθαύμασας. Οὐ γὰρ βίᾳ καὶ τυραννίδι, ἀλλὰ πειθοῖ καὶ προσηνείᾳ ἡ τῶν ἀνθρώτων σωτηρία κατασκευάζεται. Διὸ καὶ τὸ κῦρος Έχει ἕκαστος τῆς οἰκείας σωτηρίας· ἵνα καὶ οἱ στεφανούμενοι, καὶ οἱ τιμωρούμενοι, δικαίως υπο μένοιν ὅπερ ᾑρηνται. PA'. ΠΑΜΠΡΕΤΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Περὶ ἐλεημοσύνης. Ἐλεήμονα, ὦ φίλος, ἔχειν χρὴ τὴν ψυχήν. Ο γὰρ τὴν πηγὴν τὴν τοιαύτην ἔχων, πάντα ἀναβλύσεις τὰ καλά. Κἂν χρήματα ἔχῃ, προήσεται· κἂν ἐν συμφαραῖς ἴδη τινά, κλαύσεται· κἂν ἐπηρεαζομένῳ περιτύχῃ, χεῖρα ὀρέξει. Καὶ οὐδὲν παραλείψει τῶν εἰς αὐτὸν ἑκόντων. PAA'. ΑΝΤΙΟΧΟ., Παράθεσις ἀρετῆς καὶ κακίας. Ἡ κακία καὶ Θεοῦ τοὺς ἀνθρώπους ἀπέστησε, καὶ ἀλλήλων διέστησε. Ταύτην οὖν προτροπάδην φεύγειν χρὴ, καὶ διώκειν τὴν ἀρετὴν, τὴν καὶ Θεῷ προσ έγουσαν, καὶ ἀλλήλοις συνάπτουσαν. Ἀρετῆς δὲ καὶ φιλοσοφίας όρος, τὸ μετὰ συνέσεως ἄπλαστον. ATHANASIO PRESBYTERO. De adulatione. Adulatores ex tua lingua pendere audio, qui omnium optimum esse jurent, si quid etiam absurdissimorum vitiorum laudare atque admirari in animum induxeris; ac rursum, si virtutem quoque ipsam vituperandam susceperis, eamdem quam celerrime vituperent et insectentur. Quocirea si nobis obtemperare minime vis, at Isocrati saltem obtempera, qui ut adulatores quemadmodum eos, a quibus decipimur, odio habeamus, admonet. Nam utrique, si fidem nanciscantur, eos, qui ipsis fidem habuerunt, injuria afficiunt. CXXIX. PAULO. De Juda proditore. Mirari videris, qui factum sit, ut Christus 183 proditorem minime adduxerit, ut virtutem rem bonam esse existimaret: idque cum de virtute persæpe, imo nunquam non de ea in ipsius colloquiis audisset. Ego contra miror, quonam pacto cum liberi arbitrii legem perspectam habeas, hujus rei admiratione tenearis. Neque enim vi ει coactione, sed persuasione, ac lenitate, Loniuum salus comparatur. Unde etiam suæ quisque salutis arbitrium habet: ut et qui corona donantur, et qui suppliciis afficiuntur, juste quod elegerint, percipiant. PAMPRETIO DIACONO. De eleemosyna. Ad miserationem propensam, o amice, animam habere oportet. Nam qui ejusmodi fontem babet, nultum boui genus est, quod non ex eo scaturiat. Sive enim pecunias habeat, eas profundet: sive aliquem in calamitatibus videat, lamentabitur: sive in quempiam, cui injuria inferatur, incidat, manum porriget. Denique nibil eorum, quæ ad ipsum altiDent, pratermillet. ANTIOCHO. Collatio virtutis el vitii. Vitium et homines a Deo avertit, et eos inter se disjunxit. Quamobrem illud quam celerrime fugere oportet, ae virtutem consectari, quæ et nos Deo conciliat, et inter nos connectit. Virtutis porro ac philosophiæ regula est, simplicitas cum prudentia conjuncta. Ai abest a codice Vatic. 649. Possix, Confer Irenæum lib. v, c. 71 et seq. Βιττ.

ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. ΡΑΒ. Εἰ καὶ Ζώσιμος ὁ δοκῶν εἶναι πρεσβύτερος, σφύ δρα τῇ κατὰ σοῦ τυραννίδι μεθύων παραινεί, ἀλλὰ σὺ τὰ κατὰ τοῦ Δεσπότου δραματουργηθέντε παρὰ τῶν Ἰουδαίων ἐννοῶν, ὅτε καὶ ἡ γῆ αὐτὴ ἐδονεῖτο καὶ ἐκραδαίνετο, φυγῆς ζητοῦσα χώραν, ἵνα μὴ θεάσηται τὸ δράμα τὸ κατὰ Θεοῦ μὲν τολμώμενον, σαρκὸς δὲ ἁπτόμενον, φέρε γενναίως. CXXXII. - EUTONIO DIACONO. Etsi Zosimus, qui presbyteri 'speciem præfert, petulanti admodum tyrannide in te debacchatur: at tu tamen ea, quæ a Judæis adversus Doniinum perpetrata sunt, cum animo tuo perpendens (quo tempore terra quoque ipsa movebatur, et concutiebatur, locum, quo fugeret, quaerens, ut ne scelus iHad perspiceret, quod adversus Deum quidem suscipiebatur, verum carnem duntaxat attingebat), fae strenuo ac generoso animo feras. CXXXIII. TIMOTHEO LECTORI. Illud, Oculum pro oculo, et dentem pro dente”, Judæis a mansuetissima illa natura idcirco præscriptum ac lege sancium esse opinor, non ut iis, a quibus injuriam accepissent, veniam negarena crudelesque se præberent, quemadmodum censent Manichæi, qui Vetus Testamentum insectantur: sed ut eadem, quæ agunt, perpeti metuentes, ab injuria abstineant. Quod quanquam quam jussum et rationi consentaneum est, tamen divina tranquillitas ad lenitatem et bonitatem spectans, hominesque ad eam acuens, per id quod eum, qui injuriam intulit, ulcisci sanxit, supplicii metu peccata repressit et coercuit. Nisi enim sit, qui facessat, ne quidem erit qui ulciscatur. Quamobrem sapientiæ legislatoris altitudinein animadvertant, 184 ac non prompte temereque ipsum ut sævum et crudelem accusent. Nam quod în Evangelis dictum est: ‹ Si quis te percusserit in dextram maxillam, obverte illi et alterau ",» non cum lege illa pugnat, sed majus ac præstantius est, summæque philosophie meta. Illa etenim, nt ne quidem omnino quispiam faceret, lege præscripta sunt (nam ut æquo ac libenti animo paterentur laudquaquam audire sustinuissent lomines cruoris siti flagrantes): hæc autem, ut etiam prompto animo patiatur, tradita et promulgata sunt. Porro comparationis nota, ea, quæ comparantur, in contrariam classem haudquaquam contrudit: verum in iis, quæ ejusden classis et ordinis sunt, quid præstantius, quid inferius sit, ostendit. Etenim bonum quidem est małum minime perpetrare: at melius, prompto quoque ac libenti animo perpeti. Bonum est matrimonium, at melior virginitas. Pulchra est laua, at nol praeclarior. Quemadmodum ΡΑΓ'. - ΤΙΜΟΘΕΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ Τό, Οφθαλμὸν ἀντὶ ὀφθαλμοῦ, καὶ ὀθέντα ἀντὶ ὀδόντος, οἶμαι νενομοθετῆσθαι τοῖς Ἰουδαίοις παρὰ τῆς ἡμερωτάτης φύσεως, οὐχ ἵνα ἀσύγγνωστοι ὦσι, καὶ πικροὶ τοῖς ἀδικοῦσιν, ὡς νομίζουσι Μανιχαίοι, διασύροντες τὴν Παλαιὰν Διαθήκην· ἀλλ᾽ ἵνα τῷ δέει τοῦ παθεῖν & δρῶσιν, ἀπέχωνται τοῦ τολμάν. Εἰ καὶ δίκαιον καὶ εὐλογον ἀκόλουθόν ἐστιν. Αλλ' ή θεία γαληνότης εἰς ἡμερότητα βλέπουσα, καὶ εἰς ἀγαθότητα ὁρῶσα, καὶ τοὺς ἀνθρώπους εἰς ταύτην ἀλείφουσα, διὰ τοῦ τεθεσπικέναι ἀμύνεσθαι τὸν δρῶντα, τῷ φόβῳ τῆς τιμωρίας προανέστειλε τὰ πταίσματα. Τοῦ γὰρ ὁρῶντος μὴ ὄντος, οὐδ᾽ ὁ ἀμυνόμενος ἔσται. Συνοράτωσαν οὖν τὸ βάθος τῆς σοφίας τοῦ νομοθέτου, καὶ μὴ ἐκ τοῦ προχείρου, ὡς μόν καὶ ἀπάνθρωπον αἰτιάσθωσαν. Τὸ γὰρ ἐν Εὐαγ γελίοις εἰρημένον, «Εάν τίς σε ραπίσῃ εἰς τὴν δεξιὰν σιαγόνα, στρέψον αὐτῷ καὶ τὴν ἄλλην, ο οὐκ ἔστιν ἐναντίον, ἀλλὰ μεῖζον, καὶ κρεῖττον, καὶ τῆς ἀκροτάτης φιλοσοφίας όρος. Ἐκεῖνα γὰρ μὲν ὑπὲρ τοῦ μηδ' ὅλως δράσαι, νενομοθέτηται: τὸ γὰρ ἀσμένως πάσχειν οὐκ ἂν ἤκουσαν αἱμάτων διψῶντες άνθρωποι· ταῦτα δὲ καὶ ὑπὲρ τοῦ προθύμως πάσχειν περι λοσόφηται. Ο δὲ συγκριτικός χαρακτήρ οὐκ εἰς τὴν ἐναντίαν ἐξωθεῖ τάξιν τὰ συγκρινόμενα, ἀλλ' εἰς τὴν αὐτὴν μὲν ὑπεροχὴν δείκνυσι καὶ ἐλάττωσιν. Καλόν μὲν γὰρ τὸ μὴ δράν τι κακόν, κρεῖττον δὲ τὸ καὶ προθύμως πάσχειν. Καλὸς ὁ γάμος, ἀλλὰ κρεῖττον ἡ παρθενία. Καλή ἡ σελήνη, ἀλλὰ κρεῖττον ὁ ἥλιος. Ὥσπερ οὖν τῆς μὲν σελήνης καλῆς οὔσης, τοῦ δὲ ἡλίου κρείττονος, εἷς ἐστιν ὁ Δημιουργός· οὕτω καὶ Παλαιᾶς καὶ Καινῆς Διαθήκης εἷς νομοθέτης, ὁ σου φῶς καὶ προσφόρως, καὶ καταλλήλως τοῖς καιροῖς νομοθετήσας. igitur et pulchræ lunæ et præstantioris solis unus idemque Effector est: eodem modo et Veteris et Novi Testamenti unus atque idem est legislater, qui sapienter et ad tempora accommodate ac conscntanee leges tulit. CXXXIV. EIDEM. Virtus quidem moribus quoque decus suum probro atque ignominia minime afficit. At te, ea quæ asse- ** Matth. xxvII. ** Exod. xxı, 24; Matth. v, 38. ΡΑΔ'. Τῷ ΑΥΤΟ. Αρετὴ μὲν, καὶ τρόποις, οὐ καταισχύνει την ὁμοτιμίαν χρὴ δέ σε τῶν ἀδυνάτων μὴ ἐρᾷν, 38 Matth. v, 39. Τυραννίδι μεθύων. Hæc una est species της ἀοίνου μέθης, quæ dicitur, et latius patet: fere enim de omnibus vitiis ita loquuntur boni auctores, nec non de plagis et doloribus, ut docui ad Oppianum. Ritt. Confer epist. 86 et 203 libri iv. ID. Post εύλογον codd. Vat. 649 et Alt. addunt καί. Possin. Αρετὴ μὲν, καὶ τρόποις, οὐ καταισχύνει τὴν ὁμοτιμίαν. Bill., Virtus quidem moribus quoque decus suum probro atque ignominia minime afficit.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CXXXV ἀλλ' ἐκείνων ἀφέμενον, τὰ εἰκότα εὔχεσθαι. Ἐπεὶ qui non potes, amare haudquaquam oportet: verum καὶ Μωσῆς ὁ ἱεροφάντης, καὶ Παῦλος ὁ θεσπέσιος, ἐν ἐνίοις, οὐχ ὧν ᾔτησαν, ἔτυχον· ἀλλ' ὅτι μὴ καλῶς στησαν. ἐδιδάχθησαν. PAE'. ΝΕΜΕΣΙΟ. Εἰς τὸ, ο Ανθρωπος ἐν τιμῇ ὢν οὐ συνῆκε ο his omissis, ea quae consentanea sunt, optare. Quandoquidem etiam ille divinarum rerum interpres Moses, ac divinus Paulus in nonnullis rebus ea, quæ postulabant, haud obtinuerunt: veram quod non recte postulassent, didicerunt. NEMESIO. In illud Homo cum in honore esset, non intellexit. s Τὸ Ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὧν οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς κτήνεσι τοῖς ἀνοήτοις, καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς, οὐ καταφορικῶς κατὰ τῶν ἀνθρώπων ἡ ἱερὰ Γραφὴ ῥη. τορεύουσα, καὶ τὸ λογικόν διασύρουσα γένος, εἴρηκεν· ἀλλὰ καὶ πάνυ πεφεισμένως. Εἰ γὰρ τὴν ἀκρίβειαν ἐξετάσοιμεν, οὐ τοῖ; κτήνεσι μόνον, ἀλλὰ καὶ τοῖς ἀτιθάσσοις θηρίοις κινδυνεύει εοικέναι. Μᾶλλον δὲ καὶ ὑπερβάλλει ταῦτα, ὁ τῶν αἰσχρῶν παθῶν ἐραστής. Καὶ τὸ δὴ θαυμαστὸν καὶ παράδοξον τοῦτ᾽ ἔστιν, ὅτι ἕκαστον μὲν τῶν θηρίων ἐνὶ ἐλαττώματι δουλεύει· ὁ δὲ δοκῶν ἄνθρωπος εἶναι, πάνθ' ὁμοῦ συμφορήσας, ποῤῥωτέρω τῆς ἐκείνων ἀλογίας οδεύει. Καὶ ἵνα μή υπερβολῆς εἶναι νομίσῃς τὰ ῥήματα, αὐτὰ τὰ πράγματα αδεκάστως βασανίσωμεν. Ὅταν γὰρ τις σκιρτᾷ μὲν ὡς ταῦρος, λακτίζῃ δὲ ὡς ὄνος, χρεμε είξῃ δὲ ἐπὶ γυναιξὶν, ὡς ἵππος θηλυμανὴς, καὶ γα στριμαργῇ μὲν ὡς ἄρκτος, πιαίνῃ δὲ τὸ σῶμα ὡς ημίονος, μνησικακῇ δὲ ὡς κάμηλος, καὶ ὀργίζηται μὲν ὡς λέων, ἁρπάζῃ δὲ ὡς λύκος, πλήττῃ δὲ ὡς σκορπίος, καὶ ὕπουλος μὲν ὑπάρχῃ ὡς ὄφις, ἂν δὲ πονηρίας διατηρῇ ὡς ἔχις, χρήματα δὲ, μᾶλλον δὲ ἁμαρτήματα, συνάγῃ ὡς ὁ κάνθαρος τὴν κάνθα ρον· πῶς δυνήσεται τις μετὰ ἀνθρώπων των θηριόφρονα τοῦτον ἀριθμεῖν, οὐχ ὁρῶν ἐν αὐτῷ τῆς ἡμέρου φύσεως τοὺς χαρακτῆρας, ἀλλὰ Σκύλλης τινὸς καὶ Χιμαίρας καὶ Ὕδρας, κατὰ τοὺς ἔξωθεν μύθους, δυσωδίων θεώμενος; Εἰ δὲ φαίης, Τί οὖν ποιητέον; φήσαιμι, ὅτι τὸ κάτοπτρον τὸ πνευματικόν συνεχώς μεταχειριστών φημὶ δὴ τὰς θείας Γραφὰς ἐν αἷς καὶ τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἐστιν ἡ ἱστορία, καὶ οἱ παρὰ τοῦ Θεοῦ τεθέντες σωτηριώδεις νόμος. Τοῦτο γὰρ τὸ κάτοπτρον οὐ δείκνυσι τὴν ἀμορφίαν μόνον, ἀλλὰ καὶ μετατίθησιν. ἂν ἐθέλωμεν, εἰς κάλλος ἀμήχανον. deformitatem ostendit, verum etiam, si velimus, in incomparabilem quamdam mulat. Illud, Homo cum in honore cssel, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis faetus est illis, non acriter et vehementer adversus homines declamans, genusque ratione praditum insectans, divina Scriptura dixit: verum admodum etiam parce atque indulgenter. Nam si rem accurate atque exacte perpendere velinius, non jumentis duntaxat, sed etiam truculentis feris comparari posse videtur. Imo etiam eas superat, qui turpinnı affectionum ac libidinum amator est. Quodque nilrum, atque ab hominum opinione alienum est, quz - que fera uul tantum vitio servit: at qui hominis speciem habet, omnibus vitiis in unum congestis et cumulatis, ultra eorum temeritatem et amentiam progreditur. Ac ne me hyperbolice loqui putes, res Ipsas incorrupta mente perpendamus. Cum enim quispiam ut taurus subsaltat, ut asinus calcitral, at salacissimus equus in feminas hinnit, ut ursus voracitati studet, ut mulus corpus saginal, 195 ut camelus injuriarum memoriam retinet, ut leo irascitur, ut lupus rapit, ut scorpius ferit, ut serpens subdolus est, improbitatis venenum ut vipera conserval, opes denique, vel, ut rectius loquar, pecca:a cumulat, ut searalus scarabeas: quonam pacto quispiam hune belluino animo præditum, inter homines recensere poterit, cum mitis ac placida naturæ lineamenta in eo minime perspiciat, vērum Scylle onjusdam et Chimere, atque Hydra, juxta externas fabulas, fœtorem cernat? Quod si quæras, Qaidaam igitur faciendum est? illud respondeam: spirituale speculum, hoc est, sacras Scripturas, in quibus et proborum virorum historia, οι salutares leges a Deo positae continentur, perpetuo in manibus habendum esse. Hoc cuim speculum non modo pulchritudinem imΙν Quæ quidem tolerabilis videri poterat sententia, absque meliori lectione quam in inventam hic proponam, et versionem ei convenientem subjiciam ἀρετῇ μὲν καὶ τρόποις οὐκ αἰσχύνεις (vel composite, nt Paris. ed., οὐ καταισχύνεις) τὴν ὁμωνυμίαν. Πως est, virtute quidem ac moribus nobilitatem tuam non dedecoras. Sed et hoc oportet addas, ne ea quæ ansequi nequeas, concupiscas, etc. Τὴν ὁμωνυμίαν του cat, quad ei nomen mit Timothei. Ex quibus apparel, men esse hane generalem gnomen, qualem repræsentat Billiana versio, sed laudationem ejus ad quem isid. scribit. Vel ab buc exemplo disce, quantum Ingis alleral vera et emendata scriptoris lectio! Casus Bavarice tus. consentiunt codd. Vat. 649 ει Alt. ap. Possinum. Ritt. flustris epistola, de comparatione hominmm vitioserum cum jumentis, imo etiam cum feris bestiis; cum qua conferes utiliter haec loca: Basi lum Magnumi homil. 10 in Hexaemer.; Joats Chrysostom. homil. 23 ad pop. Antiochen. et in Epist. ad Ephesios; Hieronym. in cap. xvii Isaiæ, Augustin. De Genesi ad literam, lib. vn, cap. 10; Chudianum lib. 11, in Rufinum, et Boethium lib. iv, De consolet. philosoph., prosa 3. Vide et Conme - Larium nostrum ail Oppian. la. φημὶ τὰς θείας Γραφάς. Insignis commendatio sacre Scripturæ, quam alibi vocat regula,u veritatis, alibi viaticum salutis. ID.

CXXXVI. — TIMOTHEO CLARISSIMO. Ad principes. ΡΑ. - ΤΙΜΟΘΕΟ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Πρὸς ἄρχοντας. Ευσεβείας οὐδὲν, ὦ ἄριστε, ὠφελιμώτερον. Αὕτη γὰρ σώζει καὶ τοῖς τροπαιούχοις βασιλεῦσι τὸ ὑπο ήκοον. Πρὸς ταύτην τοιγαροῦν βλέπων, εὐθύνειν πειρῶ τὸ τῆς ἀρχῆς σκάφος, ὅπως ἀχείμαστοι, τή γε σὺν μέρος, οἱ ἀρχόμενος διαμείναιεν. Εἰ δὲ πόνους Έχει τὸ πρᾶγμα, ἔχει καὶ θυμηδίας. Εἰ δὲ φαίης, Οὐ κατὰ ταυτὸν φαίην, οὐ γὰρ οἷόν τε. Ἐπειδὴ γὰρ πολεμοῦντα διαλλαγῆναι οὐκ ἀνέχονται, διὰ τῶν ρυφῶν συνήφθησαν. ῇ γὰρ οἱ πόνοι παραγένωνται, ἐπακολουθοῦσιν ὕστερον καὶ αἱ θυμηδίας. Pietate, optime vir, nihil utilius atque conducibilius. Nam ea laureatis quoque imperatoribus sartam tectamque subditorum obedientiam servat. Hane igitur ante oculos propositam habens, da operam, ut imperii scapham modereris: quo tranquilli, quantum in te situm erit, ii, quibus praes, perstent. Quod si hoc negotium labores habet, jucunditates etiam animique voluptates habet. Quod si dixeris, Non simul atque eodem tempore, respondeam: Nec enim fieri potest. Quandoquidem enim dum bellum gerunt, in mutuam gratiam redire non sustinent, idcirco per summitates copulantur. Nam að quem labores accesserint, voluptates etiam atque oblectamenta posten subsequentur. CXXXVII. HERMINO COMITI. ΡΑΖ'. Τὸ εὐημερεῖν τὸν πονηρὸν, καὶ τὸ ἐν τοῖς εἰς ἄκρον χαλεποῖς γίνεσθαι τὸν ἐπιεικῆ καὶ τῶν εἰς λῆξιν ἡκόντων ἐπαίνων έμπλεω, δυστό παστόν ἐστιν ἀληθῶς καὶ δυσέφικτον, καὶ τῶν τῆς ἀνθρωπότητος μέτρων ἐπέκεινά τε καὶ πορρωτάτω. Θείοις γὰρ κρίματι παραχωρεῖν ἀναγκαῖον. Καὶ εἴπερ βουλ μεθα φρονεῖν ὀρθῶς, μόνῳ τῷ ἀκηράτῳ νῷ τῆς οἰκονομίας τὴν γνῶσιν ἀνάψαντες, πρὸς τὰ ἐν χερσὶ βαδιούμεθα, & καὶ μόλις πρὸς ἡμῶν εὑρίσκεσθαι φιλεῖ. Ἐπειδὴ δὲ οἴει δεῖν κατὰ τὸ ἐνδεχόμενον ἐπαμῦναι τῷ λόγῳ, ἐπημέναμεν, ως γε ηδυνήθημεν, ἐν τῷ πρὸς Ἕλληνας ἡμῖν γραφέντι λόγῳ ἐντυχών εἴσῃ τὴν λύσιν τοῦ προβλήματος. Quod improbus homo secunda omnia habeat, ac contra vir probus, atque omnibus laudibus, quæ in hominem cadere possunt, cumulatus, in acerbissimis malis versetur, res profecto est conjectu atque comprehensu difficilis, atque humanæ naturæ modulum quam longissime excedens. Id enim divinis jndiciis permittere necesse est. Ac si recte sentire velimus, soli summæ illi atque ab omni labe alienæ menti consilii hujusce cognitione appensa relictaque, ad ea, quæ in manibus nostris sunt (quæ etiam vix a nobis reperiri solent) nos conferemus. Quoniam autem rectæ doctrinæ, quantum per vires licel, opem ferre oportere censes, in eo libro quem adversus geutiles edidimus, nos quoque pro virili nostra parte opem tulimus. Quem si legeris, quæstionis hujusce solutionem intelliges. APUROVISIO PRESBYTERO. In illud, ‹ Factus sum Judæis ut Judæus.» Et quid sit, ‹ Cum non essem sine lege Dei, sed sub legé Christis.» Nisi persuasissimum haberem, prudentiam tasm, id quod linguæ meæ deerit, suppleturam, has, ut opiner, ad te litteras minime cudissem. Quidnam igitur est, quod tibi explicari cupis? Quam ob causam ab Apostolo dictuin sit, Factus sum Judæis tanquam Judæus, ut Judæos lucrifacerem: his qui sine lege erant, tanquam sine lege essem (cum tamen sine lege Dei non essem, sed sub Christi loge esuem), ut eos qui sine lege essent, lucrifacerem.» Sane hæc accuratam ac diligentem examinationem requirunt, quoadusque veritas, sub iis delitescens, perspicue eluccat. Quam paucissimis autem dieam quod sentio. Factus est Judæis tanquam Judæus, cum in templo purifestus est, atque sacrifcium obtulit: circum. eisoque Timotheo, eum ad Judæos magistrum misit, » | Cor. 1x, 20. ΡΛΗ. - ΑΦΡΟΔΙΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Εἰς τὸ, «Εγενόμην τοῖς Ἰουδαίοις ὡς Ιουδαίος. Καὶ τί ἐστι, «Μὴ ὢν ἄνομος θεῷ, ἀλλ' ἔννομος Χριστῷ.» Εἰ μὴ ἀκριβῶς ἐπεπείσμην, ὅτι τὸ λείπον τῇ ἡμετέρᾳ γλώττῃ ἡ σὴ ἀπεπλήρου σύνεσις, οὐκ ἂν μοι δοκῶ τάδε χαράξαι τὰ γράμματα. Τί οὖν ἐστιν Ο Αθέλησας μαθεῖν; Δι᾿ ἣν ὁ ᾿Απόστολος αἰτίαν ἔφη· • Εγενόμην τοῖς Ἰουδαίοις ὡς Ἰουδαῖος, ἵνα του δαίους κερδήσω· τοῖς ἀνόμοις ὡς ἄνομος, μὴ ἐν ἄνομος Θεοῦ, ἀλλ' ἔννομος Χριστοῦ, ἵνα κερδήσω ἀνόμους.» Μάλιστα μὲν ἀκριβούς ταῦτα βασάνου δεῖο ται, ἕως ἂν ἡ κεκρυμμένη ἐν αὐτοῖς ἀλήθεια, σαφώς ὑποπέσῃ. Συντόμως δὲ εἰρήσεται· Εγένετο τοῖς Ἰουδαίοις ὡς Ἰουδαῖος, ὅτε ἐν τῷ ἱερῷ ἡγνίσατο, καὶ ἔθυσε· καὶ περιτεμών Τιμόθεον, Ἰουδαίοις πέ πομτε διδάσκαλον, διὰ περιτομής την περιτομήν ἀναιρῶν. Διὸ οὐκ εἶπεν, Ἰουδαῖος, ἀλλ', ὡς Ἰουδαῖος τοῖς ἀνύμοις ὡς ἀνομος, ότε Αθηναίοις δημηγορών, 'Ακηράτῳ in ἀκράτῳ recte mutat cod. Val. 649. Possn. Eundem librum et infra nominat epist. 928 hujus libri u, et est fortassis idem cum oratione quam contra fatum scripsit et laudat epist. 255 lib. M. Recte igitur Suidas Isidorum nostrum præter epistolas divinam Scripturam interpretantes, alia quoque nonnulla scripsisse testatur. Confer emu hac epist. Senecam We providentia Dei, cap. 4 el 2; Augustin. lib. xs, De civitate Dei, cap. 1. et Salvianum Massiliens. lib. 1, De Provident. Ritt.

EPIST. CXXXIX EPISTOLARUM LIB. II. οὐκ ἀπὸ προφητῶν, οὐδ᾽ ἀπὸ τοῦ νόμου διελέχθη, per circumcisionem videlicet circumcisionem abroἀλλ' ἀπὸ βωμοῦ τὴν παραίνεσιν ἐποιήσατο, ἀπὸ τῶν gans atque coavellens. Quocirca non dixit, Judæus, οἰκείων αὐτοὺς χειρούμενος δογμάτων. Διὸ οὐκ εἶπεν, verum, tanquain Judæus. Rursum iis qui sine lege ἄνομος, ἀλλ', ὡς ἄνομος· Τὸ δὲ, μὴ ὢν ἄνομος Θεοῦ, essent, tanquam sine lege essem, cum apud Atheἀλλ' έννομος Χριστοῦ, ἢ ὡς ἀδιάφορον εἶπεν (ἐπὶ nienses concionem habens, non a prophetis, nec γὰρ μιᾶς ούσιας, οὐκ ἔστι διαφορά· τοῦτο γὰρ ἀλλαχοῦ lege disseruit, verum ab ara materiam eos admoΕπίξαι βουλόμενος ἔφη· Ὥστε καὶ ι ὁ ἐσθίων, Κυρίῳ mendi traxit: ut nimirum eos ex suismet dogmatiἐσθίει, καὶ εὐχαριστεῖ τῷ Θεῷ» )· *, εἰ τοῦτο βεδια- bus subigeret atque expugnaret. Eaque de causa σμένον ἡγῇ, οἶμαι τοῦτο μηνύειν, τὸ μὴ μόνον κατὰ non dixit, sine lege, sed, tanquam sine lege. Illud τὸν νόμον πεπολιτεῦσθαι, τὸν τῷ Πατρὶ παρά τινων autem, cum sine Dei lege non esseni, sed, sub Christi ἐπιγραφόμενον, καὶ διὰ τὴν ἕξιν τῶν μανθανόντων, lege, vel pro eodem posuit (nam in una et eaden οὐ διὰ τὴν ἀξίαν τοῦ νομοθέτου, νηπίοις μᾶλλον ἀρ- essentia discrimen non est. Hoc enim alio loco deμόττοντα, καὶ στοιχειωθέντα, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὸν τοῦ monstrare cupiens, dixit: Igitur et qui e manducat, Χριστοῦ οὐράνιον καὶ τέλειον νόμον· οἷον οὐκ ἄνομος Domino manducat, et gratias agit Deo ***>); aut, si κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, ἀλλὰ καὶ ἔννομος κατὰ τὸ id coactum atque contortum esse existimas, illad Εὐαγγέλιον· οὐκ ἔξω τοῦ νόμου, ἀλλὰ καὶ εἴσω ab eo indicari arbitror, quod non tantum juxta legis τῆς χάριτος· οὐκ ἄπειρος τοῦ γάλακτος, ἀλλὰ καὶ praescriptom (qnae a nonnullis Patri ascribebatur, Έμπειρος τῆς στερεάς τροφῆς· οὐκ ἀμελέτητος της ae propter discentium habituin et affectionem, non παλαίστρας, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς Ὀλυμπίοις διαλάμψας. autem ob legislatoris dignitatem atque amplitudiΟὐκ ἐμοίχευσα διὰ τὸν νόμον, ἀλλ᾽ οὔτε εἶδον ἀκου nem, parvulis potius conveniebat) vitam suam moλάστως γυναῖκα διὰ τὸ Εὐαγγέλιον. Οὐκ ἐφόνευσα deratus sit, vermin etiam juxta cœlestem, ac numeδιὰ τὸν φόβον, ἀλλὰ καὶ ὀργῆς ἐκράτησα διὰ τὸν πό ris omnibus absolutam Christi legem, hoc est, non θον. Ὁ μὲν γὰρ τὸν παλαιὸν φυλάξας οὐκ ἦν tamquam absque lege esset, juxta veterem legen: ἄνομος Θεοῦ, οὐδὲ τὸν νέον, ἔστιν ἔννομος Χριστοῦ at etiam in lege juxta Evangelium: Non extra leΤαῦτα δὲ ἔλεγεν οὐκ ἀποκληρῶν τῷ μὲν Πατρὶ τὸν gem: at etiam intra gratiam: non lactis expers; νόμον, τῷ δὲ Υἱῷ τὸ Εὐαγγέλιον· ἀλλὰ πρὸς τὴν τῶν at etiam solidi cibi particeps: palæstræ non rudis πολλών υπόνοιαν καὶ δόξαν ἀφορῶν. Πάντα γὰρ τὰ et imperitus, at etiam in Olympicis certaminibus τοῦ Πατρὸς, τοῦ Υἱοῦ ἐστι· καὶ τὰ τοῦ Υἱοῦ, τοῦ fuculenter ac splendide versatus. Non mœchatus Πατράς. sum, quod lex id vetaret: at ob Evangelium ne impudicis quidem oculis mulierem conspexi. Non cadem perpetravi, metu deterritus: at idem amore ductus, iræ quoque imperavi. Nam ut qui veterem legem servaverat, divinæ legis expers non erat: sic qui novaın servat, in Christi lege est. His porro verbis non hae mente orebator Apoštolus, ut Patri legem, Filio Evangelium attribueret, sed quod multorum suspicionem et judicium respiceret. Nam alioqui omnia, quse Patris sunt, Filii quoque sunt; ac rursum quæ Filii sunt, Patris sunt. ΡΑΘ. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον, «Τίς ὠφέλεια ἐν τῷ αἵματί μου;» Ἡ ἀγάπη, ὡς πάντα πικρὰ πρὸς σὲ φθέγξα σθας οίχεται, πράγμα ἔντιμον καὶ μέγα, καὶ λαμπρὴν, καὶ περὶ οὗ ὁ μὲν προφητικός χορός προς εμήνυσεν, ὁ δὲ Σωτὴρ δεῦρο ἐπεφοίτησε, καὶ οἱ ἀπό στολοι ἐκήρυξαν, τῷ οἰκείῳ αἵματι τὰ θεσπισθέντα σφραγίσαντες. Τοιγάρτοι τὰ ἑαυτῶν μόνον σκοποῦν m. Rom. κιν, 6. HERMOGENI EPISCOPO In illud, ‹ Quæ utilitas in sanguine meo? › Charitas, ut acerla omnia ad te loquar, perit et evanescit, res ingentis pretii, ac præclara et splendida, et de qua, tum propheticus chorus vaticinatus est, tum Servator huc venit, ac denique apostoli conciones liabuerunt, eaque quæ sanxerunt cruore suo consignarunt. Ac proinde nostris duntaxat commodis quisque Post γὰρ adile, τὸν νόμον et totum locum sic emendate scribe: Ο μὲν γὰρ τὸν νόμον τὸν παλαιὸν φυλάξας, οὐκ ἦν ἄνομος Θεοῦ· ὁ δὲ τὸν νέον, ἔστιν. έννομος Χριστοῦ, ex codd. Vat. 649 et Alt., nisi quod cóðk in ó ők suasil ralin sententiæ mutare. Possin. ὓς πάντα πικρὰ πρὸς σὲ φθέγξασθαι. Billius, cum verterit, ut omnia acerbu ad te loquar, legisse videtur, ὡς πάντα πικρά π. σ. φθ. Sed quia non solum in Paris. ed., verum etiam in est, ὦ πάντα πρὸς σὲ μικρὰ φθέγξασθαι, puto veriorem esse hanc lectionem, enjus hic sensus: Ο Mermogenos, de quo quidquid dixero, minus erit quam re tuis virtutibus, etc. Confirmari potest hujus Pectionis veritas collatione aliarum similium compellationum sive salutationum. Crebro enim tali formula auctor noster utitur, ut epist. 166 et 217 h. 1. n, ὦ τί σε καλέσας ἀξίως προσείπω, et epist. 171, ὦ τί σε καλέσας ὑμᾶς, etc.; et epist. 251 ὦ τι σε καλέσας τῆς ἀξίας ἐφάψομαι, et epist. 75 lib. 11, ὦ τί σε καλέσας ἀξίως προσονομάσω. Usque adeo vix est interpres, ut doctissimus et diligentissimus sil, cui per onuia ndere possis! Ritt. Principium hujus ep. duas habet in codd. Vat. 649 et All. varias lectiones; nam illic ὦ pm ὡς εἰ μικρά μεν πικρά scribitur. Ego ex luis solam prio rem admiserini totumque adeo sic exprimi locum velim, ἡ ἀγάπη, ὦ πάντη πικρὰ πρὸς σὲ φθέγξα σθαι, οίχεται. Charitas, o plane acerbum quo te cumpello verbum: funditus e rebus perit; res pretii quanlivis, magna et splendida, etc. Ultimnum hujus ep. vocabulumn non οὐδαμοῦ seu οὐδαμῶς in cod. Vat. est. PossIN.

consolentes, onisso boste communi alii adversus alios τες, τὸν κοινὸν ἐχθρὸν ἀφέντες, κατ' ἀλλήλων όπλι arma induimus. Ac periculum est, ne ille, qui victus ac probligatus est, ob dissidia nostra collecto robore, accoplain cladem sarciat, victoriamque adipiscatur. Etenim ille quidem jacet, etiamsi audacia stolide efferatur, at nostra ignavia, mutuumque bellum, nervos jacenti ac robur attulerunt: ita ut quantum quidem ad nostram socordiam attivet, metuendum sit, ne præclarum illud facinus quod a Salvatore editum est (etsi enim id dictu audax est, tamen quia verum est, dicetur) prorsus pereat. Unde etiam hoc fortasse, quod tibi exponi cupis, per Psalmistam prædixit, his verbis utens: «Quæ usilitas in saw guine meo, dum descendo in corruptionem **? › boe est, ad hominum maturam multis corruptionibus obnoxiam. Etsi enim alia quoque nonnulla inlicat Η (nam si moralem sensum spectes, de Davide, si naturalem, de Adamo intelligitur), at ad hunc quoque seopum plerisque sanctis viris tendere vieus est. Ego enim, inquit, usque eo me demisi, ul etiam, ob ingentem demissionem multi ad credeudum adduci nequeant, tyrannumque subegi ac pro - stravi. Idque Seraphinorum spectator his verbis clamat: «Discite justitiam facere, qui babitatis terram: compressus est enim impius ". Vos autem facinus omni spe majus, excellensque atque omnem admirationem excedens tropæuin per inertiam vestram prodidistis. Quænam igitur vobis excusatio, quæ venia, quæ misericordia relinquetur, cum hæc a vobis vita reposcetur, quam in Scripturis duntaxat bus, haudquaquam. ζόμεθα. Καὶ κινδυνεύει ὁ κατὰ κράτος ήττηθείς, τῇ ἡμετέρα διαστάσει νευρωθεὶς ἀναμάχεσθαι καὶ νι xᾆν. Πέπτωκε μὲν γὰρ, εἰ καὶ ἀπερισκέπτως θεασύνεται: ἡ δὲ ἡμετέρα βαθυμία καὶ ὁ πρὸς ἀλλή λους πόλεμος νεύρα τῷ πεπτωκότι, καὶ ῥώμη γέγο νεν, ὡς κινδυνεύειν, τό γε τῶν ῥᾳθύμων μέρος, τὸ γεγενημένον παρὰ τοῦ Σωτῆρος κατόρθωμα (εἰ γὰρ καὶ τολμηρὸν εἰπεῖν, ἀλλά γε ἀληθὲς δν λελέξεται), οἴχεσθαι. Διὸ καὶ τυχὸν ἴσως τοῦτο ὅπερ ἐζήτησα; μαθεῖν, διὰ τοῦ Μελωδοῦ προεμήνυσε τις ὠφέλεια ἐν τῷ αἷματί μου, ἐν τῷ καταβῆναι με εἰς διαφθο ράν;» τοῦτ' ἔστιν, εἰς τὴν πολύφθορον τῶν ἀνθρώ πων φύσιν. Εἰ γὰρ καὶ ἄλλα τινά μηνύει· ἠθικών τερον μὲν γὰρ εἰς τὸν Δαβίδ, φυσικώτερον δὲ εἰς τὸν ᾿Αδάμ ἐκλαμβάνεται· ἀλλά γε καὶ πρὸς τοῦτον βλέπειν ἔδοξε πολλοῖς ἁγίοις τὸν σκοπόν. Ἐγὼ μὲν γάρ, φησί, τοσοῦτον κατέβην, ὡς καὶ ἀπιστεῖσθαι παρὰ πολλῶν διὰ τὴν πολλὴν συγκατάβασιν, καὶ τὸν τύραννον έχειρωσάμην, καὶ βοᾷ ὁ τῶν Σεραφίμ λέ γων θεωρός ο Δικαιοσύνην μάθετε ποιεῖν οἱ ἐνώ. κοῦντες ἐπὶ τῆς γῆς· πέπαυται γὰρ ὁ ἀσεβής. Ὑμεῖς δὲ τὸ πάσης ἐλπίδος κρεῖττον κατόρθωμα, καὶ τὸ ὑπερφυές, καὶ παντὸς ἐπέκεινα θαύματος τρόπαιον διὰ τῆς οἰκείας ῥαθυμίας προεδώκατε. Τις οὖν ὑμῖν λελείψεται ἀπολογία, ποία συγγνώμη, τις ἔλεος, ὅταν τοῦτον ἀπαιτηθείητε τὸν βίον, ἐν μόνον ἐν ταῖς Γραφαῖς κείμενον ὁρῶ, ἀλλαχοῦ δὲ, καὶ ἐπὶ τῶν ἔργων, οὐδαμοῦ; CXL. MARONI PRESBYTERO. sitam perspicio, alibi autem, atque in operiΓΙ'.- ΜΑΡΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Ad eos qui indignam sacerdoti vitam degunt. Πρὸς τοὺς ἀναξίως τῆς ἱερωσύνης βιοῦντας. Ingentem hoc omnibus admirationem movet, Λίαν θαυμάζουσιν ἅπαντες, πῶς ἄφετος ὧν ἐν quod cum ipse in sceleribus ac flagitiis solutus sis, τοῖς πλημμελήμασι, καὶ μήτε χαλινῷ πειθόμενος. ac neque freno pareas, nee objurgatione castigeris, μήτε ἐλέγχῳ σωφρονιζόμενος, Ζώσιμον τὸν δείλαιον miserain tamen Zosimum, quem maxime imitaris, κωμῳδεῖς, δν μάλιστα ζηλοῖς. Εἰ μὲν γὰρ τὰ αὐτὰ sannis ac dicteriis incessas. Nam si non eadem, αὐτῷ μὴ διέπραττες, διορθοῦν ἐχρῆν, οὐ μὴν χωμ quæ ille, perpetrares, eum corrigere, non autem ῳδεῖν. Εἰ δὲ τῶν ζωγράφων ἀκριβέστερος μιμητής traducere, ac maledictis insectari oportebat, Cumn εἰς τοῦτο γέγονας, τὰ ἀζήλωτα ζηλώσας, τί τὴν autem pictoribus accuratius et expressius eum in ἐκείνου μόνον νομίζων ἐκπομπεύειν ἀναλγησίαν, hoc imitatus sis, ea videlicet quæ imitari minime καὶ τὴν σαυτοῦ δημοσιεύεις; Οἱ γὰρ ἀκούοντες, ἀμconveniebat, imitando consecutus, quid tu, cum φοτέρους καταλευσθῆναι δίκαιον εἶναι νομίζουσι, τόν ipsius duntaxat stuporem ac vecordiam evulgare μὲν ὡς ἀρχιτέκτονα τῶν κακῶν, τὸν δὲ ὡς γνήσιον putes, tuum quoque stuporem in publicum effers? φοιτητήν. Δυοῖν τοιγαροῦν θάτερον δίκαιόν σε ποιεῖν, 188 Nam qui hæc audiunt, utrumque qui lapidi- ή παύσασθαι ἁμαρτάνοντα, ἢ τὸν ταυτά σοὶ ὁρῶντα, bus obruatur, dignum esse existimant, alterum vi- μὴ κωμῳδεῖν. Τοῦτο γὰρ δεινῶν ἐστι δεινότερον. mirum ut vitiorum architectum, alterum vero, ut genuinum discipulum. Duorum igitur alterum tibi faciendum est, nempe ut aut peccare desinas, aut eum, qui in iisdem, quibus tu flagitiis vergalar, ne cavillis impetas. Hoc enim quavis re gravius est. CXLI. THEODOSIO PRESBYTERO. Simile. Si dicere fas est (fas est autem vera loqui, cum quis pro veritate pugnat), periculum est ne divina predicatio ab iis ipsis, qui eam tueri videutur, Grerbatur. Namn cum contraria iis, quæ loguentur, 40 Pgal, xxix, 10. 41 152. Σxvi, 9. ΡΜΑ'. - ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ "Ομοιον. Εἰ θέμις εἰπεῖν (θέμις δὲ ἀψευδεῖν ὑπὲρ ἀληθείας ἀγωνιζόμενον), κινδυνεύει τὸ θεῖον κήρυγμα ὑπ' αὐτῶν τῶν δοκούντων αὐτῷ συνηγορεῖν ἀνατετράφθαι. Τα ναντία γὰρ ὧν φράζουσι δρῶντες, πολλούς, ὡς μύθοις,

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST CXLII!. αὐτοὺς ἐννοοῦντας, ὡς ὁ κίνδυνος αὐτοὺς ὁρᾷ, ἅπαντα τοῖς λεγομένοις προσχεῖν ἀνέπεισαν. Χρή τοίνυν faciunt, multos adduxerunt, ut sermonibus, quos habent, non secus ac fabulis attendant. Quocirca operæ pretium est, ut ipsi periculum, quod sibi imminet, cogitantes, nihil non agant, quo illius expertes maneant. πρᾶξαι, ὅπως τούτου ἀπείρατοι διαμείνωσιν. ΡΜΒ'. — ΠΑΥΛΟ. Περὶ δογμάτων· περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος. ἥκιστα μὲν χρή [την] τῆς θεότητος φύσιν συ στέλλειν· Ἰουδαϊκῶς, εἰς μόνον τὸν ἕνα Θεὸν καὶ Πατέρας κατευρύνειν δὲ, ὥσπερ εἰς ἁγίαν καὶ ὁμοού στον Τριάδα. Προσώπων γὰρ ποιότητι καὶ ὑποστά σεων ιδιότητι διαστέλλοντες, εἰς ἕνα πάλιν συστελοῦμεν Θεὸν, διὰ τὸ τῆς οὐσίας ταὐτόν. ΡΩΓ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Περὶ αὐτοῦ ᾿Αγαμαι τὴν ἀλήθειαν, τὴν τῶν συνετῶν τὰς ψυ χὰς εἰς τὸ καὶ τῇ τῶν οἰκείων δογμάτων προλήψει μαχήσασθαι περιστήσασαν. Οὕτω γὰρ σαφῆ καὶ λαμπράν τοῖς βουλομένοις κατοπτεῦσαι τὴν περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος ἔννοιαν ἔσχεν. Ο λέγων γὰρ ὅτι εἷς ἐστιν ὁ Θεὸς, οὐ πρὸς τὸν ἀριθμὸν κατέδραμε τῆς μονάδες, ἀλλὰ πρὸς τὸ μυστήριον τῆς Τριάδος· οὗ καὶ ἐν τῇ Παλαιά Διαθήκη εγκατέσπαρται ή διδα - σκαλία· ὡς καὶ Φίλωνα, καίτοι Ἰουδαῖον ὄντα καὶ ζηλωτήν, δι' ὧν ἀπολέλοιπε συγγραμμάτων ἀπομαχήσασθαι τῇ οἰκείᾳ θρησκεία. Βασανίζων γὰρ τὸ εἰρημένον παρὰ τοῦ Θεοῦ, ἐν εἰκόνι Θεοῦ ἐποίησε τὸν ἄνθρωπον, ἠναγκάσθη ὑπὸ τῆς ἀληθείας καὶ ἐξεβιάσθη, καὶ τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον θεολογήσαι. Τί γάρ; Εἰ καὶ δεύτερον τὸν συναίδιον τῷ Πατρὶ, καὶ ἀριθμοῦ καὶ χρόνων ὄντα ἀνώτερον καλεῖ, τῆς ἀκριβείας μὴ ἐφικνούμενος, ὅμως ἔννοιαν ἔσχε καὶ ἑτέ του προσώπου. Καὶ οὐκ ἐνταῦθα μόνον τοῦτο ἔπαθεν, ἀλλὰ καὶ τὸ Θεὸς καὶ Κύριος, ἑρμηνεῦσαι πειρώμενος, τῆς βασιλικωτάτης Τριάδος, τὸ τῶν μὲν πάντη διαιρετῶν ἑνικώτερον, τῶν δὲ ὄντως μοναδι κῶν ἀφθονώτερον· καὶ οὕτως κατὰ κράτος εἷλεν αὐτοῦ τὴν ψυχὴν, ὡς ἀναγκασθῆναι τοῦτο διαρρή δὴν καὶ εἰπεῖν, καὶ ἐν συγγράμμασι καταλείψαι. Δύο γὰρ ἔφησεν εἶναι τὰς ὄντως δυνάμεις ὧν ἡ μὴν ποιητική [καὶ εὐεργετική, φησί, καλεῖται Θεός· ἡ δὲ, βασιλικὴ καὶ τιμωρητική), Κύριος. Οὐ πόρρω βαίνων τοῦ εἰπόντος, ο Χριστὸς Θεοῦ δύναμις, καὶ Θεοῦ σοφία" ο δύναμις οὐκ ἀνυπόστατος, ἀλλ' ἐνυπόστατος, καὶ παντοδύναμος, καὶ ὑποστάσεων δημιουργός, καὶ Ισοσθενὴς ἐκείνου, οὗ δύναμίς ἐστιν. Καὶ πάλιν ὀφίλων περὶ τοῦ θεάματος οὗ εἶδε Μωσῆς ἐκφράζων, φησί Gen. 1, 8. PAULO. De dogmatibus, et de sancta Trinitate. Minime quidem oportet divinitatis naturam Judæorum more in unum Deum ac Patrem contrahere, verum in sanctam atque ejusdem essentiæ Trinitatem quasi dilatare. Siquidem personarum qualitate atque bypostaseon proprietate distinguentes, per essentiæ identitatem, eam rursum in unum Deum contrabimus. CXLIII. EIDEM. De eodem. Veritatem admiror, quæ prudentum ac sagacium hominum animos eo redegit, ut etiam iis dogmatibus, quibus prius imbuti fuerant bellum indixerint. Sic enim luculentam ac dilucidam, iis qui prospicere volunt, sanctæ Trinitatis notionem habuit. Nam qui unum Deum esse dicit, non ad unitatis numerum, verum ad Trinitatis mysterium concurrit, cujus in Veteri quoque Testamento doctrina inspersa est, adeo ut etiam Philo, licet alioqui Judzus, et quidem ingenti zelo præditus, per ea ingenii monumenta quæ reliquit, cum sua religione pugnam inierit. Illnd enim quod a Deo dictum est, perpendens, Ad imaginem Dei fecit hominem 49, a veritate ipsa compulsus atque adactus est, ut Dei quoque Verbi divinitatem assereret. Quid enim? Etiamsi eum, qui eamdem cum Patre æternitatem babet, ac tempore omni sublimior est, secundum vocal (quod exactam veritatis doctrinam minime assequeretur), tamen alterius quoque persona notionem habuit. Neque id hoc duntaxat loco Ipsi contigit: verum etiam cum illa verba, Deus et Dominus, exponere.conatur, regiam Trinitatem hoc haberi dixit, ut ct ea, quæ omnino divisiont subjiciuntur, unitate ac singularitate superet, et ea, quæ vere singularia sunt, copia vincat. Atque usque adeo animum veritas subegit, ut id aperto et dicere, et litterarum monumentis consignatuin relinquere coactus sit. Duas enim veras 189 potentias esse dixit, ex quibus ea quæ efficiens est,' atque ad beneficia danda propensa, Deus vocatur: ea autem, quæ regia est, ac scelerum vindex, Dominus. Quibus verbis non longe ab eo recedit, qui Insignis hæc epistola insigniter emendata et suæ integritati a me restituta est ope C. Multa enin in Paris. edit. alieno loco posita erant cum jactura sententiæ, nempe illa, εύνοιαν έσχε, usque ad τὸ μυστήριον τῆς Τριάδος, qua poni debent post τῆς βασιλικωτάτης Τριάδος, et secundum hanc lePATROL. GR. LXXVIII. ctionem etiam corrigenda est Billii interpretatio. RITT. Τὰς ὄντως δυνάμεις. Cum in invene rim, τὰς τοῦ δντος δυνάμεις, puto veram esse lect., τὰς τοῦ ὄντως ὄντος δυν. Sic de Deo loqui amat Plato, quem Philo, Hebræorum ille Plato, amulatur. Rive

dixit, e Christus Dei virtus et Dui sapientia:» ι Θέαμα πληκτικώτατον όρο.» Εἶτα μετ' ὀλίγα· virtas, inquam, non liypostasis expers, verum reipsa et vere consistens, atque omnipotens, et liypostasian architecta, eique, cujus virtus est, viribus par. Ac rursum idem auctor spectaculum illud quod Moses vidit **, explanans, his verbis utitur: ‹ Spectaculum maxime stupendum cernit. Ac paucis interjectis: c In medio autem famma forma quaedam erat insigni pulchritudine, nulli earum rerum quæ in oculorum aspectum cadunt similis, divinissimum simulacrum, quovis igne splendidius rulilans, quod quispiam ejus, qui est, imaginem esse haud abs re sibi finxisset.» Quod si de imagine accurate ac certo audire cuipiam cordi est, audiat Paulum de Christo ad hunc modum loquentem: • Qui est imago Dei invisibilis *,» Itaque ille quo. que orthodoxam divinitatis doctrinam attingit. Neque enim exactam ac numeris omnibus absolutam doctrinam ab eo requiras, qui omnino ob puram ac sinceram ingenii sagacitatem, et veritatem obtueri, et religionem suam oppugnare potuit. Verum illud cogita, quod divinitatis doctrinam haudquaquam in unam personam conclusit, quemadmodum imperiti Judzorum magistri, anticipata quadam opinione detenti, profitentur. Nec vero ex bis duntaxat, tametsi ad percellendum animum vim maximam habentibus; in hanc, ut opinor, sententiam inductus est, verum etiam ex hoc loco, «Faciamus hominem ad imaginem nostram et similitudinem *^; › et ex hoc: • Pluit Dominus a Domino 47;» el ex học: ‹ Vocavit Dominus in nomine Domini ** ; ν ει ex hoc: ‹ Dixit Dominus Domino meo: Sede a " ο • Κατὰ μέσην δὲ τὴν φλόγα μορφή τις ἦν περικαλλεστάτη τῶν ὁρατῶν ἐμφερής οὐδενὶ θεοειδέστατον ἄγαλμα, φῶς αὐγοειδέστερον τοῦ πυρὸς ἀπαστρά πτουσα, ἂν ἄν τις ὑπετύπωσεν εἰκόνα τοῦ ἔντος εἶναι.» Εἰ δέ τις περὶ τῆς εἰκόνος ἀκριβῶς βούλεται μαθεῖν, ἀκουέτω φράζοντος Παύλου περὶ τοῦ Χριστοῦ. «Ος ἐστιν εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου.» Οὐκοῦν κακεῖνος θεολογίας ὀρθοδόξου ἅπτεται. Μή γὰρ [δή] τὴν ἀκρίβειαν ζήτει παρὰ τοῦ δυνηθέντος ὅλως διὰ σύνεσιν εἰλικρινῆ, καὶ κατοπτεῦσαι τὴν ἀλή θειαν, καὶ τῇ οἰκείᾳ θρησκείᾳ ἀπομαχέσασθαι. Αλλ ἐκεῖνο ἐννάει, ὅτι εἰς ἐν πρόσωπον οὐ συνέκλεισε την θεολογίαν, ὡς οἱ ἀπαίδευτοι τῶν Ἰουδαίων καθ ηγηταί, προλήψει τινὶ κατεχόμενη, δογματίζουσιν. Οὐκ ἐκ τούτων δὲ [μόνον πληκτικωτάτων] ὄντων εἰ; τοσαύτην προήχθη, ως γε ἡγοῦμαι, τὴν ἔννοιαν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ. • Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εξα κόνα ἡμετέραν καὶ καθ' ὁμοίωσιν· ν καὶ ἐκ τοῦ. • Έβρεξε Κύριος παρὰ Κυρίου· καὶ ἐκ τοῦ • Εκάλεσε Κύριος ἐν ὀνόματι Κυρίου·» καὶ ἐκ τοῦ. • Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου· Κάθου ἐκ δεξιών μου· › καὶ ἐκ τοῦ· «Ἐν σοὶ [ό] Θεὸς, καὶ σὺ εἶ [6] Θεός· › Τοὺς γὰρ λέγοντας, ὅτι μυριάκις ἐστὶν ἅγιος ὁ Θεὸς, καὶ τὸ, ο "Αγιος, ἅγιος, ἅγιος Κύριος Σα βαώθ, ο παρερμηνεῦσαι τολμῶντες λαμπρῶς ἐλέγχει τό, «Εξεζήτησα τὸ πρόσωπόν σου, τὸ πρόσωπόν σου, Κύριε, ζητήσω. Μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπον ἀπ' ἐμοῦ.» Εἰ μὴ γὰρ τὴν ἁγίαν Τριάδα ἀνεκήρυττεν ὁ φράσης, περιττολογίας δίκαιος ἂν εἴη ἀπαιτηθῆναι δίκας. Οὐ μόνον δὲ ἐν τούτῳ· Χρῆναι γὰρ οἶμαι ἐπὶ σαφέστερον ὁρμῆσαι ῥητών· ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ. ι Θῦσον τῷ Θεῷ θυσίαν αἰνέσεως, καὶ ἀπόδος τῷ Ὑψίστῳ τὰς εὐχάς σου, καὶ ἐπικάλεσαι με ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως, καὶ ἐξελοῦμαι σε, καὶ δοξάσεις με. › Εἰ μὴ γὰρ ἡ Τριὰς ἐνταῦθα σαφῶς ἐκηρύττετο, ἐχρῆν ῥηθῆναι· Θῦσον τῷ Θεῷ θυσίαν αἰνέσεως, καὶ ἀπόδος αὐτῷ τὰς εὐχάς σου, καὶ ἐπικάλεσαι αυτ τὸν ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς σου, καὶ ἐξελεῖταί σε, καὶ δοξάσεις αὐτόν. Αλλ' οὕτω μὲν οὐκ ἐῤῥέθη· εἴρηται δὲ ὡς εἴρηται. Σαφῶς γὰρ, καὶ διὰ τούτων, καὶ δι᾿ ἄλλων πολλῶν, ἅπερ (ἵνα μὴ μακρὸν ποιήσω τὸν λόγον, νῦν παραλείψω τοῖς ἀκούειν δυναμένοις) κηρύττει ἡ Παλαιά Διαθήκη, ὅτι οὐχ ἑνὸς προσώπου _dextris meis “;, et ex hoc: e in te Deus, et tu es Deus 5º. › Nam eos qui Deum millies sanctum esse dicunt, et eos qui hæc verba, «Sanctus, sanclus, sanctus, Dominus Sabaoth κι • perverse interpretari audent, istud luculenter refutal, «Exquisi vi faciem tuam, faciem tuam, Domine, requiram. Ne avertas faciem tuam a me., Nisi enim is, qui his verbis usus est, sanctam Trinitatem prædicaret, superfluitatis baud immerito accusari posset. Neque in hoc duntaxat loco (opus enini esse existimo ad aliud apertius dictum me conferre), scd etiam in isto, Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo rola tua. Et invoca me in die κηρύττει δεσποτείαν, ἀλλὰ τριῶν μὲν ὑποστάσεων, tribulationis: et eruam te, et honorificabis me 88., Nisi enim hic Trinitas aperte prædicaretur, dicendum erat, Imunola Deo sacrificium laudis, et redde ipsi vota tua. Et invoca eum in die tribulationis: et eruel te, et honorificabis eum. Verum ad hunc ΣΧΕΙ, 19. " Pal. cis, 1. μιᾶς δὲ οὐσίας, ἵνα καὶ Ἰουδαίων στηλιτεύσῃ τὴν ὡς ἐφ' ἑνὸς προσώπου οὐχ ὑγιῆ ἔννοιαν· οἷς καὶ Σαβέλλιος ἠκολούθησεν, ἴσως ἐκ τῆς ἄγαν τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα ισότητος, εἰς τὸ μίαν ὑπόστασιν δογματίσαι νευρωθείς· καὶ Ἑλλήνων ἐξοστρακίσαι τὴν πολυθείαν ** Psal. xxvi, 8, 9. ss Psal. stix, 14. 15. “II Cor. 1, 24. “Exod. 1, 2 seqq. 48 Coloss. 1, 15. 4 Gen. 1, 26. ** Gen. vii, 12. * Exod. so Psal. xxiv. 5. οι Isa. vi, 3. Pro ὑπετύπωσεν non male cod. Alt. subjicit ἱπετόπασεν. Possit. Pro ἀπαίδευτοι ambo codd Vat. et Alt. serfbuit εὐπαίδευτοι, parum commo::e. ID. Idem ambo cod. τολμώντας in quarto casu ponunt, ut colareat cum τους γάρ, unde periodus incipit. Placet et hoc quod versu post quarto supplent pronomen σου post nomen πρόσωπον. 12. Kal ut superduum eradunt iidem codd. 12.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CXLVI. ὧν Αρειος καὶ Εὐνόμιος εάλωσαν εἶναι φοιτηταί, modum minime dictum est, sed ut superius comτὴν τῶν ὑποστάσεων διαφορὰν, εἰς τὴν οὐσίαν παρα- memoravi. Perspicue enim tuni per hæc, tùm per λόγως ἑλκύσαντες. Εἰ δέ τις φαίη· Διὰ τί γὰρ μὴ alia multa, 190 quæ (ne nimis longam orationem σοφῶς καὶ διαρρήδην ἐξ ἀρχῆς ταῦτα κεκήρυκται; habean, iis qui audire possunt, relinquo) Vetus φαίην ὅτι μάλιστα μὲν τοῖς συνετῶς ἀκούουσι, λαμ- Testamentum prædicat, non persona principatum, πρά ἐστιν αὕτη καὶ ἀπόδειξις, καὶ διδασκαλία, ὡς sed trium personarum et unius essentiæ: quo niκαὶ τῷ σοφῷ ἔδειξε Φίλωνι. Εἰ δὲ καὶ συνεσκιασμένως mirum hac ratione et Judæorum haud rectam ac Εβρέθη, ἐκεῖνο λογίζεσθαι χρή, ὅτι Ἰουδαίοις τοῖς· sanam de una persona sententiam proscindat (queεἰς πολυθείαν ῥέπουσι νομοθετῶν οὐκ ἐδοκίμασε δια- rum etiam vestigiis hæsit Sabellius ob ingentem φορὰν προσώπων εἰσαγαγεῖν· ἵνα καὶ μὴ διάφορον Filii cum Patre qualitatem, ad unam personam φύσιν ἐν ταῖς ὑποστάσεσιν εἶναι δογματίσαντες, εἰς profitendam fortasse confirmatus): et gentilium, εἰδωλολατρίαν ἐκκυλισθῶσιν· ἀλλὰ τὸ τῆς μοναρχίας quorum Arius et Eunomius discipuli esse deprehensi ἐξ ἀρχῆς μαθόντες μάθημα, κατὰ μικρὸν τὸ τῶν sunt (ut qui personarum discrimen ad essentiam ὑποστάσεων ἀναδιδαχθῶσι δόγμα, τὸ πάλιν εἰς ἑνό- stulte atque absurde traxerint), errorení, quo pluτητα φύσεως ανατρέχον· ὡς εἶναι τὰ μὲν ἐνικῶς res deos colunt, submoveat. Quod si quis quærat λεγόμενα τῆς ταυτότητος τῆς φύσεως παραστατικά· quidnam cause sit, quamobrem non aperte ac diτὰ δὲ ὑπερβαίνοντα τὸν ἐνικὸν ἀριθμὸν, τῆς τῶν lucidis verbis hæc principio prædicata fuerint, hoc ὑποστάσεων ιδιότητος τῆς εἰς μίαν οὐσίαν συναγο illi responderin primum quidem ac maxime, iis μένης. Τὸ μὲν γὰρ διαφόρους φύσεις υποτίθεσθαι, qui prudenter et acute audiunt, claram ac lucidam Ἑλληνικόν· τὸ δὲ ἐν πρόσωπον, ἤγουν μίαν ὑπόστα esse hanc demonstrationem atque doctrinam, quemσιν, Ἰουδαϊκόν. Τὸ δὲ πλατύνοντα εἰς τὴν ἁγίαν admodum etiam erudito viro Philoni visa est. Atque Τριάδα τὰς ὑποστάσεις εἰς μίαν οὐσίαν συνάγειν, ut etiam demus eam obscure et adumbrate tradiὀρθότατόν ἐστι καὶ ἀληθέστατον δόγμα. tam fuisse, illud considerare operæ pretium fuerit, quod quoniam Judæis, qui ad plurium deorum cultum propendebant, leges præscribebat, personarum discrimen esse minime dixit: ut ne ipsi diversam quoque in personis naturam esse proßitentes in idolorum cultum laberentur: veram de unius principatus atque imperii dogmate prias eruditi, personarum doctrinam paulatim addiscerent. Sic nempe, ut quæ unice ac singulariter dicerentur, eamdem naturam esse declararent, quæ autem singularem numerum excederent, personarum proprietatem, quæ in unam essentiam colligeretur, indicarent. Etenim varias ac dissidentes naturas docere, gentilitium est: unam autem personam seu hypostasim, Judaicum. At personas in sanctam Trinitatem dilatare, atque in unam essentiam colligere, rectissimum ac verissimum dogma est. ΡΜΔ' — ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον·. Ο μὲν ἑκατὸν, ὁ δὲ ἑξή κοντα, ὁ δὲ τριάκοντα. Το «Ο μὲν ἑκατὸν, ὁ δὲ ἐξήκοντα, ὁ δὲ τριά κοντα, ο δύναται μὲν τὴν παρθενίαν καὶ τὴν ἐγκράτείαν, καὶ τὴν τίμιον γάμον μηνύειν. Δύναται δὲ καὶ τῆς ψυχῆς τὴν διδασκαλίαν, τοῦ δὲ σώματος τὴν διακονίαν, τῶν δὲ χρημάτων τὴν ἐπίδοσιν δηλοῦν. Μάλλον γάρ ἐστι τὸ σώζειν ψυχήν, τοῦ διὰ σώματος τὴν διακονίαν πληροῦν, ὥσπερ καὶ αὐτῆς τῆς τῶν χρημάτων χορηγίας. Η μὲν γὰρ μεθ' ιδρώτων καὶ τόνων γίνεται· ἡ δὲ ἐκ τῶν ἔξωθεν προσόντων πληροῦται. ΡΜΕ. – ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Μὴ τῇ ἀρνήσει τὸ μὴ ἐσφάλθαι δοκεῖν θηρώμενος εἰς ἄλλο ἐκπέσῃς πλημμέλημα· οὐδεὶς γὰρ κακῷ τὸ κακὸν ἰᾶται· ὑπερβολὴ γὰρ ἀτοπίας τοῦτό γε, καὶ παρὰ τοῖς ἔξωθεν εἶναι κέκριται· ἀλλὰ τῇ μετανοίᾳ τὸ πταίσμα Ιπτάμενος, εἰς τὸ μηκέτι ἁμαρτάνειν κατάστησον σαυτόν. PMG. - ΚΑΣΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Περί φιλαργυρίας, καὶ περὶ πλείστων αρχαίων ἀσκησάντων. Αὐτὸς μὲν [ὡ;] ἔσικας χρημάτων ἐρξν, καὶ διὰ τὸ * Matth. CXLIV.· EUTONIO DIACONO. In illud: ‹ Alius quidem centum, alius vero sexa- » etc. ginta Illud, Alius centum, alius sexaginta, alius triginta, virginitatem et continentiam et matrimonium significare potest. Potest etiam rursum animæ institutionem et corporis ministerium, et pecuniarum largitionem designare. Majus enim ac præstantius est animæ salutem afferre, quam per corpus ministerium præstare, aut etiam pecunias largiri. Illud enim cum laboribus ac sudoribus efficitur; hoc autem ex rebus externis et ad-, ventitiis præstatur. CXLV. PALLADIO DIACONO. Ne dum per inficiationem id aucuparis, ut minime errasse videaris, in aliud peccatum incidas (nenio enim malo malum curat, incredibilis enim cujusdam absurditalis 191 hoc quidem etiam apud externos ac profanos esse censetur), verum per pœnitentiam allata peccato medicina in eum statum te adducas, ut non jam amplius pecces. CXLVI. - CASIO SCHOLASTICO. De avaritia, et de plurimis veteribus monachis. Tu quidem pecuniarum atque opum desiderio

teneri videris, et cum incurabili morbo labores, ἡ ἀνηκέστῳ νοσήματι κεκρατῆσθαι, ἀπολογίαν τε τοῦ excusationemque hujus culpæ captes, Demosthe- τοιούτου πταίσματος θηρᾶσθαι, τὸν Δημοσθένην εξ nem (qui his verbis usus sit: Opibus autem ac pe- ρηκότα· δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν cuniis opus est, ac sine iis nihil eorum, quæ in ἔστι γενέσθαι τῶν δεόντων· ἐφωπλικέναι, ὡς ἀντα rein sunt, fieri potest) adversus nos armis instru- εἰπεῖν οὐ τολμῶσιν ἀμάχῳ ζήτορι. Ἐγὼ δὲ ἐπειδὴ xisse, ut qui invicto oratori reluctari minime au- σοῦ μὲν τοῖς πολλοῖς λόγος εἰκότως ὀλίγος, τοῦ δὲ deamus. Ego vero, quoniam tu in multis quidem ῥήτορος πολύς, ἅτε ἐν τῷ πικρῷ τε καὶ δεινῷ, καὶ Luis verbis merito paucus et exiguus es, in oralo- παθητικῷ, καὶ ἐναγωνίῳ, καὶ πολὺ τὸ ἐξηλλαγμένον ris autem illius multus atque ingens (si quidem ille ἔχοντι κατὰ τὰς νοήσεις, καὶ τὰς λέξεις ἅπαντας in gravi et amarulento, et commoto ac pugnaci di- ὑπερβαλλομένου, ἡδέως ἂν σε ἐροίμην, πότερον ὡς cendi genere, atque, tum quantum ad sensus, lum δεινὸν ῥήτορα τοῦτον ἡμῖν ἐπετείχισας, καὶ δυνάμε quantum ad dictiones attinet, plurimum ab aliis νον τέχνῃ τ' ἀληθὲς βιάσασθαι, ἢ ὡς ἀξιόπιστου dissidenti, omnes a tergo relinquit) libens ex te μάρτυρα. Εἰ μὲν γὰρ ὡς δεινὸν ῥήτορα, καὶ δυνάscisciter, huncne ut disertum oratorem, quique μενον τὴν αἰσχρότητα τοῦ σου πάθους κοσμήσαι, οὐκ artis præstantia vim veritati afferre queat, nobis ἂν αὐτῷ παραχωρήσαιμεν, εἰ καὶ αἰδούμεθα τὸν objeceris, an potius ut idoneum testen cui Giules ἄνδρα, ἀλλὰ τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ προτιμήσαιμεν. Εἰ habeatur? Si enim ut disertum oratorem quique δὲ ὡς ἀξιόπιστον μάρτυρα, ἡμεῖς μὲν οὐδὲν δυσχερές affectus tui turpitudinem verbis exornare possit, ἐροῦμεν· ἄλλοι γὰρ ἴσως αὐτὸν παραγράψοιντο, ὡς ei certe (lametsi alioqui hominem veneremur mi- τέχνῃ λόγων τἀληθὲς ἀμαυροῦν πειρώμενον, καὶ διὰ nime cedemus, verum antiquiorem eo veritatem τοῦτο, οὐδὲ εἰς μαρτυρίαν προφέρεσθαι δίκαιον habebimus. Si autem ut fide dignum testem, nos ὄντα· τοὺς δὲ τἀναντία αὐτῷ καὶ φράσαντας, καὶ quidem nihil molesti atque acerbi dicimus (alii enim πράξαντας ἀντιστρατεύσαντες, τῇ τῶν ἐντυγχανόν fortasse ipsum, ut orationis artificio verum των κρίσει ἐπιτρέψωμεν τὴν ψῆφον, τοσοῦτον αὐθα obscurare conantem, ac propterea ne dignum qui- δείας ἑαυτοὺς πόῤῥω εἶναι πειθόμεθα. Οὐκοῦν ἐπειδὴ dem qui in testimonium proferatur, repudiarint); Ελληνά τε ὄντα, καὶ τὰ Ἑλλήνων πρεσβεύοντα, χρὴ vērum iis qui contraria ipsi et dixerint, et fecerint, ἐκ τῶν σῶν σε χειρώσασθαι, ἀντιτακτέον τῷ ἀμάχῳ in aciem contra eductis, lectorum judicio calculum ῥήτορι, τὴν τοῦ Ἰσοκράτους ἀληθεστάτην και σοφω permittemus. Usque adeo videlicet nos ab arrogan- τάτην παραίνεσιν, τὴν φάσκουσαν· πλοῦτος δὲ και tia et contumacia remotos esse confidimus. Quo- κίας μᾶλλον ἢ καλοκαγαθίας ὑπηρέτης ἐστὶν, ἐξου niam igitur te, ut gentilem, ac gentilium dogmala σίαν μὲν τῇ ῥαθυμία παρασκευάζων, ἐπὶ δὲ τὰς profitentem ex tuis libris subigere oportet, adver- ἡδονὰς τοὺς νέους παρακαλῶν. Οὗτος γὰρ παρ' ἐμοὶ sus invictum oratorem opponenda¸ nobis est veris- κριτῇ ἐνδοξότερός ἐστιν ἐκείνου, οὐ δεινότητι· sima et sapientissima Isocratis admonitio, quæ est ἐν ταύτῃ γὰρ ἐκεῖνος κρατεῖ· ἀλλὰ τὴν ἀλήθειαν - hujusmodi: Divitiæ autem vitii potius quam probi- ἐξετάζοντι. Αὕτη γὰρ πανταχοῦ τῆς δεινότητος τοῖς tatis ac virtutis ministræ sunt: ut quæ licentiam ἐχέφροσι προτιμοτέρα. Εἰ δὲ ἐφάμιλλοί τισι εἶναι quidem inertiae afferant, juvenes autem ad volupta- δόξοιεν, οὐ φιλονεικητέον, ἀλλὰ δεικτέον πάντας tes cohortentur. Hic enim, meo quidem judicio τοὺς ἐνδόξους ἀνθρώπους τῷ Ἰσοκράτει συνάδοντας preclarior illo est, non quidem eloquentia (nam καὶ πρῶτόν γε τὸ παλαιὸν ἔθος προενεκτέον. Εθος ille.hac superior est), verum si quis veritatem ex- γὰρ ἦν παλαιὸν μετὰ τὴν συνεστίασιν, ἅπτεσθαι pendat. Haec enim ubique apud cordatos viros elo- λύρας καὶ ᾄδειν. 'Απόλοιο, ὦ πλοῦτε, καὶ μήτε ἐν γῇ ·quentiæ laudi antefertur. Quod si pares inter se φανείης, μήτε ἐν θαλάσσῃ. Εἰ δὲ καὶ ἑτέρου δεήσει nonnullis ¡Hi videantur, de hoc contentie minime μάρτυρος, μαρτυρήσει καὶ 'Αριστείδης ὁ δίκαιος excitanda est, verum illud ostendendum præclaros ὅς γε οὗτος καίτοι δυνάμενος χρηματίσασθαι, τὴν omnes viros Isocrati assentiri. Ac primum quidem πενίαν ἡσπάσατο, ὡς τὴν ᾿Αθηναίων [μὲν] πόλιν vetus consuetudo proferenda est. Αpud veteres enim αὐτὸν μὲν τελευτήσαντα θάψαι, τὰς δὲ θυγατέρας hoc in more positum erat, ut post convivium lyram προοικίσασαν ἐκδοῦναι. Εἰ δὲ καὶ τρίτου, ψηφιείται Memorabile est hoc judiciumn et hæc compa ratio duorum maximorum oratorum. Vide de iisdem et Ciceronis judicia in Bruto et alibi. Locus autem hic de divitiis exstat in Parænesi Isocratis ad Demonicum. RITT. Apud veteres hoc in more positum erat, ut post convivium lyram caperent, et canerent. Adeoque indoctior habebatur, si quis recusasset lyram: ut de Themistocle nota res est vel ex Ciceronis testianonio Tuscul. 1. Memorabilis autem hic est lymMNS, voluin et vituperium Pluti divitiarum dei comprehendens: Απέλοιο, ὦ Πλοῦτε, καὶ μήτε ἐν γῇ φανείης, μήτε ἐν θαλάσσῃ. Similia vide apud Joan. Stobæum ψόγῳ πλούτου. Πιττ.- Quem vocas lym num ad Plutum, hymnus non est, sed Scholiami συμποτικόν, alibi quoque mihi lectum, etsi locus nunc non succurrit. CASAUBON., epist. ad Rittershasium. De paupertate Aristidis, qui ne tantum qui dem in bonis reliquerit unde ipse humari, nedum unde filia dotari posset, vide Plutarchum, ut et de Epaminondæ unica veste vide Ælianum Var. kist. ν, 5. Κιττ. Mèv clausum uncinls ut redundans rejicitur a cod. Alt. Possin. " "

EPISTOLARUM LIB. II. - EPIST. CXLVI. ὁ Θηβαῖος Επαμινώνδας, ὁ πάντων τῶν ἐκεῖσε στρα- caperent, illudque canerent: O divitiae, utinamn uec τηγῶν ἐπισημότερος, ὅς γε εἰς ἐκκλησίαν καλούμε in terra videamini, nec in mari. Quod si altero νας παρητήσατο προελθεῖν κατ' ἐκείνην τὴν ἡμέραν, ɔdhuc teste opus sit, justus etiam Aristides testiἐπειδὴ τὸ ἱμάτιον αὐτοῦ πλυνόμενον ἔτυχε, καὶ ἔτε monio erit: 192 ut qui cum opes sibi comparara ρον περιθέσθαι οὐκ εἶχεν· εἰ δὲ καὶ τετάρτου, ψη- posset, paupertatem amplexus sit: adeo ut urbs φιεῖται καὶ Κράτης, ὁ πᾶσαν τὴν ἰδίαν οὐσίαν τῷ Atheniensis et cum extremo vitæ die functum publico βουλευτηρίῳ τῆς αὐτοῦ πόλεως παραχωρήσας, καὶ sumptu inhumarit, et ipsius filias collata dote viris φήσας, Κράτης Κράτητα Θηβαῖον ἐλευθεροῖ. Εἰ δὲ collocarit. Quod si tertius quoque testis adhibenκαὶ πέμπτου, ἐπιψηφιεῖται καὶ Φωκίων. Αλεξάν dus est, calculum feret Thebanus Epaminondas, δρου γὰρ τοῦ Μακεδόνος ἑκατὸν τάλαντα χρυσίου omnium illius urbis imperatorum præstantissimus; αὐτῷ πεπομφότος, ήρετο τους κομίσαντας, τί δή qui cum in concionem vocaretur, eo die progredi ποτε πολλῶν ᾿Αθηναίων ὄντων, αὐτῷ μόνῳ 'Αλέξαν- detrectavit, quod tum ipsius vestis ablueretur, nec δρος πέπομφε. Φησάντων δὲ, ὅτι ἡγεῖται σε καλὸν aliam qua indueretur, haberet. Quod si quartus καὶ ἀγαθὸν, ἀπεκρίνατο, «Οὐκοῦν ἐάτω με καὶ εἶναι quoque, sententiam etiam Crates feret, qui facultaκαὶ δοκεῖν τοιοῦτον.» Καὶ ταῦτα τοῖς κομίσασιν εἰ- tibus omnibus suis arbis sure senatui cessit, dixitπῶν, ἀπεπέμψατο μὲν τὰ χρήματα, ᾿Αλεξάνδρῳ δὲ que, Crates Cratetem libertate donat. Quod si etiam γέγραφεν, εἰ βούλοιτο αὐτῷ χαρίσασθαι, ἀπολῦσαι quintus, huic sententiæ Phocio subscribet. Nam cum τοὺς ἐν Σάρδεσιν αἰχμαλώτους. Οπερ ἐκεῖνος πε- Alexander Macedo centum ad eum talenta misisset, ποίηκεν. Ορᾷς ὅτι ἐστὶ τὰ δέοντα γενέσθαι ἄνευ ex his, qui ea tulerunt, percontatus est, ecquid χρημάτων. Εἰ δὲ καὶ ἔκτου, ψηφιεῖται· ἐπιφέρω γὰρ causæ esset, quamobrem ex tam multis Atheniensiλοιπόν την κολοφῶνα, καὶ Πλάτων, ὃν οὐδὲ παρα bus ad eum duntaxat Alexander misisset. Qui cuin γράψασθαι δύνασθε, οὕτω μέγαν τινὰ αὐτὸν ἡγεῖσθε respondissent, hac de causa id regem fecisse, quod καὶ θαυμαστὸν, ἀπαγορεύων τὸ χρυσὸν καὶ ἄργυρον cum probum atque honestum virum existimaret; κεκτῆσθαι. Καὶ Λυκοῦργος δὲ ὁ τῶν Λακεδαιμονίων tum ille: ‹ Sinat igitur me talem'et esse, et videri.» νομοθέτης· οὐδὲ γὰρ ἀπορήσομεν ἑβδόμης ψήφου· Atque hæc iis, qui munus tulerant, locutus, pecτὸν εἰσάγοντα εἰς τὴν Λακεδαίμονα νόμισμα, θανάτῳ nias quidem remisit. ad Alexandrum autem scriἀμείψασθαι ἐνομοθέτησεν. psit, ut, si sibi gratificari vellet, eos, quos Sardibus cɔptiros tenebat, dimissos faceret, quod etiam ab eo factum est. Vides quemadmodum officio quoque fungi citra pecunias liceat. Quod si sextus etiam producendus est, calculum item feret Plato (principem enim jam profero, quem ne rejicere quidem poteritis, usque adeo magnum quemdam et eximium virum eum esse ducitis), qui ne quis aurum et argentum possideat, interdicit. Quin Lycurgus quoque Lacedæmoniorum Jegislator (nam ne septimo quidem calculo deficiemur) capite sanxit, si quis nummum Lacedæmonem importasset. At si omissis calculis ipsam rei naturam expendere oportet, nullum in humana vita scelus reperietur, quod non ob pecuniarum amorem perpetretur. Ob eas odia, et pugnx, et bella Ob eas cædles, et Iatrocinia, et calumniae. Ob eas non urbes duntaxat, sed etiam solitudines, non solum cultæ et habitatæ, sed etiam incultæ ac desertæ terræ cruore ac cædibus redolent. Ac ne a mari quidem hoc malum abstinuit, verum illic quoque ingenti cuin furore grassatur, prædonibus illud obsidentibus, ac novum quemdam latrocinii modum excogi tantibus. Ob eas et cognationis ac necessitudinis leges eversæ sunt, et naturæ sanctiones convulsæ, atque adeo sepulturæ jura labefactata. Ilic enim improbus ac scelestus amor, non adversus vivos dun- 'Αλλ' εἰ χρὴ τῶν ψήφων ἀφεμένους αὐτὴν τὴν φύσιν τοῦ πράγματος κατασκέψασθα:, οὐδὲν εὑρεθήσε ται ἐν τῷ βίῳ δεινὸν, ὃ οὐ διὰ τῶν χρημάτων γίνεται Έρωτα. Διὰ τοῦτον ἔχθραι, καὶ μάχαι καὶ πόλεμοι. Διὰ τοῦτον φόνοι καὶ λῃστεῖαι, [καὶ συκοφαντίαι] διὰ τοῦτον οἱ πόλεις μόνον, ἀλλὰ καὶ ἔρημοι, καὶ ἡ οἰ κουμένη, καὶ ἡ ἀοίκητος αἱμάτων πνεῖ καὶ φόνων. Καὶ οὐδὲ τῆς θαλάσσης ἀπέσχετο τουτί τὸ κακόν· ἀλλὰ κἀκεῖ μετά πολλῆς εἰσεκώμασε τῆς μανίας, τῶν πειρατῶν αὐτὴν πολιορκούντων, καὶ νεώτερόν τινα λῃστείας επινοούντων τρόπον. Διὰ τοῦτον καὶ οἱ τῆς συγγενείας ἀνετράπησαν νόμοι, καὶ οἱ τῆς φύσεως ἐκινήθησαν θεσμοί, καὶ τὰ τῆς οὐσίας αὐτῆς διέφθαρται δίκαια Ο γὰρ πονηρὸς οὗτος καὶ μικρὸς ἔρως, οὐ κατὰ τῶν ζώντων μόνον, ἀλλὰ καὶ κατὰ τῶν τελευτησάντων τὰς τὸν τυμβωρύχων laxat, sed etiam adversus eos qui mortem obierunt, Bill., atque adeo sepultura jura labefactata, malum generalius: ipsaque adeo defunctis debila iura lab. Legend. autem hic esse ὁσίας non ουσίας, ut Paris. edit., non etiam θείας, ut in est, ficile mihi assentietur, qui viderit not. ad epist. 457 lil. 19, et epist. 253 infra h. 1. 11. RiTT. Οὐ κατὰ τῶν ζώντων μόνων, ἀλλὰ καὶ κατὰ των τετελευτηκότων. Gemniuum in modum Joann. Chrysost. homil. De perfecta charitate: Τίς γὰρ οὔ τως πολέμιος διηνεκῆς καὶ ἀκόρεστος καθέστηκεν, ὡς ὁ πλοῦτος; ζώντων μὲν ἡμῶν καὶ τὴν ψυχὴν ἀπολλύς, τελευτώντων δὲ καὶ τὸ σῶμα ἐνυβρίζων, ὡς οὐδὲ τῇ γῇ κρύπτεσθαι συγχωρῶν, δ κοινὸν καὶ τῶν καταδίκων ἐστίν. Ἐκείνους μὲν γὰρ τοῦ θανάτου τὴν δίκην ἀπαιτήσαντες οἱ νομοθέται, οὐδὲν περα:- τέρω περιεργάζονται· τοὺς δὲ κεκτημένους αὐτὸν ὁ πλοῦτος καὶ μετὰ θάνατον πικροτάτην ἀπαιτεῖ δίκην, γυμνούς προτιθεὶς καὶ ἀτάφους· θέαμα δεινὸν καὶ ἐλεεινόν· καὶ γὰρ τῶν ἀπὸ ψήφου τοῦτο πασχόντων καὶ θυμοῦ δικαστικού, χαλεπώτερα οὗτοι πάσχουσιν· ἐκεῖνοι μὲν γὰρ τὴν πρώτην ἡμέραν καὶ δευτέραν μείναντες άταφοι, τῇ γῇ παραδίδονται· οὗτοι δὲ ἦταν

rurum sepulcra efodientium manus armavit: quippe ώπλισε δεξιά;, αἴ γε οὐδὲ τὸν ἀπαλλαγέντα τῆς ἐνquæ ne eum quidem qui ex hac vita excessit, ab Insidiis suis liberum atque immunem esse patiantur. 193 Ac denique quæcunque mala quispiam iuveταῦθα ζωῆς, τῆς ἑαυτῶν ἐῶσιν ἀπηλλάχθαι ἐπι βουλῆς. Καὶ ὅσα δ' ἄν τις εὕροι κακά, εἴτε ἐν βουλευτηρίοις, εἴτε ἐν δικαστηρίοις, εἴτε ἐν οἰκίαις, εἴτε nire queat, sive in consiliis, sive in judiciis, sive in ἐν πόλεσιν, ἀπὸ ταύτης τῆς ῥίζης βλαστάνοντα δψε domibus, sive in urbibus, ex hac radice ea pullu- ται. Ἀλλὰ τί κάμνω; Πᾶσαν γὰρ τοῦ νοσήματος τούτου lare conspiciet. Verum quid laboro? Omnem enim τὴν κακίαν, οὐδὲ πάντες ὁμοῦ συνελθόντες ἐκφράσας hujus morbi malignitatem, ne si omnes quidem δυνήσονται. Εἰ δὲ οἴει τὸν κεκτημένον δυσάλωτον εἶναι, mortales in unum coierint, explicare poterunt. καὶ διὰ τοῦτο περιμάχητον εἶναι τὸν πλοῦτον, ἐγὼ Quod si eum qui pecuniam habeat, vix subigi atque τοὐναντίον ἀποδεῖξαι πειράσομαι. Τίνα γὰρ οὐ δέ expugnari posse arbitraris, ac propterea rem quamδοικεν ὁ πολύχρυσος; Οὐχὶ ληστάς; Οὐχὶ συκοφάν dam omni contentione appetendam divitias esse, τας: Οὐχὶ δυνάστας, Καὶ τί λέγω δυνάστας; ego contrarium demonstrare conabor. Ecquem enim Οπου γε καὶ τοὺς οἰκέτας αὐτοὺς ὑποπτεύει Καὶ τί non pertimescit qui auro abundat? Annon latro- λέγω δοκῶν ζῇν; Οὐ γὰρ τῇ τοιούτω νοσήματα pes? Annon calumniatores? Annon amplos ac pe- κεκρατημένος. Ἀλλ᾿ οὐδὲ τεθνεώς, τῆς τῶν λῃστῶν tentes homines? At quid dico potentes homines, κακουργίας ἀπαλλαγῆναι οἷός τέ ἐστιν, οὐδ' ἰσχύει δ quippe cum etiam famulos ipsos suspectos habeat? θάνατος ἐν ἀσφαλείᾳ αὐτὸν διαφυλάξαι, ἀλλὰ καὶ νε Et quid dicam dum vivere videtur? (neque enim vi- κρὸν ὄντα καὶ ταφέντα συλῶσιν, οἱ τὰ τοιαῦτα vit, dum hujusmodi morbo correptus tenetur) imo κακουργεῖν εἰωθότες. Οὕτω χρήμα ἐπισφαλές δ ne mortuus quidem latronum improbitate liberari πλοῦτος. Οὐ γὰρ δὴ οἰκίαι διορύττονται μόνον, ἀλλὰ potest, nec mors ipsum ab injuria tutum et incolu- καὶ θῆκαι ἀναῤῥήγνυνται καὶ τάφοι. Τί οὖν ἀθλιών mem servare potest: sed exanime quoque corpus τερον καὶ ἐλεεινότερον τούτου γένοιτο ἂν, ὅταν μηδ' ac sepultum depredantur, qui hujusmodi sceleribus ὁ θάνατος αὐτῷ τὴν ἀσφάλειαν παρέχῃ, ἀλλὰ τὸ δείassneverunt. Usque adeo periculosa res est opum λαιον σῶμα ἐκεῖνο, μηδὲ ζωῆς στερηθὲν ἀπαλλαγῆ copia. Neque enim domus tantum effodiuntur, sed ναι οἷόν τέ ἐστι τῶν ἐν τῇ ζωῇ συμφορῶν, τῶν τὰ etiam libitinæ et sepulcra effringuntur. Quidnam τοιαῦτα κακουργείν ειωθότων, προς κόνιν καὶ γῆν igitur hoc calamitosius ac miserabilius fingi possit, ἐπειγομένων πολεμεῖν, καὶ πολλῷ ἀργαλεώτερον, ἢ cum ne mors quidem ipsi securitatem præbet, verum ἡνίκα ἔζη; Τότε μὲν γὰρ, εἰ συνέβη εἰς τὸ ταμιείον miserum illud corpus ne vita quidem orbatum hujus εἰσελθεῖν, τὰ κιβώτια κενώσαντες, τοῦ σώματος ἂν vitæ calamitatibus defungi potest: quippe cum ii, ἀπέσχοντο, καὶ οὐκ ἂν τοσαῦτα ἔλαβον, ὡς καὶ αὐτὸ qui in hujusmodi sceleribus versari solent, adver- γυμνῶσαι τὸ σῶμα. Νυνὶ δὲ οὐδὲ τούτου ἀπέχονται sus pulverem et terram bellum gerere festinent et αἱ μιαραὶ τῶν τυμβωρύχων χεῖρες, ἀλλὰ καὶ κινού quidem multo acrius ac molestius, quam cuín vitæ σιν αὐτὸ συνεχῶς, καὶ περιστρέφουσι, καὶ μετά usura frueretur? Nam tum, si ipsis in illius penu in- πολλῆς τῆς ὠμότητος ἐνυβρίζουσι. Μετὰ γὰρ τὸ gredi contigisset, cxinanitis arculis a corpore utique παραδοθῆναι τῇ γῇ, γυμνὸν, καὶ τῆς ἐκεῖθεν, καὶ manus abstinuissent, neque usque eo in capiendo τῆς ἀπὸ τῶν ἱματίων περιβολῆς ποιήσαντες, οὕτως progressi fuissent, ut corpus quoque ipsum spolia- ἀφιᾶσιν ἐῤῥίφθαι. Τίς [οὖν] οὕτως ἐχθρὸς ἀκήρυ rent. Nunc vero ne ab hoc quidem sibi temperaut κτος, ὡς ὁ πλοῦτος; ζώντων μὲν καὶ τὴν ψυχήν scelestæ eorum, qui sepulcra effodiunt, manus, ve- ἀπολλύς, τεθνεώτων δὲ καὶ τὸ σῶμα ἐνυβρίζων, καὶ rum et illud continenter movent, atque undique μηδὲ τῇ γῇ κρύπτεσθαι συγχωρῶν. Ο κοινὸν, καὶ convertunt, ac cum ingenti crudelitate contumeliis τῶν καταδίκων ἐστὶ, καὶ τῶν ἐπὶ τοῖς αἰσχίστοις afficiunt. Etenim, posteaquam terræ traditum est, ἑαλωκότων. Ἐκείνους μὲν γὰρ τοῦ θανάτου τὴν διillud, tum ejusmodi integumento, tum vestium invo- κὴν ἀπαιτήσαντες οἱ νομοθέται, οὐδὲν περαιτέρω lucro nudant, atque ita jacere sinunt. Quisnamn igi- πολυπραγμονοῦσι. Τούτους δὲ ὁ πλοῦτος καὶ μετὰ tur adeo teter et importunus hostis est, ut divitiae? θάνατον ἀργαλεωτάτην ἀπαιτεῖ δίκην Γυμνούς παραδοθῶσι τῇ γῇ, τότε παρὰ τῶν τομβωρύχων γυμνοῦνται καὶ καθυβρίζονται· εἰ δὲ μὴ καὶ τὴν θήκην λαβόντες ἀπέρχονται, οὐκ ἔτι τῷ πλούτῳ χάρις, ἀλλὰ τῇ πενία κἀνταῦθα, ὡς εἴγε καὶ ταύτην ενεχειρίσαμεν τῷ πλούτῳ, καὶ ἀφέντες ἀπὸ λίθου κατασκευάζειν αὐτὴν ἐχαλκεύσαμεν ἀπὸ χρυσοῦ, καὶ ταύτην ἂν ἀπωλέσαμεν· τί τοίνυν αθλιώτερον τοῦ πλουτοῦντος γένοιτ' ἄν, ὅταν μηδὲ θάνατος αὐτῷ παρέχῃ τὴν ἄδειαν, ἀλλὰ τὸ δείλαιον σῶμα ἐκεί νου, οὐδὲ τῆς ζωῆς ἀποστερηθέν,απήλλακτα: τῶν ἐν τῇ ζωῇ κακῶν, λῃστευόμενον καὶ συλούμενον διὰ τὸν τῆς φιλοχρηματίας ἔρωτα ὑπὸ κακούργων και τυμβωρύχων, τῶν πρὸς κόνιν καὶ τέφραν ἐπειγομένων πολεμεῖν, καὶ πολλῷ χαλεπώτερον, ἢ ἡνίκα ἕξη; Ει quæ plura ibid. sequuntur. Ex quibus apparet, frequens olim fuisse hoc sepulcri violati scelus, quo ne clericos quidem abstinuisse indicat Novella Theodosii et Valentiniani, a Pithao et Cujacio edita. Obiter admoneo, hoc genus homines, qui Græcis sunt τυμβωρύχος, olim etiam vespillones dictos esse, ut in 1. 31, Si ita quis stipulanti, D. De evletion. secundum scripturam Florent. et apud Fulgentium initio lib. De prisco sermone, ubi exponit cadaverum mudatores quales ad trecentos cum reperisset Alexander magnus crucibus aflixit, ut ibid. ex vet. historico refertur. RITT. Καὶ τί λέγω δυνάστας; Hire supplenus ex codice Bavarico ap. Rittershusium, cui stipulantur. Vaticani ambo et Alt. Edit. Patr.

EPISTOLARUM LIB. 11. - EPIST. CXLVI. προτιθεὶς καὶ ἀτάφους, θέαμα ἐλεεινὸν καὶ δεινόν. quippe quæ et viventium animæ exitium afferant, Ὥστε περιττὸς ὁ λόγος ὁ σπουδάζων δεικνύναι, ὅτι et mortuorum corpori contumeliam inurant, ac ne δυσχείρωτον ὁ πλοῦτος. Οπουγε οὐδὲ μετὰ [την] terra quidem illud occultari sinant? quod tamen in τελευτήν τυγχάνουσιν ἀσφαλείας οἱ τοῦτον κτησά- commune conceditur, et rei capitalis damnatis, et μενος. Καίτοι γε τίς πρὸς τὸν τεθνεῶτα οὐ σπένδεiis qui in fœdissimis criminibus deprehensi sunt, ται, κἂν βάρβαρος ᾖ, κἂν θηρίον, κἂν δαίμων ἀλη - Nam cum ab bis capitis poenam legislatores expetiveτήριος; Καὶ γὰρ ἡ θέα δεινὴ καὶ τὸν σφόδρα ἀμείλι runt, nibil ultra sibi inquirendum putant: iftos conστον ἐπικλᾶσσι. Διά τοι τοῦτο, ὅταν τις νεκρὸν tra divitiæ post mortem quoque gravissimo suppliθεάσηται, κἂν ἄσπονδος νεκρὸς ᾖ, κἂν ἀκήρυκτος cio multant, utpote quos nudos et insepultos propoπολέμιος, μετὰ τῶν ἐπιτηδείων δακρύει. Οὕτως nant, spectaculum sane miserum et horrendum. ἅπαντες τὴν κοινὴν αἰδοῦνται φύσιν, καὶ τοὺς παρ' ltaque supervacanea est hæc oratio, quæ illud deαὐτῆς εἰσενεχθέντας νόμους. Αλλ' ὁ χρυσὸς οὐδὲ monstrare studet, divitias eam vim habere, ut ægre τούτου τυχὼν ἀφίησι τὴν κόλασιν τοῖς περιποιησα admodum expugnari possint: quippe cum ne post μένοις αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ τοὺς οὐδὲν ἀδικηθέντας, τοῦ discessum quidem e vita securitatem obtineant, τεθνεῶτος ἐχθροὺς καθίστησιν. Είγε τὸ νεκρὸν γυ- qui iis præditi sunt. 194. Et tamen quis non cum μνοῦν σώμα, τῶν ἄγαν ἐχθρῶν καὶ πολεμίων τυχ mortuo in gratiam redit, sit licet barbarus, sit belχάνει, καὶ ἡ μὲν φύσις καὶ τοὺς πολεμίους αὐτῷ lua, sit exsecrandus demon? Siquidem hujusmodi καταλλάττει [ τότε ]. Ὁ δὲ πλοῦτος καὶ τοὺς οὐδὲν spectaculum, perquam etiam rigidum et implacabiἔχοντας αἰτιᾶσθαι ἐκπολεμεῖ, καὶ μεθ' ὕβρεως πολ- lem hominem frangere atque commovere potest. λῆς τὸ σῶμα αἰκίζεται. Καίτοι γε πολλά ἐστιν ἐκεῖ Ac propterea, cum quis mortuum conspicit, etiamsi τὰ δυνάμενα ἐπισπάσασθα: πρὸς ἔλεον. Ποῖα δὴ eum teterrimum et infestissimum hostem habuerit, ταῦτα; Αὐτὸ τὸ νεκρὸν εἶναι, τὸ ἀκίνητον, τὸ πρὸς una cum ipsius familiaribus et necessariis collaγῆν ἀδεύειν καὶ τέφραν, τὸ μηδένα παρεἶναι τὸν crymat. Adeo omnes communem naturam, legesβοηθήσαντα. Αλλ' οὐδὲν ἐπικάμπτει τοὺς μια- que ab ea invectas venerantur. At aurum, ne hoc ρου; καὶ ἀλιτηρίους ἐκείνους, διὰ τὴν ἀπὸ τῆς που quidem consecutum, pœnam iis, qui se adepti sunt νηρᾶς ταύτης ἐπιθυμίας τυραννίδα. Ο γὰρ δεινὸς remittit: verum eos quoque qui nulla injuria affecti καὶ ἀκόρεστος τῆς φιλοχρηματίας έρως, καθάπερ sunt, hominis mortui hostes reddit. Siquidem caτις τύραννος ἀπηνὴς καὶ ἀλάστωρ παρέστηκεν αΰ- daver spoliare acerborum inimicorum et hostium τοῖς, ἐγκελευόμενος τὰ ἐμὰ καὶ ἀμείλικτα ἐπι- est. Ac natura quidem hostes quoque ipsi tum reτάγματα ἐκεῖνα, καὶ θηρία αὐτοὺς κατασκευάσας, conciliat: at divitiæ, eos quoque qui nihil habent οὕτως ἐπὶ τὸν τάφον ἄγει. quod objiciant, hostes efficiunt, ac cum ingenti contumelia corpus excruciant. Atqui multa illic sunt, quæ animos ad misericordiam pertrahere queant. Quænam tandem hæc? Nimirum hoc ipsum quod mortuus est, quod motu caret, quod ad terram ac cinerem tendit, quod nemo præsto est, qui opem ipsi ferat. At nihil horum, ob eam tyrannidem, quam inproba hæc cupiditas parit, impuros ac nefarios illos inflectit. Siquidem acris ille atque inexplebilis pecuniarum amor, instar crudelis cujusdam et immanis tyranni ipsis astat, sæva illa et inhumana edicta ipsis propouens, eosque in feras commutatos ita demum ad sepulcrum ducit. Cum igitur (ut ad institutum orationem nostram referamus) multi ac celebres viri sint, qui divitias prohibuerint, et tanquam cum virtutis inimico et hoste foedus ferire detrectarint, cumque et avaritiæ morbum malorum omnium causam esse demonstratum sit, et eos, qui opes adepti sint, non ægre ac magno cum negotio, sed facile expugnari atque opprimi posse constiterit: desine, quaeso, gravi huic Εἰ τοίνυν, (εἰς τὸ προκείμενον γὰρ ἐπανακτέον τὸν λόγον) πολλοὶ καὶ ἔνδοξοί εἰσιν· οἱ τὸν ἀπαγορεύσαντες, καὶ καθάπερ ἐχθρῷ καὶ πολεμίῳ τῆς ἀρετῆς μὴ σπεισάμενοι, τό τε νόσημα [το] τῆς φιλοχρηματίας πᾶν ἐδείχθη αἴτιον τῶν κακῶν· οἵ τε κτησάμενοι οὐ δυσχείρωτοι, οὐδὲ δυσάλωτοι, ἀλλὰ καὶ εὐχείρωτοι πᾶσιν οὐ μόνον ζῶντες, ἀλλὰ καὶ τε θνεῶτες ἀναπεφήνασι. Πέπαυσε τῷ χαλεπῷ τούτῳ νοσήματι κεχειρωμένος, καὶ ῥήτορα ἡμῖν ἐπι- morbo subjici, atque oratorem nobis tanquam τειχίζων. Εἰ μὲν τῆς σῆς γνώμης ἦν ἡ ψῆφος, οὐ πολὺς ἂν ἦν ἡμῖν ὁ λόγος. Ὡς γὰρ νοσοῦσαν αὐτὴν ἀνΓκεστα, τάχιστα ἂν παρεγραψάμεθα. Ἐπειδὴ δὲ τὸν μήτορα ἡμῖν ἐφώπλισας πῶς ἂν εἴποιμι εὐ murum opponere. Etenim si judicii tui esset hic calculus, haud longam orationen) baberemus. Nam eum, ut incurabili morbo laborantem, confestim rejecissemus. Quandoquidem autem oratorem 'Απαιτεῖ δίκην. Plenior lectio C; subjcit᾽ ἀπαιτεῖ δέ. Modus videlicet exactæ panæ seqq. continetur. Rive. 'Αλλ' οὐδὲν ἐπικάμπτει. Etiam hic plenior est B˚C lectio, oůdky toútwy. Ritt. Νοσήματι κεχειρωμένος. κεκρατημέν νος, quod magis placet ut verbum medicum. RiTT. Καὶ ρήτορα. καὶ τὸν δεινὸν ρήτορα, quod, ut plenius, magis probo. Intelligit autem Demosthenem, cui et supra ead. ep. tribuit δεινό τητα præ Isocrate. RITT Ambo codd. hæc omnia verba expungunt, παρεγραψάμεθα. Ἐπειδὰν δὲ τὸν ῥήτορα ἡμῖν ἐφώ πλίτας, πῶς ἂν, continuant autem hac, τάχιστα ἂν εἴποιμι εὐπρεπῶς. Possin.

in nos armasti (quonam pacto id honeste dicam) ut πρεπῶς, ἠνάγκασας ἡμᾶς, καίτοι αὐξουμένους τὸν adversus eum (tametsi maximo apud nos loco ac numero sit) multos vicissim, qui sententiam illam apertis verbis evertant, armare nobis necesse esset, effecisti. Ac de hac re hactenus. Quoniam autem perquam copiosa est veritas, age jam ipsum quoque oratorem ostendamus hoc nomine gloriantem et exsultantem quod turpibus lucris superior sit. Quibusnam igitur verbis usus est? Nec vero quisquam ullum quæstum iis rebus, quas in republica gessi,aut in verbis meis adnexum esse demonstrare poterit. Ad hunc scilicet modum ipse quoque hujusce magnitudinis nomine gloriatur. Quod si dicas, 195 cur igitur oratori visum est, sententiam, quae tam facile refellatur, pronuntiare? Maxime quidem illud respondeam, non a me, sed a te qui ipsumn propugnas ipsius defensionem exigendam esse. Quod si etiam pro ipso aliquid dicere oportet (oportet autem, ut opinor, ne quibusdam absente adversario dimicare, vel potius vicisse videamur: et quia etiam alioqui tum veritatem amo, tum virum suspicio ac veneror) id, ut potero, efficiam. Hoc igitur aio, alios, omnes rei ipsius natura perspecta et animadversa, merito divitias, ut virtutis hostes, proscripsisse. Oratorem autem, non rem ipsam per se spectantem, sed ad necessarios belli usus oculos conjectos habenten, bis verbis usum esse. Aliter enim nec arma fabricari, nec triremes construi, nec annona militibus dari, nec denique alia omnia, quibus bellum delectatur et exsultat, concinnari sine pecunia poterant. Quodque hoc verum sit ex eo constat quod alio loco ait: Ad ea negotia, quæ nunc ingruunt, nulla omnino re magis, quam pecunia, civitas opus habet. Quæ cum ita sint, ilie Atheniensibus sive le ne, sive male (id enim mitto) bellum gerentibus consuluit, tu hoc generalem atque communem sententiam ne proferas, ant comprobes, aut eos qui að quæstum faciendum avidi sunt beatos prædices atque imiteris, nec defensionem iis, quæ defendi nequeunt, compares, nec oratorem ut vecordem, quique facile refellatur, insecteris. Nam si quispiam disertum hunc et eloquentem oratorem exagitare velit (dicam enim hoc quoque post ipsius purgationem; acris enim, ut jam dixi, veritatis in me amor ἄνδρα, πολλοὺς αὐτῷ ἀνθοπλίσας, τους διαρρήδην τὴν γνώμην ἐκείνην ἀνατρέποντας. Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον. Ἐπειδὴ δὲ τῆς ἀληθείας ή περιουσία πολλὴ, φέρε δὴ καὶ αὐτὸν τὸν ῥήτορα ἀποδείξωμεν σεμνυνόμενον καὶ ἐναβρυνόμενον, ἐπὶ τῷ αἰσχρῶν λημμάτων κρείττων εἶναι. Τί τοίνυν ἔφη; Καὶ οὐ. δεὶς ἂν ἔχοι λῆμμα πρὸς οἷς ἐγὼ πεπολίτευμαι καὶ λέγω δεῖξαι προσηρτημένον. Οὕτω καὶ αὐτὸς ἐγω καλλωπίζεται τῇ μεγαλοψυχία ταύτῃ. Εἰ δὲ φαίης, τί οὖν ἔδοξε τῷ ῥήτορι, οὕτω ῥᾳδίως ελεγχομένην ἀποφήνασθαι γνώμην; ἀποκριναίμην, ὅτι μάλιστα μὲν οὐ κἀγώ, αὐτὸς δὲ ὑπεύθυνος εἶ ὁ τοῦτον προστησάμενος τῇ ὑπὲρ αὐτοῦ ἀπολογία. Εἰ δὲ καὶ ἀπο λογήσασθαι χρή (χρὴ δὲ, ὡς οἶμαι, ἵνα μή τισι δόξωμεν ἐρήμην ἀγωνίζεσθαι, μᾶλλον δὲ ἐρήμην γενι - κηκέναι, ἄλλως τε, ἐπειδὴ καὶ φιλῶ τὴν ἀλήθειαν, καὶ αἰδοῦμαι τὸν ἄνδρα), τοῦτο, ὡς ἂν δυναίμην, ποιήσω. Φημὶ τοίνυν, ὅτι οἱ ἄλλοι πάντες αὐτὴν τοῦ πράγματος τὴν φύσιν καταμαθόντες, εἰκότως ἀπὸ εκήρυξαν τὸν πλοῦτον, ὡς τῆς ἀρετῆς ὄντα πολέμιον. Ὁ δὲ ῥήτωρ οὐκ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καθ᾿ ἑαυτὸ σκοτῶν, ἀλλὰ πρὸς τὴν χρείαν τοῦ πολέμου βλέπων, τοῦτ' ἔφη. Αλλως γὰρ οὐχ οἷόν τε ἦν ὅπλα χαλκεί σαι, καὶ τριήρεις ποιήσασθαι, καὶ στρατιώταις σιτηρέσιον δοῦναι, καὶ τὰ ἄλλα οἷς χαίρει ὁ πόλεμος, καὶ οἷς ἀγάλλεται, κατασκευάσαι χρημάτων ἄνευ. Καὶ ὅτι τοῦτ' ἔστιν ἀληθὲς, ἑτέρωσέ φησιν, οὐδενὸς τῶν πάντων οὕτως, ὡς χρημάτων, δεῖ τῇ πόλει πρὸς τὰ νῦν ἐπιόντα πράγματα. Μή τοίνυν, εἰ Αθηναίοις, εἴτε εὖ, ἢ μὴ καλῶς, ἐῶ γὰρ τοῦτο πολεμοῦσι συνεβούλευσε, σὺ ὡς γενικὴν καὶ κοινὴν γνώμην πρό φερε, μηδὲ ἀποδέχου, μηδὲ ζήλου τους χρηματιζομένους, μηδὲ ἀπολογίαν τοῖς ἀναπολογήτοις πορίζου, μηδὲ ἐπαινεῖν ἐθέλοιμι, τὸν ῥήτορα, διάσυρε ὡς ἀνόη τον, καὶ ῥᾳδίως ἐχόμενον. Εἰ γάρ τις ἐθέλοι τοῦ δεινοῦ τούτου ρήτορος καταδραμεῖν· εἰρήσεται γὰρ καὶ τοῦτο μετὰ τὴν ὑπὲρ αὐτοῦ ἀπολογίαν. Δεινῶς γὰρ, ὡς ἔφην, ἐρῶ τῆς ἀληθείας· φήσει, ὅτι, ὦ φητόρων ἄριστε, θαυμάζω πῶς εἰς τοὐναντίον πολλάκις περι τρέπων τὰ ἐνθυμήματα, καὶ τοῦ πεῖσαι τοὺς ἀκούοντας μηδὲν ἕτερον προτιμῶν, καὶ πηγὴ, καὶ ἀρχὴ, καὶ ὄρος πάσης δεινότητος τοῖς μετὰ σὲ ἀνθρώποις γε γενημένος, οὐ συνεῖδες τοῦθ᾽ ὅ μέλλω λέγειν. Ἐχρῆν γὰρ ἀσφαλίσασθαί σε τὴν γνώμην, καὶ εἰπεῖν, δεῖ δὲ χρημάτων, καὶ ἄνευ τούτων οὐδὲν ἔστι γενέσθαι τῶν ὀφειλόντων γενέσθαι ἐν πολέμῳ. Αλλ' ἴσως ἀπεκρί νατο ἂν, εἶχε περιῆν, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τοῦ λόγου, καὶ πᾶσα ἡ σύμφρασις, τοῦτο δηλοί. Αλλ', ὦ σοφέ, πάλιν ἂν εἶπε πρὸς αὐτὸν, εὖ μὲν λέγεις. Τοῦτο γὰρ καὶ δ τὸν ἀγῶνα τοῦτον ἀναδεξάμενος πρὸ τῆς σῆς ἀπολο γίας ἔφη. Οὕτως οὐδὲν πρὸς φιλονεικίαν βλέπων ἐφθέγξατο. Καὶ πείθομαι, καὶ σὲ ἀληθεύειν κἀκεῖ. νον. Ἐπειδὴ δέ τινες ἀπαίδευτοι, ὡς καὶ οὗτος, ὁ τὸν ἀγῶνα τοῦτον ἐνστησάμενος, μήτε τὰς ὑποθέσεις και est), his verbis utetur: O cunetorum oratorum praestantissime, miror quonam pacto argumenta ple- " rumque in contrarium invertens, nec quidquam aliud eo prius atque antiquius habens, quam ut auditoribus id quod cupis persuadeas, tametsi eloquentiæ omnis et fons, et origo, et regula posteris exstiteris, illud tamen, quod dicturus sum, minime animadvertisti. Sententiam enim munire oportebat, ac sic loqui. Pecuniis autem opus est, ac sine iis nihil earum rerum, quæ in bellu Geri debent, effici potest. At respondisset fortasse, it superstes esset: OraVARIÆ LECTIONES ET NOTÆ. Post ὅτι οἱ cod. iidem addunt μέν. Possi. Εἴτε εὖ ἢ μὴ καλῶς, εὖ γὰρ τοῦτον. addit, είτε κακῶς, et omittit illa, ἢ μὴ καλῶς, quae glossam sapiunt. Κιττ.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CXLVII. τα μανθάνοντες, μήτε την σύμφρασιν ἀπαγγέλλον- tionis argumentum totumque elocutionis corpus hoc τες, αυτά καθ᾿ ἑαυτά, βούλονται τῆς τῶν προαγόντων, ἢ ἑπομένων, ἀκολουθίας ἀποσπῶντες, καὶ ἑαυ τοὺς καὶ ἑτέρους φενακίζουσιν· ἐχρῆν σε ἀσφαλίσασθαι τὸν λόγον. Οὕτως γὰρ εἰρημένος τοὺς μὲν ευχερεῖς καὶ ἀμαθεῖς εἰς φιλοχρηματίαν ἀλείφει, καὶ μυρίων εμπίπλησι κακῶν· τοὺς δὲ πεπαιδευμένους, καὶ σοφοὺς εἰς ἀντιλογίαν καὶ ἄκοντας εγείρει. Τί γὰρ εἰπεῖν δύνανται; Τί φής, ὦ Δημόσθενες; Οὐδὲν ἔστι τῶν δεόντων ἄνευ χρημάτων γενέσθαι; οὐ σω φροσύνην ἐπιδείξασθαι, οὐκ ἀνδρίαν, οὐ δικαιοσύνην, οὐ φρόνησιν, οὐ φιλοσοφίαν, οὐκ ἀγαθότητα; Ταῦτα γὰρ καὶ πρέποντα καὶ δέοντα, ἄν τις κυρίως καλέστις Ναί, φησί. Τί οὖν ἐστιν ὅπερ ἔφης; Τῶν ὀφειλόντων γενέσθαι, εἶπον, ἐν πολέμῳ. Τί οὖν τοῦτο, φαίης ἂν πρὸς αὐτὸν, οὐκ ἔταξας σαφῶς ἐν τῷ σαυτοῦ λόγῳ; Η οὐκ οἶδας τὴν τῶν πολλῶν ῥαθυμίαν, ὅτι 3 βούλονται, ταῦτα καὶ κυροῦσι; Μάλλον δὲ σὺ τοῦθ' ἡμᾶς ἐδίδαξας. Σὺν γάρ ἐστι τὸ ἀοίδιμον ἐκεῖνο, καὶ ἀληθὲς ἀπόφθεγμα· Ο γὰρ βούλεται, τοῦθ᾽ Έκαστος καὶ οἴεται Τὰ δὲ πράγματα πολλάκις οὐχ οὕτω πέφυκε Τί τοίνυν ἐλύπει ἡ μικρὰ αὕτη προσθήκη: Τί δ' οὐκ ὠφέλει, είγε καὶ σὲ ἐγκλήμα τος καὶ τοὺς ἄλλους ἅπαντας συγχύσεως καὶ ταρα τῆς ἀπήλλαττεν; Εἰ ταῦτ' ἔφασαν πρὸς αὐτὸν, καὶ χάριν ἂν οἶμαι αὐτὸν εἰδέναι τῆς ἐπανορθώσεως (συνετὸς γὰρ ἦν ἀνήρ) καὶ διορθώσασθαι τὸν λόγον· Οὕτω γὰρ οὐδεὶς ἂν λοιπὸν τῶν ἀνοήτων ἐτόλμησε τὴν οἰκείαν ἀπαιδευσίαν ἐκ τῆς Δημοσθενικῆς παι δεύσεως νευροῦν. Indicare: verum, o vir sapiens (rursum ad eum ille dixisset), probe quidem loqueris. Nam hoc etiam ille, qui hoc certamen suscepit, antequam pro te ipse diceres attulit (usque adeo nihil contendendi animo locutus est); atque el te, et illum vera dicere prorsus credo. Quoniam autem imperiti quidam, cujusmodi ille est, qui hoc certamen instituit, nec argumentum animadvertentes, nec verborum construetionem exponentes, ipsasque per se res ab eorum, quæ antecedunt, aut subsequuntur, serie avulsas perpendere cupientes, 196 et seipsos, et alios in fraudem inducunt, oportebat te sermonem communire. Ut enim dictus est, leves quidem et imperitos homines ad pecuniarum studium acuit, atque infinitis malis cumulat; eruditos autem et sapientes viros, invitos etiam ac repugnantes, ad contradicendum excitat. Quid enim dicere possunt? Quid ais, ο Denosthenes? Nihil eorum, quæ oportet, sine pecuniarum adjumento fieri potest? Non temperantiæ, non fortitudinis, non justitiæ, non prudentiæ, non philosophie, non bonitatis specimen edi? Haec enim et congruentia, et cum officio conjuncta quispiam proprie appellarit. Est ita, inquit. Quidnam igitur est quod dixisti? Nimirum corum, quæ in bello fieri debent. Ecquid igitur, ad eum dixeris, hoc in tua oratione miuime posuisti? An tibi multorum inertia ignota est, quod quae volunt, ea«lem etiam confirmant? Imo vero tu hoc ipsum nos docuisti. Taum enim est celebre illud ac verum apophthegma: Quod quisque vult, hoc etiam putat. At res persæpe haudquaquam ita comparatæ sunt. Quid igitur molestiæ, imo quid non utilitatis afferebat exigua hæc additio: siquidem et te culpa et reprehensione, et alios om - nes confusione atque tumultu liberasset? Si hæc quispiam ad eum verba habuisset, sic opinor, et eum ipsi correctionis hujusce nomine gratiam habiturum fuisse (prudens enim vir erat) et sermonem emendaturum. Hac enim ratione nemo jam stultorum imperitiam suam Demosthenica eruditione fulcire ac roborare ausus fuisset. ΡΗΖ'. — ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. CXLVII. EUTONIO DIACONO, Κάνταῦθα, ὦ βέλτιστε, οἱ ἄριστοι καὶ βασιλικώ In hac quoque vita, vir optime, optimi ac maxime Επτοι (οὕτω γὰρ καλεῖν θέμις τοὺς ἀρεταῖς κομῶν. regii viri (sic enim eos, qui virtutibus forent, appellare τας) μάλλον ζῶσι τῶν ἀνδραποδωδεστάτων. Οὕτω fas est) magis vivunt, quam maxime serviles (sic γὰρ ονομάζειν δίκαιον τοὺς ἡδοναῖς ἀτόποις δου quippe vocare par est eos, qui præposteris voluλεύοντας. Οἱ μὲν γὰρ φιλάρετοι πάντων εἰσὶν ύψη- platibus ancillantur). Probi cnim ac virtute præditi λύτεροι, οὐ μόνον ἀθυμίας, ἀλλὰ καὶ φόβων, καὶ omnibus rebus sublimiores sunt, non modo animi κινδύνων, καὶ μεταβολῆς ἀπάσης ἑστηκότες ἀνώτε molestiam, sed etiam timores et pericula, et quasvis μας. Οι τῷ μηδὲν ὑπομένειν· ἀλλ' ὅ πολλῷ μεῖζόν mutationes superantes: nonnihil perpetiendo, sed ἐστι, καὶ θείαν δείκνυσι τὴν τοιαύτην ζωήν, τῷ καὶ (quod multo majus est, ac divinam hujusmodi vitam ἐπιόντων αὐτῶν καταφρονεῖν. Οἱ δὲ τοῖς ἁμαρτή- conspicuam facit ingruentia etiam ea contenuendo. μπαιν ἐγκαλινδούμενοι, οὐδὲ ζῆν μοι δοκοῦσι, διὰ τὰς Contra qui in scelerum ceno volutantur, mihi ob eos, ἐξ αὐτῶν ἀθυμίας, καὶ τοὺς φόβους, καὶ τοὺς κινδύ- qui hinc oriuntur, mœrores, et metus, et pericula νους, καὶ τὴν μυρίον τῶν παθῶν ἐσμόν. Αν τε γὰρ atque infinitum perturbationum examen, ne vivere θάνατος προσδοκηθῇ, θνήσκουσι καὶ πρὸ τοῦ θανά- quidem videntur. Nam sive mors exspectetur, etiam Pro καλέσεις coll. All. legit κελεύσειεν, sane aplins ad sententiam. Porro bac tota longa epistola in edit. Paris. asterisci falso indicant biatus, uti et In superioribus, quare ubique tollendos censeo. POSSIN. Ο γάρ βούλεται, τοῦθ᾽ ἕκαστος καὶ οἶεται. Demosthenis hoc est dictum, etiam C. Jul. Cæsari usurpatum, et aliis, ut adnotabo infra ad epist. 197. Κιττ.

' ante mortem præ metu moriuntur; sive contunelia, του τῷ δέει, ἄν τε νόσος, ἄν τε ὕβρις, ἄν τε πενία, sive paupertas, aut aliud quoddam inopinatum mali genus, prius etiam, quam id ipsis experiri contingal, intereunt. Si ergo hæc ita se habent, ut lalest etiamsi nolimus, demus operam, ut eos, qui et hic, et illic præclare atque cum gloria vivunt, imitemur. 197 CXLVIII. EIDEM. Eorni, qui recte atque ex virtute vivant, sermo, vir admirande, jurejurando quovis majoreui fidein nanciscens, audientium omnium calculis coronatur. At vehementer amari velle, a vehementi amore proAciscitur. Quamobrem si sermonibus nostris fidem haberi volumus, recte vivamus. Si autem diligi, diligamus. CXLIX.· CASIO SCHOLASTICO. Dum tantopere extulisti nuperam meam ad te epistolam de virtute ac nou ɔmandis divitiis eo ipso signum protulisti ac satis ostendisti te persuasum habere quod recte se illa [virtutis] laudatio habeat. Fieri enim non potest ut quæ quis recte esse arbitratur, iis neget obtemperari oportere. Nam sicut ea quæ vituperamus solemus fugere, si sapimus, ita quæ admiramur et magni facimus, ea amplectimur. flec igitur cole: immortalem enim gloriam parturiunt. EPIMACHO. Quid sit illud: < Magnificant phylacteria sua s ἢ ἄλλο τι τῶν ἀδοκήτων, καὶ πρὸ τῆς πείρας ἀπο λώλασιν. Εἰ τοίνυν ταῦθ' οὕτως ἔχει ἔχει δὲ κἂν μὴ θέλωμεν), τοὺς κανταῦθα κἀκεῖσε εὐκλεῶς ζώντας ζηλώσωμεν. PMII'. Ὁ μὲν τῶν εὖ βιούντων, ὦ θαυμάσιε, λόγος, δρο και πιστότερος ταῖς ἁπάντων τῶν ἀκουόντων στε φανοῦται ψήφοις. Τὸ δὲ σφόδρα φιλεῖσθαι βούλεσθαι, ἀπὸ τοῦ σφόδρα φιλεῖν τίκτεται. Οὐκοῦν εἰ μὲν πιο στεύεσθαι βουλοίμεθα, εὖ βιῶμεν· εἰ δὲ ἀγαπᾶσθαι, ἀγαπῶμεν. ΡΜΘ. - ΚΑΣΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Αγαν ἐκθειάσα; τὴν πρώην γραφεῖσάν μοι πρὸς σὲ περὶ ἀρετῆς καὶ τοῦ μὴ ἐρᾷν χρημάτων ἐπιστο λήν, σύμβολον ἐξήνεγκας τοῦ πεπείσθαί τι καλώς ἔχειν τὴν ἔπαινον· οὐ γάρ ἐστιν, ἅ τις ἡγεῖται καλῶς ἔχειν τούτοις οὐ φάσκειν πεπεῖσθαι. Ὥσπερ γὰρ & ψέγομεν, ἀποφεύγομεν, εἰ σωφρονοῦμεν, οὔτ τως & θαυμάζομεν, αἱρούμεθα. Ασκει τοίνυν ταῦτα· εύκλειαν γὰρ ἀθάνατον ὠδίνει. ΡΧ. - ΕΠΙΜΑΧΟ. Τί έστι τό «Μεγαλυνοῦσι τὰ φυλακτήρια αὐτῶν.» Ἐπειδὴ τί ἐστι τὸ, ο Μεγαλύνουσι τὰ φυλακτή Quoniam, quid sibi illud velit, Magnificant phylecteria,, ut tibi exponam, per litteras a me petiisti, ρια,» μαθεῖν ἐθέλων γέγραφας, ἴσθι ὅτι δέλτια ἦν illud scito, quod perexigui quidam libelli erant, legem continentes, quos quidem Judæorum magistri gestabant, quemadmodum etiam nunc femnium parva Evangelia. Quandoquidem enim legislator, ut eos in opus injiceret, atque oblivionem ab eis amoliretur, illud lege lata promulgarat, Appendes justificationes meas in manu tua: ipsi autem operis quidem nullam curam gerebant, ac citra libellorum lora plurimnm) studii adhibebant, idcirco reprehensi sunt. CLI. THEOPIHLO LECTORI. Funebris ad eum qui varie in virtute vixerat. Beatus Timotheus, frater tuus, ex hominum cœtu excessit, id quidemn omne quod mortale habebat, in μικρά, ίσῳ τὸν νόμον ὠδίνοντα, ἅπερ ἐφόρουν οἱ τῶν Ἰουδαίων καθηγηταί, ὥσπερ νῦν [αἱ γυναῖκες τὰ] Εὐαγγέλια [τα] μικρά. Επειδὴ γὰρ ὁ μὲν να μοθέτης εἰς τὸ ἔργον αὐτοὺς ἐμβάλλων, καὶ τὴν λήθην ἐξοστρακίζων ἐθέσπισεν, «Ἐξάψεις τὰ δικαιώματα ἐπὶ τῆς χειρός σου, ο τοῦτ' ἔστιν ἐξαρτήσεις, κρεμά σεις· αὐτοὶ δὲ τοῦ μὲν ἔργου οὐδένα ἐποιοῦντο λόγον, περὶ δὲ τοὺς τελαμῶνας τῶν βιβλιδίων πολλὴν ἐποιοῦντο σπουδήν, μέμψεως ἠξιώθησαν. PNA'. ΘΕΟΦΙΛΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Ἐπιτάφιος πρὸς διαφόρῳ ἐν ἀρετῇ ζήσαντα. Ο μακάριος Τιμόθεος ὁ σὸς ἀδελφὸς, ἐξ ἀνθρώπων ᾤχετο, πᾶν μὲν ὅσον εἶχε θνητὸν, ἐν γῇ καταλείψας, terra deserens, animo autem in coelumn penetrans, τῇ δὲ ψυχῇ οὐρανοβατῶν· καὶ ταῖς θείαις καὶ ὑπερ atque cum divinis ac nundo sublimioribus virtuti4us, ut confido, choros agitans. Quam etiam ob callsam mororein cum quem maximum accepimus, quique nos, quantumlibet pro viribus reluctantes, pene subegit, tanden abjecimus, cum illud cogitasrerum humanarum finem amplissimorum ipsi bonorum initium exstitisse. Neque cuim vulga. seinas, 88 Matth. xx11, 5. κοσμίοις, ὡς πιστεύω, συγχορεύων δυνάμεσι. Διὸ καὶ ἡμεῖς τὴν λύπην, καίτοι μεγίστην ἦσαν, [καὶ] εἰς τὸ δυνατὸν ἀντέχοντας, σχεδόν χειρωσαμένην, παρεγραψάμεθα, ἐννοήσαντες, ὅτι ἡ τῶν ἐνθάδε τελευτὴν ἀρχὴ ή τῶν μεγίστων αὐτῷ ἐκεῖσε καθέστηκεν ἀγαθῶν. Οὐ γὰρ ὡς ἔτυχεν ὁ ἀνὴρ ἐνθάδε βίον διήθλησεν· ἀλλ᾽ ἀνδρείως καὶ γενναίως, καὶ παρὰ πάντων ἐπὶ ταῖς Τὸν ἔπαινον..... καλῶς ἔχειν. Hæc deerant in edit. Paris. et supplentur ex cod. Bavarico ap. Rittershusium, interpretatione etiam juxta hanc novam accessionem reformata. EDIT. FATR. Intelligit illam bene longam quæ est supra Bunc. 146. Rescribe ex Alt. Eow pro low. Possin.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CLI. ἀριστείαις ἀνακηρυττόμενος, πάσης μὲν εὐφημίας rem in modum vir ille luujus vitæ curriculum exκρείττων ὤν, τοῖς δὲ κατὰ δύναμιν ἐπαίνοις στεφα νούμενος. Οντως γὰρ ἦν ἀνάκτορον μὲν σωφροσύνης, ἑστία δὲ φρονήσεως, ἀκρόπολις δὲ ἀνδρείας, μητρόπολις δὲ δικαιοσύνης, καὶ ταμιείον μὲν φιλαν θρωπίας, τέμενος δὲ ἡμερότητος, καὶ συλλήβδην εἰπεῖν, πασῶν τῶν ἀρετῶν θησαυρός. Οὕτως γὰρ ἑκάστην ἐκτήσατο, ὡς ἂν ἕτερος μίαν τινὰ κτήσασθαι περὶ πολλοῦ ἐποιήσατο. Τῶν γὰρ ὑπερκοσμίων έραστης γενόμενος ἐπήδα πρὸς τὸν αἰθέρα τῷ λογισμῷ, καὶ τὰ οὐράνια ἐπολυπραγμόνει, καὶ τῶν ἐπιγείων ἡμέλει. Ἡδονὴν γὰρ ἀληθεστάτην, καὶ Χριστιανοῖς πρέπουσαν, τὴν σωφροσύνην εἰκότως ὑπειληφώς, γαστρός, καὶ τῶν μετὰ γαστέρα παθῶν τυραννικώς ἐκράτησε, τῇ μὲν τὴν αὐτάρκειαν νομοθετήσας, τοῖς ἃ οὐδὲ πτερύξασθαι συγχωρήσας. Έντεῦθεν πανταχόθεν διήγγελλεν ἡ φήμη τὸ κλέος, καὶ ἐν τοῖς ἁπάντων στόμασιν ἦν, καὶ πάντες [ἤλπιζον] λαμπροτέρας αὐτὸν, εἰ ἀρχῆς ἐπιλάβοιτο ἐκκλησιαστι κῆς, πέμψειν τῆς ἀρετῆς τὰς ἀκτίνας. Αλλ' ὥσπερ ἀγαθὸς ἀθλητής, ποθούντων ἔτι τῶν θεατῶν, εἰς τὰς οὐρανίους αὐλὰς στεφθησόμενος ἀπέπτη, καταλείψας ἐνθάδε ὥσπερ ἐντάφιον δόξαν καὶ μνήμην, [καὶ] τὸν παρὰ πάντων ἔπαινον. Τίς τοιγαροῦν τὸν τοιοῦτον Εγκωμιάσαι βουλόμενος, κἂν ἐπ' ὀλίγον τῆς ἀξίας ἐφάγοιτο; Τίς ἐπαινέσαι θέλων οὐ κατόπιν τῆς ὑποθέσεως ἀπολειφθεὶς ἑαυτὸν αἰτιάσοιτο, ὡς πράγματι ἀμηχάνῳ ἐγχειρήσας; Τίς τὴν πραότητα καὶ τὸ με λίχιον, καὶ τὴν πρὸς ἅπαντας μὲν, μάλιστα δὲ πρὸς τοὺς φιλαρέτους αἰδῶ, λόγοις ἐπιχειρήσας υπογρά ψαι, οὐχ ἑαυτὸν μέμψοιτο, μηδὲν εὑρίσκων εἰπεῖν τῆς ἀληθείας εφάμιλλον; Οὕτω γὰρ τοὺς συνόντας ῇρει, ὡς εἰς τὸν τῆς φιλίας θεσμόν, αὐτῷ νέμεσθαι τα πρωτεία. Υψηλὸς μὲν γὰρ ἦν τῇ ἀρετῇ, ταπεινὸς δὲ τῷ φρονήματι, καὶ πρᾶος μὲν ἐν ταῖς συντυχίαις· ἐξὺς δὲ ἐν ταῖς ἐννοίαις· καὶ πολὺς μὲν ἐν ταῖς εὐεργεσίαις, ταχὺς δὲ ἐν ταῖς παρακλήσεσιν. "Ο δέ με καταπαῦσαι βουλόμενον οὐκ ἐᾷ, τοῦτο ῥητέον, ὅτι τὴν ἐλεημοσύνην διαφερόντως ἀγαπῶν, τὸ λαθεῖν φιλανθρωπευόμενος ἐθηρᾶτο· εὖ εἰδὼς, ὅτι τοῦτο μάλιστά ἐστιν ἐλεημοσύνη. Οἱ γὰρ μετ' ἐπιδείξεως ταύτην διαπραττόμενοι οὐ μοι δοκοῦσι φιλαν θρωπεύεσθαι, ἀλλὰ τὰς τῶν εὖ πασχόντων έκτραγῳδεῖν συμφοράς· καὶ τὸ θεῖον ἔργον ἀργαλεωτάτῳ λυμαίνεσθαι νοσήματι. Φιλάνθρωποι γὰρ καὶ εὐερ- atque consolationibus pron.plus ac celer. Quod auγέται καλεῖσθαι ποθοῦντες, τὰς τῶν ἄλλων ἐκπομπεύειν οὐ παραιτούνται δυσπραγίας. Ο δὲ ἀοίδιμος ἐκεῖνος· σιωπᾶν γὰρ οὐ θέμις, καὶ φθεγγομένους ἀναγκαῖον ἐλέγχεσθαι τὴν ἀξίαν αὐτῷ μὴ σώζοντας· οὐχὶ τῷ παρέχειν μόνον, ἀλλὰ καὶ τῷ λανθανόντως τοῦτο διαπράττεσθαι, τοὺς εἰς τὴν κάμινον τῆς πενίας τυγχάνοντας εδρόσιζεν. ᾿Αλλὰ τί κάμνω, πέλαγος ἀγαθῶν, εὐτελεῖ λόγῳ ἀνυμνῆται πειρώμε νος; Διὸ δὴ ἐγὼ μὲν ἐνταῦθα στήσω τὸν λόγον· απ egit, verum strenue ac geuerose, atque ita ut ob praeclara facinora ab omnibus prædicaretur, atque omni quidem laude sublimior esset, jis autem laudibus quas vires permitterent, coronaretur. Etenim revera pudicitiæ ac temperantiæ delubrum erat, prulentiae sedes, fortitudimis arx, justitiæ metropolis, humanitatis penu, mansuetulinis templum, atque ut uno verbo complectar, virtutum omnium thesaurus. 198 Sic enim omnes adeptus est, alius unam quamdam adipisci magni æstimasset. Etenim rerum mundo sublimiorum amore correptus, animo atque cogitatione in cœlum saltabat, ac res coelestes inquirebat, terrenasque asperabatur. Nam cum verissimam voluptatem Christianisque congruentem temperantiam esse merito censuisset, ventrem, ventrisque asseclas affectiones tyrannicum quemdam in modum subegit ac superavit: sic menpe ut illi frugalitatem victusque tenuitatem indiceret, his autem ne se quidem commovere permitteret. Hincque fama ipsius gloriam ubique prædicabat: ipseque in omnium ore versabatur: atque omnes spem habebaut, fore ut si ad imperium ecclesiasti cum perveniret, splendidiores virtutis radios emitteret. Verum ut probus athleta desiderantibus adbue spectatoribus in cœlestem aulam ad accipiendam coronam avolavit, relicta hic sepulcralis cujusdam monimenti instar gloria, et memoria, iisque laudibus quæ ab omnibus in eum conferuntur. Ecquis igitur hujusmodi viri laudes prædicare cupiens, rei dignitatem vel tantillum attingere queat? Ecquis eum laudare atque ornare instituens, non a tergo susceplæ materiæ relictus, seipsum accuset, ut qui rem impossibilem aggressus sit? Ecquis lenitatem atque comitatem, atque cum erga omnues tum praesertim erga probos viros, pudorem, sermone informare conatus sibi ipsi non succenseat, ut qui nihil, quod veritati par sit, invenire queat? Sic enim eos, quibuscum versabatur capiebat, ut quantum ad amicitiæ leges attinebat, primas illi omnes tribuerent. Etenim virtute quidem sublimis erat, at animo submissus et humilis: lenis in congressibus, at in animi conceptionibus acutus, ac denique et in beneficiis dandis largus et prolixus, et in cohortationibus tem me finem scribendi facere cupientem non sinit, hoc dicendum est, nimirum quod cum eleemosynam singulari quodam amore complecteretur, id tamen studiose captabat, ut obscura et incognita esset ea benignitas quod exploratum haberet, eleemosynau in hoc maxime sitam esse. Nam qui cum ostenta, tione illam exercent, non mihi benignitatem exhibere, verum eorum, qui beneficio afficiuntur, calamitates exaggerare videntur, divinumque opus moVARIÆ LECTIONES ET NΟΤΑ. Lorus ope colicis Bavarici, cui astipulantur Vatt. et Alt., restitutus. Etitum erat, εἰ γὰρ μέτεστι μίξεω,, ταύτην.... mendose. EDITT. PATR. Τυγχάνοντας. 13 G εντυγχάνοντας, quod compositum praefero, fire.

lestissimo morbo labefactare. Nam dum humani ac τὰς δὲ τῆς λύπης τῆς ἐπ' αὐτῷ παυσάμενος, τίμα τὸν liberales vocari cupiunt, aliorum miserias evulgare ἄριστον ἐκεῖνον τῇ τιμήσει τῆς ἀρετῆς minime detrectant. At clarus ille vir (nec enim tacere fas est, et item loquendo necesse illud conspicuum fieri, me meritam ipsius laudem minime consequi) non modo largiendo, sed etiam occulte id faciendo, eos, qui in paupertatis fornace versabantur, velut rore quodam perfusos recreabat. Verum quid meipsum fatigo, dum bonorum pelagus tenui ac vili oratione prædicare conor? 199 Quocirca hie quidem ego sermoni finem imponam: tu vero compressa ea mœstitia, quam ipsius causa suscepisti, per virtutis cultum præstantissimum illum virum honore affice. HERMOGENI EPISCOPO. Ad praefectos. Per summam curam ac diligentiam grassetur vulnerum animi curatio. Nam quæ cicatricem præmature duxerunt, plerumque aperiri ac recrudescere consueverunt. MARTINIANO, ZOSIMO, MARONI, EUSTATHIO. Congressus mecum vir quidam præclarus, atque et nobilitate, et moribus ornatus, cumn lacrymnis mibi exposuit, quosdam, quibus virtus haud parvæ curæ est, in privato consessu hæc de vobis verba habuisse. Quid turpium ac tacendorum vitiorum isti clam perpetrare verebuntur, qui cum tam perspicue immodesti ac petulantes sint, non erubescunt? Quid obscuriorum scelerum non adulserint, qui etiam de manifestis gloriantur? Quonam pacto consiliis ullis castigari ac meliores effici queant, qui etiam prudentes viros irrident? Quonam pacto reprehensi sceleribus suis finem imponant, qui etiam reprehendentibus obtrectant, eosque maledictis lacerant? Quonam pacto divina oracula vereantur, qui ea fabulas etiam et figmenta esse ducunt? Quonam pacto judicium pertimescant; qui per opera sua ne illud quidem esse proclamant? Quonam pacto Christi verbis obtemperabunt, qui per ea, quæ perpetrant, Epicurum prædicant? Equidem ipse his auditis, magno auimi dolore af. fectus sum: vos autem æquum fuerit rationem iuire, qua hanc insectationem oblitteretis. Oblitterabitis autem si ad meliorem mentem redferitis. Redibitis autem si Seripturas sacras veras esse credideritis. Credetis autem, si continenter ipsis fruamini. Fruemini autem, si earum mentem intellexeritis. Intelligetis autem, si assiduam cum viris divina sapientia præditis consuetudinem habueritis. Habebitis autem, si vitium fugeritis, fugietis autem, si pœnas ipsi impendentes timmeritis. Timebitis autem, si Deum esse credideritis. Credetis autem, si e tanto furore emerseritis. Emergetis autem, si eos, qui emerserunt, imitenini. ImitaBimini autem, si virtutem arripueritis. Arripietis autem, si caelestis regni amore teneamini. Teuebimini autem, si ea quæ oculis cernuntur, caduca et tandem interitura esse existimaveritis. ExistiΡΝΒ'. = ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Πρὸς προεστῶτας. Διὰ πάσης ἀκριβείας χωρείτω τῶν ψυχικῶν τραυ μάτων ή θεραπεία. Τὰ γὰρ ύπουλα, ὡς τὰ πολλά, ἀναστομοῦσθαι φιλεῖ. ΡΝΓ. — ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ, ΖΩΣΙΜΟ, ΜΑΡΩΝΙ, ΕΥΣΤΑΘΙΟ. Εντυχών μοί τις τῶν λόγου καὶ μνήμης ἀξίων ἀνδρῶν, καὶ εὐγενείᾳ, καὶ τρόποις κεκοσμημένων, μετὰ δακρύων ἀπήγγελλεν, ὡς συνεδρεύοντές τινες καθ' ἑαυτούς, οἷς ἀρετῆς οὐ μικρός λόγος, τοιαῦτά τινα περὶ ὑμῶν ἔφασκον. Τί τῶν ἀποῤῥήτων καὶ αἰσχρῶν παθῶν ὀκνήσουσιν οὗτοι διαπράξασθαι λαν θάνοντες, οἶγε προφανῶς οὕτως ἀσχημονοῦντες οὐκ ἐρυθριωσε; Τί δὲ οὐκ ἂν ποιήσαιεν τῶν ἀρανών κακῶν, εἴτε ἐπὶ τοῖς προδήλοις καὶ ἐναβρύνονται; Πῶς δὲ ὑπερβολῆς σωφρονισθείεν, οἶγε καὶ τοὺς σωφρονοῦντας γελῶσι; Πῶς δὲ ἐλεγχόμενοι παύ σοιντο, οἶγε τοὺς ἐλέγχοντας διασύρουσι; Πῶς δὲ τοὺς θείους χρησμούς αἰδεσθεῖεν, οίγε καὶ μύθους αὐτοὺς νομίζουσι; Πῶς δὲ κρίσιν φοβηθείεν, οἶγε μηδὲ εἶναι ταύτην διὰ τῶν ἔργων χηρύττουσι; Πώς δὲ τῷ Χριστῷ πείσονται, οίγε Επίκουρον, δι' ὧν δρῶσιν, ἀνακηρύττουσιν; Ἐγὼ μὲν [ούν] ταῦτα ἀκούσας, λίαν ἐπλήγην τὴν ψυχήν. Ὑμεῖς δὲ σκου πεῖν δίκαιοι ἂν εἴητε, ὅπως ταύτην ἐξαλείψοιτε τὴν κωμῳδίαν. Εξαλείψετε δὲ, εἰ γνωσιμαχήτητες γνωσιμαχήσετε δὲ, εἰ πεισθείητε ἀληθεῖς εἶναι τὰς ἱερὰς Γραφάς· πεισθείητε δὲ, εἰ συνεχῶς αὐτῶν ἀπολαύ σητε ἀπολαύσαιτε δὲ, εἰ τὸν νοῦν αὐτῶν μάθοιτε· μάθοιτε δὲ, εἰ τοῖς κατὰ Θεὸν σοφοίς προσεδρεύσοι τε προσεδρεύσοιτε δὲ, εἰ κακίαν φύγοιτε φεύξεσθε δὲ, εἰ τὰς τιμωρίας τὰς ἐπηρτημένας αὐτῇ φυσης θείητε· φοβηθήσεσθε δ', εἰ τὸ θεῖον εἶναι πιστεύετε· πιστεύσετε δὲ, εἰ ἐκ τῆς τοσαύτης μανίας ἀνενέγ κοιτε· ἀνενέγκοιτε δὲ, εἰ τοὺς ἀνενεγκόντας ζηλών σετς· ζηλώσετε δὲ, εἰ ἀρετῆς ἀντιλάβοισθε· ἀντιλά βοισθε δὲ, εἰ βασιλείας ερασθείητε· ἐρασθείητε δὲ, εἰ τὰ βλεπόμενα πρόσκαιρα είναι νομίσετε· νομίσετε δὲ, ἐὰν τὴν οὐδένειαν αὐτῶν καταμάθοιτε· μαθήσεσθε δὲ, εἰ τὸ ἐπίκηρον αὐτῶν θεωρήσητε· θεωρήσετε δὲ, ἐὰν ἀδικάστοις ὀφθαλμοῖς θεάσησθε· θεάσοισθε δὲ, εἰ τῶν οὐρανίων ἀνθέξεσθε· ἀνθέξεσθε δὲ, εἰ τὸν τῆς ψυχῆς ὀφθαλμὸν διορατικώτερον κατασκευάσετε· Τῃ τιμήσει τῆς ἀρετῆς. Bill., per virtutis cuitum. C, rectius multo, τῇ μιμήσει, imitatione virtutis. ΒιτΤ. Coll. Vat. 649 et Ali. υποβολής, vers. pustca SCXIO, σπείσονται βιο πείσονται. Ρossin.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CLVII. κατασκευάσοιτε δὲ, εἰ πρὸς τὸ θεῖον συνεχῶς ἀπο- mabitis autem, si quam nihil sint didiceritis, Diβλέπειν ἐθίσετε. scetis autem, si eorum fragilitatem animo perspexeritis. Perspicietis autem, si incorruptis oculis ea contemplemini. Contemplabimini aulem, si 200 cc lestia arcte complectamini. Complectemini autem, si animæ oculum perspicaciorem reddideritis. Reddetis autem, si eum ad divinum nuineu contueudum perpetuo assuefeceritis. ΡΝΔ'. — ΩΦΕΛΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Τὸ σαφὲς τῷ σεμνῷ κεκραμένον, οὐκ ἀσαφὲς τῷ ἀκροωμένῳ, τὸ λεγόμενον, κατασκευάζει. PNE ΘΕΟΓΝΩΣΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ὁ ἀοίδιμος, καὶ πάσης εὐφημίας ἄξιος Τιμόθεος ὁ ἀναγνώστης, οὕτως ὀρθῶς ἐβίωσεν, ὡς μηδένα δυ νηθῆναι εἰπεῖν, ὅτι ἐθαυμάζετο μὲν, οὐκ ἠγαπᾶτο δέ. Τὸ μὲν γὰρ τῷ τῆς ἀρετῆς ἐρᾶν, τὸ δὲ, τῷ τὰ φορτικώτερα φεύγειν, ἐξ ἴσης έκαρποῦτο· ὅς γε καὶ διὰ τὸ τῆς γνώμης κόσμιον, τῶν μὲν ἡλικιωτῶν πρε σβύτερος, τῶν δὲ πρεσβυτέρων ἡλικιώτης ἐδόκει· τοὺς μὲν νουθετεῖν οἷός τε ὤν, τοῖς δὲ οὐδὲν ἐνδιτοὺς ἐφ' ὅτῳ διορθώσονται. ΡΝΤ. - ΗΣΥΧΙΟ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΩ. PNG'. Οἰκίαν μὲν διαφανή, καὶ θαύματος κρείττονά φασί σε κατεσκευακέναι, τῆς δὲ ψυχῆς ἡμεληκέναι, ὥσπερ τινός φαυλοτάτου καὶ οὐδαμινοῦ. Ἴσθε τοίνυν μὴ καλῶς βουλευόμενος· ἡ μὲν γὰρ οἰκία τῆς [σῆς] πλεονεξίας καὶ ἐν τοῖς μετέπειτα χρόνοις κήρυξ και σιωπῶτα γενήσεται· ἡ δὲ ψυχὴ τὰς φοβεράς ὑποστήσεται τιμωρίας. ΡΝΖ. - ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ, ΖΩΣΙΜΟ, ΜΑΡΩΝΙ, ΕΥΣΤΑΘΙΟ. CLIV. OPHELIO SCHOLASTICO. Perspicuitas cum gravitate conjuncta, obscuritatem, ut est in proverbio, auditoribus non parit. THEOGNOSTO PRESBYTERO. Celebris ille, atque omni laude dignus, Timotheus lector, adeo recte vixit, ut nemo sit qui dicere possit, eum admirationi quidem, at non amori faisse. Illud enim ex virtutis amore ac studio, hoc ß autem ex eo quod res eas, quæ invidiam afferebant, fageret peræque consequebatur: quippe qui etiam ob animi moderationem et honestatem et æqualibus suis antiquior, et seniorum æqualis esse videretur: quod videlicet, et illos nonere posset, et his nullam corrigendi sui ansam porrigeret. CLVI. HESYCHIO CLARISSIMO. Te quidem splendidam domum, atque omui admiratione sublimiorem, exstruxisse aiunt, at interim animam, tanquam vilissimum aliquod ac nullius omnino pretii, neglexisse. Hæc igitur scito te haud probuin consilium inire. Nam domus quidem tua in posterum quoque avaritiam tuam etiam tacens prædicabit: at anima horridos cruciatus sugtinebit. CLVII. MARTINIANO. ZOSIMO, MARONI, EUSTATHIΟ. Quodnam Salvatoris oraculum, optimi viri, aut quinam sermo in opus non exiit, ut eum quoque, quem de judicio habuit, rejiciatis? Nam si illi in irritum cesserunt, ne huic quidem fides adhibeatur. Si autem omnes evenerunt, quid est quamobrem huic fidem arrogare recusatis? siquidem ea, quæ contigerunt, futurorum eventum spondent. Quod si me breviter oracula quædam (omnia enim haud facile, imo etiam fortasse vec possibile est), in medium afferre vultis, ne hoc quidem facere gravabor. Dixit Hierosolymam captum iri, et capta est. Dixit celeberrimum illud templum eversuın iri, Ποιος χρησμός, ὦ βέλτιστοι, ἢ ποῖος λόγος τοῦ Σωτῆρος εἰς ἔργον οὐκ ἐκβέβηκεν, ἵνα καὶ τὸν περὶ τῆς κρίσεως παραγράψησθε; Εἰ μὲν γὰρ ἐκεῖνοι διέπταισαν, μηδ' οὗτος πιστευέσθω. Εἰ δὲ πάντες εἰς ἔργον ἐκβεβήκασι, τοῦ χάριν τούτῳ πιστεύειν οὐκ ἀξιοῦτε; Τὰ γὰρ γεγενημένα, τῶν ἐσομένων ἐγγυλ ται τὴν έκβασιν. Εἰ δὲ βούλεσθε, συντόμως καί τι νας τῶν χρησμῶν· πάντας γὰρ ἴσως οὐ δυνατόν, οὐδὲ βάδιον εἰς μέσον ἀγαγεῖν ἡμᾶς, οὐδὲ τοῦτο ποιήσει παραιτησόμεθα. Εἶπεν ἁλώσεσθαι τὰ Ἱερο σόλυμα, καὶ ἐάλω. Εἶπε· καθαιρεθήσεσθαι τὸν πολυθρύλλητον ἐκεῖνον ναὸν, καὶ γέγονεν. Εἶπε κρατήσειν τὸ ἀποστολικὸν κήρυγμα, καὶ κεκράτηκεν. Εt. et ita contigit. Dixit apostolicam prædicationem viπεν ὡς ἔσται αὐτὸς καὶ παισὶ πατέρων αἰδεσιμώτε ρος, καὶ πατράσι παίδων γλυκύτερος, καὶ γυναιξὶν ἀνδρῶν ποθεινότερο;, καὶ τὸ πρᾶγμα ἠκολούθησεν. Εἶπε διασπαρήσεσθαι τοὺς Ἰουδαίους, καὶ καθάπερ δραπέται τινὲς καὶ μαστιγίαι πανταχού διεσκορπί σθησαν. Εἶπε πολεμηθήσεσθαι μὲν τὴν Ἐκκλησίαν, μὴ νικηθήσεσθαι δέ· καὶ σαφῆ, καὶ λαμπρὰ ἐν γῇ καὶ θαλάττῃ τὰ τρόπαια. Εἶπε κατάδηλον ποιήσειν ὅπερ εποίησεν ἡ καταχέασα τοῖς ποσὶν αὐτοῦ τὸ μύμον γυνή. Καὶ οὐδένα διέλαθε τὸ γεγονός. Εἶπεν [ότι] ὅσην ἥλιος ἐφορᾷ γῆν, τοσαύτην καὶ τὸ κήρυγμα καταλήψεται, καὶ κατείληφεν. Οὐκ ἔστι γὰρ ἔθνος οὐκ ἐσχατιὰ τούτου ἀνήκοος. Εἶπε ποιήσειν τους ἁλιεῖς τῶν ἰχθύων ἁλιεῖς ἀνθρώπων· καὶ ἕως νῦν ἡ etoriam adepturam, el adepta est. Dixit se et Gliis majori, quam patres, venerationi fure, et patribus dulciorem quam filii, et uxoribus suaviorem quam mariti, et res ipsa subsecuta est. Dixit fore ut Judæi dispergerentur, et quemadmodum fugitivi quidam et verberones dispersi sunt. Dixi fore ut Ecclesia quidem oppugnaretur, at non expugnaretur: et luculenta, tum in terra, tum in mari ipsius tropæa sunt. Dixit se perspicuum facturum id quod mulier ea, quæ unguentum effaderat, fecisset: 201 et neminem id facinus fugit. Dixit fore ut quamcunque terram sol hic lustrat, eamdem quoque predictio evangelica peragraret, et peragravit. Ne que enim ulla est natio, aut ullus extremus reces

καὶ πεπλήρωται. Εἶπε τὴν ἀνάστασιν, καὶ τὴν ἀνάληψιν, καὶ γέγονεν. Αλλ' εἰ πάντας τους χρησμούς εἰς μέσον ἀγαγεῖν πειράσομαι, οὐδ᾽ εἰ ταύσασθαι βουλοίμην, δυναίμην. Ο τοίνυν ταῦτα πάντα είρη χώς, καὶ εἰς τέλος ἀγαγών, οὗτος περὶ τῆς ἐπιφανεστάτης ἑαυτοῦ δευτέρας παρουσίας καὶ ἀδεκάστου κρίσεως εἰρηκώς, οὐ πιστευθήσεται; Καὶ τίς ἀνέξε ται τῶν νοῦ καὶ φρονήσεως οὐκ ἀμοιρούντων; Εἰ μὲν γὰρ ἐκεῖνοι οἱ χρησμοὶ εἰς ἔργον οὐκ ἐκδεδή κασι, μηδ' οὗτος πίστεως ἀξιούσθω. Εἰ δὲ πάντες τέλος εἰλήφασι τὸ προσήκον, δι᾽ ἣν αἰτίαν οὗτος μόνος ἀπιστεῖται, οὐδὲ τοῦτο δὲ παραλελείψεται, οὐ μικρὸν ὄν, ἀλλὰ παρ' ἐμοὶ κριτῇ μέγιστον ὅτι εἰ ἐν εἷς αὐτῷ συνηνέχθησαν, δι᾿ ἣν αἰτίαν ἀπιστεῖται Τὸ μὲν τὴν θείαν φύσιν εἰς τὰ καθ' ἡμᾶς καταδῆναι πράγματα, καὶ τοσαύτην οίκονομίαν ἐργάσασθαι, καὶ σημεῖα τοιαῦτα καινουργῆσαι, καὶ τὰ πάθη διά πάθους Ιάσασθαι, καὶ τὸν θάνατον διὰ θανάτου θα νατῶσαι, ἀπιστούμενον διὰ τῶν πραγμάτων τὴν ἀπόδειξιν ἔλαβεν. Οὐ γὰρ ἂν εἰ ἄνθρωπος ψιλὸς ἦν, μετά θάνατον πάντας ἂν ἐχειρώσατο· καὶ μυρίων Θεῶν ἐσμοὺς ἐκ τῆς οἰκουμένης ἐξήλασε, καὶ τὰ διαβόητα χρηστήρια επεστόμισε, καὶ ἁλιεῖς παιδευτὰς τῆς ὑφ' ἡλίῳ ἐχειροτόνησε, καὶ τὰ ἀνήμερα καὶ ἀπάνθρωπα φύλα ἐτιθάσσευσε. Τὸ δὲ κρίσιν ἔσεσθαι προειπών, ἐμολογούμενον πράγμα παρὰ τοῖς πλείστοις καὶ ἐνδοξοτάτοις τῶν σοφῶν, καὶ δίκαιον εν καὶ ἀκόλουθον, καὶ λογικοῖς πρέπον, καὶ τῇ θείᾳ προνοίᾳ ἀρμόττον, καὶ περὶ τῶν τῇ δε δοκούντων πολλοῖς ἀνωμάλως γίγνεσθαι πραγμάτων ἀπολογούμε νον, οὐκ οἶδ' ὅπως ἀπιστεῖται. Εἰ γὰρ τὰ ἀπιστού μενα ἐξέδη, ποίᾳ μηχανῇ τὸ πιστευόμενον οὐκ ἐκδήσεται Εἰ γὰρ ἐν οἷς διηνέχθη, οὐκ ηλέγχθη, ἐν ᾧ συνηνέχθη, πίστεως ἄξιος ἂν εἴη. Εἰ γὰρ τὰ λογικὴν ὑπερβαίνοντα ζήτησιν γέγονε, τὸ κατὰ λόγον πολλῷ μᾶλλον γενήσεται. Τῶν γὰρ ὑπὲρ λόγον γεγενημένων, τὸ εὔλογον καὶ ἀκόλουθον συμβή sus, qui eam non audierit Dixit se piscium capla- σαγήνη θηρά. Προείπε τὸν σταυρὸν, καὶ τὸν θάνατον, tores, hominum piscatores effecturum: et ad hunc usque diem rete homines captat. Crucem et mortem prædixit, et hoc impletum est. Resurrectionewi et ascensionem prædixit, et exstitit. Verum si oracula omnia in medium proferre coner, ne si sermonem quidem finire velim, id queam. Cum igitur hæc omnia dixit, atque in finem adduxit; hic de clarissimo são secundo adventu atque incorrupto judicio locutus Odem non nanciscetur? Et quis tandein eorum qui mente ac prudentia minime destituti sunt, hoc ferat? Nam si oracula illa in opus minime excesserunt, De huic quidem fides arrogetur. Si autem cuncta eum, quem par erat, finein acceperunt, quid afferri potest quamobrem huic soli fides denegetur? Quin ne hoc quidemn, quod non parvi, sed meo quidem judicio, maximi meinenti est, prætermittam, nempe cum in his rebus, in quibus hominum opinio ab ipsius verbis dissi - debat, fidem invenerit, quid est causa cur in iis, in quibus cum eo multis probe convenit, ipsius verbis diffidatur? Nam quod divina natura ad res nostras descendisset, tantamque administrationem obiisset, tol miracula designasset, vitiosasque perpessiones per passionem curasset ac mortem per mortem exstinxisset, cum minime crederetur, per res ipsas demonstrationem accepit. Non enim, si simplex homo exstitisset, mortales omnes post inortem subegisset, nec infinitum deorum examen ex orbe depulisset, nec celebribus oraculis silentium indixisset, nec piscatores universæ terræ magistros creasset, nec feras et inhumanas nationes cicurasset. Quod autem cum judicium fore prædixerit (quæ res apud plurimos et clarissimos quosque doctorum virorum extra controversiam est, ac præterea æqua et consentanea, rationeque præditis con. gruens, ac divinæ providentiæ conveniens, et de rebus hujus vitæ, quæ plerisque prepostere feri videntur, cam purgans) Adem tamen hoc minime inveniat, baud sane scio. Nam cum ea, quibus fides detrabitur evenerint, quonam tandem pacto noù eveniet, quod fidem nanciscetur? Cum enim in iis in quibus dissidebat, falsi minime convictus σεται. Οὐδὲ τοῦτο δὲ (malim δὴ παραλελείψε ται.... δι' ἣν αἰτίαν ἀπιστεί. Praeclare dexterriinus interpres sententiam expressit ex loco quamvis manco in ed. Paris.; sed faciemu ei prælueere potuerunt ika seqq., εἰ γὰρ ἐν οἷς διηνέχθη, οὐκ ἐλέγχθη ἐν ᾧ συνε ηνέχθη, πίστεως ἄξιος ἂν εἴη; Christus, inquit Isidorus, non est falsi convictus in alla re, sed potiùs veracissi– inus in omnibus deprehensus, respondente nimirum eventu ipsius prædictionibus, quantumvis illæ res, quæ prædicerentur, ejusmodi essent, ut omnium hominum opiniones ab illis resilirent atque abhorrerent. Ergo multo magis fidem merentur illa quæ cum opinionibus hominum etiam a fide Christi alienorum et qui sunt extra Ecclesiam, consentientia prædixit: quale videlicet est dogma de futuro jadicio, quod etiam sanioribus ethnicis extra Ecclesiam receptum ac persuasum fuit, et est rationi humanæ consentaneum. Proponam autem locuin integriorem ope G., οὐ μικρόν, ἀλλὰ παρ' ἐμοὶ κριτῇ καὶ μέγιστον δν, ὅτι, ἐξ ἐν οἷς ἐπίστησαν οἱ τοῦ κόσμου σοφοί, τέλος αἴσιον ἐπήγαγεν. Sequitur apodosis quæ etiam est in edit. Paris., ἐν οἷς αὐτῷ συνηνέχθησαν, δι᾿ ἣν αἰτίαν ἀπιστεῖται. Sententia jam intelligitur ex iis quæ dixi. Tantum pro illis in Bill. versione, cum in his rebus in quibus homiuum opinio ab ipsis verbis dissidebat, fidem invenerit, reponi velini quæ sint lectioni BC propiora, nempe, si illis rebus quibus sapientes hujus mundi fidem non habebant, tamen finem prædictioni consentaneum ac respondentem adduxit (Christus), quam ob rem in illis ei non creditur, in quibus sapientes mundi cum eo consenserunt? Ritt. Ποίᾳ μηχανῇ τὸ πιστευόμενον οὐκ ἐκδή σεται. Tolerabilis lectio: elegantior tamen, si quid judico, est altera isla R C, ποια μηχανὴ τὸ πιστευα μενον μὴ ἐκβήσεσθαι. Hoc dicit: si id quod erat omnibus incredibile, evenit tamen, quid obstat quominus etiam illud eveniat, quod a plerisque crèditur? Ritt.

EPISTOLARUM LIB. II. - EPIST. CLX. sit in ea re, in qua concors est, dignus profecto est, cui files habeatur. Nam cum ea, quae rationalem omnem investigationem superabant, facta sint, quod rationi consentaneum est multo magis flet. lis enim effectis quæ rationem excedunt, id quod cum ratione conjunctum atque consentancum es', profecto eliam contiget. PNH'. ΤΟΙΣ ΑΥΤΟΙΣ. Τῆς ἐπιστολῆς ᾿Ιακώβου, εἰς τὸ εἰρημένον, «Η γλώσσα πῦρ, ὁ κόσμος τῆς ἀδικίας. Οι συνάδει, ὦ βέλτιστοι, ἀλλὰ καὶ κομιδῇ ἀπάδει τῷ ὑφ᾽ ὑμῶν νενοημένῳ τὸ θεῖον γραφεῖον. Υμεῖς· γὰρ ἔφατε ὑπὸ τῆς εἰμαρμένης τὴν γλῶτταν κινεῖσθαι καὶ συνταράττεσθαι. Τὸ δ' ἱερὸν λόγιον, τουναντίον φάσκει, ὑπὸ τῆς γλώττης συγχεῖσθαι τὸν χρόνον τῆς ζωῆς ἡμῶν. Τροχοειδής γὰρ ὁ χρόνος εἰς ἑαυτὸν ἀνακυκλούμενος. Οὐδὲν δὲ οἷον αὐτῆς ἀκοῦσαι τῆς Γραφῆς· τί οὖν φησιν; «Ἡ γλῶσσα καθίσταται ἐν τοῖς μέλεσιν ἡμῶν φλογίζοντα ὅλον τὸ σῶμα, καὶ σπιλοῦσα τὸν τροχὸν τῆς ζωῆς ἡμῶν.» Οὐ γὰρ εἶν τιν, ὅτι Ο τροχός σπιλοῖ τὴν γλῶτταν, ἀλλ' Η γλῶττα τὸν τροχών, τον τροχοειδή δηλονότι χρόνον, Τὴν γὰρ προαίρεσιν αἰτιᾶται, καὶ τὴν προπέτειαν ἀναστέλλει. ὑφ᾽ οἷς ὁ βίος ἡμῶν ἐκτραχύνεται, καὶ μυρίαις ἀνωμαλίαις ὑποπίπτει. Διὸ καὶ ἐπήγαγε, • Καὶ φλογιζομένη ὑπὸ τῆς γεέννης.» Οὐκ ἂν τοῦτο προσθεῖσα, είγε ἄκουσα ἡ γλῶττα ἐκινεῖτα. Οτι δὲ τροχὸν τὸν χρόνον ἐκάλεσε, διὰ τὸ τροχοειδὲς καὶ κυκλικόν σχήμα· εἰς ἑαυτὸν γὰρ ἀνελίττεται· ἐγ γυᾶται ὁ Μελωδος, στέφανον αὐτὸν καλέσας, καὶ εἰπὼν πρὸς τὸν Θεόν·. Εὐλογήσεις τον στέφανον τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς χρηστότητός σου.» Κανταῦθα γὰρ ἀπὸ τοῦ κυκλικού σχήματος, στέφανος εἰκότως ὁ χρόνος ὠνόμασται εἰ τοίνυν βούλεσθε γέλωτα μή ὀφλισκάνειν, μὴ τὸ ἐναντίον τοῖς οἰκείοις βουλήμασι λόγιον ὡς συνάδον προφέρετε. ᾿Αλλὰ μυρίοις χαλινοῖς τὴν γλῶσσαν ἄγχετε. ΕΝΘ'. OPIQNI MONAZONTI. Η μᾶλλον, ἢ οὐχ ἧττον τῶν σῶν φίλων ήσθημεν, ὅτι ἡ σὴ σύνεσις τοῖς βιωτικοῖς χαίρειν φράσασα, εἰς τὸν τῆς θείας φιλοσοφίας ἀπεδύσατο ἀγῶνα. Καὶ πιο στεύομεν, ὡς τῆς θείας συμπραττούσης ροπῆς, καὶ ἀναῤῥήσεων, καὶ στεφάνων τεύξεται. ΡΕ. IISDEM. Ex epistola Jacobi,in illud: «Lingua ignis, universitas iniquitatis. › Non consenat, viri optimi, sed potius vekomen ter 202 dissonal ab eo quod sentitis divinus calamus. Vos enim linguam a fato moveri ac perturbari dicitis. Divinum autem oraculum contra vitæ nostræ tempus a lingua conturbari ait. Tempus enim rolæ speciem imitatur, utpote quod in seso torqueatur et convolvatur. Nihil autem cominodius fuerit, quam Seripturam ipsam audire. Quid igitur ait? ‹ Lingua constituitur in membris nostris, quæ iuflammat totum corpus, et maculat rotam vitæ nostra ".» Non dixit: Rota maculat linguam nostram, sedi, Lingua retam, hoc est, tempus ad rote speciem accedens. Elenim voluntatem accusat, et temeritatem reprimit, a quibus vita nostra exπcerbatur, atque innumeris rerum variclatibus et inconstantiis succumbit. Unde etiam subjunxit: ‹ Et inflammata a gehenna "., Quod profecto non adjunxisset, si invita lingua moveretur. Quod autem tempus rotam appellarit, propter orbicularem ac ròtundam figuram (in seipsum enim volvitur), confirmat Psalmista, qui coronam ipsum nominavit, di xitque ad Deum: • Benelices corona anni benignitatis tuæ **. Nam hic quoque ab orbiculari figura tempus corona merito nuncupatun est. Quocirca, nisi risum excitare vullis, ne divinum oraculum, quod cum vestris cupiditatibus pugnat, tanquam concors et consonans proferatis; verum Id agite, ut liinguam sexcentis frenis comprimatis. CLIX. ORIONI MONACHO. Πολλάκις ἐθαύμασα τῶν τὴν τοῦ Θεοῦ μακροθυ μίαν ἐφόδιον ποιουμένων κακίας. Δέον γὰρ τοσαύτης χρηστότητος πολιτευομένης, την κακίαν μὴ αύξεσθαι, ἀλλ' ἐλέου καὶ συγγνώμης τυχόντας, τὴν εὐεργεσίαν είδουμένους, κακίας μὲν ἀπέχεσθαι· ἀρετῆς δ' ἀντέχεσθαι· οἱ δὲ τολμῶσιν ἀτόλμητα. Ἴστωσαν οὖν ὡς οὐ διαφεύξονται τὴν δίκην τὸ γὰρ θεῖον λόγιον βαλ· «Αὐτὸς γὰρ ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ.» 56 Jac. 111, 6.37 ibid. Aut majorem, aut certe non minoreın, quam amici tui, voluptatem hinc cepimus, quod prirdentia tua rebus hujusce Vitæ valere jussis, ad divinæ philosophie certamen se accinxit. Atque confidimus, te, divina ope favente, præmia quoque atque coronas consequturuin. CLX. NILO. Sæpenumero eos miratus sum, qui Dei lenitatem in vitli occasionem vertunt. Nam pro eo quod oportebat eos, tanta henignitate vigente, vitium minime adaugere, verum postea quam misericordiam et ve miam consecuti essent, hujusmodi beneficio commoveri, atque a vitio quidem abstinere, virtutem au◄ tem anıplexari: ipsi contra nefaria quoque scelera, perpetrare minime dubitant. Sciant igitur illi, se poe nam haudquaquam vitaturos. Clamat enim divinum oraculum: ‹Ipse reddet unicuique juxta opera sua **. 88 Psal. LXIV, 12. • Rom. 11, 6. Pro αὐτὸς γὰρ ἀποδώσει cod. Sfort. legit ὅτι σὺ ἐπιλώσεις. Possia.

APHRASIO PRESBYTERO. Etsi nobis adversus carnem et sanguinem colluclatio non-est, at ab his tamen qui adversus earnem et sanguinem luctantur, palæstræ leges edocendæ sunt. Quemadmodum igitur illi non modo exutis vestibus (certandi enim principium est vestes deponere), verum etiam detonsa 203 coma, corporeque oleo delibuto, ne crinibus prehendantur, ac per oleum lubricas adversarii manus reddant, ita demum in certamen progrediuntur: ad eumdem nos quoque inodum, si coronam referre cupimus, exulo veteri homine una cum ipsius actionibus, præcisisque atque in eleemosynas insumptis rebus externis, omni cura nudi ac vestitu carentes, ad virlutis stadium ascendamus, nt Olympicum de anima certamen obeamus. Quod si nihil horum facientes, certare nobis videamur, atque hoc nomine gloriemur, primum quidem hic quoque a prudentibus viris ridebimur: postea illic etiam certo comperiemus, nos a nobisipsis delusos ac circumscriptos fuisse cum videlicet, non modo coronæ expertes erimus, verum etiam ad luendas pœnas abducemur. CLXI. ATHANASIO PRESBYTERO. ΡΕΑ. - ΑΦΡΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ καὶ οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἡ πάλη προς αἷμα καὶ σάρκα· ἀλλ᾽ οὖν γε ἀπὸ τῶν παλαιόντων πρὸς αἷμα καὶ σάρκα, διδακτέον τους νόμους τους αθλητικούς. Ὥσπερ οὖν ἐκεῖνοι οὐ μόνον ἀποδυσάμενοι (ἀρχὴ γὰρ τοῦ ἀγωνίσασθαι τὸ ἀποδύσασθαι· ἀλλὰ καὶ ἀποκειράμενοι τὴν κόμην, καὶ ἀλειψάμενοι ἐλαίῳ, ἵνα μήτε ληφθείεν ταῖς θριξὶν), ἀλλὰ καὶ ὀλισθήσαι παρασκευάσωσι δια τοῦ ἐλαίου τοῦ ἀντιπάλου τὰς χεῖρας· οὕτως ἐπὶ τὸν ἀγῶνα χωροῦσιν, οὕτως καὶ ἡμεῖς, εἶχε στεφανίται γενέσθαι ποθοῦμεν, ἀποδυσάμενοι τὸν παλαιὸν ἄνθρωπον σὺν ταῖς πρά. ξεσιν αὐτοῦ, καὶ τὸ ἔξωθεν ἀποκειράμενοι, καὶ εἰς ἐλεημοσύνας καταναλώσαντες, γυμνοί πάσης φρον τίδος, καὶ ἀχίτωνες εἰς τὸ στάδιον τῆς ἀρετῆς ἀναδῶμεν, τὰ περὶ ψυχῆς Ὀλύμπια ἀγωνισάμενοι. Εί δὲ μηδὲν τούτων ὁρῶντες, νομίζομεν καὶ ἀγωνί ζεσθαι, καὶ ἐναβρυνόμεθα ἐπὶ τούτῳ, πρῶτον μὲν κανταῦθα παρὰ τῶν ἐχεφρόνων γελασθησόμεθα. Έπειτα δὲ κἀκεῖτε ἀκριβῶς εἰσόμεθα, ὅτι ἑαυτοὺς παρελογισάμεθα, ὅταν μὴ μόνον ἀστεφάνωτοι, ἀλλὰ καὶ δίκας ὑφέξοντες ἀπαγώμεθα. ΡΞΒ'. - ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Ἐπειδὴ γέγραφας θαυμάζειν, ὅπως τὸ ἱερᾶσθαι Ζώσιμον τὸν δοκοῦντα εἶναι πρεσδύτερον δεινὸν δν, οὐ δεινὸν εἶναι δοκεῖ τῷ παρανόμως αὐτὸν χειροτονήσαντι, φήσαιμι, ὅτι αὐτὸς μὲν ἀπὸ μισοπο νήρου, καὶ φιλαγάθου τρόπου δικαίως ἀγανακτείς. Οὐδεὶς γὰρ πρὸς τοῦτ' ἀντερεῖ. Ἐγὼ δέ σοι κἀκεῖνο παραινέσαι δίκαιον ᾠήθην, καθαρὰν κακηγορίας τὴν γλῶτταν διατηρήσαι. Εἰ γὰρ κἀκεῖνος μυρίων, ὡς γέγραφας, ἔστιν ἄξιος θανάτων, μηδὲ τῇ τιμῇ βελτιωθείς, ἀλλ' ὅπλῳ κακίας τῇ ἱερωσύνῃ χρησάμενος, καὶ τολμῶν τὰ ἀτόλμητα· διὸ καὶ παρὰ τοῦ ἀδεκάστου κριτοῦ, εἰ μὴ γνωσιμαχήσεις, σφοδροτάτας ἀπαιτηθήσεται δίκας· οὐ γὰρ ἄδικος ὁ Θεός· ἀλλ᾽ οὖν τὸ σαυ τοῦ στόμα μιαίνειν οὐκ εἴης δίκαιος, τὰς μιαρὰς ἐκείνου πράξεις ἐκκωμῳδῶν Quoniam mirum tibi videri scripsisti, qui fiat ut cum grave atque atrox facinus sit, Zosimum, qui presbyteri speciem gerit, sacris operari, ei tamen, a que scelerate ordinatus est, laudquaquam grave esse videatur, hoc responderim. Tu quidem pro tuo in improbos odio atque in probos amore juste stomacharis (neque enim quisquam indicias iverit), ego vero illud quoque te monere justuni esse censui, ut linguam tuam a maledicentia puram ac liberam conserves. Etsi enim ille innumeris, ut scripsisti, mortis generibus dignus est, ut qui ne honore quidem melior factus sit, verum sacerdotii dignitate tanquam armis quibusdam ad vitium abutatur: unde etiam, nisi resipiscat gravissimao ab eo incorruples judex plenas expetet: neque enim injustus est Deus: at minime tamen dignum fuerit, te os tuum iropuris ipsius agitiis exponendis et insectaudis conspurcare. CLXIII. JOANNI SCHOLASTICO. De philosophia. Si te ad pugnam adversarius tuus exstimulat, satus quidem fuerit nihil omnino respondere. Si autem hoc te, ut qui summe philosophari minime institueris, facere posse negas, reprehensionem saltem philosophia tempera, his oratoris verbis ad cum utens: Metuo, ne ea, quæ decent, de te dicens, in eos sermones, qui me mjùime decent, incidam. Sic enim et mediocriter philosophaberis, et illum uleisceris. PET'. ΙΩΑΝΝΗ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Περὶ φιλοσοφίας. - Εἰ ερεθίζει σε πρὸς μάχην ὁ τὸς διάδικος, ἄμεινον μὲν μὲ ἀποκρίνασθαι. Εἰ δὲ τοῦύ', ὡς φῆς, ἀδύνατόν σοι καθέστηκεν, άκρως φιλοσοφῆσαι μὴ προηρημένῳ, κέρασον τῇ φιλοσοφία τὸν ἔλεγχον, λέγων τὰ τοῦ ρήτορος πρὸς αὐτὸν, φοβοῦμαι μὴ τὰ προσήκοντα περὶ σοῦ λέγων, εἰς οὐ προσήκον τὰς ἐμαυτῷ ἐμπέσω λόγους. Οὕτω γὰρ καὶ φιλοσο φήσεις μετρίως, κἀκεῖνον [εἰς] δίκας εισπράξῃ. Pro νομίζομε, rescribe νομίζοιμεν ex codd. Vat. 649 et Ali. Possi. Pro αὐτὸν legunt, αὐτῷ codd. Val. 649 et Alt. et vers. past tertio, ἀντερεῖν pro αντερεῖ. Versu item anteponi. post οὖν recte addunt iD. γε.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CLXV. ΓΕΔ'. ΗΡΑΚΛΕΙΔΗ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. "Οτι ἐκ τῆς ἡμετέρας ῥαθυμίας ὁ διάβολος ἔχει τὰς ἀφορμὰς τῆς ἰσχύος. Αὐτὸς μὲν ἔφης θαυμάζειν λίαν, ὅπως ὁ διάβολος τοὺς πλείστους τῶν ἀνθρώπων, καὶ μετὰ τὸ ἐκνευ ρισθῆναι, χειρονται. Ἐγὼ δὲ τοῦτ᾽ οὐ θαυμάζω, εἰ ἀγρυπνῶν ὁ μιαρὸς ἐκεῖνος, καὶ μηδένα καιρόν, μηδὲ ὥραν παραλείπων, ἡμῶν ῥαθυμούντων καὶ κοιμωμένων περιγίνεται. Συναπολέσαι μὲν γὰρ ἑαυτῷ τοὺς ἡττηθέντας δυνήσεται, βασιλεῦσαι δὲ τὴν πρώτη βασιλείαν τὴν ὑπὸ τῆς θείας δυνάμεως ἀνατραπείσαν, οὐκ ἂν δυνηθείη. Τουναντίον γὰρ ἂν ἦν θαυμαστὸν, εἰ μηδὲν ποιοῦντες ἡμεῖς, ὧν τοῖς τροπαιούχοις προσήκει, τοῦ πάντα καθ᾿ ἡμῶν κινοῦντος περιῆμεν. Τὸ γὰρ τοὺς πολλοὺς τῶν ἀν θρώπων συστρατεύεσθαι τῷ ἐχθρῷ κατὰ τῶν ἀδελφῶν, καὶ διὰ τοῦτο περιφανῶς τὴν ἦταν συμβαί νειν, καίτοι ἀληθὲς δν, παρήσω, μὴ λίαν πικρὸν ὀφθείη τοῖς τοῦτο δρῶσιν. Οταν οὖν καὶ ἐξ οἰκείας βαθυμίας πίπτωμεν, καὶ ἐκ τοῦ ἐκεῖνον πάντα τὰ ὑπὲρ ἡμῶν ὀφείλοντα εἶναι καθ᾿ ἡμῶν μηχανᾶσθαι, υποσκελιζώμεθα, καὶ ἐκ τοῦ τοὺς ἀδελφοὺς τοὺς ἡμετέρους ἐκείνῳ μὲν συστρατεύεσθαι, καθ᾿ ἡμῶν δὲ ὁπλίζεσθαι, σκανδαλιζώμεθα, δι᾿ ἣν αἰτίαν θαυμάζεις εἰ ἡττώμεθα; Εἰ δὲ φαίης, Τί οὖν ποιητέον; ἀποκρινούμαι, ὅτι Ἐπειδὴ, εἰ καὶ πέπτωκεν ὁ διά βολος, ἀλλ' ὅμως ἀπερισκέπτως θρασύνεται, ἀγρυπνητέον, καὶ ποιητέον, καὶ κινδυνευτέον, καὶ τὴν θείαν συμμαχίαν κλητέον, και πάντα πραχτέον, ὅπως καὶ τὸν στρατηγὸν αὐτὸν, καὶ τοὺς συστρατευομένους νικήσωμεν. Εἰ δὲ μηδὲν τούτων βουλόμενος πράξαι, καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ κατορ σωθέντα προδιδόμεν ἑαυτοὺς αἰτιᾶσθαι ὀφείλομεν, καὶ οὐ τὴν ἐκείνου ῥώμην, ἣν ὁ Σωτὴρ μὲν ἔσβεσεν, ἡ δὲ ἡμετέρα ῥᾳθυμία ηύξησεν. ΡΞΕ. ΕΥΔΑΙΜΩΝΙ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Σκιά, καὶ ὄναρ καὶ καπνός, ὦ βέλτιστε, καὶ τἰ γὰρ οὐχὶ τῶν θάττον ἀφιπταμένων, ὁ τῶν ἀνθρώτων εικότως κέκληται βίος. Διὸ οὐδὲ χρὴ αὐτῷ προστετηκέναι, οὐδὲ τρυφὴν ἡγεῖσθαι τὴν τρυφήν. Τὸ γὰρ πλέον ἐν ἀναισθησίᾳ ἔχει. Η μὲν γὰρ πρώτη ηλικία πολλῆς γέμει τῆς ἀνοίας, ἡ δὲ πρὸς τὸ γῆρας οδεύουσα πᾶσαν τὴν ἐν ἡμῖν αἴσθησιν και τα μαραίνει. Καὶ ὀλίγον ἐστὶ τὸ μέσον τὸ δυνάμε νον μετ' αἰσθήσεως τρυφῆς ἀπολαῦσαι. Μάλλον δὲ οὐδ' ἐκεῖνο εἰλικρινῶς αὐτῆς μετέχει· μυρίων φροντίδων, καὶ πίνων, καὶ λυπῶν λυμαινομένων αὐτῷ. Εἰ δὲ καὶ εἰλικρινῶς ἀπέλαυεν, ὅπερ ἀδύναCLXIV. HERACLIDI PRESBYTERO. Quod ex nostra socordia diabolus vires sumit. Illud tibi permirum videri dixisti, qui fiat ut diabolus, viribus ejus fractis et debilitatis, quamplurimos homines in potestatem suam redigal. Ego vero minime illud miror, 204 quod scelestus ille excubans, ac ne tempus ullum nec horam prætermillens, nos desidia torpentes et dormientes superet. Etenim eos quidem quos superarit in exitium secum trahere poterit: at primum illud regnum, quod a divina potentia eversum est, obtinere nullo modo queat. Imo contra illud mirandum esset, si nos, nihil eorum, quæ victores decent, facientes, eum, qui nihil non adversus nos novel ac machinatur, vinceremus. Nam quod permulti homines una cum hoste adversus fratres in aciem procedant, ac propterea clades oriatur, etsi verum sit, prateribo: ne hoc iis, qui id perpetrant, nimis grave atque acerbum videatur. Quapropter, cum et ex nostra ignavia concidamus, et per id quod ille hoc molitur, ut ea omnia quæ pro nobis esse debebant, nobis adversentur, dejiciamur, ac denique per id quod fratres nostri in illius castris versentur, atque adversum nos arma capiant, offensionem patiamur, ecquid est cur mireris nos vinci ac profligari? Quod si quæres, quidnam igitur faciendum sit? hoc respondebo: Quonian diabolus, etsi cecidit, tanen stolide se jactat audaciaque effertur, excubandum est, laborandum, periclitandum, divinum auxilium accersendum et implorandum, ac denique quidvis agendum, ut et ducem ipsum, et eos qui cum ipsɔ militant, superemus. Nam alioqui, si nihil horu eficere in animum inducentes, ea quoque quæ praeclare a Christo gesta sunt, prodimus, nos ipsos, non diaboli robur (quod Servator quidem exstinxit, nostra autem socordia auxit) accusare debemus. EUDÆMONI LECTORI. Umbra, et insomnium, et fumus, optime vir, et quidvis eorum, quæ quam ocissime avolant, hominum vita merito appellata est. Ac propterea ne ipsi quidem addictum animum liabere oportet, nec delicias, delicias existimare. Majorem quippe partem ita habet, ut earum sensu careat. Etenim primna ætas ingenti amentia referta est. Ea item, quæ ad senectutem tendit, omnem eum, qui nobis inest, sellsum debilitat et exstinguit. Atque exiguum quid.lan interjectum est, quod deliciis et voluptate cum sensu frui queat. Imo ne pars illa quidem pure ac liquide ipsius particeps est: quippe quam infinitæ curæ ac Cold iilem ambo προδίδομεν malunt quam προδιδομεν. Possex. Σκιὰ καὶ ὄναρ. Notum est illud Pindari, Σκιάς ὄναρ άνθρωποι· τί δέ τις, τί δὲ οὔτις; Luculenter etiam imper. Marcus De vita sua lib. 11: Τοῦ ἀνθρωπίνου βίου ὁ μὲν χρόνο, στιγμή, ἡ δὲ οὐσία βάουσα, ἡ δὲ αίσθησις αμυδρά, ἡ δὲ ὅλου τοῦ σώματ PATHOL. GR. LXXVIII. της σύγκρισις (Γ. σύγκρασις) ευσηπτος, ἡ δὲ ψυχή ρεμβὸς, ἡ δὲ τύχη δυστέκμαρτον, ἡ δὲ φήμη ακρι τον συνελόντι δὲ εἰπεῖν, πάντα τὰ μὲν τοῦ σώματ της ποταμός, τὰ δὲ τῆς ψυχῆς ὄνειρος καὶ τύφος, δ δὲ βίος πόλεμος καὶ ξένου ἐπιδημία, ἡ ὑστεροφημία δὲ λήθη. Πιττ.

ἀλλὰ τὸ συναμφότερον κρατεῖν τοῦ μέσου. Ὅταν δὲ [καὶ] τὸ μέσον μυρίοις χειμῶσι, καὶ φροντίσι, καὶ κινδύνοις, καὶ ἐπιβουλαῖς, καὶ πόνοις, καὶ τοῖς ἄλλοις & νυνὶ παραλείψω, ἐκταράττηται, ποῖ τὴν τρυφήν μοι δείξεις; εἰπέ μοι. labores et molestiae labefacient. Αtque eliamsi et τον, οὐ τὸ μέσον· κύριον ὤφειλεν εἶναι τῶν ἄκρων, pure ac sincere (quod fieri non potest) frueretur, tamen id quod medium est extrema superare minime deberet, verum ab utroque superari. Cum autem media vitæ pars innumeris tempestatibus, et curis, et periculis, et insidiis, et laboribus, aliisque, quæ nunc prætermitto, perturbetur, ubinam turus sis, velim espouus. AMMONIO SCHOLASTICO. Cur Christus cum ad crucem iret plangentes mulieres objurgavit. Videris (o quonam te nomine digne appellem!) ne communes quidem notiones sequi. Nam quod per litteras quæsivisti, quamnam ob causam Christus mulieres eas, quæ ipsius vicem dolebant, non modo non collaudarit, sed etiamn insectatus sit, maximo argumento est communes notiones apud te minime conservari. Cui non invito contingit passio, ei praestita commiseratio coutumeliae instar habet; nam qui inviti patiuntur, illorum demum vicem fas est deplorare; qui autem sponte ac voluntario animo pugnant, beati prædicantur. Non enim ea quæ funt, verum eorum qui perpetiuntur, animi perpensi et explorati aut hoc aut illud pertrahunt. Nam quod et prædones et martyres iisdem poenis afficiantur, nec ab uno eodemque principio manat, nec ad unum eumdemque finem tendit. CLXVII. THEOPHILO. Maximam utilitatem offerre narrationes de virtute. Quod optimæ narrationes insita in nobis ad virtutem subsidia excitare soleant, minime te fugit. Cum igitur hoc ita se habeat, demus operam, ne inlonesti atque absurdi quidquam aut dicamus aut faciamus. IIIERACI MEDICO. De paupertale. Quandoquidem is, qui per comodiam tragicum supercilium populo injecit, ipsiusque molestiam atque invidiam astrinxit, optimus tibi monitor esse visus est, ut qui ea scripserit, quæ cum ingenti gravitate auditorum animos coercere solent, audi eum dicentem: Nequaquam turpem et probrosam rem existimans paupertatein, quæ philosophiæ atque omnis artis ac scientiæ parens est. CLXIX. - ISIDORO DIACONO. Lædendo vincere, Satanicarum legum est. Ac tandem delicias et voluptates mihi demonstraΡΕ. - ΑΜΜΩΝΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Διὰ τί ἐπὶ τὸν σταυρὸν ἐρχόμενος ὁ Χριστὸς ταῖς κοπτομέναις γυναιξὶν ἐπετίμησεν. Κινδυνεύεις (ὦ τί σε καλέσας ἀξίως προσείπω!) ταῖς κοιναῖς μὴ ἔπεσθαι ἐννοίαις. Τὸ γὰρ γεγρα φέναι δι᾿ ἣν αἰτίαν τὰς συμπασχούσας γυναῖκας οὐκ ἀπεδέξατο ὁ Χριστὸς, ἀλλὰ καὶ ἐπέσκηψε, τεκμήριόν ἐστι μέγιστον τοῦ μὴ τὰς κοινὰς ἐννοίας σώζεσθαι παρὰ σοί. Υβρις γὰρ ἐκείνῳ τὸ συμπα θὲς, ᾧ μὴ τὸ πάθος ἀβούλητον τυγχάνει· οἱ μὲν γὰρ ἄκοντες πάσχοντες εἰκότως καταθρηνοῦνται· οἱ δ' εκουσίως ἀθλοῦντες μακαρίζονται. Οὐ γὰρ τὰ γινόμενα, ἀλλ᾽ αἱ τῶν πασχόντων γνώμαι βασα νιζόμεναι, ἢ τοῦτο, ἢ ἐκεῖνο ἐφέλκονται. Τὸ γὰρ καὶ λῃστὰς, καὶ μάρτυρας τὰ αὐτὰ πάσχειν οὔτ᾽ ἀπὸ μιᾶς ὁρμᾶται ἀρχῆς, οὔτε εἰς ἐν βλέπει τέλος. ΡΕΖ'. — ΘΕΟΦΙΛΟ. *Οτι μεγίστην ὠφέλειαν ἐμποιοῦσι τὰ περὶ ἀρε τῆς διηγήματα καὶ τὸ συνεχώς μεμνήσθαι τῶν ἐν ταύτῃ λαμψάντων. Οτι τὰ ἄριστα διηγήματα τὰς ἐν ἡμῖν ἐμφύτους ἀφορμὰς τὰς εἰς ἀρετήν φημι βλεπούσας, διεγεί ρειν εἴωθεν, οἶσθα. Εἰ τοίνυν ταῦθ' οὕτως ἔχει, [μηδὲν] ἀπηχὲς μήτε λέγωμεν, μήτε πράττωμεν. ΡΞΗ'. ΙΕΡΑΚΙ ΙΑΤΡΟ. Περὶ πενίας. Ἐπειδὴ ὁ τῷ δήμῳ διὰ τῆς κωμωδίας οφρύν εμβαλών τραγικὴν, καὶ ἐπιστύψας αὐτῆς τὸ φορτι κὸν, ἄριστος εἶναί σοι παραινέτης έδοξεν, ἅτε γρά ψας & μετά σεμνότητος πολλῆς ἐπιστύφειν τοὺς ἀκούοντας πέφυκεν, ἄκουε αὐτοῦ λέγοντος· Οὐ τὸ πένεσθαι ἐπονείδιστον πράγμα ἡγούμενος τὴν τῆς φιλοσοφίας καὶ πάσης ἐπιστήμης τε καὶ τέχνης μητέρα ΡΕΘ'. ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τὸ νικᾶν ἀπὸ τοῦ κακῶς ποιεῖν, σατανικῶν ἐστι 'Αβούλητον.... εἰκότως. Hæc deerant in edit. Paris. et supplentur ex codice Bavarico. Confer ep. 285 h. 1. ii, et ep. 97 et 128 lib. iv. Edit. L'ATR. Huc pertinet illud vetus: Non supplicium, sed causa martyrem facit. Item quod non carcer infamat, sed causa famosa, ob quam quis in carcere fuit. Vid. Cujac. xv, obs. 7. Ritt. Sic Apollonius apud Stobæum serm. 230, Ο τὸ πένεσθαι κατὰ φύσιν αἰσχρόν, ἀλλὰ τὸ δε᾽ αἰτίαν αἰσχρὰν πένεσθαι, όνειδος. Similia sunt apud Senecan: in quem, cuin paupertatem prædicat, illud quadrat e satyra: Qui satur est, pleno laudat jejunia ventre. Id. Pulchre hanc sententiam explicat Aristopha - nes comœdia quam Plutum inscripsit. LD.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CLXXI. θεσμών. Διά τοι τοῦτο ἐν τοῖς ἐκείνῳ τελουμένοις proinde in Olympicis illis certaminibus, quæ in ipsius Ολυμπικοῖς ἀγῶσιν, οὕτω στεφανοῦνται οἱ ἀγωνι ξάμενοι. 'Αλλ' ἐν τῷ σταδίῳ τοῦ Χριστοῦ ἐναντίας ἐστὶν ὁ τῶν στεφάνων νόμος. Τὸν πληττόμενον γὰρ, οὐ τὸν πλήττοντα στεφανοῦσθαι νενομοθέτηται· ὡς μὴ τῇ νίκῃ μόνον, ἀλλὰ καὶ τῷ τρόπῳ τῆς νίκης τὸ θαῦμα γίνεσθαι μείζον. "Οταν γὰρ τὰ παρὰ ἀνθρώποις ὄντα νίκης, ταῦτα ήττης ποιητικὰ ἀποφανθή, τότε θεία δύναμις, τότε οὐράνιον στάδιον, τότε ἀγγελικὸν θέατρον εἰκότως εἶναι πιστεύεται. ΡΟ'. - ΕΥΣΤΑΘΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Λαμπρᾶς εὐφημίας παρὰ πάντων [σοι εικαίως] ἐγειρομένης, ἀγρυπνεῖν ἂν εἴης δίκαιος, όπως ταύτην τοῖς μετέπειτα πραττομένοις ἱδρύ σειας. POA'. ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ, ΖΩΣΙΜΟ, ΜΑΡΩΝΙ, Εἰ μὲν ἦν τις (ὢ τί καλέσας ὑμᾶς τῆς ὑμετέρας ἀναλγησίας καθάψομαι!) ὁ τὸ μέλλον ἐγγυησόμενος, καὶ καταστήσων δῆλον, ὡς οὐδεὶς ὑμῶν ἔσται ὁ τοιαῦ τα ἔτι τολμήσων δρᾶσαι, οἷα ἑδράσατε, ἀσμένως ἂν τὴν ἡσυχίαν ἤγαγον, καὶ τοῖς παρελθοῦσιν ἐχαρισάμην τὸ λαθεῖν. Ἐπειδὴ δὲ οὐδείς ἐστιν ἀξιόχρεως ἐγγυητής, ἀναγκαία μας ἔδοξεν εἶναι ἡ διὰ τῶνδε τῶν γραμμάτων παραίνεσις. "Αν μὲν γὰρ εὕρῃ ὑμᾶς τὴν αὐτὴν νοσοῦντας νόσον, ἴσως ἐργάσεται τὸ αὐτῆς· ἂν δὲ ἀνενεγκόντας ἀπὸ τῆς μανίας, ὅπερ εύχομαι γέγονεν. Ἐπεὶ καὶ τοῖς ἀρίστοις ἰατροῖς, τοῖς ἐπ' ἀλλοτρίαις συμφοραῖς ἰδίας καρπουμένοις λύπας (πολλοὶ γὰρ αὐτῶν κέρδους ἕνεκεν μόνον τὴν τέχνην μεταχειρίζονται) εὐχῆς ἔργον ἐστὶ μετὰ τα κατασκευάσαι τὰ βοηθήματα, μηδὲ εἰς χρείαν αὐτῶν τὸν κάμνοντα [ἐλθεῖν]· καὶ αὐτὸς εὔχομαι μὲν μηδενὶ ὑμῶν ταύτης χρείαν γενέσθαι τῆς παραινέσεως. Εἰ δ' ἄρα γένοιτο [3 μή γένοιτο! | ὁ δεύτε ρος ὑμᾶς οὐ διιππεύσει πλοῦς. Τί τοίνυν ἀναγκαῖον εήθην παραινέσαι, φράσω. ᾿Αναγκάζομαι γὰρ εἰσ πεῖν, ὅπερ σαφῶς εἰπεῖν οὐ βούλομαι, ὅτι εἰς τὸν τῆς κακίας λαβύρινθον οὐκ οἶδ' ὅπως ἐμπεπτωκότες, οὐ μόνον τοὺς θείους, ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς τοὺς τῆς φύσεως, ὡς φασιν, ενετρέψατε νόμους· οἱ γὰρ παραινούντες κατὰ τῆς ἐννόμου φύσεως (74'), δι καίως καὶ κατ' ἀλλήλων λυττῶσιν. Οὐ γὰρ κωλύεται βαδίως επιθυμία, τὸν τοῦ θείου φόβου χαλινὸν οὐκ ἔχουσα, φ' Α' ὥσπερ χαλινῷ μὴ πειθόμενος ἵππος, * καθάπερ, κυριώτερον εἰπεῖν, λοιμός, πᾶσαν ἡλια καν ἐπινέμεται, καὶ πᾶν γένος, καὶ πᾶσαν ἀξίαν λυμαίνεται. Σεμνοπρεπῶν μὲν οὖν ἀνδρῶν ἀκοὴν ἐνοχλεῖν οὐ καλόν· τοῖς δὲ ἀδεῶ; ὁρῶσιν, ἃ δρᾷν οὐ θέμις, ἐπιτιμᾶν χρησιμώτατον· ἀνανδρίας γὰρ ἂν εἴτ, πολλῆς μέλλοντά τι κακὸν ἐκριζοῦν, μηδὲ φωνὴν βῆξαι ἐπιχειρεῖν, ὡς τῆς σιγῆς αὐτομάτου Ιασομέη honorem celebrantur, sic coronam consequuntur qui decertans. Αt in Christi palastra contraria coronarvin lex est. Sic enim lege sancitum est, ut qui percutitur, non qui percuit corona denetur, ut non ob victoriam duntaxat, sed etiam ob victoriæ modam majus miraculum exsistat. Nam eum ea, quæ apud homines victoriam conciliant, hoc afferre constet, ut quispiam superetur, tum demum divina virtus, tum cœleste stadium, tum angelorum thṇatrum merito esse creditur. EUSTATHIO PRESBYTERO. Cum luculenta laus ab omnibus tibi excitetur, 206 vigilandum tibi est, ut eam insequeulibus recte factis firmes ac stabilias. CLXXI. MARTINIANO, ZOSIMO, MARONI, EUSTATHIIO. Si quispiam esset (o quo vos nomine nuncupem, nt vestrum stuporem perstringam!) qui futuri sponsorem se præberet, ac perspicuum faceret neminem vestrum fore, qui posthac ejusmodi flagitia, quæ perpetrastis, admitteret, liliens fecissem ut quiescerem, ac præteritis sceleribus, ut in obscuro atque incognito jacerent, concederem. Quoniam autem liujus rei nemo satis locuples sponsor est, idcirco necessariam hanc litterariam admonitionem esse duxi. Nam si vos eodem adhuc morbo laborantes inveniat, ipsa fortasse, quod suum est, exsequetur. Si autem furore atque amentia emersos, nimirum id quod oplo, contigerit. Quandoquidem etiam optimis medicis, qui ex alienis calamitatibus proprios mœrores carpunt (nam multi ipsorum quæstus dun - taxat causa artem exercent), nibil optatius est, quam ut confectis medicamentis, ægroti his opus minime habeant: codem igitur ipse quoque modo illud quidem opto, ne quis vestrum hac admonitione indigeat. Si autem (quod utinam ne accidat!) ca opus sit, secunda vobis, ut dici solet, navigatio hand inutilis erit. Quidnam igitur slt, de quo nionendos vos duxerim, exponam. Cogor enim dicere, quod perspicuis verbis dicere nolo: nempe vos, in vitii labyrinthum nescio quo pacto prolapsos, non modo divinas, sed etiam ipsas, ut aiunt, naturae leges evertisse. Nam qui adversus naturæ leges debacchantur, non mirum si ipsi quoque alii adversus alios furore ac rabie agitantur. Neque enim cupiditas, divini metus freno carens facile cohibetur: verum, quemadmodum equus frent impatiens, aut ut magis proprie loquar, pestis instar, per omnem ætatem serpit, atque omnes cujusvis sexus ac dignitatis inficit et labefactat. Enim vero bonestorum quidem virorum aures offendere minime pulchrum lioc ex Hippocrate sumpsit eruditissimus noster scriptor. Ηift. Locus est in editis mutilus, τοὺς τῆς ἐννόμου φύσεω; hunc recte suppletum ex codd. Vat. 649 et Alt. plane integrum accipe. PosSIN.

συνεσκιασμένως ἐπέστειλα, ὅπως σωφρονισθέντες παύσησθε καὶ τῶν κατὰ φύσιν εἶναι δοκούντων, καὶ τῶν ὑπερορίων πταισμάτων, ἵνα μὴ ὑπερορίους ἀπαιτηθῆτε τὰς δίκας. Πάντη γὰρ καὶ πάντως φι λονεικεῖ τῷ μεγέθει τῶν πλημμελημάτων ὁ τῆς κολάσεως τρόπος τῇ παραβολῇ τὰ Σοδόμων πάθη παίγνια εἶναι ἀποφαίνων. est; ad eos, qui sine ullo metu ea quæ nefas est νης τὴν κακίαν. Πλὴν ἀλλὰ καὶ οὕτως οἷός τ' ἦν, perpetrant, objurgare summopere conducit. Ingentis enim ignaviæ ac timiditatis esset, si is, qui malum aliquod radicitus evellere pararet, ne vocem quidem mittere conaretur, perinde atque silentio solo vitium curari ac propulsari posset. Cæterum, quam maxime licuit tecte atque adumbrate scripsi, ut, meliore mente induta, crimina ea, quæ et naturæ adversantur et modum omnem excedunt, committere desinatis, ne immodicæ quoque pœnæ vobis expetantur. Semper enim atque omnino id contendit supplicii modus, ut flagitiorum magnitudini respondeat, Sodomorum cruciatum, si res in comparationem veniat, ludi cujusdam instar esse demonstrans. CLXXII. EISDEM. Purum quidem, ut opinor, Dei judicium est: temperatur autem juxta scelerum qualitatem 207 et quantitatem. Iue enim maxime spectat quod a Psalmista dictum est, Calix in manu Domini vini meri plenus misto: bibent ex eo omnes peccatores terra: 6. › Quod autem hoc loco calix de pœna intelligendus sit, nemini dubium est quemaduodum etiam apud Jeremiam dictum est: «Accipe calicem ira, et pola omnes gentes, ac primam Jerusalem “. › Nam quod quidam de mystico poculo Psalmistain vaticinatum esse asserunt, eorum opinionem et Judæi et gentiles, cæterique omnes, qui hujus expertes sunt, refutant. Atque etiam eos maxime Psalmista ipsemet refellit: ut qui ante hæc verba dixerit: ‹ Deus judex est, hunc humiliat, et hunc exaltat “. › THEODOSIO PRESBYTERO. Cur super Lazarum lacrymatus est Dominus. Christus (ο philosophiae simulacrum!) ob Laza rum lacrymas profudit: maxime quidem in boc quoque, quemadmodum et in aliis rebus, regulas nobis ac terminos figens, ut ne bacchantium more præ mœstitia præcipites agɔmur. li quippe qui eum conspexerunt, dixerunt: • Ecce quomodo amabal eum". Quoniam autem minime consentaneum fuisse dixisti, ut is lacrymas emitteret, qui Lazarum ad vitam rediturum esse prænoscebat (nos enim omnes ea de causa mortuos lacrymis prosequimur, quod eos haud statim revicturos esse exspe60 Psal. LXXIV, POB'. ΤΟΙΣ ΑΥΤΟΙΣ. *Ακρατος μέν ἐστιν, ὡς οἶμαι, ἡ κρίσις· κιρνᾶται δὲ πρὸς τὴν ποιότητα καὶ ποσότητα καὶ πηλικότητα τῶν ἁμαρτημάτων. Εἰς τοῦτον γὰρ μάλιστα βλέπει τὸν σκοπὸν τὸ εἰρημένον τῷ Μελ δῷ· ὅτι «Ποτήριον ἐν χειρὶ Κυρίου, οἶνου ἀκράτου πλήρες κεράσματος, πίονται ἐξ αὐτοῦ πάντες οἱ ἁμαρτωλοὶ τῆς γῆς.. Ὅτι δὲ ἐπὶ τιμωρίας τὸ που τήριον ἐνταῦθα, καὶ τῷ Ἱερεμίᾳ εἴρηται· ο Λάβε τὸ ποτήριον τοῦ θυμοῦ, καὶ ποτιεῖς πάντα τὰ ἔθνη, καὶ πρώτην τὴν Ἱερουσαλήμ.» Τοὺς γὰρ λέγοντας περὶ τοῦ μυστικοῦ ποτηρίου τὸν Μελῳδὸν πεπροφητευκέναι, ἐλέγχουσι μὲν καὶ Ἰουδαῖοι καὶ Ἕλληνες, καὶ ὅσοι τούτου άμοιροι τυγχάνουσιν. Ελέγχει δὲ οὐχ ἥκιστα καὶ αὐτὸς ὁ Ἱεροψάλτης, πρὸ τούτων τῶν ῥήσεων φράσας· ὅτι ι Ο Θεός κριτής έστι, Ο τοῦτον ταπεινοῖ, καὶ τοῦτον ὑψοί, ο ΡΟΓ. ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Διὰ τί ἐπὶ Λαζάρῳ ἐδάκρυσεν ὁ Κύριος Ἐδάκρυσεν, ὦ φιλοσοφίας ἄγαλμα! ὁ Χριστὸς ἐπὶ Λαζάρι, μάλιστα μὲν καν τούτῳ ὥσπερ καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων κανόνας ἡμῖν καὶ ὅρους πηγνύς, ἵνα μὴ ἐκβακχευώμεθα ὑπὸ τῆς λύπης. Οἱ γοῦν θεασάμενοι εἶπον· ι Ιδε πῶς ἐφίλει αὐτόν. ὁ Ἐπειδὴ δ' ἔφης· Οὐκ ἔπρεπε τῷ προειδότι ἀναστήσεται, τὸ δα κρύσαι (δακρύομεν γὰρ ἅπαντες τοὺς τεθνεῶτας, οὐ τοὺς αὐτίκα μάλα ἀναστήσεσθαι προσδοκωμέ νους), θέα εἰ δυνήσεται ὁ λόγος ἅψασθαι τῆς ἀκριβείας. Φίλος ἦν τοῦ Σωτῆρος· φίλος δ' οὖν αὐτοῦ, πάντως δίκαιος ἦν, οὐ γὰρ ἂν ἐφιλεῖτο παρὰ 6s Joal. XI, 9. * Jerem. xxv, 15. ** Psal. lxxiv, 7, 8. latum in jus canon. cap. 28, Qui divina, 13, q. 2. Dominus non levit Lazarum mortuum, sed ad vitæ hujus ploravit ærumnas resuscitandum. RITT. Etiam Herodotus hoc agnovit, cum scripsit, etiam insignem locum ex concilio Toletano 111, re Τὰ μεγάλα αδικήματα μεγάλας ἔχει καὶ τὰς τιμω· ρίας παρὰ ἀθανάτων. In hac epistola quædam supplevi ex B. C. quæ cum recte sua interpretatione expresserit Billius, fit ut putem a typographio omissa, cui in Billiamo libro adessent. Ib. Pro άκρατος Codd. Vat. 649 et All. habent ἀκρατής. Possin. Nemini dubium est. His verbis nihil respondet in exemplaribus Græcis neque edito neque scripto, quamvis sensus integritas ea postulare videatur. Desil fortassis tale quippiam post εἴρηται, φανερόν ἐστι, νεί δῆλόν ἐστι. Κίττ. Cum hac quastione de causa lacrymarum syper Lazaro ad vitam resuscitato profusarum, vide Post προειδότι in eul. Paris. deesse aliquid fixa crux indicat. Id supplent coll. Vat. 649 et al. qui sic locum hunc exhibent, προειδότι ὅτι ἀναστή σεται. PossiΝ. Δακρύομεν γάρ. Β. C. δακρύουσι μὲν γάρ, quod plenius ac melius puto, tametsi quoad sensum parum intersit hoc an illo modo legas. RITT. Locus est in editis corruptissimus, φίλος δ' οὖν αὐτοῦ, πάντως δίκαιος ἦν, οὐ γάρ, etc. Εx quibus nihil potest exculpi sane sententiæ. Totum locuin sic, correcte, ni fallor, exhibet cod. Alt., φίλος

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CLXXV. χάριτι οἶδε φιλεῖν, ἀλλὰ κρίσει· δίκαιος δ᾽ ὧν, καὶ ἐξελθὼν εὐκλεῶς τὸ στάδιον τοῦδε τοῦ βίου, πάντως ἐν ἀναπαύσει ἦν καὶ τιμῇ. Τοῦτον οὖν ἔμελλε διὰ τὴν οἰκείαν δόξαν ἀναστήσειν, τοῦτον ἐδάκρυσε, μονονουχί λέγων· Τὸν εἴσω του λιμένος εἰσελάσαντα πάλιν ἐπὶ τάς τρικυμίας καλῶς τὸν ἤδη στεφθέντα πάλιν ἐπὶ τοὺς ἀγῶνας ἄγω. τῆς ἀχράντου δικαιοσύνης μὴ δίκαιος ὧν· οὐ γὰρ ctemus), vide an quod dicturus sum exactam hujus rei causam attingere queat. Salvatoris amicus erat. Amicus porro cum esset, omnino vir probus erat. Neque enim puræ et labis omnis experti justitiæ charus fuisset, nisi justus exstitisset. Deus enim non favore, sed judicio, ad amandum duci solet. Cum autem justitia præditus esset, atque ex hujus vitæ stadio cum laude atque gloria excessisset, nou est dubium, quin in requiete atque honore esset. Quoniam igitur ipsum ob suam gloriam a morte ad vitam excitaturus esset, collacrymavit his propemodum verbis utens: Eum qui ad portum jam appulerat, rursum ad Ductus et procellas voco: eum, qui jam coronam consecutus erat, ad certamina rursum duco. ΡΟΔ'. Πολλῶν λόγων γιγνομένων μικροῦ δεῖν καθ' ἑκάCLXXIV. - EIDEM. Cum in unoquoque pene congressu multi de virστην συνουσίαν περὶ ἀρετῆς, ὀλίγος μὲν αὐτῆς τοῖς tute sermones habeantur, parva tamen apud mulπολλοῖς τυγχάνει λόγος, πολὺς δὲ τοῖς ὀλίγοις. Πλήν πάντες οὐ μόνον οἱ ἐρασταὶ αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ οἱ ἐχθροὶ αὐτὴν ἀνακηρύττουσι. Τοσοῦτόν ἐστιν αὐτῆς τὸ κάλλος. Τὴν δὲ κακίαν καὶ οἱ ἐχθροὶ καὶ οἱ ἐρχ. στα κακίζουσι. Τοσοῦτόν ἐστιν αὐτῆς τὸ εἰδεχθές. ᾿Αλλὰ τῇ παραυτίκα ἡδονῇ ὁπλιζομένη, εὐδοκιμεί παρά πολλοῖς, καίτοι θηριόμορφος οὖσα, την θείῳ κάλλει ἀστράπτουσαν. Χρὴ οὖν εἰδέναι, ὅτι εἰ καὶ ἡ παραυτίκα ἡδονὴ μείζον δοκεῖ ἰσχύειν τοῦ ὕστερον συνοίσοντος ἀλλ᾽ εἰς ὀλέθριον καταστρέφει τέτ λος. Αμεινον οὖν ἀπὸ πόνων εἰς ἀνάπαυσιν ἰέναι, ἢ ἀπὸ ἡδονῆς εἰς τιμωρίαν. tos ejus cura est, magna auten apud paucos. Galerum omnes, non modo ipsius amantes ac studiosi, verum etiam hostes, eam laudibus efferunt. Tanta ipsius pulchritudo est. Iinprobitatem contra, et hostes et amatores vituperant. Tanta ipsius deformitas est. Verum præsenti voluptate tanquam armis quibusdam instructa, tametsi alioqui belluina forina praedita, eam, quæ divina pulchritudine fulgel, apud plerosque superat. Operæ pretium itaque est illud nosse quod etiamisi præsens voluptas majorem vim habere videatur, quam quod in posterum utilitatem allaturum est, at in exitiosum tamen ac pestiferum finem desinit. 208 Quocirca satius ac præstabilius a laboribus ad requiem, quam a voluptate ad cruciatum proficisci. PUE'. ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον· ο Φρόνιμοι ὡς οἱ ὄρεις, καὶ ἀκέραιοι ὡς αἱ περιστεραί. Η φρόνησις τῇ ἁπλότητι κιρνωμένη, θεῖόν τι χρήμα, φημὶ δὲ ἐντελεστάτην ἀρετὴν, ἀποτελεῖ. Εἰ δὲ θατέρα θατέρας χωρισθείη, ἡ μὲν εἰς πονηρίαν ἐμπίπτει, ἡ δὲ εἰς μωρίαν τελευτῇ· ἡ μὲν γὰρ εἰς τὸ κακουργεῖν, ἡ δὲ εἰς τὸ ἀπατᾶσθαί ἐστιν ἐπιτηδεία. Καὶ διὰ τοῦτο ὁ θεῖος χρησμὸς διὰ μιᾶς εἰσ κόνος τοῦτο οὐ παρέστησεν· οὐ γάρ ἐστιν ἐν τοῖς ἀλόγοις ζώοις φρόνησις μετὰ ἁπλότητος, ἀλλὰ τὰ μὲν τὴν πονηρίαν, τὰ δὲ τὴν ἁπλότητα μεταδιώκει· ἀλλ' ἔφη· ι Γίνεσθε φρόνιμοι ὡς οἱ ὄφεις, καὶ ἀκέραιει ὡς αἱ περιστεραί.» Οὐχ ἵνα τὸ ἰοβόλον καὶ πληκτικὸν τοῦ ὄφεως μιμησώμεθα· κακίζονται γὰρ οἱ Ἰουδαῖοι, ὡς ὄφεις καὶ γεννήματα εχιδνῶν· οὐδ' ἵνα τὸ ὕπουλον καὶ δολερόν· οὐ γὰρ κατὰ πάντα τὸ παράδειγμα λαμβάνεται, ἀλλ' ἐκ μέρους, ἐπεὶ οὐκ ἂν εἴη υπόδειγμα, ἀλλὰ ταυτότης· ἀλλ᾽ ἵνα τὸν πα λειόν ἄνθρωπον, τουτέστι τὴν κακίαν, ὥσπερ λεβηρίδα & ποδυσώμεθα, καὶ τὴν μὲν πίστιν, ὥσπερ cs Αf atth. x, 16. CLXXV. MARTINIANO PRESBYTERO. In illud, ‹ Prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbæ 6. Prudentia simplicitate temperata, divinam quamdam rem, hoc est numeris omnibus absolutam virtutem parit. At si altera ab altera sejungatur, illa in perversitatem incidit, bæc in stultitiam desinit. Etenim illa ad malum aliquod patrandum apta est: bæc fraudi ac deceptioni patet. Ac propterea divinum oraculum per unam imaginem hoc minime declaravit (neque enim in iis animantibus, quæ ratione carent, prudentia cum simplicitate conjuncta est; verum alia improbitatem, alia simplicitalem consectantur): verum his verbis usus est, • Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbæ. Hæc autem non eo spectant, ut serpentis venenum ac percutiendi libidinem imitemur (vituperantur enim Judai, ut serpentes, et genimina viperarumi), nec rursus ut versutiam ac fraudem (neque enim istud exemplum juxta oņinem rationem accipitur, sed ex aliqua duntaxat δ' ἦν τοῦ Σωτῆρος· φίλος δ' ἂν αὐτοῦ, πάντως δίκαιος ἦν amicus erat Salvatoris: amicus autem cum esset έχεις, omnino justus erat. Οὐ γὰρ ἂν ἐφιλεῖτο παρὰ τῆς ἀχράντου Δικαιοσύνης μὴ δίκαιος ὤν non enim amare tur ab incorrupta Justitia si justus non esset. l'oss. Η παραυτίκα ἡδονὴ μείζον δοκεῖ ἰσχύειν τοῦ ὕστερον συνοίσοντος. Demosthenica est.uc quoque sententia... RITT.

parte, alioqui exemplum non esset, sed res omnino ἐκεῖνος τὴν κεφαλὴν, φυλάττωμεν, τοῦ δὲ σώματος ὀλίγον φροντίζωμεν· τὰ δὲ ἄλλα ἐῶμεν, καὶ κιρνώμεν τούτοις τὴν τῆς περιστερᾶς ἀπλότητα, οὐχ ἵνα τὸ ἀνόητον αὐτῆς ἀποματτώμεθα· διαβάλλεται γὰρ Ἐφραὶμ ὡς περιστερὰ ἄνους οὐκ ἔχουσα καρδίαν· ἀλλὰ τὸ ἀφελὲς καὶ ἀπόνηρον. Εἰ δὲ βούλει, καὶ δι' ἑτέρου παραδείγματος βαδιεῖται ὁ λόγος. Λέων χέκληται οὐ μόνον ὁ Χριστὸς, ἀλλὰ καὶ ὁ δίκαιος και ὁ διάβολος, ἀλλ' οὐ κατὰ ταὐτόν· ὡς γὰρ ἔφθην εἰς πών, οὐ κατὰ πάντα λαμβάνεται τὸ ὑπόδειγμα, ἀλλὰ κατ' ἐκεῖνο μόνον τὸ μέρος τὸ χρησιμεύον τοῖς λε γομένοις, καὶ τὸ λοιπὸν χαίρειν ἐᾶται (89'). Ὁ μὲν Χριστός, κατὰ τὸ βασιλικὸν καὶ ἄμαχον· ε 'Αναπεσών γὰρ ἐκοιμήθη ὡς λέων·» ὁ δὲ δίκαιος, κατὰ τὸ ἀδεὲς καὶ ἄφοβον· δίκαιος γὰρ ὡς λέων πέποιθεν. Ὁ ο διάβολος, κατὰ τὸ θηριώδες καὶ αἱμοβόρον· ο ας λέων γὰρ περιπατεί ζητῶν τίνα καταπίῃ.» Εἰ τοίνυν ἐξ ἑνὸς ζώου διαφόρους εἰκόνας ἡ Γραφὴ παρέστησε, καὶ οὐ συγχέομεν τὰ θεωρήματα, ἀλλ᾽ ἑκάστῳ τὸ πρέπον ἀπονέμομεν, τί θαυμάζεις εἰ τὴν τοῦ πηλοῦ εἰκόνα ἔλαβεν ὁ Παῦλος, οὐχ ἵνα τὸ αὐτεξούσιον λυμήνηται, δ πανταχοῦ στεφανοί, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ μόνον τὴν σφοδρὰν πειθὼ καὶ ὑπακοὴν δείξῃ, ἣν δίκαιος ἂν εἴη ἔχειν ὁ ἄνθρωπος πρὸς τὸ Θεῖον, ἀλλὰ καὶ τὴν λύτταν ἰάσηται τῶν ἐπισκῆψαι τολμώντων τῇ ἀκηράτῳ καὶ παντὸς ἐπέκεινα καὶ λόγου καὶ νοῦ ἐπιστήμῃ; cadem): verum ut veterem hominem, hoc est vitium, tanquam serpentis pellem, exuamius, atque fidem quidem, ut ille caput, custodiamus, corporis autem exiguam curam geramus, cætera vero missa faciamus, atque bis columbæ simplicitatem admisreamus; non ut ipsius skliditatem exprimamus (traducitur enim Ephraim, ut stulta columba, uon babens cor), verum ut ipsius simplicitatem ab omni improbitate remotam imitemur. Quod si ita libet, per aliud etiam exemplum oratio nostra grassabitur. Leo vocatus est, non modo Christus, sed etiam vir justus, et diabolus: at non eadem ratione (ut enim ante dixi, non juxta rationes omnes exemplum usurpatur, sed juxta illam duntaxat partem, quæ instituto sermoni conducit: ae quod reliquum est jubetur valere). Christus quippe ob regian amplitudinem atque invictum robur hoc nomine appellatus est: c Recumbens enim, inquit, dortivit ut leo “. › Justus autem vir ob intrepidum animum, ac nihil pericali metuentem; justus enim confidit ut leo. Diabolus denique ob feritatem cruorisque sorbendi aviditatem. c Circuit enim ut leo, quærens quem devoret.Cumigitur ex uno animali varias imagines Scriptura sacra exhibuerit, nec tamen propterea speculationes confundamus, verum cuique quod ipsi aptum est tribuamus, quid miraris, si Paulus luti imaginem ceperit, non ut voluntatis humanæ libertatem convellat, quam ubiqna prædicat, verum ut non modo ingentem obedientiam, quam vir justus merito ad Deum habere debet, ostendat, 209 sed eorum etiam, qui purissimam illam, atque et sermonem omnem et cogitationem excedentem scientiam insectari non dubitant, furori medeatur. CLXXVI. - ISIDORO DIACONO. Cum divinum Numen victimas et cruores ob pueriKtatem, in qua tum homines versabantur, tolerarit, quid miraris, quod eam quoque quæ per citharam et psalterium celebratur, musicam tolerarit? quæ, ut nonnulli aiunt, turbulentos animi motus propulsat, simul et mærorem lenit, et iram mitigat, et luctus per lacrymas levat. Multi enim, ut feruut, quod lacrymas per vim compresserint, in varios Borbos inciderunt. Deut. xxxm, 20. "*I Petr. v, 8. POG'. ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰ θυσιῶν καὶ αἱμάτων ἠνέσχετο τὸ θεῖον διὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων τὸ τηνικάδε νηπιότητα, τί θαυμάζεις εἰ καὶ μουσικῆς διά κιθάρας και ψαλτηρίου τελουμένης, τῆς, ὡς φασί τινες, τὰ πάθη τὰ ψυχικὰ θερα πευούσης, καὶ λύπην μὲν καταπραϋνούσης, θυμὸν δ' ἐξημερούσης, καὶ τὰ πένθη διὰ τῶν δακρύων κου φιζούσης Πολλοὶ γὰρ, ως φασι, δακρύσαι καρ τερήσαντες, εἰς διάφορα πάθη ἐνέπεσον (82') Εᾶται. Β. ἱατέον, quod verius puto. Βιττ. Τὰ πένθη διὰ τῶν δακρύων κουφιζούσης. Sic Pliniis lib. viii, epist. 16; • Est quædamn eliam dolendi voluptas, præsertim si in amici sinu defleas, apud quem lacrymis tuis vel laus sit parata vel venia. 3 Sic et Basil. Magnus in epistola ad episcopos Italis et Galliarum: Φέρει τινὰ παραμυθίαν ταῖς Αδυνωμέναις ψυχαῖς καὶ στεναγμός πολλάκις ἐκ τοῦ βάθους της καρδίας αναπεμπόμενος, και που καὶ δάκρυον ἀποστάξαν τὸ πολὺ τῆς θλίψεως διαφόρηHoc est, Affert aliquam consolationem doloribus animi gemitus sæpenumero e profundo pectoris emissus; et lacrymula interdum destillans, nultitudinem addictionis discussit. Et in altera ad eusdem; Οἱ δδύνῃ τινὶ κατεχόμενοι διὰ τῶν στεναγ μῶν κουφίζειν πως τὰς ἀλγηδόνας πεφύκασι. Η. e. Consueverunt homines doloribus aliquibus oppressi σεν. ingemiscendo quodammodo levare ægritudinem. > Quare merito ac vere exclamat Euripides Trondibus ὡς ἡδὺ δάκρυα τοῖς κακῶς πεποιθόσιν, Θρηνῶν τ' ὀδυρμοί, μοῦσά θ' ή λύπας έχει Præclare,ut omnia, Chrysostomus homilia Περὶ τοῦ ἀκαταλήπτου·. Si apud homines, suos quempiam casus dixisse suasque calamitates narrasse affert nonnihil consolationis, quasi dilatio quælain mialorum per ipsam narrationem ageretur: longe magis, cum Domino illi communi #gritudines auiui tui communicas, consolationem atque remedium capies. Homo enim gravatur plerumque tædio alienæ querole, et luctus repellit, fugitque hominem miserum. At vero Deus non ita agit; sed invitat, ducit, herlatur, acceptat, s etc. Ηier. Usque adeo: Espletur lacrymis egeriturque doler.

ΡΟΖ'. EPISTOLARUM LIB. II. ΘΕΟΔΟΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Τι ἐστι τὸ, Εἰρ, παρὰ Δανιήλ. Ἐπειδὴ ἔφης τί ἐστι διὰ συγκρίματος Εἰρ ὁ λό γος καὶ ῥῆμα ἁγίων τὸ ἐπερώτημα (τοῦτο γὰρ παραλελεῖφθαι τῷ Δανιήλ εἰς τὴν ἑρμηνείαν), ἴσθι· δει Ἐπειδὴ ὑπὸ τῆς ἄγαν ἐξουσίας, καὶ τοῦ ἄμαχον οἴεσθαι ἔχειν τὴν βασιλείαν ὁ βάρβαρος εἰς ὑπερηφανίαν ἐξέπεσεν, ὡς ἔξω μὲν τῶν ἀνθρωπίνων δρώη ἑαυτὸν εἶναι νομίσαι, εἰς δὲ θείαν λῆξιν εγκρίνειν, ἔμελλε δὲ κύπτεσθαι· τοῦτο γὰρ ἡ τοῦ ἐφθέντος δένδρου εκτομή διεμαρτύρετο· οὐ μόνον τῷ φόβῳ τῶν ὀφθέντων, ἀλλὰ καὶ τῷ σχηματισμῷ σω φρονέστερον αὐτὸν ἐργάσασθαι ἐθελήσας, ὥσπερ καὶ ἐπὶ βασιλικοῦ δικαστηρίου σχηματίζει την διήγησιν, τοῦ μὲν βασιλέως ἀποφαινομένου, τοῦ δὲ στρατηγοῦ ερμηνεύοντος, τουτέστι διαγγέλλοντος τὴν ψῆφον (τὸ γὰρ σύγκριμα ερμηνείαν λέγει), τῶν δὲ στρα τιωτῶν εἰς ἔργον ταύτην ἀγόντων. Εἰρ μὲν γὰρ τὸν τὸ κήρυγμα τῆς ἀποφάσεως ποιησάμενον ἔφησεν οἷονεὶ ἀρχάγγελον· Εἰρ γὰρ ἑρμηνεύεται άγρυπνος ἁγίους δὲ τοὺς τὸ δένδρον ἐκτέμνειν προσταχθέντας ἀγγέλους. Ἐπειδὴ γὰρ μὴ τὴν ἀπόφασιν κωλύειν οἷοί τ' ἦσαν· μετὰ σπουδῆς γὰρ καὶ κραυγῆς ἐξω ενήνεκτο· ἐλπὶς δέ τις ὑπεφαίνετο σωτηρίας, τῶν βιζῶν μενουσῶν, ἐπερωτῶσι, τουτέστιν ἀξιοῦσιν, ὥστε τὸν ὡρισμένον χρόνον μαθεῖν. Ο δὲ οὐ τοῦτο μόνον ἀλλὰ καὶ τὴν αἰτίαν αὐτοὺς ἐκδιδάσκει. να γάρ, φησί, γνῶσιν οἱ ζῶντες, ὅτι κυριεύει ὁ Ύψιστος τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν POH'. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Οἶδα μὲν ὅτι οὐ δεινότητα λόγων ἐπιδεικνύμενος, οὐδὲ τὴν ἀπ' αὐτῆς θηρώμενος δόξαν, ἐπὶ τὸ παραινέσαι τοῖς περὶ Ζώσιμον καὶ Παλλάδιον καὶ Μάρωνα, ἀλλ' ἀπὸ εὐνοίας καὶ φιλοστοργίας ὥρμησας. Εἰ δ' εὐτοὶ παρὰ πάντων ἐκκωμῳδούμενοι, ὡς παρὰ μόνου σου νομίζοντες κεκωμῳδῆσθαι, δυσκόλως ἔχουσι πρὸς σέ, μή δείσης· ἔχεις γὰρ τὴν θείαν συμε μαχίαν, σοῦ μὲν ὑπερασπίζουσαν, ἐκείνους καὶ ἀμυ νομένην. PUB ΣΤΡΑΤΗΓΙΑ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. EPIST. CLXXIX. CLXXVII. — THEODOTO PRESBYTERO. Quid sit Elp apud Danielem. Quoniam quid sonet vox slp quæsiisti (hoc enim a Daniele in sua interpretatione prætérmissum esse), illud habe Quoniam ob ingentem potentiam, et quia invicto robore pollere regnum suum existimahat, barbarus in superbiam atque insolentiam prolapsus fuerat (ita ut se humanos terminos excessisse, atque in divinam classem ascriptum esse duceret), mox autem abscindendus erat (hoc enim visæ arboris excisio testabatur): idcirco non modo conspectarum rerum terrore, sed etiam figurata quadam ratione moderatiorem eum ac prudentiorem reddere cupiens, tanquam in regio quodam tribunali narrationem conformal, rege nimirum sententiam proferente, exercitus autem duce eam interpretante, hoc est sententiam exponente (siquidem vos hæc σύγκριμα interpretationis significationem habet); militibus autem eam exsequentibus. Etp enim eum, qui sententiam promulgavit, velut archangelui esse dixit (ερ porro, si interpreteris, vigilem sonat), sanctos autem angelos eos, quibus arboris amputatio imperata est. Quoniam enim sententiam prohibere minime poterant [celeriter enim et cum clamore prolata fuerat], spes autem aliqua salutis elucebat, propterea quod radices manerent, percunctantur, hoc est postulant, ut præfinitum tempori spatium intelligant. At ille non hoc duntaxat, sed etiam causam ipsis exponit. Ut cognoscant, inquit, ɑ ii qui vivunt, quod Altissimus cœlestis regni principatum tenet. CLXXVII. -HERMOGENI EPISCOPO. Scio te non eloquentiæ ostentandæ studio, nec ut hinc gloriam aucuperis, ad Zosimum et Palladium et Maronem admonendos te contulisse: verum benevolentia et charitate ductum hanc operam suscepisse. Quod si illi, cum ab omnibus sugillertur, 210 tamen a te solo sugillari se existiment, ac proinde adversum te stomachentur, ne timeas. Divinum enim auxilium habes, quod et tuas partes tueatur, et illos ulciscatur. CLXXIX. — STRATEGIO SCHOLASTICO. Ἡ τῶν δικαίων παρρησία ἡ ὑπὲρ τῆς ἰδίας δικαιο σύνης, οὐκ ἀπὸ μεγαληγορίας, ὦ θαυμάσιε, ἐτέχθη, ἀλλ' ὑπ' ἀνάγκης· αὕτη γὰρ ὑπὲρ τοῦ μὴ δοκεῖν αυτούς δικαίως πάσχειν, εἰς ταύτην αὐτοὺς ἐλθεῖν ue juste incommodis affici viderentur, hujusmodi Libertas ea loquendi, qua justi viri pro justitia sua usi sunt, vir admirande, non a fastu atque arrogantia, sed a necessitate nata est. Hac enim, Confer ep. 8 lib. 111, σε lib. tr, ep. 110. Vide Vulg., Val. Max. Ritt. Διὰ συγκρίματος εἰς ὁ λόγος. Τὰ εἰς Β. C. omisit hic, pro quo tamen recte in epigraphie posuerat, είρ, quo modo et hic et iurfra bis eadem epist. rescribendom. Significat autem sip lingua exotica idem quod vigiles, et exstat in Bibl. Græcis Danielis cap. IV, ubi et Theodoretus hoc annulat. Easdem has emendationes etiam ante me protulit vir diligentissimus in umni oflicio deque uis libris opt. mer. David læschelius in notis ad Chrysost. contra Judæos, quem honoris et amoris ergò nomino. Secundum hæc ergo erit etiam versio Lat. corrigenda. Ib. Pro δρῴη codd. Vat. 649 et Att. legunt δρων. Vers. seq., ἔμελλε δὲ κόπτεσθαι, melius ambo illi codd., ἔμελλε δ' ἐκκόπτεσθαι. Ρossit. Codd. filem, ὁ δὲ οὐ τοῦτον μόνον, etc. Ib. Τῆς βασιλείας των ουρανών. Melius in B. C. legitur, τῶν ἀνθρώπων, quod est etiam in textu Biblico. RITT.

ιάσατο. Οὐδεὶς γοῦν αὐτῶν ἐν ἀνέσει ὤν, τοιαύτας έρρηξε φωνάς· ἀλλ' ὁ μὲν γῆν, ὁ δὲ σποδόν, ὁ δὲ σκώληκα ἑαυτὸν ἀπεκάλεσεν. Εν δ' ἀμηχάνεις ἀπολειφθεὶς πειρασμοῖς, τὸν οἰκεῖον ἠναγκάσθη ἐκε φράσαι βίον, ἵνα μὴ δόξειεν πονηρῶν ἔνεκεν πραγμάτ των πάσχειν. Δεδοικότες γὰρ τὸ πονηρὰν παρὰ πολ λοῖς ἀνοήτοις, ἀφ᾽ ὧν ἔπασχον, κτήσασθαι δόξαν, μᾶλλον δὲ καὶ ἐνειδισθέντες, ὡς δι᾿ ἁμαρτίαν πάσχοντες, εἰς ταῦτα ἐξεβιάσθησαν, ὡς ἔφην, ἐλθεῖν τὰ βήματα. Οἱ γὰρ νοῦ καὶ φρονήσεως ἀμοιροῦντες, ἀπὸ τῶν συμφορῶν κατὰ τόνδε τὸν βίον συμπιπτουσῶν, καὶ βίον διαβάλλειν ειώθασιν· ὅπερ καὶ οἱ φίλοι τῷ γενναίῳ ἔφραζον Ἰώβ·. Οὐκ ἄξια ὧν ἡμάρτη και με μαστίγωσαι.» Καὶ τὸν ἅγιον δὲ Παῦλον, ἀνα δροφόνον τινὰ καὶ κακοῦργον ᾤοντο εἶναι, οἱ τὴν ἔχιν ἐκκρεμαμένην αὐτοῦ τῆς χειρὸς θεασάμενος βάρβαροι. Διὸ καὶ ἔλεγον·. Πάντως φονεύς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος οὗτος, ὃν διασωθέντα ἐκ τῆς θαλάσσης ἢ δίκη ζῆν οὐκ εἴασε.» Καὶ ὁ Σεμεεὶ δὲ ὁ ἀθυρόγλωττος ἐκεῖνος ἀνδροκτόνον τὸν Μελῳδὸν ἀπεκάλει, διωκόμε νον ὑπὸ τοῦ υἱοῦ, ἀπὸ τῆς συμφορᾶς, τὴν πονηρὰν ταύτην περὶ αὐτοῦ φέρων ψήφων. Μὴ τοίνυν μηδ' αὐτὸς πάντων καταψηφίζου τῶν ἐν συμφοραῖς· ἀλλά τινας νόμιζε καὶ διὰ στεφάνους ὑπομένειν. Εἰ δὲ θαυμάζεις καὶ διαπορείς, τὴν ψῆφόν σοι ταύτην ἐκ τοῦ οὐρανοῦ οἴσομεν. Τί οὖν ἔφη ὁ πάντων τὸ κράτης ἀνημμένος τοῖς οἰκείοις φοιτηταῖς; • Ἐν τῷ κόσμῳ [την] θλίψιν ἕξετε, ο Καὶ τῷ Ἰὼβ δὲ ἐρ μέθη·. Οίει με άλλως κεχρηματικέναι, ἢ ἵνα [μή] ἀναφανῇς δίκαιος; ο Οντως γὰρ ἂν ἀγαπᾷ Κύριος παιδεύει· ι μαστιγοῖ δὲ πάντα υἱὸν ὄν παρα δέχεται.» Καὶ οὐδὲν ἀπεικός. Οἱ γὰρ τῶν βασιλέων φίλοι, οὗτος μάλιστα παρακινδυνεύουσιν ἐν τοῖς που λέμοις, καὶ τραύματα ἔχουσι, καὶ ἀποδημίας σ. έλα λονται. Καὶ ταῦτά ἐστι μάλιστα τὰ ποιοῦντα αὐ τοὺς παρρησίαν ἔχειν πρὸς τὸν βασιλέα, καὶ ὡς ὁμοτίμῳ λοιπὸν τῷ ὑπεραναβεβηκότι κεχρῆσθαι· ἔχουσι γὰρ τὰ ἐν τοῖς σώμασι τραύματα, τῆς φιλία; ἐνέχυρα. Εἰ δὲ φαίης· Τί οὖν πρὸς τοὺς ὑποσκελ.- ζομένους διὰ ταῦτα; φαίην, ὅτι τοῦτο παρὰ τὴν ἄνοιαν αὐτῶν γίγνεται, καὶ οὐ παρὰ τὴν τοῦ πράγ· ματος φύσιν. Οὐ γὰρ ἐνταῦθα ἡ ἀντίδοσις τῶν πό νων, ἀλλὰ τὰ μὲν ἐνταῦθα ἆθλα, τὰ δὲ μετὰ ταῦτο Έπαθλα. Μὴ ζητείτωσαν τοιγαροῦν ἐν τῷ καιρῷ voces ab iis expressit. Neque enim quisquam ipsorum, dum a calamitatibus immunis fuit, in ejusmodi voces erupit: verum alius terram, alius cinerem, alius vermem se appellavit. At in gravissimis tentationibus derelicti, ne ob improbas et sceleratas actiones calamitatibus premi viderentur, vitam suam exponere necesse habuerunt. Nam cum metuerent, ne sinistram apud stolidos homines, ob ca quæ perpetiebantur, existimationem, colligerent, imo etiam, tanquam ob scelus perpetientes, probris atque convitiis incesserentur, ad hæc, ut dixi, verba venire coacti sunt. Etenim qui mentis ac prudentiae expertes sunt, ab iis calamitatibus, quæ in hac vita occurrunt, vitæ quoque criminandæ occasionem trahere consueverunt. Quod scilicet amici in egregium illum ac virtute præstantem virum Job dicebant: • Lenioribus, quam pro peccatorum tuorum merito, dagris affectus es.. Eden que modo sanctum Paulum grassatorem quemdam et facinorosum hominem esse barbari illi putabant, qui viperam de ipsius manu pendentem conspexerant. Unde etiam his verbis utebantur: • Prorsus homicida est homo hic, quem ereptumn emari uitio non sinit vivere.. Quin Semei quoque, ille, inquam, petulanti lingua præelitus, Psalinistam, cum a filio vexaretur, homicidam appellabat, ob ipsius nimirum calamitatem, ad improbam lanc de ipso sententiam ferendam adductus “. Quæ cum ita sint, noli tu quoque committere, ut eos omnes qui in calamitatibus versantur, condem ares: verum ita existima, nonnullos etiam esse, qui adipiscendarum coronarum causa perpetiantur. Quod si admiratione afliceris, atque addubitas, laac sententiam tibi e caelo feremus. Quidnam igitur ad discipulos suos ait ille, qui rerum ominium imperium obtinet? In mundo pressuram habebitis “.» Atque ad Job etiam dictum est: ● An putas me aliam ob causam oraculum edidisse, quam ut justus appareas 70? > Vere enim quem Deus anal castigat: et corripit omnem filium quem recipit.. Neque id sane absurdum videri debet. Nam etiam regum amici ipsi sunt, qui in bellis maxime periclitantur, et vulneribus afficiuntur, et peregrinationes suscipiunt. Eaque præsertim sunt, quæ fiduciam ipsis et auctoritatem apud regem con- τῶν ἀγώνων τὴν ἄνεσιν, μηδὲ συγχείτωσαν τους και ciliant, atque ut jam cum eo, qui superiorem dignitatis locum obtinet, tanquam cum ea, qui ejusdem t. σε 1! Reg. xvi, *Job IV, 07 Act. XXVIII, ρούς. Ἀλλ᾿ ἀσθενέστερος, φαίης ἂν ἴσως, εἰμί. Ἀλλὰ καὶ σοῦ προενόησεν ὁ Θεὸς, καὶ ἀπῄτησε 7. " Joan. xvi, 33. το Jub St., 3. τι Hebr. xi, 6. Καὶ τῷ Ἰὼβ δὲ ἐῤῥέθη. Deo nimirum ex nube seu turbine loquente, Jobi cap. XL, ubi in Graecis Bibliis ita hæc leguntur: Οίει δέ με μὴ ἄλ λως σοι κεχρηματικέναι ἢ ἵνα ἀναφανῇς δίκαιος; ει quidem addita interrogationis nota. Putas autem me non aliter tibi divinasse, an ut appareas justus? Mihi videtur rectius abfutura interrogatio, si quidem retineamus negativam µh, ut sit imperativa oratio; quasi dicat: Sic autem existimare debes, tibique persuadere, non alia de causa me tibi oraculum edidisse, quam ut justus appareas. Chrysostomus varie allegat locum aliquando addita, aliquando detracta negatione. Priore modo in oral. in terræ motum ac divitem et Lazarun: Οὐκ ἄλλως σοι οἴει με κεχρηματικέναι ἢ ἵνα ἀναφανῇς δίκαιος. Posteriore in oral, ad Stagirium: Αλλως με οίει κεχρηματικέναι σου, * ἵνα ἀναφανῇς δίκαιος; Quomodo eliam in cod. Bav. scriptumn reperi. Αι Billii editio habet, ή ἵνα μὴ ἀναφ. δίκ. et omittit σol. Ab his omnibus longe abeunt et fontes Hebr. et aliæ versiones. Βιττ.

EPISTOLARUM LIB. II. πολλοὺς καὶ τῶν πονηρῶν δίκας ἐνταῦθα, καὶ τῶν δικαίων ημείψατο τινας. Ωστε εἰ σκανδαλίζουσί σε εἰ ἐν θλίψει τῶν δικαίων, οἰκοδομείτωσάν σε οἱ ἐν ἀνέσει καὶ τιμῇ· καὶ εἰ ὑποσκελίζουσί σε οἱ ἐν εὐπραγίᾳ τῶν πονηρῶν, ὀρθούτωσάν σε οἱ ἐν κολάσει και τιμωρία. EPIST. CLXXXIII. gradus sit versentur, eficit. Ea quippe, quæ corpure gerunt, vulnera, amicitiæ pignora habent. Quod si dixeris, Quid igitur est, quod quidam ob eam causam auiuis offenduntur ac dejiciuntur? hoc 211 responderim, id ab eorum amentia proficisci, non ab ipsius rei natura. Neque enim hic est laborum præmium: verum hic quidem certamina, postea autem præmia. Quamobrem in certaminum tempore requiem, animique oblectamentum minime quærant,, nec tempora confundant. At imbecillior ego sum, fortasse diveris. Verum tibi quoque prospexit Deus, atque et in improbos mu tos hic animadvertit, et nonnullis item probis viris vicem rependit. Quare si tibi justi, qui in calamitate sunt, offensionem afferunt, fac te ii confirment, qui quiete atque honore fruuntur. Ac rursum si te improbi illi, quibus omnia secunda sunt, dejiciunt, erigant te illi qui in poena et cruciatu versantur. ΡΠ'. ΠΑΛΛΑΔΙΟ. Ὅτι μὲν οὐδεπώποτε ὅπου περὶ τῆς θείας θρησ CLXXX. PALLADIO. Quod, ubi de divina religione verba habenda σκείας εἰπεῖν ἐδέησεν, ἡττήθημεν, οὐδ᾽ ἀναισχυν- fuerint, nunquam superati fuerimus, nec impudenδεῖν ἐδάξαμεν, ἀλλ᾽ ἁπάντων κρατοῦμεν καὶ περίεσμεν τῷ λόγῳ, παντί που δῆλον. "Οτι δὲ πάντες, οὐχ οἷς λέγομεν, ἀλλ᾽ οἷς πράττομεν προσέχουσε, καὶ ἀπὸ τούτων φέρουσι τὴν ψῆφον, καὶ εἰ μὴ φανερως, ἀλλὰ κατὰ γνώμην μετ' ἐξουσίας ἀποφαίνονται, καὶ τοῦτο εἰδέναι χρή. Οὐκοῦν χρή σύνδρομον τῷ λόγῳ ἔχειν τὸν βίον, καὶ συμβαίνουσαν τῷ δόγ· ματι τὴν πολιτείαν, ἵνα μὴ, λόγοις νικώντες, τοῖς πράγμασιν ἡττώμεθα. ΡΟΔ'. ΔΙΔΥΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Έοικας ἐπιλελῆσθαί μου τῶν ἐντολῶν· ἐγὼ δὲ Liæ opinionem contraxerimus, verum omnes sermone ac disputatione vincamus, ac profligemus, cuilibet perspicuum est. Quod autem omnes ad ea, quæ facimus, non ea quæ dicimus, animum adjiciant, atque ab his sententiam ferant, ac si non aperte, animo saltem et cogitatione, libere ac pro potestate pronuntient, id quoque scire oportet. Quocirca curandum nobis est, ut vitam sermonis comitem, ac muneris nostri administrationem fidei, quam profitemur, consentaneam habeamus, ne alioqui sermonibus vincentes, rebus superemur. CLXXXI. DIDYMO PRESBYTERO. Mandatorum meorum memoriam abjecisse vide- οὐκ ἐπελαθόμην τῆς πρὸς σὲ διαθέσεως. Επιλήσο- ris: ego autem meæ erga te benevolentiae oblivione μαι δὲ, εἰ ἀκριβῶς μάθοιμι ἐκ προνοίας καὶ σπουδῆς, ἀλλὰ μὴ ἐξ ἀπάτης καὶ περιστάσεως, εἰς τοὺς φίλους πεπαγωνηκέναι. ΡΠΒ. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰ μὲν ἀληθῆ ἐστι τὰ ἀπαγγελθέντα, οἶμαί σοι ἀπολογίαν δικαίαν μὴ ὑπολελείφθαι. Ζητήσεις μὲν γὰρ ἔσω;, οὐχ ευρήσεις δέ. Εἰ δὲ ψευδή, μήνυε, ἵν' εἰς ἀπολογίας ἀνάγκην τοὺς καταμηνύσαντας περι στήσωμεν καὶ ἀπολογουμένους μὲν δεξώμεθα· τοῦτο δὲ μὴ ποιοῦντας τῆς ἑαυτῶν συνουσίας ἐξοστρακίσομεν. ΡΠΓ'. - ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Τὸ μὲν διὰ λόγων φιλοσοφείν, εὔκολον· τὸ δὲ διὰ πραγμάτων, δυσχερές. Διὸ καὶ τὸ μὲν τῶν ἀκουόν των οὐ καθικνεῖται, τὸ δὲ καθάπτεται. Τὸ μὲν γὰρ γέλωτα κινεῖ, τὸ δὲ ῥαθυμίαν ἀναστέλλει· καὶ τὸ μὲν εἰς ὀνείδη, τὸ δὲ εἰς ἐπαίνους τελευτᾷ. Καὶ τὸ μὲν ἐνοχλεῖ, τὸ δὲ δυσωπεῖ τοὺς ἀκούοντας· οὐκ οὖν οὐ λεκτέον τὰ πρακτέα μόνον, ἀλλὰ καὶ πρακλέον, εἴ γε μὴ μέλλοιμεν ονείδη τε ἕξειν, καὶ εὐ θύνας ὑφέξειν. minime affectus sum. Aliciar aulem, si illud cognitum et exploratum habuero, te dedita opera ac de industria, non autem errore quodam et casu in amicos debacchatum esse. CLXXXII. EIDEM. Si vera sunt que ad nos allata sunt, nullam tibi justam excusationem relictam esse arbitror. Ut enim fortasse quæras, haud tamen invenies. Si autem falsa, fac sciam: ut eos, qui hæc detulerunt, ad tibi satisfaciendi necessitatem adigamus, atque id quidem facientes suspiciamus, facere autem recusantes a nostro cœtu submoveamus. CLXXXIII. — ATHANASIO PRESBYTERO. Sermonibus philosophari promptum ac facile est: rebus autem arduum et difficile. Ac propterea illud auditorum animos minime penetrat, hoc autem cos perstringit: illud enim risum movet, hoc inertiam restringit: illud in probra, hoc in laudes desinit. 212 Illud tædio et molestia, hoc pudore auditores aliicit. Itaque curandum est, ut qua facienda sunt non modo dicamus, sed etiam faciamus ne alioqui et probra habeamus et pœnas sustineamus. Malim, ad sui defendendi necessitatem adigamus. Εἰς ἀπολογίας ἀνάγκην περιστήσωμεν. Billius, ad tibi sotisfaciendi necessitatem adigamus. RITT.

CLXXXIV. THEONI EPISCOPO. Habet quidem virtus non modo præmium, ut ais, sed etiam coronam ac celebrem et luculentam gloriam. Τu vero minime facere debes, ut in unaquaque ipsius specie, an mercedem habeat, curiosius inquiras. Major enim ei merces constituta erit, qui non mercedis causa boni aliquid efcit. Nam si vere studio virtutis atque amore tenereris, scires profecto, etiam submota mercede virtutem ipsam mercedem et coronam ac decus et ornamentum esse, ac mercedem in seipsa habere. Quoniam autem ut mercenarius de mercede nimium anxie ac jejune urges, suspicionem audientibus præbes, te, nisi merces esset, minime facturum fuisse, ut virtutem coleres. Cæterum, quomodocunque de hac re censueris, virtutem cole, quæ sui amantes ac studiosos et hic claros, et illic clariores rediit. CLXXXV. ZOSIMO PRESBYTERO. Jocari potius, quam serio loqui videris. Ut ut autem libeat (dicam enim quod verum est, nec reticebo), quandoquidem quotidie quæris: Quid igitur faciendum est? ego vicissim ex te quæram: Quid igitur dicendum est? Nam si nec ab inertia nec a luxu absistas, nec a communibus rebus manum abstineas, nec pecunias congerendi, atque ex alienis calamitatibus commoda tua comparandi, alque, quæ pauperum sunt, avertendi finem facias, quid dicam non habeo. Sin autem vere ac serio percunctaris ut intelligas, haec quæ facis facere desine: atque ita facilius et citius improbitatem deposueris. CLXXXVI. ISIDORO DIACONO. De incomprehensibili. ΡΙΔ'. — ΘΕΟΝΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εχει μὲν ἡ ἀρετὴ οὐ μόνον μισθόν, ὡς φής, ἀλλὰ καὶ στέφανον καὶ κλέος ἀοίδιμον. Σὺ δὲ οὐκ ἂν εἴης δίκαιος ἐφ' ἑκάστῳ εἴδει αὐτῆς πολυπραγμονεῖν, εἰ Έχει μισθόν. Μείζων γὰρ ἔσται ὁ μισθὸς τῷ μὴ διὰ μισθὸν ποιοῦντι. Εἰ γὰρ ὄντως ἦσθα φιλάρετος, ᾔδεις ἂν ὅτι καὶ χωρὶς ἀμοιβῆς αὐτὴ ἡ ἀρετὴ μια σθός ἐστι, καὶ στέφανος, καὶ ἐγκαλλώπισμα, ἐν αὐτῇ τὴν ἀμοιβὴν ἔχουσα. Αλλ' ἐπειδή (ώς) όντως μια σθωτὸς ἀκριβολογῇ περὶ μισθοῦ, ὑπόνοιαν παρέχεις τοῖς ἀκούουσιν, ὅτι εἰ, ὑποθέσεως χάριν, μὴ ἦν με σθός, οὐκ ἂν ἀρετὴν ήσκησας. Πλὴν ὅπως ἂν δι καιοῖς, ἄσκει ταύτην, τὴν κανταῦθα λαμπρούς, κάτ κεῖσε λαμπροτέρους τοὺς οἰκείους ἐραστὰς ἀποφαίνουσαν. ΡΠΕ. — ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Εοικας παίζειν μᾶλλον, ἢ σπουδάζειν. Πλὴν ὅπως ἂν δικαιοῖς (εἰρήσεται παρ' ἐμοῦ τἀληθὲς, καὶ οὐ κεκρύψεται), ἐπειδὴ ἑκάστοτε ἐρωτᾷς· Τί οὖν χρὴ ποιεῖν; ἐγώ σε ερήσομαι· Τί οὖν χρὴ λέγειν; Εἰ γὰρ μήτε τῆς ῥαθυμίας, μήτε τῆς τρυφῆς ἀπόσχοιο, μήτε τῶν κοινῶν ἀφέξοιο, μήτε τοῦ χρηματίζεσθαι ἀποσταίης, μήτε τοῦ τὰς ἀλλοτρίας γεωργείν συμφοράς, καὶ τὰ τῶν πενήτων σφετερίζεσθαι, οὐκ ἔχω τί λέγειν. Εἰ δ' ἀληθῶς ἐρωτᾷς μαθεῖν βουλόμενος, ταῦτα μὴ ποίει ἃ νῦν ποιεῖς, καὶ ῥᾷον καὶ θάττον τὴν κακίαν ἀπαμφιάσιο. ΙΣΙΔΟΡΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Περὶ ἀκαταλήπτου. Τὸ θεῖον καίτοι φανότατον ὂν, καὶ ἡλίου πολλῷ λαμπρότερον, ἰδεῖν μὲν ἀδύνατον· οὐδὲ γὰρ θνητοῖς δμμασίν ἐστι χωρητὸν, νοεῖν δ' οὐκ ἀδύνατον· νῷ γὰρ μάλιστα καθαρῷ τὰς ἑαυτοῦ ἀκτῖνας διὰ τῆς προνοίας επιπέμπει· καταλαβεῖν δὲ δυσχερέστατον· παντὸς γὰρ τοῦ νοουμένου μεῖζόν ἐστι καὶ ὑψηλότε ρον· εὐμενὲς δ' ἔχειν, ῥᾴδιον· ἀρετὴν γὰρ ἀσπάζεται καὶ φιλεῖ. Εἰ τοίνυν ἐθέλομεν τὸ πᾶσιν ἀχώρητον χωρῆσαι, καὶ ἀξιωθῆναι χρήματος πᾶσαν ὑπερβαίνον τος ἀξίαν· σωφροσύνῃ, καὶ δικαιοσύνῃ, καὶ φρονήσει, Divinum Numen, etsi clarissimum, ac sole longe splendidius, cernere quidem impossibile est (neque enim in mortalium oculos cadit), animo autem concipere haudquaquam impossibile (menti quippe ab omni labe quam maxime puræ radios suos per providentiam immittit), comprehendere autem prorsus difficile (omnibus enim rebus quæ animo el ratione intelliguntur, majus est ac sublimius), benignum vero ac placidum habere pronum et facile. Virtutem quippe amat et exosculatur. Quamobrem si nobis cordi est, id quod captum excedit, capere, καὶ ἀνδρία, καὶ ταῖς ἄλλαις ἀρεταῖς ἑαυτοὺς κοσμή ac rem dignitatem omnem superantem consequi, temperantia, justitia, prudentia, fortitudine, aliisque virtutibus nos ipsos exornemus. Neque enim aptiorem sibi ac familiariorem sedem ullam, quam puram et castam animam esse constituit. Eoque eliam nomine ait: c Inhabitabo in eis, et inambulabo 78. 213 CLXXXVII. PALLADIO DIACONO. Etsi grave atque acerbum vulnus est, atque immortalem mortem accersit, tamen si divinum auxi18 Levit. xxv, 12; 11 Cor. vi, 16. σωμεν. Ψυχῆς γὰρ ἁγνῆς τόπον οἰκειότερον καὶ πρεπωδέστερον οὐχ ὁρίζεται· διὸ καὶ ἔφη· • Ἐνοικήσω ἐν αὐτοῖς καὶ ἐμπεριπατήσω.» POZ'. -U ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰ καὶ χαλεπὸν τὸ τραῦμα, καὶ θάνατον ὠδίνει τὸν ἀθάνατον, ἀλλ' εἰ καλέσειας τὴν θείαν συμμαχίαν Ante οὐχ ὁρίζεται adduut ἐπὶ γῆς duo codd. Vat. 649 et Alt. Possi.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CLXXXVIII. τὴν καὶ παθῶν καὶ πάσης περιγιγνομένην κακίας, lium, quod et turbidos animi motus, et vitium οὐδ' ίχνος λελείψεται τοῦ τραύματος. ΡΚΗ. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. omne vincit ac profligat, imploraris, ne vestigium quidem vulneris relinquetur. CLXXXVIII. ISIDORO DIACONO. Καὶ ἐκ τῶν λεχθησομένων, ὦ φρονήσεως τέμενος! Ex bis quoque quæ dicturi sumus, o prudentiæ γνοίης ἂν ἀκριβῶς τῶν τε θείων καὶ τῶν ἀνθρωπί- delubrun! quid inter divinas et humanas leges disνων νόμων τὸ διάφορον. Οἱ μὲν γὰρ ἱεροὶ χρησμοί criminis sit perspicue intelligere queas. Etenim τὰ δέοντα καὶ πρέποντα νομοθετήσαντες, ἐν ἀρχῇ divina oracula, ea quæ honesta et consentanea καὶ ἐν τῇ πρώτῃ ἡλικίᾳ τοὺς διδασκάλους ἐφιστᾶσι sunt sancientia, in principio atque in prima ætate τῆς ἀρετῆς, κωλύοντες εἰσκωμάσαι τὴν πονηρίαν. virtutis magistros preliciunt, quo videlicet improΟὗτος γὰρ ἄριστος διδασκαλίας τρόπος, οὐκ ἐπιτρέ- bitati aditum intercludant. Nam haec demum optima ψαντας πρότερον κρατῆσαι τὴν κακίαν, ὕστερον μη- doctrinæ ratio est, non cum prius vitium doniiχανάσθαι ὅπως ἐξελαθείη· ἀλλ' ἐν προοιμίοις πάντα nari permiseris, postea in eam curam incumbere ποιεῖν καὶ πραγματεύεσθαι, ὥστε ἄβατον αὐτῇ εἶναι· ut eliminetur: verum statim ab ipso initio quidvis τὴν ἀνθρωπείαν φύσιν. Οἱ δ' ἔξωθεν νομοθέται τότε agere ac moliri, ut ne ipsi aditus ullus ad bumaρυθμίζουσιν αὐτὴν, ὅταν διαστραφείσα τύχῃ. Οὐ γὰρ nam naturam pateat. At externi legum lateres tum ἀνδράσι γενομένοις κολάσεις ἀπειλεῖν ἐχρῆν, ἀλλὰ denique eam componunt ac moderantur, cum deπαῖδας όντας ρυθμίζειν καὶ ἀναπλάττειν, καὶ οὐκ pravata fuerit. Non enim ad virilen ætatem proveἂν ἴσως τῶν μετὰ ταῦτα ἐδέησεν ἀπειλῶν. Νυνὶ δὲ etis pœnas minari oportebat, verum puerilem ælaεαυτὸν γίνεται, οἷον ἂν εἴ τις τῷ μέλλοντι ὑπὸ ληtem agentes effingere atque componere. Sic quippe στῶν ἀναιρεῖσθαι, μὴ βοηθοίη μέν, μηδὲ λέγοι, ὅπως fortasse minis postea baudquaquam opus habuisαὐτῶν ἀπαλλαγείη, ἡμιθνῆτα δὲ γενόμενον τιμων sent. Nunc vero perinde fit, ac si quis ei qui a ροῖτο· ἢ ὡς ἄν τις ἰατρὸς μήτε ὑγιαίνοντι προφυ latronibus obtruncandus esset, nec opem ferat, nec λακτικὸν ὀρέξεις βοήθημα, μήτε ἀρχομένῳ τῆς ἀρ quonam pacto ex eorum manibus elabatur, dicat, φωςτίας τῷ νοσοῦντι φράζει, μηδὲ πράττοι δι' ὧν vulneribus autem confectum ac pene exanimem ἀπαλλαγήσεται τῆς νόσου διαφθαρέντι δὲ καὶ ἀν ulciscatur; aut quemadmodum si medicus quisηκέστως ἔχοντι μυρία νομοθετοίη. Εἰ δὲ πολλοὶ piam nec sano et incolumi ad præcavendum morμᾶλλον τούτους ἢ ἐκείνους δεδοίκασι, θαυμαστὸν οὐ bum adjumentum ullum porrigat, nec ægrotare δέν. Οἱ μὲν γὰρ τῷ αὐτίκα μάλα τὴν κόλασιν ἐπιincipienti, aliquid quo morbum propulset, dicat φέρειν τοὺς παχυτέρους φοβοῦσιν· οἱ δὲ τῷ aut faciat, corrupto autem atque ita affecto, ut ὀλιγάκις μὲν ἐνταῦθα, πάντως δ' ἐκεῖσε κολάζειν nulla ratione curari possit, innumera remedia præκαταφρονοῦνται. Τὸ γὰρ μέλλον ὀλίγοις δή τισι τοῖς scribat. Quod si multi has potius quam illas leges διορατικώτερον ἔχουσι τὸν νοῦν, καὶ τὴν τῶν πραγ pertinescunt, haud mirandum est. Nam hæ, quia μάτων ἀκριβῶς καθορῶσι φύσιν, ἔστιν εὐσύνοπτον. pœnam quam celerrime inferunt, crassiores terΟἱ γὰρ πλεῖστοι, εἰ καὶ λόγοις ὁμολογοῦσι, τοῖς ἔρ ront: illæ autem, quia raro in hae vita, omnino τοῖς ἀρνοῦνται. Δι' ὧν γὰρ πράττουσιν, & νοοῦσι autem in futura, cruciant, contemnuntur. Futurum κηρύττουσιν· οἶγε οὐ μόνον τοῦ σώματος μὲν και etenim paucis duntaxat quibusdanı, hoc est ¡is qui μιδῇ ἐπιμέλονται, τῆς δὲ ψυχῆς ἀμελοῦσιν, ἀλλὰ oculatiore mente sunt, ac rerum naturam plane καὶ ἀνθρώπων μὲν ὁρώντων, αἰσχύνονται πλημμε- perspiciunt, conspicuum est. Namn plerique, etiamsi λεῖν· τοῦ δὲ Θεοῦ οὐ μόνον ἐφορῶντος, ἀλλὰ καὶ verbis confitentur, factis tamen negant. Per ea πάντα περιέχοντος, οὐ μόνον οὐκ ἐρυθριῶσιν, ἀλλὰ enim quae faciunt, ea, quæ cogitant, prædicant; καὶ ἀδιὼς ἁμαρτάνουσιν. Οὐ μόνον δὲ τοῦτο τῶν quippe qui non modo corporis ingentem curan▷ πολλῶν δείκνυσι τὴν λύτταν, ἀλλὰ καὶ τὸ ῥηθησά- Berant, cum interim animum negligant, sed etiam μενον. Πολλοὶ γὰρ κατὰ μὲν τοῦ Θεοῦ ὀμνύντες, cernentibus quidem hominibus quominus peccent, ἐπιορκοῦσι, κατὰ δὲ τῆς τῶν παίδων κεφαλῆς οὐδ᾽ pudore deterrentur: Deo autem non modo inspeὁμόσαι τολμῶσι Τίς οὖν τούτοις τιμωρία ctante, sed etiam omnia complexu cuo continente, ἐφάμιλλος ἐν τῷ βίῳ τούτῳ ἐπινοηθείη; Οὐκ ἔστιν adeo non erubescunt, ut etiam citra omnem meεὐδὲ μία. Διὸ εἰκότως ἐκεῖσε ἡ κρίσις ἠπείληται καὶ tum peccent. Nec vero id duntaxat permultorum ήρτηται. furorem ac rabiem ostendit: sed id etiam quod dicturus sum. Mulli enim per Deum jurantes, perjurii crimine sese devinciunt, 214 per aliorum autem capul ne jurare quidem audent. Quænam igitur his in hac vita satis digna pœna excogitari queat? Nuila omnino est. Ac proinde merito illic pœna denuntiata et suspensa est. G Pro παχυτέρους codd. Vat. 649 et Αll. ταχυτέρους legunt. Possit. De ista hominum perversitate Seneca cliaum conqueritur. Rurr.

CLXXXIX. ΑΜΜΟΝΙΟ. S. ISIDORJ PELUSIOTE In hoc, e Sol non occidal super iram vestram 78. Quoniam cum iracundia rationis, quæ aurigæ munere fungitur, habenas infregit, hominis mentem extra naturæ terminos plerumque transversam agit: idcirco Paulus hujusmodi lapsui excogitata, non modo optima, sed etiam celerrima medicina, his verbis usus est: «Sol non occidat super iracundiam vestram; › hoc est, antequam sol in occasuun vergat, naturam agnoscite, furorem exstinguite, arrogantiam comprimite, cognationem ac propinquitatem, quæ etiam feris dominatur, complectimini, ne nos interjecta morbum immedicabilem efficiat. Nam tum diabolus, idoneum tempus nactus, ea, quæ contigerunt, magis inflammal, ad ultionem irritat, ad inimicitiain exstimulat, ad accusationes excitat, injuriarum memoriam parit, innumeraque hinc mala procreat. Nam quod divus Paulus, ut haec exscinderet, dissidentes quam orissime inter se reconciliari jusserit, ex eo patet, quod mox subjunxit: Nolite locum dare diabolo, qui exiguos affectus magnos occulte reddit, eaque quæ facile curari possunt, vix aut etiam nullo modo curabilia efficit. CXC. ISALE MILITI. Ne committas, optime vir, ut felicitas, quæ tibi divine lenitatis beneficio commissa est, id tibi afferat, ut ab officio excedas, atque extra naturæ terminos exsilias. Quin potius id cura, ut ea ad eorum cogitationem te ducat, atque intra ea te concludat, ne alioqui immaniter peccans, immanes quoque pœnas persolvas. CXCI.· EIDEM. Ne animos attollas, nec quædam humanæ naturæ modulo sublimiora tibi animo fingas, ne alioqui, cum mediocribus etiam lapsus fueris, sublimius exaggeretur tua calamitas. CXCII. LAMPETIO EPISCOPO. ∙In illud, ‹ Magnum mysterium pietatis*. › ΡΠΘ'. ΑΜΜΩΝΙΟ. Εἰς τὸ, «Ο ἥλιος μὴ ἐπιδυέτω ἐπὶ παροργισμῷ ὑμῶν.» Ἐπειδὴ ὅταν ὁ θυμὸς τὰς ἡνίας τοῦ ἡνιοχοῦντος λογισμοῦ ἀποῤῥήξῃ, ἔξω τῶν τῆς φύσεως ὅρων ἀπάγει πολλάκις τοῦ ἀνθρώπου τὸ φρόνημα, Γασιν τῷ τηλικούτῳ πταίσματι οὐ μόνον ἀρίστην, ἀλλὰ καὶ ταχίστην ἐπινοήσας ὁ Παῦλος ἔφη· ι Ο ήλιος με ἐπιδυέτω ἐπὶ τῷ παροργισμῷ ὑμῶν,» τουτέστι, πρό τοῦ τὸν ἥλιον εἰς δυσμάς χωρῆσαι, ἐπίγνωτε τὴν φύσιν, σβέσατε τὸν θυμόν, καταστείλατε τὸ φρόνημα, ἀσπάσασθε τήν συγγένειαν τὴν καὶ θηρίων κρατοῦσαν, ἵνα μὴ μεσολαβήσατα ἡ νύξ ἀνήκεστο ἐργάσηται τὸ πάθος. Τότε γὰρ εὑρὼν καιρὸν ἐπισ τήδειον ὁ διάβολος, ἐξάπτει μὲν πλέον τὰ γεγενη μένα, παροξύνει δὲ εἰς ἄμυναν, ἐρεθίζει δὲ εἰς ἔχθραν, διεγείρει δ' εἰς κατηγορίας, κατασκευάζει δὲ μνησικακίαν, καὶ μυρία τίκτει ἐντεῦθεν κακά. Οτι δὲ ταῦτα ἐκκόπτων ὁ θεσπέσιος Παῦλος, ἐκέ λευσε ταχίστην γενέσθαι τὴν καταλλαγήν, ἐπε ἤγαγε· Μηδὲ δίδοτε τόπον τῷ διαβόλῳ, τῷ τὰ με κρά πάθη μεγάλα λεληθότως κατασκευάζοντι, καὶ τὰ εὐματα δυσίατα ἢ καὶ ἀνίατα παρασκευάζοντ.. PL'. ΠΣΑΙΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ. Μὴ [4] εὐημερία, ὦ βέλτιστε, ἡ ἐκ τῆς θείας μακροθυμίας σοι συγχωρηθεῖσα, ἐκφοιτᾷν σε τοῦ πρέποντος παρασκευαζέτω, μήτε μὴν τῶν τῆς φύσεως ἐξακοντιζέτω ὅρων, ἀλλὰ μᾶλλον εἰς ἔννοιαν αὐτῶν ἀγέτω, καὶ εἴσω αὐτῶν περικλειέτω, ἵνα μὴ ὑπερόρια πταίσας, ὑπερορίους ἀπαιτηθείης καὶ τὰς δίκας. PLA'. Μὴ μέγα φρόνει, μηδ' ὑπερφυή φαντάζου, ἵνα μὴ μεγαλοφυέστερον ἐκτραγῳδηθῇς, ἐκπεσὼν καὶ τῶν μετρίων. ΡΕΒ. — ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΩ. Εἰς τὸ εἰρημένον, «Μέγα ἐστὶ τὸ μυστήριον τῆς εὐσεβείας.» Μέγα ἐστὶν ὄντως τὸ τῆς εὐσεβείας μυστήριον, ὡς καὶ ὁ μυσταγωγός έγραψε Παῦλος, οὐχ ὡς ἀγνο Magnum revera pietatis sacramentum est, quemadmodum etiam sacrorum antistes Paulus scripto prodidit: non quod omnino incognitum sit, sed ούμενον παντάπασιν, ἀλλ' ὡς οὐδενὶ ἐφικτόν. Παντός quod a nemine comprehendi queat. Omnem quippe, et sermonis et mentis vim excedit. 215 Nain si puerulus matrimonii fructus est, quonam pacto virgo matrinionii fructum edidit? Quonam pacto id quod interitui obnoxium est, cum eo quod interitum nescit, copulatum est? Quonam pacto in eo quod circumscriptum est, id quod a circumscriprione alienum est intelligitur: sic inquam, ut nec divina et labis omnis expers natura decrementi " Ephes. iv, 26. "I Tim. 111, 16. γὰρ ἐπέκεινα καὶ λόγου καὶ νοῦ καθέστηκεν. γὰρ γάμου καρπὸς τὸ παιδίον, πῶς ἡ παρθένος καρπὸν γάμου ἔδειξε; Πῶς ἡνώθη τὸ φθαρτόν τῷ ἀφθάρτῳ; Πῶς ἐν τῷ περιγράπτῳ νοεῖται τὸ ἀπερί γραπτον, οὔτε τῆς θείας καὶ ἀκηράτου ἐλαττουμένης φύσεως, καὶ τοῦ θνητοῦ ἀφράστῳ τινὶ λόγῳ καὶ ἑρμηνείας κρείττονι, τὴν τιμὴν δεχομένου; Πῶς ὁ παθὼν ἔσωσε, καὶ ὁ ἀποθανών ἤγειρε, καὶ ὁ ὑβρισθείς τετίμηκε τῇ ἀνωτάτω τιμῇ, καὶ ὁ σταυρωθεὶς κατα VARIÆ LECTIONES ET NCTÆ. Extecór. Bill., cum lapsus fueris; malim, cum excideris. Ritt.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CXCVII. 6$2 όρας εξήρπασε, μᾶλλον δὲ τὴν ἁμαρτίαν καὶ τὸν θά- quidquam patiatur, et quodl mortale est, motio να τον εσταύρωσε; quodam, qui nullis verbis exprini potest, omnenque interpretationis vim superat, honorem accipiat? Quonam pacto, qui passus est, salutem altulit; qui mortem oppetiit, excitavit; qui contumeliis affectus est, summo honore condecoravit; qui cruci affixus est, ab exsecratione eripuit; vel, ut rectius loquar, peccatum ac mortem in crucem sustulit? ΡΗΓ. — ΘΕΟΔΩΡΟ. Οτι τοὺς ἐν ἀρετῇ (Γ. ἐναρέτους) καὶ ὑπονοηθῆναι εἰς τι φαύλον, λίαν ἀφόρητον. Ὑπονοηθῆναι ἐφ᾽ οἷς οὐ προσῆκον, τοῖς μὲν εἰς ἄκρον ἀρετῆς ἐληλακόσι, μεγίστην έχει συμφοράν τὸ δὲ καὶ κριθῆναι, τοῖς σεμνοτέροις· τὸ δ' ἀλῶναι, καὶ τοῖς ἀναλγήτως διακειμένοις. ΡΕ Δ'. - ΑΛΕΞΑΝΔΡΟ. Περὶ ἀγνωμοσύνης. Οἱ ὑπὲρ ὧν χάριτας εἰδέναι ὀφείλουσιν, ὑπὲρ τούτων ἐγκαλοῦντες πάντας τοὺς τῆς ἀγνωμο σίνης ὑπερβαίνουσιν ὄρους. Δέον γὰρ, εἰ καὶ μὴ ἔργοις οἷοί τέ εἰσι, λόγοις εὐχαρίστοις ἀμείβεσθαι, ἐγκλήματα ῥάπτουσι. PLE. TO AYTO. Οἱ πᾶσαν τὴν Παλαιὰν Διαθήκην εἰς τὸν Χριστὸν μεταφέρειν πειρώμενοι, οὐκ ἔξω αἰτιάσεως εἰσιν. Επείπερ καὶ Ἕλλησι, καὶ τοῖς μὴ ἐγκρίνουσιν αὐτὴν αἱρετικοῖς ἰσχύειν ἐν τῇ καθ᾿ ἡμῶν διδόασι μάχη. Τὰ γὰρ μὴ εἰς αὐτὸν εἰρημένα ἐκβιαζόμενοι, καὶ τὰ ἀδιάστως εἰρημένα υποπτεύεσθαι παρασκευάζουσι. Δι' ὧν γὰρ ἐκεῖνοι αὐτοὺς ἀνατρέπουσιν ὡς παρα ποιοῦντας, διὰ τούτων καὶ ἐν τοῖς διαρρήδην περί αὐτοῦ εἰρημένοις νικάν νομίζονται. Ἐγὼ δὲ ἀναγκαίως φημὶ ἀμφότερα γεγενήσθαι, τό τε μὴ πάντα λελέχθαι περὶ αὐτοῦ, καὶ τὸ μὴ παντελῶς τὰ κατ' αὐτὸν σεσιγῆσθαι. Τοῦτο γὰρ ἐλυσιτέλει, τὸ μήτε δι' ὅλου περὶ τοῦ Χριστοῦ λέγεσθαι ἀνθρώποις, καὶ περὶ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἀμφιβάλλουσι καὶ λέγουσι • Ποίησον ἡμῖν θεούς· μήτε παντάπασιν ἀποτε σιωπῆσθαι, διὰ τὸν τῶν ἀπιστησόντων Ιουδαίων ἔλεγχον, καὶ τὴν τῶν πιστευσόντων βεβαίαν ἐλπίδα. PLG'. —. TQ ArtQ. Τὴν συνθήκην, τουτέστι τὴν ἐπαγγελίαν, διαθή κὴν ἡ θεία καλεῖ Γραφή, διὰ τὸ βέβαιον καὶ ἀπαράβατον. Συνθῆκαι μὲν γὰρ πολλάκις ἀνατρέπονται, διαθῆκαι δὲ νόμιμοι οὐδαμῶς. ΡΙΖ. ΗΣΑΙΑ Περὶ ἀθυμίας (Γ. ραθυμίας). Ἐπειδὴ ἃ μὲν προσεἶναι ἑαυτοῖς βουλόμεθα, "Exod. xxxii, 1. CXCIII. — THEODORO. Virtute præditis in suspicionem mali venire, valde esse intolerabile. De rebus parum honestis in suspicionem venire, his quidem, qui ad virtutis arcem pervenerunt, masium calamitatis loco est; judicari autem, honestioribus et gravioribus; deprehendi vero, iis quoque qui stupore atque indolentia laborant. CXCIV. ALEXANDRO. De ingratitudine. Qui rerum earum causa, ob quas gratiam habere debent, alicui succensent, omnes ingratitudinis terminos excedunt. Nam cum, si rebus ipsis nequeunt, grata saltem oratione vicem rependere teneantur, ipsi contra crimina concinnant. EIDEM. Qui universum Vetus Testamentum ad Christum transferre conantur, reprehensione minime carent. Siquidem et gentilibus, et hæreticis illis, qui il repudiant, in sua adversum nos concertatione robur suppeditant. Nam duni ea, quæ de ipso minime dicta sunt, per vim intorquent, hoc eficiunt ut que de eo haudquaquam contorte dicta sunt, in suspicionem veniant. Per quæ enim illi hos, ut verborum sensum intorquentes, evertunt, per eadem in his quoque, quæ perspicue de eo dicta sunt, superiores esse existimantur. Ego vero necessario utrumque contigisse aio, nempe, nec cuncta de ipso dicta esse, nec rursum de eo nullum omnino sermonem habitum fuisse. lloc enim conducebat, ut nec omnino de Christo apud eos homines, qui de Deo etiam ac Patre aubigebant, ac dicebant, ο Fac nobis deos 78, verba fierent: nec rursum, tum ad convincendos Judæos, qui fidem minime adhibituri erant, tum ad eorum, qui credituri erant, confirmandam spem, omnino sileretur. CXCVI. EIDEM. Pactum, hoc est pollicitationem, Scriptura sacra testamentum appellat, propter inviolabilem firmitatem atque constantiam. Pacta quippe frequenter evertuntur; legitima autem testamenta uon item. 216 CXCVII. - ISALE. De marore animi. Quoniam quæ nobis adesse volumus, eadem quoVARIE LECTIONES ET NOTÆ. Εγκαλούντες. Bill., alicui succensent; melius pulo et significantius, crimen intendunt. RITT. Post διὰ codd. Vat. 649 et All inserunt τε. PossIN.

que vera esse existimamus, molestarum autem re- ταῦτα καὶ ἀληθῆ εἶναι ἡγούμεθα τῶν δὲ rum memoriam facile propellimus, huic nimirum rei, quam fieri nolumus, plus tribuentes: idcirco iis rebus, quæ jucunditatis speciem habent, frui sperantes, eas quæ cum molestia et acerbitate conjunctæ sunt, vitaturos nos esse arbitramur: ac præsertim cum res secundæ tristium minas consoJantur. Socordia quippe oblectamento roborata, ipsius quoque naturæ oblivionem quodammodo affert, atque extra ipsius terminos jaculatur. Quod si quis socordiam exstinxerit, rectas cogitationes, quæ et jus et judicium confirment, pullulantes statim conspiciet. CXCVIII. APOLLONIO EPISCOPO. In Illud: ‹ Simile est regnum cœlorum grano sinapis ".» Divinissimum, o vir erudite, Patris Verbum, divinam quoque suam prædicationem regnum appellat, utpote cœlorum regnum parturientem. ‹ Simile est regnum culorum grano sinapis, quod minus quidem est omnibus seminibus, cum autem creverit, majus est omnibus oleribus. Quod autem ait, hanc sententiam habet: Ex parva (viles enim dictiones sunt) in eam magnitudinem excrescet, ut omni gentilium eruditioni ac sapientiæ obscuritatem afferat. Quod etiam contigit. Attico enim lepore manans error, atque acriter argumentans, sermonis rusticitate laboranti veritati cessit. δυσκόλων ῥᾳδίως ἀποκρουόμεθα τὴν μνήμην, τῷ μὴ βούλεσθαι γενέσθαι, τὸ πλέον νέμοντες· διὰ τοῦτο τῶν δοκούντων χρηστῶν ἀπολαύειν ἐλπίζοντες, τὰ, δυσχερή διαδιδράσκειν οἰόμεθα· καὶ μάλιστα όταν εὐπραγία παραμυθῆται τῶν σκυθρωπῶν τὴν ἀπει λήν. Ἡ γὰρ ῥαθυμία τῇ ἀνέσει [νευρουμένη] ἀμνημονεῖν πως, καὶ τῆς φύσεως παρασκευάζει, καὶ ἔξω τῶν ὅρων αὐτῆς ἀκοντίζει. Εἰ δέ τις τὴν βαθυμίαν σβέσειεν, εὐθὺς βλαστάνοντας έψεται τοὺς ὀρθοὺς λογισμούς, τοὺς καὶ τὸ δίκαιον καὶ τὴν κρίσιν βε βαιοῦντας. ΡΗ. — ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον, ο Ομοία ἐστὶν ἡ βασιλεία των οὐρανῶν κόκκω σινάπεως.» Ο θειότατος, ὦ σοφέ, τοῦ Πατρός Λόγος καὶ τὸ θεῖον ἑαυτοῦ κήρυγμα βασιλείαν καλεῖ, ὡς ὠδῖνον τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν. Ομοία γάρ ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινάπεως, ο μικρό τερον μέν ἐστι πάντων τῶν σπερμάτων· ὅταν δὲ αὐξηθῇ, μεῖζον τῶν λαχάνων γινέται. Ο δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν· ὅτι, Ἀπὸ μικροῦ εὐτελεῖς γὰρ αἱ λέξεις) τοσοῦτον αὐξηθήσεται, ὡς πᾶσαν Ελληνι κὴν ἀποκρύψαι σοφίαν. ύπερ οὖν καὶ ἐγένετο. Αττικίζουσα γὰρ ἡ πλάνη, καὶ δεινῶς συλλογιζομένη, ἀγροιχιζομένῃ τῇ ἀληθείᾳ παρεχώρησεν. Ρηθ. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰκότως μὲν ἀγανακτεῖς, μισοπονηρίας τέμενος 1 ἐπειδήπερ ὁ κατὰ ἀντίφρασιν, ὡς φῆς, τῆς ἀσε δείας Εὐσέβειον ἑαυτὸν καλέσας (οὐδὲ γὰρ τοῦτο εἶχεν ἐξ ἀρχῆς τοὔνομα) φαυλόν τι καὶ πεπατημένον πρᾶγμα τὴν ἱερωσύνην ἡγησάμενος, καὶ τοῖς τὰ αὐτὰ αὐτῷ ὁρῶσι, ταύτην νέμειν τολμᾷ, τοὺς μὲν πάσης τιμῆς ἀξίους εξοστρακίζων, τοὺς δὲ μηδ' ἐν λαϊκοῦ τάξει τελεῖν δικαίους, εἰς τὸ σεπτὸν θυσιαστήριον ἀνάγων διπλῆ τοῦτο, τόγε εἰς αὐ τὸν ἦκον, καθυβρίζων, τῷ τε τοὺς ἀξίους ἀπείργειν, τῷ τε τοὺς ἀναξίους ἐγκρίνειν. Ἀλλ᾽ ἴσθι, ὅτι οὐκ οἴσει ταῦτα εἰς τέλος ὁ πανεπόπτης ὀφθαλμός, νῦν μὲν δι' ἀγαθότητα μακροθυμῶν, ὕστερον δὲ σφόδρα ταύτας αὐτὸν ἀπαιτήσων δίκας. CXCIX. HERMOGENI EPISCOPO. Merito quidem stomacharis, o improborum odii delubrum: quod is qui per impietatis antiphrasim, ut ais, seipsum Eusebium appellavit (neque enim ab initio id ei nomen erat), vilem aliquam rem et protritam sacerdotium esse arbitratus, illud quoque iis, qui eadem quæ ipse flagitia perpetrant, tribuere non veretur, iisque,qui omni honoris genere digni sunt, expulsis, eos, qui ne in laicorum quidem classe ac numero censeri merentur, ad venerandum altare subvebit, ac duplici nomine ipsum, quantum in se est, contumelia et dedecore aficiens, nempe, quod et dignos arceat, et indignos in sacrum ordinem ascribat. Verum illud scito, non semper id laturum oculum illum rerum on›nium inspectorem, qui nunc quidem pro sua bonitate, lenitate, ac patientia utitur, postea autein graves bujus criminis pœnas ab eo expelet. ** Matth.xı, 31. Vox ταῦτα suppletur ex codd. Vat. 649 et Alt. ap. Possinum. EDIT. PATR. Sententia est a multis nobilissimis usurpata scriptoribus utriusque lingua. Demosthenes Olynth.5; Διόπερ ῥᾷστον ἁπάντων ἐστὶν, αὐτὸν ἐξαπατῆσαι· δ γὰρ βούλεται, τοῦθ᾽ ἕκαστος καὶ οἴεται. Τὰ δὲ πραγαμτα πολλάκις οὐχ οὕτω πέφυκεν. Galenus περὶ τοῦ προσγινώσκειν: Ο γὰρ ἕκαστος βούλεται, δηλονότι τοῦτο καὶ οἴεται γενήσεσθαι. Procopius lib. ult., tetrad. poster.: Οἱ ἄνθρωποι τὴν διάνοιαν ἐκ τοῦ ἐπιπλεῖστον πρὸς τὴν τοῦ βουλήματος ἁρμόζονται χρείαν, καὶ λόγῳ τῷ ἀρέσκοντι αὐτοὺς ἀεὶ προσχωροῦσι, καὶ προσίενται τὰ ἐξ αὐτοῦ πάντα· οὐ διασκοπούμενοι μὴ ψεύδη, εἴη. Caesar lib. 11 De bello civili: Que volumus, et quæ sentimus ipsi, reliquos sentire speramus. • 1dem lib. 111 De bello Gallic.:: Fere libenter homines id quod volunt, credunt. › Confer quoque Isidorum nostrum h. 1. ep. 146, et Chrysost. homilia 50 ad pop. Antioch.: • Quæ quispiam vult, hæc et existimat, hæc et exspectat: contradicentes vero nugæ sunt. › Ritt. Pertinet hic locus ad tit. C. De mulatione nominis, ubi docetur, non quamvis μετωνομασίαν ίπιprobam et crimini falsi allinem esse. Plaut., Injuria est falsum nomen possidere. ID. Post ἀνάγων codd. Vat. 649 et Alt. addunt. καί. Possin. Σφόδρα ταύτας. Μulto melior est Β. C. lectio, σφοδροτάτας. laque pro graves, quod est iu Bulliana versione, reponend. gravissimas. Βιττ.

E$5 EPISTOLARUM LIB. II. Σ. - ΤΟ ΑΥΤΟ. Κυριώτερος μὲν ἐπίτροπος τῶν ἐπὶ γῆς, ὁ τὴν Ιερωσύνην εστεμμένος, τοῦ τὴν αλουργίδα περι κειμένου. Ὁ μὲν γὰρ ψυχῶν, ἡ δὲ σωμάτων ἡγεῖται. Εἰ δ' ἀγνοήσας ἑαυτοῦ τὴν ἀξίαν, μᾶλλον δὲ τὴν λειτουργίαν, ψυχῶν μὲν μηδένα λόγον ποιεῖται, τοί χων δὲ καὶ κιόνων ἐπιμελοῖτο, καὶ τρυφῇ προσέχοι, καὶ χρημάτων ἀντιποιοῖτο, ἑαυτόν, οὐ γὰρ την Ιεροσύνην, ὑβρίζει. 'Αλλ' οἱ πολλοὶ τῶν ἀνοήτων, δέον τὴν μὲν ἐκθειάζειν, τὸν δ᾽ αἰτιᾶσθαι, ὅλον εἰς αὐτὴν τὸ ἔγκλημα περιτρέπουσιν. EPIST. CCIII. – EIDEM. Qui sacerdotii corona redimitus est, siquidem proprie loqui volumus, terrenarum rerum procurator verius est, quam qui purpuram 217 gestat. Etenim ille animis, hic corporibus dominatur. Quod si suæ dignitati, vel, ut rectius loquar, officii ac ministerii ignoratione laborans, animarum quidem nullam curam gerat, parietes autem et columnas duntaxat curet, luxuique ac deliciis sese addicat, colligendisque pecuniis studeat, seipsum profecto, non sacerdotium ignominia afficit. At stultorum multi, pro eo atque illud quidem divinis houoribus efferre, hunc autem accusare debebant, totam aczusationem in illud convertunt. ΣΑ'. — ΩΦΕΛΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Περὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν ἀποστόλων. Ούτε τοὺς λεξίθηρας, οὔτε τοὺς ρήτορας, οὔτε τοὺς διαλεκτικούς, οὔτε τοὺς ἐπὶ τῇ τῶν λόγων δεινότητι ἐναβρυνομένους, σοφούς κλητέον, ἀλλὰ τοὺς ἐπὶ τῇ πρακτικῇ φιλοσοφίᾳ διαλάμποντας. Ει δὲ κοσμοίη τούτους καὶ ἡ λογική, σοφωτέρους όνομαστέον. Εἰ δὲ καὶ ἡ θεωρητική (φημὶ δὴ ἡ εὐσέ βεια, ἣν μόνην κυρίως σοφίαν είναι οριζόμεθα), σου φωτάτους προσαγορευτέον. Τὴν μὲν ὥσπερ θεμέλιον καὶ οἰκοδομὴν εἶναι, τὴν δὲ ὡς ἐγκαλλώπισμα, τὴν δὲ ὡς κορωνίδα. Ὥσπερ οὖν θεμελίου μὴ ὑπάρ χοντος, μηδ' οἰκοδομίας, οὔτε τὰ κοσμοῦντα, οὔτε τὰ στεφανοῦντα χώραν ἔχει· οὕτω καὶ ἀρετῆς μὴ ὑπαρχούσης ή λογικὴ καὶ ἡ θεωρητικὴ οὐχ ἕξει. CCI. OPHELIO SCHOLASTICO. De apostolorum electione. Nec dictionum aucupes, nec oratores, nec dialectici, nec qui ob dicendi facultatem gloriantur, sapientes appellandi sunt: verum ii, qui eo philosophiæ genere, quod in actione versatur, elucent. Quod si hos quoque logica exornet, sapientiores nominandi sunt. Si autem etiam philosophia (quæ in contemplatione sita est, hoc est pietas, quam solam proprie sapientiam esse definimus), sapientissimos eos nuncupare convenit. Atque ita existimanduin hanc velut fundamentum et ædificium esse, alteram velut ornamentum, postremam ut coronidem ac fastigium. Quemadmodum igitur subinto fundamento et ædificio, nec ea quæ ad ornatum, nec ea quæ ad opus perficiendum spectant, locum habitøra sunt: sic etiam sublata virtute, nec logica, nec ea pars quæ in contemplatione versatur, locum habebunt. ΣΒ'. — ΕΥΛΟΓΙΑ. Εὐκταῖον μὴ ἡγοῦ τὸ συγγνώμης τυχεῖν, τὸν δι' ἀρετῆς λαμπρυνέσθαι δίκαιον ἔντα. Τὸ μὲν γὰρ τοῖς φαυλοτάτοις, τὸ δὲ τοῖς ἐπιεικεστάτοις αρμόττει. Τὸ μὲν δι᾽ οἶκτον γίγνεται, τὸ δὲ δι' ἀμοιβὴν τίκτε τας. Ὁ μὲν γὰρ διὰ μικροψυχίαν ἐλεεῖται, ὁ δὲ διὰ μεγαλοψυχίαν στεφανούται. ΣΤ. - ΗΣΑΙΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ. *Οτι ἀθάνατος ή ψυχή. Συγγνώμην οὔτε ἔχεις, οὔτε ἕξεις, εἰ τοῖς αὐτοῖς ἐπιμένοις. Εἰ δὲ μεταβάλοις καὶ τῆς μανίας καὶ τῆς λύττης ἀποπαύσοιο, ἀπολαύσειας ταύτης. Το γὰρ ἀκριβὲς ἡ θεία ἀγαθότης νικήσει. Εἰ δ' οὐκ οἴει κρίσιν εἶναι, ἄκουε Πλάτωνος λέγοντος· «Εἰ μὲν γὰρ ὁ θάνατος τοῦ παντὸς ἀπαλλαγή, ἔρμαιον ἂν ἦν τοῖς κακοῖς ἀποθανοῦσι, τοῦ τε σώματος ἅμα ἀπηλλάχθαι καὶ τῆς αὐτῶν κακίας μετὰ τῆς ψυχῆς. Νῦν δ᾽ ἐπειδὴ ἀθάνατος φαίνεται οὖσα, οὐδεμία ἂν αὐτῇ ἄλλη ἀποφυγή εἴη κακῶν καὶ σω CCII. - EULOGIO. Illud minime præclarum ac votis expetendum judica, ut veniam consequatur, qui ob virtutem gloriam ac splendorem promeretur. Illud enim improbissimis, hoc optimis quadrat. Illud ob misericor diam fit hoc ob mercedem procreatur. Nam ille ob animi imbecillitatem miserationi est: hic ob animi magnitudinem corona donatur. ESALE MILITI. Immortalem esse animam. Veniam nec habes nec habiturus es, si in iisdem institutis perstes. Si autem animum mutes, ac furorem et rabiem comprimas, eani fortasse consequi possis. Severitatem enim bonitas divina superabit. Quod si judicium fore haudquaquam existimas, audi quid Plato dicat: < Nam si mors (inquit) om. nibus rebus nos liberaret, commodum profecto inprobis hominibus esset e vita discedere, quo simul et corporibus et eorum vitio una cum animis liberarentur. Nunc autem, quandoquidem anima immortalis Γάρ quod legitur in editis non comparet in codd. Vat. 649 et Alt. Possin. 'Αρετῆς μὴ ὑπ. Β. C. recte proponit πρακτι τῆς, nam et λογική οι θεωρητική suut ἀρεταί. Κιττ. Pro μεταβάλοις codd. Vat. 649 et All. legunt μεταβάλοιο. PossIN. Ερμαιον ἂν ἦν. Lucro ipsis cederet. Vid. not. ad epistol. 22 libri iv. Ritt.

esse apparet, nulla ei alia ratio qua malum effugiat, nec τηρία, πλὴν τοῦ ὡς βελτίστην τε καὶ φρονιμωτά salus patet, quam ut optima et prudentissima fiat.» DIONYSIO. Ea ignorare videris, quæ etiam admodum pueri norunt. Mirari enim te dixisti, qui fiat, ut qui jucunda loquuntur, auditores facilius alliciant quam qui utilia præcipiunt: illud nimirum ignorans, hinc feri, ut illi admirationi, isti odio sint, quod illi cupiditatibus obsequantur, isti autem adversus eas pugnent. Voluptati enim cedit utilitas. CCV. ZOSIMO PRESBYTERO. Non modo is, qui in sacrum ordinem cooptatus est, sed etiam quilibet vir probus (tantum enim inter sacerdotem et quemlibet probum virum interesse debet, quantum inter cœlum ac terram discriminis est) nihil petulans ac juvenile agere debet, verum temperantem ubique ac probe moderatam vite rationem prae se ferre. Tu autem, ut aiunt, nec, cumn juvenis esses, modum in lasciviis atque libidinibus ob paupertatem tenebas, nec posteaquam consenuisti, ob ætatem. Quapropter si ita est, venerando altari te ipsum arce. CCVI. LAMPETIO EPISCOPO. Qui dum conjectos in utilitatemi oculos habent, nibil tacendum esse putant, non rerum preclare gestarum magnitudinem, ut silentii causam obtendunt: sed veritatem, ad cujus laudes pradicandas, etiam disertissimi quidem homines se accingere verentur, commendare ac laudibus afficere nituntur. Egregiis enim rebus, si non digne, at saltem quantum satis est, laudatis, animi sui ad ea, quæ commemoratione digna sunt, propendentis argumentum atque conjecturam iis quoque qui post futuri sunt, relinquunt. CCVII. PAULO. Ille, mea quidem sententia, justissimus controversiarum judex est, non qui homines amplissimis dignitatibus ornatos pertimescit, verum qui imbecillioribus, id quo carent, pro eo atque æquitas postulat, subministrat: atque in honoribus id cuique, quo dignus est, tribuens, omnibus quod æquum est in causarum disceptatione tribuit, jus videlicet ubique mensuræ loco adhibens. HERMOGENI EPISCOPO. De eo quod exterminatoribus angelis mandatum est: ‹ Et a sanctis meis incipite". › Si ii, qui sacrosancta sacerdotii dignitate redimiti sunt, oraculum aliquod nobis recitare queant, quo illud sanciatur, eos minime laborare ac virtutem colere, verum sermone solo docere oportere, senliant sane ut sentiunt. 219 Sin autem divina oracula passim antistites eos prædicant, qui virtutum amore flagrant: contraque eos qui sermone solo alios erudire conantur, explodunt, ecquid isti præ17 Ezech. xxı, 3. την γενέσθαι. ο ΣΔ'. - ΔΙΟΝΥΣΙΟ. Κινδυνεύεις ἀγνοεῖν, ἃ καὶ οἱ κομιδή νήπιος για νώσκουσιν. Εφης γὰρ θαυμάζειν, πῶς οἱ τὰ τέλο ποντα φράζοντες, τῶν τὰ λυσιτελοῦντα παραινούντων μᾶλλον ῥᾷον ἐπάγονται τοὺς ἀκροωμένους, ἀγνοῶν, ὅτι ἐκ τοῦ τοὺς μὲν χαρίζεσθαι ταῖς ἐπιθυμίαις, τοὺς δὲ μάχεσθαι, τοὺς μὲν θαυμάζεσθαι συμ βαίνει, τοὺς δὲ μισεῖσθαι, Ηττᾶται γὰρ ἡδονῆς τὸ συμφέρον. ΣΕ'. — ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Οὐ μόνον ὁ ἱερωμένο;, ἀλλὰ καὶ ὁ εὐδόκιμος (τοστ οῦτον γὰρ ὀφείλει εἶναι τὸ μέσον τοῦ ἱερωμένου καὶ τοῦ εὐδοκίμου, ὅσον οὐρανοῦ καὶ γῆς τὸ διάφο ρον), οὐδὲν ἀκόλαστον, οὐδὲ μειρακιώδες δίκαιος ἂν εἴη διαπράττεσθαι, ἀλλὰ σώφρονα και κεκολασμέ. την πανταχοῦ τὴν δίαιταν ἐπιδείκνυσθαι. Σὺ δὲ, ὥς φασιν, οὔτε νέος ὢν περὶ τὰς λαγνείας εμετρίαζες διὰ τὴν πενίαν· οὔτε γηράσας διὰ τὴν ἡλικίαν. Εἰ τοίνυν ταῦθ' οὕτως ἔχει, εἴργε σαυτὸν τοῦ σεπτοῦ θυσιαστηρίου. ΣΤ΄. – ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΩ. Οἱ μὲν εἰς ὠφέλειαν βλέποντες,᾿ ἡσυχάζεσθαι δικαιοῦντες, οὐ τὸ μέγεθος τῶν κατορθουμένων, ὡς ἀφωνίας αἴτιον, προβάλλονται, ἀλλ᾽ ἐγκωμιάζειν ἐπιχειροῦσι τὴν ἀλήθειαν, πρὸς ἦν καὶ οἱ δεινότατοι λέγειν ἀποδύσασθαι ὀκνοῦσιν. Εἰ γὰρ καὶ μὴ ἐπ αξίως, ἀλλὰ γε ἀποχρώντως τὰ καλὰ ἐπαινέσαντες, τεκμήριον τῆς ἑαυτῶν γνώμης τῆς ἐπὶ τὰ ἀξιαφήγητα ρεπούσης, καὶ τοῖς μετὰ ταῦτα ἀνθρώποις εγκαταλείπουσι. ΣΖ'. — ΠΑΥΛΟ. Ἐκεῖνος, ὡς ἔγωγε οἶμαι, δικαιότατός ἐστι τῶν ἀμφισβητουμένων κριτής, ὁ μὴ τὰ μέγιστα ἀξιώ ματα εκπληττόμενος, ἀλλὰ τοῖς ἀσθενεστέροις τὸ ἐνδέον ἐξ εὐνομίας χορηγῶν, καὶ νέμων ἐν ταῖς τι μαῖς ἑκάστῳ τὸ πρὸς ἀξίαν, ἐν ταῖς διαγνώσεσι φυλάττει τὸ ἴσον ἅπασι, τῷ δικαίῳ πανταχοῦ μέτρ χρώμενος. ΣΗ. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Περὶ τοῦ προστεταγμένου τοῖς ὀλοθρευταῖς ἀγ γέλοις, «Καὶ ἀπὸ τῶν ἁγίων μου ἄρξασθε.» Εἰ μὲν ἔχοιεν ἡμῖν τῆς ἱερωσύνης ἁγιστείαν εστεμμένοι χρησμὸν ἀναγινώσκειν, ὡς οὐ χρὴ που νεῖν αὐτοὺς καὶ τὰς ἀρετὰς ἀσκεῖν, ἀλλὰ λόγῳ διδάσκειν μόνῳ, φρονείταισαν ὡς φρονοῦσιν. Εἰ γὰρ πανταχοῦ οἱ χρησμοὶ ἀνακηρύττουσι μὲν τοὺς λόγῳ μόνον παιδεύειν ἐπιχειροῦντας· τί παρέντες τὰ διὰ τῶν θείων θεσμῶν διηγορευμένα τῇ ἱερωσύνῃ μόνη ὥσπερ τυραννίδι ἐναθρύνονται; Τὰ μὲν γὰρ θεῖα

EPISTOLARUM LIB. 11. EPIST. CCX. θεσπίσματα, τοὺς τὴν ἱερωσύνην λαχόντας μάλιστα termissis iis rebus, quæ divinis legibus præscripta πάντων ἐν πόνοις καὶ ἀσκήσεσιν εἶναι παρακελεύεται· ἶν' οἱ ἀρχόμενοι, οὓς ἐπιτάττειν ἔξεστι, τούτους πονοῦντας θεώμενοι, εἰς ἀνδραγαθίας ὑπ' αὐ σχύνης παροξύνωνται. Οὐ τοσοῦτον γὰρ ὁ λόγος, όσον ὁ τρόπος τῶν διδασκόντων, παραθήγειν πέφυκεν. Οι δ' ὥσπερ τὸ λέγειν μόνον ἐμπιστευθέντες, τοῦ πράττειν ἀπέχονται· οὓς καὶ στηλιτεύων ὁ μὲν θεῖος Απόστολος ἔφη· ι Ο κηρύττων μὴ κλέπτειν, κλέ πτεις.» Ἡ δὲ θεία ψῆφος ἐν τῷ Ἰεζεκιήλ, τοῦθ᾽ ὅπερ μαθεῖν ἐξῄτησας, παρεκελεύσατο τοῖς τὴν τιμωρίαν μέλλουσιν ἐπιφέρειν τῇ Ἱερουσαλὴμ ἀγγέλοις, ο Από τῶν ἁγίων μου ἄρξασθε. ο Οπερ καὶ ὁ κορυφαῖος τῶν ἀποστόλων μετέφρασεν εἰπών·. Καιρὸς τοῦ ἄρξασθαι τὸ κρῖμα ἀπὸ τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ.. Εἰ δὲ πρῶτον ἀφ' ἡμῶν, τί τὸ τέλος τῶν ἀπειθούντων τῷ τοῦ Θεοῦ Εὐαγγελίῳ; Δίκαιον γὰρ τοὺς τιμῇ καὶ τῇ ἀξία ὑπερέχοντας, τούτους, εἰ ἀμάρτοιεν, καὶ ἐν ταῖς τιμωρίαις πλεονεκτεῖν sunt, sacerdotio solo, tanquam tyramuide, gloriantur? Etenim divina scila, eos potissimum qui sacerdotium nacti sunt, in laboribus ac religiosis exercitationibus versari jubet: quo nimirum ii qui subsunt, cum eos, quibus imperare licet, laborantes perspexerint, præ pudore ad fortitudinem strenuique animi officium provocentur. Neque enim docentem oratio perinde animos acuere solet, ut vita el mores. At isti, non secus ac si ipsis loquendi duntaxat munus commissum fuisset, ab actione abstinent. Quos etiam proinde incessens ac proscindens divinus Apostolus his verbis usus est: • Qui prædicas non esse furandum, furaris n Atque item divina sententia apud Ezechielem (id enim est quod, ut tibi exponerem, postulaeti) angelis iis, qui derosolymam supplicio afecturi erant, hoc imperavit, sanctis meis incipite. Qued quidem etiam apostolorum antesignanus his verbis transtulit. ‹ Tempus est ut incipiat judicium a domo Dei”. › Si autem primum a nobis, quis Anis eorum qui non credunt Evangelio Dei? Consentaneum enim est, ut qui honore ac dignitate superiorės sunt, hi quoque, si peccent, gravioribus etiam suppliciis multentur. ΣΕ. - ΤΟ ΑΥΤΟ. Πρὸς ἱερεῖς. Ὅταν νόθος τῆς καί τις ἱερωσύνης ἀνάξιος εἰς τὴν ἀρχὴν εἰσδιάσηται, τότε δὴ ὁ τῆς ἀρχῆς κόσμος εἰς ἀκοσμίαν μεθίσταται. Τῷ γὰρ ἄρχοντι ἐξομοιοῦσθαι πέφυκε καὶ τὸ ἀρχόμενον Ὁ δὴ καὶ ἐπὶ Εὐσε σίου, ὡς γέγραφας, συνέβη. Τοσοῦτος γὰρ καὶ τοῖς ὑπ' αὐτὸν ἱερεῦσι, καὶ τοῖς ὑπηκόοις ἐξήφθη κακίας ἔρως, ὡς τοὺς ἀλλαχόθεν ήκοντας, δακρύων ὑπόθεσιν ἀεινάων ἔχειν, τὴν τῶν τοσούτων κακῶν θέαν. CCIX. EIDEM. Ad sacerdotes. Cum adulterinus quispiam ac sacerdotio indignus imperium usurpat, tum vero imperii ornatus in inconditum quemdam et inornatum statum migral. Siquidem ita natura comparatum est, ut ad ejus, qui præest, similitudinem ii, qui parent, sese elingant. Quod quidem etiam in Eusebio, quemadmodam scripsisti, usu venit. Tantus enim et sacerdotibus, qui sub ipsius imperio sunt, et reliquis subditis vitii amor exarsit, ut qui aliunde veniunt, perennem lacrymarum materiam habeant tot tantorumque malorum spectaculum. ΣΙ. — ΤΟ ΑΥΤQ. Απληστος οἱ φιλῶν, ὡς ἔοικε, τούτους, οἷς [5] τῆς ἀρετῆς ἀναστράπτει φαιδρότης. 'Ακορέστως γοῦν, ὡς γε πυνθάνομαι, ψάλλεις ἐκεῖνο τὸ τοῦ Μελωδοῦ ᾆσμα· • Ἐμοὶ δὲ λίαν ετιμήθησαν οι φίλοι σου, ὁ Θεός.» Τοσοῦτος γὰρ περίεστί σοι ὁ πρὸς αὐτοὺς πόθος, ὡς καὶ τοὺς οἷς οὐδὲν ἴχνος ἀρετῆς περίεστιν (οὐ γάρ ἐσμεν κατ' ἐκείνους· ἴσως δὲ δοκοῦμεν), πολλοῖς καὶ ποικίλοις ἐγκωμίοις στεφανοῦν. Σοὶ μὲν οὖν, εἰ καὶ ἡμεῖς μή ἐσμεν τοιοῦτοι, ἀποκείσεται ὁ μισθός. Ἡμεῖς δὲ εἰ μηδ' ἐγκωμίων τοιούτων ἀπολαύοντες, ἀμείνους γενοίμεθα, μείζονα δίκην ὑφέξομεν. Ιν' ἡ CCX.- EIDEM. lnexplebilis es, ut apparet, eos amans, in quibus virtutis splendor elucet. Inexplebili enim affectu, quemadmodum audio, illud Psalmistæ canis: «Mihi autem nimis honorati sunt amici tui, Deus "., Tanta enim vis amoris erga ipsos est, ut eos etiam, in quibus nullum virtutis vestigium exstat (neque enim ad eorum similitudinem accedimus, tametsi fortasse videamur), multis ac variis laudibus cumules. Ac tibi quidem, etiamsi nos tales minime simus, recondita merces erit. Nos autem si, ne his quidem laudibus affecti, meliores hinc efficiamur, * Rom. 11, 21. " Petr. 19, 17. ** Psal. cxxXVIII, Si_secundum apostolum Paulum, qui bene presunt Ecclesie antistites, chiplici honore sunt dikai ergo qui male, duplici ignominia supplicio que afci debent. Unde et Hilarius in can. 4. Nulli fan, 25, q. 4: ‹ Keatu_majori delinquit, qui potiori hosnire perfruitης.» Αιττ. Τῷ ἄρχοντι ἐξομοιούθαι πέφυκε καὶ τὸ ἀρχόμενον. Platonis hæc est sententia, Ciceroni quoque et Plinio et Herodiano aliisque usurpata opPATROL. GR. LXXVIII. timis auctoribus. Chrysost. dialog. 111, περὶ ἱερωσύ της eamdem praeclare ad sacerdotium (item ut hic facit Isidorus) accommodans, ita extulit: Πέφυκε γὰρ, ὡς τὰ πολλὰ τὸ τῶν ἀρχομένων πλῆθος, ὥσπερ εἰς ἀρχέτυπον τινα εἰκόνα τοὺς τῶν ἀρχόντων τρόπους ὁρᾷν, καὶ πρὸς ἐκείνους ἐξομοιοῦν ἑαυτούς. Pluri morum auctorum utriusque finguæ sententias consimiles congessit cl. V. Janus Gruterus Discursibus Var. in Tacit. ID.

majores penas subituri sumus. Quare ne hoc nobis οὖν μὴ τοῦτο ὑποσταίημεν, πέπαυσο ὑπερβαλλόντως accidat, immodicis laudibus nos ornare desine. - LAMPETIO EPISCOPO. Profanos homines, vir optime, ac divinis sermonibus indignos observa, qui ea etiam persæpe, quæ omni commendatione ac laude digna sunt, risu prosequuntur, quibus autem fus est, iis loquere. Neque enim canibus, aut porcis humana forma præditis, verum his, qui angelicam vitam ducunt, sancla porrigenda sunt, quemadmodum divinis oraculis proditum est. CCXH. - THEOGNOSTO PRESBYTERO. De tribus diebus sepulturæ Domini. Eorum stoliditatem magnopere, atque ad stuporem usque mirer, qui quam ob causam Christus ante tres dies resurrexerit, percunctantur. Nam si ouse quoque omnino non resurrexisse asserunt, ecquid temporis minutias jejune ac morose mrgent? Si autem eum quidem ad vitam rediisse, verum citius quam promiserat, ex hoc ipso quod ad vitam rediit, illud quoque una demonstratum esse existiment, ipsun omuino vere locutum esse. Nam cum id, quod impossibile et erat et videbatur (si quidem imbecillitatem hominum spectes) praestiterit, profecto in ea re, quæ potestatem minime excedebat, haudquaquam elanguisset, tametsi etiam tarde resurrexisse, imbecillitatis, confestim autem, maximæ potentia argumentum exsistal. Ac quidem ipsos, tum ex co quod infinitum gentilitiorum deorum catalogum deleverit ac de medio sustulerit, tuin quod omnia idoloruın ſana subverterit, et impuras ac sacrilegas aras, quæ humano cruore tingebantur, exstiuxerit, atque diaboli quidem nervos ac rohur infregerit, damnones autem in fugam converterit, ac præterea truculentas et immanes nationes mitigarit: Judæos autem in maximas calamitates conjecerit, eos denique qui fidem amplexi sunt, supra coelum evexerit, divinam ipsius invictamque potentiam adorare oportebat, non autem de aliquot horis altercari. Neque enim quæ maxima, omnique sermone præstantiora sunt ab exiguis rebus everti queant. Ceterum quoniam ingens veritatis copia et amplitudo est, ad ipsam ἐπαινῶν. ΣΙΑ'. — ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Παραφυλάττου μὲν, ὦ ἄριστε, τοὺς ἀμυήτους, καὶ τῶν θείων λόγων ἀναξίους, οἵτινες καὶ γελώσι πολύ λάκις τὰ πάσης εὐφημίας κρείττονα· φθέγγου δὲ οἷς θέμις Οὐ γὰρ κυσιν, οὐδὲ χοίροις ανθρωπομόρφοις, ἀλλὰ τοῖς ἀγγελικόν βιοῦσι βίον, δοτέον τὰ ἅγια, κατὰ τὸν θεῖον χρησμόν. ΣΙΒ'. - ΘΕΟΓΝΩΣΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Περὶ τῶν τριῶν ἡμερονυκτίων τῆς ταφῆς τοῦ Κυρίου. Λίαν θαυμάζω καὶ ἐκπλήττομαι τὴν ἄνοιαν τῶν ζητούντων, δι᾿ ἣν αἰτίαν ὁ Χριστὸς πρὸ τῶν τριῶν ἡμερῶν ἀνέστη Εἰ μὲν γὰρ φασιν αὐτὸν μηδ' ὅλως ἐγηγέρθαι, τίνος ένεκεν περὶ χρόνου ἀκριβος λογοῦνται; Εἰ δ᾽ ἐγηγέρθαι μὲν, θάττον δὲ ἢ ἐπηγ γείλατο, ἀπὸ τοῦ ἐγηγέρθαι, καὶ τὸ πάντως ἠληθευ κέναι αὐτὸν συναποδεδείχθαι νομιζέτωσαν. Τὸ γὰρ ἀδύνατον καὶ ἦν καὶ δοκοῦν, ὅσον πρὸς τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀσθένειαν, φημί, κατορθώσας, οὐκ ἂν περὶ τὸ δυνατὸν ἐξησθένησεν, εἰ καὶ ὅτι μάλιστα τὸ μὲν βραδέως ἀναστῆναι, ἀσθενείας, τὸ δὲ ταχέως, δυνάμεως μεγίστης τεκμήριον καθέστηκεν. Εχρήν μὲν αὐτοὺς καὶ ἐκ τοῦ τοὺς μυρίους τῶν Ἑλληνικῶν θεῶν καταλόγους ἀφανίσαι, τά τε εἰδωλεῖα πάντα καταστρέ ψαι, καὶ τοὺς ἀνοσίους βωμοὺς τοὺς ὑπ' ἀνθρωπίνων αἱμάτων φοινισσομένους σβέσαι, καὶ τὸν μὲν διάδο λον εκνευρίσαι, τοὺς δὲ δαίμονας φυγαδεύσαι, καὶ τὰ μὲν ἀνήμερα φύλα τιθασσεῦσαι, τοὺς δὲ Ἰουδαίους μεγίσταις συμφοραῖς περιβαλεῖν, καὶ τοὺς πιστεύ σαντας αὐτῷ ὑπὲρ τὸν οὐρανὸν ἀναγαγεῖν, προσκυ νῆσαι τὴν θείαν αὐτῷ καὶ ἀήττητον δύναμιν, καὶ μὴ περὶ ὡρῶν διαφέρεσθαι. Τὰ γὰρ μέγιστα καὶ κρείτ τονα λόγου οὐκ ἂν ὑπὸ μικρῶν ἀνατραπείη. Πλην ἀλλ᾽ ἐπειδὴ τῆς ἀληθείας ή περιουσία πολλὴ, καὶ εἰς αὐτὸ χωρῆσαι τὸ πρᾶγμα πειράσομαι. Ακροβολι · σμοῦ τοίνυν ἕνεκεν εἰρήσεται πρὸς αὐτούς· 'Αρα εί χρεώστην τινὰ ἐπαγγειλάμενον τῷ οἰκείῳ δανειστή μετὰ τρεῖς ἡμέρας πληρώσειν τὸ χρέος, πρὸ τῆς προθεσμίας πληρώσαντα θεασοίμεθα, ὡς ψευσάμενον quoque rem accedere κρινοῦμεν, ἢ ὡς πλέον ἀληθεύσαντα θαυμασόμεθα; Φθέγγου δὲ οἶς θέμις. Manifesta allusio ad illud Orphei carmen, quo poena quoddam suumi orlitur: Φθέγξομαι οἷς θέμις ἐστὶ, θύρας δ' ἐπίθεσθε, βέβηλοι. Cantabo dignis. Procul αἱ τος, ile, profani. Talis et illa vetus interdictio: Εκὰς ἐκὲς ὅστις ἁλιτρός. Confer Clementem Alex. qui passim etiam ἀμυήτους excludit a rerum sacrarum tractatione, auscultatione, conspectu. Omilo varias formulas, προῤῥήσεων, quas usurpavit velus Ecclesia aute communionem tremendorum mysteriorum cum voce præconis proclamaretur: Quicunque catechumeni sunt, exeunte. Qui nesciunt orare, exeunto. Qui in penitentia sunt, exeunto, etc. Quales formulas alibi ex Chrysostomo aliisque collegi. Talis est et illa interdictio apud Lucianum Pseudomanti: Ἐν τῇ πρώτῃ τῆς τελετῆς ἡμέρᾳ πρόρρησις ἦν ὥσπερ ᾿Αθή νησι τοιαύτῃ· Είτις άθεος ἢ Χριστιανός, η Επι κούρειος ἥκει κατάσκοπος τῶν ὀργίων, φευγέτω, οἱ δὲ πιστεύοντες τῷ Θεῷ τελείσθωσαν τύχῃ τῇ ἀγαθῇ. Κιττ. Confer epist. 114, lib. 1. Sic Teol. serm. 4 de resurrect. Domini: Ne turbatos discipulorum animos longa mæœstitudo cruciaret, denuntiatam tridui moram tai mira celeritate breviavit, ut dum að integrum secundum diem pars primi novissima, et pars tertii prima concurrit, et aliquantum teinporis spatio decideret et nihil dierum numero deperirel. ID.

EPISTOLARUM LIB. II. - EPIST. CCXII. Ἐγὼ μὲν οἶμαι τοῦτο, πάντως δὲ καὶ αὐτοί. Τί τοίνυν conabor. Ac primum velitationis cujusdam causa ἄτοπον, εἰ καὶ ὁ Χριστὸς ἔφησε μὲν τῇ τρίτῃ ἀνα- að eos hæc dicentur: Si debitorem aliquem, qui se στήσεσθαι, θάττον δὲ ἀνέστη, ἵν' ἑαυτοῦ μὲν δείξῃ creditori suo post tres dies debitam pecuniam perτὴν δύναμιν, τοὺς δὲ φυλάττοντας νεκρώσῃ, καὶ τοὺς soluturum promisisset, ante præstitutum diem solἸουδαίους επιστομίσῃ. Τὸ μὲν γὰρ θάττον ἀναστῆ visse conspexerimus, utrum tandem eum ut menναι, ἔγκλημα οὐκ εἶχε· τὸ δὲ βράδιον, ὑποψίας ἔγε- tentem condemnabimus, an potius, ut promissi μεν. Ἐχρὴν γὰρ παρακαθημένων αὐτῶν καὶ φυλατ fidem magis explentem admiratione prosequemur? τόντων γενέσθαι τὴν ἀνάστασιν, ὡς εἶχε παρελθον- Equidem ipse hoc posterius existimo, atque omnino σῶν τῶν ἡμερῶν, καὶ ἀναχωρησάντων τῶν φυλατ vos quoque. Quidnam igitur absurdi est, si Christus τόντων ἐγένετο, ὕποπτον τὸ πρᾶγμα ἔμελλεν εἶναι. Εἰ item, cum se tertia die resurrecturum dixisset, ciδὲ μὴ ἀνέστη, πῶς ἐν τῷ ὀνόματι αὐτοῦ τοιαῦτα tius tamen a morte ad vitam rediit, tum ut suam σημεῖα ἐπετέλεσαν οἱ ἀπόστολοι; Πῶς δ' οὐκ ἂν εἶεν potentiam conspicuam redderet, um ut custo ἀξιόχρεοι μάρτυρες, οἱ διὰ μυρίων κινδύνων καὶ θα des exanimaret, ac Judæorum ora comprimeret? νάτων τὴν ἀλήθειαν τῆς ἀναστάσεως πιστωσάμενοι, Etenim quod maturius resurrexisset, a crimine καὶ οὐ μέλανι, ἀλλ' οἰκείῳ αἵματι τὴν μαρτυρίαν ac reprehensione alienum erit: at si serius reσφραγίσαντες; Εἰ δὲ καὶ εἰς αὐτὴν τὴν ἀκρίβειαν vixisset, suspicionis plena res hæc exstitisset. 221 καταγενέσθαι χρή, ἐκεῖνο ἂν εἴποιμι· Τῇ τρίτῃ εἶπεν ἀναστήσεσθαι. Εχεις την Παρασκευήν, ἔχεις τὸ Σάβ βατον, ἕως δυσμῶν ἡλίου, καὶ μετὰ τὸ Σάββατον ἀνέστη, ἑκατέρων μὲν ἀψάμενος, τὴν δὲ μέσην πληρούσας. Ἐν τρισὶ γὰρ εἶπεν ἀναστήσεσθαι, οὐ μετὰ τρεῖς ἡμέρας. «Λύσατε γάρ, φησί, τὸν ναὸν τοῦτον, καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν.» Καὶ ὁ προφής της δὲ προχρησμωδών, ο Τότε ὁ θάνατος πεν Θήσει ισχυροτέρῳ θανάτῳ δεθείς, ἔλεγεν. Υγιάσει ἡμᾶς μετὰ δύο ἡμέρας, ἐν τῇ τρίτῃ ἀναστησόμεθα, καὶ [ζησόμεθα] ἐν αὐτῷ.» Εἰ δὲ τὸ τρεῖς ἡμέρας καὶ τρεῖς νύκτας προβάλοιτο είποιμι, ὅτι τῷ ἄψασθαι αὐτῶν, πεπλήρωκε τὴν ἐπαγγελίαν. Μία γὰρ - ἡμέρα λέγεται, τὸ τῶν τεσσάρων καὶ εἴκοσι ὡρῶν διάστημα. Καὶ εἴτε ἐν τῇ πρώτῃ, εἴτε ἐν τῇ τελευταία τούτων τις τεχθείη, ἢ ἂν θάνῃ, αὕτη αὐτῷ ἡμέρα λογίζεται. Οἷον εἰ μέλλοντος ἡλίου δύνειν τε χθείη τις, εἴη δὲ ἐκείνη ἡμέρα πρώτη τοῦ μηνός, αὕτη αὐτῷ λογίζεται. Εἰ δὲ καταδύντος ἕτερος τε χθείη, ή δευτέρα. Πῶς οὖν μιᾶς μόνης, τάχα δὲ οὐδὲ μιας ώρας μεταξύ γενομένης, ὁ μὲν λέγεται τῇ πρώτῃ, ὁ δὲ τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ τετέχθαι; Οτι πᾶσι δῆλον καθέστηκε καὶ σαφές, ὅτι τῷ ἄψασθαι μόνον ὁ μὲν τὸ παρεληλυθὸς, ὁ δὲ τὸ ἐπιόν, ἡμερονύκτιον ἐπληρώσατο, τὸ διὰ εἰκοσιτεσσάρων ὡρῶν συμπληρούμενων. Εἰ τοίνυν καὶ ἡ ἀκριβὴς τῶν χρόνων και τανόησις τούτο βοᾷ, τί μάτην κόπτουσιν ἑαυτοὺς οἱ τὴν ἀλήθειαν μὴ ἠληθευκέναι ισχυριζόμενοι; Oportebat quippe assidentibus atque custodientibus satellitibus resurrectionem fieri; nam si exactis diebus ac remotis custodibus exstitisset, suspicionem habitura res erat. Quod si non resurrexit, quonam pacto in ipsius nomine apostoli tanta signa edide runt? Quonam autem pacto digni, quibus fides haberetur, testes non essent, qui per sexcenta pericula et mortis genera resurrectionis veritatem confirmarunt, testimoniumque suum, non atramento, sed cruore suo consignarunt? Quod si ad exactam et accuratam hujus quæstionis explanationem descendendum est, illud dixerim: Tertio die resurrecturum se dixit. Habes Parascevem, habes Sabbatum, usque ad solis occubitum. Ac post Sabbatum resurrexit, allacio quidem utroque die, medio autem expleto atque confecto. In tribus enim diebus resurrectarum se dixit, non autem post tres dies. • Solvite namque templum hoc, inquit, et in tribus diebus excitabo illud ". Atque item propheta vaticinans, his verbis utebatur: Tunc mors lugebit, fortiore morte devicta. Sanabit nos post duos dies: in tertio-resurgemus, ac vivemus in eo.. Quod si tres dies ac noctes nobis objiciant, illud dixerim, quod hoc ipso quod eas attigerit. id quod pollicitus fuerat, impleverit. Unus enim dies quatuor el viginti horarum spatium appellatur: atque sive in prima, sive in postrema harum quispiam in lucen prodeat, aut e vita discedat, hic ipsi dies computatur. Verbi gratia: Si sole ad occasum vergente quispiam nascatur, sit autem dies illa prima mensis, bec ipsi ascribetur. Si auten cum jam occiderit, alter procreetur, secunda. Qui ft igitur, ut cumn unica duntaxat, imo fortasse ne unica quidem hora intercesserit, ille prima, hic secunda die in lucem editus fuisse dicatur? Nimirum quia id cunctis perspicuum et manifestum est, quod, ob attactum seInm, ille quidem præteritum, hic autem insequentem diem, qui viginti quatuor horarum curriculo confcitur, explevit. Quapropter cum exacta quoque temporum consideratio hoc clamet, quid frustra seipaos contundunt qui veritatem a veritate aberrasse affirmant? 01 Joan. 11,19. ** Osee VI, 2, 3. VARLÆ LECTIONES ET NOTÆ. Pro τότε duo codd. Vat. 649 et Alt. legunt τότε, PoSSIN. Προβάλοιτο. lidem pluraliter ponunt, προβάλοιντο. ID. Ισχυριζόμενοι. Plenior lectio B. C. magis placet, διισχυριζόμενοι, Κιττ.

CCXIII. PETRO. Quomodo dictum sit illud: «Dicentes se esse sapientes, stulti facti sunti > Illud, «Dicentos se esse sapientes, stulti facti sunt, s propterea etiam dictum est, quia apud eos quidem ingens mer erat veritate carens, apud Scripturas autem veritas ab omni fastu pura. Quocirca tum temporis magna fortitudine ac prudentia opus erat, quæ omne verborum lenocinium scite ac venuste comparatum, mendaciumque, tanquam verum callide exhibens, denudaret. Nunc autem ab ipsis etiam rustiçie ipsorum error deprehendi potest. APOLLONIO. De eleemosyna. ΣΙΓ'. ΠΕΤΡΟ. Πως είρηται τό «Φάσκοντες είναι σοφοί, ἐμωράνθησαν. Τό, ο Φάσκοντες εἶναι σοφοί, ἐμωράνθησαν,» καὶ διὰ τοῦτο, ὦ σοφέ, εἴρηται, ἐπειδὴ παρ' αὐτοῖς μὲν ὄγκος ἦν πολὺς ἀληθείας χηρεύων, παρὰ δὲ ταῖς Γραφαῖς ἀλήθεια κόμπου καθαρεύουσα. Τότε μὲν οὖν ἀνδρείας ἔδει καὶ συνέσεως πολλῆς, πάσαν πιθανό τητα κεκομψευμένην, καὶ ἐντρεχῶς τὸ ψεῦδος ὡς ἀληθὲς παριστῶσαν ἀπογυμνούσης. Νῦν δὲ καὶ αὐτ τοῖς τοῖς ἀγροίκοις ή πλάνη αὐτῶν εὐφώρατος γέν γονεν. ΣΙΔ'. ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ. Περὶ ἐλεημοσύνης. Τὴν ἐλεημοσύνην χρὴ καθαρὴν ὕβρεως καὶ ὀνεί τους εἶναι. Οἱ γὰρ ἐκείνῃ ταῦτα μιγνύντες, εὐώδει μύρῳ δυσώδη κιρνώσι βόρβορον, καὶ τὰς τῶν λαμβανόντων πλήττουσι ψυχάς. Τὰ γὰρ μετ' ονείδους παρεχόμενα, κἂν μέγιστα ᾖ, οὐχ ἥδιστα τοῖς λαμβάνουσι, κἂν διὰ τὴν ἀνάγκην σιγῇ στέργωσι τὰς ὕβρεις. Οταν δὲ καὶ ἐλάχιστα ᾖ, καὶ μεθ᾽ ὕβρεως παρέχηται, ἀφόρητόν τινα χειμώνα ταῖς ψυχαῖς τῶν πενομένων τίκτει. Περὶ γὰρ τῶν μήτε παρεχόντων, ἀλλὰ καὶ λοιδορούντων, οὐδὲ μεμνήσθαι χρή· πᾶσαν γὰρ ὑπερβεβήκασι θηριωδείας ἀγριότητα. Τοὺς γὰρ πρὸς αὐτούς, ὡς πρὸς λιμένα, καταίροντας κατα δύουσι, μήτε τὴν ἀναγκαίαν πληροῦντες χρείαν, ἀλλὰ καὶ ὕβρεις προστιθέντες. Χρή τοιγαροῦν πράως ἀποκρίνασθαι τοῖς δεομένοις, καὶ κατὰ δύναμιν παρέχειν, κρύπτειν τε ἐλεημοσύνην, ὥσπερ ἐλευθέ ραν τινὰ καὶ εὐγενῆ καὶ σώφρονα παρθένον, καὶ μὴ πᾶσιν αὐτὴν ἐκπομπεύειν. Εἰ δὲ μὴ ἔχοι τις δι' ὧν παραμυθήσεται τὸν ἱκέτην, ἀποκρινάσθω αὐτῷ εἰ ρηνικὰ ἐν πραύτητι. Ἰδοὺ γὰρ λόγος ὑπὲρ δόμα ἀγαθὸν καὶ ἀμφότερα παρὰ ἀνδρὶ κεχαριτω μένι. Eleemosynan a probro et contumelia puram atque immunem esse oportet. Nam qui ei 222 hæc adjungunt, fragranti unguento ccnum admiscent, atque accipientium animas percutiunt. Quæ enim cum probro porriguntur, etiamsi maxima sint, accipientibus minime jucunda sunt: tametsi alioqui necessitate constricti contumelia's tacite ferant. Cum autem etiam perexigua sunt, atque cum contumelia præbentur, intolerandam quamdam egentium animis tempestatem pariunt. Nam de iis qui non modo nihil largiuntur, sed etiam pauperes conviciis et maledictis incessunt, ne mentionem quidem facere opus est. Omnem quippe feritatis et crudelitatis immanitatem excesserunt. Eos enim qui ad se, tanquam ad portumn, appellunt, pessumdant, dum niec ea, quorum penuria laborant, suppeditant, οι præterea contumelias adjiciunt. Quocirca pauperibus leniter et placide respondere oportet, ac pro viribus præbere, atque eleemosynam, tanquam ingenuam quamdam et nobilem virginem, occultare, ac non omnibus eam propalare. Quod si quis unde supplicis hominis calamitati solatium afferat, non habeat, pacato ac leni animo ipsi respondeat. En enim, melior est sermo quam donum, et utrumque apud virum gratiosum. " CCXV. - EVOPTIO EPISCOPO. G Tu quidem, vulgi fortasse sententiam sequens, gravius eum peccasse dixisti, qui virgini vim attulit, quam qui eam ad stuprum induxit. Ego vero ipsan rei naturam attendens, sic existimo (etsi enim novumn et insolens esse videbitur quod dictu. rus sum, tamen, quia verum est, id dicam), euin qui sermonis blanditiis eam illexit, flagitiosiorem es Ron. ΣΙΕ'. - ΕΥΟΠΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Αὐτὸς μὲν τῇ τῶν πολλῶν διανοίς ἴσως επόμενος χαλεπώτερον ἔφης τὸν βιασάμενον παρθένον τοῦ πείσαντος. Ἐγὼ δ' αὐτῇ τοῦ πράγματος προσέχων τῇ φύσει, ἡγοῦμαι· εἰ γὰρ καὶ παράδοξον εἶναι δόξει τὸ λεχθησόμενον, ἀλλ' ὅμως ἀληθὲς ὂν λελέξεται· ὅτι ὁ πείσας τοῦ βιασαμένου εναγέστερος τυγχάνει Ἐνταῦθα γὰρ ἡ πειθὼ τῆς βίας ἀργαλεωτέρα ἐστὶ, Ἰδοὺ γὰρ λόγος ὑπὲρ δόμα ἀγαθόν. 1n B. C. est ήδύ γάρ. Locus exstat in Panareto sen Sapientia Syrach., cap. xviii, v. 19, et quidem interrogationis figura prolatus: Οὐκ ἰδοὺ λόγο; ὑπὲρ δόμα ἀγαπ θ)ν, καὶ ἀμφότερα παρὰ ἀνθρώπων, που, ut apud Isilorum, ἀνδρὶ κεχαριτωμένῳ. Chrysostomus homil. 53, in ICorinth. xiii, etiam sic citat, Ιδού λόγος ὑπὲρ δόμα ἀγαθός. Ει idem lib. 111, De sacerdotio, Ὑπὲρ δόματα ἀγαθόν. Sed nusquam aliter quam ιδού 18citur, nisi in Isidor. us. Bavar., ubi est ήδύ, quod tamen fortasse non prorsus contemnendum sit, quamvis et Latinus interpres vetus reddiderit Ιδού ο Nonne, ecce, verbum super datum bonum. Ritt. Locum hunc illustrat lex Solonis quam Plutarchus tangit in ejus Vita; nam plane est sententia istorum τὸ πεισθῆναι παρὰ τὸ βέλτιστον οὐδὲν ἡγεῖτο τοῦ βιασθῆναι διαφέρειν. Hoc solumn differunt quod minus dicit Plutarchus quamı Isidorus. CASAUBON., epist. ad Rittershusium.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCXVI. τῷ τὴν μὲν κολάσεως, τὴν δὲ συγγνώμης ἀπολαύειν. ac sceleratiorem esse. Hic enim persuasio vi atrom Ὁ μὲν γὰρ τὸ σῶμα υβρίσας, την γνώμην καθαρὰν cior est: quod illa plectatur, bæc veniam conɛeδιατήρησεν· ὁ δὲ τὴν ψυχὴν προδιαφθείρας, οὕτως quatur. Nam ille violato corpore, mentem purɛm ἐπὶ τὴν τοῦ σώματος ὕβριν ἐχώρησε· καὶ ὁ μὲν ἀνεύ- atque integram servavit. Hic autem corrupta prius θυνον, ὁ δὲ ὑπεύθυνον τῇ δίκῃ πεποίηκε. Τῆς μὲν anima, ita demum ad inferendam corpori contuγὰρ ἡ ὕβρις μέχρι τοῦ σώματος ἔστη· τῆς δὲ καὶ meliam se contulit. Atque ille quidem a crimiεἰς ψυχὴν ἀνέδραμε. Καὶ ἡ μὲν βιασθεῖσα ἀπολογίαν, ne immunem, hic autem pœnæ obnoxiam eam ἡ δὲ πεισθεῖσα ἀπαραίτητον ἔχει τὴν δίκην. Η μὲν reddidit. Etenim illius contumelia non ultra corγὰρ καὶ δίκας εἰσπράξασθαι δύναται τὸν ὑβριστήν, pus progressa est: hujus autem, ad animam usἡ δὲ τῷ διεφθάρθαι τῇ γνώμῃ ἀναπολόγητος οὖσα que ascendit. Atque ea quidem, quæ vin perpessa συνδιαφθείρεται καὶ τῇ τιμωρίᾳ. Ἡ μὲν γὰρ μέμ- est, excusationem; ea autem quæ stuprum sibi ψεως ἔξω, ἡ δὲ εἴσω καθίσταται. Κακείνῃ μὲν ἐλεεῖ- persuaderi passa est, pœnam nulla deprecatione ται, αὕτη δὲ μισεῖται δικαίως. Τῆς μὲν γὰρ ἡ ὕβρις, avertendam habet. Illa enim pœnas etiam ab eo, a τοῦ μὲν σώματος ἥψατο, τῆς δὲ γνώμης οὐχ ὕψατο quo compressa est, expetere potest: hæc vero, quod τῆς δὲ καὶ τὸ σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν μεμίανται. prius mente corrupta sit, excusatione cum careat, Εἰ δὲ λογισμοὺς οἴει ταῦτα εἶναι ἀνθρωπίνους, τὸν etiam punitur. Illa enim reprehensione vacal: hac νόμον τοῦτον ἐκ τῶν οὐρανῶν ἀναγνωσόμεθα. Τί οὖν φησιν; • Εάν τις βιάσηταί παρθένον ἐν ἐρήμῳ, τὸν μὲν ἀποκτείνατε, τὴν δὲ περιποιήσασθε· ἐβόησε γὰρ ἡ νεάνις, καὶ οὐκ ἦν ὁ βοηθῶν.» Τῇ δ' ἐν πόλει τοῦτο παθούσῃ, καὶ μὴ βοησάσῃ, ἀπαραίτητος ἡ τιμωρία. Καὶ μάλα εἰκότως. Ἐν μὲν γὰρ ἐρημίᾳ ὁ βοηθήσων οὐκ ἦν· καὶ διὰ τοῦτο ἡ παροινηθεῖσα συγγνώμης αξία είναι κέκριται. Η δ' ἐν πόλει τοῦτο παθοῦσα, καὶ τῇ σιγῇ συγκαταθεμένη, καὶ μὴ βοήσασα, μηδὲ καλέσασα τοὺς ἀναστείλαι τὴν βίαν δυναμένους, θανάτῳ εἰκότως κατακέκριται. Οὐκοῦν παντὶ σθένει χρὴ τὴν γνώμην καθαρὰν διατηρεῖν καὶ ἀμόλυντον, μηδεμιᾷ ὁρμῇ, μηδὲ συγκαταθέσει τοιαύτῃ μεμιασμένην, ἵνα καν, ὅ μὴ γένοιτο, γένοιτό τι τοιοῦτον, ἀκέραιον ἔχωσι τὴν ἀπολογίαν παρὰ τῷ ἀδεκάστῳ κριτῇ, τῷ καὶ τὰς καρδίας ἐμβατεύοντι, καὶ μαρτύρων μὴ δεομένῳ. autem in reprehensione est. Atque illa quidem odio, hæc autem miserationi optimo jure est. Nam illius contumelia corpus quidem attingit, mentem autem minime attingit: hujus autem et corpus et anima contaminata sunt. Quod si rationes humanas bæo esse existimas, hanc legem e cœlis recitabimus. Quidnam igitur ait? Si quis virginem in solitudine compresserit, hunc extremo supplicio afficile, ipsam autem servate. Clamavit enim adolescentula, et non erat, qui succurreret ". Ei autem quæ in urbe hoc perpessa fuerit, nec clainorem 223 ediderit, certissima poena constituta est e. Idque op- *. Limo jure. Nam in deserto loco non erat qui opem ferret: ac propterea, quæ contumelia affecta est, venia digna esse judicata est. Quæ autem in civitate hoc pertulit, ac sceleri tacita assensit, nec exclamavit, nec eorum, qui vim cohibere poterant, > opem imploravit, morte haud infuria multata est. Quæ cum ita sint, omnibus viribus est ipsis eni. tendum, ut purain mentem, atque ab omni macula et spurcitia liberam, ac nullo hujusmodi impetu aut assensu fredatam et conspurcatain servent: ut si (quod Deus avertat) hujusmodi quidquain acciderit, incolumem apud incorruptum judicem, qui intimos quoque cordis secessus penetrat, nec testibus indiget, excusationem habeant. ΣΙΟ". - ΔΙΟΝΥΣΙΟ. Εἰς τόν ὁ Οὐ γὰρ ἐστιν ἐξουσία, εἰ μὴ ἀπὸ Θεοῦ.» Επειδή γέγραφας, τί ἐστιν, «Οὐ γὰρ ἐστιν ἐξου σία εἰ μὴ ὑπὸ Θεοῦ, καὶ ἔφης· Τί οὖν; Πᾶς ἄρχων ὑπὸ Θεοῦ κεχειροτόνηται; Φήσαιμι, ὅτι δοκεῖς μοι (καί μοι μηδὲν ὀργισθῇς· οὐδὲν γὰρ φλύαρον ἐρῶ) ἢ μὴ ἀνεγνωκέναι τὰς ἀποστολικὰς ῥήσεις, ἢ μὴ νενοηκέναι. Ο γὰρ Παῦλος οὐκ εἶπεν, Οὐ γάρ ἐστιν ἄρχων εἰ μὴ ὑπὸ Θεοῦ· ἀλλὰ περὶ τοῦ πράγματος αὐτοῦ διαλέγεται, λέγων· «Οὐ γάρ ἐστιν ἐξουσία, εἰ μὴ ὑπὸ Θεοῦ.» Τὸ γὰρ εἶναι ἀρχὰς ἐν ἀνθρώποις, καὶ τοὺς μὲν ἄρχειν, τοὺς δ᾽ ἄρχεσθαι, καὶ μὴ ἁπλῶς, μηδ' ἀνέδην ἅπαντα φέρεσθαι, ὥσπερ κυμάτων τῇδε κἀκεῖσε τῶν δήμων, περιαγομένων, τῆς τοῦ Θεοῦ, ** Deut. xxi, 25-27. ** ibid. 23, 24.' "Rom xm, CCXVI. — DIONYSIO. In illud: «Non enim est poseslas, nisi a Deo **. › Quoniam ex me per litteras sciscitatus`es, quidnam illud sibi velit, e Non enim est potestas nisi a Deo, ac dixisti: Quid igitur? Omnisne, qui imperium gerit, a Deo institutus est? hoc dixerim, te mihi videri (ac velim ne mihi succenseas: nihil enim futile dicam), ant'apòstolicas voces minime legisse, aut certe non animadvertisse atque intellexisse. Neque enim dixit Paulus, Non est præfectus nisi a Deo, verum de re ipsa disserit, his verbis uteus:. Non enim est potestas nisi a Deo. Nam quod inter homines imperia et magistratus sint, atque alii imperent, alii pareant: ac non tem t. Pro τὴν ψυχήν ambo codd. Vat. 649 et Alt. scribunt, τῇ ψυχῇ. Possi.

οἶδε πολλάκις πόλεμον αναρριπίζειν, οὐκ ἀφῆκε δη μοκρατίαν εἶναι, ἀλλὰ βασιλείαν. Εἶτα μετὰ ταύτην πολλὰς ἐποίησε τὰς ἀρχάς. Ποίας φησίν; "Αρχοντος καὶ ἀρχομένου, ἀνδρὸς καὶ γυναικός, πατρὸς καὶ παιδός, πρεσβύτου καὶ νέου, δεσπότου καὶ δούλου, διδασκάλου καὶ φοιτητοῦ. Κἂν τοῖς ἀλόγοις δὲ ζώοις τὸ παραπλήσιον ἴδοι τις ἄν. Καὶ τοῦτ' ἐγγυῦνται αἱ μέλισσαι ὑπὸ βασιλεί ταττόμεναι, καὶ αἱ γέρανοι, καὶ αἱ ἀγέλαι τῶν ἀγρίων προβάτων. Εἰ δὲ καὶ τὴν θάλατταν σκοποίης, οὐδ᾽ αὐτὴ ταύτης ἔρημος εύρε θήσεται τῆς εὐταξίας· πολλὰ γὰρ κἀκεῖ τῶν γενῶν ὑφ' ἑνὶ τάττεται τῶν ἰχθύων καὶ στρατηγεῖται. Διδ καὶ μακρὰς ἀποδημίας στέλλεται. Καὶ γὰρ πανταχοῦ ἡ ἀναρχία ἀργαλεώτατον, καὶ συγχύσεως καὶ ἀκοσμίας αἴτιον. Διὸ καὶ τῷ σώματι ἑνὶ ὄντι οὐ πάντα ὁμότιμα, ἀλλὰ τὰ μὲν ἄρχει τῶν μελῶν, τὰ δὲ ἄρχε ται. Αὐτὸ δὴ οὖν τὸ πρᾶγμα, τὴν ἐξουσίαν φημί, τουτέστι τὴν ἀρχὴν, καὶ τὴν βασιλείαν ὑπὸ τοῦ Θεοῦ τετυπῶσθαι λέγειν θέμις, ἵνα μὴ ὁ κόσμος εἰς ἀκοσμίαν ἐμπέσῃ. Εἰ δέ τις αλιτήριος παρανόμως εἰς ταύτην εἰσεκώμασεν, οὐ δήπου τοῦτον παρὰ Θεοῦ κεχειροτονῆσθαί φαμεν· ἀλλὰ συγκεχωρῆσθαι, ἢ πρὸς τὸ πᾶσαν τὴν [οἰκείαν] πονηρίαν ὥσπερ ὁ Φα ραὼ ἐξεμέσαι, καὶ οὕτως δίκην δοῦναι τὴν ἐσχάτην, ἢ πρὸς τὸ σωφρονίσαι τοὺς ὠμότητος δεομένους, ὥστ περ ὁ Βαβυλώνιος τοὺς Ἰουδαίους. merario et cxco impetu omnia ferantur, populis σοφίας ἔργον εἶναί φησιν. Επειδὴ γὰρ τὸ ὁμέτιμον videlicet fluctuum instar buc atque illuc sese agitantibus, hoc a divina sapientia proficisci ait. Quoniam enim qui dignitate pares sunt, bellum plerumque excitare solent, idcirco populare imperium minime esse permisit, sed regnum. Ac post illud multa alia imperia effecit. Quaenam tandem, inquis? Praefecti ac subditi, viri et uxoris, patris el flii, senis et juvenis, heri et servi, magistri et discipuli. Quin in brutis etiam animantibus idem perspicere liceat. Atque hoc apes comprobant, quæ regis imperio subsunt, et grues, et silvestrium pecndum greges. Quod si mare quoque consideres, ne id quidem hujusce disciplinæ expers esse comperietur. Multa enim illic piscium genera sub unius piscis principatu ae velut imperio militari censentnr. Unde etiam longas peregrinationes suscipiunt. Siquidem ubique molestissima res est sublatio principatus, confusionisque ac perturbationis causa. Quo etiam fit, ut ne in corpore quidem, quod unum est, pari dignitate omnia sint, verum ex membris alia prasint, alia subsint. Quocirca rem ipsam, potestatem, inquam, hoc est imperium et regnum a Deo formatum atque institutum esse profitendum est, ut ne ornatus in statum inornatum degeneret. Quod si quis impius ac sacrilegus in illud irruperit, baudquaquam scilicet hunc a Deo creatum ac designatum esse dicimus, 224 verum permissum esse: quo nimirum aut Pharaonis in modum improbitatem omnem suam evomat, atque ita extremo supplicio excrucietur, aut litate opus habent, ad meliorem mentem revocet, quemadmodum rex Babylonis Judæos. CCXVII. ISAIÆ. De Providentia. Vis Numinis ultrix (o quonam te nomine digne appellem!) mortalium res inspectat, eos qui scelerati, aliquid admittunt, puniens. Nec res humanæ eo statu sunt, ut nemo eas curet ac moderetur. Hoc igitur cum cognitum et exploratum habeas, injustitiam fuge, ut pœnam quoque fugias. eos, qui crudeΣΙΖ΄. ΗΣΑΙΑ. Περὶ Προνοίας. Δίκη, ὦ τί σε καλέσας ἀξίως προσείπω; τὰ θνητῶν πράγματα εποπτεύει, τιμωρὸς τῶν ἄδικα πρατ τόντων. Καὶ οὐκ ἔστιν ἀνεπιτρόπευτα τὰ τῇδε. Τοῦτο οὖν γνούς, φεύγε τὸ ἀδικεῖν, ἵνα καὶ τὴν τιμωρίαν διαφύγοις. ΣΙΗ. CCXVIII. HERMOGENI EPISCOPO. Quoniam scripsisti, me, ut par est, omni ratione te pascere, atque a lingua mea in tuas aures doctrinam commemoratione dignam derivare, illud rescribo, quod si quid commodi atque eruditi a me scribitur, hoc divinæ ac cœlestis gratiæ esse existimare debes, quæ rudes etiam et imperitos. τῆς καὶ ἰδιώτας σοφιζούσης. sapientes eficit. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ἐπειδὴ γέγραφας, ὡς εὖ ποιῶ πάντα τρόπον ἑστιῶν σε καὶ ἀπὸ τῆς ἐμαυτοῦ γλώττης ἐπὶ τὰς τὰς ἀκοὰς, [διὰ] διδασκαλίαν ἀξιαφήγητον μετοχε τεύων· ἀντεπιστέλλω, ὅτι εἴ τι ἐπιστέλλεται παρ' ἡμῶν δεξιὸν, τοῦτο τῆς ἄνωθεν εἶναι νόμιζε χάριτος, HERMINO COMITI. Ad principes. Nunc cum ad imperium evectus es, majorem tibi nominis celebritatem atque admirationem comparabis, steos, a quibus injuria affectus es, minime ΣΙΘ'. Πρὸς ἄρχοντας. Νυνὶ μᾶλλον ὅτε ἀρχῆς ἐπέβης, ἀοίδιμος ἂν γένο: καὶ ζηλωτός, εἰ τοὺς ἀδικήσαντας μὴ ἀμύνῃ, ἀλλὰ [καὶ] νῦν μάλιστα πάντων τῶν λυπηρών λήθην Ὡς εὖ ποιῶ, πάντα τρόπον ἑστιῶν σε. Rectius fortasse Latine, me recle facere, dum omni ratione te pasco. Κιττ. Διὰ διδασκαλίαν. Billius, per doctrinam, a codice Bavar. rectius abest δ: ηuod etiam in versione omitti debet, alioquin enim nihil bic erit quod in aures derivetur per doctrinam. Imo doctrina ipsa derivatur per aures in animum. Notanda hic est pielas et modestia Isidori, omnia Deo accepta referentis quæ bene sapienterque scripsit. Id.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCXXIII. €62 ποιήσῃ, ὅτε μάλιστα τὸ δύνασθαι σε αὐτοὺς τιμωρή- ulciscaris: ac nunc maxime omnes molestias obliσας παρέσχεν ἡ τῆς ἀρχῆς ἐξουσία. ΣΚ'. -- ΗΡΑΚΛΕΙΔΗ ΕΠΙΣΚΟΠς. Ὁ τῇ πείρα τὴν φήμην υπερβαίνων, καὶ κρείττων ἀκοῆς εἰς θέαν ερχόμενος, οὗτος εἰκότως καὶ ἐγκω μίων κρείττων ἐστίν, ἐλέγχων τοὺς λόγους, ὡς τῆς ἑαυτοῦ ἀξίας καταδεεστέρους. Αλλ' ἐπειδὴ εἰ καὶ ἡττῶνται οἱ λόγοι, χρὴ τὴν γνώμην νικάν [τολμᾷν], χρὴ καὶ τὰ προσόντα ἐγκώμια τοῖς φιλαρέτοις λέγειν τε καὶ γράφειν. Τρία γὰρ ἐκ τούτου συμβαίνει καλά τό τε γνησίως ἔχειν πρὸς τὴν ἀρετήν· οὐδεὶς γὰρ φαῦλος τοὺς σπουδαίους ἐπαινεῖν ὑπομένει· τό τε φθόνου καθαρούς εἶναι, μὴ κρύπτοντας τῶν ὑπὲρ ἡμᾶς τὰ πλεονεκτήματα· τό τε πονηροὺς ἢ καταισχύνη νεσθαι, ἢ σωφρονίζεσθαι, ὧν ἑκάτερον αὐτοῖς λυσιτελεῖο vioni mandes, cum maxime ipsos ulciscendi potestatem imperii licentia tibi præbuit. CCXX. HERACLIDI EPISCOPO. Qui experimento famam superat, cujusque aspectus et præsentia rumorem antecellit, hic demum merito laudes etiam vincit, sermones. coarguens, at dignitate sua inferiores. Verum quoniam, etsi sermones vincuntur, mentem tamen victoriam adipisci oportet, audendumn est ac faciendum, ut laudes eas, quæ probis et virtute præditis viris insunt, exponanius, ac litteris mandemus. Triplex enim binc commodum aritur, nempe ut et sincero animi affectu virtutem complectanur (nemo enim improbus virus probos laudare sustinet), et ab invidia puri atque immunes simus, utpote eorum, a quibus superamur, virtutu:n prærogativas minime prementes et occultantes: ac denique improbi aut pudore suffundantur, aut ad officium revocentur. Quorum utrumque ipsis utile est. ΣΚΑ'. — ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Μὴ ἀγανάκτει, ὦ μισοπονηρίας περίβλεπτον θρέμμα, εἰ Εὐσέβιος ὁ ἀσεβείας, ὡς γέγραφας, ἀνάπλέως, ἄσπονδον ἔχων καὶ ἀκήρυκτον πρὸς τοὺς ἀρετῇ συζῶντας πόλεμον, πρὸς τοὺς κακίαν ἀσπα ζομένους σπένδεται·, μηδ' ὅτι ἡ πολεμεῖ τοὺς ἔχον τας, εἰ μὴ λάσῃ χρήματα, ἡ ἵνα μὴ πολεμήσῃ λαμβάνει, ὅσα πολεμῶν ληίσασθαι ἡδύνατο, ἀλλὰ τὴν θείαν ἀνάμενε ψῆφον. ΣΚΒ. ΤΟ ΑΥΤΟ. Ἐπειδὴ πλείονα ή θεία πρόνοια ποιεῖται τὴν φειδώ τῶν ἁμαρτανόντων, ἢ ὅσον ἐκείνους ὁρᾷ ἑαυτῶν ἀφειδοῦντας, διὰ τοῦτο βασιλικῷ καὶ φιλανθρώπῳ μακροθυμίας χρωμένη κηρύγματι βολ·. Μετανοεῖτε, ἤγγικεν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.» Εἰ δ' οἱ ἁμαρτάνοντες παρ' οὐδὲν θέμενοι τὴν παραίνεσιν, τῆς μακροθυμίας, ὡς ἀμελείας καταψηφίσονται, ἴσως μὲν καὶ νῦν, πάντως δ' ὅτε ὁ καιρὸς ἐπιστῇ τῆς δίκῆς, οὐκ ἔτι φείσεται τῶν ἑαυτοὺς φειδούς μὴ ἀξιω σάντων, ἀλλὰ δίκας σφοδροτάτας εἰσπράξεται τοὺς τῆς μακροθυμίας καταφρονήσαντας. Διὸ καὶ τοῦτ' ἐῤῥήθη, ὅπερ ἠθέλησας μαθεῖν· Ἐσιώπησα, μὴ καὶ ἀεὶ σιωπήσομαι, καὶ ἀνέξομαι; Καὶ ἐκστήσω καὶ ξηρανῷ ἄμα.» Δίκαιον γὰρ τοὺς τῇ τοσαύτῃ μακρο θυμία μὴ ὠφεληθέντας, ἀλλ' ἐφόδιον αὐτὴν μειζόνων ἁμαρτημάτων πεποιημένους, ταῖς τῆς δίκης ἐναλώ και τιμωρίαις. CCXXI. LAMPETIO EPISCOPO. Ne hoc nomine indigneris (o conspicue improborum odii alumne ), quod Eusebius, impietatis, ut scripsisti, plenus, immane atque implacabile cum bis qui recte et ex virtute vivunt, bellum gerens, cum his qui vitium amplectuntur, amicitiæ fœdus init nec quod aut habentibus, si pecunias non accipiat, bellum infert, aut, ne bello eos lacessat, tanta accipit, quanta, si bellum intulisset, diripere potuisset. Verum divinam sententiam exspecta. 225 CCXXII. - EIDEM. Quandoquidem divina providentia, quo magis sus salutis prodigos eos, qui peccant, esse conspicit, eo magis ipsorum saluti consulit, idcirco regio et humano lenitatis præconio utens, clamat: • Penitentiam agite, appropinquavit regnum cdlorum s › Quod si ii, qui peccant, admonitionem hanc contemnentes ac pro nihilo putantes, lenitatem hanc, ut incuriam, damnarint, fortasse quidem in hac quoque vita, prorsus autem cum vindicandorum scelerum tempus advenerit, non jam iis parcet, qui sibi ipsis parcere recusarunt, verum acerbissimas ab iis, a quibus ipsius lenitas contempla est, pœnas exiget. Eoque spectat illud Scripturæ, quod ex me intelligere cupiisti. c. Tacui, num etiam semper tacebo, ac sustinebo? Emovebo atque exsiccabo simul "., Æquum est enim eos qui nullam ex tanta lenitate utilitatem acceperunt, verum ab ea graviorum scelerum occasionem traxerunt, divinæ justitiæ suppliciis atque tormentis constrictos teneri. ΣΚΓ'. — ΑΛΥΠΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰ τὰς τιμωρίας μεγίστας είναι τῷ πλήθει τῶν συνειδότων εἰκότως κρίνομεν (αἱ γὰρ λανθάνουσαι κουρότεραι πως είναι πεφύκασιν), ὁποίαν εἰκὸς εἶναι τὴν κόλασιν, ὅταν παρόντων τῶν οὐρανίων δήμων, καὶ πάσης τῆς ἀνθρωπότητος όρισθείη σε Slatth. 10, 2 ** Isa. xlii, 14 CCXXIII. ALYPIO EPISCOPO. Si gravissimas eas pœnas esse merito judicamus, quarum multi conscii sunt (nam occultæ leviores quodammodo esse solent ), qualem hunc cruciatum esse verisimile est, cum præsentibus cœlestibus populis atque in hominum omnium oculis et aspectu constituetur? by Google

De invidia. Cum in nulla alia re bona, aut boni speciem habente (vir mihi cognominis) lenis est invidia, verum acerba et truculenta: tum vero in virtute, quæ boni naturam proprie sortita est, consolationem prorsus omnem respuit. Ac quidem invidia flagrare, molestia quidem expers fortasse fuerit, at minime præclarum et luculentum (nam ita se gerere, ut merito ipsi invideatur, velim nec mili unquam nec amicis meis contingat). Oportet autem eum, eui invidetur, invidiæ malignitates prudenti anime perferre. · EIDEM. De charitate erga Deum. Ego iis, quibus earum rerum, quæ ad virtutem adipiscendam fieri debent, nihil deest (multi quippe tametsi virtutem maximum bonum, ut revera est, esse statuant, ipsius tamen haud magnam curanı gerunt), hoc dico, ipsos, si modo virium suarum fiducia minime nitantur, verum ea quæ recte et cum laude gerunt, ad divinam opem referant, et turbulentos animorum motus profligaturos esse, el ad virtutis metam perventuros, Nam etsi id quod humano robore præstantius est, hoc præbet ut adversarios quispiam superet: tamen cui divinum numen auxilio est, 226 victoriam scilicet ipsi acceptam ferenti, huic contra si sibi laudem ascribat, adipiscatur, impedimentum afferat. CCXXVI. EIDEM. Breviter dicere volo, quod perspicuis verbis eloqui nolo. Si malus esset, qui ab insidiantibus contumelia aleitur (scis de quo loquar), eos, a quibus nunc maledictis incessitur, summos laudum suarum præcones nunc haberet. CCXXVII. EIDEM. ΣΚΔ'. - ΙΣΙΔΟΡΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Περὶ φθόνου. Οὐδὲ ἐπ' ἄλλῳ μὲν οὐδενὶ, [ ] ὁμώνυμε, τῶν ὄνο των ἢ δοκούντων καλῶν, πρεὺς ὁ φθόνος, ἀλλ᾽ ἄγριος καὶ ἀργαλέος· ἐπὶ δ᾽ ἀρετῇ, ἥτις κυρίως τὴν τοῦ καλοῦ κεκλήρωται φύσιν, καὶ πάμπαν ἀπαραμύθησ τος. Τὸ μὲν οὖν μὴ φθονεῖσθαι, ἄλυπον μὲν ἴσως, οὐ μὴν εὐκλεές. Φθόνου γὰρ ἂν ἀξίως πράττειν μήτ' ἐμοί ποτε μήτε φίλοις ἐμοῖς συμβαίη. Χρὴ δὲ φθονούμενον, σώφρονι λογισμῶ τὰς τοῦ φθόνου και κοηθείας φέρειν. ΣΚΕ. - ΤΟ ΑΥΤΟ. Περὶ τῆς εἰς Θεὸν ἀγάπης. Εγώ φημι τοῖς οἷς οὐδὲν ἐλλείπεται τῶν ὀφειλόν των πρὸς ἀρετὴν πραχθῆναι· πολλοὶ γὰρ μέγιστον ἀγαθὸν, ὥσπερ οὖν καὶ ἔστιν, ὁριζόμενοι τὴν ἀρετὴν, οὐ πάνυ φροντίζουσιν αὐτῆς· τούτους, εἰ μὴ τῇ οἰκείᾳ δυνάμει θαῤῥοῖεν, ἀλλ᾽ ἀναφέροιεν πρὸς τὴν θείαν ῥοπὴν τὰ κατορθούμενα, καὶ τῶν παθῶν περι ἐσεσθαι, καὶ εἰς τέλος πάντως ἥξειν ἀρετῆς. Εἰ γὰρ καὶ τὸ κρατεῖν δίδωσι τῶν ἀντιπάλων τὸ ἀνθρωπίνης ῥώμης κρεῖττον, ὡς μηδὲν ἐμποδὼν εἶναι τῇ τοῦ ἀθλητοῦ προθυμίᾳ, ἀλλ᾽ οὖν γε ᾧ τὸ θεῖον ἐπικουρεῖ, ἀναφέροντι δῆλον ὅτι πρὸς αὐτὸ τὴν νίκην, τούτῳ οὐδὲν κρεῖττον, εἰ ἐμποδὼν εἴη πρὸς τὴν νίκην. minime mirandum est, si quominus victoriam ΣΚΟ Συντόμως φράσαι βούλομαι, ο φράσαι σαφῶς οὐ βούλομαι. Εἰ κακὸς ἦν ὁ παρὰ τῶν ἐπιβουλευόντων παροινούμενος· οἶσθα δ' ὃν λέγω· τοὺς νῦν λέγοντας κακῶς εἶχεν ἂν ἄκρους. ΣΚΖ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ, Ηᾶς ὅτῳ μέτεστι καλοκαγαθίας, ἀσμενίσει τῆς ἀρετῆς τιμωμένης. Ὥσπερ γὰρ εἴ τις νομοθέτης μετ γίστας κολάσεις τῶν παρανομιῶν τάττοι, οὐκ ἂν αὐ τός γε παρασκευάζεσθαι παρανομείν νομισθείη οὕτως όταν τις ὑπερφυεῖς τὰς τῆς ἀρετῆς ἀμοιβὰς ἀκούων ἡσθείη, πρὸς πᾶσαν ἀρετὴν ἕτοιμος εἶναι δόξει· καὶ ἀγαθῶν μὲν πάντων ἔμπλεως, κακοῦ δὲ Quisquis probitatis particeps est, huic virtutem honore amici gratissimum erit. Quemadmodum enim si legislator quispiam maximas flagitiis poenas constituat, haudquaquam ipse ad perpetrandum flagitium paratus esse existimandus est: eodem modo cum quis eximia et singularia virtutis præmia audiens, voluptate aficitur, ad omne virtutis genus propensus ac paratus esse existimatur: οὐδενός. Καὶ θαυμάζεσθαι γὰρ καὶ φιλεῖσθαι τὴν atque bonis quidem omnibus refertus, nullo autem ἀρετὴν παρὰ τῶν σπουδαίων οὐκ ἀπεικός. malo infectus. Nec vero mirum atque absurdum est, quod probi viri virtutem admirentur, atque amore complectantur. CCXXVIII.-- ARPOCRE SCHOLASTICO. De vaticinandi arte. Quod divinandi ars apud gentiles nugarum plena erat, atque incassum omnium ore celebrabatur, in ΣΚΗ". -- ΑΡΠΟΚΡΑ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Περὶ μαντικῆς. "Οτι ή μαντική ύθλος ἦν παρ' Έλλησι, καὶ μάτην ἐθρυλλεῖτο, δέδεικται μέν μοι ἐν τῷ Πρὸς Ἕλληνας φθόνου γὰρ ἂν ἀξίως πράττειν. Malæ leetionis non potuit alia quam consimilis fieri interpretatio. B. C. longe melius αναξίως. Itaque sic corri genda versio: Nam illa agere, quæ invidia non sunt digna, nec mihi nec amicis meis usquam contingat. Fortasse pro αναξίως legend. ἀνάξια. Adi ad explical. Proverbii: Invidia serpit ad habentem. Ritt.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCXXIX. niam autem Homerum ut sapientissimum testem prolucis, cumlem vicissim adversum te producam. Grave enim atque auctoritatis plenum illud etiam testimonium est, quod ab hostibus sumitur. Nam cum Ifelenum, qui vaticinandi artem profitebatur, inducit, Alexandrum fratrem monentem, ut pugna evolet, profectusque in urbem Minervæ una cum mulierculis vota faciat, ac postea eas quidem precantes, ipsam autem eorum preces aspernautem, ac deinde valem eum hortantem ut Græcorum præstantissimum ad singulare certamen provocet, cui cum ipse morem gessisset, ac provocasset, victus sit, vulnusque acceperit, atque aliquo, qui pugnam dirimeret, opus habuerit, anuon vel pueris ipsis λόγῳ. Ἐπειδὴ δ' Όμηρον ὡς σοφώτατον μάρτυρα libro Adversus gentiles a me demonstratum est. Quoπροβάλλῃ, τὸν αὐτὸν ἀντιπροβαλοῦμαι. Σεμνὴ γὰρ καὶ ἡ παρὰ τῶν ἐχθρῶν μαρτυρία Οταν γὰρ ποιῇ τὸν Ελενον μάντιν ὄντα, 'Αλεξάνδρῳ τ' ἀδελφῶ παρακελευόμενον, τῆς μὲν μάχης ἀποπτῆναι, εὔξα σθαι δὲ τῇ Ἀθηνᾷ μετὰ τῶν γυναικῶν ἐν ἄστει γενόμενον· εἶτα τὰς μὲν εὐχομένας, τὴν δὲ ἀνανεύουσαν, αὖθις δὲ τὸν μὲν μάντιν παρακελευόμενον εἰς μάχην προκαλεῖσθαι τὸν ἄριστον τῶν Ἑλλήνων, τὸν δὲ πειθόμενον, καὶ προκαλούμενον, ήττώμενον δὲ καὶ τιτρωσκόμενον, καὶ διαλυθῆναι δεόμενον, ἆρ᾽ οὐ δῆλός ἐστι καὶ τοῖς κομιδή νηπίοις, τὴν μαντικὴν οἷον ἐπὶ κόρξης ραπίζων, ἢ καὶ καταγελῶν τῆς ἀβελτηρίας αὐτῆς καὶ ἀλαζονείας, ὡς θρασυνομένης μὲν ἐν τῷ προαγορεύειν καὶ ἐλπίδας χρηστὰς ὑποτίθεσθαι, ἐν δὲ τοῖς πέρασιν ελεγχομένης καὶ διαμαρτανούσης " παντί admodum perspicuum est, euun divinationi velut που δηλόν ἐστιν. Εἰ δὲ πολλαχοῦ μάντεις φάσκει, καὶ θυοσκόπους, καὶ ὀνειροπόλους, θαυμαστὸν οὐδέν. Η γὰρ ποιητική, ἔστιν ὅπου τὸ μυθῶδες ἐπιποθοῦσα, ὕλην ἔχει τὸ ψεῦδος, ὑφ' ἡδονῆς ἀκρίτου θρασυ νομένη εξυβρίζει καὶ ὑλομανεῖ τὸ μυθῶδες καὶ θεα τρικὸν ἐπιδεικνυμένη. Τοσοῦτον γὰρ αὐτῇ οὐ μέλε τῆς ἀληθείας, ὡς καὶ τοὺς παῖδας ᾿Αλῶνος εἰσε άγουσαν ματαιοπονοῦντας μᾶλλον ἢ μεγαλουργοῦντας, φάναι alapam in malam impingere, aut etiam ipsius stoliditatem atque arrogantiam irridere, ut quæ in prædicendo quidem, ac lata spe ostentanda, temeritate atque insolentia efferatur, cæterum in fine coarguatur: atque a vero aberret, id certe cuivis manifestum est. Quod si compluribus locis vatum el aruspicum, atque eorum, qui somnia interpretantur, mentionem facit, haud mirum videri debet. Poesis enim figmenta interdum expetens, mendacium pro materia habet, atque præ voluptate præpostera judiciique experte insolescens petulanter se jactat et luxuriat, fabulosum ac theatricum narrationis genus ostentans. Adeo enim veritatem nihil curat, ut etiam Halonis filios inani potius labore se cruciantes, quam ingens aliquod facinus perpetrantes inducens, his verbis utatur: [Όσσῃ Οσσαν ἐπ' Οὐλύμπῳ μέμασαν θέμεν. Αὐτὰρ ἐπ' 227. Gestum his montem studio fuit addere Olympo. Ac rursum excelso superaddere Petion Ossæ, Æthereas possent ut sic conscendere ad arces. Πήλιον εινοσίφυλλον, ἵν᾽ οὐρανὸς ἄμβατος εἴη. Εἶτα πιστεύουσα αὐτοὺς κρατήσειν εἰ ἠδήσειαν, γνώμην ἀποφαίνεται ἀπαίδευτον καὶ ἀφιλόσοφον, φράζουσα, Και νύ κεν ἐξετέλεσσαν, εἰ ἤδης μέτρον ίκοντο. Ο φημι γὰρ τρία ὅρη, ἀλλ' οὐδ' εἰ πᾶσα ἡ γῆ πλασθείη καὶ μετεωρισθείη τρόπον κίονος, εφάψεται τῆς οὐρανίου ἀψίδος· καὶ μάλιστα κατὰ τοὺς λέγοντας, τὴν γῆν κέντρον εἶναι τοῦ οὐρανοῦ. Κέντρον γὰρ περιφερείας οὐκ ἄν ποτε ἄψοιτο. ΣΚΘ'. — ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Περὶ ἀληθείας. Ὁ ἐν ἀρχῇ τῆς ἀληθείας ἐκπίπτων, πάντως ἐκκυλισθήσεται τοῦ προκειμένου, καὶ εἰς αἰσχρὸν καταστρέψει τέλος. Ac deinde illud credens, eos, si ad florentem ælatem pervenissent, victoriam adepturos fuisse, inscitam ac philosophiæ expertem sententiam pronuntiat, dicens: Idque peregissent, nisi mors truculenta, priusquam Crevissent, Stygias ambos misisset ad umbras. Non enim dicam tres montes, sed nec si terra universa ellingeretur, atque columnæ in modum erigeretur, coelestem axem attingeret: ac præsertim, juxta eorum sententiam, qui terram centrum. cœli esse asserunt. Centrum quippe circumferentiam haud unquam attigerit. THEODOSIO SCHOLASTICO. De veritate. Qui in principio a veritate excidit, prorsus ab eo quod sibi proposuit exturbabitur, atque in fœedum finem desinet. Ab hoste testimonium vim magnam habet. lanc sententiam alibi iterat auctor, totidem fere verbis, ut lib. ш ep. 335, et ep. 225, lib. iv. Sie Basilius Magnus in homilia' De nativit. Christi: At παρὰ τῶν ἐχθρῶν μαρτυρίας ἀξιοπιστότεραί εἰσιν. Lactant. lib. iv, c. 19:. Satis firmumn testimonium est ad probandam veritateın quod ab ipsis perhibetur inimicis.» Sic vera est laus, quam lectori Agamemnon Iliad. K. et Lucullo Mithridates (uterque hosti) tribuit apud Ciceron. procem. Acad. Quæsl. Vide Pet. Victor. lib. xxix Var. lect., c. 11, et Just. Reub. J. C. doctiss. tractatu De testib., pag, 65 el 127. RITT. Pro τὸ ψεῦδος, ὑφ' ἡδονῆς, etc., duo codd. Vai. 649 οι Alt. scribunt, τὸ ψεῦδος ἐφ' ἡδονῆς, etc. POSSIN.

CCXXX. ZOSIMO, MARONI. Aiunt nonnulli, ne Metrodorum quidem Epicureum ita per res ipsas Epicuri, qui ab omnibus sapientibus abdicatus et proscriptus est, dogmata confirmasse, ut misera vestra trinitas confirmat. Quamobrem si vera loquuntur, impudicitiæ vestræ ac lasciviæ finem imponite. Sin minus, pudicitiæ hærete. CCXXXI. THEODOSIO EPISCOPO. Vereor quidem dicere, ne adulari videar (omnium enim leviorum vitiorum turpissimum esse adulationem existimo), dicam tamen a veritate coactus. Nemo, ut opinor, imo ut persuasum habeo, eas animi dotes atque virtutes, quæ in te insunt, verbis ΖΩΣΙΜΟ. ΜΑΡΩΝΙ. ΣΑ. Φασί τινες, ὡς οὐδὲ Μητρόδωρος ὁ ᾿Επικούρειος, οὕτως διὰ πραγμάτων ἐβεβαίωσεν Επικούρου, τοῦ παρὰ πάντων τῶν σοφῶν ἀποκηρυχθέντος, τὰ δόγ ματα, ὡς ἡ ἀθλία ὑμῶν τριττύς. Εἰ τοίνυν ἀλη θεύουσι, παύσασθε της λαγνείας. Εἰ δὲ μή, ἔχεσθε τῆς σωφροσύνης. ΣΛΛ'. - ΘΕΟΔΟΣΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Οκνῶ μὲν εἰπεῖν, διὰ τὸ μὴ δόξαι κολακεύειν πάντων γὰρ τῶν λεπτῶν παθῶν τὴν κολακείαν αἰσχροτέραν ἡγοῦμαι· φράσω δὲ, ὑπὸ τῆς ἀληθείας ἀναγκαζόμενος, ὅτι οὐδεὶς, ὡς οἶμαι, μᾶλλον δὲ πέτ πεισμαι, τῶν σοι προσόντων πλεονεκτημάτων ἐφι ullis consequi possit, ne si decem quidem linguas, ac κέσθαι δυνηθείη, οὐδ᾽ εἰ δέκα μὲν γλώττας, δέκα δὲ decem ora, paremque linguis animarum numerum habeat. CCXXXII. DIONYSIO PRESBYTERO. Qui, cum nullum in se bonum agnoscat, verborum modestia utitur, ignoscens, vel agnoscens potius, ac non modestus est. At qui post multas virtutes submisse de se sentit, is demum proprie est, qui modestum se præbere novit. MARTINIANO. De avaritia. Corporuni amorem, ut qui acris quidem sit, verum celeriter exstinguatur, ob eam causam pictores cum facibus et pennis depingunt: quoniam nunc libidinem iufammat, nunc rursus ob saturitatem G avolat. At pecuniarum amorem nemo unquam aut fingere, aut scribere ausus est. Cujus rei hæc forlasse causa est, quia ne amor quidem est, sed insanabilis furor. 228 Aut hæc fortasse, quia nec Angi nec describi potest. Neque enim quinquaginta duntaxat capita habet, ut fabulosa illa hydra, per quæ ad inexplebilem ventrem cibos transmittat, nec insaturabilis illius portenti instar aflicitur, nec denique Briarei in modum centum duntaxat manibus armatus est. Quin ne pennas quidem habet, satiari enim atque expleri nescit. Quonam itaque modo quispiam hujusmodi monstrum ellingere aut pingere queat, cum quo Scylla comparata fidem invenisset, etsi alioqui incredibilis? Verum quoniam oratio quovis colore expressior est, ac quavis cera ad ellingeridum mollior, quantum licebit, eam delineare conabitur: non quod id perfecte atque absoJute consequi possit, sed at belluinam ipsius et στόματα έχει καὶ ψυχὰς ταῖς γλώσσαις ἐσαρί θμους. ΣΑΒ. — ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Ο [μὲν] μηδὲν ἑαυτῷ, ὦ σοφέ, συνειδὼς ἀγαθὸν, μετριολογών, συγγνώμων, μᾶλλον δὲ ἐπιγνώμων, οὐ ταπεινόφρων ἐστίν. Ὁ δὲ μετὰ πολλὰ κατορθώματα ταπεινοφρονῶν, οὗτός ἐστι κυρίως ὁ μετριάζειν εἰδώς. ΣΑΓ. - ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ. Περὶ φιλαργυρίας. Τὸν μὲν τῶν σωμάτων έρωτα, ἅτε δριμὸν μὲν ὄντα, ταχέως δὲ σβεννύμενον, διὰ τοῦτο οι ζωγράφοι σὺν λαμπάσι καὶ πτέρυξι γράφουσιν, ὅτι ποτὲ μὲν υπεκκαίει τὰ πάθη καπνίζων, ποτὲ δὲ διὰ κόρον ἀφίπταται. Τὸν δὲ τῶν χρημάτων οὐδεὶς οὔτε πλάσαι, οὔτε γράψαι ἐτόλμησε, τάχα μὲν ἐπειδὴ οὐδὲ ἔρως ἐστὶν, ἀλλὰ μανία ἀνήκεστος· τάχα δὲ ἐπειδὴ ούτε πλασθῆναι, ἀλλ᾽ οὔτε γραφῆναι αὐτὸν οἷόν τε. Οὔτε γὰρ πεντήκοντα μόνον ἔχει κεφαλὰς, κατὰ τὴν μυ θευσμένην ύδραν, δι' ὧν τῇ ἀπληρώτῳ γαστρὶ τὴν τροφὴν παραπέμπει. Οὐδὲ κατὰ τὸ ἀχόρταστον τέρας διάκειται, οὐδὲ κατὰ τὸν Βριαρέω ἑκατὸν χερσί μόναις ὤπλισται. Αλλ' οὐδὲ πτερὰ ἔχει, κόρον γὰρ οὐκ οἶδε, πλησμονὴν οὐκ ἐπίσταται. Πῶς οὖν τις τοιοῦτο τέρας ἢ πλάσαι, ἢ γράψαι δυνηθῇ, ᾧ καὶ τὸ τῆς Σκύλλης παραβαλλόμενον ἐπιστεύθη ἂν, καίτοι ἄπιστον ὄν; Αλλ' ἐπειδὴ ὁ λόγος παντὸς μὲν χρώ ματος εναργέστερός ἐστι, παντὸς δὲ κηροῦ εὐπλαστότερος ὡς ἂν οἷός τε ᾖ, ὑπογράψαι τοῦτον πειράσεται τῆς μὲν ἀκριβείας εφικέσθαι ἀδυ νατῶν, τὴν δὲ θηριόμορφον αὐτοῦ καὶ ἀτερπῆ τοῖς ἑαλωκόσι στηλιτεύων μανίαν. Ἐμοὶ γὰρ δοκεῖ οὐ Οὐδ' εἰ δέκα μὲν γλώσσας, δέκα δὲ στόματα ἔχει. Manifesta imitatio Homeri, quem et Virgilius expressit in vi divini operis: Non, mihi si linguæ centum sint oraque centum, Omnia pœnarum percurrere nomina possem. RitTT. Cicero produio Paradoxorum: • Nihil est tem incredibile, quod non dicendo fiat probabile; nihil tam horridum, tam incultum, quod non splendeal oratione et tanquam excoletur., RITT. ὓς ἂν οἷός τε ἦ, υπογράψαι τοῦτον πειράσεται. Β. C. mutat tertiam personam in primam, pro ᾖ legeus ὦ, et μιν πειράσεται, πειράσομαι. Utraque lectio ferri potest, quarum prior ad orationem refertur, altera ad auctorem sive oratorem. Verumtamen prior, id est edit. Paris., mihi nescio quomodo venustior videtur; ut que ex re inanimată faciat animatam κατά πρόσωπ ποΐαν. Ιν.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCXXXIII. ctiva oratione proscindat. Mihi enim puero handquaquam similis esse videtur (non enim amor, sed perspicuus furor), verum feminæ cuidam (nam hoc quoque amentiæ ipsius atque improbitatis indicium sit) belluina forma præditæ, ignemque spiranti, ac sexcentas viperas crinium loco in capite habenti, perpetuo sibilantes ac mortiferum venenum evomentes, sexcentas item manus unguibus abundantes, quarum opera et adjumento alios lacerat, alios sagittis impetit, ab aliis pecunias extorquet, ac denique sexcenta ora. Neque enim minatur duntaxat, aut calumnias struit: verum etiam adulatur, ac servilem in modum alloquitur, et pejerat, turpisque quæstus causa innumeras occasiones excogitat. Quin oculos habet, non, ut naturæ consentaneum est, cernentes, aut quenquam verentes, non amnicum, non fratrem, non cognatum, non benefa clorem, verum asperum quiddam, et acre, atque crudele et inhumanum, igneumque obtuentes. Neque enim rerum naturam perspicit, nec illud animadvertit, quod persæpe, cum permulta noverit, ad hostium manus pecunias transmiserit. Unde etiam innumeras ei, qui captus est, peccatorum notas inussit. Porro autem aures usque adeo septas. et obturatas habet, ut nec supplices preces, nec ge-· mitus, nec fetus, nec vituperationes habeat. Tantum vero ab eo abest ut pennas habeat (quæ saturitatem designant), ut ne pedes quidem ipsi vir ullus cordatus tribuere queat. Neque enim ingredi, atque ab eo qui captus est, secedere potest: verum manus in omnes immittens, ferro quovis ac plumbo gravior insidet, atque ita comparata est, ut omnia quidem accipiat, atque omnes expilet, nunquam autem expleatur, verum eorum, quæ accipit, multitudinem ſomitis atque incitamenti materiam habeat, rerumque acceptarum finem accipiendarum initium efficiat. Ecquis igitur acerrimo hujusmodi et inexplebili furore, atque innumera peccata et maledicta et dedecora, et intemperantias ac petulantias nobis conflante, capiatur? 229 Ecquis animum inducat, tum in hac vita tam misere vivere, ut dies noctesque velut flagris quibusdam laceretur, nec requiem ullam aut somnum sentiat, et in futura suppliciorum παιδὶ ἐνικέναι· οὐ γὰρ ἔμως ἐστί, μανία δὲ σαφής: iuamwnam insaniam iis, qui eo capti sunt, inve ἀλλὰ γυναικὶ (καὶ τοῦτο γὰρ τῆς τε ἀνοίας αὐτῆς καὶ τῆς μοχθηρίας ἔστω τεκμήριον) θηριομόρφῳ τινὶ, καὶ πυρ πνεούσῃ μυρίας μὲν ἔχεις ἀντὶ τριχῶν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς ἐχούσῃ διὰ παντὸς συριττούσας, καὶ θανατηφόρον τὸν ἐρευγομένας· μυρίας δὲ χεῖρας δνυξι κομώσας, δι' ὧν τοὺς μὲν σπαράττει, τοὺς δὲ κατατοξεύει, παρ' ὧν δ' ἀφαρπάζει χρήματα· μυρία δὲ στόματα. Οὐδὲ γὰρ ἀπειλεῖ μόνον, οὐδὲ συκοφαντεῖ, ἀλλὰ καὶ κολακεύει, καὶ δουλοπρεπώς διαλέγεται, καὶ ἐπιορκεῖ, καὶ μυρίας ἐπινοεί προφάσεις, αἰσχρῶν κερδών ἕνεκα. Καὶ ὀφθαλμοὺς ἔχει οὐ κατὰ φύσιν ὁρῶντας, οὐδ᾽ αἰδουμένους τινά, οὐ φίλον, οὐκ ἀδελφὸν, οὐ συγγενῆ, οὐκ εὐεργέτην, ἀλλὰ τραχύ, καὶ δριμύ, καὶ ὠμὸν, καὶ ἀπάνθρωπον, καὶ πυρώδες βλέποντας. Οὐ γὰρ τὴν τῶν πραγμάτων ἐρξ φύσιν, οὐδὲ συνίησιν, ὅτι πολλάκις μυρία κινή σασα, εἰς τὰς τῶν ἐχθρῶν τὰ χρήματα παρέπεμψε χεῖρας. Διὸ μυρίας προσετρίψατο τῷ ἁλόντι τὰς ἁμαρτίας, ἀκοὰς δὲ τοσοῦτον πεφραγμένας, ὡς μήθε ἱκεσιῶν, μήτε στεναγμῶν, μήτ' ολοφυρμῶν, μήτε κακηγοριῶν ἐπακούειν. Τοσοῦτον δ' ἀπέχει τοῦ πτερὰ ἔχειν, & τὸν κόρον δηλοῖ, ὅτι οὐδὲ πόδας αὐτῇ σω φρονῶν ἄν τις απονέμοι. Οὐδὲ γὰρ οἶδε βαδίζειν, οὐδὲ μετακινεῖσθαι ἀπὸ τοῦ ἀλόντος, ἀλλὰ κατὰ πάντων τὰς χεῖρας πέμπουσα, σιδήρου παντὸς καὶ μολύβδου βαρυτέρα οὖσα ἐγκάθηται, πάντα μὲν δεχομένη, καὶ πάντας ληϊζομένη, οὐδέποτε δὲ πλη ρουμένη, ἀλλὰ τὸ πλῆθος τῶν λαμβανομένων, ὕλην υπεκκαύματος ἔχουσα, καὶ τὴν τελευτὴν τῶν λησ φθέντων, ἀρχὴν τῶν ληφθησομένων ποιουμένη. Τις οὖν τοιαύτῃ μανίᾳ δριμυτάτῃ καὶ ἀκορέστῳ, καὶ μυρίας ἁμαρτίας καὶ κακηγορίας, ἀδοξίας τε καὶ ἀκολασίας προστριβομένῃ ὁλοίη ἄν; τίς ἂν ἔλοιτο ἐνταῦθα μὲν ζῆν οὕτως ἀθλίως, μαστιζόμενος νύκτωρ τε καὶ μεθ᾿ ἡμέραν, καὶ ἀνάπαυσιν οὐκ εἰδὼς, οὐδ᾽ ὕπνον, ἐκεῖσε δὲ ἀρχὴν τῶν τιμωριῶν ληψόμε νος; Τί λέγω ἀρχήν; Ἐνταῦθα μὲν οὖν κολάζει καὶ τιμωρεῖται τοὺς ἁλόντας, παντὸς τυράννου πικρότερον, ἐναλλομένη καὶ τῶν καιρίων ἀπτομένη, καὶ μηδὲ μικρὸν ἀναπνεῦσαι συγχωροῦσα, ἀλλὰ τῶν εἰς τὰ μέταλλα (28') τὴν χαλεπωτάτην εκείνην τινόντων κόλασιν, πικροτέραν επάγουσα τὴν δίκην. Τοῖς μὲν γὰρ ἔξεστι μετὰ τὸ ἔργον ὕπνῳ χρῆσθαι καὶ ἀναπαύλῃ, τοῖς δὲ καὶ τὸν τοῦ ὕπνου προχωννῦτα λι- atque cruciatuum initium accipere? Quid autem μένα, καὶ νύκτωρ επιτάττει τὰ μὰ καὶ ἀπάνθρωπα ἐπιτάγματα ἐκεῖνα. Τοὺς μὲν γὰρ ἐπὶ ληστείας ἐξἄγει, τοὺς δὲ ἐπ' ἀνδροφονίας, καὶ οὐδὲ τὴν ὁσίαν αὐτὴν αἰδεῖται ἢν καὶ βάρβαροι καὶ δαίμονες τιμῆς ἀξιοῦσιν· ἀλλὰ καὶ κατὰ νεκρῶν σωμάτων τὰς μικρὰς τῶν ἁλόντων ὁπλίζει δεξιάς, καινὸν καὶ παinitium dico? Hic enim eos, quos ceperit, tyranno quovis acerbius torquet et excruciat, in eos insultans, ac præcipuas partes attingens, ac ne tantillum quidem interquiescere sinens, verum graviorem ipsis poenam inferens, quam ii luant, qui ad metalla (quæ atrocissima poena est damnati sunt. Πύρ πνεούση. Sic infra ead. ep. καὶ πῦρ πνέουσα. Notum proverb., Πῦρ πνέειν, Ignem spi fare. Κιττ. Pro αφαρπάξει cod. Vat. 649 et Alt. habent ἀφαρπάζει, et versu sequenti ἀπειλεῖ pro ἀπειζει. Pos:in. (26°) Eiç rà péralla. Vide Jac. Cujac. Observal. RITT. Καὶ οὐδὲ τὴν ὁσίαν αὐτὴν αἰδεῖται. Οσία quid sit, vide supr. ad ep. 146, h. lib., quam cum ista utiliter contuleris, ut et Novellam Theodosii et Valentiniani. lp.

της τὰ μοχθηρὰ ἐννοήσαντες, ὅτι θηριόμορφος ἐστι, καὶ ἀτερπής, καὶ πῦρ πνέουσα, ακόρεστός τε καὶ τυφλὴ καὶ ἀνήκοος, μισάνθρωπός τε καὶ μυσαρά, καὶ θεομισὴς, ἄσπονδός τε καὶ ἀμείλικτος καὶ ἀνήμερος. Οὔτε γὰρ κολακευομένη, ούτε θεραπευομένη ἐνδίδωσιν, ἀλλὰ τότε μᾶλλον ἀγριοῦται, ὅτε μάλιστα θεραπεύεται. Μάλιστα μὲν πάντα κινῶμεν, ὥστε μὴ ἁλῶναι. Ῥᾷον γὰρ μὴ ἀλῶναι, ἢ ἀλόντας διαφυγεῖν. Εἰ καὶ ἐάλωμεν, συντείναντες ἑαυτούς, καὶ τὴν θείαν καλέσαντες συμμαχίαν· ἄνευ γὰρ ταύτης οὐχ οἷόν τε τοιαύτης αιχμαλωσίας ἐλευθερωθῆναι· κινδυνεύει γὰρ εἶναι τοῖς πολλοῖς αἰχμαλωσία ανακλήσεως ἄμοςρος· τοῦ μὲν ἐθέλειν κερδαίνειν παυσώμεθα, τὰ δὲ συναχθέντα, ἢ ἀθρόον, ἢ κατὰ βραχύ διανέμωμεν Nam illis confecto opere somno ac quiete frui li- ράνομον λῃστείας επινοοῦσα τρόπον. Πάντ' οὖν ταύ cet: his autem ea somni quoque portum velut aggesta terra obstruens, noctu quoque sæva illa et inhumana edicta proponit. Hos enim ad latrocinia mittit, illos ad cædes perpetrandas. Ac ne debitum quidem mortuis munus veretur, quod etiam barbari ac dæmones honore prosequuntur: verum adversus etiam mortua corpora nefarias eorum, quos obstriclos tenet, manus armat, novum et sceleratum latrocinii genus excogitans. Quamobrem omnia ipsius vitia mente volventes, nempe quod bellutna forma praedita est, atque tetra et inamcena, et ignem spi. rans, et inexplebilis, et oculis auribusque capta, et crudelis et exsecranda, et Deo invisa, et implacabilis, atque crudelis (neque enim cum blanditiis atque obsequiis delinitur, aliquid remittit, verum τοῖς δεομένοις. Αύτη γάρ ἐστι μόνη της τοιαύτης tum potius eferatur cum maxhne colltur), maxime αἰχμαλωσίας ἡ ἀνάκλησις. quidem nullum non lapidem moveamus, quo ab eo minime capiamur (facilius est enim non capi, quam, cum captus sis, effugere). Si autem nos capi contigerit, omnes nervos contendentes, ac divinam opem implorantes (hac enim sublata nemo ab hujusmodi captivitate abstrahi potest. Multis enim talís pene est hæc captivitas, ut ab eo emergere ac revocari nequeant), quæstus quidem faciendi cupiditatem comprimamas, quæ autem collecta sunt, aut confertim, aut paulatim egentibus distribuamus. Nam hæc demain sofa ratio est, qua ab hujusmodi captivitate revocemur. CCXXXIV. ARCHIBIO PRESBYTERO. Hic vehementer invehitur in eos qui sacerdotium male tractant. Cum multa vere sint, ut inquis, quæ admirationem mereantur, unum tamen est, quod omnium ΣΛΔ'. - ΑΡΧΙΒΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. *Ενθα καταφορικῶς περὶ τῶν κακῶς τὴν ἱερωσύ την μετερχομένων. Πολλῶν ὄντων, ὡς ἔφης, θαύματος ἀξίων, ἓν ἐστιν, 8 μάλιστα πάντων ἐγὼ θαυμάζω, καὶ τοῦ πάντα maxime miror, quodque idoneo mili argumento διεφθάρθαι τεκμήριον εἶναί φημι ἱκανόν. Διὸ δὴ ἐκεί est, omnia corrupta et perdita esse. Quocirca illis omissis hoc præsertim nunc dicam ac demonstrabo. Dic igitur istis, quibus populi maxime curæ sunt, vel, ut rectius loquar, quibus curæ quidem esse debeant, verum nullo omnino modo sunt, cum vos, per ea quæ agitis, quiduam sacerdotium sit, vobis ignotum esse confiteamini, quorsum tandem aliis molestiam exhibetis? Nam si paternam tyrannidem nacti estis, iis sane, quibus imperatis, imperate: ut illis quoque nobilibus ac fama celebratis tyran nis crudeliores et immaniores vos ipsos præbeatis. 230 Multi enim illorum lenius ac mitius quam vos, erga eos, quos tyrannide oppressos tenebant, se gesserunt. Si autem paterna cura vobis commissa est, quid tyrannos sævitia superatis? Quid eos qui divino cruore redempti sunt, ipsi in servitutem trahitis? Quid ex alienis calamitatibus opes vobis comparatis? Quid probos ac temperantes viros ridetis? Quid virtutis studiosis insidias struitis? Quid adulatoribus favetis? Quid eos, qui libere loquuntur, expellitis? Nam si vos ea quæ agilis, agere desinatis, verisimile est etiam promiscuæ plebis virtutes, quæ nunc vestra causa mortuæ atque exstinctæ sunt, rursus ad vitam redituras esse. νων ἀφέμενος, τοῦτο μάλιστα νυνὶ λέξω καὶ ἐλέγξω. Εἰπὲ τοίνυν τούτοις, οἷς μάλιστα μέλει τῶν λαῶν, μᾶλλον δὲ οἷς μέλειν μὲν ἔδει, μέλει δὲ οὐδαμῶς, ὅτι Αὐτοὶ δι' ὧν ποιεῖτε ὁμολογοῦντες ἀγνοεῖν, τί ἐστιν ἱερωσύνη, τί τοὺς ἄλλους ἐνοχλεῖτε; Εἰ μὲν γὰρ τυραννίδα πατρώαν κεκλήρωσθε, ἡγεῖσθε ὧν ἡγεῖ σθε ἵνα κἀκείνων τῶν διαβοήτων τυράννων ὠμό τεροι καὶ τυραννικώτεροι ὀφθείητε. Πολλοὶ γὰρ ἐκείνων πραότερον ὑμῶν τοῖς τυραννηθεῖσι προσηνέχθησαν. Εἰ δὲ πατρικὴν κηδεμονίαν ἐνεπιστεύθητε, τί τοὺς τυράννους ἀποκρύπτετε τῇ ὡμότητι; Τί τοὺς τῷ θείῳ αἵματι ἐξαγορασθέντας αὐτοὶ καταδουλού σθε; Τί χρηματίζεσθε ἐκ τῶν ἀλλοτρίων συμφορών; Τί γελᾶτε τοὺς σώφρονας; Τί ἐπιβουλεύετε τοῖς φιλαρέτοις; Τί τοὺς κόλακας συγκροτείτε; Τί τοὺς παῤῥησιαζομένους ἐξοστρακίζετε; Εἰ γὰρ ὑμεῖς παύ σεσθε ὁρῶντες & δρᾶτε, εἰκὸς καὶ τὰς τῶν λαῶν ἀρετὰς νεκρωθείσας νῦν δι' ὑμᾶς, εἰς παλιγγενεσίαν ἥξειν καὶ ἀναβίωσιν. CCXXXV. HERMINO COMITI. ΣΛΕ. Quod cum recta vila opus est etiam sacerdoti dicendi *Οτι μετὰ τοῦ ὀρθοῦ βίου χρεία τῷ ἱερεῖ τῆς ἐν facultate. τῷ λέγειν δυνάμεως. Quemadinoduin nobilis arbor, cum fructibus gra- "Ωσπερ εὐγενὲς δένδρον, ὅταν τῷ καρπῷ βρίθηται, Ηγεῖσθε ὧν ἡγεῖσθε. Β. C. legitur ὡς pro ὧν; malim itaque vertere, ita xane, ut imperatis, imperate. RITT.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCXXXVI. 67% τοῖς φύλλοις κομῶν, καὶ τὴν γεωργὸν εὐφραίνει, καὶ vis est, ac foliis abundat, agricolam oblectat, et speτοὺς ὁρῶντας τέρπει, καὶ τοὺς παροδεύοντας ανα παύει· οὕτω καὶ ὁ εἰς τὸν διδασκαλικὸν ἱδρυθεὶς θρόνον, ὅταν τῇ ἀρετῇ κοσμῆται, καὶ τῷ λόγῳ ἀστρά. πτῃ, καὶ τὸν Θεὸν εὐφραίνει, καὶ τοὺς ἀνθρώπους ὠφελεῖ. Εἰ δὲ θατέρου ἔρημος εἴη, οὐ λίαν ὠφελεῖ τους φοιτητάς. Χρεία μὲν γὰρ τοῦ βίου, διὰ τοὺς φιλαιτίους· χρεία δὲ καὶ τοῦ λόγου, διὰ τοὺς κατὰ τῶν αἱρέσεων ἐλέγχους. Εἰ γὰρ καὶ ἄνευ λόγου ὁ βίος ὠφελεῖν πέφυκε τους πολλούς, ἀλλ' ὅταν ἴδωσιν αὐτὸν ἡττώμενον ἐν συλλογισμοῖς καὶ διαλόγοις, εἰς τὰ καίρια πολλάκις βλάπτονται, ὑπὸ νόθων δογμάτων κλεπτόμενοι. Οὐ γὰρ τὴν ἀπειρίαν τοῦ διδάσκοντος, ἀλλὰ τὴν τοῦ δόγματος αιτιάσοιντο σαθρότητα. Ει δ' ὁ λόγος ρέων κατά κράτος αἱρῇ τοὺς ἐναντίους, ἀπὸ τῆς τοῦ βίου φαυλότητος ἀμαυροῦται τὸ τρόπαιον. Οὐκ ἀξιόπιστον γὰρ ἡγήσονται διδάσκαλον, τὸν μὴ τὰ δέοντα πράττοντα. Οὐκοῦν χρὴ καὶ λόγῳ καὶ βίῳ ἀστράπτειν. ι Ὁ γὰρ ποιῶν, φησί, καὶ διδάσκων, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.» Εἰ δὲ τὸ ποιῆσαι μόνον διδάξαι ἦν, ὡς οἴονταί τινες, οὐκ ἂν τὸ δεύτερον προσετέθη. ctatores voluptate afficit, ac prætereuntes recreat et reficit eodem modo is quoque qui in doctoris solio collocatus est, cum et virule ornatus et instructus est, et sermone atque doctrina fulgel, tum Deum oblectat, tum hominibus utilitatem affert. Si autem alterutro careat, discipulis haud admodum prodest. Vita enim opus est, propter eos qui ad culpandum et criminandum proclives sunt: doctrina item ad refellendas hæreses requiritur. Nam etsi citra sermonis ac doctrinæ opem vitæ probitas multis utilitati esse solet, tamen cum eum in disputationibus ac colloquiis vinci conspiciunt, gravissimis ple-. rumque detrimentis afficiuntur, ut qui ab adulterinis dogmatibus subripiantur, atque in fraudem inducantur. Non enim id docentis imperitia, verum dogmatis imbecillitati assignant. Rursum si sermo fluens magna vi adversarios proliget, ob vile improbitatem tropæi decus obscuratur. Neque enim fide dignum hune magistrum existimabunt, qui non ea, quæ oportet, facit. Quocirca, et sermone, et vita rutilare opus est.. Qui enim facit et docet, inquit Christus, hic magnus vocabitur in regno calorum ". Quod si solum facere, docere esset, ut nonnulli putant, profecto secundum minime adjunxisset ΣΑΟ". - ΤΟ ΑΥΤΟ. EIDEM. De Joseph et Ægyptia. Etsi callide ac singulari artificio Ægyptia mulier cupiditatis ac libidinis vela expanderat, laqueumque, ut adolescentem caperet, statuerat, atque per oculos eum velut præstigiis quibusdam ludebat (tragicum enim in modum corpus adornahat) et per aures eum deliniebat (nam ei per aures quoque nullum non tentationis genus admovebat), et per odoratum concutiebat: pretiosissima namque spirabat unguenta; et per tactum titillabat, nam apprehendebat ac detinebat ipsum, et per guştatum quidem 231 exstimulabat (verisimile est enim ean prius etiam quam retia sua explicaret, fuxum ei adhibuisse, et si non ut amato indulgenten, at certe ut hospitem ac peregrinum miserantem), ac denique per promissa demulcebat, ac velut quibusdam veneficiis inficiebat (se enim eum domini loco habituruïn pollicebatur): tamen frustra ipsi cessit hæc Εἰς τὸ κατὰ τὸν Ἰωσὴφ, καὶ τὴν Αἰγυπτίαν. Εἰ καὶ δεινῶς καὶ τεχνικῶς ἡ Αἰγυπτία τὰ λίνα τῆς ἐπιθυμίας ἀνεπέτασε, καὶ τὴν παγίδα ἔστησε θηρῶσα τὸν νέον, καὶ διὰ μὲν τῶν ὀφθαλμῶν ἐγοήτευσεν (ἐκαλλωπίζετο γὰρ τραγικῶς), διὰ δὲ τῆς ἀκοῆς ἔθελγε (πᾶσαν γὰρ προσῆγε καὶ διὰ ῥημάτων πεῖραν), καὶ διὰ μὲν τῆς ὀσφρήσεως ἀνεμόχλευε· τῶν γὰρ πολυτελεστάτων μύρων ἔπνει· διὰ δὲ τῆς ἀφῆς ἐγαργάλιζε· κατέσχε γὰρ τοῦτον, καὶ διὰ μὲν τῆς γεύσεως ἡμέθιζεν (εἰκὸς γὰρ πρὸ τοῦ ἀναπετάσαι τὰ δίκτυα, καὶ τρυφὴν προσαγαγεῖν, εἰ καὶ μὴ ὡς ἐρώμενον χαρι ζομένη, ἀλλ' ὡς ξένον ἐλεοῦσα), διὰ δὲ τῶν ἐπαγγελιών ἐφάρματτεν· ὡς δεσπότην γὰρ ἕξειν αὐτὸν ὑπὸ ισχνείτο· ἀλλ᾽ ἀπέτυχε τῆς θήρας. Καὶ ὁ μὲν Ἰωσήφ τὸν καρπὸν τῆς σωφροσύνης δρέπετο· οὐκ ἀπονητί, ὡς οἷονταί τινες· οὐ γὰρ μόνον πρὸς ἐκείνην, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἀκμὴν τῆς νεότητος ἦν αὐτῷ ὁ ἀγὼν σφριγῶσαν καὶ σκιρτῶσαν, καὶ τῆς γυναικείας ομιλίας όρεγομένην· ἡ δὲ τὰ φύλλα τῆς νίκης ἐδόκει ἔχειν. venatio. Ac Joseph castitalis fructum colligebat, nop Εδόκει δ' ἔχειν, εἶπον, ἐπειδὴ ἀκεραίοις ἀκοαῖς καὶ τοῦτ᾽ ἔλεγχος ἦν τῆς γυναικείας ἀκρασίας. [Τῇ] γὰρ βίαν παθεῖν φοβουμένῃ, οὐ τὸ προσαφελεῖν τὴν τοῦ βιαζομένου ἐσθῆτα, διὰ σπουδῆς ἐστιν, ἀλλὰ τὸ τῆς βίας ἀπηλλάχθαι, ἀγαπητὸν καὶ εὐκταιότατον. 'Αλλ' αὕτη ὑπὸ τῆς ἐπιθυμίας μεθύουσα, σύμβολα τῆς οἰκείας ἀσελγείας, τεκμήρια σωφροσύνης είναι ἐνόμιζε. Διό, ὡς οἶμαι, καὶ ὁ δεσπότης τὴν μὲν κατά * Matth. v, 19. illum quidem sine labore, ut nonnulli arbitrantur (non enim adversus eam duntaxat, sed etiam adversus juventutis florem, nitentem et exşilientem, ac muliebrem congressum appetentem, ipsi certamen erat), ipsa autem victoriæ folia babere videbatur. Habere, inquam, videbatur: etenim apud sinceras aures boc quoque muliebris petulantiæ ac lasciviæ argumentum erat. Nam ei quæ, ne sibi vis afferatur, 'Ανεμόχλενε γεύσεως. Illustrem hanc epistolam de Josepho et Putipharis Egyptii conjuge euin ad patrandum adulterium frustra sollicitante insigni hac accessione auxi ope B. G. Ed. Paris., καὶ διὰ μὲν τῆς ὀσφρήσεως ηρέθιξει (εἰκὸς γάρ, etc. Ηιττ.

metuit, hoc minime studio est, ut insuper etiam il- ηγορίαν ἐδέξατο, διὰ τὴν τῆς γυναικός ἴσως ὑπό lius, qui vim adfert, vestem eripiat: verum praeclare secum agi putat, nec optatius quidquam habet, quam ut vim effugiat. Verum ipşa libidine temulenta, lasciviæ suæ notas pudicitiæ argumenta esse ducebat. Quocirca etian, ut opinor, dominus accusationem quidem, ob eam fortasse quam uxor habebal, castitatis existimationem, admisit (nam alioqui cognitum et exploratum habebat, quam facile muliebris natura hoc affectu caperetur, ac præsertim cum pulchritudinis, quæ robustos etiam homines plerumque subigit, aculeis incitatur); ipsum autem ne ullo quidem verbo ad eum habito (quod nonnulli reprehendunt) in vincula conjecit: non barbaricum facinus, ut quidam opinantur, perpetrans (nam alioqui ipsum etiam obtruncasset, aut certe, hujusmodi crimine necem afferente, legibus tradidisset), verum, ut a vero non abludit, illud fortasse cogitans, eam ipsius amore ad insaniam usque correptam, nec ea re, quam captabat, potitam, hujusmodi accusationem instituisse: quod si loquendi potestatein ipsi faceret, eum non modo illarum sibi crimen dissoluturum, verum etiam in ipsam accusatricem retorturum. Imo vero, ut quod verius est dicam, pudicitiæ arbiter et viri iracundiam sedavit, et castitatis columnam posteris erexit, et fratribus fame laborantibus nutricium servavit, et Ægypto præfectum designavit. ληψινο ᾔδει γὰρ τὴν γυναικείαν φύσιν ῥᾳδίως τ πάθει ἀλισκομένην, καὶ μάλιστα ὅταν ὑπὸ κάλλους ἐρεθίζηται, τοῦ καὶ τὴν ῥώμην πολλάκις καταδου λουμένου μηδὲ λόγου [δὲ] μεταδούς, ὅπερ τινὲς αἰτιῶνται, εἰς δεσμωτήριον ἐνέβαλεν, οὐ βαρβαρικόν σφάλμα σφαλλόμενος, ὡς οἴονταί τινες· ἡ γὰρ ἂν αὐτὸν καὶ κατέσφαξεν, ἢ γοῦν τοῖς νόμοις παραδέ δωκε, τῆς κατηγορίας σφαγὴν ὠδινούσης· ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ εἰκότος ἴσως ἐννοήσας, ὅτι ἐρῶσα καὶ ἐπιμανείσα αὐτῷ, ἀποτυχοῦσα τῆς θήρας, την κατηγορίαν ἐν εστήσατο. Καὶ εἰ μεταδοίη λόγου τῷ νέῳ, οὐ μόνον ἀπολύσαιτο τὴν γραφήν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν γραψα μένην ἀντιπεριστήσει τὸ ἔγκλημα. Μάλλον δ', ὅπερ καὶ εἰπεῖν ἀληθέστερον, τοῦ βραβευτοῦ τῆς σωφροσύνης τὴν ὀργὴν τοῦ ἀνδρὸς κατευνάσαντος, καὶ στήλην σεμνότητος τῷ βίῳ ἐγείραντος, καὶ τοῖς ἀδελφοῖς λιμώττουσι τροφέα τηρήσαντος, καὶ τῇ Αἰγύπτῳ ἄρχοντα χειροτονήσαντος. EIDEM. ΣΑΖ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ Μὴ λίαν ἐκπλήττου, ὦ θαυμάσιε, εἰ τὸ μὲν εἶναι τινας τοιούτους τῶν τὸν διδασκαλικὸν ἐμπεπιστευ μένων θρόνον, δεινὸν ὄν, οὐ δεινὸν εἶναι δοκεῖ· τὸ δὲ ῥῆξαί τινα φωνὴν παρρησίας ἕνεκεν, δεινότατον εἶναι δοκεῖ, καὶ συγγνώμης μείζον. Ἐπειδὴ γὰρ ἀρετῆς ἴχνη ἐν ὀλίγοις εὑρίσκεται· κακία δὲ παρὰ τοῖς πλείστοις ἀχορεύτως χορεύει, δεδιότες μὴ ὀφθείη τις ὁ τοῖς δρωμένοις ἐπιτιμήσων, πάντα μὲν τὰ καλὰ ἐξοστρακίσαι σπουδάζουσι, μάλιστα δὲ πάντων τὴν παῤῥησίαν, ἵν᾿ ἀδεῶς ἁμαρτάνοιεν τοῦ λοιποῦ. Ne magnopere mireris, vir admirande, quod quanquam grave atque acerbum sit nonnullos eorum, quibus magisterii thronus commissus est, tales esse, tamen id minime grave esse videatur: illud vero longe gravissimum ac nulla venia dignum videatur, si quispiam liberam ullam vocem mittat. Quoniam enim virtutis vestigia in paucis reperiun- ´tur: improbitas autem apud multos insulse atque incondite choreas agil:idcirco illi metuentes ne quis exsistat, qui ea quæ ab ipsis perpetrantur, reprehendat, 232 cum alia omnia bona, tum maxime loquendi libertatem amoliri conantur, ut deinceps libere ac sino ullo metu peccent. CCXXXVIII. EIDEM. Cum qui in gravissimo morbo versatur, integral valetudine se esse existimat, perspicua hæc atque Incurabilis insania est. Quonam enim pacto hujusmodi homo medicum conquiret, qui ne hoc quidem cognitum habet quod agrotat? Quare primum ipsi perspicuum morbi sensum afferre oportet, æque ita deinde medicum, qui hunc pellat, accersere. CCXXXIX.· ISIDORO DIACONO. Locus bic, Irascimini, et nolite peccare multiplicem mihi sensum habere videtur. Potest enim et absolute ac definite intelligi, et per consilii modum, verbi gratia: Irascimini, et quam ob cau- • Psal. 19, ΣΛΗ. Τὸ ἐν νόσῳ χαλεπωτάτη τυγχάνοντα, νομίζειν υγιαίνειν, μανία λαμπρὰ καὶ ἀνήκεστος. Πῶς γὰρ ὁ τοιοῦτος ἰατρὸν ζητήσει, μηδ' αὐτὸ τοῦτο ὅτι νοσεῖ ἐπιστάμενος; Πρῶτον οὖν αὐτῷ χρή τρανὴν τὴν αἴσθησιν τοῦ πάθους ἐμποιῆσαι, εἶτα τὸν τούτου και λέσαι Ιατρόν. ΣΛΘ'. ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τό, ο Οργίζεσθε, καὶ μὴ ἁμαρτάνετε, ο πολυσχιδὲς εἶναί μοι μὲν καὶ πολύτροπον [φαίνεται.] Δύ ναται γὰρ εἶναι καὶ ὁριστικὸν, καὶ συμβουλευτικόν· οἷον· Οργίζεσθε, καὶ διὰ τί ὀργίζεσθε; Οὐκοῦν μὴ Του (κάλλους) καὶ τὴν ρώμην πολλάκις καταδουλουμένου. Β. G., γνώμην. Sed mihi magis probatur κι ρώμην retineamus. Alludit fortassis ad exemplum Samsonis robustissimi, sed pulchritudini fasces submittentis. Ritt. In codd. Vat. 649 et Alt. haec epistola omni inscriptione caret. Possit.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCXL. ὀργίζεσθε, ἵνα μὴ ἁμάρτητε Δύναται δὲ καὶ sam irascimini. Quapropter ne irascimini, ut ne τοῦτο μηνύειν· Ἐπειδὴ ὀξὺ πάθος ἡ ὀργὴ καὶ δεινὸν κλέψαι ψυχὴν (προεκτρέχει γὰρ πολλάκις τοῦ λου γισμοῦ, καὶ ἀβουλήτως σχεδόν τίκτεται), τῷ λογισμῷ [7] τῷ ἐπιλογισμῷ καταπραΰνετε ταύτην, μὴ εἰς ἄμυναν ὁρμῶντες, ἀλλ' εἰς ἡμερότητα τελευτῶντες. Δύναται δὲ καὶ τοῦτ' ἐμφαίνειν, ὅτι οργίζεσθε τῷ ἐνοχλοῦντι ὑμῖν πάθει, μάλιστα δὲ πάντων τῇ ἡδονῇ, καὶ οὐχ ἁμαρτήσετε. Εἰ γὰρ εὕροι ὑμᾶς ἐκνενευρισμένους, καὶ ἐκλελυμένους, ῥᾳδίως κατα παλαίσει· εἰ δὲ νήφοντας καὶ ὀργιζομένους αὐτῇ, εὐθέως οιχήσεται. Ἐπειδὴ δὲ ὁ θεῖος χρησμὸς οὐ τὸ ὀργίζεσθαι ἁπλῶς, ἀλλὰ τὸ εἰκῇ ἀπηγόρευσεν· ἔστι γάρ ποτε καὶ χρησίμως ὀργισθῆναι, ὅταν ἡ ὑπὲρ τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης γίγνηται, ἢ ὑπὲρ τῶν ἀδικουμένων, ἢ ὑπὲρ τῆς τῶν πέλας διορθώσεως· καὶ γὰρ καὶ ὁ πραότατος Μωσῆς ὀργίσθη τοῖς μοσχοποιήσασι, καὶ ἡδηδὸν αὐτοὺς ἐκέλευσεν ἀναιρεθῆναι· καὶ ὁ Φινεές τοῖς πορνεύσασι, καὶ σειρομάστῃ αὐτοὺς διεχρήσατο καὶ Ἠλίας τοῖς Ἰουδαίοις, καὶ λιμῷ αὐτοὺς ἐδάμασε· Παῦλος τῷ Ελύμᾳ, καὶ Πέτρος τῷ ᾿Ανανίᾳ καὶ τῇ Σαπφείρα· καὶ πατήρ υἱῷ καὶ διδάσκαλος φοιτητῇ ὀργίζεται ῥᾳθυμοῦντι· καὶ οὐκ ἄν τις φαίη ὀργὴν εἶναι ταύτην, ἀλλὰ φιλοσοφίαν καὶ κηδεμονίαν, δύναται καὶ προστατικὸν εἶναι. Ἐπειδὴ γὰρ ὅταν μὲν ἑαυτοὺς ἐκδικῶμεν, καὶ ὑπὲρ τὸ μέτρον ἀμυνόμεθα· ὅταν δὲ ἡ ὑπὲρ τῆς θείας δόξης ὁ λόγος ᾖ, ἡ ὑπὲρ τῶν ἀδικουμένων, τότε εὐλάβειαν καὶ ἡσυχίαν πλαττόμεθα, ἄφωνοί τέ ἐσμεν καὶ ἀκίνητοι, καὶ λίθων οὐδὲν διαφέρομεν· διὰ τοῦτό, φησιν, Οργίζεσθε μὲν δικαίως, ἢ ὅταν ὑπὲρ τῆς τοῦ Θεοῦ δόξης ὁ λόγος ᾖ, ἢ ὅταν ὑπὲρ τῆς πλησίον διορ θώσεως, ἢ ὅταν τιμωρεῖν δέῃ τοῖς ἀδικουμένοις· μὴ ἁμαρτάνετε δὲ, ἢ τοῖς ἁμαρτάνουσι συνειδότες, καὶ συγκρύπτοντες, ἢ εἰς τὸ ἑαυτοὺς ἐκδικεῖν τῷ βοηθήματι καταχρώμενοι. Διὰ γὰρ τοῦτο ἐνετέθη ἡ ὀργή· οὐχ ἵνα καὶ ἡμεῖς ἁμαρτάνωμεν, ἀλλ' ἵνα τοὺς πταίοντας κωλύωμεν· οὐδ᾽ ἵνα πάθος γένηται καὶ νόσημα, ἀλλ᾽ ἵνα παθῶν φάρμακον. Ἡμεῖς δὲ τὸ βοήθημα δηλητήριον κατασκευάζομεν, εἰς τὰ μὴ προσήκοντα αὐτῷ καταχρώμενοι. peccetis. Potest item et illud significare: Quoniam acris affectus iracundia est, quæque animam mire subripere queal (persæpe enim rationi præcurrit, ac præter voluntatem pene procreatur), idcirco ratione aut insequenti consideratione hanc sedate, non in ultionem prorumpentes, sed in lenitatem atque clementiam desinentes. Denique illud quoque designare potest: Irascamini huic affectui qui vobis molestus atque infestus est, ac præsertim voluptati, et non peccabitis. Nam si vos fractos ac dissolutos inveniat, nullo negotio vos superabit: si autem vigilantes ac sobrios, ipsique irascentes, quamprimum discedet. Quandoquidem auten divinum oraculum non simpliciter irasci, sed frustra β ac temnere vetuit (licet enim etiam utiliter irasci, cum id vel ob Dei gloriam ßit, vel ob eos, quibus injuria infertur, vel ut proximi ad meliorem mentem revocentur. Nam et Moses, vir alioqui summa lenitate præditus, in eos, qui vitulum effecerant, ira exarsit, eosque funditus de medio tolli jussit; et Phinees iis, qui stupri crimine se devinxerant, iratus est, eosque lancea interemit; et Elias Judæis, eosque fame aurivit; et Paulus Elymæ, et Petrus Ananiæ et Saphiræ, et pater alio, et magister discipulo ignavia torpenti irascitur: nec quisquam iracundiam hanc esse dixerit, verum philosophiam et curam ac sollicitudinem, potest etiam imperandi modo exponi. Quoniam enim cum injurias nostras ulciscimur, modum quoque in ulciscendo excedimus: cum autem vel de divina gloria, vel de vindicandis corum, qui læduntur, injuriis, agitur, tum vero metum et quietem fingimus, mutique ac torpidi sumus, atque ita affecti, ut nihil inter nos et saxa intersit: propterea, inquit, juste quidem irascamini, hoc est, cum vel divina gloria agitur, vel proximorum emendatio, vel injurias aliis illatas ulcisci oportet. At, nolite peccare, nimirum vel aliena peccala, quorum conscii estis, 233 occultantes, vel ad privatas injurias vindicandas hoc adjumento abutentes. Ob eam enim causain nobis ira insita est, non ut nos quoque peccemus, verum ut peccantes prohibeamus; nec ut ea turbidus motus ac morbus sit, verum ut vitiosarum affectionum inedicina. Nos autem medicamentum in venenum commutamus, dum eo ad ea, quæ ininime decet, abutimur. ΡΜ'. · ΟΥΡΣΘΕΝΟΥΦΙΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Ἡ ἀρετή, ὡς γε ἡγοῦμαι (οὐ γὰρ ἀποφαίνομαι, ἀλλὰ τοῖς ἐντυγχάνουσιν ἐπιτρέπω τὴν ψῆφον) δύσκολος εἶναι καὶ ἔδοξε καὶ δοκεῖ, οὐ παρὰ τὴν οἰο κείαν φύσιν, ἀλλὰ παρὰ τὴν τῶν μετιέναι αὐτὴν μὴ ἐθελόντων ἀνυπέρβλητον βαθυμίαν. Ἐπεὶ τῷ γε ἀκριβῶς σκοπουμένῳ εὐκολωτέρα πολλῷ τῆς κακίας ἐστίν. Εἰ δέ τις ἀπιστεί, μὴ δὴ θορυβείτω, ἀλλὰ ἀναCCXL. URSTENUPHIO LECTORI. Virtus, ut quidem existimo (non enim certo affir mo ac pronuntio, sed lectoribus judicium permitto), difficilis quædam res esse visa est, atque etiamnum videtur, non ob naturam suam, sed propter incomparabilem quamdam eorum, qui ipsam consectari nolunt, negligentiam atque socordiam. Nam alioqui, si quis rem exacte atque accurate consideret, vitio Licet etiam utiliter irasci. Vide Senecam et Lactantium De ira; Joann. Stob. serm. 98, 99, 100, et Joann. Vierim Tractatu de ira compescenda remediis theologicis, medicis et philosophicis. Ritt. Cod. Alt. legit καταπραΰνατε. Possin. Nota hic quoque prædicatione imitationeque dignam modestiam auctoris nostri. Rītt.

longe facilior est. Quod si quis mini d.mdit, ne tu- μενέτω τὴν ἀπόδειξιν πάσης προλήψεως καὶ multuetur, verum probationem exspectet, seipsum οὖν φιλονεικίας καθαρὸν ἑαυτὸν διατηρών. Τὸ μὲν συν θείαν αὐτὴν εἶναι καὶ πρεπωδεστάτην, καὶ τῇ φύσει ἀρμοδιωτάτην, καὶ κόσμον, καὶ ἐγκαλλώπισμα τῶν ἀσκούντων, ὡς πᾶσιν ὡμολογημένον παρήσω· ἐπὶ δὲ τὸ ἀμφιβαλλόμενον ήξω. Τί οὖν ἐστιν εὐκο λώτερον, εἰπέ μοι· τὸ μυρίους ἀνιχνεύειν θησαυρούς, ἢ τὸ τοῖς οὖσιν ἀρκεῖσθαι; τὸ νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέ ραν αἰσχρὰ κέρδη καὶ τόκους ἀνελευθέρους ἀριθμεῖν, ἢ τὸ τὴν αὐτάρκειαν ἀσπάζεσθαι; Καὶ φιλεῖν τὸ πάντας ἀδικεῖν, ἢ τὸ τοῖς δεομένοις ἐπικουρείν; Το τῇ ἐννόμῳ ὁμιλεῖν γυναικὶ (ούπω γὰρ τὴν ἄκραν τέθηκε φιλοσοφίαν, ἀλλὰ τὴν] πολλοῖς ἐφικτὴν), ἢ τὸ τοὺς ἀλλοτρίους διορύττειν γάμους; Τὸ νοσεῖν τὸν ἀνήκει στον τῆς φιλοχρηματίας ἔρωτα, ἢ τὸ ἐκτὸς εἶναι τῆς ab omni anticipata opinione atque contendendi pervicacia purum et immunem servans. Ac quidem, quod ipsa divina sit, homineque dignissima, et maturæ maxime consentanea, et eorum, a quibus colitur, decus et ornamentum, ut apud omnes certum et indubitatum præteribo: ad id autem, quod in controversia et dubitatione versatur, accedam. Codo igitur, utrum ex his duobus difficilius est, sexcentosne thesauros perscrutari, an præsentibus facultatibus contentum esse? diu noctuque turpes quæ stus ac serviles numerare, an frugalitatem complecti atque amaret Omnes lædere, an læsis opitulari? Cum legitima uxore congredi (nondum enim summam philosophiam pono, sed quam plerique conse. τοιαύτης μανίας; Τὸ δόλους βάπτειν, ἢ τὸ ἀδόλως qui possunt) quam alienas nuptias perfodere ac violare Incurabili avaritiæ morbo laborare, an ab hujusmodi furore liberum ease? Dolos nectere, an citra fraudem commercia cum aliis habere? Tribunalibus molestiam exhibere, an quietem agere? bona ad se nibil attinentia rapere, an etiam sua largiri? In negotiorum et eriminum cano volutari, an a negotiis et timoribus immunem esse? De multis rebus quæque perfici nequeant, in eura et sollicitudine versari, an unam banc curam habere, quonam pacto a virtute minime excidat? In negotiis ac rebus gerendis libenter versari, an in otio rivere? Nunquam satiari, an ne ea quidem ama re quæ etiam post satietatem contumeliain accersunt? Navigare ac naufragis perpeti, an in portu sedere, & alque aliorum naufragium prospectare (37)? Bqnidem ipse virtutis duntaxat facilitatem ae vitii difficultatem demonstrare in animo habebam: at oratio allius progresse majus aliquid præstitit: illud enim præterea ostendit et virtutis comitem esse voluptatem, et vitii molestiam, animique merorem. Itaque hic quidem finem loquendi facere oportebat. Verum quoniam luxus et voluptas lepore suo 234 plerosque decipere videntur, perinde videlicet ac Suaves et faciles sunt, adversus los quoque ad certamen me accingam necesse est. Igitur, ut intrim ponam deliciis et lasciviæ impendentem missam faciam, quam per divitem illum, et eum, qui sordidis vestibus amictus erat, miserandis ac tragicis admodum verbis sacrosanctum Evang-lium προσφέρεσθαι; Τὸ δικαστηρίοις ἐνοχλεῖν, ἢ τὸ τὰς ἡσυχίας ἄγειν; τὸ ἁρπάζειν τὰ μὴ προσήκοντα, ἢ καὶ τὸ τὰ οἰκεῖα διανέμειν; Τὸ πράγμασι καὶ ἐγκλή μασιν ἐγκαλινδεῖσθαι, ἢ τὸ πραγμάτων ἀπηλλάχθαι καὶ φόβων; Τὸ περὶ πολλῶν καὶ ἀνηνύτων φροντί των μεριμναν, ἢ τὸ μίαν ἔχειν φροντίδα, πῶς τῆς ἀρετῆς μὴ ἐκπέσῃ; Τη φιλοπραγμονεῖν, ἢ τὸ ἀπραγ μοσύνῃ συζεῖν; Τὸ μὴ λαμβάνειν κόρον, ἢ τὸ μηδὲ ἐρῶν τῶν [καὶ] τὸν κόρον ὑβριζόντων; Τὸ θαλαττεύειν καὶ ναυαγίοις περιπίπτειν, ἢ τὸ ἐν λιμένι καθῆσθαι, καὶ τὰ τῶν ἄλλων ἐπισκοπεῖν ναυάγια; Ἐγὼ μὲν οὖν τὴν εὐκολίαν ἐβουλήθην δεῖξαι τῆς ἀρετῆς, καὶ τὴν δυσκολίαν τῆς κακίας· ὁ δὲ λόγος προϊών, μεῖζόν τι πεποίηκε, τῇ μὲν ἀρετῇ καὶ τὴν εὐφροσύνην, τῇ δὲ κακίᾳ καὶ τὴν ἀηδίαν ἑπομένην συναποδείξας. Καὶ ἐχρῆν τούτοις καταπεῦσαι. Ἀλλ᾿ ἐπειδὴ ἡ τρυφή καὶ [ἡ] ἡδονὴ στωμυλευόμεναι, δοκοῦσι τοὺς πολλοὺς παραλογίζεσθαι, ὡς καὶ ἡδεῖαι τυγχάνουσαι καὶ εξ κολοι, ἀναγκαῖον καὶ πρὸς τούτους ἀποδύσασθαι. Φημὶ τοίνυν, ἵνα παρῶ τέως τὴν δίκην, τήν τῇ τρυφῇ καὶ τῇ ἀκολασίᾳ ἐπηρτημένην, ἣν διὰ τοῦ πλου σίου, καὶ τοῦ τὰ ῥυπαρὰ ἐνδεδυμένου ἱμάτια, έλεει νῶς καὶ σφόδρα περιπαθῶς τὸ ἱερὸν ἀπετραγώδησεν Εὐαγγέλιον, ὅτι [εἰ] μὲν ἡ τρυφή, μὴ τὰ μυρία καὶ δυστράπελα, δυσίατά τε καὶ ἀνίατα νοσήματα τίκτει, καλείσθω τρυφή Εἰ δὲ καὶ ποδαλγίας, καὶ κεφαλαλγίας, καὶ ἐμέτου, καὶ παραπληξίας, καὶ πα ραλύσεως, καὶ τῶν ἄλλων τῶν τοιούτων παθῶν αἰτία καθέστηκεν, ὑφ' ὧν καὶ αὐτὴ ἀμαυροῦται, μᾶλλον δὲ ἀφανίζεται, ὀκνῶ καλέσαι τρυφήν, τὴν τῶν Εἰ δέ τις άπιστεῖ, μὴ δὴ θορυβείτω, ἀλλὰ ἀναμενέτω τὴν ἀπόδειξιν. Hoc quoque, ut plurima apud Isidorum, imitationem sapit Demosthenicam. RITT. Τὸ μὲν οὖν θείαν. Β. G. legit ουσίαν, ex quo conjicere licet verum esse ὁσίαν. Sic et sup. ep. 146 bujus libri hæc nomina perperam a librariis inter se commutata fuerant nam cui in Paris., ed. οσίαν in οὐσίαν depravatum esset, Bavar. ms. habebat pro το θείαν. Ip. In portu sedere atque aliorum naufragia prospeciare. Lucretius lib. 1. Suave mari in magno turbantibus &quora ventis terra magnum alterius spectare laborem: Non quia vexari quemquam est jucunda voluptas, Sed quibus ipse malis careas, quia cernere suave est. Καλείσθω τρυφή. Bil., lurus appelletur. Mili nimis frigida videtur hæc lectio et interpretatio. Putabam verum esse, ἀκείσθω, id est exerceatur. Possis fortasse etiam καλείσθω retinere, dummoda ne reddas, appelletur, sed accersatur, vel conquiratur, etc. Utraurque enim significationem habet τὸ καλεῖσθαι. ID.

EPISTOLARUM LIB II. EPIST CCXLI. τοτούτων κακών μητέρα καὶ τροφόν. Τὸ γὰρ μηδὲ exaggeravit, hoc aio: Si luxus non sexcentos un τοῖς σιτίοις ἰσχύειν συγκατελθεῖν, ἀλλὰ παρ' αὐτὸν ἀφανίζεσθαι τὸν λαιμόν, καὶ τὸ μὴ αἰσθάνεσθαι τῆς ἡδονῆς τρυφῶντα ὑπὸ τῆς συνεχείας κλεπτόμενον, παρήσω, οὐχ ὡς ἀνίσχυρα, ἀλλ' ὡς μὴ πάνυ καθ άψασθαι τῶν παχυτέρων δυνάμενα. Ταῦτα μὲν οὖν περὶ τῆς τρυφῆς εἰρήσθω. Περὶ δὲ τῆς ἡδονῆς καὶ ταῦτα, καὶ τούτων πλείονα εἰρήσεται. Εἰ μὲν γὰρ, ἵνα παρῶ τὴν δαπάνην καὶ τὴν αἰσχύνην, μὴ πολέ μους ἀσπόνδους τίκτει πρὸς τοὺς ἀντεραστὰς καὶ πληγάς, ἐξ ὧν πολλάκις καὶ θάνατοι καὶ κίνδυνοι ἀποτίκτονται, καλείσθω ἡδονή. Εἰ δὲ καὶ αἰσχύνης, καὶ πολέμων ἀκηρύκτων, καὶ κινδύνων, καὶ θανάτων, καὶ κατηγοριῶν, καὶ ἄλλων μυρίων κακῶν ἐστι ρίζα, οὐκ οἶδα εἰ χρὴ ταύτην [καλεῖσθαι] ἡδονὴν, τὴν τοσούτων ἀλγεινῶν αἰτίαν [καὶ] ὑπὸ τῶν κλάδων ἀφανιζομένην. Τὸ γὰρ μηδὲ φαίνεσθαι αὐτὸν, μήτε πρὸ τῆς μίξεως, μήτε ἐν αὐτῇ, μήτε μετά ταύτην, παρήσω, οὐχ ὡς ἀδρανές, ἀλλ' ὡς τῆς τῶν ἀκολάστων μὴ καθαπτό μενον βαθυμίας. Εἰ γάρ τις ἀκριβῶς βασανίζειν ἐθέλοι, οὔτε πρὸ τῆς μίξεως, οὔτε ἐν αὐτῇ, οὔτε μετά ταύτην φαίνεται· ἀλλὰ πρὸ μὲν αὐτῆς, λύττα ἐστὶ λαμπρά, ἐν αὐτῇ δὲ μανία σαφής, καὶ κλόνος ἄσχετας· μετὰ δ' αὐτήν, μανίας μᾶλλον ἀπαλλαγή, η ἡδονῆς ἀπόλαυσις. Ο μὲν γὰρ πληρώσας τὴν ἐπιθυμίαν καὶ τὴν ἡδονὴν ἔσβεσεν· ὁ δ᾽ ἐν αὐτῇ ὢν, οὐκ ἔστιν ἐν εὐφροσύνῃ, ἀλλ' ἐν κλόνῳ, καὶ οἴστρῳ τα ραχή. Εἰ τοίνυν ταῦθ' οὕτως ἔχει (ἔχει δὲ, ὥς γε ἐμαυτὸν πείθω), καὶ εὐκολωτέρα, καὶ ἡδίων, καὶ τῇ φύσει μᾶλλον ἁρμόττουσα ἀναμφιβόλως ἀπεμφάνθη c ἡ ἀρετή, ἀπρὶξ καὶ εὐθύμως περιεχώμεθα ταύτης, τῆς κανταῦθα κἀκεῖ ἀποβλέπτους ποιούσης τους εραστάς. lestos, atque ad curandum difficiles, imo plane incurabiles morbos parit, quominus luxus appelletur, non recuso. Si autem et pedum et capitis dolores, et vomitus, et apoplexias, et paralyses, aliosque hujusmodi morbos accersit, a quibus ipse quoque obtunditur, et obscuratur, vel, ut rectius loquar, prorsus deletur, piget certe lusum eum appellare, qui tot ac tantorum malorum parens atque altor est. Nam quod nec simul quidem cum cibis in alvum delabi possit, verum in ipso statim gutture exstinguitur, quodque is, qui luxui studet, ne voluptatis quidem sensum percipiat, præ ciborum videlicet continuatione delusus prætermittam: non quod ea parum virium habeant, sed quod crassiores atque obtusiori animo præditos homines haud admodum perstringere queant. Ac de luxu læc mibi dicta sint. De voluptate autem, et hæc, et his plura dicentur. Nam si, ut de sumptibus et probro atque infamia nihil dicam, funesta bella, et plagas, ex quibus plerumque pericula et mortes oriuntur, minime parit, voluptas sane appelletur. Si autem et dedecoris, et inexpiabilium bellorum, et periculorum, et mortium, et reprehensionum, ac sexcentorum aliorum malorum radix est, haud scio an hanc voluptatem nominare oporteat, quæ tot dolorum et acerbitatum causa est, atque a ramis suis opprimitur ac deletur. Nam. quod nec ante venereum congressum, nec in ipso congressu, nec post eum appareat, missum faciam, non ut infirmum aliquid et imbecille, sed quod libidinosorum et intemperantium hominum socordiam atque ignaviam minime vellicet. Nam si quis rem accurate perpendere velit, nec ante congressum, perspicua est rabies: in eo autem haud dubius funec in eo, nec post eum apparet: verum ante eum ror, atque ejusmodi agitatio, quæ nullo freno coerceri queat: post eum autem, furoris potius levatio, quam voluptatis fructus. Nam qui libidinem explevit, idem voluptatem etiam exstinxit. Qui autem in ea est, in oblectamento non est, verum in agitatione, et œestro ac perturbatione. Quocirca si hæo ita se habent (habent autem, ut quidem mihi persuadeo) atque tum facilior, tum jucundior, naturaque congruentior citra ullam dubitationem esse virtus demonstrata est, compressis manibus, lætoque atque alacri animo eam complectamur, quæ sui amantes et in hac, et in altera vita insigues atque conspicuos reddit. ΣΜΑ'. — ΗΡΑΚΛΕΙΔΗ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Περὶ μεγαλοφροσύνης. Παρὰ Χριστιανοῖς μόνοις, τοῖς γε ὡς ἀληθῶς τῆς προσηγορίας ἀξίοις (μὴ γάρ τις ἀπὸ τῆς τῶν πολλῶν σκαιότητος κρινέτω την θρησκεία») συνάπτεται τὰ πλεῖστον ἀλλήλων διεστώτα. Η γὰρ μεγαλοφροσύνη πάσης αὐθαδείας καθαρεύουσα, καὶ ἐν σχολαίῳ τῷ ἤθει τὸ ἀγχίνουν σώζουσα, ἐπιεικείς κιονᾶται· ὑπερηφανίας γὰρ οὐδὲν ἐπαγομένη, ἀλλὰ πρὸς ἐπιείκειαν κεκραμένη, ὅπερ παράδοξον εἰπεῖν, ἐκκλίνει τὴν ταπεινότητα· τῷ μὲν μὴ ἐπαίρεσθαι κατὰ τῶν πέλας μετριοφρονού σα· τῷ δὲ μὴ ὑποκύπτειν τοῖς φόβοις καὶ τοῖς 235 CCXLI. HERACLIDI EPISCOPO. De magnitudine animi. Apud Christianos solos, qui quidem vere hoc cognomento digni sunt (neque enim quisquam a vulgi stoliditate atque improbitate religionem æstimet), connectuntur ea, quæ plurimum inter se disjuncta sunt. Aaimi enim magnitudo ab omni arrogantia et contumacia libera, atque in sedatis et composi:is moribus solertiam retinens mansuetudine temperatur. Etenim superbiæ nihil secum ferens, verum lenitate ac morum facilitate condita (quod dictu mirum est), humilis et abjecti animi affectum devitat; hactenus videlicet modestiam præstans, quod adVARIÆ LECTIONES ET NOTÆ. Ἐν σχολαίῳ τῷ ἤθει. Β. C., ἐν ἀσχήμονι τῷ εἴθει. Εx quo conjiciebam verum esse Luc est rudi et inculto aspectu. Ritt. PATROL, GR. LXXVIII. είδει, by Google

άνωτέρα εἶναι, τὴν μεγαλοψυχίαν ἐπιδεικνυμένη. Οὐ γὰρ τὸν δουλοπρεπῆ καὶ κόλακα μετριόφρονα ὁρίζεται, οὐδὲ τὸν αὐθάδη καὶ ἀλαζόνα, μεγαλο φρονα· ἀλλ' ἑκατέρων τὰ ἀγαθὰ θηρῶσα, τὰ δυσχε ρῆ ἐκκλίνει, ἵνα τὰς ἀγχιθύρους τῶν ἀρετῶν και κίας φυγοῦσα αὐτὴν καθαρῶς ἀναδύσηται τὴν ἀρετήν. versus proximos minime se efferat: ac rursum ea- κινδύνοις, ἀλλὰ καὶ κολακείας καὶ δουλοπρεπείας tenus magnitudinis animi specinen edens, quod nec terroribus, nec periculis succumbat, atque etiam adulatione ac servili demissione superiorem se præbeat. Non enim servilis animi hominem et adulatorem modestum esse statuit, nec rursum contumaccm et arrogantem, magnanimum: verum utriusque bona aucupans, vitia devitat: quo nimirum vitia virtutibus propinqua fugiens, ipsa virtutem pure ac sincere adipiscatur. · EIDEM. ΣΜΒ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Ad sacrum bellum cum carnis vitiis gerendum Ἐπὶ τὸν κατὰ τῶν παθῶν τῆς σαρκὸς ἱερὸν χρή nos conferamus oportet: sic tamen, ut non in nobis χωρῆσαι πόλεμον, οὐχ ἑαυτοῖς θαῤῥοῦντας, ἀλλὰ ipsis fiduciam collucemus, verum divino subsidio τῇ θείᾳ συμμαχίᾳ ἐπιτρέποντας τὸ νικᾷν. Εἰ γὰρ victoriam permittamus. Si enim ad hunc modum [καὶ] οὕτως ὁρμήσομεν, πᾶσαν μὲν παρασκευὴν progrediamur, ut omnem quidem apparatum, et prælium, et labores ac vigilias suscipiamus, in divina autemi ope atque auxilia fiduciam nostram positam habeamus, victoriam facile consequemur, ac præclara adversus ea tropæa erigemus, una cum iis victoriis, quas paulatim ac serie quadam obtinebimus, bonas quoque spes adaugentes. CCXLIII. APOLLONIO DIACONO. Cum duo summa vitiorum genera sint, alterum quod animo et cogitatione concipitur, alterum quod opere perpetratur, hoc quod opere perpetratur, olim per legem interdictumac vindicatum est, illud autem quod in cogitatione positum est, per Evangelium repressum atque coercitum. Evangelium quippe non opus, post flagitium editum, punit, ¸verum id providet, ut ne ortum quidem omnino vitium capiat. Tum enim manui, nunc autem animæ lex lata est. CCXLIV. AMMONIO. De indolentia. Quemadinodum qui incurabili furore correpti sunt, præ doloris magnitudine sensum quoque doloris amittunt: sic etiam qui eo prolapsi sunt, ut nullo jam dolore tangantur (quorum numerum Zosimus quoque, ut scripsisti, auget), quodammodo etiam in stupore atque insensibilitate sunt, ne illud quidem scientes, quod in malo versentur. 236 CCXLV. EUTONIO DIACONO. Quandoquidem tum demum is qui laude afficitur ampliorem gloriam percipit, cum is qui orationem habere aggressus est, prius etiam quam loquatur, victum se esse prædicat: idcirco ipso quoque clarissimi viri Eustathii virtutibus commemorandis imparem me esse agnoscens, conticescam. CCXLVI. THEODOSIO EPISCOPO. Discal Eusebius, Pelusiotarum antistes, quid sit Ecclesia. Est enim absurdissimum ac perquam grave, καὶ παράταξιν και πόνους καὶ ἀγρυπνίας κινοῦν τες· τῇ δ' ἄνωθεν ῥοπῇ θαῤῥοῦντες, ῥᾳδίως περιεσόμεθα, καὶ λαμπρὰ κατ' αὐτῶν στήσομεν τὰ τρό παια, ταῖς κατὰ μέρος νίκαις τὰς ἀγαθὰς ἐλπίδας συναύξοντες. ΣΜΓ. ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Δύο γενικῶν κακῶν οὐσῶν, τῆς τε νοουμένης, τῆς τε δρωμένης· ἡ μὲν διὰ τῶν ἔργων, πάλαι διὰ τοῦ νόμου ἐκολάσθη· ἡ δὲ νοουμένη, διὰ τοῦ Εὐαγ γελίου ἀνεστάλη, οὐ τὸ ἔργον μετὰ τὴν πρᾶξιν τις μωρουμένου, ἀλλ' ὅπως [8] μηδ' ἀρχὴν λάβοι τὸ κακὸν προμηθουμένου. Τότε μὲν γὰρ τῇ χειρὶ, νῦν δὲ τῇ ψυχῇ ἐνομοθετήθη ΣΜΔ'. ΑΜΜΩΝΙΟ. Περὶ ἀναλγησίας. Ωσπερ οἱ μανίᾳ ἀνηκέστῳ ληφθέντες τῇ ὑπερ βολῇ τῆς νόσου καὶ τὴν αἴσθησιν ὧν πάσχουσι παραιροῦνται οὕτω καὶ οἱ εἰς ἀναλγησίαν έκτεο πτωκότες (ὧν εἷς ἐστιν, ὡς γέγραφας, καὶ Ζώσιμος) καὶ τρόπον τινὰ ἐν ἀναισθησίᾳ εἰσὶν, οὐδὲ οἱ τῶν κακῶν εἰσιν εἰδότες. ΣΜΕ'. - ΕΥΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Ἐπειδὴ τότε ὁ ἐγκωμιαζόμενος δόξαν σεμνο τέραν καρποῦται, ὅταν ὁ λέγειν ἐπιχειρήσας, καὶ πρὶν εἰπεῖν κηρύξῃ τὴν ἧτταν, διὰ τοῦτο καὶ αὐτὸς ἡττώμενος ταῖς τοῦ ἀοιδίμου Ευσταθίου ἀρεταῖς, σιωπήσομαι. ΣΜΟ. ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Μανθανέτω Εὐσέβιος ὁ τοῦ λαοῦ τοῦ ἐπὶ τῆς Πηλουσιωτῶν παροικοῦντος προεστώς, τί ἐστιν ΕκκληVARIÆ LECTIONES ET NOTÆ. Τὰς ἀγχιθύρους τῶν ἀρετῶν κακίας φυ γοῦσα. Sic et alibi loquitur Isidorus. Vid. ep. 210 lib. Ad fores quasi virtutis cujuslibet bina excubant vitia, sive extrema. RITT. Παραινούνται. Procul dubio recta est lectio Β. C., παραιροῦνται, id est spoliantur, prirentur, quo modo et Bill. legisse videtur. b.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCLXVIII. σία· ἀτοπώτατον γάρ ἐστι καὶ λίαν δεινότατον, ipsum ne hoc quidem cognitum habentem, in hac μηδὲ τὸ αὐτὸν γινώσκοντα δοκεῖν ἱερᾶσθαι. "Οτι γὰρ τὸ ἄθροισμα τῶν ἁγίων τὸ ἐξ ὀρθῆς πίστεως καὶ πολιτείας ἀρίστης συγκεκροτημένον Εκκλησία ἐστί, δηλόν ἐστι τοῖς σοφίας γευσαμένοις. Οτι δὲ τοῦτο μὴ γινώσκων ἐκεῖνος, τὴν μὲν ὄντως Ἐκκλησίαν καθαι ρεῖ σκανδαλίζων πολλούς, τὸ δ' ἐκκλησιαστήριον οἰκοδομεῖ· καὶ τὴν μὲν ἀποκοσμεῖ, τοὺς σπουδαίους ἐξοστρακίζων, τὸ δὲ πολυτελέσι μαρμάροις κοσμεί, καὶ τοῦτο πᾶσιν ἐστι γνώριμον. Εἰ δὲ γνοίη ἀκριβῶς, ὅτι ἄλλο ἐστὶν Εκκλησία καὶ ἄλλο ἐκκλησιαστήριον ἡ μὲν γὰρ ἐξ ἀμώμων ψυχῶν συνέστηκε, τὸ δ' ἀπὸ λίθων καὶ ξύλων οἰκοδομείται· ἡγοῦμαι ὅτι παύσε ται τὴν μὲν καθαιρῶν, τὸ δὲ πλέον τῆς χρείας κοσμῶν. Οὐ γὰρ τοίχων ἕνεκεν, ἀλλὰ ψυχῶν, δεῦρ' ἐπεφοίτησεν ὁ τῶν οὐρανῶν Βασιλεύς. Εἰ δὲ προσποιεῖτο τὸ λεγόμενον ἀγνοεῖν, εἰ καὶ ὅτι μάλιστα καὶ τοῖς λίαν βραδυτάτοις ἐστὶ καταφανές, διὰ παρα δειγμάτων τοῦτο σαφηνίσαι πειράσομαι. "Ωσπερ γὰρ ἄλλο ἐστὶ θυσιαστήριον, καὶ ἄλλο θυσία, καὶ ἄλλο θυμιατήριον, καὶ ἄλλο θυμίαμα, καὶ ἄλλο βουλευτήριον, καὶ ἄλλο βουλή· τὸ μὲν γὰρ τὸν τόπον ἐν ᾧ συνεδρεύουσι, μηνύει, ἡ δὲ τοὺς βουλευομένους ἄνδρας, οἷς καὶ ὁ κίνδυνος, καὶ ἡ σωτηρία ἀνήκει· οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ ἐκκλησιαστηρίου, καὶ τῆς Ἐκκλησίας. Εἰ δὲ μηδ' οὕτως νενοηκέναι φαίη, μανθανέτω, ὅτι ἐπὶ μὲν τῶν ἀποστόλων, ὅτε ἡ Ἐκκλησία ἐχήμα μὲν χαρίσμασι πνευματικοῖς, ἔβρυς δὲ πολιτεία λαμπρᾷ, ἐκκλησιαστήρια οὐκ ἦν· ἐπὶ δὲ ἡμῶν τὰ ἐκκλησιαστήρια πλέον τοῦ δέοντος κεκόσμηται, ή δ' Ἐκκλησία, ἀλλ' οὐδὲν βούλομαι δυσχερὲς εἰπεῖν, c κωμῳδεῖται. Ἐγὼ γοῦν, είγε αίρεσίς μοι προύκειτο, εἱλόμην ἂν ἐν τοῖς καιροῖς ἐκείνοις γεγενῆσθαι, ἐν οἷς ἐκκλησιαστήρια μὲν οὕτω κεκοσμημένα μὴ ἦν, Ἐκκλησία δὲ θείοις καὶ οὐρανίοις χαρίσμασιν ἐστε - μένη, ἢ ἐν τούτοις, ἐν οἷς τὰ μὲν ἐκκλησιαστήρια παντοίοις κεκαλλώπισται μαρμάροις, ἡ δὲ Ἐκκλησία τῶν πνευματικῶν χαρισμάτων ἐκείνων ἐρήμη καὶ γυμνή καθέστηκε. ΣΜΖ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Δίκαιον οἶμαι ἐπὶ τῶν μεγίστων ὑποθέσεων, κἂν ὁ λέγων τῆς ἀξίας ἀπολιμπάνηται, μὴ ἀδυναμίας καταψηφίζεσθαι τοὺς ἀκροωμένους, ἀλλὰ συγγνώμην νέμειν, ἐπὶ τὸ τῶν πράξεων μέγεθος τὴν αἰτίαν ἀναφέροντας. ΣΜΗ.- ΗΛΙΑ ΚΑΙ ΔΩΡΟΘΕΑ ΠΟΛΙΤΕΥΟΜΕΝΟΙΣ. Περὶ παραθέσεως ἀρετῆς καὶ κακίας. Εγώ φίλος μὲν ὑμῶν εἶναι ὁμολογώ, καλούμενος δὲ εἰς συμμαχίαν παρ' ἑκάστου ὑμῶν, οὐκ οἶδ' ὅπως νῦν διεστῶτος καὶ πολεμοῦντος θατέρου, οὐχ ἥξω· οὐ τὸ εὖ ποιῆσαι τὸν ἕτερον φεύγων, ἀλλὰ τὸ ὁπότερον κακῶς Εἰ δ' ὅπερ χρή ποιήσετε, xal opinione versari, ut episcopum se esse existimet. Nam quod sanctorum cœtus ex recta fide, alque optima vivendi ratione collectus, Ecclesia sit, inter eos constat, qui sapientiam degustarunt. Quod autem ille hoc ignorans, veram Ecclesiam evertat, dum multis offendiculi causam præbet, templum autem exstruat, atque illam quidem ornatu spoliet, probos viros expellens, hoc autem magnificis marmoribus exornet, hoc quoque nemini obscurum est. Quod si ille certo cognoscat, aliud Ecclesiam, aliud lem - plum esse (nam ea ex immaculatis animis constat, hoc autem ex lapidibus et lignis exædificatur), sie existimo, eum finem facturum esse illam evertendi, hoc vero impensius, quam necesse sit, exornandi. Neque enim parietum, sed animarum causa coelestis Rex huc venit. Quod si se ignorare fingat, quod dico, etiamsi vel tardissimis quam maxime clarum aç conspicuum sit, exemplis hoc declarare conabor. Ut enim aliud est sacrificium, aliud altare, aliud thymiamatis locus, aliud thymiamra, aliud forum, aliud senatus (illud enim locum in quem coeunt, significat: hic autem viros eos qui consilium ineunt, ad quos et periculum et salus pertinet), eodem modo de templo et Ecclesia statuendum est. Quod si no sic quidem se intellexisse dicat, illud ex me discat, quod apostolorum tempore, cum Ecclesia et spiritualibus gratiis abundaret, et vitæ splendore afflueret, nulla templa erant: at nostra tempestate templa plus quam par sit exornata sunt, Ecclesia autem, ne quid gravius dicam, comicis cavillis incessitur. Ego vero, si mihi optio daretur, temporibus illis fuisse mallem, in quibus templa quidem non perinde ornata erant, Ecclesia autem divinis ac cœlestibus gratiis undique cincta et redimila erat, quam his nostris, in quibus templa quidem omnis generis marmoribus cohonestata sunt, Ecclesia autem spiri tualibus illis gratiis nuda et vacua est. 237 CCXLVII. EIDEM. Equum esse censeo in maximis argumentis, ut etiamsi is qui orationem habet, a susceptæ materiæ dignitate absit, auditores propterea haudquaquam eum imbecillitatis accusent, verum ei potius veniamtribuant, ad rerum gestarum magnitudinem hujusmodi causam referentes. ELIÆ ET DOROTHEO REMPUBLICAM GERENTIBUS. De collatione virtutis et vitii. Ego amicum quidem me vestrum esse confiteor: ab utroque autem vestrum (qui nunc haud scio qua de causa, alter ab altero hostilibus odiis dissidetis) ad ineundam belli societatem accitus minime veniam; non quod alterum juvare defugiam, sed ne Κακώς. Β. C., plenius ac melius κακῶσαι δε- visse quoque videtur Bill. interpretatione sua Ritt. διώς, id est l@dere metuens. Eamque lectionem agno-

τε, ἥξω· οὐ θατέρῳ κατὰ τοῦ ἑτέρου συμπράξων, ἀλλ' ἀμφοτέρους πάλιν εἰς φιλίαν συνάψων. alterutrum malo aliquo aliciam. At si, id quod ἀποθέμενοι τὴν ἄσπονδον μάχην εἰς εἰρήνην βλέψε oportet, feceritis, atque atrocissima pugna abjecta pacem vobis ob oculos proposueritis, veniam: non ut alterutri adversus alterum suppetias feram, sed ut ambos rursum amicitiæ nexu devinciam. CCXLIX. — PALLADIO. Divinis oraculis nec oculos obvertere, nec repugnare oportet: verum priusquam, quid faciendum sit, audierimus, nos id facturos esse polliceri. Nam quod Deus sit, qui oracula edat, istud et contradictionem omnem procul pellit, et obedientiamı omnem ac persuasionem efficit. Nam qui, id quod nobis conducit, apprime novit, hic et loquens, et leges instituens, idoneus profecto est, cui fides habeatur. CCL. ZENONI PRESBYTERO. Corporum cognatio cum morum propinquitate nullo modo comparanda est. Quamobrem si te clarissimi episcopi Hermogenis patruelem vocem, nihil tibi gratificer; si autem sincerum discipulum, neutrius causa pudore afficiat. Sic enim et tu præstantissimi viri vestigiis hæsisse videberis, et ille, eum, qui ipsum imitatus sit, egregium ac prestantem virum reddidisse. CCLI. PETRO. Due bec (ο quonam te nonine nuncupem, 100 virtutis tum ineritum attingam!) in causa fuisse existimo, cur homines ad divinam prædicationem libentibus animis accesserint, nimirum et sermoneni ΣΜΘ'. — ΠΑΛΛΑΔΙΟ. Τοῖς θείοις χρησμοῖς οὔτ᾽ ἀντιβλέπειν χρή, οὔτ' ἀντιφθέγγεσθαι· ἀλλὰ πρὶν ἢ ὅ τι χρὴ πράττειν ἀκοῦσαι, τὸ πράττειν ἐπαγγέλλεσθαι. Τὸ γὰρ εἶναι Θεὸν τὸν θεσπίζοντα, πᾶσαν μὲν ἀντιλογίαν ἐξορίζει, πᾶσαν δὲ πειθώ δημιουργεί. Ο γὰρ τὸ συμφέρον ἡμῖν διαφερόντως ἐπιστάμενος, οὗτο; καὶ λέγων καὶ νομοθετῶν, ἀξιόχρεως ἂν εἴη. ΣΝ'. -- ΖΗΝΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Οὐδὲν ἡ σωματικὴ ἀσθένεια τοσοῦτον, ὅσον ἡ τῶν τρόπων ἀγχιστεία. Διόπερ εἰ καλέσαιμί σε του ἀοιδίμου Ερμογένους τοῦ ἐπισκόπου ἀδελφιδοῦν, οὐδὲν ἄν σοι χαρισαίμην· εἰ δὲ γνήσιον φοιτητήν, οὐδέτερον ἂν αἰσχυνοίμην. Οὔτε γὰρ τῷ ἄριστῳ δόξεις ἠκολουθηκέναι, ἐκεῖνός τε γενναῖον τὸν μιμησάμενον ἀποτετελεκέναι. ΣΝΑ. ΠΕΤΡΟ. Δύο ταῦτα ἡγοῦμαι (ὢ τί σε καλέσας τῆς ἀξίας ἐφάψομαι!) πεπεικέναι τοὺς ἀνθρώπους, τῷ θείῳ κηρύγματι ἀσμένως προσελθεῖν, ὅ τε λόγος ἀξιό χρεως ὤν, ὅ τε τρόπος τῶν κηρυττόντων. Θάτερο; auctoritate ac fide plenum, et prædicantium mores. Ο γὰρ θατέρου νεῦρα καὶ ἰσχὺς ἐτύγχανεν· ὁ μὲν λόγος Alterum enim alterius nervus ac robur erat, nimirum sermo, qui fide dignus erat, et vita sermonem confirmans. Non enim alia prædicantes, alia faciebant (alioqui enim ridículi fuissent, ut nonnulli nostræ tempestatis: nihil enim acerbi dicere volo) verum congruentem atque consentaneam sermoni vitam præbentes, homines subigebant. Quocirca etiam Christus, cum illud exploratum haberet, sermonem actionis expertem, mancum et imbecillem esse: 238 eum autem, qui ab actionibus inspiretør, vivum et acrem atque efficacem esse: eos in omni prius virtutis ac philosophiæ genere, tum per opera, tum per sermonem erudivit, ac divinis gra - tiis coornavit: atque ita demum ad hominum aucupiam emisit. Illud enim perspectissimnum habebat, quod præconum mores ad alliciendos morta. Jium auimos non minorem, quam miracula, viın həbituri essent. Itaque cum per universum terrarum orbem dispersi essent, ac velut pennati agricolæ pietatis doctrinam disseminassent, moresque suos ex magistri præscripto composuissent, vitamque ἀξιόπιστος ῶν, ὁ δὲ βίος ἐγγυώμενος τὸν λόγον. Οὐ γὰρ ἄλλα κηρύττοντες, ἕτερα ἔπραττον· ἡ γὰρ ἂν γέλωτα ὤφλησαν, ὥσπερ τινὲς τῶν νῦν· οὐδὲν γὰρ βούλομαι δυσχερὲς εἰπεῖν· ἀλλὰ συμβαίνοντα τῷ λόγῳ τὸν βίον παρεχόμενοι, έχειροῦντο τούτου;. Διὸ καὶ ὁ Χριστὸς, εἰδὼς ὡς λόγος μὲν χηρεύων πράξεως ἀσθενής ἐστι καὶ ἀδρανής, ὁ δὲ παρὰ τῶν πράξεων εμπνεόμενος ἔμψυχος, καὶ γοργός, καὶ δραστήριος, πᾶσαν αὐτοὺς ἀρετὴν καὶ φιλοσοφίαν διά τε ἔργων διδάξας, διά τε λόγων παιδεύσας καὶ κοσμή σας τοῖς θείοις χαρίσμασι, οὕτως ἐπὶ τὴν θήραν τῶν ἀνθρώπων ἐξέπεμψε. Μάλα γὰρ ἀκριβῶς ἡπίστατο, ὅτι οὐχ ἧττον τῶν σημείων, ὁ τρόπος τῶν κηρύκων ἐπάγεσθαι τοὺς ἀνθρώπους δυνήσεται. Διασπαρέντες γοῦν εἰς τὴν οἰκουμένην, καθάπερ υπόπτεροι γεωργοί, τὸν λόγον τῆς εὐσεβείας κατασπείραντες, καὶ τὸν τρόπον κατὰ τὴν ὑφήγησιν τοῦ διδασκάλου ῥυθμίσαντες, τόν τε βίον οὐ μόνον ἄληπτον, ἀλλὰ καὶ θαυμαστὸν παρεχόμενοι, πάσης περιεγένοντο τῆς ὑφ᾽ ἡλίῳ· καὶ οὔτε σοφία, ούτε δυναστεία, οὐ πλοῦτος, οὐ βασιλεία, οὐ τυραννίς, οὐ βαρβαρική ώμό Ποπ ἀσθένεια merito suspecta est, abhorret enim a loci sententia. Interpres videtur ei substituendam putasse vocem συγγένεια, vertit enim cogna tio. Cod. Alt. aliam ex conjectura lectionem in unargine suggerit, sit ibi scribens, ίσως εὐγένεια. Possi. 444) Οὔτε γὰρ τῷ ἀρ., etc. ll:ec sine dubio mendosa sunt. Interpres suspicatus_est legendum outw γάρ, ut qui verterit, sic enim. Ego veram et primigeniam scripturam suggeri a codd. Vat. 649 et Alt. existimo. Hi concorditer legunt, σύ τε τῷ ἀρίστῳ, etc., nam el tu præstantissimum imitatus videberis, etc., quæ optime præcedentibus coliærent. Ib.

€89 EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCLIV. της, οὐ δαίμονος φάλαγξ οὐκ αὐτὸς ὁ διάβολος, non modo ab omni reprehensionis nota remotam, οὐ λιμός, οὐ κρημνός, οὐ δεσμωτήρια, οὐκ ἄλλο τῶν δοκούντων καὶ ὄντων φοβερῶν αὐτῶν περιεγένετο· ἀλλὰ πάντες εἶξαν καὶ παρεχώρησαν, καὶ τὴν ἧτταν νίκης ἀπάσης καὶ τροπαίων ἡγήσαντο είναι λαμπρο τέραν. Αμεινον γὰρ τοῦ κακῶς νικᾶν τὸ καλῶς ἡττᾶσθαι νομίσαντες, οὐρανοπολῖται κατέστη σαν sed etiam prorsus admirabilem præberent, bac demum ratione, quidquid terrarum sol lustrat, devicerunt: ac neque sapientia et doctrina, nec potentia, nec opes, nec regnum, nec tyrannis, nec barbarica crudelitas, nec dæmonum phalanx, nec diabolus ipse, uec fames, nec præcipitium, nec vincula, nec denique aliud quidquam ex his, quæ horrenda esse videatnr, ac revera sunt, ipsos fudit ac dejecit: veru:n onnes cesserunt ac manus dederunt, clademque omni victoria et tropæis splendidiorem esse duxerunt. Præstantius enim esse judicantes, honeste vinci, quam male vincere, cœli cives constituti sunt. ΣΝΒ. ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ, ΖΩΣΙΜΟ, ΜΑΡΩΝΙ, Κινδυνεύετε, ὡς πυνθάνομαι, πεφραγμένας CCLII. — MARTINIANO, ZOSIMO, MARONI, EUSTATHIO. Videmini, ut audio, meliorum desperatione soἀπογνώσει τὰς ἀκοὰς ἔχειν, καὶ ὡς ἂν πάλαι καθ- plas et occlusas aures habere: atque, ut qui jam οσιώσαντες ἑαυτοὺς τῷ τῆς ἁμαρτίας θανάτῳ παρ οξύνεσθε πρὸς τοὺς τῶν καλῶν παραινέτας. Εἰ τοίνυν ταῦθ' οὕτως ἔχει, θρήνων καὶ ὀλοφυρμῶν, οὐ συμβουλῆς καὶ παραινέσεως, δίκαιοι ἂν εἴητε λοιπὸν τυχεῖν. ΣΝΓ. ΤΟΙΣ ΑΥΤΟΙΣ. Εἰ καὶ αὐτοὶ πολιτείας ἀρίστης ἀμύητοι καὶ ἀτέλεστοι ὄντες, τὰ μὴ λόγῳ ῥητα, τοῖς ὥσπερ ὑμεῖς διακειμένοις σαφηνισθῆναι διὰ λόγων παρακεκληκότες, τὸν πρὸς τὰ πράγματα λογισμόν λανθάνετε κλεπτόμενοι· ἀλλ᾽ ἐγὼ οὐ τόλμη προαχθήσομαι εἰς τὸ ῥητὰ ὑμῖν ποιῆσαι τὰ τέως ὑμῖν ἄῤῥητα, καὶ ὑπὸ λόγους ἀγαγεῖν, τὰ ὑπὲρ τὰς ὑμετέρας ακοάς. Οὐ γὰρ θέμις, οὔτε τοῖς ἀνιέροις τὰ ἱερὰ ἀκούειν, οὔτε τοῖς βεβήλοις τὰ ἄδυτα κατοπτεύειν. Ο γὰρ θεσμὸς οὐκ ἐξ, μᾶλλον δὲ ὁ θεῖος χρησμὸς οὐκ ἐπιτρέπει, διαρρήδην βοῶν·. Μὴ δότε τοῖς κυσὶ τὰ ἅγια.» Διὸ καὶ αὐτὸς ἔχων μὲν εἰπεῖν, ὑμῖν δὲ εἰπεῖν οὐκ ἔχων, παραινώ μᾶλλον ἀπέχεσθαι μὲν κακίας, ἀντέχεσθαι δὲ ἀρετῆς. Εἰ γὰρ ταῦτα ποιήσετε, τῆς ἑρμηνείας ὧν' γεγράφατε, οὐκ ἀνήκοοι Εσεσθε. ΣΥΔ'. ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Οι τοὺς θείους χρησμούς παραποιοῦντες, καὶ πρὸς τὸ οἰκεῖον βούλημα ἐκβιαζόμενοι, συγγνώμης άμαρpridem vos ipsos peccati morti devoveritis, adversus eos, qui pruba consilia vobis praebent, iracundia concitari. Quamobrem si ita est, posthac jam vobis luctus et lacryinas, non consilium et admo - nitionem adhibere par fuerit. CCLIII. IISDEM. Etsi vos, qui optimæ vivendi rationis expertes atque ignari estis, ea, quæ bominibus vestri similibus minime exponenda sunt, sermone declarari petentes, vestrum de rebus judicium vobis subripi non animadvertitis: at ego tamen non eo temeritatis et audaciæ prorumpam, ut ea, quæ nunc vobis audire nefas est, vobis exponam, atque ea, quæ aurium vestrarum captumn excedunt, verbis compleclar. Non enim fas est, aut eos, qui a sacris alieni sunt, res sacras audire; aut profanos adyla coutueri. Neque enim hoc per mores licet, imo etiamn ne divinum quidem oraculum hoc permittit, apertis verbis clamans: • Nolite sanctum dare canibus 1, Ac propterea, cum ipse dicere quidem possim, vo bis autem dicere non possim, vos potius moneo et hortor, ut a vitio abstineatis, ac virtuti studeatis. Quod si feceritis, earum rerum, de quibus ad me scripsistis, interpretationem audietis. Qui divina oracula depravant, atque ad arbitrium suum velut obtorto collo trahunt, gravius peccant, τάνουσι μείζονα. Οὔτε γὰρ τὴν ἐξ ἀπάτης καὶ πα- quam ut ipsis ignosci debeat. Neque enim erroris ραλογισμοῦ δοκοῦσαν εἶναι ἀπολογίαν, συνηγοροῦσαν ἔξουσι, τῷ ἀπὸ κακουργίας, ἀλλ' οὐκ ἀπὸ ἁπλότητος ἐσφάλθαι· οὔτε τὸν γαληνὸν καὶ ἡμερον ὀφθαλμὸν os Matth. vi, 6. ac deceptionis prætextu sese tueri poterunt, ut qui non simplicitate sed malitia et animi perversitate lapsi sint: nec tranquiltum illum ac placidum ocuVARIE LECTIONES ET NOTÆ. 145) Δαίμονος φάλαγξ, codd. Ambo in contextu, δαίμονος φύλαξ. Sane ut suspecta videatur editi lectio facit quod statim sequitur, οὐκ αὐτὸς ὁ διάβο λος. Aunon enin demon diabolus est? Cur igitur in secundo augendi gradu post dæmonis phalangem, ponitur tanquam majus quidpiam ipse diabolus? Non me latet dici posse diaboli nomine κατ' ἐξοχὴν significatum dæmonein principem Luciferum, in quo vio plus maleficæ potentiæ ac terroris sit quam in universo dæmonum minorum grege. Hæc dubia tamen sunt. Et duorum codd. haud facile spernenda videtur auctoritas. Quid si, eorum admissa lectione, δαίμονος φύλακα dicamus vocari propugnatorem idololatrice superstitionis? Viderit et statuat lector sapiens. Non omittam fateri, cod. Alt. in ora mare ginali lectionem editam ut probabilem offerre. Pos SIN. Ambo codd. addunt εἰκότως. 10.

lut. fallent, cui, a vitio et improbitate præcipites & λήσονται, οὗ τἀναντία ἐκβακχευθέντες ὑπὸ τῆς και acti, contraria profiteri minime dubitarunt. - OPHELIO GRAMMATICO. Multi sophiste per eam gloriam, quam prius adepti sunt, detrimenta ea, in quæ postea incidunt, obtegere conantur, ut qui prius quidem res superarint, nune autem earum magnitudine victi sånt. CCLVI. OLYMPIODORO. Labore virtutem exerceri. Demiror qui fiat, ut cum Platonem admireris, ejus tamen consilia et præcepta parvipendas. Ille enim virtutis surculos non sine labore ac sudore seri ait: tu autem, quonam pacto haud scio, genus vitæ laboris expers suscepisti. ' CCLVII. EUTONIO DIACONO. κίας δογματίσαι ἐτόλμησαν. ΣΝΕ. — ΩΦΕΛΙΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΑ. Πολλοὶ τῶν σοφιστῶν ἐκ τῆς προϋπαρξάσης εύ κλείας τὰς συμβαινούσας ήττας περιστέλλειν πει ρῶνται, ἅτε πρότερον μὲν τῶν πραγμάτων γεγονότες κρείττονες, νῦν δὲ ὑπὸ τούτων κρατηθέντες. ΣΤ΄. – ΟΛΥΜΠΙΟΔΩΡΟ. ENG'. Ότι πόνῳ κατορθούται ἡ ἀρετή. Θαυμάζω, πῶς Πλάτωνα θαυμάζων, τὰς παραι νέσεις αὐτοῦ παρὰ φαῦλον τίθεσαι. Ἐκεῖνος μὲν γὰρ φησι τοὺς τῆς ἀρετῆς κλῶνας πόνῳ καὶ ἱδρῶτι φύσ εσθαι σὺ δ᾽ οὐκ οἶδ' ὅπως ἄπονον ἐπανείλου βίον. ΣΝΖ'. — ΕΥΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τῶν πλεονεκτῶν καὶ ἀδίκων οἱ μὲν εἰδότες ὅτι ἁμαρτάνουσιν, οἱ δὲ μηδ' ὅτι ἁμαρτάνουσιν εἰδό τες, ἀνήκεστα· τὸ γὰρ μὴ αἰσθέσθαι τῆς ἀρρωστίας ἐν ᾗ εἰσιν, ἐπίτασις ἀναισθησίας ἐστὶ, καὶ εἰς ἀναλ γησίαν παντελῆ καὶ νεκρότητα τελευτα. Τούτους το νυν χρὴ μάλιστα ἐλεεῖν. Τὸ γὰρ κακῶς ποιεῖν τοῦ κακῶς πάσχειν ἐστὶν ἐλεεινότερον[(49)· τοῖς μὲν γὰρ περὶ τῶν ἐσχάτων ὁ κίνδυνος σαλεύει· τοῖς δὲ μέχρι χρημάτων ἐστὶν ἡ ζημία. Αλλως τε δὲ καὶ διττῆς οὐκ αἰσθάνονται νεκρώσεως. Ατελοῦς γὰρ καὶ παι δικῆς διανοίας ἐκφέρουσι δεῖγμα. Ἐπεὶ καὶ τὰ κοι μιδῇ νήπια, τῶν μὲν ὄντως φοβερῶν, οὐδένα ποιεῖται λόγον, ἀλλὰ καὶ πυρὶ πολλάκις ἐπαφίησι τὰς χεῖρας, προσωπεῖα δὲ διάκενα καὶ μορμολύκια θεώμενα δεδίττεται καὶ τρέμει· τούτοις κινδυνεύουσιν ἐοικέναι, καὶ οἱ τῆς πλεονεξίας ἐραστεί, πενίαν μὲν δεδιότες, ἥτις οὐκ ἔστι φοβερά, ἀλλὰ καὶ ἀσφαλείας ἁπάσης, καὶ μετριοφροσύνης υπόθεσις· πλοῦτον δ' ἄδικον περὶ πολλοῦ ποιούμενοι· οὕτως πυρός ἐστι φοβερώτερος. Τεφροῖ γὰρ τῶν ἐχόντων καὶ τὰ φρο νήματα καὶ τὰς ἐλπίδας. Ex iis qui plus habendi cupiditate flagrant, atque inferendis injuriis delectantur, qui peccare se sciunt, graviter ægrotant: qui autem ne peccatum quidem suum agnoscunt, perdite ac deplorate. Hoc ipsum enim non sentire morbum in quo versantur, insensibilitatis incrementum est, atque in perfeelum stuporem ac mortem desinit. Quocirca hos maxime lugere convenit. Malum enim inferre miserius est, quam malo affici. Nam illis de animæ salute periculum imminet: his autem detrimentum in pecuniis subsidit, nec ultra progreditur. Quin alioqui etiam duplicem mortem non sentiunt. Imperfecti eniîn ac puerilis animi documentum præbent. Quandoquidem ii quoque qui tenera admodumn aut puerili ætate sunt, ea quæ vere horrenda et pertimescenda sunt, nihil curant, imo etiam ma- »us persæpe in ignem injiciunt, inanes autem larvas ac spectra conspicientes, metu percelluntur, et contremiscunt. His porro non dissimiles esse videntur homines pecuniæ ac rapacitatis studiosi: ut qui'paupertatem quidem, quæ non modo nibil hahet, quod metuendum sit, verum etiam securitatis omnis hac modestiæ materia est, pertimescant: Îniquas autem divitias plurimi ducant, quæ tamen quovis igne magis timendæ sunt. Siquidem dominorum suorun), et animos, et spes exurual, atque in cinerem redigunt. · EIDEM. Labore virtutem perfci. Illud compertissimum et exploratissimum 240 ΣΝΗ. "Οτι πόνῳ κατορθοῦται ἡ ἀρετή. Μάλα ἀκριβῶς οἶδα, ὅτι τοὺς μὲν τῆς ἀρετῆς καρ habeo, te magnos quidem esse virtutis fructus, ποὺς μεγάλους εἶναι, κἂν κινδυνεύῃς, νομίζεις, άθυ etiamsi in periculo verseris existimare: verum eo nomine mœrere ac discruciari, quod plerisque miser esse videaris. At si non vulgi opinioni ac suμεῖς δὲ τοῖς πολλοῖς νομιζόμενος δυστυχεῖν. Αλλ' ἐὰν μὴ τῇ τῶν πολλῶν ὑπονοίᾳ, καὶ δόξῃ, ἀλλ᾽ ἀκρι 6εῖ λογισμῶν ἐξετάσει τὸ πρᾶγμα επιτρέψειας, Τοὺς τῆς ἀρετῆς κλῶνας πόνῳ καὶ ἱδρῶτι φύεσθαι. Cum hac Platonica sententia conferes uliliter aureos Hesiodi versus, quos Cicero Leptæ filio ediscendos commendat, et Quintus Smyrnæus æmulatus est lib. xí, qui et lib. v. Paralipom. eodem allusit. Caterum occurrit hic εναντιοφανές quoddam ex collatione hujus epist. cum 147 et 240 sup. hoc lib., quod discutiet ac conciliabit ep. 267 intra. RIT r. Post ἀδίκων recte ἀνδρῶν, supplet Cod. Vat. 663. idem verba paulo post sequentia bec omnia. omittit, ὅτι ἁμαρτάνουσιν, οἱ δὲ μηδ' ὅτι ἁμαρτάνουσιν εἰδότες. Sed sine his mutilus locus est. Cod. Alt. cum edito consentit. PoSSIN. Τὸ γὰρ κακῶς ποιεῖν.... ἐλεεινότερον. Piatonicum hoc est dogma, de quo vide ipsius Gorgiam, pag. 509. Rir. Pro όντως ambo codd. scribant ὄντων, et vers. antepenult. pro οὕτως substituunt ὅστις. Ρossit. Ριο ἀκριβεῖ ambo coll. Vat. 649 et Alt. - guiit ἀκριβείας. Pussy.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCLXII. ἡ ἀθυμία φρούδη οἰχήσετα:· μᾶλλον δὲ θυμηδίας spicioni, verumn accurato rationis examini rem perπρόξενος γενήσεται· ἀναλόγως γὰρ τοῖς ἐνταῦθα ἀγῶσι καὶ οἱ τῆς ἀρετῆς πλέκονται στέφανοι. ΣΝΘ'. - ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Παρὰ μὲν ἀνθρώποις ἴσον εἶναι δοκεῖ τὸ εὐεργέ τας [μή] ἀμείβεσθαι, καὶ ἐχθροὺς [μή] ἀμύνεσθαι Παρὰ δὲ τῇ θείᾳ φιλοσοφίᾳ τὸ μὲν ἀμείβεσθαι τοὺς εὐεργέτας κρατεῖ· τὸ δὲ ἀμύνεσθαι τοὺς ἐχθροὺς οἰχί· ἀλλὰ παντὶ μὲν τρόπῳ τὸ ἀνεξικακεῖν, εἰ δ' οἷόν τε, καὶ εὐεργετεῖν. ΣΕ. - ΘΕΩΝΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. ὥσπερ ἀνδρεῖος καὶ φιλάνθρωπος βασιλεὺς τοῖς νόμοις τὰ ὅπλα μίξας, πᾶσαν ὕβρεως μελέτην τρέ πεται· τὸ μὲν τῇ ἀκροάσει τῶν νόμων πειθόμενον, είχα κολάσεως ἐπιστρέφων· τὸ δ᾽ ἀνήκοον, τῇ διὰ τῶν ὅπλων ἀνάγκη παιδαγωγῶν· οὕτω καὶ εὐαγής καὶ ἐπιεικῆς ὁ ἱερεὺς τοῖς θεσμοῖς τὸν φόβον μίξας, καὶ τῇ ἀρχῇ τὴν ἐπιείκειαν κεράσας, πᾶσαν κακίας μελέτην, τό γε ήκον εἰς αὐτὸν, τρέπεται· τῶν ὑπο ηκόων τὸ μὲν λόγοις εἶχον λόγοις θεραπεύων· τὸ δ' ἀνήκοον τῷ διὰ τῶν θεσμῶν σωφρονισμῷ εἰς τὸ μηκάτι ἁμαρτάνειν χειραγωγῶν. miseris, hujusmodi mæror evanescet, imo etiam lætitiæ causam tibi allaturus est. Siquidem pro certaminum hujus vitæ ratione, virtutis quoque coronæ nectuntur. CCLIX. - THEODOSIO PRESBYTERO. Apud homines par culpa esse videtur, iis, a quibus beneficium acceperis vicem non rependere, et hostes minime ulcisci. At apud divinam philosophiam illud quidem obtinet, ut bene de nobis meritos remuneremur; at non item illud, ut injurios ulciscamur: verum omnino quidem patientiam adhibeamus: si auten fieri possit, eos etiamn benef ciis persequamur. THEONI EPISCOPO. Quemadinodum fortis et humanus rex legibus cum armis conjunctis omne contumeliæ ac petulantiæ studium profligat, eos nimirum qui legum auditioni morigeros se præbent, citra pœnam an offcium revocans, eos autem qui præfracto et contumaci animo sunt, vi atque armis coercens: eodem modo pius ac mansuetus sacerdos legibus melum adjungens, atque imperium lenitate condiens, omne improbitatis studium, quantum quidem in ipso situm est, fugat: eos nempe subditorum, qui sermonibus cedunt, sermonum ope atque adjumento cu= rans, eos autem, qui pervicaces, et immorigeri sunt, legitimis animadversionibus eo, velut por recia manu, ducens, ut posthac minime peccant. ΣΕΔ'.- ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Περὶ κρίσεως. Εἰ καὶ τοὺς ἀνθρώπους οὐκ ἐρυθριᾷς, οὐδὲ ὑπολήψεως ἀντιποιῇ, κἂν τὴν παρὰ τοῦ θείου τοῖς τοιού τοις τολμήμασιν ἑπομένην φοβήθητι δίκην. Εἰ γὰρ καὶ αὐτίκα δὴ μάλα μακροθυμεί, εἰς μετάνοιαν και λοῦσα· ἀλλὰ μικρὸν ὕστερον, πικρότερον μετελεύ σεται τοὺς μηδὲ τὴν τοσαύτην φιλανθρωπίαν αἰδε σθέντας. Πολλοὶ μὲν οὖν κἀνταῦθα τὴν ἀήττητον οὐ διαπεφεύγασι χεῖρα, ἀλλ' ὑπὸ τοιούτων κατελήφθη σαν συμφορῶν, ὡς ἀποκρύψαι τῷ μεγέθει τὰς τρα γῳδίας. Πολλοὶ δὲ ἐνταῦθα δόξαντες διαπεφευγέναι κολαστήρια, τῶν ἐκεῖσε πικροτέρων ἀπέλαυ σαν, τῆς δίκης δικαίως αὐτοῖς ἀντιμετρησάσης τὴν δίκην ΣΖΒ. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Οἱ φίλοι, περὶ ὧν γέγραφας, οὔτε παραινέσεως δέονται, οὔτε προτροπῆς. Ἐοίκασι γὰρ [ού] παυσαμένοις οὐδέποτε τῆς ἐπὶ τοῖς καλλίστοις ἀμίλλης, ἀλλ᾽ ἕως τέλους, ἅτε δὴ τῶν οὐρανίων γερῶν δεινῶς CCLXI. ZOSIMO PRESBYTERO. De judicio. Etsi nec homines erubescis, nec famæ atque existimationis rationem ullam habes: at eam tamen, quæ hujusmodi flagitia divinitus consequitur pœnam fac pertimescas. Quanquam enim ea in præsens moratur atque conquiescit (ad pœnitentiam scilicet invitans), tamen aliquando post, eos, quos ne tanta quidem benignitas ullo pudore commoverit, arcerbius persequetur. Ac multi ne in hac quidem vita invictam illam manum effugerunt, verum ejusmodi calamitatibus correpti sunt, ut ipsas quoque tragœdias magnitudine sua obscurarent. Multi autem qui hujus vitæ tormenta effugisse videbantur, in amarulentiores alterius vitæ cruciatus inċiderunt, nimirum vi illa scelerum vindice juste ipsis pœnam remetiente. CCLXII. HERMOGENI EPISCOPO. Amici illi, de quibus ad me scripsisti, nec consilio, nec cohortatione opus habent. Videntur enim contentioni huic, qua de præclarissimis rebus inter se certant, nunquam finem imposituri, verum ad Videtur opposita esse Isccraticae cuidam sententi. Sed a B. C. bis abest μή negativumn. Rιττ. Ριο πικροτέρων auto iidem codd. habent πικρότερος. Posses. Τῆς δίκης δικαίως αὐτοῖς ἀντιμετρησάσης τὴν δίκην. Hæc a B. C. absunt, non recte. Nolari hic potest præter πολύπτωτον, etiam πλοκή elegans ία δίκης ει δίκην. Prius significat justitiam Dei ultricem scelerum, alterum pœnam seu ultionem. Κιστ.

extremnum usque (ut qui calestiuin præmiorum εφιέμενοι, τὴν ἐπὶ τῇ νίκῃ ἀγωνίαν έξοντες de iderio vehementer æstuent) de victoria solliciLulinem habituri. 241 CCLXIH. ISIDORO EPISCOPO. De Joseph et Ægyptia: nec non de vitanda calumnia et accusatione. ΣΕΓ'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰς τὸ κατὰ τὴν Ἰωσὴς καὶ τὴν Αἰγυπτίαν. Καὶ περὶ τοῦ μὴ συκοφαντεῖν, καὶ μήτε κατηγο ρεῖν. Quo tempore Egyptia illa, libidinosa, inquam, illa mulier, quæ ut persuasu facilis, ita etiam ad persuadendam miram vim habebat (ut plurimum enim ejusmodi ingenio esse videtur mulier), insano pudicissimi juvenis Josephi amore deflagravit, cumque eum nullis sermonibus ad stuprum inducere posset ad vim ei inferendam se convertit, atque ille, strem nui cujusdam athletæ instar, exuta veste (arreptam enim eam tenebat illa, libidine temulenta), indumentis quidem nudus, verum ab adulterio purus excedens pudicitiæ coronam adeptus est: tum vero illa merens sedebat, revera quia, quod cupiebat, minime assecuta fuerat: falsa autem specie, ob fictam castitatem. Cum itaque maritus venisset, aut quod accusari metueret, aut quod Josephum ulcisci vellet, acerbissime irascitur, ac cupiditatem omnnem, marorem, metum, contumeliam, et iracundiam admiscens, animo volvebat, quonam pacto de eo supplicium sumeret. Et quidem ejus criminis quo ipsa accusari debebat, eum insimulat. Maritus autem ne facta quidem ipsi pro se dicendi potestate, in carcerem eum conjicit. At vero incorruptus ille oculus pudicitiæ legislator et arbiter ad regium thronum ipsum evexit. Quocirca nos quoque nec calumniani, nec obtrectationem, aliud quidquam eorum quæ gravia et acerða esse videntur, grave Ita omnino aut in hac, aut in altera vita pretiosissimas coronas consequemur. CCLXIV. - LAMPETIO EPISCOPO. Οτε ἡ Αἰγυπτία, τὸ ἀκόλαστον ἐκεῖνό φημι γύ ναιον, τὸ ὀξὺ μὲν πεισθῆναι, πεῖσαι δὲ δεινότατον (τοιοῦτον γὰρ χρῆμα, ὡς τὰ πολλὰ, εἶναι δοκεῖ ἡ γυνὴ), τῷ σωφρονεστάτῳ Ἰωσὴφ ἐπεμάνη, καὶ λό γοις πείθειν οὐχ οἷα τε οὖσα, ἐπὶ τὸ βιάσασθαι τὸν νεανίαν ἐτράπη· κἀκεῖνος, ὥσπερ ἀθλητὴς γενναῖος, τὴν ἐσθῆτα ἀποδυσάμενος (εἴχετο γὰρ αὐτῆς ἐκείνη ὑπὸ τοῦ πάθους μεθύουσα) γυμνὸς μὲν ἱματίον καθαρὸς δὲ μοιχείας ἐξελθών, τοὺς τῆς σωφροσύνης ἀνεδήσατο στεφάνους· τότε δή, τότε ἐκαθέζετο ἐκείνη κατηφῆς τὸ μὲν ἀληθὲς, ὅτι διήμαρτε τῆς ἐπιθυ μίας· τὸ δὲ ψεῦδος, ἐπὶ τῇ ἐπιπλάστῳ σωφροσύνῃ. Ελθόντος γοῦν τοῦ ἀνδρὸς, ἢ δεδοικυία γραφὴν ὑπομεῖναι, ἢ ἀμύνασθαι αὐτὸν βουλομένη, ἐν ὀργῇ ἀκα τασχέτῳ γίνεται, καὶ ἀναμίξασα πάντα, πόθον, λύ πην, φόβον, ὕβριν, ὀργὴν, ενενόει ὅπως αὐτὸν τιμω ρήσεται· καὶ δὴ γραφὴν αὐτὸν γράφεται, ἣν γρα φῆναι ὤφειλεν. Ὁ δὲ μηδ' ἀπολογίας μεταδούς, εἰς δεσμωτήριον ἐμβάλλει· ἀλλ' ὁ ἀδέκαστος ὀφθαλμός, δ τῆς σωφροσύνης καὶ νομοθέτης και βραβευτής, εἰς τὸν θρόνον ἀνήγαγεν αὐτὸν τὸν βασιλικόν. Τοιγαροῦν καὶ ἡμεῖς μήτε συκοφαντίαν, μήτε κατηγορίαν, μητ' ἄλλο τι τῶν δοκούντων εἶναι δεινῶν, δεινὸν ἡγώμεθα, ἀλλὰ τὴν ἁμαρτίαν μόνην· καὶ πάντως ἢ ἐνταῦθα, ἢ ἐκεῖτε, τῶν τιμαλφεστάτων στεφάνων τευξόμεθα. esse existimemus: verum peccatum solum. Atque Unusquisque eorum, qui hane epistolam lecturi sunt, de eo quod dicturus sum, ut solet sentiat. Ego vero non sacerdotii regulain nunc informare proponens, sed viam ad illud ferentem statuens, hoc aio, eum qui ad hoc imperium ante prosiliit, quam ecclesiasticarum sanctionum imperium sustinuerit, haudquaquam ad subditorum utilitatem hujusmodi provineiam persequi: hunc autem qui in subditi gradu atque ordine sese cum laude in iis virtutibus, quæ antistitem decent, exercuit, maximum ad muneris sui administrationem bonum, luc est experimentum habentem venire. Nam ille priusquamn ipsemet mores suos composuerit, alios componere ac moderari aggrediens, a veritate aberrat: hic autem compositis primum suis moribus, factoque rei periculo, ad moderandam aliorum vitam aptus et iloneus reperietur. Quandoquidlem ille, antequam armis assueverit, imperator creari cupit: hic auΣΕΔ. - ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟπα. Εκαστος μὲν τῶν ἐντευξομένων τῷδε τῷ γράμ ματι, ὡς ἔχει δόξης περὶ τοῦ λεχθησομένου, ἐχέτω. Ἐγὼ δὲ ὅρον μὲν ὑπογράψει ἱερωσύνης νῦν οὐ δι εγνωκώς, τὴν δ' ὁδὸν τὴν ἐπὶ ταύτην φέρουσαν οριζό μενος, φημί, ὅτι ὁ μὲν ἐπὶ ταύτην θάττον ἐλθὼν τὴν ἀρχὴν, πρὶν τῆς τῶν θεσμῶν ἀρχῆς ἀνασχέσθαι, οὐκ ἐπ' ἀγαθῷ τῶν ἀρχομένων τὴν οἰκονομίαν μέτεισιν· ὁ δ' ἐν ὑπηκόου τάξει ταῖς ἀρχικαῖς ἐγγυμνασάμενος καὶ εὐδοκιμήσας ἀρεταῖς, εἰς τὴν τῆς λειτουργίας διαχείρησιν, μέγιστον ἀγαθὸν τὴν ἐμπειρίαν ἔχων, ἔρχεται. Ἐκεῖνος μὲν γὰρ πρὶν [ῥυθμισθῆναι] ρυθμ μίζειν ἄλλους ἐπιχειρῶν, τῆς ἀληθείας διαμαρτάνει. Οὗτος δὲ ῥυθμισθεὶς πρότερον, καὶ τοῦ πράγματος ἐν πείρα γεγενημένος, επιτήδειος ἐπὶ τὸ ῥυθμίζειν ἄλλους εὑρεθήσεται· ἐπειδήπερ ἐκεῖνος μὲν πρὸ τοῦ ἐμμελετῆσαι τοῖς ὅπλοις, στρατηγὸς οίεται κεχει. ροτονῆσθαι· οὗτος δὲ εὐδόκιμος στρατιώτης γενόμεν νος, εὐδοκιμώτερος ἔσται καὶ στρατηγός. Καὶ ὁ μὲν Ἔξοντες. Β., έξουσιν, quod puto melius, ut respondeat præcedenti illi, παυσομένοις. Atqui mutavit in ἔξοντες, fortasse respexit ad τα εφιέμενοι, Non recte. Rιττ. Pro ἱμάτιον ambo iidem cod. lerunt ἱματίων. Possis.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCLXX. τῶν τακτικῶν ἄπειρος ὤν, ταξίαρχος εἶναι ἡγεῖται· tem probi et clari militis officio functus, praestantior ὁ δὲ ἐν γυμνασίοις τοιούτοις ἀσκηθείς, τακτικός χει quoque et illustrior erit imperator. 242 Atque ille ροτονεῖται. quidem instruendi in aciem exercitus expers et ignarus, tribuni militaris gradum sibi vindicat; hic autem in ejusmodi studiis versatus el excultus, tribunus designatur. ΣΞΕ. ΜΑΡΩΝΙ. Πηλίκον ἀγαθὸν τὸ ἀφιλαργυρίας, καὶ περὶ αὐταρκείας. Εἰ καὶ μυρίας ἀνατέμοις εὐπορίας ὁδοὺς, οὐ φημι τὸν κόρον, ἀλλ᾽ οὐδὲ τὰς ὁδοὺς, ἂς ἐπιπορεύεται, εὑρήσεις. Μισεῖ γὰρ τοὺς ἀπλήστως τὰ χρήματα διώκοντας, καὶ ἐπιφοιτᾶν αὐτοῖς οὐκ ἀνέχεται. Φιλεῖ δὲ μάλιστα πάντων τοὺς ὀλιγοδεία καὶ αὐταρκείᾳ τὸν ἑαυτῶν κοσμοῦντας βίον, ἀσμένως αὐτοῖς ἐπιφοιτά. ΣΤ. - ΣΤΡΑΤΗΓΙΑ ΜΟΝΑΧΟ. Οταν εὐβουλίας προκαθηγουμένης πᾶσα ἡ τοῦ ἀν θρώπου δύναμις υπουργήσῃ εἰς τὴν ἀρετὴν, πᾶσαν ἐκποδὼν ποιησαμένη σκήψιν καὶ μέλλησιν· τότε δή, τότε ὁ Θεὸς εἰς τέλος ταύτην ἄγει, ὁ καὶ τοὺς μὴ βουλομένους αὐτὴν ἑλέσθαι εἰς τὸ ἑλέσθαι παραθή γων. Οὐ γάρ ἐστι τοῦ αὐτοῦ, τοὺς μὲν ἀποδιδράσκοντας αὐτὴν, εἰς αὐτὴν συνελαύνειν, τοῖς δ' ἀφ' ἑαυ· τῶν ἑλομένοις χείρα βοηθείας μὴ ὀρέγειν. ΣΞΖ'. — ΑΝΤΙΟΧΟ. Ἕοικας ἀγνοεῖν, ὅτι ὁ συνεχῶς τὰ λυττῶντα πάθη τοῦ σώματος νικῶν, τοῖς τροπαίοις ἀγαλλόμενος, τοὺς πόνους ὑπὸ τῆς εὐφροσύνης λανθάνει κλε πτόμενος. ΣΞΗ'. — ΩΡΙΩΝ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. Πυνθάνομαι, ὅτι τῷ μὲν σχήματι τῆς ἀγωνίας, ἑνός· τῷ δ᾽ ἀληθεῖ, πάντων ἐκράτησας τῶν ὀμηλί κων. Ο γὰρ τῶν μὲν ἄλλων εἰς ταπεινοφροσύνην προκριθείς, δεύτερος δέ σου πεφηνώς, πάντας ήττης μένους έδειξεν. ΣΕΘ. – ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ· Πένητα οὐκ ἐλεήσεις ἐν κρίσει.» Η πενία, ὅταν τὴν ἱκεσίαν ἀτιμάσασα ἐπὶ κατ ηγορίαν τραπείη, καὶ τῇ συμφορᾷ εἰς φιλοπραγμοσύνην καταχρήσηται, καὶ διαδίκου κατηγόρου ἀνθ' ἱκέτου καὶ πρόσφυγος πρόσχημα ἀναδέξηται, ἐλεεῖσθαι οὐκ ἂν εἴη δικαία. Διὸ καὶ ἡ τῆς δικαιοσύνης η πηγὴ ἔφη· «Οὐκ ἐλεήσεις πτωχὸν ἐν κρίσει.» Ελεεῖσθαι μὲν γὰρ δεόμενον καὶ ἀντιβολοῦντα χρή, εγκα λοῦντα δὲ καὶ κατηγοροῦντα οὐχι. Οὐ γὰρ χάριν ἀπαιτεῖ, ἀλλ᾽ ἀδικεῖσθαι διαβεβαιούται. ΣΥ. Πῶς νοητέον τὸ γεγραμμένον· ι Μή ποτε τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτῶν ἴδωσι, καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκού σωσι.» Η μεταβολὴ τῶν προσώπων, τὸν νοῦν τῶν εἰ * Exod. xx111,3. "Isa. vi, 10; Matth. xi, 15. CCLXV.· MARONI. Quantum bonum sit avaritia vacuum esse, et de sufficientia. Etiamsi sexcentas opum vias aperias, tamen, non dicam satietatem, sed ne vias quidem, quas illae peragrant, invenies. Siquidem eos odio habent, qui inexplebili aviditate pecunias consectantur, nec ad eos venire sustinent. Contra omnium maxime illos amant qui parcimonia et frugalitate vitam suam ornant, libenterque ad ipsos ventilant. CCLXVI.· STRATEGIO MONACHO. Cum probo consilio præeunte omnis hominis vis, omni excusatione ac mora de medio sublata, ad virtutem inservit, tum vero Deus, qui ad eam amplectendam etiam nolentes ac recusantes incitat, ad finem usque perducit. Neque enim consentaneum est, qui ipsam fugientes ad eam compellat, eumdem iis qui suapte sponte ipsam sibi amplexandam proposuerunt, auxiliarem manum minime porrigere. - ANTIOCHIO. Illud ignorare videris, eum, qui rabida corporis vitia perpetuo vincit, ob ejusmodi tropæa exsultantem, præ voluptate ne labores quidem sentire. CCLXVIII.· ORIONI MONACHO. Audio te certaminis quidem specie unum, revera autem omnes æquales tuos superasse. Nam qui humilitatis ac modestiæ nomine aliis prælatus, te inferior esse compertus est, hic scilicet omnes a te superatos esse demonstravit. · APOLLONIO EPISCOPO. In illud, ‹ Pauperis non misereberis in judicio ". Paupertas, cum supplicibus verbis contemptis ad accusandum se convertit, atque calamitate ad nogotiumn aliis facessendum abuitur, adversariique et accusatoris, non supplicis et opem implorantis speciem assumit, misericordia haudquaquam digna est. Unde etiam ipsemet justitiæ fons luis verbis utitur: ● Non misereberis pauperis in judicio. Ejus enim calamitate commoveri oportet, cum orat atque obsecratat cum accusat et criminatur, non item. Non enim gratiam postulat, sed se injuria affectum affirmat. CCLXX. EIDEM. Quomodo sit intelligendum, Nequando suis oculis videant, et auribus audiant. Personarum mutatio, eorum, quæ dicta sunt, Sulus cod. Vat. 649 pro λανθάνει scribit λαμβάνει. Possin.

mentem luculenter prædicat. Nam si 243 ad po- ρημένων λαμπρῶς κηρύττει. Εἰ μὲν γὰρ πρὸς τὸν λαὸν pulum omnia referenda erant, ad hunc modum dictum fuisset: Vade ad populum istum, et dic ei: Auditu audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non scietis. Incrassatum est enim cor vestrum, et auribus graviter audiistis, et oculos vestros clausistis, nequando videatis oculis, et auribus audiatis, et corde intelligatis, et convertamini, et vos sanem. Cum autem haud ita dictum sit, verum trium personarum mutationem hic sermo demonstret, nimirum a quo, et ad quem, et de quo oratio habeatur, hujusmodi quamdam sententiam haec verba habent: «Vade, et dic populo huic: Auditu audietis, et non intelligetis, et videntes videbitis, et non scietis. Deinde tanquam propheta causam sciscitaretur, aut ea ipsi minime sciscitanti exponeretur, dictum est: «Incrassatum est enim cor populi hujus, et anribus graviter audierunt, et oculos clauserunt. Si igitur ipsi suæ, ut quispiaın dixerit, saluti obluctantur: Ecquid me prædicare jubes? fortasse inquit (hoc enim hic significat vo - cula hac, nequando) «videbunt oculis, et auribus audient, et corde intelligent, et convertentur, et sanabo eos. › Hæc enim particula, nequando, hoc loco non auditionis sublationem, sed obedientiæ spem subindicat. Nam quod hoc quoque sensu hæc vox usurpetur, audi quid Judæorum turba de Salvatore dicat, Nonne hic est quem quærebant Pharisæi interficere? Ecce palam loquitur, et nihil ei dicunt. Num forte (μή ποτε) cognoverunt, quod hic est Christus "?, Sulent enimn sapientes et eruditi (quorum in numero Philo etiam esse videtur) particulam hanc, nequando, pro, fortasse, aut nonnunquam, collocare. Neque id immerito. Quod si hoc viri quoque divinitus inspirati testimonio confirmari cupis, audi quid Paulus scribat: ‹ Servum autem Domini non oportet litigare, sed mitem esse ad omnes, docibilem, patienten, in lenitate docentem eos qui contradicunt: nequando det ipsis Deus agnitionem act salutem s.» Hæc enim vox, nequando, hoc quoque loco, pro nonnunquam, aut fortasse, usurpata est. Spem enim poenitentiæ, non sublationem signifeat. Quin alio item loco scriptum est: • Corripe amicum nequando fecerit”. › Nam si ad eumdem " ἅπαντα ῥηθῆναι ἐχρῆν, οὕτως ἂν ἐῤῥήθη· Πορευθεὶς. εἶπον τῷ λαῷ τούτῳ· 'Ακουῇ ἀκούσετε, καὶ οὐ με συνίητε καὶ βλέποντες βλέψετε, καὶ οὐ μὴ ἴδητε. Ἐπαχύνθη γὰρ ἡ καρδία ὑμῶν, καὶ τοῖς ὠσὶ βαρέως ἠκούσατε, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν ἐκαμμύσατε, μή ποτε ἴδητε τοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσητε, καὶ τῇ καρδίᾳ συνῆτε, καὶ ἐπιστρέψητε, καὶ Ιάσωμαι ὑμᾶς. Εἰ δ' οὕτω μὲν οὐκ ἐρρήθη, μεταβολὴν δὲ ἐμφαίνει προσώπων τριῶν τὰ λεγόμενα, παρ' οὗ τε καὶ πρὸς ὅν καὶ περὶ οὗ ὁ λόγος, τοιοῦτόν τινα ὠδίνει νοῦν τῶν προκειμένων ἡ δύναμις· «Πορευθείς εἶπον τῷ λαῷ τούτῳ· ᾿Ακοῇ ἀκούσετε, καὶ οὐ μὴ συνῆτε, καὶ βλέποντες βλέψετε, καὶ οὐ μὴ ἴδητε. Εἶτα ὡς τοῦ προφήτου πυθομένου τὴν αἰτίαν, ἢ μὴ πυθομένου μὲν, διδασκομένου δὲ, ἐῤῥήθη·. Επαχύνθη γὰρ ἡ καρδία τοῦ λαοῦ τούτου, καὶ τοῖς ὡσι βαρέως ήκουσαν, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐκάμμυσαν.» Εἰ τοίνυν τῇ ἑαυτῶν, ὡς ἄν τις είποι, ἀντιπράττουσι σωτηρίᾳ· Δι᾿ ἣν αἰτίαν, κηρύξαι με προστάττεις τάχα πώς φησι· τοῦτο γὰρ ἐνταῦθα μηνύει τό· Μὴ ποτ᾽ ἴδωσι τοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ τοῖς ὠσὶν ἀκούσωσι, καὶ τῇ καρδίᾳ συνῶσι, καὶ ἐπιστρέψωσι, καὶ ἰάσομαι αὐτούς.» Τὸ γὰρ μήποτε ἐνταῦθα, οὐκ ἀναίρεσιν ἀκοῆς, ἀλλ' ἐλπίδα ἐμφαίνει ὑπακοῆς. Καὶ ὅτι καὶ οὕτως λαμβάνεται, ἄκουσον τῶν ὄχλων τῶν Ἰουδαί κῶν, τί φασι περὶ τοῦ Σωτῆρος· «Οὐ τοῦτον ἐζήτουν οἱ Φαρισαῖοι ἀποκτεῖναι; Ἰδοὺ παρρησίᾳ λαλεῖ, καὶ οὐδὲν αὐτῷ λέγουσι μήποτε ἀληθῶς ἔγνωσαν, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Χριστός;» Εθος δὲ τοῖς σοφοῖς, ὧν [εἷς] εἶναι δοκεῖ Φίλων, τὸ μήποτε, ἀντὶ τοῦ ἴσως, ἢ ἔσθ' ὅτε, τάττειν. Τὸ γὰρ μήποτε, εἰκότως ἀντὶ τοῦ ἴσως, εὐλόγως τάττουσιν. Εἰ δὲ καὶ παρὰ θεοπνεύστου ἀνδρὸς θέλεις τὴν μαρτυρίαν ταύτην λαβεῖν, ἄκουε τοῦ Παύλου γράφοντος·. Δοῦλον δὲ Κυρίου οὐ δεῖ μάχεσθαι, ἀλλ᾽ ἤπιον εἶναι πρὸς πάντας, δια δακτὸν, ἀνεξίκακον, ἐν πραότητι παιδεύοντα τοὺς ἀντιδιατιθεμένους, μήποτε δῃ αὐτοῖς ὁ Θεὸς ἐπίγνωσιν εἰς σωτηρίαν.» Τὸ γὰρ μήποτε κάνταύθα εἴρηται ἀντὶ τοῦ ἔσθ' ὅτε, ἴσως, τάχα, πως. Ελπίδα γὰρ μετανοίας ἐμφαίνει, οὐκ ἀναίρεσιν. Καὶ ἑτέρωθι δὲ γέγραπτα: «Ελεγξον φίλον, μήποτε οὐκ ἐποίησεν. Εἰ γὰρ οὕτω νοηθείη τὸ προφητικὸν χωρίον, καὶ τῷ Θεῷ τὸ πρέπον φυλαχθείη, τὰ αὐτοῦ πράττειν προ modum prophetae locus intelligatur, Deo quoque, ᾑρημένῳ. Σώζεσθαι γὰρ ἐκ παντὸς τρόπου τοὺς εἰς qui partes suas exsequi cupit, id quod ipsius natura consentaneum est, servabitur. Omnino enin. eos, qui in vitii cœno infixi sunt, salutem consequi vult, atque homines, a quibus medicina ipsis adferatur, mittit: non quod nescius sit fore ut morbo intereant, sed ut ipsis excusationem præcidat. Etsi enim illi a furore minime revocati sunt, 244 hinc tamen κακίαν καλινδουμένους βούλεται, καὶ πέμπει τοὺς θεραπεύσοντας, οὐκ ἀγνοῶν μὲν ὅτι διαφθαρήσονται ὑπὸ τῆς νόσου, τὴν δ' ἀπολογίαν αὐτῶν ὑποτεμνόμε νος. Εἰ γὰρ κἀκεῖνοι οὐκ ἀνήνεγκαν ἐκ τῆς μανίας, ἀλλὰ τό γε αὐτὸν τὰ αὐτοῦ πράττειν, ἐκ τούτου πε ριγέγονε. Καὶ τῷ Θεῷ τοίνυν τὸ πρέπον φυλαχθείη, καὶ ὁ προφήτης οὐ δόξει μάτην ἀπεστάλθαι, οὐδὲ " Joan. VII, 25, 26. "Il Tim 11, 24, 25. "Eccli. xm, 15. Pro συνίητε cod. Alt. habet συνῆτε. Possit. Pro Ιάσωμαι lege ex eodem ιάσομαι. Vers. postea 2, ambo codd. omittunt δέ. ID. Pro προστάττεις cod. All. legit προστάτε της. Ιο. Pro ιδου ambo codd. scribunt εἰ δέ. Vers. inla tertio ante Φίλων uterque codex inserit val. lp.

EPISTOLARUM LIB II. EPIST. CCLXXII. δάρεως διάκονος νομισθήσεται, ἀλλὰ θεραπείας καὶ illud contigit, quod ipse nunus suum sit exsecutus. Τάσεως ὑπηρέτης εὑρεθήσεται. Απεστάλη γὰρ οὐχ ὀβρίσων [ἁπλῶς,] ἀλλ' ἐγκαλέσων μὲν τοῖς πλημμε λοῦσι, προσοίσων δὲ καὶ δείξων τὰ πταίσματα, καλέ. σων δὲ εἰς μετάνοιαν, ἐπιστρέφουσι δὲ θεραπείαν εὐαγγελισόμενος Quocirca et Deo, id quod ipsius naturae consentaneum est, retinebitur, et propheta minime frustra missus fuisse videbitur, neque contumeliæ, sed curationis ac medicinæ minister exstitisse censebitur. Non enim ob eam causam missus est, ut contumeliæ notam duntaxat ipsis inureret, verum at peccantes quidem objurgaret, sceleraque ostenderet, atque ad penttentiain vocaret, iisque, qui ad meliorem mentem se reciperent, medicinam nuntiaret. ΣΟΔ'. ΑΝΥΣΙΟ. Τὸ παρὰ τοῦ νομοθέτου ειρημένον·: Οὐκ ἐλεήσεις πτωχὸν ἐν κρίσει· οὐκ ἀπανθρωπίας, ὡς ἡγῇ, ἀλλὰ φιλανθρωπίας καὶ δικαιοσύνης ἁπάσης ἐστὶν ἀνάμεστον. Δύο γὰρ κατορθοῖ τὰ μέγιστα· ἓν μὲν, τὸ μὴ τοὺς πένητας εἰς φιλοπραγμοσύνην ἀλείψαι· ἔτε ρον δέ, τὸ τοὺς ἀδίκως κρίνοντας, καὶ τοῖς πλουσίοις τὴν τῆς νίκης ὀρέγοντας ψῆφον, ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος φοβῆσαι. Εἰ γὰρ τοῖς παλαίουσι τῷ ἀτι θάσσῳ καὶ δυσνουθετήτῳ τῆς πενίας θηρίῳ, ὅταν ἀντὶ τοῦ παρακαλεῖν ἐγκαλῶσιν, οὐ χρὴ χαρίζεσθαι, πολλῷ μᾶλλον τοῖς ὑπὸ πολλῆς χλιδῆς εἰς τοὺς πέο νητας ἐξυβρίζουσιν. ΣΟΒ'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰς τό «Οὗτος ἥμαρτεν, ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ;» Οι απόστολοι, ἅτε σοφίας φοιτηταί, καὶ ἀληθείας ὄντες ἐρασταί, ἀτενῶς ὁρῶντες τὸν Σωτῆρα προστ ἔχοντα τῷ τυφλῷ, καὶ μόνον οὐχὶ εἰς ἐρώτησιν αὐτ τοὺς ἐκκαλούμενον, δύο θρυλλούμενα δόγματα, καὶ ANYSIO. Illud quod a legislatore dictum est: c Non mnisereberis pauperis in judicio 97,» non inhumɔnitatis, ut existimas, sed benignitatis et justitia plenum est. Duas enim maximas res praestat: unam, quod pauperes ad negotium aliis facessendum minime acuit, alteram, quod eos, qui inique judicant, ac divitibus et copiosis hominibus victori:e calculum porrigunt, maximopere terret. Nam si iis, qui cum truculenta, et admonitionem ægre admittente, paupertatis bellua colluctantur, cum obsecrationis loco aliis litem intendunt, minime gratificari atque indulgere oportet, multo profecto minus iis qui præ luxuria et deliciis contumeliam egentibus inferunt. In illud, ‹ Hicne peccavit, aut parentes ejus ºº? › Apostoli, utpote sapientiæ discipuli, ac veritatis amantes, Salvatorem defixos in cæcum oculos habentem, ac propemodum eos ad interrogandum provocantem conspicientes, duo pervulgata dogmaπαρὰ ἀνθρώποις ζητούμενα αὐτῷ προσφέρουσιν. Ο La, et de quibus magna apud homines questiones Ἐπειδὴ γὰρ Ελλήνων [μεν] παῖδες ἔφασαν ἐσφάλθαι τὴν ψυχὴν, καὶ διὰ τοῦτ᾽ εἰς σῶμα καταπεπέμφθαι καλασθησομένην Ἰουδαῖοι δ' ἡγοῦντο τὰ τῶν προγόνων πταίσματα εἰς τοὺς ἐγγόνους διαβαίνειν, διὰ τὸ γεγράφθαι· «Αμαρτίαι πατέρων ἐπὶ τέκνα ἕως τρίτης καὶ τετάρτης γενεάς, ἔφασαν αὐτῷ, ἅτε πάντα εἰδότι πρὶν γενέσεως αὐτῶν· «Τίς ἥμαρτεν, οὗτος (ὡς φασιν Ἕλληνες), ἢ οἱ γονεῖς αὐτοῦ (ως φασιν Ἰουδαῖοι), ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ; • Η δ' ἀλήθεια οὐ λοξὴν οὐδὲ πλαγίαν, οὐδ᾽ αἰνίγματος μεστὴν τὴν ἀπόκρισιν πεποίηται, ἀλλ᾽ ὀρθὴν, καὶ σαφηνείας ἁπάσης λαμπροτέραν. Αμφότερα γὰρ ἀνέτρεψε, φήσασα· «Οὔτε οὗτος ἥμαρτε (πῶς γὰρ πρὸ τοῦ γενέσθαι;) οὔτε οἱ γονεῖς αὐτοῦ, ο δῆλον ὅτι, ἵνα τυφλός excitantur, ipsi proponunt. Quoniam enim Græci animain peccasse, ac propterea Iuendarum pœnarum causa in corpus demissam esse tradiderunt: ac rursum Judæi majorum peccata ad nepotes transire existimabant, quod videlicet scriptum sit, 6 Rec.- cata patrum in filios usque ad tertiam et quartam generationem ";» idcirco ad eum, ut omnia priusquam oriantur, noscentem, hæc verba habuerunt: • Quis peccavit? hic (ut gentiles aiunt) an parentes ejus (ut Judai astruunt, ut cæcus nasceretur? Veritas autem non obliquum et sinuosum, nec ænigmatum involucris plenumn responsum dedit, verum rectum ac quavis perspicuitate dilucidius et splendidius. Utrumque enim his verbis evertit: γεννηθῇ. Πρὸς γὰρ τὴν ἐρώτησιν ἀπεκρίνατο. Εἰκὸς D. Neque hic peccavit (quonam enim pacto, priusμὲν γὰρ αὐτοὺς ἡμαρτηκέναι, μᾶλλον δὲ ἡμαρτήκασι μὲν, οὐ μὴν τούτῳ αἴτιοι τῆς συμφορᾶς εἰσι. Τίνος οὖν ἔνεκεν τυφλὸς ἐγεννήθη; Ἵνα φανερωθῇ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ ἐν αὐτῷ, τουτέστι, συνεχωρήθη σκάσαι ἡ φύσις, ἵν᾿ ἀνακηρυχθῇ ὁ τεχνίτης. quam in ortum prodiisset?) nec parentes ejus¹; › in hoc videlicet, ut cæcus nasceretur. Ad interrogagationem enim respondit. Verisimile namque est eos peccasse, imo plane peccaverunt: at non propterea ipsi calamitatis causam præbuerunt. Quid igitur affertur, quamobrem cæcus natus sit? 245 Nimirum ut manifestentur opera Dei in illo, hoc est, claudicare permissa est natura, ut artificis gloria prædicetur. • Exod. SIII, 5. ss Joan. 1x, 2. * Exod. xx, 5. ↑ Joan. 1x, 3. Uterque cod. εὐαγγελιούμενος. PossIN. Pro έτερον unus cod. Vatic. 649 legit στερον. Ιο. Hoc Origenianum 'dogma refellit pluribus noster Isidorus lib. iv, ep. 163. Ejus vestigia lice: etiam apud Ciceronem animadvertere. RITT.

CCLXXIII. OPHELIO GRAMMATICO. Quod multa nobis obscura sint, atque humano ingenio vix pervestigari queant, perspicuum est. Quod autem ea demum, et quidem utiliter captum nostrum efugiant, quæ nobis ad saluten haudquaquam conducunt, id quoque liquet. Consideremus itaque quid nobis ad beatitudinem adjumento sit, quid secus: atque ita, quæ dicuntur, exploremus. Calum aut splæræ, aut dimidiæ sphæræ speciem imitari affirmare, atque item celerrimum solis cursum, ac lunæ incrementa et decrementa, siderumque situm curiose indagare, ac præterea de terra quærere, cylindri an coni speciem teneat, mundique centrum sit, ac denique et solis el lunæ intervalla cognita et explorata habere, quid ad bene beateque vivendum utilitatis afferat, equidem non video. Quod si quis id dicere possit, dicet quidem fortasse: verum minime persuadebit. At vero justitiam et fortitudinem, ac prudentiam et temperantiam, et si quid his affine est, scire atque exsequi, hoc vero qui id callent, ad beatitudinis arcem evehit. eos, Quocirca faciendum est, ut ab his, ex quibus nihil quibus emolumentum percipitur, amplectamur. CCLXXIV. — GOTTO. De polygamia duorum patriarcharum, Abraham et Jacob. ΣΟΓ. — ΩΦΕΛΙΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ. Ὅτι μὲν πολλὰ ἄδηλά ἐστιν ἡμῖν, καὶ λογισμῷ οὐκ εὐθήματα ἀνθρωπίνῳ, δῆλον. Οτι δὲ ἐκεῖνα ἡμᾶς, διαφεύγει καὶ τοῦτο χρησίμως, τὰ μὴ συντελοῦντα ἡμῖν εἰς σωτηρίαν, καὶ τοῦτο δῆλον. Σκοπήσωμεν οὖν, τί ἡμῖν λυσιτελεῖ εἰς μακαριότητα, τί δ' οὔ· καὶ οὕτως βασανίσωμεν τὰ λεγόμενα. Το λέγειν ἢ σφαίραν εἶναι τὸν οὐρανὸν, ἢ ἡμισφαίριον· καὶ τὸ πολυπραγμονεῖν, ηλίου μὲν τὸν ὠκύτατον δρόμον, σελήνης δὲ μειώσεις τε καὶ αὐξήσεις, καὶ τῶν ἄστρων τὴν θέσιν· καὶ τὸ ζητεῖν περὶ γῆς, ή κύλινδρός ἐστιν ἢ λικνοειδής, ἢ κέντρον τοῦ παντός, καὶ τὸ τὰ ἐκείνου ἢ ταύτης διαστήματα εἰδέναι, τί συμβάλλεται εἰς ἀρίστην πολιτείαν, ἐγὼ μὲν οὐ συνε ορῶ. Εἰ δέ τις λέγειν ἔχοι, λέξει μὲν ἴσως, οὐ πείσει δέ. Τὸ δὲ δικαιοσύνην, καὶ ἀνδρείαν, καὶ φρόνησιν, καὶ σωφροσύνην, καὶ εἴ τι τούτων συγγενές, εἰδέναι τε καὶ πράττειν, τοῦτ᾽ εἰς τὴν κορυφαιοτάτην μακα ριότητα ἀναπέμπει τοὺς ἐπιστήμονας. Χρὴ οὖν τῶν μὲν μηδὲν ἡμῖν λυσιτελούντων ἀπέχεσθαι, τῶν δὲ λυσιτελούντων ἀντέχεσθαι. commodi nobis oritur abstineamus: ea autem ec Quod duo patriarchæ plures uxores habuerint (nam Isaac cum una duntaxat uxore consuetudinem habuit), non a segnitie, aut libidinis studio profectumn est, verum a rerum necessitate, ut quispiam dixerit, contextum et expressum. Perspice enim, Scripturæ vestigiis hærens, quemadmodum id contigerit. Abraham quippe, nisi ipse ab uxore sua, quæ etiam zelotypia teneri debebat, rogatus fuisset, ut ad ancillam accederet, haudquaquam accessisset. Non enim voluptati indulgens (siquidem id denionstrat prateritum tempus admodum longun»), verum libe rorum cupiditate flagrans, pulcherrima et formosissima muliere, quæque universam Ægyptum pulchritudine sua in admirationem traxerat, relicta, aliud et deforme et ignobile arvum serere cogebatur. Usque eo enim ab omni libidinis affectu purus erat, ut etiam puellam, posteaquam concepisset, atque eo fortasse nomine dominam suam contempsisset, η quod principatus ad eum, quem ipsa in lucem editura erat, deventurus esset, domo expulerit.quo scilicet tempore ipsa, necessitatis ductum sequens in desertum abscessit. Quod si etiam Ceturam duxit, at istud post Agaris et Sara mortem ab eo fa - clum est, 246 J.cob autem, si ea quam amabal primo potitus fuisset, fortasse ne aliam quidemn ΣΟΔ'. — ΓΟΤΤΟ Περὶ τῆς τῶν δύο πατριαρχῶν πολυγαμίας, Αβραάμ τε καὶ Ἰακώβ. Η πολυγαμία τοῖν δυεῖν πατριάρχοιν (ὁ γὰρ Ἰσαὰκ μια ὠμίλησε γυναικὶ) οὐκ ἀπὸ ῥαθυμίας ή φιλοπαθίας ἐγένετο, ἀλλ' ἐκ τῆς τῶν πραγμάτων ἐπλάκη, ὡς ἄν τις εἴποι, ἀνάγκης. Διὸ καὶ συνεγνώσθησαν. Θέα γὰρ, τῇ Γραφῇ ἀκολουθῶν, ὅπως ἐγένετο. Ὁ μὲν γὰρ Αβραάμ, εἰ μὴ παρεκλήθη ὑπὸ τῆς γυναικός, τῆς καὶ ζηλοτυπεῖν ἐφειλούσης, πλησιάσαι τῇ παιδίσκη, οὐκ ἂν ἐπλησίασεν· οὐ γὰρ ἡδυπαθῶν (καὶ δείκνυσιν ὁ παρεληλυθώς χρόνος μακρὸς ὤν, ἀλλὰ παίδων ἐπιθυμῶν τὴν εὐμορφοτάτην και εξειδεστάτην, καὶ πᾶσαν τὴν Αἴγυπτον τῷ κάλλει αναπτερώσασαν ἀφεὶς, ἄλλην [καὶ] δύσμορφον καὶ δυσγενή Αναγκά ζετο σπείρειν ἄρουραν Οὕτω γοῦν καθαρὸς ὢν πάθους παντὸς, ὅτι καὶ μετὰ τὸ κυῆσαι τὴν παῖδα, καὶ βασιλίζουσαν ἴσως ἀτιμάσαι τὴν δέσποιναν, ὡς τῆς ἡγεμονίας εἰς τὸν ἐξ αὐτῆς τεχθησόμενον περιστησομένης, ἐξήλασε τῆς οἰκίας, ὅτε καὶ ἀπῆλθεν ἐκείνη εἰς τὴν ἔρημον ὁδηγῷ τῇ ἀνάγκῃ χρησαμένη. Εἰ δὲ καὶ τὴν Χεττούραν ἔσχεν, ἀλλὰ μετὰ τὴν] τῆς ᾿Αγαρ καὶ τῆς Σάρας τελευτήν. Ὁ δὲ Ἰακώβ, εἰ ἧς ἤρα [ἐξ ἀρχῆς] ἔτυχεν, ἴσως οὐδ' [ἂν] ἄλλης ήψατο γυναικός. Καὶ ὅτι οὐκ ἔστι στοχασμὸς τὸ λεγόμενον, ἐκ τούτου δῆλον. Ὁ μὲν γὰρ κηδεστής τὴν πρεσβυτέραν άμορφον οὖσαν, ἀντὶ τῆς νεωτέρας τῆς αμήχανον κάλλος ἐχούσης αὐτῷ παρακατέκλινεν. Ο Pro διαφεύγει ambo codd. Vatic. 649 et Alt, Clarissime scribunt διαφεύγει. Possin. Hæc epistola iu codl. Vat. 649 et All. inscribitur non Ιόττῳ, Gollo, sed Γότθῳ, Gottho. ID. Σπείρειν άρουραν. Honesta metaphora, nillis auctoribus usurpata, de eo quod La.inis est, liberis dare operam. Sic Theognis pápyov ävôpa detestatur, ὅστις ἆρ᾽ ἀλλοτρίην βούλετ' ἄρουραν ἀροῦν, quive, est apud Plautum, fundum alienum colit, incultum familiarem deserit. Talis erat vetus Altica formula contrahentium matrimonia, ἐπὶ νομίμων παίδων σπορά, de qua alibi Isidorus. Μirr.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCLXXIV. δε σέ ποτε γνοὺς τὴν ἀπάτην, Αγανάκτησε μὲν, οὐχ mulierem attigisset. Quodque non mera conjectura ἐξέβαλε δε, ἄτοπον ἡγούμενος τὴν ὅπως δήποτε παρ' αὐτοῦ νυμφευθεῖσαν ἀποπέμψασθαι. Εἴτ' ἐκεῖνος εγκαλούμενος ὡς ἀπατεών, αυτεπάγγελτος ἐπὶ τὸ καὶ τὴν ἄλλην αὐτῷ δοῦναι ὥρμησε, νενομισμένου πάντως τοῦ τοιούτου, καὶ συγκεχωρημένου ὑπὸ συνηθείας ἀρχαίας. Τοῦ δὲ καταδεξαμένου, ἡ μὲν πρεσβυτέρα, καίτοι μὴ καταθύμιος αὐτῷ οὖσα, ὅτι Στεν· ἡ δὲ χειρωσαμένη αὐτὸν τῷ φίλτρῳ, οὐδ' ἐλπίδα τοῦ πράγματος εἶχεν· ἥτις καὶ τῇ λύπῃ κατακράτος ἁλοῦσα, ἡπείλει ἀναιρήσειν ἑαυτήν, εἰ μὴ τέκοι. «Δός μοι γάρ, φησί, τέκνα· εἰ δὲ μή, τελευτήσω ἐγώ, ο τουτέστιν, ἐμαυτήν χειρώσομαι. ὡς δ᾽ ἀπέγνω, παρακέκληκεν αὐτὸν τῇ θεραπαινίδι ἑαυτῆς πλησιάσαι, ἵνα τὰ ἐξ ἐκείνης τικτόμενα τεκνοποιήσηται, καὶ δόξῃ παραμυθίαν τινὰ ἔχειν τῆς τοιαύτης συμφο ρα; Εδόκει γὰρ τότε μέγιστον κακὸν εἶναι ἡ ἀτεχνία. Ο δὲ οὐ πάθει δουλωθεὶς οὐ γὰρ ἂν τὴν ἄλεκτον κάλλος ἔχουσαν ἀφεὶς, θεραπαινίδι ἑαυ τὸν ἐξεδίδου), ἀλλ᾽ ἐκείνην ἀθυμίας ἀπαλλάξαι βουλόμενος, πείθεται. Ως δ' ἔτεκεν ή θεράπαινα, πάλιν Η πρεσβυτέρα ζηλοτυπήσασα, καίτοι παῖδας ἔχουσα πολλούς, ἠνάγκαζεν αὐτὸν καὶ πρὸς τὴν αὐτῆς εἰςελθεῖν παιδίσκην. Ο δὲ στάσεως καὶ φιλονεικίας ἀπάσης ἀφορμὴν ἐκβαλεῖν ἐκ τῆς οἰκίας βουλόμενος, πείθεται. Καὶ ἡ σειρὰ αὐτῷ τῶν συμβεβηκότων ἀπὸ τοῦ περὶ τὴν Ῥαχὴλ ἐπλάκη φίλτρου. Εἰ γὰρ ταύ τὴν παρὰ τὴν ἀρχὴν εἰλήφει, ἴσως ἂν αὐτῇ ἡρχέ σθη. Ἐπειδὴ δὲ ἀπάτην ὑπέμεινεν, οὐχ ήδυπα θῶς ἀλλὰ παρ' αὐτῶν τῶν ζηλοτυπῆσαι όφει λουσῶν γυναικῶν, ποτὲ μὲν παρακαλούμενος, ποτὲ δὲ ἀναγκαζόμενος, εἰς τοῦτ' ἐλθεῖν ἐξεδιάσθη. Ο μὲν οὖν Ἰσαάκ, ὡς ἔφθην εἰπὼν, εἰς τοιαύτην μὴ ἐμπεσὼν ἀνάγκην, μιᾷ μίλησε γυναικί, καὶ ἀρκεσθείς ταύτῃ, καὶ ὑπὲρ τοῦ ᾿Αβραάμ, καὶ ὑπὲρ τοῦ Ἰακὼβ ἀπελογήσατο. Ὁ δὲ ᾿Απόστολος καὶ εἰς θεωρίαν ἔλκει τὰ γεγενημένα, εἰς τὰς δύο διαθή κας, την Αγαρ άγων καὶ τὴν Σάρραν. Μηδεὶς τοιγαρο οὖν τῶν ἀκρασίᾳ καὶ λαγνεία δεδουλωμένων, καὶ τὰς μὲν ἑαυτῶν γυναῖκας ἀφιέντων, εἰς δὲ χαμαιτυπεία καλινδουμένων, καὶ στάσεις καὶ φιλονεικίας ἐν ταῖς ἑαυτῶν οἰκίαις ἐμβαλλόντων, τὰ τῶν ἀοιδίμων έχείνων, καὶ πάσῃ τῇ ἄλλῃ ἀρετῇ κεκοσμημένων, δι' ἀνάγκην πραγμάτων παρακολουθήσαντα ελαττώματα προφέρων, ἀπολογίαν νομιζέτω ἔχειν τῆς αὐτοῦ και κίας, μηδὲ τοὺς πρὸ τοῦ νόμου πολιτευσαμένους τοῖς μετὰ τὸν νόμον και τὴν χάριν πολιτευομένοις παραβάλλειν ἐπιχειρείτω. Εἰ γὰρ ἄγραφον οὖσαν τὴν ἀρε τὴν ἀσμένως ἀσπασάμενοι, καὶ διὰ γραμμάτων μετ μαθήκεσαν, πάντως ἂν πλέον διέλαμψαν. Τις γὰρ υἱὸν μονογενῆ καὶ ὀψίγονον, ἐν αὐτῷ τῆς ἡλικίας τῷ άνθει σφάξαι καταδέξοιτο, ὥσπερ ὁ ᾿Αβραάμ; Τίς • Gen. xxx, 1. * Galat, IV, 24. sit, quod dico, hinc constat. Etenim socer ma· jorem natu, quæ deformitate laborabat, junioris loco, cujus incredibilis quædam pulchritudo erat, sibi adjunxit. Ipse autem, tandem aliquando, cognita fraude, indigne quidem id tulit, haud tamen eam ejecit: quod scilicet absurdum esse judicaret eam quam quoquo modo despondisset, ablegare. At socer, cum ut deceptor accusaretur, sua sponte eo processit, ut ipsi alteram quoque daret. Nam id prorsus usitatum ac veteri consuetudine permissum erat. Quod cum ille accepisset, antiquior, etsi alioqui parum ipsi grata, pariebat: ea autem quæ ipsum amoris illecebris devinctumn tenebat, ue in spe quidem ulla hujus rei erat. Ac proinde gravissimo mœrore correpta, se vim suæ vitæ allaturam minabatur, nisi pareret. Da enim mihi liberos, inquit, alioqui moriar ',, hoc est, mortem mihi ipsi consciscam. Posteaquam autem pariendi desperatione afecta est, ab ipso petiit, ut cum ancilla sua rem haberet: quo liberos eos, qui ex ipsa nascerentur, adoptaret, ac nonnullum hujusce calamitatis solatium habere videretur. Nam tum sterilitas maximum malum esse censebatur. Ipse itaque non libidine subactus (neque enim alioqui eam, quæ incredibili pulchritudine prædita erat, relinquens, ancillæ seipsum dedidisset), sed ut eam moerore liberaret, ut id faceret, adductus est. tit autem ancilla peperit, rursum natu major zelotypia ο percita, tametsi multos filios haberet, ipsum ad ancillam quoque suam ingredi coegit. Ille autein ut dissidii omnis et contentionis materiam e domo sua ejiceret, ipsius cupiditati obsequitur. Ita eorum, quæ evenerunt, catena non aliunde ipsi, quam a Rachelis ainore contexta est. Nam si eam principio accepisset, ea fortasse contentus fuisset. Posteaquam autem fraudem pertulit, non quod libidini deditus esset, sed quia ab ipsismet mulieribus, quas zelotypia laborare oportebat, nunc rogabatur, nunc etiam necessitate constringebatur, eo venire coactus est. Ac quidem Isaac, ut superius dixi, in ejusmodi necessitatem minime prolapsus, cum unica duntaxat uxore consuetudinem habuit, eaque contentus fuit: hincque et Abrahamum et Jacobun a culpa vindicavit. Αt vero Apostolus ea quæ contigerunt, ad allegoriam trahit, Agarem videlilicet et Saram ad duo Testamenta ducens *. Quocirca nemo ex iis qui libidini et lascivice sese in servitutem addixerunt, uxoribusque suis relictis in prostibulis ululantur 247 ac dissidia et contentiones in domos suas injiciunt, clarorum illorum virorum, stque omnibus aliis virtutibus instructoVARIE LECTIONES ET NOTÆ. Huc pertinet, qnol etiam in jure mostro adoptio dicitur solatii causa inventa esse. R:TT. Uterque cod. legit &ς δέ. ID. Pro ηδυπαθώς ambo codd. habent ήδυπα θῶν. ID. Mh abest ab utroque codice. Id,

rum et ornatorum, ob rerum necessitatem conse- τοιοῦτον στήσεις κατὰ τῆς φύσεως τρόπαιον; Τίς οὕτω φιλόξενος, ὃς πολλοῖς κεκυκλωμένος οἰκέταις, αὐτὸς τὰ τῶν οἰκετῶν μετὰ τῆς ὁμοζύγου διαπράξα σθαι θελήσειε; Τίς οὕτω πιστός, ὃς ἐν ἐπαγγελίαις τὴν Παλαιστίνην πᾶσαν συλλαβὼν, εἰ τάφον ἀγοράσειεν, ὥσπερ ἐκεῖνος, οὐκ ἂν διακριθείη; Τίς οὕτω χρημάτων κρείττων, ὡς βαρβαρικών σκύλων, καὶ Περσικῶν λαφύρων καταφρονῆσαι; ᾿Αλλὰ γὰρ οὐκ οἶδ' ὅπως προήχθην ὑβρίσαι τὸν ἄνδρα, ἀνδράσιν αὐτὸν παραβάλλων· ἀλλ᾽ οὐδὲν βούλομαι δυσχερές εἰπεῖν. Ἐκεῖνο δὲ μόνον φράσας, καταπαύσω, ὅτι εἰ μὲν καὶ τὰ πλεονεκτήματα αὐτῶν ἔχοντες, καὶ τὰ ἐλαττώματα· εἶτ' εγκαλούμενοι ἐπὶ τοῖς ἐλαττώμα σιν ἐκείνους προέφερον, μάλιστα μὲν οὐδ' οὕτως δια καίαν εἶχον ἀπολογίαν· οὐ γὰρ ταυτὸν τὸ πρὸ νόμου, καὶ μετὰ νόμον καὶ χάριν πολιτεύεσθαι· πλὴν ἀλλὰ τάχα ἂν εἶχον σκιὰν ἀπολογίας. Εἰ δὲ κατορθω μάτων μὲν χηρεύοντες, ελαττώμασι δὲ ἐνεχόμενος, τὰ πλεονεκτήματα ἐκείνων ἀφέμενοι, τὰ ἐλαττώματα προφέροιεν, πάσης εἰσὶ καταγνώσεως ἄξιοι. cutos defectus proferens, vitii sui excusationem habere se existimet: nec eos, qui ante legem vixerunt, cum his qui post legem et gratiam vivunt, conferre aggrediatur. Nam si virtutem nondum scripto proditam libentibus animis amplexati, per litteras quoque hanc didicissent, non est dubium quin magis effulsissent. Quisnam enim unigenitum filium ac provecta ætate procreatum in ipso ætatis flore jugulare sustineat, ut Abraham? Quisnam hujusmodi tropæum adversus naturamerigat? Quisnam hospitalitatis ita studiosus est, ut servorum gregibus circumseptus, ipse famulorum munera una cum uxore exsequi velit? Quisnam tanta fide præditus est, ut Palæstinam universam in pollicitatione complexus, si sepulcrum emendum haberet, ut ille, non ambiguo atque ancipiti animo esset, secumque hæsitaret? Quisnam usque adeo pecuniarum cupiditatem fregit, ut barbarica spolia, et Persicam prædam contemnat, ac pro nihilo putet? Verum, nescio quonam pacto eo processi, ut virum illum contumelia afficerem, dum eum cum ejusmodi viris comparo: sed nihil molesti atque acerbi dicere volo. Illud unum dicam, ac postea finem faciam: Si et eorum virtutes et defectus habentes, postea cum ob defectus accusarentur, illos in medium proferrent, et si ne sic quidem justam excusationem haberent (neque enim idem est, ante legem, et in lege, et post legem et gratiam, munus vitæ obire), tamen aliquam fortasse excusationis umbram haberent. Cum autem virtutibus quidem vacui, vitiis autem obnoxii atque constricti, omissis illorum virtutibus, defectus duntaxat proferant, omni prorsus condemnatione digni sunt. CCLXXV. HERACI CLARISSIMI. Vita sine sermone magis prodesse solet, quam sermo sine vita. Nam illa etiam tacens prodest: hic autem etiam clamans molestiam affert. At si et sermo et vita in unum occurrant, omnis philosophiæ simulacrum eficiunt. HERMOGENI EPISCOPO. Quod Martinianus, et Zosimus, ac Maro, digni, ut abs te dictum est, Eusebio discipuli, et eum apud omnes, et omnes apud eum criminentur, perspicuum est. Quod autem vis illa scelerum ultrix nec illum, nec istos semper toleratura, verum dignas ¡is quæ perpetrarunt atque nunc perpetrant pœnas ab ipsis expetitura sit, id quoque liquet. Nemo enim injuste agens, divinam justitiam latuit: verum alii in hac vita, alii in altera pœnas perpenderunt. 248 CCLXXVII. — EIDEM. ΣΟΕ. ΙΕΡΑΚΙ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Βίος ἄνευ λόγου μᾶλλον ὠφελεῖν πέφυκεν, ἢ λόγος ἄνευ βίου. Ὁ μὲν γὰρ καὶ σιγῶν ὠφελεῖ, ὁ δὲ καὶ βοῶν ἐνοχλεῖ. Εἰ δὲ καὶ λόγος καὶ βίος συνδράμοιεν, φιλοσοφίας ἀπάσης ἀποτελοῦσιν ἄγαλμα. ΣΟΦ. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ὅτι μὲν Μαρτινιανός τε καὶ Ζώσιμος, καὶ Μάρων, οἱ ἄξιοι Ευσεβίου, ὡς ἔφης, φοιτηταί διαβάλλαυσιν αὐτόν τε πᾶσιν, αὐτῷ τε πάντας, δηλόν ἐστιν. Οτι δὲ οὐκ εἰ; τέλος ή δίκη ανάσχοιτο οὔτ᾽ ἐκείνων, οὔτε τούτου, ἀλλὰ δίκην αὐτοὺς εἰσπράξεται ἀξίαν ὧν ἔδρασάν τε καὶ ὁρῶσι, καὶ τοῦτο δῆλον. Οὐδεὶς γὰρ ἀδικῶν τὴν δίκην ἔλαθεν· ἀλλ' οἱ μὲν ἐνταῦθα, οἱ δὲ ἐκεῖσε ἔδοσαν δίκην. ΣΟΖ. - 'ΤΟ ΑΥΤΟ. Si paupertatem judicio disceptantem misericor- Εἰ τὴν πενίαν κρινομένην ἐλεεῖσθαι οὐ θέμις· οὐ Καὶ μετὰ νόμου καὶ μετὰ νόμον. Fuit eum alterum horum, καὶ μετὰ νόμου, delendum putarem, ut a librario præter rem geminatum: qualia etiam alibi memineram apud Isidorum commissa errata. Eum errorem nunc corrigo, aliosque, ne forte eumdem errent, præmoneo, quasi qui ad lapidem impegit aut a via aberravit, et alios postea admonet ut sibi caveant. Distinguit Isidor. tria tempora: primum qnod legem præcessit; secundum quod sub lege fuit, usque ad exhibitum Messiam; tertium quod legemi abrogatam secutum est, et gratiæ appellatur. Hloc tempore qui peccant, tanto præ primis et secundis gravius puniri censet, quanto piura majoraque hominibus per gratiam in Christo oblata sunt et suppeditata præsidia atque adjumenta vitandi peccată, quam vel primi ante legem homines, vel secundi sub legis, jugo habuerunt. Nimirum cui inaltum est datum, is multa reposcetur et exigetur. Vide locum simil. lib. 1. Βιττ.

EPISTOLARUM LIB. II. EPIST. CCLXXIX. γὰρ δίκαιον ἀδικεῖσθαι τὸ δίκαιον· οἱ τῷ πλούτῳ dia prosequi nefas est (neque enim jus ladi æquum τὴν ψῆφον ἀδίκως νέμοντες, καὶ λήμματι τὸν τῆς δικαιοσύνης ζυγὸν παρασαλεύοντες, ποίας οὐκ ἂν δικαίως ἀπολαύσοιεν τιμωρίας; Εἰ γὰρ ἡ ὑπὸ ἀνάγ της πολλάκις πολυπραγμονοῦσα συγγνώμης οὐκ ἠξιώθη· ἐχρῆν γὰρ παρακαλεῖν, ἀλλὰ μὴ ἐγκαλεῖν· τῷ ὑπὸ πολλῆς τρυφῆς εἰς τὸ δίκαιον ἐξυβρίζοντι τὴν ψῆφον νέμων, ποίας ἀπολαύσεται συγγνώμης; ΣΟΗ. Οὐ ταυτὸν, ὦ βέλτιστε, τὸ ἐξαίφνης ἰδεῖν καὶ τρωθῆναι, καὶ τὸ μετὰ σπουδῆς τὰ ἀλλότρια θηρώμενον κάλλη τὸ αὐτὸ παθεῖν. Ὁ μὲν γὰρ ἐξαίφνης ἰδὼν καὶ τρωθείς, δύναται λογισμῷ σώφρονι καὶ τὸ βέλος ἐξελκύσαι καὶ τὸ τραῦμα θεραπεύσαι. Φάρμα και δ' ἄριστον τῷ τοιούτῳ πάθει, νηστεία, καὶ τὸ μηκέτι τὴν τρώσασαν θεάσασθαι· ἀλλ᾽ εἰ καὶ ἀνάγκη γένοιτο, τοῖς ὀφθαλμοῖς ἡνίας ἐμβαλεῖν, καὶ εἰς γῆν αὐτοὺς τρέψαι, ἐξ ἧς τὸ ἄνθος ἐκεῖνο ήνθησε, καὶ εἰς ἣν μετὰ βραχὺ μαρανθὲν ἀναλυθήσεται. Ὁ δὲ συνεχῶς καὶ μετὰ σπουδῆς ὁρῶν, κἂν μὴ τῷ σώματι δράσειεν, ἀλλά γε τῇ ψυχῇ τὴν ἁμαρτίαν ἀποτελέ σεις. Διὰ γὰρ τῆς θέας θεραπεύων τὸ πάθος, διὰ τῆς συγκαταθέσεως τὸ ἄγος πληροί. Εἰ μὴ γὰρ ἐμάλαξεν αὐτοῦ τῆς ψυχῆς τὴν ἰσχὺν ἡ ἐπιθυμία, οὐκ ἂν ἔσπευ σεν ἰδεῖν, ἣν φυγείν προτροπάδην ἐχρῆν. Διὸ καὶ ὁ θεῖος χρησμός, οὐ τοὺς ἁπλῶς ἰδόντας καὶ τρωθέντας· συμβαίνει γὰρ πολλάκις ἀβουλήτως γενέσθαι· ἀλλὰ τοὺς ὁρῶντας καὶ ἔργον τοῦτο τιθεμένους, μοιχούς εἶναι ἀπεφήνατο, φήσας· «Πᾶς ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι, ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. habent, adulteros esse pronuntiavit, his verbis cupiscendum eam, jam mochatus est in corde ΣΟΥ. ΣΕΡΑΝΟ ΤΡΙΒΟΥΝΟ. est), qui victorem calculum divitiis inique tribuunt, atque justitiæ lancem quæstu labefactant, ac nutantem reddunt, quo tandem cruciatu affici non mereantur? Nam cum ea, quæ persæpe necessitate adducta negotiis sese involvit, veniam minime consequatur (oportet enim eam deprecari atque obsecrare, ac non accusare) qui præ luxu et deliciis jus contumelia afficienti victoriæ calculum tribuit, quam tandem veniam consequetur? NILO. Non idem est, optime vir, repente videre, ac sauciari; et consulto ac de industria pulchritudines alienas aucupantem in eamdem fraudem labi. Nam qui repente conspexit, ac vulnus accepit, is prudenti ratione potest, et telum extrahere, et vulneri mederi. Præstantissimum porro huic morbo remedium in jejunio situm est, atque in eo, ut posthac eam, quæ vulnus ipsi inflixit; minime prospiciat. ` aut etiam, si necessitas hoc ferat, oculis habenas injiciat, eosque in terram (ex qua flos ille manavit, et in quam haud multo post marcore affectus dilabetur) convertat. At qui assidue ac dedita opera feminam intuetur, etiamsi corpore scelus minime perpetret, at animo certe perficiet. Nam cum per aspectum libidinem deliniat, per animi assensum scelus explet. Nisi enim ipsi animi vires cupiditas emolliisset, haudquaquam eam videre properasset, quam effusissimo cursu fugere oportebat. Ob eam- ↑ que causam divinum oraculum non eos qui duntaxat et fortuito viderunt, ac vulnus acceperunt (sæpe enim contingit, ut id præter voluntatem exsistal), verum eos qui cernunt, atque hoc pro opere utens, • Quicunque viderit mulierem ad consuo*. › Η δίκη, ὦ σοφέ, ἡ πάντων ἐκεῖσε δίκας είσπρα ξομένη, κανταῦθα πολλάκις κλέπτει τὰς τῶν κλέπτειν αὐτὴν πειρωμένων φρένας, καὶ τοὺς μηχανω μένους αὐτὴν ἐκκλίνειν, δι' ὧν πράττουσιν, εἰς τὰς οἰκείας ἄρχος ἐμπίπτειν καταναγκάζει· τοσοῦτόν ἐστι καὶ σοφὴ καὶ δυνατὴ, καὶ ἀπαραλόγιστος. Τὸ γὰρ εἰρημένον τῷ Πλάτωνι, [ὡς] ἐκ προσώπου Σωκράτους, ἐκεῖσε ἐλθόντες τὸ σαφὲς εἰσόμεθα, οὐ περὶ τῆς κρίσεως εἴρηται, ὡς ἀμφιβαλλομένης αὐτῷ· ἄπαγε· πέπηγε γὰρ παρ' αὐτῷ μάλιστα τοῦτο τὸ δόγμα· ἀλλὰ περὶ τοῦ ὀρθῶς πεφιλοσοφηκέναι τὸν Σωκράτην, μνημονεύσας γάρ τινων ἄκρως ἴσως περιλοσοφηκότων, ἵνα μὴ δόξῃ ἑαυτῷ μαρτυρῶν φορτι κὸς εἶναι, ἔφη· «ἂν δὴ κἀγώ, κατά γε τὸ δυνατὸν, οὐδὲν ἀπέλιπον ἐν τῷ βίῳ, ἀλλὰ παντί τρόπῳ προύθυμήθην γενέσθαι. Εἰ δ' ὀρθῶς προΰθυμήθην, και τι ἡνύσαμεν, ἐκεῖσε ἐλθόντες τὸ σαφὲς εἰσόμεθα.» Εοικότα που λέγων τῷ Παύλῳ φήσαντι· «Οὐδὲν * Maub. v, 28. CCLXXIX. SERENO TRIBUNO. Divina justitia, vir erudite, quæ in futura vita scelerum omnium pœnas omnino exactura est, hic quoque persæpe mentes eorum, qui ipsam fallere conantur, fallit, eosque qui ipsam effugere moliuntur, per ea ipsa, quæ agunt, in suos casses incidere cogit. Usque adeo sapiens ac potens est, atque ejusmodi, ut nulla ratione circumscribi, fucusque ipsi feri possit. Nam quod a Platone sub Socratis persona dictum est, Cum illuc venerimus, quod certum ac perspicuum est, sciemus, non de judicio dictum est, perinde ac de eo ipso ambigeret, absit (nam hoc dogma certum apud eum et indubitatum est): sed de eo, quod Socrates recte philosophatus esset. 249 Nam cum nonnullos qui philosophiæ munus summa cum laudę obiissent, commemorasset, ne sibi ipsi, si testimonium sibi ipsi adhiberet, invidiæ aliquid conflaret, his verbis usus est: Quibus ipse quoque pro virili quidem mea, nihilo

inferior fui, verum omni ratione in eorum numero εμαυτῷ σύνοιδα, ἀλλ᾽ οὐκ ἐν τούτῳ δεδικαίω esse studui. An autem recte studuerim, et nun- μαι. 'Ο δὲ ἀνακρίνων με Κύριος ἐστι. ο quid a nobis præstitum sit, cum illuc venerimus, perpicue scienus. › Quæ quidem verba non multum dissimilia sunt his Pauli verbis: < Nibil mihi couscius sum, sed non in hoc justificatus sum. Qui vero judicat me, Dominus est. CCLXXX.· THEODOSIO SCHOLASTICO. Sublimior tentationibus quispiam efficitur, non cum eas præterit, sed cum ad ea, quæ accidunt, perferendla seipsum erudit. Tentationes eniin, quæ, ut ipse ais, discuti nequeunt, per eorum, qui adversos casus perferre norunt, patientiam et fortitudinem discutiuntur. Optima quippe rerum earum, quæ in nobis minime sitæ sunt, medicina est ea, quæ nostri arbitrii est, patientia: ac necessariorum eventuum, quos tu depelli posse negas, depulsio, est in rebus adversis fortitudo, in lætis modestia. Quod si divinum quoque numen auxiliarem manum porrigat, rerum eventus facilius feremus. Quod cum optimus oraculorum Christi interpres compertissimum haberet, his verbis usus est: Faciet cum tentatione proventum, ut possitis sustinere. ▸ CCLXXXI. EIDEM. In illud, ο Paler noster ". ΣΠ'. - ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Υψηλότερός τις γίνεται τῶν πειρασμῶν, οὐχὶ παράγων αὐτοὺς, φέρειν δὲ τὰ συμβαίνοντα ἑαυτὸν παιδεύων. Οἱ γὰρ πειρασμοὶ ἄλυτοι όντες, ώς φής, λύονται διὰ τῆς ὑπομονῆς καὶ ἀνδρίας τῶν φέρειν τὰ συμπίπτοντα ἐπισταμένων. Θεραπεία γὰρ ἀρίστη τῶν οὐκ ἐφ' ἡμῖν ἡ ἐν ἡμῖν φιλοσοφία, καὶ λύσις τῶν ἀναγκαίων, ἀλύτων, ὡς φής, ὄντων, ἡ ἐν μὲν τοῖς δυσκόλοις ἀνδρία, ἐν δὲ τοῖς δεξιοῖς μετριότης. Β' δὲ καὶ ἡ θεία ῥοπὴ χεῖρα ὀρέξεις, βλον τὰ συμπί πτοντα οἴσομεν. "Οπερ εὖ μάλα ἐπιστάμενος, ὁ τῶν τοῦ Χριστοῦ χρησμῶν ἄριστος ερμηνεύς, ἔφη· • Ποιήσει σὺν τῷ πειρασμῷ καὶ τὴν ἔκβασιν τοῦ δύνασθαι ὑπενεγκεῖν.» ΣΠΑ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰς τὸ, ο Πάτερ ἡμῶν. Ἡ εὐχὴ, ἣν ὁ Κύριος ἐδίδαξε τοὺς οἰκείους φοιτητὰς, οὐδὲν γήϊνον ἔχει, ἀλλὰ πάντα οὐράνια, καὶ εἰς ψυχῆς ὠφέλειαν βλέποντα. Οὔτε γὰρ ἀρχὴν, οὐ δὲ πλοῦτον, οὐ κάλλος, οὐ ῥώμην, οὐκ ἄλλο οὐδὲν τῶν ῥᾳδίως μαραινομένων αἰτεῖσθαι παιδεύει. Των γὰρ καὶ παρόντων ἀπέχεσθαι κελευόμεθα, τούτων ἀπόντων αἰτεῖν τὴν ἀπόλαυσιν, περιττόν. Καὶ αὐτὸ τὸ δοκοῦν μικρὸν εἶναι καὶ αἰσθητόν, μάλιστα μὲν περὶ τοῦ θείου λόγου ἔδοξε σοφοῖς ἀνδράσιν εἰρῆσθαι τοῦ τὴν ἀσώματον ψυχήν τρέφοντος, καὶ εἰς τὴν οὐσίαν αὐτῆς τρόπον τινὰ κιρνωμένου καὶ χωροῦντος. Διὸ καὶ ἐπιούσιος ἄρτος εἴρηται, τοῦ τῆς οὐσίας ὀνόματος τῇ ψυχῇ μᾶλλον, ἢ τῷ σώματι άρω μόττοντος. Εἰ δὲ καὶ περὶ τοῦ καθημερινοῦ ἄρτου εἴρηται, τοῦ τῇ συστάσει τοῦ σώματος ἁρμοδίου, καὶ αὐτὸς τῷ τρόπῳ γίνεται πνευματικός· τὸ γὰρ μηδὲν πλέον ἄρτου ἐπιζητεῖν, πνευματικῆς ἂν εἴη λαμ πρᾶς τε καὶ φιλοσόφου διανοίας. Ταῦτα τοίνυν αἰτῶ μεν ἃ ἐδιδάχθημεν, καὶ μὴ τὰ ῥᾳδίως σβεννύμενα. Αθλιότητος γὰρ ἂν εἴη καὶ ἀνοίας πολλῆς ταῦτα Oratio ea, quam Dominus discipulos suos docuit, nihil terrenum habet, sed omnia cœlestia, et ad animæ utilitatem tendentia. Non enim imperium, now opes et copias, non pulchritudinem, non robur, non aliud quidquam ex his, quæ cito flaccescunt, postulare docet. Nam a quibus, eliam cum præsto sunt, abstinere jubemur, iis, cum absunt, ut fruamur postulare, supervacaneum est. Quin hoc etiam ipsum quod parvum esse atque in sensum cadere videtur, potissimum de divino sermone (qui animam corporis expertem alit, atque in ipsius essentiam quodammodo miscetur, et manat: unde ctiam supersubstantialis panis dictus est, substantiæ nimirum vocabulo auimæ potius quam corpori congruente) intelligendum esse doctis viris placuit. Atque, ut etiam de quotidiano pane, qui ad tuendum et conservandum corpus accommodus est, dictum esse demus, ipse quoque, si modum spectes, spiritualis efficitur. Etenim nihil præter panem requirere spiritualis procul dubio, ac praeclare et philosophica mentis fuerit. Quæ cumn ita sint, ea, quæ educti su. αἰτεῖν, ἃ ἐκελεύσθημεν καὶ ἔχοντες ἀποτείσασθαι. mus, postulemus: ac non ea, quæ facile exstinguuntur. Ingentis enim miseriæ atque amentiæ fucrit hæc petere, quæ etiam cum babemus excutere jussi sumus. ΣΠΒ΄. -- ΕΝΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Si nobis quidvis facientibus, atque omnem offen- Εἰ πάντα ποιούντων ἡμῶν, καὶ πᾶσαν ὑπόθεσιν * Matth. vi, 9. Pro illis, ἀλλ' οὐκ ἐν τούτῳ cod. Vat. 649 legit, ἀλλ' οὐ μὲν τούτῳ. Præfero huic lectionem editam cui et Alt. suffragatur. Possi. Έδοξε σοφοῖς ἀνδράσιν. Videtur præ cæteris innuere D. Chrysostomum, qui sic exponit quartain petitionem orationis Dominicæ, quam siiniliter ei Latini acceperunt, ut videre est apud Tertullianum lib. De oratione, cap. 6; Cyprianuni serm. 6; Augustinum, Enchiridio ad Laurentium, cap. 114; Bernardum epist. 2, ubi de supersubstan - Liali pane; sic enim ἐπιούσιον vertenies vocaul RITT. Verba είρηται usque ad πλέον ἄρτου, in ediL Paris. propter homoteleuton, ut videtar, omissa, cum ea legerit interpres, restituiinus ex Vatic. 649 et Alt. ap. Possinium. Εpit. ΡΑΤΕ.

EPISTOLARUM LIB. II. -EPIST. CCLXXXIV σκανδάλου αυτόπρεμνον ἀνασπώντων, τινὲς ἐθελοκα- diculi materiam radicitus evellentibus, quidam deκοῦντες κακηγοροῦσιν, εἰ καὶ λυπηρόν ἐστιν, ἀλλ' οὐ πολλῆς φροντίδος ἄξιον. Τῆς γὰρ συνειδήσεως μαρτυρούσης, καὶ τοῦ κριτοῦ ἐπισταμένου, καὶ τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἀνακηρυττόντων, ἐλπὶς ὑπεστι, καὶ τὴν τῶν φαύλων κακηγορίαν σβέννυσθαι. ΣΠΓ. Τοῖς δεινοῖς ἀνδράσι μὴ ὁμόσε χώρει, ἀλλ' ἐνδίδου βραχύ, ὅταν μηδὲν παραβλάπτῃ τὴν ἀρετὴν τὸ γινόμενον, καὶ ταχέως αὐτῶν ἡ ἐπιβουλὴ σβεσθήσεται. ΣΠΔ'. ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Φεύγε, ὦ βέλτιστε, ὡς ἐγχωρεῖ, τὰς τῶν γυναικῶν ἐντεύξεις. Τοὺς γὰρ ιερωμένους, ἁγιωτέρους εἶναι χρὴ καὶ καθαρωτέρους τῶν τὰ ὄρη κατειληφότων. Ἐπειδὴ οἱ μὲν καὶ ἑαυτῶν καὶ λαῶν, οἱ δὲ ἑαυτῶν μόνον φροντίζουσι. Καὶ οἱ μὲν ἐν τῇ κορυφῇ ἴδρυνται τῆς τοιαύτης τιμῆς, καὶ πάντες αὐτῶν ἐρευνῶσι τὸν βίον καὶ βασανίζουσιν· οἱ δ' ἐν σπηλαίῳ κάθηνται, τὰ ἑαυτῶν ἢ θεραπεύοντες τραύματα ή περιστέλλοντες ελαττώματα· εἰσὶ δ' οἳ καὶ στεφάνους ἑαυ τοῖς πλέκουσιν. Εἰ δ' ἀναγκασθείης ἐντυχεῖν, κάτω τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχε, καὶ δίδασκε κακείνας πως βλέ πειν χρή (οὐ γὰρ διδάσκειν δεῖ μόνον πῶς χρὴ βλέπειν, ἀλλὰ καὶ βλέπειν ώς χρή)· καὶ ὀλίγα φράσας τὰ ἐπιστύψαι καὶ φωτίσαι δυνάμενα, ταχέως ἀφο ίπτασο· μήποθ' ή διατριβή μαλάξῃ σου τὴν ἰσχύν, καὶ χαυνοτέραν ἐργάσηται· καὶ καθάπερ λέοντα βλοσυρὸν καὶ γαῦρον λαβοῦσα, ἀποκείροι μὲν τὴν κόμην, τὴν τὸν λέοντα ὄντως λέοντα ποιοῦσαν, καὶ τὸ βασιλικὸν ἀξίωμα αὐτῷ διαφυλάττουσαν, ἀνέλοι δὲ τοὺς ὀδόντας καὶ περιέλοι τοὺς ὄνυχας, δι' οὓς καὶ τῶν ἀλκιμωτάτων θηρίων περιγίνεται εἶτ' αἰσχρὸν ποιήσασα καὶ καταγέλαστον, παραδώσει και χορίοις παίζειν τὸν φοβερὸν καὶ ἀφόρητον, καὶ ἀπὸ τοῦ βρυχήματος μόνου τὰ ὄρη σείοντα. Εἰ δὲ τιμᾶσθαι βούλει παρὰ γυναικῶν, μάλιστα μὲν ἀνοίκειον τοῦτο ἀνδρὸς πνευματικοῦ. Πλήν μηδέν σοι πρὸς γυναῖκας, καὶ τότε τῆς παρ' αὐτῶν ἀπολαύσῃ δόξης. Τοῦτο γὰρ μάλιστα, τοῦτο παρέσται, όταν μά λιστα παρ' ἡμῶν μὴ ζητῆται. Είωθε γὰρ ἄνθρωπος τῶν μὲν θεραπευόντων καταφρονεῖν· τοὺς δὲ μὴ κοι λακεύοντας ἐκθειάζειν. Τὸ δὲ πάθος τοῦτο μάλιστα ἡ γυναικεία ὑπομένει φύσις. Αφόρητός τε γάρ ἐστι stinata malitia nos maledictis lacerant, et si hoc molestum est, tamen de eo haud magnopere laborandum est Nam cum testimonium nobis conscientia perhibet, et judex virtutem nostram perspectam habet, et boni viri laudes nostras prædicant, opes quoque subest fore ut improborum maledicentia exstinguatur. Improbis et acribus viris obviam ne procede, verum aliquantisper cede, cum nullo ex ea re detrimento virtus afficitur, atque eorum insidiæ confestim exstinguentur. PALLADIO EPISCOPO. Mulierum congressus, vir optime, quantum fieri potest, fuge. Nam eos qui sacerdotum munere funguntur, sanctiores ac puriores illis esse oportet qui ad montes se contulerunt. Siquidem illi, et sui et plebis, hi autem sui duntaxat curam gerunt. Atque illi in hujusmodi dignitatis fastigio collocati sunt, omnesque vitam eorum perscrutantur et explorant; hi autem in spelunca sedent, aut sua vulnera curantes, aut vitia obtegentes, aut etiam coronas sibi ipsis texentes. Quod si etiam, ut cum ipsis congrediaris, necessitas aliqua te obstringat, oculos humi dejectos habe, atque ipsas quoque, quonam pacto spectandum sit, doce (non enim duntaxat docendum est, quonam modo cernere oporteat, sed eliam, ut oporter, cernere). Cumque pauca quæ ipsa rum animos astringere atque illustrare queant, locutus fueris, statim avola: ue forte diuturna consuetudo vires tuas emolliat, et infringat, atque, velut horrendum quemdam et elatum leonem nacta, comam quidem quæ leonem vere leonem efficit, regiamque dignitatem ipsi conservat, amnputet: dentes autem eripiat, atque ungues, quorum adminiculo robustissimas etiam feras vincit, evellat, ac deinde deformatum ac ridiculum redditum (animal, inquam, illud horrendum et intolerandum ac vel solo rugitu montes percellens) pueris etiam illudendum præbeat. Quod si a mulieribus honore affici cupis, maxime quidem hoc spiritualem virum handquaquam decet. Ut ut autem se res habeat, nihil tibi cuin feminis commercii sit, ac tum ab illis honoreui consequeris. Tum eniun hoc praesertim nobis aderit, cum a nobis minime quæretur. Solet enim quivis Cod. Vat. et Alt. addunt σήν. Possin. Pro περιγίνεται ambo iidem codd. legunt, περισίνεται. 10. De eo non magnopere laborandum est. Est tamen, cum non oportet ad calumnias et maledicta quamvis falsa tacere, vel ipso præcipiente hoc alibi Isidoro: Δεῖ φοβείσθαι τὰς κακηγορίας, κἂν μὴ ἀλη θεῖς ὦσιν, ἐπειδὴ πολλοὶ τὴν ἀκρίβειαν ἀγνοοῦντες, πρὸς τὴν δόξαν ἀποβλέπουσι. Qua in sententia est etiam Basilius Magnus, cum ait: Χρή τοίνυν πρὸς τὰς διαβολὰς μὴ ἀποσιωπάν, οὐχ ἵνα διὰ τῆς ἀντιλο γίας ἑαυτοὺς ἐκδικῶμεν, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ συγχωρώμεν PATROL. GR. LXXVIII εὐοδωθῆναι τῷ ψεύδει, καὶ τοὺς ὑπατημένους μή ἐναφῶμεν τῇ βλάβῃ· τριοὶν γὰρ ὁμοῦ προσώποις τὴν βλάβην προστρίβεται ὁ διαβάλλων· τόν τε γὰρ συ κοφαντούμενον ἀδικεῖ, καὶ πρὸς οὓς ὁ λόγος ἐστὶν αὐτῷ, καὶ αὐτὸς ἑαυτόν. Posteriori huic membro non absimilia sunt apud Herodotum Polymnia, in oratione pulcherrima Artabani ad Xerxem: quæ expressisse videtur Basilius, Rirt. Vers. 3 ep. solus co l. Vat. 649 pro κακηγοροῦ. σιν habet κατηγοροῦσιν. Vers. quoque penult. et ult. idem, sed non solus, nam idem cod. Alt. facit. idem inquam legit κατηγορία» pro κακηγορίαν. Pussie

ἐκπλήττεται τοὺς ἐλευθεριώτερόν τε καὶ ἀρχικώ τερον αὐταῖς προσφερομένους. Εἰ δὲ λέγεις καὶ ἐντυγχάνειν συχνῶς, καὶ μηδὲν βλάπτεσθαι, ἐγὼ μὲν ἴσως πείσομαι. Βούλομαι δὲ καὶ πάντας πόσο σθῆναι, τοὺς λέγοντας· Λίθους ἐλέαναν ὕδατα· καὶ, Κοιλαίνει πέτραν φανὶς ύδατος ἐνδελεχούσα. Ο γὰρ κατασκευάζουσι καὶ λέγειν βούλονται, τοιοῦτόν ἐστι· Τί καὶ πέτρας σκληρότερον; ἢ τί ύδατος μαλακώ τερον, καὶ ταῦτα ρανίδος; 'Αλλ' ὅμως ἡ συνέχεια καὶ τὴν φύσιν νικᾷ. Εἰ δὲ φύσις ἡ δυσμετακίνητος κι νεῖται, καὶ πάσχει ὅπερ παθεῖν οὐκ ὤφειλεν, ἡ προαίρεσις ἡ ῥᾳδίως κινουμένη, ποίᾳ μηχανῇ ὑπὸ τῆς συνηθείας οὐκ ἂν ἀλοίη καὶ περιτραπείη; eos quidem a quibus colitur ac deliuitur aspernari: κολακευομένη· ἐκθειάζει δὲ μάλιστα πάντων καὶ eos allem, a quibus assentatione minime demulcetur, admiratione prosequi. Ac muliebris natura buic potissimum affectui obnoxia est. Intolerandam enim se præbet, cum quis ipsi blanditur: at contra eos omnium maxime suspicit et admiratur, 251 qui majore libertate præditi sunt, amplioreque auctoritate apud eas utuntur. Quod si te frequenter cum ipsis versari, nec ullo inde detrimento affici dixeris, id quidem fortasse mihi persuaderi sinam. At illud item velim, omnibus fidem adhiberi: quibus lapides extenuari, ac: Rupem aquæ guttis continenter cadentibus excavari dicuntur. Quorum verborum hujusmodi sensus est: Quid rupe durius Angi queat? Quid item aqua mollius, et quidem aquæ guttula? Et tamen assiduitas naturaın vincit. Quod si natura, quæ ægre dimoveri potest, dimovetur, idque, quod minime debebat, perpetitur, qua tandem arie ac rasione voluntas, quæ facile movetur, a consuetudine non vincatur et evertatur? CCLXXXV. THEODOTO PRESBYTERO. Si nec generosum athletam, qui in arenam descendit, ac pulvere respergitur, et cæditur, deffere convenit (siquidem labores ipsius in coronis desinunt), nec fortis et præclari militis, qui ad bellum exit, vulneraque accepturus est, vicem luctu et lamentis prosequi par est victor enim ac palmarius redibit, ac statuas et præconia consequetur), verum illos demum lugere oportet, qui ad latrocinia et cædes currunt, maxime quidem cum scelerate aliquid perpetrant: deinde autem cum supplicio afficiuntur: quidnam tibi in mentem venit ut ex me sciscitareris, quid causa fuerit, quamobrem Christus mulieres lugentes, cum ipse ad crucem ut victor triumphans abibat, non modo non collaudavit, sed etiam objurgavit? Perspicuum enim illud est, commiserationem, ei quidem qui invitus patitur, solatium: ei autem, qui ultro ac sponte, contumeliam afferre. Siquidem ei qui non invito animo patitur, commiseratio pro contumelia est. Quandoquidem igitur ipse sponte ad patiendum se conferebat, ut et mortem exstingueret, et diaboli nervos infringeret: eum auΣΠΕ. — ΘΕΟΔΟΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ οὔτε τὸν γενναῖον ἀθλητὴν, εἰς τὸν ἀγῶνα καὶ θέντα καὶ κονιζόμενον καὶ τυπτόμενον, θρη νητέον (εἰς στεφάνους γὰρ αὐτῷ οἱ πόνοι τελευτῶν σιν)· οὔτε τὸν ἀριστέα ἐν πολέμῳ ἐξιόντα, καὶ τραύ ματα, καὶ σφαγὰς μέλλοντα ὑπομένειν, ολοφυρτέον τροπαιούχος γὰρ ἐπανήξει, καὶ στηλῶν καὶ ἀναβ ρήσεων τεύξεται)· ἀλλ' ἐκείνους θρηνητέον, τοὺς ἐπὶ λῃστείας καὶ ἀνδροφονίας θέοντας, μάλιστα μὲν, ὅταν κακουργῶσιν· ἔπειτα δὲ καὶ ὅταν κολάζωνται - πῶς ἐζήτησας μαθεῖν δι᾿ ἣν αἰτίαν, θρηνούσας τὰς γυναῖκας, ὅτε ἐπὶ τὸν σταυρὸν, ὡς τροπαιούχος, ἀπῄει ὁ Χριστὸς, οὐ μόνον οὐκ ἀπεδέξατο, ἀλλὰ καὶ επετίμησε; Δῆλον γὰρ, ὅτι τῷ μὲν ἄκοντι πάσχοντι, ή συμπάθεια παράκλησιν· τῷ δ᾽ ἐκόντι, ὕβριν φέ ρει. Υβρις γὰρ ἐκείνῳ τὸ συμπαθές, ᾧ μὴ τὸ πάθος ἀβούλητον. Ἐπεὶ τοίνυν καὶ αὐτὸς ἑκὼν ἐπὶ τὰ πάθος ἤρχετο, καὶ τὸν θάνατον σβέσων, καὶ τὸν διά βολον ἐκνευρίσων· ἐθρήνουν δ᾽ ἐκεῖναι τὸν εὐφη μεῖσθαι καὶ κροτεῖσθαι δίκαιον ὄντα· διὰ τοῦτο, καὶ ὡς νομίζουσι τινες, κατηράσατο· ὡς δ᾽ ἡ ἀλήθεια Έχει, προεμήνυσε τὰ μέλλοντα αὐταῖς συμβήσεσθαι Pro aútals lidem habent: aútíj. Possin. Λίθους ἐλέαναν ὕδατα. Dicium est Joli cap. iv, 19. Ex que hoc mutuali sunt et alii, ut Chorilus in versu heroico, qui subjicitur. Κοιλαίνει πέτραν ῥανὶς ὕδατος ἐνδελεχοῦσα Gulla cavum reddit saxum, dum casitat usque. Versus est Chorili, teste Simplicio, qui tamen legit ἐνδελεχείῃ, ut et Muretus in Variis, ubi ait bunc versum, quamvis inepti alias poeta, judice Moratio, multos magnosque imitatores habuisse; ut Ovid.: Quid magis est durum saxo? quid mollius unda? Dura tamen molli saxa cavantur aqua. Sic velus est senarius ejusdem sententiæ, quem in Vita Gregor. Nazianz. Gregor. presb. refert: 'Ρανίς γὰρ ἐνδελεχοῦσα κοιλαίνει πέτραν. Crebro incidendo stilla vel sarum excavat. Sic Bucolic. Bion.: ἐκ θαμινᾶς ραθάμιγγος, όκως λόγος, αἰὲν ἰοίσας, χώ λίθος ἐς ρωγμὸν κοιλαίνεται. Quæ præcedunt malim ita verti, zelim omnibus esse persuasum, qui perkibent aquas levigare lapides, etc. RITT. Ed. Paris. νομιζόμενον. Cod. Vatic. 649 et Alt. legunt κονιζόμενον, hoc est pulvere conspersum rectissime, cum agatur de athleta, et quidem pugile, prout demonstrat vox sequens, τυπτόμενον. Tam pugilum autem quam luctatorum mos erat, postquam humeros et pectus nudaverant, antequam conimillerentur, sese pulvere conspergere. Vide quæ dudum notavi ad illum locum Passionis SS. Perpetuæ et Felicitatis Ægyptium video in afa volutantem, ubi ostendo, pulverein illum quo se palæstritæ perfundebant, Latinis e Græco ach haphen dictum. Nunc Martiali a me illic laudato adjungo testimonium Seneca epist. 58, ubi se Puteolis Neapolim redeuntem denso exceptum pulvere in via intra montem perfossum excavata refert. Verba ejus hæe sunt: Totum athletarum fatum miki illo die perpetiendum fuit: a ceromate nos haphe excepit in crypta Neapoli Lana, etc. S. Nilus ep. 70 libri n, pag. 15 elit. Barberine Leonis Allalii τοῦ μακαρίτου, de athlet scribit, quod huc facit: Εἰ δὲ δέξοιτο κόνιν, εἰ tera acceperit pulverem: nimirum quod hic κονίζεσθαι S. Isidorus dicit, qualis ejus et condiscipulus S. Ni lus vocal, δέχεσθαι κόκν. Posst.

EPISTOLARUM LIB. II. - EPIST. CCLXXXIX. κακά. Θρηνεῖσθαι γὰρ θέμις οὐ τὸν τροπωσάμενον Lem qui laudibus ac plausu dignus erat, illae feta τὴν ἁμαρτίαν, καὶ σπεύδοντα ἐπὶ τὸ καὶ τὸν θάνα τον θανατώσαι, καὶ τὸν διάβολον δῆσαι· ἀλλὰ τοὺς ὑπὸ τούτων ἁπάντων ἀλόντας. ae lacrymis prosequebantur, propterea, ut quidem nonnulli existimant, ipsis malam imprecatus est, revera autem calamitates ipsis eventuras prænuntiavit. Neque enim illum lugere fas est, qui peccatum fudit et profligavit, atque ad opprimendam quoque ac de medio tollendam mortem, vinculisque constringendum diabolum properat: verum eos, qui ab his omnibus superati atque correpti sunt. ΣΠΑ. - ΦΙΛΟΞΕΝΟ ΜΑΓΙΣΤΡΟ. CCLXXXVI. PHILOXENO MAGISTRO. Nihil esse virtute sublimius. Non ænea statua auro rutilans, ac coloribus nitens, non Olympica corona, non opes, non pulchritudo, non robur, non imperium, non regnum, non aliud quidquam eorum quæ magna esse videntur, magnum est et expetendum. Tempori enim cedit, et exstinguitur, atque in oblivionem abit. 252 Sola Ὅτι οὐδὲν ἀρετῆς ὑψηλότερον. Ούτε χαλκῆ εἰκὼν χρυσῷ ἀπαστράπτουσα, ούτε χρωμάτων λάμπουσα, οὐκ Ολυμπικός στέφανος, οὐ πλοῦτος, οὐ κάλλος, οὐ ῥώμη, οὐκ ἀρχὴ, οὐ βασιλεία, οὐκ ἄλλο οὐδὲν τῶν δοκούντων είναι μεγά λων, μέγα ἐστὶ καὶ σπουδῆς ἄξιον. Τῷ χρόνῳ γὰρ εἴχει, καὶ μαραίνεται, καὶ ἔργον λήθης γίνεται. Μόνη δ' ἀρετὴ ἀοίδιμον καὶ ἀθάνατον ἔχει τὸ κλέος, autem virtus praclaram et nunquam intermoriturami ούτε χρόνῳ είκουσα, οὔτε λήθῃ παραχωρούσα, ούτε μαρασμὸν ἐπισταμένη, ἀλλὰ νεαρὰν καὶ ἀκμάζου σαν καὶ ἡδῶσαν τὴν ἀξίαν ἔχουσα· ἣν παντί σθένει τοὺς εὖ φρονοῦντας δίκαιον κτήσασθαι. ΣΠΖ'. - ΘΕΟΔΟΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰς τὸν ἀοίδιμον θάνατον τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν. Πλην μὲν νόμιζε εἶναι τὴν ἁμαρτίαν, πῦρ δὲ τὸν θάνατον. Ενθα μὲν οὖν τὴν οἰκείαν εύρισκε τροφήν, ἐπενέμετο· ἐν δὲ τῷ Χριστῷ μὴ εὑρών, εἰκότως ἐσβέσθη, μᾶλλον δὲ ἀπέθανε. ΣΠΗ'. — ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Ο μὲν νόμος, ὦ σοφέ, ἄριστόν ἐστιν ὀρθότητος παίδευμα, οὐ τοὺς ὀρθὰ βαδίζοντας μπανορθούμενος, ἀλλὰ τῶν ἀτακτούντων τὰς ὁρμές προαναστέλλων. Διὸ καὶ Παῦλος ἔφη· ο Δικαίῳ νόμος οὐ κείται Τὸ δὲ Εὐαγγέλιον φιλοσοφίας ἐστὶ προτροπή, οὐ φόβῳ τοσοῦτον, ὅσον ἐπαγγελίαις ἀναπτεροῦν τῶν φιλαρέτων τὸν πόθον. Οὐκοῦν οἱ τούτῳ πειθόμενοι, οὐ φόβῳ τοῦ νόμου, προτιμήσει δὲ τοῦ βελτίονος τῆς ἀρετῆς ἀπρὶξ ἔχονται. ΣΠΘ. ΙΣΙΔΩΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Ἀπὸ τῆς γνώμης, ὦ βέλτιστε, τὰ πράγματα κρίνεται. Διὰ τοῦτο ὁ τρώσας μὲν ἐκῶν, οὐκ ἀπεκτη νὼς δὲ, τοῦ ἀποκτείναντος μὲν, οὐ τοῦτο δὲ προηρημένου, ἀναγέστερος είναι κέκριται τῷ τὸν μὲν •1 Timoth. 1, V. @ gloriam obtinet, ut quæ nec vetustati cedat, nec oblivione conteratur, nec marcescat, verum recentem semper ac vegetam et florentem dignitatem habeat. Ac proinde prudentibus viris omnibus viribus enitendum est, ut eam adipiscantur. CCLXXXVII. THEODOTO PRESBYTERO. In celebrem Salvatoris nostri mortem. Lignum quidem peccatum esse existima, ignem autem mortem. Ubi igitur hujusmodi ignis pabulum suum reperiebat, depascebatur. Δι in Christo nibi! alimenti nactus, merito exstinctus est, vel, ut rectius loquar, morte occubuit. CCLXXXVIII. THEODOSIO SCHOLASTICO. Lex, vir sapiens, optimum est integritatis documentum, non eos, qui rectum iter tenent, corrigens, verum eorum, qui petulanter se gerunt, impetus reprimens. Ob idque etiam Paulus dixit: «Justo non est posita lex *.» At vero Evangelium cohortatio est ad philosophiam, quippe quod proborum virorum cupiditatem, non tam metu quam promissis erigat. Quamobrem qui huic obsequuntur, non legis timore, sed ejus, quod melius ac præestantius est, electione, virtutem mordicus retinent. ISIDORO SCHOLASTICO. ▲ voluntate animique destinatione, vir optime, res perpenduntur. Quo li, ut qui sponte aliquem sauciarit, nec tamen interfecerit, eo, qui non sponte atque consulto interemerit, sceleratior esse judiceVARIÆ LECTIONES ET NOTÆ. Pro εύρισκε recte seribant ηὕρισκε codd. Vat. 649 et Alt. POLSIN. Δικαίῳ νόμος οὐ κεῖται. Epiphanius Lomo to fibri u, contra Manichæos: «Ergone, inquit, ini quus est, justus? Absit. Sed quoniam auticipavit justus perficere ea quæ sunt legis, non est lex contra justum qui fecit legem, verum posita est contra eos qui deliquerunt, judicans iniquos. Ritt. › Memorabilis est ad hanc sententiam historia gemina quam refert Simplicius in Commentario ad Enchiridium Epicteti, pag. 81 Grzc. edit. Venet., quain Latine a me interpretatam subjicio Græcis, quæ non omnibus in promptu sunt: Πιστοῦται τοῦτο καὶ ἀπὸ τοῦ τὸν θεὸν (ita leg. pro τῶν θεῶν, ἐκδαλεῖν τὸν μὴ βοηθήσαντα ἀναιρουμένῳ τῷ φίλῳ. Δύο γάρ τινες εἰς Δελφοὺς ἀπιόντες, λῃσταῖς περιπεπτώ κασι. Καὶ τοῦ ἑτέρου ὑπ' αὐτῶν ἀναιρουμένου, ὁ Στερος, ή φυγών, ἢ ἀδεῶς μὴ ἐπαμύνας, ἦλθεν εἰς τὸ μαντείον, καὶ ὁ θεὸς ἐξέβαλεν αὐτὸν εἰπών· Ανδρὶ φίλω θνήσκοντι παρὼν πέλας οὐκ ἐπαμύνας Ηλυθες οὐ καθαρός· περικαλλέος έξιθι σηκοῦ. Καὶ δῆλον μὲν ὅτι καὶ βουλόμενος οὐ πάντως ἂν ἐῤῥύσατο τοῦ θανάτου τὸν φίλον· ἀλλ' ὅμως ἔδει συγ κινδυνεῦσαι, καὶ συναποθανεῖν, εἰ καὶ τοῦτο εν ἀνάγκη βοηθοῦντα παθεῖν. Διὰ τὴν προαίρεσιν οὖν ταύτην ἀκάθαρτον αὐτὸν ἔκρινεν ὁ θεὸς, ὡς τὸν προ-

σίως ἀποκτείναντα, συγιγνώσκεσθαι. "Ωσπερ γὰρ εἰ ξίφος τις λαβὼν, τὰς ὁδοὺς περινοστοίη, βουλό μενος ἀποκτεῖναί τινα· μὴ εὑρὼν δὲ ἐπανέλθοι ἄπρακτος, οὐκ ἂν διαφύγει τὸ ἀνδροφόνος εἶναι (ἐκ γὰρ τοῦ ἐπιχειρήματος, οὐ τοῦ ἀποτελέσματος τοιοῦτος εἶναι κρίνεται)· οὕτω καὶ γυνὴ κομιδή καλλωπιζομένη, καὶ διὰ τοῦτο εἰς τὴν ἀγορὰν ἐμβάλ λουσα, ἢ διὰ τῶν θυρίδων παρακύπτουσα, ἵνα νέους θηρεύσῃ· κἂν διαμάρτῃ τῆς θήρας, ὡς θηρεύσασα κατακρίνεται. Τὸ γὰρ αὐτῆς πᾶν πεποίηκε, τὸ δηλη τήριον κεράσατα, καὶ τὰ λίνα ἀναπετάσασα, καὶ τὴν παγίδα μετὰ πάσης ἀκριβείας στήσασα. Εἰ δὲ καὶ ἀνὴρ διὰ τοῦτο καλλωπίζοιτο ἀσελγέστερον ἢ κατ' ἄνδρα, καὶ οὗτος ἀπαραίτητον ὑφέξει δίκην, κἂν μὴ εὑρεθείη, ἡ τὸν κυκεώνα πίνουσα. Εἰ δὲ ἡ μὲν γυνὴ σεμνῶς καὶ σωφρόνως καὶ κοσμίως βαδίζοι, ἰδὼν δέ τις τρωθῇ, οὐδὲν παρὰ τὴν ὁραθεῖσαν, ἀλλὰ παρὰ τὸν τρωθέντα. Εἰ δ' ὁ μὲν ἀνὴρ σεμνοπρεπῶς καὶ ἁρμοδίως βαδίζοι, ἰδοῦσα δέ τις πρωτ θείη, οὐδὲν παρὰ τὸν ἄνδρα, ἀλλὰ παρὰ τὴν τρωτ θεῖσαν. Εἰ δὲ μὴ φαίη τις ταῦθ' οὕτως ἔχειν, συγχύσεως πάντα πληρώσει· καὶ τὴν Σάρραν καὶ τὸν Ἰωσήφ, καὶ τὴν Σουσάναν γράψεται· διότι ἄλλο: θεασάμενοι ετρώθησαν. Ἡ μὲν γὰρ τὸν Φαραώ, ὁ δὲ τὴν δέσποιναν, ἡ δὲ τὴν ξυνωρίδα τῶν ἀκολάστων Εκείνων εἷλεν. Εἰ δὲ ἐκεῖνοι [κατὰ παράλειψιν οἱ άθρόον τρωθέντες, ] οὐ μόνον μέμψεως ἐκτὸς τυγχάνουσιν, ἀλλὰ καὶ ἐπαίνου παντὸς κρείττους εἰσὶν, οἷς ἐκεῖνοι ἀπολύονται τῆς αἰτίας, τούτοις καὶ ὁ κατὰ τῶν μὴ θηρώντων μὲν, τιτρωσκόντων δὲ, δια · γράφεται λόγος. tur: ac proinde is qui dedita opera vulnus intulit, εκουσίως τρώσαντα, πάντως κολάζεσθαι· τὸν δ᾽ ἀκου omnino puniatur; qui autem haud voluntarie occiderit, veniam obtineat. Quemadmodum. enim si quis, accepto gladio, vias circumeat, ut aliquem obtruncet, eum autem minime nactus, infecto negotio redeat, non propterea homicidii crimen effugit (siquidem ex conatu, animique intentione, non ex eventu, talis esse judicatur); eodem modo mulier quoque ornandi corporis nimium studiosa, atque ob eam causam in forum se conferens, aut per fenestras prospiciens, ut juvenes irretiat, etiamsi a conatu suo excidat, tamen, perinde ac si cos irretiisset, condemnatur. ld enim omne, quod in ipsius potestate erat, effecit, ut quæ et venenum miscuerit, et retia expanderit, et laqueos omni studio ac diligentia statuerit. Quod si vir item ob eamdem causam, lascivius quam virumn deceat, se ornarit, ipse quoque acerbissimas pœnas omnino pendet, tametsi etiam nulla reperiatur, quæ poculum bibal. Αt vero si mulier graviter et pudice atque honeste incedat, eam autem conspicatus quispiam vulneretur, hoc non mulieri conspectæ, sed ei qui vulneratus est, assignari debet. 253 Eodemque modo si vir gravibus et concinnis gressibus incedat, ac mulier quædam eo conspecto saucietur, id non viri, sed ejus quæ sauciata est, culpa contingit. Quod si quis hæc ita se habere neget, is perturbatione atque confusione omnia implebit, atque et Saram et Josephun, et Susannam in crimen vocabit, propterea quod alii, his conspectis, vulnerati sunt. Illa enim Pharaonem, alter dominam, postrema illud impudicorum hominum par cepit. Quod si illi non modo ab omni reprehensionis nota immunes sunt, verum etiam laudem omnem excedunt, profecto qua ratione ipsi culpa liberantur, eadem quoque oratio ea, quæ ´eos incessit, qui, cum nihil minus captent, aliquem vulnerant, refutatur. δόντα τὸν φίλον διὰ τὴν περιττήν περὶ τὸ σῶμα συμπάθειαν· ὥσπερ ἐπ' ἄλλου, καὶ ἀποτυχίας γενομένης, την προαίρεσιν ὅμως ὁ θεὸς ἀπεδέξατο. Πάλιν γὰρ ἄλλων δύο τινῶν λῃσταῖς περιπεσόντων, καὶ τοῦ ἑτέρου κρατηθέντος ὑπὸ τῶν λῃστῶν, ὁ ἕτερος, ρίψας ὡς κατὰ λῃστοῦ τὸ ἀκόντιον, ἐκείνου μὲν διήμαρτεν, ἔβαλε δὲ τὸν φίλον, καὶ ἀνεῖλε. Καὶ ἐλθὼν εἰς τὸ μαντείον, οὐκ ἐτόλμησεν εἰσελθεῖν, ὡς ἀκάθαρτος τῷ φόνῳ τοῦ φίλου· καὶ ὁ θεὸς ἐξεφώνησε πρὸς αὐτὸν τάδε τὰ ἔπη· Εκτεινας σὸν ἑταῖρον ἀμύνων· οὗ σε μιαίνει Δἶμα φόνου· σὺ πέλεις καθαρώτερος ἢ πάρος ἦσθα. Εἰ γοῦν ἀπὸ τοῦ φίνου τοῦ φίλου οὐ μόνον οὐκ ἐμου λύνθη, ἀλλὰ καὶ καθαρώτερος γέγονεν ἤπερ ἦν πρότερον, διὰ τὴν ὀρθὴν προαίρεσιν, δῆλον, ὅτι οὐκ ἐν τῇ πράξει, ἀλλ᾽ ἐν τῇ προαιρέσει τῶν ἀνθρώπων τὸ κατορθοῦν ἐστι καὶ ἁμαρτάνειν. Sequitur horum Latina interpretatio. Probatur hoc etiam inde, quod deus expulerit ex templo hominem, qui amico, cum interfceretur, suppetias non tulisset. Nam cum duo quidam iter Delphos instituissent, in latrones inciderunt. Horum altero ab ipsis interempto, alter, qui vel fuga sibi consuluerat, vel non serio sed perfunctorie openi amico periclitanti tulerat, oraculi locum ingressus rst. At deus illum repulit his verbis: Proripe te ex templo, quoniam pollutus: amico Suppetias astans moribundo ferre negasti. Et constabat quidem, non potuisse eum, at maxime voluisset, ullo pacto amicum morti eripere. Attamen oportebat una periclitari atque etiam commori amico, si hoc quoque auxilianiem perpeti necesse foret. Hujus igitur animi et propositi intuitu deus impurum illum judicavit ac pronuntiavit ut, qui amicum ob nimium sui ipsius et corporis sui amorem prodidisset. Quemadmodum contra in alio quodam idem numen amplexum est voluntatem, quamvis illa optatis excidisset. Cum enim alii duo iterum in latrones incidissent, et alter horum a latronibus superatus comprehensusque esset: alter projecta hasta, qua latronem ferire destinarat, ab illo aberravit, et amicum suum percussit ac peremit. Itaque cum ad oraculi locum pervenisset, ingredi cum non est ausus, quippe qui se amici cæde pollutum esse crederet. At deus illum talibus acclamavit versibus: Defendens quoniam tua dextra peremit amicum, Ne metuas: minime es pollutus sanguine cædis: Quin etiam multo es quam purior ante fuisti. Si igitur hic ab amici cæde tantuin abest at pallutus fuerit, ut etiam mundior, quam antea fueral, evaserit, ob recta scilicet voluntatis propositum ac studium, hinc manifestum est, tam benelacta quam maleficia non in actione sive opere, sed in auimio et voluntate cujusque esse posita. › Ritt.

EPISTOLARUM LIB. M. - Σ. - ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Ὅτι χρὴ τοὺς ἱερεῖς παντοίαις κομᾷν ἀρεταῖς, καὶ ἀνδρείους εἶναι εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας κινδύνους. Τοὺς τὸν τῆς ἱερωσύνης τιμαλφέστατον στέφανον περικειμένους ἀρεταῖς μᾶλλον ἢ χρήματι δίκαιόν ἐστι κομᾷν, καὶ ἡδονὴν πρέπουσαν ἡγεῖσθαι τὴν σωρρυσύνην, μήτε γαστρί, μήτε τοῖς μετά γαστέρα είκοντας πάθεσιν. Οὐ γὰρ χορηγὸν τὴν ἐξουσίαν τῶν ἐπιθυμιών χρὴ νομίζειν, ἀλλὰ τὴν καρτερίαν ἐξουσίαν ἡγεῖσθαι. Εἰ δὲ καὶ ὑπὲρ ἀρετῆς ἢ εὐσεβείας κίνδυνος προχέοιτο, μὴ φεύγειν τὸν θάνατον Γέλωτα γὰρ ἂν ἀποδειλιάσαντες οφλήσοιεν, εἰ μὴ ἄσμενος ἐκεῖσε ἴοιεν, οἱ ἀφικομένοις ἐλπίς ἐστιν, οὗ διὰ βίου ήρων τυχεῖν, ἥρων δὲ θείας συνουσίας. Bergerent, quo cum pervenerint, spes est fore, ut Potiantur. Divinam autem societatem expetebant. Σ.Α. - ΣΕΡΗΝΑ ΤΡΙΒΟΥΝΟ ΝΟΤΑΡΙΟ. Ἡ μὲν ἀληθὴς εὐγένεια ἀπὸ τρόπων χρηστών συνίστασθαι πέφυκε, καὶ τὸ βέβαιον ἀξίωμα ἀπὸ ἀρετῆς προσγίνεται. Εἰ δέ τις μήτε ἐκ προγόνων λαμπρών φύς, μήτε ὑπὸ τρόπων ὀρθῶν κοσμούμενος, ἀξίωμα ἑαυτῷ ἀγοράσειεν, ὅπερ εὐνοῦχοι πιπράσκουσι καὶ βασιλέων ἴσως οὐδ᾽ εὐγενῶν χαρίζονται χείρες οὗτος οὐκ ἂν εἴη δίκαιος σεμνύνεσθαι. Εἰ δὲ μὴ μόνον ἐναβρύνοιτο, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἔχοντας τὸ τῆς ἀρετῆς ὑπέρλαμπρον ἀξίωμα διαπτύει· οὗτος οὐ μό νον ἑαυτὸν, ἀλλὰ καὶ τοὺς προγόνους ἅτε ἀσήμους καὶ ἀφανεῖς κωμῳδεῖσθαι παρασκευάζει. Οὐκοῦν ἵνα μηδὲν τοιοῦτο πάθοις, γνῶθι σαυτόν. Σ.Β. ΗΣΑΙΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ. Οι φημι χρῆναι τοὺς, ὥσπερ σὺ, ἐξ ἀφανῶν καὶ ἀσήμων γονέων, ἀλλ' οὐδὲ τοὺς ἐκ λαμπρῶν καὶ περιφανῶν φύντας, εἰς τοσαύτην ἀλαζονείαν ἐλαύ γειν, καὶ τοὺς τῆς φύσεως ὑπερβαίνειν ὄρους. Ιν' οὖν μὴ ὑπερόρια πταίσας, ὑπερορίους απαιτηθείης δίκας, ταῖς τῆς μετριοφροσύνης ηνίαις τὴν τῆς ἀλαζονείας ἀναπειράζειν σπούδαζε μανίαν, καὶ ρύθμιζε εαυτόν, πρὸς τὸ πρέπον ἀνδρὶ ἐπιεικεῖ σχῆμα, καὶ μήτε δι' ὀφθαλμῶν, μήτε δι' οφρύων, μήτε δια γλώτ της, μήτε διὰ βαδίσματος ίχνος [ἐσ]τι τῆς τοιαύτης ἐμφαινέσθω νόσου. EPIST. CCXCII. CCXC. -- THEODOSIO PRESBYTERO. Oportere sacerdotes omnigenis virtutibus ornalos esse, et fortes in periculis pro pietate se præstare. Qui pretiosissima sacerdotii corona redimiti sunt, virtutibus potiusquam pecuniis et opibus aDuere debent, et voluptatem instituto suo congruentem existimare temperantiam, ao non ventri, nec iis, qui ventrem sequi solent, affectibus cedere. Neque enim potestatem in cupiditatum subministratione, sed in patientia et laborum tolerantia sitam esse arbitrari convenit. Quod si prò veritate quoque aut pietate periculum proponatur, eos mortem fugere minime par est: risum enim sui exci - tarent, si metu frangerentur, ac non libenter eo ea re, quem peromnem vila cursum expetebant, CCXCI.—SERENO TRIBUNO NOTARIO. Vera nobilitas a probis moribus conflari nata est, ac firma et stabilis dignitas virtute comparatur. Quod si quis nec a splendidis majoribus ortum trahens: nec morum probitate ornatus dignitatem, quam spadones vendunt, atque imperatorum, ne nobilium quidem fortasse, manus largiuntur, pecunia sibi comparet, haud est, quamobrem ille merito glorietur. Quod si non modo glorietur, sed etiamn eos, qui splendidissima virtutis dignitate præditi sunt, contemnat, ac nihilo putet, hic ut non tantum ipse, sed etiam majores sui, velut obscuri alquo ignobiles, traducantur, efficit. Quamobrem ue quidl Cejusmodi tibi accidat, fao teipsum noscas. CCXCII.-ISAIÆ MILITI. Nego oportere, non eos duntaxat, qui instar tui obscuris et ignobilibus parentibus nati sunt, verum eos quoque, qui ab illustribus et splendidis ortum traxerunt, in tantam arrogantiam prorumpere, 254, ac natura terminos transilire. Quamobrem, ne præter modum peccans, immodicis etiam pœnis multeris, arrogantiæ furorem modestia freno reprimere stude: teque ad speciem probo atque honesto viro congruentem compone illudque cura ut, nec per oculos, nec per supercilia, nec per linguam, nec per incessum ullum hujusmodi morbi vestigium-in te appareat. Vide ad hanc rem elegantissimam D. Augustiui ep. 180, ad Honoratum, cui junge cap. 30 Vila Augustini. Πιττ. 'Αξίωμα εαυτῷ ἀγοράσειεν όπερ εὐνοῦχοι πιπράσκουσι. Εunuchi, quorum maxima fuit in aulis plerorumque veterum impp. Romanorum potentis, dignitates (sape etiam fumos) vendere solebant, ut non est obscurum bistorias inapp. Romanorum legenti. Ex quibus nunc ista succurrebant quæ ad banc rem adnotarein. El. Lamprid. in Alexandro Severo, prope finem: Eunuchos nec in consiliis nec in ministeriis babuit, qui soli principes perdunt, dum sos more gentium aut regum Persarum volunt vivero: qui a populo etiam amicissimum principem semovent: qui internuntii sunt, aliud quam respondetur, saepe referentes, claudentes principem suum, et agentes omnia ne quid sciat; qui cum empti sint et pravi fuerint, quid tandem possunt boni sapere. Et multo ante idein scriptor, cum diceret, (Alexander Severus) nolle ab aulicis suas vendi dispositiones, quod factum fuerat sub Heliogabalo, cum ab eunuchis omnia venderentur: quod genus hominum idcirco secreta omnia in aula nosse cupiunt, ut soli aliquid scire videantur, et habeant unde vek gratiam vel pecuniam requirant. Idem Lampridius Heliogabalum imperatorein mancipium eunuchorum fuisse scribit. Vide et Claudianum, et ipsum Isido rum lib. 1, ep. 36. LD.

THEOGNOSTO PRESBYTERO. Discile bonum facere'. Quoniam plerique sermonibus philosophantes, operibus coarguuntur (divina enim oracula in medio hominum cœtu decantantes, clam ea, quæ nefas est, faciunt), idcirco dictum est: • Discite bene facere.» Siquidem probe loqui, probo opere remolo, non modo vanum quiddam et inane esse cernitur, verun etiam, et segnibus ac languidis risum, et gravioribus molestiam parit. CCXCIV.-EUTONIO DIACONO. De mutatione et restitutione in regnum Nabuchodonoseri. Si Babylonio regi, qui tot crimina perpetrarat, et natura terminos excesserat, stultaque cogitatione Η parem se Deo esse sibi finxerat, calamitatis terminus fuit summi numinis agnitio (posteaquam enim naturam suam agnovit, atque incomparabilem colestis Regis praecellentiam confessus est, imperium suum recuperavit); quonam pacto temere nobis, ac non utilitatis cufusdam causa, supplicia inferri existimas? CCXCV.-MARTINIANO, MARONI, ZOSIMO EUSTATHIO. ΣΙΓ'. - ΘΕΟΓΝΩΣΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Máðstɛ nulór zoleïr. Ἐπειδὴ πολλοὶ λόγοις φιλοσοφοῦντες, τοῖς ἔργοις ἐλέγχονται (τοὺς γὰρ θείους χρησμοὺς ἐν μέσῳ περιάδοντες, λάθρα & μὴ θέμις πράττουσι)· διὰ τοῦτο εἴρηται· «Μάθετε καλὸν ποιεῖν.» Τὸ γὰρ εὖ λέγειν, τοῦ ὀρθῶς πράττειν ἀπόντος, οὐ μόνον μάταιόν τι φαίνεται καὶ κενόν, ἀλλὰ καὶ γέλωτα μὲν τίκτει τοῖς βαθύμοις, ἔχλησιν δὲ τοῖς σεμνοτέροις. ΣΗΔ'. ΕΙΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Περὶ τῆς ἀλλοιώσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τοῦ Ναβουχοδονόσωρ. Εἰ τῷ Βαβυλωνίῳ, τοσαῦτα πταίσαντι, καὶ τοὺς δρους τῆς φύσεως ὑπερβάντι, καὶ ἰσοθείαν παραλό γως φαντασθέντι, όρος ἦν της συμφορᾶς, ἡ τοῦ κρείτ τονος ἐπίγνωσις (μετὰ γὰρ τὸ ἐπιγνῶναι τὴν οἰκείαν φύσιν, καὶ τοῦ τῶν οὐρανῶν Βασιλέως ὁμολογήσαι τὴν ἀσύγκριτον ὑπεροχήν τῆς οἰκείας επελάβετο ἀρχῆς)· πῶς σὺ νομίζεις ἁπλῶς, καὶ οὐκ ἐπὶ κέρδει τινὰ ἐπιφέρεσθαι ἡμῖν τὰς κολάσεις; Σ.Ε. - ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ, ΜΑΡΩΝΙ, ΖΩΣΙΜΟ, ΕΥΣΤΑΘΙΑ. Οκνεῖ μέν μοι γράφειν ὁ κάλαμος, ἅπερ οὐδὲ μα δεῖν ἐβουλόμην. Ἐπειδὴ δὲ χρὴ καὶ τοὺς εἰς ἀκροτά την κακίαν εληλακότας ἀνακαλεῖσθαι, γράφω, ὅπως παύσησθε, ὧν ἐγὼ μὲν οὐκ ἂν εἴποιμι, διὰ τὸ μὴ μολῦναι τὴν γλῶτταν. Αὐτοὶ δ᾽ οὐκ οἶδ' ὅπως δια Refugit mihi quidem calamus ea scribere quæ nec scire vellem. Quoniam autem eos quoque, qui ad extremum improbitatis gradum processerunt, ad meliorem mentem revocare oportet, idcirco scribo, ac moneo, ut ea perpetrare desinatis, quæ ipse, ne linguam commaeulem, dicere nolo. Vos autem, πράττεσθαι τολμάτε. haud scio quonam pacto facere minime dubitatis. Σα". - ΕΥΣΤΑΘΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ καὶ ἡ ἀπροσδόκητος ευπραγία υβριστὴν ἀπὸ ετέλεσε Ζώσιμον, ώς γέγραφας, τὸν πρεσβύτερον ειώθασι γὰρ ἄνθρωποι, οἷς ἀδόκητος μάλιστα εύ ημερία ἐπιπίπτει, εἰς δέριν χωρεῖν)· ἀλλὰ σὺ φιλοσόφει. Οὕτω γὰρ κἀκεῖνον ἀμύνασθαι δυνήσῃ· οὐδὲν γὰρ οὕτω κολάζει τοὺς ὑβριστάς, ὡς ἡ τῶν ὑβριζομένων ἀνεξικακία· καὶ ἀρίστην ψήφον παρὰ πάσιν ἀποίσῃ, καὶ τὰ λεγόμενα ψευδῆ ἐπιδείξεις. Τὸ γὰρ ἀγανακτεῖν καὶ δυσχεραίνειν, τοῦ ἀληθεῖς εἶναι τὰς ύβρεις· τὸ δὲ καταγελῶν αὐτῶν, τοῦ μηδὲν συνει δέναι πονηρὸν, ἀπόδειξίς ἐστιν ἐναργεστάτη. CCXCVI. EUSTATHIO PRESBYTERO. Quamvis inopinata prosperitas insolentem, ut scribis, Zosimum reddiderit (solent enim homines, quibus præter omnem exspectationem prosperitas quædam accidit, in insolentiam ac petulantiam lali): at tu tamen patientem ac philosophicum amimum præsta. Sic enim et ipsum ulcisci poteris (nihil quippe contuneliosos homines tam excru ciat, quam eorum, quibus contumelia infertur, patentia ) et optimum apud omnes calculum feres, et ea, quae de te commemorantur, falsa esse demonstrabis. Nam qui indignatur et excandescit, hoc ipso veras esse contumelias oftendit; 255 qui autem eas irridet, ac pro nihilo ducit, perspicuum argumentum præbet, se nullius sceleris sibi conscium esse. CCXCVII. EIDEM. Accepi a quibusdam viris, quibus hostili oðið mendacium est, veritas autem in lingua habitat, te, cum tibi a Zosime contumelia inferuntur, tum quidem patientiam adhibere, post ausem ipsum tra- 'Isa. 1, 17. ΣΕΖ'. - ΤΟ ΑΥΤΟ. Επυθόμην παρ' ἀνδρῶν, οἷς τὸ μὲν ψευδός ἐστι πολέμιον, ἡ δ' ἀλήθεια ἐπὶ γλώσσης οἰκεῖ, ὡς ὑβρι ζόμενος μὲν παρὰ Ζωσίμου, φιλοσοφεῖς μὲν παραχρήμα, μετὰ δὲ ταῦτα αὐτὸν ἐκπομπεύεις, παρά Ed. Paris. γέλωτα μὲν τίχτει τοῖς σεμνοτέ Locus restituiur ex codd. Vat. 649 ει Αιι. ap. Possinum. EDIT. PATR. Edit. Paris., καὶ τῶν οὐρανῶν βασιλέως όμολογῆσαι τὸν ἀσύγκριτον. Εmend. ex codd. Vatic. 660 et Alt. ID.

EPISTOLARUM LIB. II. —EPIST. CCXCIX. πάσι διαβάλλων, ὡς οἰκίτης ὧν καὶ ἐξ οἰκετῶν φύς, ducere, atque eo nomiue criminari, quod cum ipse τοὺς καὶ εὐλαβείᾳ καὶ εὐγενείᾳ κεκοσμημένους λοι δορεί. Είθ' ὅτι καὶ μνημονεύεις ἐκείνων τῶν παρὰ τῶν ἀρχαίων περὶ τῶν τοιούτων εἰρημένων. Αφόρη τος γὰρ ἐστιν εὐπραγῶν μαστιγίας καὶ ὅτι τὸ εὖ πράττειν παρὰ τὴν ἀξίαν, ἀφορμὴ τοῦ κακῶς φρο νεῖν τοῖς ἀνοήτοις γίνεται Καὶ λίαν θαυμάζω, πῶς ὅταν μὲν ἡ πυρὰ τοῦ θυμοῦ κορυφοῦται, κρα ταῖς τῆς ὀργῆς· ὅτε δὲ δοκεῖ λήγειν, ἡττᾶσαι. Το μὲν γὰρ ἐξ ἀρχῆς ὀργισθῆναι τὸν μὴ πάνυ φιλοσο φεῖν ἐσπουδακότα, οὐκ ἀπεικός· τὸ δὲ μετὰ τὸ λῆς ξας ἢ καὶ σβεσθῆναι τὴν πυράν, ἀνάπτειν ἑαυτῷ τὴν κάμινον, ἀπεικός. Εἰ δ' ἡ μνήμη τῶν λεχθέντων ἀνάπτει τὸ πῦρ, τὸ πεφιλεσοφηκέναι σε μᾶλλον εὐτ φραινέτω, καὶ ἐν γαλήνῃ διατηρείτω. Οὐ γὰρ τί ἐκείνῳ πρέπει ἀκοῦσαι, ἀλλὰ τί σοὶ πρέπει εἰπεῖν, λογίσασθαι δίκαιος ἂν εἴης. Μὴ τοίνυν ἐκείνῳ φιλο νειπῶν σαυτὸν καθύβριζε, μηδὲ τὸν βίον ἐκείνου ἐχκωμωδῶν, τὴν σαυτοῦ γλώτταν μολύνεσθαι παρασκεύαζε, ἀλλ᾽ εἰς τέλος φιλοσόφει. Τούτο γάρ σοι μυρίον κλέος γεννήσει. servus sit, atque a servis genus duxerit, cos tamen, qui pietate ac nobilitate insignes et ornati sunt, convitiis afficiat. Deinde etiam ea commemorare, quæ de hujusmodi hominibus a priscis viris dieła sunt, nimirum intolerabilem esse servum prosperis rerum successibus utentem, et immeritam felicitatem vecordibus ac stolidis male sentiendi occasionem præbere. Ac vehementer miror, qui flat, ut cum furoris rogus in altum attollitur, iram imperio teneas: cum autem sopiri videtur, ipso supereris. Nam quod initio irascatur, qui palientiam præstare non admodum studuit, haud mirum atque absurdum est. At post sopitum, aut etiam exstinctum incendium, fornacem sibi ipsi accendere, præposterum sane atque inconcinnum fuerit. Quod si eorum, quæ ille dixerit, recordatio ignem excitat, fac patientia ea quam præstiuisti, magis te oblectat, atque in tranquillitate conservet. Non enim quidillum audire, sed quid te loqui decoat cum animo tuo reputare debes Quocirca noli committere, ut, dum cum eo rixaris, tibi ipsi contumeliæ notam inuras, ac dum ipsius vitam traducis, lingua tuacontaminetur; verum ad extremum usque philosophare. Hoc enim tibi infinitam gloriam allaturum. est ΣΗ. - ΖΩΣΙΜΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. CCXCVIH.· ZOSIO PRESBYTERO. Magno animi dolore afficior, te cum ad pessima. quam] acute cernas, ad virtutem caligare: et cum teterrimorum scelerum amans et studiosus sis, noΛίαν ἀλγῶ τὴν ψυχήν, ὅτι ὀξὺ πρὸς τὰ χείριστα ὁρῶν, τυφλώττεις πρὸς τὴν ἀρετὴν, καὶ ὅτι ὑπερορίων πταισμάτων ἐραστής ων, ἔτι καινοτέρων αδικη μάτων ἀνεφάνης εὑρετής. Εἰ τοίνυν καμὲ λύπης, καὶ vorum adhuc criminum inventorem exstitisse. (00σαυτὸν δίκης ἐλευθερώσαι βούλει, θάττον μεταβαλού, εὖ εἰδὼς, ὅτι ὃς ἂν ἀμύητος καὶ ἀτέλεστος ἀρετῆς ἐντεῦθεν ἀπάρῃ, ἐν πυρὶ κείσεται· ὁ δὲ τετελεσμένος τε καὶ κεκαθαρισμένος ἐκεῖσε ἀφικόμενος, μετά τῶν θείων δυνάμεων χορεύσει. Σηθ. ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. *Οτι τῶν θείων Γραφῶν ἡ ἀνάγνωσις, καὶ τοῖς ἑστῶσι, καὶ τοῖς πεσοῦσι, καὶ πᾶσιν ἁπλῶς ἐστιν ὠφέλιμος, ἑκάστῳ χρησμωδούσα. Αἱ ἱεραὶ Γραφαι, οὐ πλαγίαν καὶ ἀμφίβολον, ἀλλ᾽ ὀρθὴν καὶ λαμπρὶν, καὶ ἀραρυίαν, ασάλευτόν τε καὶ ἀπαρέγκλιτον, οἴονται δεῖν ἐγκεῖσθαι πᾶσιν ἀνθρώτοῖς τὴν περὶ τοῦ Θεοῦ πίστιν. Κινδυνεύουσι μὲν ἀγαθὴν ἐλπίδα ὑπισχνούμεναι, εὖ πράττουσι δὲ θάρσος ὀρέγουσαι· καὶ δυσπραγοῦσι μὲν παραμυθίαν προτεινόμεναι, πλημμελοῦσι δὲ φόβον επανατεινόμεναι· ἵνα μὴ μόνον ἄχρις ονόματος νοοῦντες πᾶσαν ἔννοιαν χρηστὴν ἐξαμβλώσωσιν, ἀλλὰ ποιητὴν καὶ ἄρχοντα, καὶ ἔφορον καὶ προνοητήν, καὶ κηδε‐ μόνα· ἀμειβόμενον μὲν τοὺς ἀγαθούς, ἀμυνόμενον circa si et me mœrore, et te cruciatu liberare vis, ratione vitæ statum commuta, illud pro certo habens, quod qui virtutis sacris minime initiatus. hinc excesserit, in flammis jacebit: qui autem omnibus virtutum numeris perfectus ac purgatus ad alterum ævum venerit, una cum divinis ac cœlestibus virtutibus choros aget. CCXCIX. THEODOSIO SCHOLASTICO. Divinarum Scripturarum lectionem. cum stantibus, tum lapsis, et, ut verbo dicatur, omnibus esse utie lem, cam unicuique res divinas revelet. Sacrosanctæ Scripturæ non obliquam et dubiam, sed rectam et luculentam, atque inconcussam. mis. nimeque vacillantem de Deo fidem in omnium hom minum animis insitam esse oportere censent, 256 periclitantibus latam spem ostendentes ac felicem exitum pollicentes, prospere agentibus fduciam porrigentes, calamitosis solation proponentes, ac denique peccantibus metum intentantes, ut non nomine tenus ipsum considerantes, probam omnem. notionem velut per abortum egerant, verum et effeclorem, et imperatorem, et inspectorem, et procu Αφόρητος γὰρ ἐστιν εὐπραγών μαστιγίας. Si demas γάρ, iambicus erit senarius, et vetus quidemn, laudatus etiam Dioni lib. Lvul, Hidor. Rive. Τὸ εὖ πράττειν... τοῖς ἀνοήτοις γίνεται. Sententia Demosthenica Olynth. 1. ID. Pro νοοῦντες cod. Vat. 649 leg. νοσούντες. Poss. Non quid illum audire etc. Sententia Terentiana, qua et alibi usus est Isidorus. Chrysostomus: Οὐ γὰρ ἐσκόπει ὁ Δαβίδ, τί παθεῖν ἐκεῖνος άξιος ἦν, ἀλλ' ἐσκόπει, τί καὶ ποιῆσαι καὶ εἰπεῖν τί αὐτῷ πρέπον ἦν. Ει mox: Οὐ γὰρ τί παθεῖν δίκαιός ἐστιν οὗτος ὁρῶ νῦν, ἀλλὰ τί ποιῆσαί μοι προσήκεν. Αιττ,.

ἐνδοξότατος περὶ Θεοῦ λόγος, φύγωσι μὲν κακίαν, ἔλωνται δὲ ἀρετήν. Ἡ δὲ περὶ τῆς οὐσίας αὐτοῦ βάσανος, οὔτ᾽ ἀναγκαία, οὔτ' ἐφικτὴ ἀνθρώποις. Εἰδέναι γὰρ χρὴ καὶ πιστεύειν, ὅτι ἔστι Θεὸς, οὐ τὸ τί ἐστι πολυπραγμονεῖν. 'Αφέμενοι τοίνυν τοῦ περὶ τῆς οὔτ σίας λόγου ὡς ἀνεφίκτου, καὶ μηδαμῶς ἀλωσίμου, ἀλλὰ πᾶσαν βάσανον ὑπερνηχομένου, τὸν βίον ἑαυ τῶν καὶ τὸν τρόπον ῥυθμίσωμεν, ὡς λόγον πάντως ἀποδώσοντες. ratorem ae moderatoren, probos quidem viros δὲ τοὺς πονηρούς (οὗτος γὰρ ὁ κυριώτατος καὶ remunerantem, de improbis autem supplicium sumentem esse credentes (nam hæc demum exactissima de Deo doctrina est), vitium fugiant, ac viro tutem amplectantur. At vero ipsius essentiam explorare, nec necessarium est, nec in humani ingenii captum cadit. Sciendum enim ae credendum est Deum esse: non autem quid sit, curiose investigandum. Quocirca missa facta de ipsius essentia disputatione, ut quæ nullo modo percipi atque comprehendi queat, verum omnem explorationem et investigationem superet, vitam nostram et mores componamus, ut qui omnino rationem reddituri simus CCC. - EIDEM. Τ. - ΤΟ ΑΥΤΟ. In illud Joannis Epistola: «Videle ne perdalis quæ Τῆς Ἰωάννου Επιστολῆς, εἰς τὸ γεγραμμένον, fecistis B.» • Βλέπετε μὴ ἀπολέσητε & ειργάσασθε. Πᾶν μὲν ἔργον λάμπει μελέτη θεραπευθέν (τὸ γὰρ μὴ ὑπὸ μελέτης συγκροτούμενον, ῥᾳδίως σβέννυ ται)· μάλιστα δ' ἡ ἀρετὴ, καθ' ἡμέραν ἀσκήσει θε ραπεύεσθαι ὀφείλει. Μη γεωργουμένη γάρ, φυλλοβ ῥοεῖ, καὶ τὸν καρπὸν ἀπόλλυσι. Καὶ τοῦτ' ἔστιν ἄρα, δ ἐθέλησας μαθεῖν, «Βλέπετε μὴ ἀπολέσητε & εἰργάσασθε. › Ἡ μὲν γὰρ ῥᾳθυμία τους προγεγενημένους πόνους, κἂν λαμπροὶ εἶεν, σβέσει· ἡ δὲ σπουδή, καὶ τὴν προγεγενημένην ῥαθυμίαν ἀφανίσει quoque desidiam et socordiam aboleCum opus omne lucet, si studio et meditatione excultum sit (nam quod studio et exercitatione minime compingitur, facile exstinguitur): tum virtus potissimum quotidiana exercitatione colenda est. Nisi enim excolatur, defluit, ac fructum amitLit. Quo etiam illud scilicet spectat, quod mibi explicandum proposuisti, Videte ne perdatis quæ operati estis. › Languor enim atque inertia labores ante susceptos, quantumvis clari et illustres sint, exstinguet studium bit. autem ac diligentia præcedentem ΤΩΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΣΙΔΩΡΟΥ ΤΟΥ ΠΗΛΟΥΣΙΩΤΟΥ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΒΙΒΛΙΟΝ Γ. EPISTOLARUM LIBER TERTIUS. Si nec gehennæ, nec cœlestis regni cura ulla te afficit, id saltem te operam dare æquum fuerit, ut præsentis vitæ dicteria propulses. II. - MARONI. Non dubium, sed clarum atque cognitum, et * II Joan., 8. Α'. - ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ οὔτε γεέννης, οὔτε βασιλείας σοι λόγος οὐδεὶς, ἀλλὰ γε κἂν τὰς παρούσας δίκαιος ἂν εἴης αποτρί ψασθαι κωμωδίας. Β. ΜΑΡΩΝΙ. Οὐκ ἀμφίδοξον, ἀλλ' ἔνδοξον όντα, και γνώριμον, Ed. Paris., ἀμειβόμενον δὲ τούς που. Gorr. ex codd. Vat. 649 et Alt. Edit. Patr. Confer ep. 96 libri uit, et ep. 89 libri v, et elegans dictum Anacleti ep. 1: • Sicut artium in suo quoque opere invenitur mater instantia, Ka noverca eruditionis est negligentia. › Refertur iıı can. 6, Nihil, distinct. 38. RITT.

EPISTOLARUM LIB III. EPIST. V. καὶ ἀληθῆ, καὶ παρὰ πάντων τῶν σοφῶν καὶ τῶν verum, ab omnibusque viris eruditis, et sacris ἱερῶν Γραφῶν ὁμολογούμενον, καὶ πάντως ἐσόμενον τῆς κρίσεως λόγον, ἐν στέρνοις δίκαιος ἂν εἴης ἔχειν, καὶ παύσασθαι ὧν κρίσιν μὴ εἶναι νομίζων πράττεις, ἵνα καὶ σαυτὸν κολάσεως, καὶ τοὺς ὁρῶντας σκανδά λου, καὶ ἡμᾶς λύπης, καὶ τοὺς ῥᾳθύμους ἀπογνώσεως ἀπαλλάξης. Γ. — ΑΜΜΩΝΙΟ. Εἰς τὸ, «Ὁ μὴ ὢν καθ' ἡμῶν, ὑπὲρ ἡμῶν ἐστιν. Ἐν καιρῷ πολέμου οὐ μόνον τὸν συντοξεύοντα, ἀλλὰ καὶ τὸν ἐν τοῖς ἐναντίοις μὲν τετάχθαι δο χοῦντα, μὴ κατατοξεύοντα δὲ, φίλον τρόπον τινὰ ἡγητέον. Διὸ καὶ ὁ θεῖος χρησμός βου· Ὁ μὴ ὢν καθ᾽ ὑμῶν, ὑπὲρ ὑμῶν ἐστιν.» Δ'. - ΕΝΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Καὶ ἔπεσε ἐπὶ τὴν γῆν ἀπὸ τῶν ἀστέρων, καὶ ἀπὸ τῆς δυνάμεως. Ἐπειδὴ καὶ τοὺς κομιδῇ προσέχοντας τῇ ἀναγνώσει τὸν νοῦν τοῦτο διέλαθεν, οὐκ ἂν σε αίτιασαίμην, ὡς μὴ ἀναγινώσκοντα· ἀλλὰ συντόμως φράσαιμι· Ωσπερ ὁ ᾿Απόστολος ἀστέρας καλεῖ τοὺς διὰ τῆς ἀρίστης πολιτείας τους θεωμένους φωτί ζοντας, γράφων· ε Ἐν οἷς ἐστε ὡς φωστήρες ἐν κα σμῳ·» οὕτω καὶ ὁ Δανιὴλ ἀστέρας καλεῖ τοὺς λαμπροὺς μὲν δι' εὐσέβειαν, ἀρίστους δὲ διὰ πολιτείαν. Φησί γάρ·. Καὶ ἔπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν ἀπὸ τῶν ἀστέρων καὶ ἀπὸ τῆς δυνάμεως· ν οὐχ ὡς τῶν άστρων πεπτωκότων, ὡς ᾠήθησάν τινες· ἄπαγε ἀλλ' ὡς Αντιόχου τοῦ Ἐπιφανούς (περὶ γὰρ αὐτοῦ ἦν τῷ ἀγγέλῳ ὁ λόγος) ὑπὸ τῶν Μακκαβαίων λαμπρῶς ἡττηθέντος, καὶ τῆς Ἰουδαϊκῆς ἀρχῆς ἐκπεπτωκότος. Οὐ γὰρ εἶπεν· Οἱ ἀστέρες ἔπεσαν· ἀλλ' ἐκεῖνος ὑπὸ τῶν ἀστέρων λαμπρῶς ἀγωνισαμένων πέπτωκε, τουτέστιν ηττήθη. Εἰ δέ τις τὸ ἔπεσεν, ἐπάταξεν ἐκλάβοι· καὶ οὕτως γὰρ πολλάκις λέγεται, ὡς τὸ ο Επαισεν, ἀντὶ τοῦ ἐπάταξε, ε καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ Ιάσαντο, τῆς δευτέρας συλλαβῆς [διὰ] διφθόγγου γραφομένης, δύναται λέγειν, ὅτι ἐπάταξε τοὺς ἑπτὰ ἀδελφοὺς καὶ τὴν μητέρα, Ἐλεάζαρόν τε τὸν ἱερέα, λαμπρὰν καὶ ἀστράπτουσαν πολιτείαν επιδειξαμένους, καὶ καθάπερ ἀστέρας ἐν γῇ φανέντας. Μακκαβαίος γὰρ ἑρμηνεύεται, οἱονεὶ παρὰ Πέρσαις, κοίρανος, τουτέστι δεσπότης. Ἐν τοῖς καιροίς τοιγαροῦν ἐκείνοις, ἐν οἷς ἡ κατὰ τῶν εὐδοκιμωτάτων ἐκείνων ἀνδρῶν ἐτολμήθη τῷ ᾿Αντιόχῳ τραγῳδία, οἱ Μακκαβαίοι συστάντες, ἐξήλασαν ἐκεῖνον τῆς χώρας. Διὸ καὶ τοῖς βασανισθεῖσι τούνομα ἐξενίκησε. Maxκαβαῖοι γὰρ ἐκλήθησαν καὶ οἱ ἐν τοῖς Μακκαβαί κοῖς χρόνοις τὰ ἀνήκεστα ὑπομεμενηκότες, καὶ μὴ ἐξομοσάμενοι τους πατρώους νόμους. Ε. – ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον, παρὰ τοῦ Σωτῆρος περὶ τῆς Εκκλησίας, ότι «πύλαι άδου. Οὐχ ὡς μηδενὸς πολεμήσοντος, καὶ σβέσαι ἐπιScripturis confessum, atque omnino fuwrum extremi judicii dogma pectore conditum habere sane debebas, ab iisque abstinere, 257 quæ, dumjudicium minime fore existimas, committis, ut hae ratioue, et teipsum pona, et eos, qui te intuentur, offensione; et nos moerore, et languentes ac torpio dos desperatione liberes. ΠΙ. — ΑΜΜΟΝΙΟ. In illud: • Qui non est pro nobis, est contra nos. ' Bello grassante, non modo eum, qui sinial sagittaa mittit, sed etiam eum, qui quamvis ab hostium partibus stare videatur, tamen sagittas contra minime mittit, in amicorum numero quodammodo habere oportet. Quocirca etiam divinum oraculum clamat; ‹ Qni non est contra vos: pro vobis est. › IV.EUTONIO DIACONO. Et cecidit in terram a stellis, et a virtute 10 Quandoquidem eos etiam qui Scripturarum lectioni animum valde addictum habent hoc fugit, haud te accusabo, quasi in earum lectione minime verseris: verum breviter hoc dixerim, quod quemadmodum Apostolus stellas eos appellat, qui per optimam vivendi rationem spectantium 'animos illuminant, his verbis utens, • Inter quos estis ut luminaria in mundo *; › sic etiam Daniel stellas eos vocat, qui et pietate clari sunt, et vitam optime constituunt. Ait enim: • Et cecidit in terram a stellis, et a virtute. Non quod stellæ ceciderint, ut quidam opinati sunt, (absit!) sed quod Antiochus Epiphanes (nam de eo angelus sermonem habebat ) a Machabæis insigniter superatus sit, ac Judaico imperio exturbatus. Non enim dixit: Stellæ ceciderunt, veram ille a stellis præclare pugnantibus cecidit, hoc est, victus ac proligatus est. Quod si quis vocabulun istud έπεσεν, pro επάταξεν, id est, percussit, accipiat (nam hoc quoque sensu persæpe usurpatur, ut in hoc loco, «Επαισε,, id est, percussit, cet manus ejus sanaverunt, secunda videlicet syllaba per diph thongurh scripta, potest illud dici, quod septem fratres, ac matrem, et sacerdotem Eleazarum, qui præclaram ac fulgidam vitamn ostenderunt, atque siderum instar in terra exstiterunt, percusserit. Mau chabæus enim Persica lingua dominum sonal. Ea igitur tempestate, qua adversus clarissimos illos viros audacia præceps actus Antiochus hujusmodi tragoediam excitavit, Machabæi coacti copiis e regione propulerunt. Unde etiam iis qui tormentis excruciati sunt, nomen ob victoriam remansit. Machabæi enim illi quoque appellati sunt, qui Machabæorum temporibus horrendos et immanes cruciatus pertulerunt, nec paternas leges ejurarunt. › Matth. xtt, 30. 16 Dan. vult, 10. " Philipp 11, 15. V. EIDEM. In illud dictum a Salvatore de Ecclesia: quod Porta inferi 11 Non tanquam nemo Ecclesiæ bellum indicturus, 13 Matth. xvi, 18.

atque exstinguere adniturus esset 258; verum χειρήσοντος, ἀλλ' ὡς ἀντιστησομένων μὲν πολλῶν, quod malti quidem adversus eam pugnaturi, sed tamen vincendi ac profligandi essent, dictum est. ● Et portæ inferi non prævalebunt adversus eam, › eubaudi Ecclesiam. Sic quippe contigit. Oppugnata enim est, sed non oppressa. Verum iis ipsis, qui eam exstinguere tentaverunt, splendidior emicuit. Quid igitur miraris, si sancti etiam viri belle exagio tentur? Ex bellis onim præclariora tropæa, atque ornatiora spolia esse videntur. VI. — HERONI SCHOLASTICO. Cum Deus loquitur, aut aliquid promittit, et rationes et argumenta, et verborum lepores se probabilitates facessant. Nullius enim hæc omnia nomenti sunt, si cum ejus, qui loquitur, auctoritate comparentur. VII. — ANTIOCHO SCHOLASTICO. Acceptarum injuriarum memoriam retinere, hand generosi animi est, verum improbi, ac miseri. Quoniam autem non omnes de iisdem rebus eamdem sententiam ferunt, verum alii, si is qui coutume liam accepit, confestim curetur, hinc ipsum ea, quæ dicta sint, agnoscere conjiciunt; alii contra, ipsum ea minime agnoscere hoc argumento colligunt prudentem virum sapientiores potius sequi, eorumque judicium certum ac firmum existimare convenit. Illud autem est, ut medicinam quam eolerrime admittat. Nam falsum probrum non ultra ο ηττηθησομένων δὲ κατὰ κράτος, είρηται· ι Καὶ πύλαι 45ου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς, τῆς Ἐκκλησίας δὲ δηλονότι. Οὕτω γοῦν καὶ γέγονεν. Επολεμήθη μὲν γὰρ, οὐχ ἥττηθη δέ Αλλ' αὐτῶν τῶν σβέσαι ἐπιχειρησάντων λαμπροτέρα ἀπεφάνθη. Τι τοίνυν θαυμάζεις, εἰ καὶ οἱ ἅγιοι ἐνταῦθα πολεμοῦν ται; Ἐκ γὰρ τῶν πολέμων λαμπρότερα φαίνεται τὰ τρόπαια, καὶ σεμνότερα τὰ σκύλα. Γ. - ΗΡΩΝ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Ὅταν ὁ Θεὸς διαλέγηται ἢ ἐπαγγέλληται, καὶ λογισμοί και συλλογισμοί, καὶ πιθανότητες ρημάτ των, ἐκποδὼν οἰχέσθωσαν. Ταῦτα γὰρ πάντα οὐδὲν, παραβαλλόμενα τῷ τοῦ λέγοντος ἀξιώματι. Ζ'. — ΑΝΤΙΟΧΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Γενναίας μὲν οὐκ ἔστιν ἔργον ψυχῆς, τὸ μνησικα κεῖν, ἀλλὰ ταλαιπώρου καὶ φαύλης. Ἐπειδὴ δὲ οὐ πάντες περὶ τῶν αὐτῶν πραγμάτων τὴν αὐτὴν φέρουσι ψῆφον, ἀλλ᾽ οἱ μὲν τῷ ταχέως θεραπευθῆναι τὸν παροινηθέντα τοῦ συνειδέναι, οἱ δὲ τοῦ μὴ συνειδέναι τοῖς εἰρημένοις, τεκμήριον ποιοῦνται χρὴ τὸν ἔμφρονα τοῖς σοφωτέροις μᾶλλον ἀκολου θεῖν, καὶ τὴν ἐκείνων ψῆφον βεβαίαν ἡγεῖσθαι. Ἔστι δ' αὕτη, το ταχίστην δέχεσθαι τὴν ἰατρείαν. Τὸ γὰρ ψευδὲς όνειδος οὐ περαιτέρω τῆς ἀκοῆς ἀφικνεῖται. Ἐπειδὴ δὲ γέγραφας· ε Τί οὖν εἰ μὴ λαμβάνει κόρον ὁ ὑβριστὴς, ἀλλ' ἐπιτρίβεται τῇ τοῦ παροινηθέντος φιλοσοφία;» φαίην, ὅτι μάλιστα μὲν ἄπιστόν ἐστι τοῦτο· πλὴν τὸν τοιοῦτον ὡς θηρίον ἀτίθασσον φευκτέον. Τὸ γὰρ γραφὲν παρὰ σοῦ ὡς λεχθέν παρά τινος, ὅτι ο Καὶ συντυγχάνω καὶ φιλοσοφῷ· μεῖζον γάρ μοι τὸν ἔπαινον παρασκευάζει 1, μεγάλου μὲν ἔστι (χρὴ ταληθή λέγειν) ἀνδρὸς, εἴ γε τοῖς ἔργοις φιλοσοφοίη, οὐ μὴν τὴν τῶν ἁγίων ἀνδρῶν ὑπερβεβηκότος ἀρετήν. Οἱ γὰρ ἅγιοι παρ' ἡμῖν, οὐ τοὺς οἰκείους στεφάνους ἀπὸ τῶν ἀλλοτρίων πλέκεσθαι βούλονται συμφορῶν, ἀλλὰ τῶν καθ' ἑαυτοὺς πολλάκις ἀμελοῦσιν, ἵνα τὰ τῶν πληστον επανορθώσωνται. Οὐ γὰρ ἕνα ἑαυτοῖς μείζον κατασκευάσωσι τὸ κλέος, ἄλλους εἰς κρημνόν τρέ πουσιν· ἀλλ' εἰ μὲν ὠφελεῖν δυνηθείεν, συμβουλεύου σιν· εἰ δὲ μή, ἀποφεύγουσιν, ἵνα μὴ ἐκεῖνοι εἰς μείζον ὀλισθήσοιειν βάραθρον. Οὐ γὰρ φιλοτιμού μενοι, ἀλλὰ τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων φροντίζον τες, δρῶσιν & δρῶσιν. aurem progreditur. Quoniam autem scripsisti, • Quil igitur, si nulla eum, qui coutumeliam infert, " satietas capit, verum ejus, quem contumelia affecil, patientia pejor atque insolentior redditur?, respondeo, primum incredibile hoc esse; deinde hujusmodi hominem, tanquam indomitam belluam, aversanduin el fugiendum esse. Nam quod abs te scriptum est, tanquam a quodam dictum sit: ‹ Et cum eo versor, et pauentiam adhibeo; majorem enim mihi laudem conciliat:» est quidem magni viri (vere enim loqui oportet), si modo rebus ἱρεῖς ipsis atque operibus philosophetur, atqui tamen præstantium virorum virtutem minime superarit. Apud nos enjin sancti, viri coronas suas ex alienis calamitatibus texere minime volunt: verum plerumque commoda sua negligunt, ut aliorum errata corrigant. Η Non enim, ut majorem sibi gloriam comparent, alios in præceps agunt: verum, si prodesse queant, admonent: sin secus, aufugiunt, ne illi in majorem voraginem prolabantur. Nou enim laudis atque honoris studio, sed ut hominum saluti consulant, ea agunt, quæ agunt. VIII. APRODISIO PRESBYTERO. Quandoquidem ei, qui mœrore obrutus et profiH'. ΑΠΡΟΔΙΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ἐπειδὴ φέρει τινὰ παραμυθίαν τῷ ὑπὸ λύπης Επολεμήθη μὲν γὰρ, οὐχ ηττήθη δέ. In eamdem sententiam plurima exstantapud SS. Patres quæ referre longum esset Cf. Alcimi Aviti carmina lib. v, De diluvio mundi; Chrysost. orat. de incomprehensibili Dei natura, orat. adversus Judaos clc. Πιστ. Similiter Chrysostomus contra Judæos. Io. Phrasis manca in ed. Paris. quæ sic habet, tô τὰς γραφέν παρά τινος, ὅτι Restituitur or codd. Vol. 649 et Alt. ap. Possinum. Ed17. Patr.

EPISTOLARUM LIB. III. EPIST. XL βεβαπτισμένῳ τῶν λυπηρῶν ἡ ἀφήγησις, καὶ μά- galus est, molestorum narratio solatii non nihil λισθ' όταν πρὸς γνησίους γίνεται (ἡ γὰρ σιωπὴ πολλοί γοῦν καρτερήσαντες, καὶ σιγῇ ταῦτα παραδεδωκότες, εἰς χαλεπά περιέπεσον πάθη)· χρὴ τοὺς βουλομένους τὰς ἑαυτῶν διηγείσθαι συμφοράς, ἡμέρως προσίεσθαι, καὶ μετὰ τὸ κουφισθῆναι διὰ τῶν λόγων τὸ πάθος, τότε τὴν ἐνδεχομένην προφέρειν θεραπείαν. Εἰ μὲν γὰρ ἐξ ἀρχῆς αὐτοὺς ἐπιστομί σομεν, καὶ ἀσυμπαθῶν κτησόμεθα δόξαν, καὶ τὸ βοήθημα ἀσθενὲς ἀποφανοῦμεν, τῆς ἀκμῆς αὐτὸ παρωθουμένης. Εἰ δὲ μετὰ τὸ κουφισθῆναι τὸν πόνον ἐπιθείημεν τὸ φάρμακον, δύο κερδανοῦμεν, καὶ τὸ συμπαθεῖς εἶναι, καὶ τὸ μὴ διαμαρτεῖν τῆς θεραπείας. alert, ac praesertim cum ad sinceros amicos fit (silentio quippe ingravescit calamitas: 259 permulti siquidem ob pectore pressas ac silentio traditas miserias suas, in graves et periculosos morbos incidlerunt), idcirco eos qui calamitates suas commemoraré cupiunt, blande ac suaviter admittere oportet, ac posteaquam illi per hujusmodi sermonem dolore levati fuerint, tum demum, eam quam par est medicinam adhibere. Nam si confestim ipsis ora obstruamus, tum Inhumaniorum hominum existimationem colligemus, tum remedium imbecille atque invalidum reddemus, nimirum ipsa doloris flamma illud repellente. At si mitigato dolore pharmacum imponamus, duplex lucrum consequemur, alterum quod humani ac misericordes erimus, alLerum quod morbum depellemus. Θ. - ΑΥΣΟΝΙΑ, ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΚΟΡΡΙΚΤΟΡΙ. Χρὴ τοὺς τῶν πραγμάτων κριτὰς, οξυτάτους εἶναι περὶ τὸ νοεῖν, ἵνα καὶ τὴν τῶν λεγόντων δεινό τητα, καὶ τὴν τῶν λεγομένων πιθανότητα παρέντες, εἰς αὐτὸ τὸ βάθος τῶν νοημάτων χωρήσαι δυνηθείεν, κἀκεῖθεν θηρεύσαντες, ἀνιμήσασθαι τὴν ἀλήθειαν. Γ. - ΗΡΑΚΛΕΙΔΗ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Τι σημαίνει τὸ λόγιον τὸ ἐπὶ τοῦ στήθους τοῦ Ιερέως. Το λόγιον, ὦ έλλογιμώτατε, οὗ τὸ αὐτὸ μηνύει. 'Αλλ᾽ ὅταν μὲν ἡ πρώτη ὀξύνηται συλλαβή, χρησμόν δηλοί· ὅταν δ' ή δευτέρα, τὸ ἐπὶ τοῦ στήθους τοῦ ἀρχιερέως ἐπιτεθῆναι θεσπισθέν, οἷον λόγου Ιερόν, ἢ οἶκον, Η τέμενος. Ἐπειδὴ δὲ φής·. Καὶ τίνος ( ἕνεκεν τῷ στήθει τοῦ ἀρχιερέως επετίθετο; ο φημί, ὅτι πρῶτον μὲν ἐχρῆν τῷ θυμικῷ καὶ ἐπιθυμητικῷ τὸν λογισμόν, ὥσπερ ἡνίοχον ἐποχεῖσθαι. Επειτα ἔτι τῷ ἱερωμένῳ χρὴ τὴν ἀλήθειαν καὶ τὴν σαφή νειαν εγκαλλώπισμα εἶναι. Τῷ γὰρ λογίῳ ἐπέκειτο ἡ δήλωσις καὶ ἡ ἀλήθεια· ἡ μὲν τὴν σαφήνειαν, ή δὲ τἀληθὲς ἐμφαίνουσα. Εἰ δὲ καὶ ἄλλως βούλες νοῆσαι· Ἐπειδὴ τῷ μὲν ἐνδιαθέτῳ λόγῳ πρέπει ἡ ἀλήθεια· τῷ δὲ προφορικῷ, ἡ σαφήνεια. Τάχα δε ἐπειδὴ καὶ ἔκλαμψίς τις ἐγίνετο, ώς φασιν, ἐν τοῖς λίθοις ἐκείνοις, ὅτε εἰς τὰ ἄδυτα εστέλλετο ἱερουρ γήσων, καὶ ἐδήλου ἀληθῶς τὰ ἐσόμενα τούτοις κέκληνται τοῖς ὀνόμασι. ΙΧ. - AUSONIO, DIONYSIO CORRECTORI. Eos qui de rebus judicant, acutissimo ingenio esse oportet, ut et eorum, qui loquuntur facundiam, et eorum, qua dicuntur, probabilitatem ac verisimilwdinem missam facientes, sensa ipsa introspicere, alque hinc expiscantes, veritatem haurire queant. X. BERACLIDI EPISCOPU). Quid significet rationale quod erat super pectus εαcerdotis. Voz hæcλóytov, vir eruditissime, non unam duutaxat significationem habet: cum enim primía syllaba acuitur, oraculum significat. Cum autem secunda, id quod ex divino prescripto pontifcis pectori impositum erat, quael λόγου ἱερόν, id est, rationis sacrum, aut domum, aut delubrum. Quoniam autem: Cur ponticis pectori imponeretur, ex mo quæris, hoc primum respondeo, quia iræ et cupiditati rationem aurigæ in modum insidere oportebat. Deinde quia ei, qui sacerdotii munere fungiSur, veritatem ornamenti loce louse convenit. Siquidem τῷ λογίῳ, id est, rationali, δήλωσις et ἀλήθεια inkopeliaal, quarum akera perspicuitatem, altera verisateın significat. Quod si alio adhuc sensu id explicari cupis, id ea ratione febat, quia internæ rationi veritas congruit: el autem, qua sermone profertur, perspicuitas. Denique quis splender quidam ut nomawili aimat, in lapillis illis causa se conferret, atque ea, quæ eventura erant, exsistebat, cum ad Sancta sanctornm sacrificandi vere declarabat, his fortasse nominibus appellati sunt. ΙΑ'. — ΘΕΟΚΤΙΣΤΗ. Βασάνισον ἀκριβῶς, ὦ βέλτιστε, καὶ εὑρήσεις αὐτὸν δικαιοσύνης γέμοντα· οὐ γὰρ εἶπεν, Ὁ ἁπλῶς καὶ ἐκ παρόδου ἰδών τινος καὶ ἐπιθυμήσας, ὡς μοιχός τιμωρηθήσεται (ἡ γὰρ ἂν καὶ ἀνήνυτον ἦν τὸ πράγμα, καὶ ἄλογος ἡ ἀπειλή)· ἀλλ᾽, «Ο βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι, ν τουτέστιν, ὁ ἐκ XI. THEOCTISTO. Perpende diligenter, optime vir, ac videbis eum æquitate ac justitia refertum esse. Non enim dixit, Qui simpliciter ac per transitum aliquam viderit, eamque concupierit, ut adulter punietur (sic enim res irrita fuisset, ac nulla ratione nixa comminatio), verum: 4 Qui viderit mulierem ad concuVARIE LECTIONES ET NOTÆ. Η γὰρ σιωπή. Deesse videtur tale quid: αυξητικὴ τῆς συμφοράς, silentio ingravescit calamitas. Vid, ep. 176 libri 11. Ritt. El. Paris., λεγόμενα. Corr. ex iisdem cold.

piscendam eam, hoc est, qui ex antecedente cogie προενθυμήσεως τὸ πάθος ἐπισπώμενος, ὁ τοῦτ' tatione libidinis affectum attrahit, qui nihil aliud operis sibi proponit, 260 qui sine intermissione Insidiatur, atque assiduo prospectu affectum fovet, ‹ Jam machatus est in corde suo '. >Particula enim ista, jam emnibus, nisi qui perexigua et hebeti mente sint, perspicuum illud facit, hæc verba de lis dicta esse, qui res eas aggrediuntur, quas nullo modo consequi possunt. Quid enim, si illa et viro copulata sit et pudicitia præstet, et a multis custodiatur, quonam pacto ab amante facile subigi queat? Merito itaque dictum est: c Jam mechatus est, quia videlicet ab actione minime abstinuisset, si ea in ipsius potestate sita fuisset. Nisi enim univer. sum animae robur amori succubuisset, haudquaἔργον τιθέμενος, ὁ συνεχῶς ἐφεδρεύων, καὶ τῇ συνεχεῖ καὶ ἀκαταπαύστως θέα θεραπεύων τὸ πάθος, ο "Ηδη ἐμοίχευσεν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ. Τὸ γὰρ ἤδη, τοῖς μή βραχύτατον ἔχουσι τὸν νοῦν, ἐμφαίνει περὶ τῶν ἀδυνάτοις ἐπιχειρούντων εἰρῆσθαι. Τί γὰρ εἰ καὶ ὕπανδρος εἴη ἐκείνη καὶ σώφρων, καὶ ὑπὸ πολλῶν φυλάττοιτο; πῶς τῷ ἐρῶντι εὐχείρωτος εἴη; Οὐκοῦν εἰκότως εἴρηται·. Ηδη ἐμοίχευσεν, ν ὁ τῆς πράξεως οὐκ ἀποσχόμενος ἂν εἴ γε οία τε ἦν· εἰ μὴ πᾶσα ἡ τῆς ψυχῆς ῥώμη τῷ ἔρωτι ἦν παραχωρήσασα, οὐκ ἂν καὶ τὸ σῶμα ἐπείσθη συνεχῶς φοιτάν, καὶ ἀκράτοις ὀφθαλμοῖς ἑστιᾶν τὸ πάθος· ὅπου γε πολλοὶ καὶ ἐρῶντες, ερυθριῶσιν εἰς ἐκείνας βλέπειν. Εἰ & δόξης έρως ὀφθαλμοὺς χαλινοί, καὶ ἔρωτος κρατεῖ quam corpori quoque persuasum fuisset, ut conti- σωματικοῦ, πολλῷ μᾶλλον ὁ θεῖος φόβος τοῦτο ποιήnenter incederet, ac libidinosis oculis affectum σει. Εἰ δὲ φαίη τις· Τί οὖν, εἰ δυνατῆς οὔσης τῆς suum pasceret; quippe cum multi etiam, quamvis πράξεως ἀπόσχοιτο; φαίην, ὅτι Μέγα μὲν ὄντως καὶ amore leneantur, eas tamen, quas amant, cernere θεῖον, καὶ παρθενίας ὄντως ἀπόδειξις. Καὶ ὁ τοιοῦ præ pudore minime sustineant. Quod si gloriæ τος εἰ καὶ εἶδε, καὶ ἐτρώθη ἐκ παρόδου, οὐκ ἂν amor oculum comprimit, atque corporeum amorem συνεχῶς σπουδάσει θεάσασθαι· ἀλλὰ καὶ πόρρω superat, multo profecto magis id divinus timor effi- ἑαυτὸν ἀποικίσει, ἵνα μὴ ἡ συνεχής θέα ύλην τῷ ciet. Quod si dixerit quispiam: Quid igitur, si cum πυρὶ παράσχοι. Εἰ δὲ σπουδάζει θεάσασθαι, ἐλέγχει actio in ipsius potestate sit, tamen abstineat? hic ἑαυτὸν δι' ὧν θεᾶται τὸ πάθος. Εἰ δὲ καὶ θεώμενος responderim: Magna quidem certe ac divina quæ- διηνεκώς, λέγει μηδὲν πάσχειν δεινόν, ἐλεγχθήσεdam res istud fuerit, ac vere virginitatis argumenται παρὰ τοῦ παντὸς ἐπαίνου κρείττονος Ιώβ, λέtum. Atque hujusmodi vir, et si viderit, atque obi- γοντος· «Διαθήκην διεθέμην τοῖς ὀφθαλμοῖς μου, καὶ ter vulnus acceperit, haudquaquam eam assidue in- οὐ μὴ συνήσω ἐπὶ παρθένον.» Εἰ δὲ μικρὸν ἑαυτῷ tueri studebit, verum quam longissime sese remo- πρὸς ἅμιλλαν ἡγεῖται τὸν τοῦ διαβόλου συγκόψαντα vebit, ne continuus aspectus materiam igni submi- τὴν ἰσχύν, μάλιστα μὲν καὶ δι' αὐτὸ τοῦτο ἀπιnistret. Quod si intueri studet, eum per hujusmodi στηθῆναι ἂν εἴη δίκαιος, λέγων, ὁρᾷν μὲν συνεχῶς, aspectum affectus prodit. Jam si continenter etiam μὴ πάσχειν δέ. Εἰ δὲ καὶ δοίημεν αὐτὸν ἀληθεύειν, aspiciens, nullo incommodo hinc se affici conten- ἐλέγχεται τὸν θεῖον παρερμηνεύων χρησμόν· οὐ γὰρ dat, a Jobo, viro omni laude praestantiori, coar- εἶπεν, Ὅρα μὲν, μὴ ἐπιθύμει δέν ή, Επιθύμει μέν, fuetur, his verbis utente: «Pepigi foedus eum ocu- καρτέρει δέ. Εἰ δὲ καὶ οὕτως ἀναισχυντοίη, ερυθριά lis meis, ut ne cogitarem quidem de virgine ", σαι ὀφείλει τὸν εἰρηκότα· ο Ζῶ δὲ οὐκ ἔτι ἐγώ, ζη Quod si eum, qui diaboli vires concidit, minorem δὲ ἐν ἐμοὶ Χριστός.» Ο γὰρ ταῦτα τὰ πάσης φιλο esse existimet, quam ut secum certare possit, hoe σοφίας κρείττονα ρήματα φράσας, ὁ τὸν τῶν χαριipso quoque nomine dignus fuerit, cui fdes abro- σμάτων πλοῦτον ὥσπερ ἐν ὀστρακίνῳ θησαυρῷ getur, cum sit se etsi cernere non desinat, nullo παραφέρων, εναγώνιος ἦν πρός τὸν πόλεμον τοῦτον tamen libidinis sensu affici. Atque ut etiam eum ἀφορῶν, καὶ ἔλεγεν ο Υπωπιάζω μου τὸ σῶμα vera loqui concedamus, tamen eumdem divinum καὶ δουλαγωγώ, μή πως ἄλλοις κηρύξας, αὐτὸς miraculum perperam interpretari constat. Non enim ἀδόκιμος γένωμαι.» Ει τοίνυν ὁ τηλκοῦτος ἀνὴρ dixit, Vide quidem, at ne concupiscens: vel, Conon- τὴν τῆς σαρκὸς ἀνεσείραζε λύττιαν, σπουδαζέτω pisce quidem, at cupiditatem comprime. Quod si co ἕκαστος, διὰ τοῦ μὴ ὁρᾷν τὴν ἀσφάλειαν ἑαυτῷ quoque impudentia prorumpat, orubesent is opere πορίζεσθαι, μήποτε πλησιάζουσα ἡ ὕλη τῷ πυρὶ tet qui dixit: «Vivo autem non jam ego, vivit au- ἀνάψῃ τὴν φλόγα. tem in me Christus ". Nam qui hæc omni philosophia præstantiora verba protulit, quique divinarum gratiarum opes tanquam in fictili ærario circumferebat, anxius et sollicitus erat, cum hoc bellum sibi ob oculos proponeret, ac dicebat: • Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte, cum aliis prædicavero, ipse reprobus efficiar". › Cum Igitur tantus vir carnis rabiem tanqua m kabenis quibusdam cohibeat, unusquisque oculos a mulieribus removendo, securitatem sibi comparare studeat, ne alioqui materia igni admota flammam excitet. 18 Matth. ▼ 28. 16 Job ΣΣΣΙ, 1. 15 Galat. 11, 20. "I Cor. ix, 27. Βραχύτατον. Β, βραδύτατον, quod præfero. Sic alias quoque βραχυτητα legi in Paris. cd., in Β. autem βραδυτητα. Πirr. Ριο κράτοις duo iidem codd. scribunt, ἀκρα τέσιν. Poss.

EPISTOLARUM LIB. III. IB. TO AYTO EPIST. XII. EIDEM. Λίαν ἄγαμαι τὴν σὴν ἁπλότητα, ἐκθειάσασαν μὲν τὴν ἑρμηνείαν τοῦ εὐαγγελικοῦ χρησμοῦ· ἀντεπιστεί. λασαν δέ· ι Τί οὖν πρὸς τὴν θεαθεῖσαν, εἰ ὁ θεασά μενος ἐτρώθη;» Ἐχρῆν γὰρ ἐννοῆσαι, ὅτι ἡ μὲν σωφρόνως καὶ κοσμίως βαδίζουσα, καὶ μὴ θηρῶσα τοὺς ἐντυγχάνοντας, οὐδέν· ἡ δὲ θρυπτομένη, καὶ τὰ δίκτυα τῆς ἡδονῆς ἀναπετάσασα, καὶ τὸ δηλητήριον κεράσασα, καὶ μάλιστα. Ταῦτα δέ φημι, ἐπειδὴ ἐνό μισας τοῖς ἄῤῥεσι μόνοις τοῦτον εἰρῆσθαι τὸν χρησ σμὸν, ἀγνοῶν ὅτι καὶ γυναιξιν ἐββήθη Κοινοὶ γὰρ ἑκατέρῳ γένει οι νόμοι, πλὴν ἐκείνων μόνων τῶν ἰδικῶς ἑκάστῳ γένει τεθεσπισμένων. Εἰ μὲν οὖν μὴ ἐρῶσιν, οὐ πρὸς αὐτὰς ὁ χρησμός. Ἐπειδὴ δὲ καὶ αὗται τούτῳ ἁλίσκονται τῷ πάθει, καὶ πρὸς αὐτὰς βλέπει. Ὡς γὰρ τό·. Μακάριος ἀνὴρ ὃς οὐκ ἐπορεύθη " ἐν βουλῇ ἀσεβῶν·, και, «Μακάριος ἀνὴρ ὁ φοβού μενος τὸν Κύριον· ν καὶ ὅσα τοιαῦτα, οὐ περὶ ἀν δρῶν μόνον εἴρηται, ἀλλὰ καὶ περὶ γυναικῶν, διὰ τοῦ ἡγεμονικωτέρου ζώου, καὶ τῷ ἀρχομένῳ εἰρημένον. Οὕτω καὶ τὸ μὴ ἐπιθυμεῖν διὰ τῆς συνεχούς θέας, ἑκατέρῳ γένει νενομοθέτηται. Οὐ γὰρ ὅπερ ἐπιχειροῦσί τινες κατασκευάζειν εἰς τὸ, «Θάνατος ἀνδρὶ ἀνάπαυσις, ο πειρώμενοι δεικνύναι τοῖς ἀνδρείοις καὶ γενναίοις ἀνάπαυλαν εἶναι τὸν θάνατον, οὐ τοῖς ἄλο λοις τοῖς λεγομένοις ἀνθρώποις, τοῦτο κανταῦθα νο μιστέον. Μάλιστα μὲν γὰρ κἀκεῖνό μοι ἔωλον φαίνεται. Εἰ γὰρ καὶ ὄντως ἀνάπαυσίς ἐστι τοῖς ἀνδρείοις καὶ γενναίοις ὁ θάνατος, τέλος μὲν ὢν τῶν ἄθλων, ἀρχὴ δὲ τῶν ἐπάθλων· διὸ καὶ περὶ γυναικὸς ἀνδρείας εἴρηται· «Γυναίκα ἀνδρείαν τίς εὑρήσει; ο Καὶ ἵνα μή τις ἐπὶ τοῦ ἀδυνάτου τοῦτ' ε!ρῆσθαι νο μίσειεν, ἐῤῥήθη ἑτέρωσε· «Γυνὴ ἀνδρεία, στέφανος τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς.» Τό τε τοῦ ἀνδρὸς ὄνομα τὸ ἀνδρεῖον πολλάκις μήνυει)· ἀλλ᾽ οὖν γε οὐ περὶ γενναίων ἦν τῷ ἀοιδίμῳ Ἰὼβ ἐνταῦθα ὁ λόγος, ἀλλὰ περὶ παν τὸς ἁπλῶς ἀνθρώπου, συμφοραῖς ἀφύκτοις περιπαρέντος. Εἰ δέ τις ἀπιστεῖ, ἐκ τῆς συμφράσεως ῥᾳδίως γνοίη. Περιέχει γάρ εἽνα τί γὰρ δέδοται τοῖς ἐν πικρίᾳ φῶς, ζωὴ δὲ ταῖς ἐν ὀδύναις ψυχαῖς, οἱ ἱμεί ρονται τοῦ θανάτου, καὶ οὐ τυγχάνουσι; Περιχαρεῖς δὲ ἐγένοντο, ἐὰν κατατύχωσι. Θάνατος γὰρ ἀνδρὶ ἀνα άπαυσις. Συνέκλεισε γὰρ ὁ Θεὸς κατ' αὐτοῦ. Ὅταν, φησί, πάντοθεν οἱ πειρασμοὶ οὐρανομήκεις ὦσι καὶ ἀφύλακτοι, ὡς καὶ ἀλλαχοῦ ἔφη·. Οχύρωμα δὲ αὐτοῦ ἐπ' ἐμὲ ὕψωσε ο τότε ὁ θάνατος ἀσπαστὸς καὶ εὐκταῖός ἐστιν. Εἰ δὲ διὰ τὸ εἰρῆσθαι ἀνδρὶ, μὴ κα ταδέξοιντο ταύτην τὴν ἑρμηνείαν, δυνατὸν μὲν αὐτ τοὺς ἐλέγξαι, ὅτι οὐ μόνον ἐπὶ ἄῤῥενος τὸ τοῦ ἀνδρὸς εἴρηται ὄνομα, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ γυναικός. 'Ανδρο φόνος γὰρ λέγεται οὐ μόνον ὁ ἄνδρα, ἀλλὰ καὶ ὁ γυναῖκα ἀποκτείνας· ἀνδριὰς δ' οὐ μόνον ὁ τοῦ ἀνδρὸς, Simplicitatem tuam demiror, qui evangelici quidem oraculi explicationem mirifice probaveris: rescribens autem his verbis usus sis: «Quid igitur ejus, quæ conspecta est, refert, si is qui eam conspexit, vulneratus est?, Οportebat enim t istud cogitare, illam quidem quæ modeste atque honeste incedit, nec obvios quosque aucupatur, omni culpa carere: eam autem, quæ luxu et deliciis difluit, ac voluptatis retia expandit, et venenum miscuit, vel maxime in culpa esse. Hæc autem idcirco a me dicuntur, quia ad solos masculos hoc oraculum pertinere censuisti, ignorans ad mulieres quoque spectare. Communes enim utrique sexui leges sunt, iis duntaxat exceptis, qua privatim unicuique sexui latae sunt. Quocirca, si illae amoris aspectu minime tangantur, oraculum ad eas minime pertinet; si autem ipsæ quoque huic affectui obnoxiæ sunt, eas quoque hæc lex respicit. Ut enim istud: ‹ Beatus vir qui mon abiit in consilio impiorum "7; › et rursum istud: «Beatus vir, qui limet Dominum ",» aliaque id genus; non de viris tantummodo, sed etiam de mulieribus dicta sunt (quod videlicet per animal principatum obtinens, ad id etiam quod subeat, referantur): «odem modo per assiduum aspectum ad concupiscenduin non incitari, utrique sexui legis præscripto indictum est. Non enim quod nonnulli efficere conantur, ut ex hoc Scripturæ loco: Mors viro requies, strenuis duntaxat et fortibus viris 19 > ac non item aliis, qui hominum nomine appellantur, mortem requiem esse demonstrent, hoc id quoque existimandum est. Primum enim illud etiam futile ae putidum esse videtur. Etsi enin mors, ut quæ laboribus fuern imponat, ac præmia auspicetur, fore tibus ac strenuis vere requies est (unde etiam de muliere forti dictum est: ‹ Mulierein fortem quis inveniet?, ac ne quis istud idcirco dictumn esse existimet, quod nulla ejusmodi inveniri possit, alio loco dictum est, • Mulier fortis corona est viro suo”, › ac viri vocabutum fortitudinem sæpe significat): at hoc loco de fortibus et generosis clarisgimo viro Job sermo non erat, verum absolute de quovis homine, calamitatibus hisce, quarum nullum exitum videat, transfxe atque oppresso. Quod si quis mihi diffidit, ex illius loci contextu facile id intellexerit. Hoc enim continet: «Quare data est inisero lux? et vita his qui in amaritudine sunt? 262 Desiderant mortem et ea non potiuatur, ac l:etitia exsultant, si potiuntur. Mors enim viro rem quies. Conclusit enim Deus adversus eum”. › Quod perinde est ac si diceret. Cum ingentes omni ex 10 Prov. ΣΧΧΙ, 10. οι Prov. III, 4. 22 Job 111, 20-23. VARIÆ LECTIOnes et notÆ 17 Psal. 1, 1. 10 Psal. cxi, 1. 18 Eccli. xx11, 11. Hæc et seq. epistola non parum conducit illustrandae I., D. De verb. signif., docentque amb quod regulariter leges utrique sexui sint communes. RITT. Pro ερρήθη cod. Vat. 649 habet εβρέθη, ut ti infra. Possin.

parte, quæque nulla ratione vitari queant, tenta- ἀλλὰ καὶ ὁ τῆς γυναικός. Πλὴν ταῦτα παρεὶς ὡς οὐ tiones sæviunt (quemadmodum alio quoque Inco λίαν δραστήρια, ἀπὸ τῶν θείων αὐτοὺς συλλογίσασθαι dixit: «Praesidium suum adversum me sustulit ss,), πειράσομαι λογίων. Τί τοίνυν φαῖεν, ἐὰν ἀκούσωσιν· tum demum grata et votis exoptanda nors est. • Ανήρ παράνομος πορεύσεται ὁδοὺς οὐκ ἀγαθάς;» Quod si propterea quod dictum sit viro, idcirco Τί δὲ ὅταν λέγηται· «Ανὴρ ἄφρων οὐ γνώσεται; ο hanc interpretationem repudient. possunt quidem Τί δ' ὅταν ο Ομοιωθήσεται ἀνδρὶ μωρό;» Εἰ γὰρ line convinci, si ipsis ostendatur, viri vocabulum, ἐκεῖ ὁ ἀνὴρ οὐ τὸν ἄνθρωπον, ἀλλὰ τὸν ἀνδρεῖον καὶ non modo de viro, sed etiam de muliere dictum γενναῖον μηνύει· πῶς ἐνταῦθα ὁ παράνομος καὶ esse (ἀνδροφόνος enim, id est, viricida dicitur, non ἄφρων καὶ μωρὸς ἀνὴρ εἴρηται; Ἀλλὰ τούτων ἀφ solum qui viro, sed etiam qui femiuæ necem attulit: ἔμενος, ἐπὶ τὸ προκείμενον ήξω. Ἐπεὶ τοίνυν καὶ αἱ ἀνδριάς item, id est statua, non tantum viri, sed νομικαὶ ἐντολαί, καὶ οἱ εὐαγγελικοί χρησμοί, αἱ μὲν etiam mulieris simulacrum dicitur): verum iis omis- τὰ ἁμαρτήματα ἀπαγορεύουσαι, οἱ δὲ τοὺς μακαρι sis ut non admodum validis et efficacibus, a divinis σμοὺς ὑπογράφοντες, καὶ ἀνδράσιν εἰρηνται καὶ γυ oraculis eorum sententiam obterere conabor. Quid ναιξί, φυλαττέσθωσαν καὶ αὗται, καὶ χαλινούτωσαν igitur dixerint, si audiant: «Vir flagitiosus ingre- τοὺς ὀφθαλμούς, ἵνα μὴ διὰ τῆς ἀκολάστου θέας, τὰς ditur vias non bonas *?, Quid item cum dicetur: τῶν μοιχαλίδων τιμωρίας ὑπόσχοιεν. Εἰ γὰρ καὶ ἡ «Vir insipiens non intelliget "? • Quid denique cum ἐπιθυμία τῆς συνουσίας ἴση είναι δοθείη (οἱ μὲν γὰρ illud rursus audierint: r Assinilabitur viro insi- τὴν τοῦ ἀνδρὸς, οἱ δὲ τὴν τῆς γυναικός τυραννικωτέ pienti s?, Nam si illic vir non hominem, sed for- σαν εἶναί φασιν), ἀλλ᾽ οὖν γε, ὁ μὲν σπείρει, ἡ tem ac generoso animo præditum significat, quo- σπείρεται· ὁ μὲν γεννᾷ, ἡ δὲ τίκτει· ὁ μὲν γεωργού mam pacto hoc loco fagitiosus, et insipiens, et stul- χώραν ἐπέχει, ἡ δὲ γῆς. Ἐν αὐτοῖς δὴ οὖν τούτοις, tus dictus est? Verum his missis factis ad institu- ἐν οἷς μήθ' ὁ ἀνὴρ δύναται ποιεῖν τὰ τῆς γυναικός, tum accedam. Quandoquidem igitur et legis man- μήθ' ἡ γυνὴ τὰ τοῦ ἀνδρὸς, ἰδικοὶ ἐτέθησαν νόμοι. Οι data, et evangelica oracula partim peccata proli- δ' ἄλλοι πάντες, κοινοὶ πᾶσιν εἰσι καὶ ἀδιαίρετοι. bentia, partim beatitudines describentia, et viris et Ὥσπερ γὰρ νενομοθέτηται· «Οὐ μοιχεύσεις·» καὶ mulieribus in commune dicta sunt, proinde ipsæ οὐ μόνον ὁ ἀνὴρ, εἰ ἀλοίη, ἐπὶ τούτῳ δίκας δίδωσιν, quoque oculos custodiant, ac velut injecto freno ἀλλὰ καὶ ἡ γυνή· οὕτω δὴ κανταῦθα, μάλιστ᾽ ἐπειδὴ reprimant, ne per impudicum aspectum adultera- εἴρηται· «Πᾶς ὁ βλέπων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμί rum pœnas subeant. Ut enim venerei congressus σαι, ἤδη ἐμοίχευσεν ἐν τῇ καρδίᾳ ἑαυτοῦ· ὁ δῆλόν cupiditas par in utroque esse detur (sunt enim qui ἐστιν ἅπασιν, ὅτι πᾶσα ἡ βλέπουσα ἄνδρα πρὸς τὸ viri, sunt rursus qui mulieris acrioren ac violen. επιθυμῆσαι, ἤδη ἐμοιχεύθη ὑπ' αὐτοῦ ἐν τῇ καρδίᾳ tiorem esse asserant), attamen ille serit, hæc seri- ἑαυτῆς. tur; ille gignit, hæc parit; ille agricola, haec terra locum obtinet. Quocirca in his rebus in quibus nec vir mulieris, nec mulier viri officiis fungi potest, privatæ leges positæ atque constitutæ sunt: aliæ vero omnes communes sunt. Ut enim lege sancitum est: «Non mochaberis ", nec vir solum, si in eo crimine deprehensus sit, sed etiam femina supplicio afficitur; eodem modo hic quoque (præsertim cum dictum sit: «Quicunque viderit mulierem ad concupiscendum, jam mochatus est in corde suo 28),» cuivis perspicuum est, mulierem etiam omnem, quæ cupiditatis causa virum conspexerit adulterium jam in corde suo commisisse. - EIDEN. Cur, quædam communiter viris et mulieribus in lege præscripta sunt, quædam vero peculiariter. Scripturas sacras lectitare debes, ac non de 263 omnibus rebus alios interrogare. Nam si in earum lectione versareris, cognitum profecto haberes, quod viro de genitali excremento nonnulla privatim sancita sunt, ac mulieri de menstruis: atque item illi de eo, ut ne naturæ leges evertal, atque insano masculorum amore teneatur, nec in sterilem rabiem præceps ruat; huic autem de aqua indicii, si in adulterii suspectionem veniat. Denique illum si per somnum corpus contaminarit, hanc autem et cum purgatur, et cum peperit impuram esse lex ait, ambosque, quoad purificati fuerint, a sacro ambitu removet. Quin alia quoque nonnulla privatim sancita et instituta sunt, quæ in præsentia commemorare minime necesse est cum ex his, quæ 23 Job vI, 13. st Prev. xvi, 29. & p Ι. ΤΟ ΑΥΤΟ. Διὰ εί, τινὰ μὲν τοῦ νόμου κοινῇ καὶ ἀνδράσι καὶ γυναιξί νενομοθέτηται, τινὰ δὲ καὶ ἰδίως. Αναγινώσκειν τὰς Γραφάς ὀφείλεις, καὶ μὴ περὶ πάντων ἐρωτᾷν. Εἰ γὰρ ἀνεγίνωσκες, ἐγίνωσκες ἂν, ὅτι τῷ μὲν ἀνδρὶ περὶ σπερματικῆς ἐκκρίσεως τινα ἰδικῶς νενομοθέτηται, τῇ δὲ γυναικὶ περὶ καταμη νίων· καὶ τῷ μὲν, περὶ τοῦ μὴ τοὺς τῆς φύσεως ἀνατρέπειν θεσμούς, καὶ ἄῤῥεσιν ἐπιμαίνεσθαι, καὶ ἄκαρπα λυττήν· τῇ δὲ περὶ τοῦ ὕδατος τοῦ ἐλεγμού, εἰ ὑποπτευθείη μεμοιχεῦσθαι· καὶ τὸν μὲν ὄνειρώ - ξαντα, τὴν δὲ καθαιρομένην καὶ τεκοῦσαν, ἀκάθαρ τον εἶναί φησι, καὶ ἔξω ἱερῶν περιβόλων ίστησιν, ἕως ἂν καθαρθῶσι. Καὶ ἄλλα τινὰ ἰδικῶς νενομοθέτ τητας, ἃ οὐκ ἀναγκαῖον ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰπεῖν, δυ ναμένου σου ἐκ τοῦ ῥηθησομένου γνῶναι, ὅτι ἐν ἐκείνοις μόνοις, ἐν οἷς μήτε γυναικὶ οἷόν τε ποιεῖν τἀν δρός, μητ' ἀνδρὶ τὰ γυναικὸς, ἰδιάζοντες ἐτέθησαν 25 Psal. xct, 7. " Matth. vii, 26. * Exod. xx, 14. *Matth. v, 28.

EPISTOLARUM LIB. III. — EPIST. XVI. νόμοι. Οἱ δ' ἄλλοι πάντες κοινοί εἰσιν ἑκατέρω γένει mox dicturi suums, intelligere queas, in iis dunοἷον τό ο Αγαπήσεις Κύριον τὸν Θεόν σου ἐξ ὅλης καρδίας σου, καὶ τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν·, τό • Οὐ φονεύσεις. Ου μοιχεύσεις. Οὐ κλέψεις. Οὐ ψευδο μαρτυρήσεις. Τίμα τον πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα. Οὐκ ἐπιορκήσεις. Οὐκ ἐπιθυμήσεις ὅσα τῶν πλησίον σου ἐστι, ν καὶ ὅσα τούτοις συγγενή. Εἰ δὲ καὶ ἐπὶ τοὺς εὐαγγελικούς ἔλθῃς χρησμούς, πάλιν τὸ ἴσον εὑρήσεις - Μακάριοι γὰρ οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι, οἱ πραεῖς, οἱ ἐλεήμονες, οι πεινώντες καὶ διψώντες τὴν δικαιοσύνην, οἱ καθαροὶ τῇ καρδίᾳ, οἱ εἰρηνοποιοί, καὶ δια τοιαῦτα. Καὶ τὸ περὶ ἀγαμίας δὲ καὶ ἁγνείας εἰρημένον, ἑκατέρω γένει είρηται, κἂν ἀβλενικῷ χα ρακτῆρι ἐξενήνεκται, διὰ τὸ πρέπον τῇ χρησμῳδία καὶ τὸ ἡγεμονικώτερον εἶναι τὸ ζῶον. Ο δυνάμενος γὰρ χωρεῖν, χωρείτω. Καὶ δῆλον ἐντεῦθεν, τῷ πολλὰς καὶ κεχωρηκέναι καὶ κατωρθωκέναι. taxat, in quibus nec inulier, quæ viri sunt, nec vir, quæ mulieris sunt, exsequi potest, privatas leges positas esse, alias autem omnes ad utrumque sexum in commune pertinere. Verbi gratia hauc: e Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et proximum tuum sicut teipsum ". Et hanc: Non homicidium facies. Non machaberis. Non furaberis. Non falsum testimonium dices. Honora patrein tuum et matrem. Non pejerabis. Non concupisces quidquam ex his quæ proximi tui sunt.. Quod ”. etiam de omnibus legibus quæ his cognatæ ac similes sunt, intelligi debet. Quod si ad evangelica etiam oracula veneris, idem rursum invenies. Beati enim pauperes spiritu, mites, misericordes, esurientes et sitientes justitiain, mundi corde, pacifict, aliaque id genus omnia”. Quin illud quoque quod de cœlibatu ac virginitate dictum est, ad utrumque sexuni pertinet (tametsi mascula loquendi forma enuntiatum sit, propterea quod id apostolico oraculo conveniret, et quia hoc animal majus imperium obtinet.) Qui potest enim capere capiat. Idque hinc constat, quod permultæ hoc et ceperint, et praestiterint. ΙΔ'.— ΤΟ ΑΥΤΟ · EIDEM Lex hac de causa naturales etiam, minimeque in voluntate nostra sitas excretiones expiari voluit, ut voluntarias ac naturæ repugnantes multo magis fugiamus. Nam quæ iis, qui ea perpetiunur, quæ speciem quidem peccati habent, nec lavien revera peccata suul, aditum ad templum, queadusque purRali fuerint, interclusi: eadem quoque iis qui sponte atque consulto peccaul, majorem metumn inculit, acerbioremque pouau mimitatur. Nam cum id quod minime spoute factum est, veniam hant admittitur, veniam haudquaquam obtinebit, Διὰ τοῦτο ὁ νόμος, καὶ τὰς φυσικὰς καὶ ἀβουλή τους εκκρίσεις καθαρσίων ἠξίωσεν, ἵνα τὰς έχου σίους καὶ παρὰ φύσιν, ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος φύ γωμεν. Ὁ γὰρ τοῖς τὰ δοκοῦντα μὲν, οὐκ ὄντα δὲ ἁμαρτήματα ὑπομένουσιν, ἀποκλείσας τὴν εἰς τὸ le ρὸν εἴσοδον, ἕως ἂν καθαρθείεν, τοῖς ἐκοντὶ ἁμαρτάνουσι, μείζονα μὲν κατασκευάζει τὸν φόβον, χαλεπωτέραν δ' ἀπειλεῖ τιμωρίαν. Εἰ γὰρ τὸ ἀκούσιον οὐχ ἁπλῶς, συνεγνώσθη, τὸ ἑκούσιον δηλονότι ἀσύγγνωστον εἴη, εἰ μὴ μετανοίᾳ εἰλικρινεί θεραπευθείη. simpliciter impetrarit, id procul dubio, quod voluntarie nisi vera et sincera pœnitentia curetur. ΙΕ΄. - ΕΛΙΣΣΑΙΟ ΜΟΝΑΧΟ 264 XV. ELISEO MONACHO. Grave est, eum, qui inter subditos censetur, pec. care; gravius autem, eum qui divino cultui consecratus est; longe vero gravissimum, eum qui pontificis dignitatem nactus sit. Quante enim hunoribus alios antecellunt, tante quoque ipsorum peccatum, etiamsi alioqui idem sit, gravius efticitur: quippe quod non ad naturæ, sed ad ejus, qui Τὸ μὲν πταίειν ἐν τοῖς ὑπηκόοις τελοῦντα, δεινόν· τὸ δὲ τὸν ἱερωμένον, δεινότερον· τὸ δὲ τὸν τὴν ἀρχὴ ιερωσύνην κεκληρωμένον, πάντη δεινότατον. Οσῳ γὰρ ταῖς τιμαῖς προὔχουσι, τοσούτῳ καὶ τὸ ἁμάρτημα. Εἰ γὰρ καὶ τὸ αὐτὸ εἴη, ἀργαλεώτερον γίνεται, οὐ τῇ φύσει, ἀλλὰ τῇ ἀξίᾳ τοῦ δράσαντος μετρούμενον. Καὶ τί τῷ ὑπηκόῳ παραβάλλω τὸν ὑφηγητήν, ὁπότε ὅλου τοῦ λαοῦ ἀντίῤῥοπον ἔφη εἶναι τὸ τοῦ ἀρχιερέως illud perpetravit dignitatem perpendatur. Quid an πταίσμα ὁ νομοθέτης, καὶ τοσαύτην αὐτὸν ἐθέσπισεν προσενεγκεῖν θυσίαν, ὅσην ἂν ὁ λας ἅπας, εἰ πλημ μελήσειε, προσενεγκεῖν προστέτακται; Εἰ δὲ μὴ ἴσον ἦν μηδ' ἀντίρροπον τὸ τραῦμα, οὐκ ἂν ἀντίπαλον ὥρισε την θεραπείαν. ΙϚ'.-ΤΟ ΑΥΤΟ. Νόμος οὗτος καὶ θεσμὸς περὶ τῆς θείας φύσεως νενίκηκε, πρὸς μὲν τὴν ἀξίαν αὐτῇ τὰς τιμὰς παρὰ τοῦ γενητοῦ γένους μὴ νέμεσθαι (οὐδὲ γὰρ οἷόν τε), τῇ δὲ τῶν συντελούντων δυνάμει τὴν εὐσέβειαν μετ tem magistrum et antistitem cum subdito comparo: cum legislator pontificis peccatum totius populi peccato par esse dixerit, tantumque ab ipso sacrificium lege lata exegerit, quantum si plebs universa deliquisset, offerri præcepit? Quod si æquale ae par vulnus non esset, haud parem certe medicinam constituisset. ΧVΙ. EIDEM Lex hæc et sanctio de divina natura obtinuit, non ut ipsi pro ipsius dignitate ab humano genere honores tribuantur (neque enim id fieri potest), verum ut pietas, eorum, qui conferunt, potentia *‹ Matth. v,3-10. * Deut. xi, 5; Matth. xxit, 37-39. * Exod. xx, 12 17.

ἀλυέτω, ἀλλὰ μᾶλλον εὐφραινέσθω. Ο γὰρ μόνον ή θεία φύσις ἐπιζητεῖ, τοῦτό ἐστιν ἀρετή, μάλιστα πάντων προσαγαγεῖν δυνήσεται. ponderetur. Quamobrem nemo ex iis qui pauper- τρείσθαι. Μηδείς τοιγαροῦν τῶν πενίᾳ παλαιόντων tate conflictantur, maesto animo sit: verum potius latetur. Nam quod solum divina natura requirit (boc autem potissimum virtus est) prorsus offerre poterit. XVII. THEODOSIO EPISCOPO. ac 12'. — ΘΕΟΔΟΣΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Τὸ μὲν τοῖς γηίνοις πράγμασιν ἐγκαλινδούμενον χρηματίζεσθαι Ευσέβιον, τὸν τῆς ἀκτημοσύνης ὑφ ηγητὴν, καὶ τῶν οὐρανίων δογμάτων ἐξηγητὴν δεινὸν, οὐ δεινὸν εἶναι δοκεῖ, οὐκ οἶδ' ὅπως Τὸ δὲ νῦν μηνυθὲν μὲν παρὰ σοῦ, παρὰ δὲ πολλῶν ἀξιοπίστων ἀνδρῶν μαρτυρούμενον, ἄπιστον δ' ἴσως τοῖς μεθ᾿ ἡμᾶς ὀφθησόμενον, ὑπερβολὴν οὐκ ἔχει· Τίς γὰρ ἐθε λήσει ῥᾳδίως πιστεῦσαι, ὅτι τοὺς μὲν ἀκτημοσύνην ἀσκοῦντας, καὶ τῇ ἄλλῃ φιλοσοφίᾳ διαλάμποντας, ἅτε λυσιτελεῖν αὐτῷ πρὸς χρηματισμὸν μὴ δυναμένους, ἀχρήστους ὑπολαμβάνων, ἀτιμάζει, καὶ ἱερωσύνης οὐκ ἀξιοῖ· τοὺς δὲ πλουσίους, διὰ τὸ δρέπεσθαι αὐτ τῶν τὸν πλοῦτον, εἰς ἱερωσύνην προφέρει, κἂν ἀπά σης κακίας είεν ἀνάπλεοι· οὐ τῇ ἀρετῇ, τῷ δὲ πλούτῷ χρεωστεῖσθαι τὴν ἱερουργίαν οιόμενος; Εχρήν μὲν οὖν, ὡς ἔφης, τοὺς τούτοις μὴ ἀλόντας τοῖς πά θεσι, τὴν δέουσαν θεραπείαν ἐπινοῆσαι. Ἐπειδὴ δ' ὀλίγοι ὄντες κομιδῇ τῷ πλήθει καλύπτονται, καὶ τὴν τῶν πολλῶν ἀπέχθειαν δεδιότες, δακρύουσι μεν, γεν ναῖον δ᾽ οὐδὲν, οὐδὲ νεανικὸν ἐπιδείκνυνται· διὰ τοῦτο τὰ αὐτὰ ἐκείνοις νοσεῖν ὑποπτεύονται. Μὴ γὰρ δὴ πάντας, ὦ μισοπονηρίας τέμενος, ἡγοῦ τοιούτους εἶναι, ἀλλ' εἶναί τινας τοὺς τὸν ἀποστολικὸν σώζον Quod Eusebius, voluntariæ paupertatis suasor, calestium dogmatum interpres, in terrenis rebus infzus, congerendis pecuniis studeat, quamvis grave sit, haud tamen scio quonam pacto minime grave esse videatur. Quod autem nunc abs te indicatum est, ac multorum fide dignorum virorum testimonio confirmatur, atque incredibile fortasse posteris videbitur, ejusmodi est, ut nihil atrocius fingi possit. Quis enim adduei facile queat, ut credat, eum illos quidem, qui paupertatem colunt, atque omni alio philosophia genere fulgent, ut qui ad quæstum faciendum haudquaquam ipsi utiles sint, velut nullius usus homines aspernari, sacerdotioque indignos judicare: divites contra, quod eorum opes demetal, quamvis etiam omni scelere coopertos ad sacerdoLium proferre: perinde atque non virtuti, sed divilis sacerdotium deberi existimet! Ac quidem oportebat, ut scribis, eos qui ab his vitiis remoti sunt, eam quam convenit medicinam excogitare. Quoniam autem perpauci sunt ejusmodi homines, atque aliorum multitudine oleguntur, multorumque inimicitiam sibi confare metuentes, lacrymas quidem profundunt, verum nullum fortis ac strenui animi facinus edunt, ob eam causam iisdem, qui- τας χαρακτῆρα, ὧν εἷς καὶ αὐτὸς τυγχάνεις, δι' οὓς bus illi, vitis laborare existimantur. 265 Neque οὐδέπω ἡ κατὰ τῶν ἁμαρτανόντων ἐξενήνεκται ψῆ enim arbitreris vetim, o improborum odii delubrum, φος. omnes in iisdem vitiis versari: verum nonnullos esse qui apostolicæ vitæ typam retineant (quoruin numerum ipse quoque auges), in quorum gratiam adversus eos, qui peccant, nondum prolata est sententia. XVI. — AGATHO PRESBYTERO. IH'. ΙΗ'. — ΑΓΑΘΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ο θειότατος τοῦ Πατρός, ὦ σοφώτατε, ὄρος τε καὶ λόγος (ἄνευ γὰρ προοιμίου ἐπὶ τὴν ἑρμηνείαν χωρήσω· ὠδίνω γὰρ τὸ νενοημένον εἰπεῖν), εἰ μεταγενέστερος, ως φασιν, οὐκ ἄΐδιος· εἰ δ᾽ ἀΐδιος, ὡς φαμεν, οὐ μεταγενέστερος. Οὐδὲν γὰρ οὕτως ἴδιον καὶ χαρακτηριστικὸν τῆς θείας φύσεως, ὡς τὸ ἀλ διον Τὸ μὲν οὖν ἀπαύγασμα, τὸ συναΐδιον ἐμ Divinissimus Patris terminus ac sermo, vir sapientissime (citra procemiun enim ad interpretationem accedam: gestit quippe animus quod animo concepi eloqui), si, ut illi aiunt, tempore posterior est, sempiternus non est: sl autem sempiternus, ut ipsi diciinus, haudquaquam tempore posterior. Nihil enim divinæ naturæ tam proprium ac peculiare est, nec quod expressius eam notat et insigniat, " φαίνει· ὁ δὲ χαρακτήρ τῆς ὑποστάσεως, τὸ ἐνυπό quam æternitas. Ac quidem splendoris vocabulum æternitatem indicat. Character autem substantiæ, substantiam: Verbum item impossibilitatem, quod que ab omni corporea mole secretum sit: Filius denique, proprietatem et consubstantialitatem. Ex unoquoque enim quod commodum et utile est, cor- στατον ὁ δὲ Λόγος, τὸ ἀπαθές τε καὶ ἀσώματον· ὁ δὲ Υἱὸς, τὴν ἰδιότητα καὶ τὴν ὁμοουσιότητα. Εξ ἑκά στου γὰρ τὸ χρήσιμον ἐρανιζόμενοι, τὸ λοιπὸν χαίρειν ἐῶμεν, ὅσον τῇ θείᾳ οὐ πρέπει φύσει. Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν γεννητῶν, τὸ πρὸ καὶ μετὰ, χώραν εχέτω ἐπὶ δὲ τῆς σεπτῆς καὶ βασιλικωτάτης Τριάδος, τὸ Pro illis verbis, ἐξηγητὴν δεινὸν, οὐ δεινὸν εἶναι δ και, οὐκ οἶδ' ὅπως, haec solum habet cod. Vat. 649, ἐξηγητὴν δεινὸν εἶναι δοκεῖ οὐκ οἶδ' ὅπως. Le cho tamen edita magis placet, quain et cod. Alt. comprobat, PoSSIN. Verba ἀλλ' είναι omittebat ed. Paris. Epiτ. (*) Οὐδὲν οὕτως ἴδιον καὶ χαρακτηριστικὸν τῆς θείας φύσεως, ὡς τὸ ἀἴδιον. Divinitatis propria nota æternitas. Repetit hauc sententiam inf. ep. 65 et ep. 149. Rist.

EPISTOLARUM LIB. III. - EPIST. XXIII. · πρῶτον καὶ δεύτερον, οὐκ ἔχει χώραν. Καὶ ἀριθμοῦ rogantes, quod reliquum est, nec divine natur γὰρ καὶ χρόνων, τὸ θεῖον ἀνώτερον. convenit, valere jubemus. Etenim in rebus procreatis his duabus voculis, ante, et, post, sit same locus. At in veneranda, summeque regia Trinitate, primum, ac secundum, locum non habet. Divinum quippe numen et numero et tempore sublimius est. ΙΘ'. - ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ μηδὲν πλέον τοῦ γράμματος νομίζει τὸν νομο θέτην εἰρηκέναι ὁ πρὸς σέ, ὡς ἔφης, διενεχθεὶς Ιουδαῖος, εἰπὲ πρὸς αὐτόν, ὅτι Ελέγχουσιν ὑμῶν τὴν ἀπαιδευσίαν οἱ δύο ἄνδρες οἱ μετὰ τὴν τοῦ Χριστοῦ παρουσίαν συγγραφείς παρ' ὑμῖν γεγονότες· Φίλων ὁ θεωρητικώτατος, καὶ Ἰώσηπος ὁ ἱστορικώτατος. Ὁ μὲν πᾶσαν σχεδὸν τὴν Παλαιὰν εἰς ἀλληγορίαν τρέπων· ὁ δὲ διαρρήδην γράφων, τὰ μὲν αἰνιττομέτου τοῦ νομοθέτου δεξιῶς· τὰ δὲ, ἀλληγοροῦντος μετά σεμνότητος· ὅσα δ' ἐξ εὐθείας λέγεσθαι συν έφερε, ταῦτα ῥητῶς ἐμφανίζοντος. Εἰ μὲν γὰρ προς ενέγκειμεν προφητικές ρήσεις τοῦτο ἐγγυωμένας, παρερμηνεῦσαι καὶ παραποιῆσαι οὐκ ὀκνήσουσιν· εἰ δ᾽ ἀποστολικὰς ἀποφάσεις τε, καὶ ἀποδείξεις, καὶ Ερμηνείας, παραγράψασθαι τολμήσουσι δυσσεβῶς· τὰς δὲ τῶν παρ' αὐτοῖς δοξάντων σοφῶν μαρτυρίας παραγράψασθαι οὐκ ἂν εἶεν δίκαιοι. XIX. ATHANASIO PRESBYTERO. Si legislatorem nihil aliud præter litteram dixisse Judæus is existimat, qui tecum rixatus est, his ad eam verbis utere: Inscitiam vestram duo viri refutant,qui post Christi adventum apud vos litterarum monumenta condiderunt, nimirum Philo contem plator egregius, et Josephus insignis historicus t ille, dum universum pene Velus Instrumentum ad allegoriam trabit; hic dum ad hunc modum loquitur, legislatore alia commode ac scite fuente, alia cum gravitate allegorico sensu exponente, ea denique omnia, quæ recte ac plane dici utile erat, ad litteram indicante. Nam si propheticas voces, quibus id confirmetur, proferamus, eas perversa interpretatione intorquere ac depravare minime verebuntur. Atque item si apostolicas sententias, et demonstrationes atque interpretationes, eas impie rejicere haudquaquam dubitabunt. At eorum, qui apud ipsos sapientiæ atque doctrinæ existimatione floruerunt, testimonia ab ipsis repudiari, hand profecto æquum fuerit. Κ'. — ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Τῆς θείας καὶ τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἡ ἱερωσύνη ΧΧ. - UERMOGENI EPISCOPO. Inter divinam et humanam naturam sacerdoὥσπερ μέση καθέστηκεν, ἵνα τὴν μὲν θεραπεύῃ, τῇ tium 266 velut medium interjectum est, ut illam δὲ μεταβολὴν ἐργάζηται κρείττονα. Εί τις τοιγαροῦν ταύτης μείζον φρονεί, οὐδὲ φρόνησιν έχειν μοι δοκεῖ. ΚΑ'. - ΤΟ ΑΥΤΩ. Οἱ ἅγιοι, ὦ σοφώτατε, τὰς ὑπὲρ τῆς ἀρετῆς τῶν κινδύνων ὑπερβολάς, ἐφόδιον μείζονος εὐδοκιμήσεως ἔχουσιν. ΚΒ. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Ὥστερ, ἵνα καὶ ἐναργεῖ παραδείγματι χρήσωμαι, Ἱερουσαλήμ, ότε μὲν τῇ θείᾳ συμμαχία ώπλιστο, ὀρθὴ ἑστῶτα ἀπονητὶ καὶ ἀναιμακτὶ τὰ τρόπαια ίστη ὅτε δὲ ταύτης διὰ τὸ ἐπιλυττῆσαι κατ' αὐτῆς, ἐστέρητο, πῦρ πολέμιον αὐτὴν ῥᾳδίως ἔκλινεν· οὕτω καὶ ψυχή, ὅταν μὲν τῇ ἄνωθεν ῥοπῇ δι' εὐστάθειαν τρό των περιφράττηται, ῥᾳδίως τοὺς πολεμίους καταγω νιεῖται· ὅταν δ' ἁμάρτῃ, ἐνταῦθα μὲν τῷ πυρὶ τῶν παθῶν ἁλώσεται, ἐκεῖσε δὲ τῷ τῆς κρίσεως τιμωρη θήσεται. ΚΓ. — ΑΣΚΛΗΠΙΟ ΣΟΦΙΣΤΗ. εἰ Ξέρξης, ὦ σοφιστά· ἀπὸ γὰρ τῶν σῶν τοι δια λέξομαι· τὸν Ἑλλήσποντον ζεύξας, τὸ τῶν 'Αθηναίων φρότημα οὐκ ἠδυνήθη ζεύξαι τῷ τῆς δουλείας ζυγῷ, ἀλλὰ πάντα μὲν ἐκίνει, καὶ τὸν ταγέντα τοῖς στον χείοις ἐκαινοτόμει θεσμόν· ἐκείνους δὲ τῶν δεδογμέν νων οὐ μετεκίνει· σὺ ἀπὸ συμβουλῆς ψιλῆς ἐνόμι σας ἡμῶν μετακινεῖν τὸ φρόνημα, καὶ εἰς θωπείαν PATROL. GR. LXXVIII. colat atque observet, hanc autem in melius com mutet. Quocirca si quis eo sublimius sentit, ne menǝ tis qui:lem et prudentia particeps esse mihi viTheler, XXI. EIDEM. -ke Virts sanctis, sapientissime vir, gravissima quæque pericula, quæ virtutis causa adeunt, majoris gloriæ materiam præbent. XXII. ISIDORO DIACONU. Quemadmodum Jerusalem (ut perspicuo exemplo utar ) cum divino auxilio munita et armata erat, recta stans citra laborem et cruorem tropæa statuebat; cum autem hoc, propterea quod adversus ipsum insaniisset, sese spoliabát, hostilis flamma eam uullo negotio prosternebat: eodem modo animà quoque, si divina ope propter morum constan - tiam ac modestiam septa et munita fuerit, hostes facile superabit; si autem in peccatum proruperit, hic quidem turbulentoruin affectúúm igne confla - grabit, iftic autem judicii flamma cruciabitur. XXIII. — ASCLEPIO SOPHISTA. Cum Xerxes, o sophista (nam a tuis historiis tecum agam), juncto ratibus Hellesponto Atheniensium animos servitutis jugo premnere minime po taerit, verum quamvis nihil non tentaret, alque etiam impositam elementis legem innovaret, eos tamen ab animi proposito haudquaquam dimoveril, ta tamen solo consilio perfecturum existimasti, u

animum nostrum limoveas, aique ad blandiendumn τρέπειν καὶ πῶς οὐκ ἄτοπον; πέπαυσο τοίνυν του et adulandum infectas. Annon autem hoc absur- αῦτά τινα ἡμῖν παραινῶν· εἰ δὲ μή, τοῦ χοροῦ τῶν dum est? Quocirca ejusmodi quædam consilia nobis φίλων σε ἀποκρινοῦμεν. dare desine. Sin minus, ex amicorum choro te secernemus. XXIV. MARTYRIO LECTORI. Acris atque ad omnia audax pecuniarum amor, nec satietatem ullam sentiens, animam eam, quam ceperit, in extrenum malorum præcipitem agil. Quocirca maxime in primordiis eum abigamus. Nam si semel vicerit, nulla postea ratione vinci poterit. XXV. - SYRIONI. Generosus ille Paulus, præstantissimus, inquam, ille dux, qui regis electioni minime dedecori fuit, atque, ut nibil omnino aliud quam Ecclesiæ utilitatem ob oculos propositam habens, privata commoda negligebat, et aliorum errata corrigebat, omnia ad Ecclesiæ ædificationem fieri oportere clamabat. Nos contra (ut qui gloriam nostram spectemus), id quod nostris rebus conducere videtur, Ecclesiæ utilitati anteponimus. Αtqui Ecclesia gloria omnino ad nos quoque redundat, nostra autem non omnino ad commune commodum transit. Nam si, ut nosipsos commendare videamur, 267 proximorum aedificationem nihili pendamus, annon jactura lucrum superabit? XXVI. CASIO PRESBYTERO. ΚΑ'. ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Ο δεινὸς καὶ πάντολμος τῆς φιλοχρηματίας έρως, κόρον οὐκ εἰδὼς, ἐπὶ τὸ ἔσχατον τῶν κακῶν τὴν ἁλοῦσαν ψυχὴν ἐλαύνει. Οὐκοῦν μάλιστ᾽ ἐν προσ οιμίοις αὐτὸν ἀπελάσωμεν. Κρατήσας γὰρ, ἀχείρω τος ἔσται. ΚΕ'. ΣΥΡΙΩΝΙ. Ο γενναῖος Παῦλος ὁ ἄριστος στρατηγὸς, ὁ τοῦ βασιλέως την χειροτονίαν μὴ ἀτιμάσας, ὁ τὰ καθ' ἑαυτὸν παριδών, ἵνα τὰ τῶν ἄλλων ἐπανορθώσηται, ἅτε μηδὲν πλέον ὁρῶν τοῦ τῆς Ἐκκλησίας συμφέ ροντος, ἐπεδία χρῆναι πάντα πρὸς οἰκοδομὴν γίνει σθαι τῆς Ἐκκλησίας. Ἡμεῖς δὲ τὸ φαινόμενον ἡμῖν συμφέρον, πρὸς δόξαν γὰρ ἑαυτῶν ὁρῶμεν, τοῦ τῆς Ἐκκλησίας προτιμῶμεν. Καίτοι τὸ τῆς Ἐκκλησίας κλέος, πάντως καὶ εἰς ἡμᾶς ἀνατρέχει· ἡ δὲ ἡμῶν δόξα, οὐ πάντως εἰς τὸ κοινὸν διαβαίνει. Εἰ γὰρ ἐν ἑαυτοὺς δόξωμεν συνιστῶν τῆς τῶν πέλας ὀλιγωραίης μεν οἰκοδομῆς, πῶς οὐ μείζων ἔσται τοῦ κέρδους ἡ ζημία; KG'. ΚΑΣΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Contra eos qui dicunt esse nativitalem sive fatum, G Κατὰ τῶν λεγόντων, εἶναι γένεσιν, ἤτοι ειμαρμέ seu fortunam.. Haud grave est, optime vir, eos qui gravia perpetrarunt, gravibus quoque penis affici. Αt eos, qui nihil grave commiserunt, gravia perpeti, prorsus gravissimum est. Quonam igitur modo iis, qui hoc nomine conqueruntur, satisfaciamus? Non alia nimirum, ut opinor, ratione, quam si de prioribus dicamus, quod juste: de posterioribus autem, quod explorandæ ipsorum virtutis causa perpetiantur. Divina enimn justitia illos ulciscitur, his autem materiam et segetem subministrat. coronaru Nam qui Fatum constituunt, de utrisque quid respondeant, non habebunt. Neque enim æquam est, aut eum qui aliquid perpetrare coactus est, aut την, ἢ τὴν λεγομένην τύχην. Οὐκ ἔστιν, ὦ βέλτιστε, δεινόν, τὸ δεινά πράξαν τας, δεινὰ καὶ παθεῖν. Τὸ δὲ μηδὲν δεινὸν πράξαντας, δεινὰ παθεῖν, πάντη δεινότατον. Πῶς οὖν τοῖς ἐγκαλοῦσι περὶ τούτου ἀπολογησαίμεθα; Οἶμαι οὐδαμῶς ἄλλως, ἢ περὶ μὲν τῶν πρώτων λέγοντες, ὅτι δικαίως· περὶ δὲ τῶν δευτέρων, ὅτι δοκίμως. Ἡ γὰρ δίκη τοὺς μὲν ἡμύνατο, τοῖς δὲ στεφάνων ὑπόθεσιν προὐξένησεν. Οἱ γὰρ γένεσιν ὁριζόμενοι περὶ ἀμφοτέρων απορήσουσιν ἀποκρίνασθαι. Οὐ γὰρ δίκαιον, οὔτε τὸν ἀναγκασθέντα δράσαι τινα, ούτε τὸν μηδὲν δράσαντα δεινὸν, δεινὰ παθεῖν. Οἱ δὲ Πρόνοιαν εἶναι διαβεβαιούμενοι, καὶ εὐστομοῦμεν, καὶ εὐσεβοῦμεν, καὶ αἰτίας εὐλόγους λέγομεν. eum qui nihil grave perpetravit, gravia perpeti. At nos qui Providentiam esse affirmamus, et proba dicimus, et pietatem colimus, et causas rationi consentaneas habemus. XXVII. AGATHO PRESBYTERO. De sancta Trinitate. Quæ singularem numerum in sacra Scriptura superant, personarum differentiam indicant. Quæ autem singulariter enuntiata sunt, naturæ identitatem. Illa enim idcirco dicta sunt, ut Sabellio et Judæis ora obstruantur; hæc autem ut Arius et Eunapius ac gentiles obterantur. Nam qui proprio talum numerum in sanctam Triuitatem porrigunt, sc rursum in unam substantiam contrabunt, il rectissime sentiunt, ac cœlestium oraculorum doctrinam sequantur, ut qui nec per naturarum ΚΖ'. — ΑΓΑΘΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος. Τὰ μὲν τὸν ἐνικὸν ὑπερβαίνοντα ἀριθμὸν ἐν τῇ ἱερᾷ Γραφῇ, τῆς τῶν ὑποστάσεων διαφορᾶς ἐστι παραστατικά· τὰ δ' ἐνικῶς ἐξενηνεγμένα, τῆς ταυ τότητος τῆς φύσεως. Τὰ μὲν γὰρ είρηται, ένα Σαβέλλιος καὶ Ἰουδαῖοι ἐπιστομισθῶσι τὰ δ᾽ ἵνα Αρειος καὶ Εὐνόμιος, καὶ Ἕλληνες στηλιτευθῶσιν. Οἱ γὰρ πλατύνοντες μὲν εἰς τὴν ἁγίαν Τριάδα τὸν τῶν ίδια τήτων ἀριθμὸν, συστέλλοντες δὲ εἰ; μίαν οὐσίαν, όρο θότατα δογματίζουσι, καὶ ταῖς τῶν οὐρανίων χρησμῶν ἔπονται διδασκαλίαις, μετ' εἰς πολυθείαν διὰ

EPISTOLARUM LIB. III.- EPIST. XXXI. τῆς φύσεως διαφορὰν ἐκπίπτοντες, μετ' εἰς Ἰου- discrimen in plurium deorum culum cadaut, nec δαϊσμόν, διὰ τὴν τοῦ ἑνὸς προσώπου σύστασιν όλιper unius personæ assertionem in Judaismum prolabantur. σταίνοντες. ΚΑ'. - ΑΦΘΟΝΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. ᾿Απὸ τῶν ὁμολογουμένων τὰ ἀμφίβολα χρή κρίνε σθαι, οὐκ ἀπὸ τῶν ἀμφιβόλων τὰ ὁμολογούμενα. Οἷόν τι λέγω· ὁπηνίκα ἀπὸ τοῦ Βαβυλωνίου τὸ ὄναρ τῆς εἰκόνος ἀπέπτη, καὶ ἐζήτει μαθεῖν οὐ μόνον τὴν ἑρμηνείαν τοῦ δειχθέντος, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν ὄψιν, καὶ πάντες ἠπόρησαν, τότε ὁ Δανιήλ οὐ πρῶτον τὰ ζητούμενα ἔφη, πρὶν περὶ τῶν δήλων ποιήσασθαι τὴν ἐξήγησιν· τὰ γὰρ κατὰ διάνοιαν αὐτῷ βουλη θέντα ὑφηγησάμενος, ἀξιόπιστον ἑαυτὸν καὶ ἀνύπο πτον περὶ τῶν ἀμφισβητουμένων καθίστη. Η γὰρ περὶ τῶν ὁμολογουμένων διδασκαλία, τὴν τοῦ πλάττεσθαι τὰ λεγόμενα κατηγορίαν ἀνήρει. ΚΘ. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰ δείγμα σαρὲς τῶν ἑκάστου τρόπων ἡ τῶν συνόντων ἐστὶ πολιτεία, μὴ θαύμαζε εἰ Εὐσέβιος τοὺς περὶ Μαρτινιανὸν καὶ Ζώσιμον καὶ Μάρωνα, και τοὺς ἄλλους τοὺς ὁμοτρόπους αὐτοῖς, διὰ τιμῆς ἔχει. Ὥσπερ γὰρ εἰ ἀρετῆς ἦν ἐραστής, οὐκ ἂν τῶν φιλαρέτων ἑτέρους προετίμησεν· οὕτως ἐπειδὴ σύντρο φον καὶ φίλην τὴν κακίαν ἔχει, τοῖς ὁμοτρόποις χρῆς N'. ΑΡΧΟΝΤΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ο μὴ διὰ τὴν τῶν ἀντιπάλων ἀσθένειαν περιγινόμενος, ἀλλὰ διὰ τὸ μέγεθος τῆς οἰκείας ῥώμης τῶν ἰσχυρῶν κρατῶν, ἀοίδιμός ἐστι, καὶ ἀναῤῥήσεως ἄξιος. Μὴ τοίνυν ἐναβρύνου, εἰ ἑνὸς καὶ δευτέρου κεκράτηκας. Εἰ γὰρ τῶν ἄκρων εἰς ἀρετὴν περιγένοιο, όντως τροπαιούχος ἀνακηρυχθήσῃ. ΛΑ'. - ΟΦΕΛΙΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ. Πως είρηται τό· ι Πρωτότοκος πάσης φύσεως. Τὰ καθημαξευμένα παρεις, σαφώς εἴποιμι τὸ νε νοημένον, εἰ καὶ δόξαιμί τισι καινοτέραν ερμηνείας ἀνατέμνειν οδόν. Ὁ πρωτότοκος, εἰ μὲν ἡ δευτέρα ἐξύνοιτο συλλαβή, τὸν τεχθέντα πρῶτον· εἰ δ᾽ ἡ παρεσχάτη, τὸν πρώτως τεκόντα μηνύει. Καὶ τοῦτ' ἀκριβῶς ὥστε μάλιστα ὑμεῖς οἱ ὁμηρίζοντες. Πρωτοτόκος γὰρ ἡ πρώτως τεκοῦσα ἐκείνῳ είρηται. Εικός οὖν, μᾶλλον δ' ἀναγκαῖον ἐννοεῖν, ὅτι κἀνταῦθα τοιαύτῃ τινὶ ἐννοίᾳ ὁ θεσπέσιος έχρήσατο Παῦλος, οὐ πρῶτον τῆς κτίσεως αὐτὸν ἐκτίσθαι δογματίζων, ἄπαγε, δ; γε ἀπαύγασμα τῆς δόξης, καὶ χαρακτῆρα τῆς ὑποστάσεως τῆς πατρικῆς αὐτὸν καλεῖ· ἀλλὰ πρῶτον τετοκέναι, τουτέστι, πεποιηκέναι τὴν κτίσιν, Ιν' ή τῆς τρίτης συλλαβῆς ὀξυνομένης, πρωτογό νος, οὐ πρωτογενής· πρωτοκτίστης, οὐ πρωτέκτιseqq. ** Coloss. 1, 15. ss Dan. 11, XXVIII. — APIITHONIO EPISCOPO. Per ea quæ certa et confessa sunt, de dubiis judicandum est, non autem per dubia et ambigna de certis et indubitatis. Verbi gratia: cum imaginis somnium a regis Babylonii animo avolavit, atque ipse non modo ejus rei, cujus species ipsi objecta fuerat, interpretationem, sed hoc ipsum quoque quod videral, scire cuperet, et omnes hesitarent, tum Daniel non prius ea, quæ quærebantur, exposuit, quam ea, quae perspicua et manifesta erant, enarraşsel: atque ita de rebus dubiis fidem sibi conciliavit, omnemque a se suspicionem propulit 3. Siquidem de certis atque confessis rebur doctrina, fictæ et commentitiæ interpretationis accusationem de medio tollebat. 268 XXIX.-HERMOGENI EPISCOPO. Cum morum uniuscujusque ac vitæ perspicuum argumentum sit, eorum, qui cum ipso degunt, vitæ ralio, ne mireris, si Eusebius Martinianum, Zosimum, Maronem, aliosque ejusdem farine honore aficit. Quemadmodum enim si virtutis amore tene retur, probis viris haudquaquam alios anteferret: sic quia colluctanea et chara ipsi est improbitas, iisdem quoque hominibus utitur. XXX. - ARCHONTIO PRESBYTERO. Qui non ob adversariorum imbecillitatem victo riam assequitur, sed ob virium suarum magniladinem fortes viros supera, clarus atque illustris est, dignusque qui publico praeconio celebretur. Quare ob unum aut alterum superatum ne glorieris. Nam tum denique victor vere prædicaberis, si summa virtute præditos superes. XXXI. — OPIIELIO GRAMMÁTICO. Quomodo dictum sit illud: ‹ Primogenitus omnis natura. Tritis ac pervulgatis omissis, aperte quod sentio, dicam, etiamsi quibusdam videri possim novan interpretationis viam inire: ὁ πρωτότοκος [id est, primogenitus], si secunda syllaba acuatur, eum qui primus natus est, significat. Si autem penultima, eum qui primum genuit. Atque id vobis præ sertim, quos Homeri lectio delectat, compertum et exploratum est. πρωτοτεκοῦσα enim, ea quæ primum peperit, ab ipso dicta est. Probabile itaque, imo necessarium fuerit animadvertere, hujusmodi quodam sensu hic quoque divinum Paulum usum fuisse, cam Christum omnis creaturæ primogenitum dixit”. Hoc quippe vocabulo non eum primum ex omnibus rebus conditis creatum esse docct (absit), quippe qui splendorem gloriæ, et paterna Pro ίν' ή codd. Vatic. 6:9 et al. legunt ἐν ᾧ. Possi.

substantis characterem ipsum appellet: verum στος. Εἰ δ' ὁ τόπος ἐνταῦθα ἀντὶ τῆς κτίσεως παρ ελήφθη, θαυμαζέτω μηδεὶς, ἐπεὶ καὶ ἑτέρωσε εἴρη ται· ο Θεὸν τὸν γεννήσαντά σε εγκατέλιπες· καί • Υἱοὺς ἐγέννησα καὶ ὕψωσα·» καί «Ἐγὼ εἶπα Θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ Ὑψίστου πάντες.» Ἐπειδὴ γὰρ καὶ γεννήσας ὁ Θεὸς ἀπαθῶς ἐγέννησε, καὶ κτίζων ἀπαθῶς καὶ θεοπρεπῶς καὶ ἀμογητι δημιουργεί, τούτοις τοῖς ὀνόμασι κέχρηται ή Γραφή, οὐχ ἵνα τὴν γέννησιν κτίσιν, καὶ τὴν κτίσιν γέννησιν ὑπο λάβωμεν, ὡς κακουργοῦντες οἱ αἱρετικοί και τασκευάζειν δοκοῦσιν· ἀλλ᾽ ἵνα την ευκολίαν καὶ τὴν ἀπάθειαν τοῦ Θεοῦ παραστήσῃ. Εἰ δέ τις προλήψει μόνη δουλεύων, καὶ μὴ κἀληθὲς σκοπῶν, ἀντείποι, οὔτ᾽ ἐγὼ τὴν ψῆφον ἐμαυτῷ θήσομαι, οὔτ' ἐκεῖνος ἑαυτῷ ἂν εἴη δίκαιος. Οὐκοῦν ἐπιτρέψωμεν τὸ πρᾶγμα ἀδεκάστοις κριταῖς, καὶ ἔστωσαν κριταὶ οἱ ἀκροαταί. Εἰ μὲν οὖν ἐκεῖνος ἔχει δείξαι, δειξάτω. Εἰ δὲ ἐμὲ ἀπαιτεῖ τὴν ἀπόδειξιν, αὐτὸν τὸν τοῦτ' εἰρηκότα, παρακομίσω μάρτυρα. Μετὰ γὰρ τὸ εἰπεῖν, ο Πρωτοτόκος πάσης κτίσεως, κ. ἐπήγαγεν • Ὅτι ἐν αὐτῷ ἐκτίσθη τὰ πάντα, τὰ ἐν τοῖς οὐρα νοῖς, καὶ τὰ ἐπὶ τῆς γῆς.. Εἰ μὲν οὖν εἶπε, Μετ' αὐτὸν ἐκτίσθη, ψηφίσασθε τῷ κατηγόρῳ. Εἰ δ' Εν αὐτῷ· ἐν γὰρ τῷ κτίστῃ ἐστὶν ἡ πάντων δημιουργία καὶ διαμονή· ὅπερ καὶ σαφηνίζων ἀλλαχόσε ἔφη· • Ἐν αὐτῷ γὰρ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν· ο ἀναντίῤῥητος ἡμῶν, ὡς οἶμαι, ἡ νίκη. Εἰ δὲ καὶ τὰ ἑξῆς φράσαιμι, ἐπιφανέστερόν ἐστι τὸ τρόπαιον. Φησί γάρ' ο Καὶ αὐτός ἐστι πρὸ πάντων.» Οὐκ εἶπεν, Αὐτὸς γέγονε πρὸ πάντων, ἀλλ', «Εστι πρὸ πάντων, καὶ τὰ πάντα ἐν αὐτῷ συνέστηκεν.» Οὐκ εἶπε, Μετ' αὐτοῦ, οὐδὲ, Μετ' αὐτὸν ἐκτίσθη· διὰ τί δὲ παραγράφονται τοὺς λέγοντας, μονογενής μὲν κατὰ τὴν θεότητα, πρωτότοκος δὲ τῆς νέας κτίσεως κατὰ τὴν ἀνθρωπότητα; εἰ γὰρ μήτε οὕτω νοηθείη, μήτε μὴν πρωτοκτίστης κληθείη, τὸ πρωτότοκον, εἰ μὲν τῷ μονογενεῖ συναφθείη, δύναται τὴν εὐγένειαν ἐμφῆναι· δύναται γὰρ εἶναι τις καὶ πρωτότοκος, καὶ μονογενής υἱός· εἰ δὲ τοῖς κτίσμασιν, οὐκ ἔχει χώραν. "Η γὰρ μονόχτιστος, ή πρωτογενής. Θάτερον γὰρ θατέρου ἀναιρετικόν ἐστι. Τί δ' ἄρα ἐκώλυε σαφῶς αὐτὸν εἰπεῖν, Πρωτόκτιστος πάσης κτίσεως; Πῶς δὲ, εἰ πρωτόκτιστος νοείται, μονογενής ἐστι; Τὸ μὲν γὰρ μόνον, ἄλλο οὐ προσίεται· τὸ δὲ πρῶτον, eum res conditas primo peperisse, hoc est effecisse: ita ut (tertia syllaba aculo accentu notata) πρωτ τογόνος non πρωτογενής, id est, primo gignens, non primo genitus, πρωτοκτίστης, non πρωτόκτιστος, id est, primo creans, non primo creatus. Quod autem ὁ τόπος, lioc loco pro creatione accipiatur, non est quod quisquain miretur, cuin alio etiam loco dictum sit: c Deum, qui te genuit, dereliquisti ";» atque alio, item: Filios genui, et exaltavi ", › ac rursum; `‹ Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes s.. Quoniam eum et cum Deus genuit, citra passionem ullam genuit, et cum creat, citra omnem passionem, et modo divinitati consentaneo, ac sine ullo labore creat: idcirco Scriptura his vocabulis usa est, non ut per generationem creationem, et per creationem generationem intelligamus (quemadmodum improbe ac veteratorie haeretici aflirmare videntur), sed ut facilitatein, 269 Deique ab omni perpessione vacuitatem ostendal. Quod si quis ei duntaxat, qua prius ipsius animus imbutus est, opinioni addictus, ac non verita - tem sibi ante oculos proponens, verbis meis refragetur, nec mihi ipse judex ero, nec item ipsum sibi ipsi judicem esse æquum fuerit. Quocirca incorruptis judicibus negotium committamus, ac nostræ disputationis arbitri sint auditores. ltaque si ille aliquid demonstrare qucal, demonstret. Sin autein a me demonstrationem exigit, hunc ipsum qui his verbis usus est, testem proferam. Postquam enim dixit, «Primogenitus omnis creaturæ,› mox bæc verba subjunxit, «Quoniam in ipso creata sunt omnia, quæ in cœlis sunt, et quæ in terra". Quamobrem si dixit, Pust eum creata sunt, quin secundum adversarium pronuntietis, causam haud dico. Si autem, in ipso (etenim in Creatore rerum omnium procreatio et conservatio est. Quod quidem etiam alio loco explanans, dixit: «In ipso enim vivimus, et movemur, et sumus 3), sine controversia, ut opinor, nostra est victoria. Quod si ea etiam, quæ sequuntur, narravero, luculentius adhue tropæum erit. Ait enim: «Et ipse est ante omnia. Non dixit, Ipse factus est ante omnia, sed, Est ante omnia. Et omnia in ipso constituta sunt., Nom dixit, Cum ipso, nec: Post eum creata sunt. Quid autem est, quamobrem eos τὸ μόνον παραγράφεται. Τί δὲ διαφέρει τῶν κτισμάτ rejiciunt, qui eum divinitatis ratione unigenitum dictum esse aiunt, humanæ autem naturæ respectu primogenitum omnis creaturæ? Nam si nec ita intelligatur, nec item πρωτοκτίστης vocetur, primogenii vox, siquidem unigenito copuletur, nobilitatem dosignare potest, potest enim quispiam et primogenilus et unigenitus filius esse; si autem rebus creatis, * Deut. xxx, 18. των κατ' αὐτὸ τοῦτο, εἴ γε καὶ αὐτὸς ἐκτίσθη; Πῶς δὲ οὐκ ἐρυθριῶσι, κτίσματι προσκυνοῦντες, καὶ ταῖς ἑαυτῶν μαχόμενοι ψήφοις; Απαγορεύοντες καὶ τὸ τῇ κτίσει προσκυνεῖν, ὡς Ἑλληνικὸν αὐτοὶ τοῦτο δρῶντες ἑαυτοὺς λανθάνουσι. Χρὴ δὲ καὶ τοῦτ᾽ εἰδέ ναι, ὅτι οὐ τὰ αὐτὰ ὀνόματα πάντως καὶ τὰ αὐτά μηνύει πράγματα· οὔθ᾽ ἡ ὁμωνυμία συνωνυμίαν ἐκ 37 Coloss. 1, 16. 28 Act. XVII, 28. • Coloss. 35 Isa. 1, 2. ** Psal. £xxx1, 6. li«lem codd. habent ἀπαγομένοντες γὰρ τὸ τῇ κατ., etc., et versu inde tertio pro πάντως scribant πῶς. 12.

EPISTOLARUM LIB. 111. EPIST. EPIST. XXXIV. παντὸς τρόπου ἐμφαίνει. Ἐπὶ μὲν γὰρ τοῦ Υἱοῦ κυ- locum non habet. Aut enim μονόκτιστος, id est, solus ρίως λέγεται ἡ γέννησις· ἐπὶ δὲ τῶν κτισμάτων κατα χρηστικῶς. Επ' ἐκείνου τῆς ἀληθείας ἕνεκεν καὶ τῆς ὁμοουσιότητος· ἐπὶ δὲ τούτων τιμῆς ἕνεκεν καὶ υιοθεσίας. Βουληθεὶς γὰρ ἀπεκύησεν ἡμᾶς λόγω ἀληθείας. Μὴ τοίνυν ἡ ὁμωνυμία τὴν ὁμοτιμίαν ἐνα ταῦθα τικτέτω, μηδὲ τὰ καταχρηστικῶς εἰρημένα κυρίως λελέχθαι νομιζέσθω Ἐπεὶ καὶ τὸν θυμὸν, καὶ τὴν ὀργὴν, καὶ τὰ ἄλλα πάντα τὰ τῇ θείᾳ μὴ πρέποντα φύσει, καταχρηστικώς λελεγμένα οὐκ ἄν τις εὐφρονῶν κυρίως πεφράσθαι φαίη. Δήλον γάρ ἐστιν ὅτι ἑκάστῳ χωρίῳ καὶ ἑκάστῃ λέξει ἡ πρέπουσα καὶ ἁρμόζουσα ἑρμηνεία προσαγομένη τὴν αλήθειαν ὠδίνει. creatus, aut primogenitus erit. Alterutrum enim alterutrum de medio tollit. Quid autem probibebat, quominus aperte ipse diceret, πρωτόκτιστος omuis creatura. Jam si πρωτόκτιστος, id est, primus creatus, intelligatur, quonam pacto unigenitus est? Nam quod solum est, aliud haudquaquam admittit. Ac primum item, solum repudiat. Quidnam autem juxta hoc ipsum rebus conditis præstat, si ipse quoque creatus est? Quin autem erubescant, creaturam adorantes, ac suismetipsi sententiis adversantes: quippe qui, cum res creatas adorari vetent, ut gentilium errorem, ipsi tamen se hoc facere minime animadvertant? Quin illud quoque nosse operæ pretium est, eadem vocabula non semper easdem res significare, neque homonymiam synonymiam onini modo designare. De Filio euin generatio proprie dicitur, de conditis autem rebus, improprie: de illo, inquam, ob veritatem eamdemque substantiam: de his autem, honoris et adoptionis causa. 270 volens enim genuit nos verbo veritatis. Quocirca homonymia hoo loco honoris æqualitatem ne pariat: nec quæ im-. proprie dicta sunt, proprie dicta esse quisquam existimet. Quandoquidem nec furorem, nec iram, nec alia omnia, quæ, cum divinæ naturæ minime conveniant, per abusum dicta sunt, quisquam mentis compos proprie usurpata esse dixerit. Perspicuum enim est, quod unicuique loco, et cuilibet dictioni, congrua et consentanea interpretatio adhibita, veritatem parturit. ΑΒ. - ΗΣΑΙΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ. Λίαν ἐκπλήττομαι πῶς μάλα ἀκριβῶς ἐπιστάμενος τὴν μὲν θείαν δύναμιν ἄμαχον ούσαν, καὶ ἀεὶ κατὰ τὸ αὐτὸ καὶ ὡσαύτως ἔχουσαν, τῶν δ' ἀνθρωπίνων βέβαιον οὐδὲν, οὐδ᾽ ἀσφαλὲς, ἀλλὰ κἂν ἄγαν δυνατὸν εἶναι δοκοίη, ἀμφίβολόν ἐστιν. Ὁμολογουμένην γὰρ κέκτηται τὴν εἰς τουναντίον μεταβολήν· ὅταν μή τὴν ἄνωθεν ἔχῃ ῥοπὴν, καὶ πτῶσιν ἐξαίσιον ὠδίνει, οὐ μετρεῖς αὐτοῦ τὸ φρόνημα, ἀλλ' ὑπερφυῶς ἐξο γκούμενος τὴν ἐναντίαν προκαλῇ μεταβολήν. ΑΓ. — ΠΑΥΛΟ. Τί σημαίνει τὸν ἐπὶ μέτρου μολύβδου τὸν προφήτην Ζαχαρίας καθιεμένην ἰδεῖν τὴν ἁμαρτίαν. Ἐπειδὴ ἔφης· Δι᾿ ἣν αἴτιαν ἐπὶ μέτρου μολύβδου καθεδουμένην τὴν ἁμαρτίαν ἑώρακεν ὁ Ζαχαρίας; φημί, ὅτι ὁ μὲν μόλυβδος δηλοῖ τὸ βάρος τῆς ἁμαρτίας. Οὐδὲν γὰρ ἐπαχθέστερον οὐδὲ φορτικώτερον τῆς ἁμαρτίας, τῆς εἰς τὸν πυθμένα του ᾅδου και ακοντιζούσης τούς ἀλόντας. Τὸ δὲ μέτρον, τὸ τέλος μηνύει τῆς περὶ τοὺς ἁμαρτήσαντας μακροθυμίας, καὶ τῆς τιμωρίας τὴν ἀρχήν. Οὐ γὰρ ἀμέτρως, οὐδ' ἀεὶ ἁμαρτάνειν συγχωρηθήσονται· ἀλλ' ὅσον οὐδέπω πικροτάτας εισπραχθήσονται δίκας. ΑΔ'. EYTONIĄ. XXXII. ISAIE NILITI. Magna me admiratio tenet, qui fiat, ut cum tibi illud expioratissimum sit, divinam quidem potentiam insuperabilem, suique semper similem esse, bumanam antem nihil certi ac stabilis habere, verum' quamlibet, licet valida esse videatur, dubiam tamen et ancipitem esse, utpote quæ nisi divino subsidio fulciatur, certissimam mutationem habeat, atque hor-` rendam ruinam parturiat, tu tamen animo tuo mi-- nime modereris, verum immodico fastu intumescens, mutationem in contraria provoces. ΧΧΧΙΙΙ. PAULO. Quid significet, quod super mensuram plumbi Zacharias propheta sedens viderit peccatum **, Quoniam quæris quidnam causæ sit, cur Zacharias iniquitatem super mensuram plumbi sedentem viderit, respondeo, hoc idcirco contigisse, quia plumnbau peccati pondus et gravitatem designat. Neque enim quidquam peccato gravius, atque onerosius est, quippe quod ad ima inferni eos, quos ceperit, deturbet. Per mensuram autem, divinæ erga eos qui peccarunt lenitatis et patientiæ fipis, pœnæque principium significantur.Neque enim absque mensura, nec semper vitiis indulgere permittentur; verum jamjamque acerbissimis suppliciis mulctabuntur. EUTONIO. Δεινὸν ὄντα καὶ δραστήριον τὸν τῆς φιλοτιμίας Ambitionis amorem, suapte natura vehementem et Έρωτα, καὶ δεινῶς κρατοῦντα τοῦ ἀνθρωπίνου γέν acrem, atque humanum genus mirum in modum su - τους, ὁ σωτήριος Λόγος σοφῶς τε καὶ ἐπιστημόνως η perantem, scile ac sapienter reprimens, atque in καταστέλλων, καὶ πρὸς τὸ κρεῖττον μετοχετεύων, melius derivans Salvator, his verbis utitur: «Atten- * Zachar. V, 7 seq. VARIE LECTIONES ET NOTE. Μηδὲ τὰ καταχρηστικῶς εἰρημένα κυρίως λελέχθαι νομιζέσθων, Improprie et abusive dicta non sunt quasi essent proprie dicta accipienda. Ritt.

ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων πρὸς τὸ θεαθῆναι αὐτοῖς· εἰ δὲ μή γε, μισθὸν οὐκ ἔχετε παρὰ τῷ Πατρὶ ὑμῶν τῷ ἐν τοῖς οὐρανοῖς.» Ἐπειδὴ γὰρ ᾔδει ἅτε ποιητής ὧν καὶ δημιουργός, καλῶς ἐξ ἀρχῆς ἐμπεφυτευμένος! τοῖς ἀνθρώποις τὰ τῆς φιλοτιμίας σπέρματα, ούγ ἁπλῶς, οὐδ' εἰκῆ, ἀλλ᾽ ἵνα διάπυροι τῆς τιμῆς τυ γχάνοντες ἐρασταὶ ἐπὶ τὸ βέλτιον ἐπιδοῖεν, κάλλιστον κεκτημένοι φυλακτήριον, πρὸς τὸ μὴ δουλεύειν τοῖς ἀνελευθέροις πάθεσι, τὸν τῆς δόξης πόθον· μετοχε τεύσαντας δὲ πρὸς τοὐναντίον τὸ ἔμφυτον δῶρον, καὶ πρὸς τὴν γηίνην τιμήν τραπέντας, λήθῃ τῆς οὐρανίου, πάλιν ὥσπερ ἄριστος γεωργὸς ἐπιμελόμενος τῆς ψυχῆς, τὰς μὲν πρὸς τὸ χεῖρον βλάστας ἐκκόπτει, καὶ τῶν κακίστων πρὸς τὴν ἀνθρωπίνην δοξομανίαν dite ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, φησί·. Προσέχετε τὴν δικαιοσύνην ὑμῶν μὴ ποιεῖν at videamini ab eis. Alioqui non habebitis partem apnd Patrem vestrum qui est in cœlis ". Quoniam enim, al creator et effector, ambitionis semina hominum animis primum insita esse probe norat, non frustra et sine causa, sed ut ingenti honoris cupidi: tale flagrantes in melius proficeremus (optimum videlicet, al servile turpium ac sordidorum affectuum jugum propellendum, amuletum et præsidium in gloriæ desiderio positum habentes), verum nos beneficium nobis insitum in contrarium fexisse, 271 ac cœlestis honoris oblivione ad terrenum conversos esse: idcirco rursuin, optimi cujuspiam agricole instar, animæ curam suscipiens, vitiosos stolones anputat, atque improbissimorum hominum ubertatem ad iusanum humana gloriæ studium vehementer δεινῶς ὑλομανοῦσαν ἐπέχει τὴν φοράν· ὅσον δὲ αὐτῆς luxuriantem reprimit; quidquid autem in ea suave atque ad cœlestium bonorum feracitatem vitale ac fecundum est, id non modo relinquit, sed etiam exsuscitat, ac fecundius reddit: dum nempe ostentationem, quam humanæ gloriæ cupidi et appetentes faciunt, funditus evellit, eam autem, quæ Deum soJum intuetur, studiosissime appeti merito permittit. XXXV. — HIERACI PRESBYTERO. ημερόν τε καὶ γόνιμον πρὸς τὴν τῶν ὑπερκοσμίων τιμῶν καρποφορίαν, οὐ μόνον ὑπολείπεται, ἀλλὰ καὶ ζωπυρεί, καὶ γονιμώτερον κατασκευάζει, τὴν μὲν ἐπίδειξιν, ἣν οἱ τῆς ἀνθρωπίνης ὀρεγόμενοι δόξης ποιοῦνται, αυτόπρεμνον ἀνασπάσας, τὴν δὲ πρὸς Θεὸν μόνον ὁρῶσαν, εἰκότως κατὰ κράτος φιλοτι μεῖσθαι ἐπιτρέψας. ΛΕ. - ΙΕΡΑΚΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. *Η μᾶλλον, ἢ οὐχ ἧττον τῆς τῆς μεγαλονοίας ἐφροντίσαμεν, ὅπως τό γε ἡμέτερον μέρος, Χαιρή μων τε καὶ Ζώσιμος καὶ Μάρων μεταγνοίεν, καὶ ἀμείνονα γνώμην ἀναλαβόντες, ἀπαλλαγεῖον τῆς αἰσχύνης. Ἐπειδὴ δὲ ὡς ἔοικεν, εἰς ἀνανταγώνιστον Ant magis, aut certe non minus, quam tibi, ið nobis cura fuit, ut quantum in nobis esset, Cheremon et Zosimus et Maro resipiscerent, ac meliore mente recepta, probro et dedecore se liberarent. Quoniam autem, ut apparet, in pene insuperabilem improbitatem prolapsi, nondum ex ea emergere c εκπεπτωκότες κακίαν, οὐδέπω ἀνενεγκεῖν ἠβουλήθηanimum induxerunt (quo etiam nomine a nonnullis quidem, ut ex ea quandoque emersuri, atque ad meliorem mentem redituri lugentur, a nonnullis rursum ut in indolentiam pervoluti pro desperatis habiti ac relicti sunt), operam certe rursum dabimus, ne, quod nostrarum partium est, ulla ex parte desi teretur. Sic enim fortasse fiet, ut tandem aliquando resipiscant, atque cum virtute (cui cuin inexpiabile bellum gerere non verentur, id unum pro serio opere agentes) in gratiam redeant. XXXVI. — CHEREMONI, ZOSIMO, MARONI, EUSTATHIO. σαν· διὸ καὶ παρά τινων μέν, ὡς ταύτῃ ἀνανήψαντες, καταθρηνοῦνται, παρά τινων δ᾽ ἀπηγορεύθησαν, ὡς εἰς ἀναλγησίαν ἐξοκείλαντες· ἀλλ' οὖν γε πάλιν ούτ δὲν ἐλλείψει τῶν εἰς ἡμᾶς ἡκόντων, τάχα πως καν δέ ποτε γνωσιμαχήσαντες, σπείσονται πρὸς τὴν ἀρετὴν, ἢ ἀκηρύκτως πολεμεῖν οὐκ αἰσχύνονται. Τοῦτο μὲν ἔργον, τὰ δ' ἄλλα νομίζοντες εἶναι πάρ εργα habentes, cætera autem velut obiter ac defunctorie Si ad ea perpetranda, quæ perpetratis, ca vos causa impellit, quod judicium haudquaquam exspectetis, illud scialis oportet, improbitatem, etiamsi nullum aliud supplicium accedat, supplicium per se esse virtutem contra, etiam citra coronas coronam esse. Ac quidem maxime, ex bis quoque qui scelerum poenas in hac vita pependerunt, futuri judicii dogma fidem nanciscitur, verumqué est, atque apud omnes certum et indubitatum. Quod si vos inprobitas in tantam amentiam præcipites egit, ut boc ex animis vestris deleveritis: at certe (ut illud σε Matth. vi. ΑΓ. – ΧΑΙΡΗΜΩΝΙ, ΖΩΣΙΜΟ, ΜΑΡΩΝΙ, ΕΥΣΤΑΘΙΟ. Εἰ κρίσιν μὴ προσδοκώντες, δρᾶτε & δρᾶτε, ἀλλὰ τοῦτ᾽ εἰδέναι ὀφείλετε, ὅτι ἡ μὲν κακία, καὶ χωρὶς ἑτέρας κολάσεως, κόλασίς ἐστιν· ἡ δ' ἀρετὴ, καὶ δίχα στεφάνων, στέφανος. Μάλιστα μὲν γὰρ κἀκ τῶν κάν ταῦθα κολασθέντων, ὁ περὶ τῆς μελλούσης κρίσεως λόγος ἀξιόπιστός ἐστι καὶ ἀληθὴς, καὶ παρὰ πάντων ὁμολογούμενος. Εἰ δὲ εἰς τοσαύτην ὑμᾶς ἡ κακία φρενοβλάβειαν ἐξεβάκχευσεν, ὡς τοῦτον ἐκ τῆς ὑμετέρας γνώμης ἀνελεῖν· ἀλλ᾽ οὖν γε ἵνα παρῶ τὸ πολλοὺς κἀνταῦθα δεδωχέναι δίκην, μὴ μικρὰν εἶναι νομίσητε κόλασιν, τὸ ἐνταῦθα παρὰ πάντων κωμ Abest "H a cod. Vatic. G43; ramen id Alt. exhibet, et videtur retinendum. Possis.

EPISTOLARUM LIB. III. - EPIST. XLIX. δεῖσθαι καὶ μισεῖσθαι, μηδὲ μικρὸν στέφανον, τὸ omittam, multos hic quoque poenas dedisse ne leve ευσχημόνως καὶ σεμνῶς, καὶ μετ' ἐγκωμίων τὸν ἐνα ταῦθα διανύσαι βίον, esse supplicium existimetis, hic ab omnibus suggillari atque odio haberi: nee rursum exiguam coronam, graviter et honeste aique cum laude curriculum vitæ confecisse. ΛΖ'. - ΑΡΜΟΚΡΑ ΣΟΦΙΣΤΗ. XXXVII. HARPOCRÆ SOPIIISTÆ. Ατοπώτατον εἶναι μοι φαίνεται, τὸ ἐκείνων μὲν Absurdissinum, meo quidem judicio, illud est, ἐν οἷς διηνέχθησαν οἵ τ᾽ ἔξωθεν σοφοὶ καὶ αἱ ἱεραί eorum quidem, in quibus externi sapientes et sacræ Γραφαι, πολύν ποιεῖσθαι λόγον· ἐν οἷς δὲ συνήχθη Scriptura iser se dissident, magnam rationem back σαν, ὀλίγον. Ο μὲν γὰρ τῆς κρίσεως λόγος καὶ εὐλο bere: eorum autem, 272 in quibus consentiunt, γος ὧν καὶ δίκαιος, καὶ λογικοῖς πρέπων, καὶ παρ' exiguam. Etenim judicii extremni dogma, lanet-i ἡμῶν καὶ παρ' ἐκείνων ὁμολογούμενος, ὀλίγους δή et rationi consentaneum, et justum, et raτινας ἐπιστᾶται εἰς τὸ τὰ δέοντα πράττειν. Οἱ γὰρ tioni præditis congruens, atque a nobis et ab ipsis πολλοί (καὶ μή τις θυμοῦ τὸ λεγόμενον εἶναι νομι confessum ac receptum sit, tamen paucos admodum ζέτω) ως μήτε κρίσεως οὔσης, μήτε προνοίας ἐφ- η inducit, ut ea, quæ officii ratio postulat, faciant. εστώσης και καθορώσης τὰ δρώμενα, καθάπερ ἐν Plerique enim (nec vero me quisquam iracundia ἀσελήνῳ νυκτὶ ὁρῶσιν ἡ ὁρῶσιν. Ο δ' ἀμφισβητή commotun bæc dicere arbitretur) non seeus ac si σιμος καίτοι ἀπίθανος ἂν τοὺς πολλοὺς χειρονται. Που nec judicium futurum sit, nec providentia ulla rebus λιτείας μὲν γὰρ ἀκριβούς ὀλιγωροῦσι, τὴν δὲ γλῶτταν præsit, atque huinanas actiones conspiciat, velut in ὑπὲρ τὸ δέον θήγουσι, καὶ σωφροσύνης μὲν αὐτοῖς λό densissimis noctis tenebris ea faciunt, quæ faciunt. γος οὐδεὶς· περὶ δὲ ὕλης ἀγεννήτου, καὶ ἄλλων τινῶν At vero dubium et controversum dogma, quamvis φλυαρούσιν, & μήτε γινωσκόμενα μέγα τι εἰς σωτη probabilitate carens, permultos tamen expugnat. μίαν συντελεί, μήτ' ἀγνοούμενα καταβλάπτει τους Etenim optimam quidem et accuratam vivendi raμὴ πεπαιδευμένους. Μανθανέτωσαν οὖν πρῶτον τὸν tionem contemnunt ac pro nihilo ducunt: linguam παρά τε ἡμῶν καὶ αὐτῶν ὁμολογούμενον τῆς κρίσ autem supra quam par sit, acuunt. Ac temperantiam σεως λόγον ἀνακινεῖν, καὶ βίου ὀρθοῦ ἔχεσθαι· ἀτου quidem nihil omnino curant: de increata autein πώτατον γὰρ τὸ μὲν ἐν οἷς συνέβησαν, σιωπάν· materia, nonnullisque aliis nugantur, quæ nec cognita τὰ δ' ἐν οἷς διενέχθησαν, ἄνω καὶ κάτω θρυλλεῖν. magnum aliquod ad virtutem adjumentum afferunt: nec ignorata, eos, qui in his rebus haudquaquam eruditi sunt, detrimento ullo afficiunt. Primum igitur discant, judicii dogma, quod et apud nos et apud illos extra controversiam est, discutere, ac rectam vítam amplecti. Absurdissimum enim est illud, de quo inter utrosque convenit, tacere: ea autem, de quibus inter se dissenserunt, sursum deorsumque jactare, ac de iis perpetuo garrire. ΛΗ'. — ΣΕΡΙΝΑ. Ἐν τοῖς κοινοῖς καὶ ἀνηκέστοις κακοῖς κλῆρον οὐκ ἔχει ὁ οίκτος. Πάντες γὰρ τὰ οἰκεῖα στένοντες πάθη, σχολὴν οὐκ ἄγουσι τους πέλας ἐλεεῖν. ΑΘ'. — ΧΑΙΡΕΜΟΝΙ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τὸν ἐναγῇ οὐ φημι περὶ δογμάτων, ἀλλ' οὐδὲ περὶ ἄλλου τινὸς χρῆναι ἀνοίγειν στόμα, ἕως ἂν δι᾽ εἰλι κρινούς μετανοίας καθαρθείη· εἰ γὰρ τῷ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ Θεός·ε Ινατὶ σὺ διηγῇ τὰ δικαιώματα μου; ο πολλῷ μᾶλλον τὸν οὕτω διακείμενον, καὶ τὰ δόγματα ἐρευνᾶν τολμῶντα ἐπεστόμισε. Τοσοῦτον γὰρ τὰ δόγματα τῶν δικαιωμάτων ἐστὶν ἀνώτερα, ὅσαν ὥρανὸς γῆς, καὶ ψυχὴ σώματος. Πέπαυσο τοίνυν τῷ βίῳ μὲν ἡττώμενος, περὶ δὲ δογμάτων ἁμιλλώμενος· να μὴ καὶ τῷ δόγματι ήταν προξενήσης. Ειώθασι γὰρ πολλοὶ ἀπὸ τῆς τῶν λεγόντων δόξης τοῖς λεγο μένοις ψηφίζεσθαι 1) XXXVIII. SERENO. In publicis et gravissimis malis commiserationi locus non est. Omnes enim privatas calamitates deplorantes, non tantum otii habent, ut ipsis alienaɛ miserias luctu ac lamentis prosequi vacct. ΧΧΧΙΧ. - CHEREMONI DIACONC.. Imparum ac sceleratum hominem nego, non mo◄ do de fidei doctrina, sed etiam de, ulla re alia os aperire debere, quoad per sinceram poenitentiam animi maculas absterserit. Nam cum peccatori dixerit Deus: ‹ Quare tu enarras justitias meas ‘*? › multo certe ei, qui animo ita constitutus est, ac fidei dogmata perscrutari non veretur, silentium indixit. Taulo enim dogmata justifcationibus sublimiora sunt, quanto coelum terra, et anima corpore. Quocirca cum vitæ integritas tibi desit, de fidei dogmatibus certamen instituere desine: ne alioqui, ut dogma quoque superetur, in causa sis. Solent enim complures ab eorum, qui loquuntur, existimatione, de iis, quæ dicuntur, sententiam ferre. 4 Psal. sis, 16. Similem sententiam habet inf. lib. iv, ep. 10'. Κιττ. Nimirum non tam quid dicatur, quam quis dicat, attendientes. Ita fit, ut uno ea lemnque oratio

Re Μ. - ΘΕΟΔΩΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. S. ISIDORI FELUSIOT.E THEODORO SCHOLASTICO. Frater quidem tuus, vir eximie, ob mores in admiratione est; tu ob sermonem: ille ob animi intogritatem; in ob linguæ facendiam: ille ab morum moderationem; tu ob verborum fastum ac tumorem: 273 ille, ut fructu scalens; lu, ut foliis abundans. Quamobrem si ita est, fratrem tuum imitare, ut utroque nomine laudem et gloriam consequaris. Neque enim tam tuis ille, quanı tu ipsius dotibus opus habes, · EIDEM. Quidam te ob ingenii acumen ae dicendi facultatem admirantes, ut contentiosum atque ad audien dum difficilem et morosum accusan. Nam cum ad inferiores te demittere debeas, tu contra ne superioribus quidem ac præstantioribus cedis. Quocirca, si res ita se babet, ne eruditionem eam, qnæ in te summa est, per animi sinisteritatem atque impro bitatem probro ac dedecore alice: verum egregia indoli benignitatem, et eloquentiæ morum suavitatem et facilitatem admisce: quo utrinque landem tibi ac pominis celebritatem concilies. EIDEN. Eloquentem ego bune esse statuerim, qui id, quod animo concepit, perspicua oratione demonstrare potest, non qui doctissimis et sublimibas verbis, ea etiam quæ clara et dilucida sunt, obscu rat. Ille siquilem, quod latet, in lucem profert: hic, flud etiam quod omnibus perspicuum est, in tenebris occullat. Eoque nomine ille, ut qui auditoribus prodesse cupiat, amplissimis laudibus celebratur: hic contra, ut qui gloriæ suæ enpiditate Bagret, honoris ac præmii expers relinquitur. PAULO. Hand mirum istud videri debet, quod qui învidiæ die facibus infammantur, ne benefciis quidem meliores fiunt. Acceptis enim beneficiis magis irrio tantur, quia sibi benignitate opus esse agnoscent. XLIV. SERAPIONI EPISCOPO. Quandoquidem demonstrationum rerum obscurayum duplex principium est (omais enim demonstratio et confirmatio vel a sensu, vel a perspicna consideratione initium ducit), mihique aut horum altero, aut etiam utroque ad sedandam inam iracundiam, e medio, nt ipse scripsisti, pectore ferventem, nti necesse est: sunt autem judicia ea, Ὁ μὲν ἀδελφὸς, ὦ θαυμάσιε, ὁ σας, διὰ τρόπον θαυμάζεται, σὺ δὲ διὰ λόγον· ἐκεῖνος δεν ὀρθότητα γνώμης, σὺ δὲ διὰ δεινότητα γλώττης· ἐκεῖνος δεξ μετριότητα ήθους, σὺ δὲ διὰ φράσεως ἔγχον· ἐκεῖνος ὡς καρπῷ βρύων, σὺ δ' ὡς φύλλοις νομών. Εἰ την νυν τοῦθ᾽ οὕτως ἔχει, ζήλου τὸν σαυτοῦ ἀδελφὸν, ἵνα κατ' ἄμφω εὐδόκιμης εἴης. Οὐ γὰρ τοσοῦτον ἐκεῖνος τῶν σῶν, ὅσον σὺ τῶν ἐκείνου, χρήζεις πλεονέκτη μάτων. ΜΑ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. θαυμάζοντες σε τινες δι' ἐξύτητα τοῦ, καὶ γλώττης δεινότητα, γράφονται ὡς δύσερον καὶ δυσπρόσιτον καὶ δύσκολον. Δέον γὰρ τοῖς ὑποδεεστέ ρας συγκατιέναι, οὐδὲ τοῖς κρείττοσι παραχωρεῖς. Οὐκοῦν εἰ ταῦθ᾽ οὕτως ἔχει, μὴ καθύβριζε την ἀρίστην παίδευσιν τῇ τῆς γνώμης σκαιότητι· ἀλλὰ κύρια τῇ εὐρυῖς τὴν εὐμένειαν, καὶ τῇ τῶν λόγων δεινότητι τὴν τῶν τρόπων ἡμερότητα, ἵνα ἑκατέρω θεν ἀοίδιμος γένοιο. MB. Σοφόν τῷ λόγῳ ἔγωγε ὁρισαίμην, τὸν σαφῶς παραστῆσαι δυνάμενον τὸ νοηθέν, οὐ τὸν ὑπερσός φοις καὶ ὑψηλαῖς λέξεσι καὶ τὰ σαφῆ ἐπισκιάζονται Ὁ μὲν γὰρ τὸ λεληθὸς εἰς φῶς ἄγει· ὁ δὲ καὶ τὰ πᾶσι δῆλον ἐν σκότῳ κατακρύπτες. Διὸ ἐκεῖνος μὲν ἅτε τῆς τῶν ἀκροατῶν ὠφελείας εφιέμενος, πολυύμνη τος· οὗτος δὲ ἅτε τῆς ἰδίας δόξης ορεγόμενος, ἀγέ ραστος, MT. Θαυμαστὸν οὐδὲν εἰ οἱ φθόνω πυρευόμενοι, οὐδὲ ταῖς εὐεργεσίαις γίνονται βελτίους. Πρὸς γὰρ τὰς χάριτας μάλλον παροξύνονται, ἐπειδήπερ συνίσασιν ἑαυτοὺς δεηθέντας χρηστότητος. MA'. ΣΕΡΑΠΙΩΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟ Ἐπειδὴ τῶν ἀποδείξεων τῶν ἀφανῶν πραγμάτων ἀρχαὶ δισταὶ τυγχάνουσιν (ἡ γὰρ ἐξ αἰσθήσεως ή ἐκ νοήσεως ἐναργούς πᾶσα ἀπόδειξις καὶ πίστις άρχεται), καμὲ ἀναγκαῖόν ἐστιν, ἢ θατέρω τούτων ἢ ἀμφοτέροις κεχρῆσθαι πρὸς τὸ κοιμίσει σου τὸν θυμόν, ἐκ μέσης καρδίας, ὡς γέγραφα;, ζέοντα αὐτῶν δὲ τῶν διὰ τοῦ λόγου κρίσεων, οὐχ ἅπασιν a diversis hominibus, vel claris vel obscuris, prolata, non eamdem vim habeat, ut est apud sapientissimum Euripidem: .. Λόγος γὰρ ἔκ τ' αλεξαύντων των Καὶ τῶν δοκούντων, αὐτὸς οὐ ταὐτὸν σθένει. Sie Marens imp. apud Vulcatium Gallican. in Avidio Cassio: Tyrannorum etiam bona dieta non labent tantum auctoritatis quantum debent. Hirt. Σεραπίωσι ἐπισκόπες. Dubito an hic sit ille cujus et amicitia intima usus est Isidorus noster, et bæres exstitit facultatum, quæ totis duobus vel tribus libris constabant, ut est apud Suidam in Σαpariwr. Imo propius est at fuisse eumdem pernegem. Is enim anachoreta potius et hame perpancorum bominum fuit, ut ex illa descriptione didicimus, qualis vita episcopo minime convenit. Est et alins Serapiou corrector, ad quem alibi Isidorus scribit. RITT.

EPISTOLARUM LIB. III. EPIST. XLVI. prona et facilia (propterea quod et prudentem ac sagacom eum esse oportet, qui aliquid obscuri venari vult, et in his disciplinis, quæ mentem acnunt, dia multumque in prima ætate versatum esse); idcirco satius fuerit, ab ipso experimento, iisque quæ Domino Cliriste contigerunt, exordiri. Hæc enim et rudes atque imperiti, et perquam ingeniosi et sagaces interjecta assequi poterunt. Quid igitur eo nomine indignaris, quod Eusebius, qui episcopi speciem gerit, ut scripsisti, adversus universam Ecclesiam debacchans, 274 suamque temulentiam et contumeliam non modo adversus alios omnes, sed etiam adversum te, a quo persæpe beneficiis affectus est, profert? Verum, o amice, lenem ani mum praesta. Ut enim rationes atque argumenta omittam, quibus id tibi faciendum demonstrem, a Domini cruciatibus id probare conabor. Maxime enim ea quoque, quæ ipsi a sacrilegis et exsecrandis Judæis acciderunt, intoleranda erant, atque ejusmodi, quæ veniam omnem excederent. Verumn demus ea tolerabilia fuisse. Quid autem de impìo illo ac nefario Juda dixeris, qui in sacrosanctum illum chorum, et in Regis collegium aggregatus fuerat, atque adversus dæmones, et morbos, et mortem potestatem acceperat, et ex obscuro atque ignobili tam clarus et illustris exstiterat? Annon eum, qui tot bonorum ipsi causam præbuerat, prodidit? Eſſera enim illa bellua (sic enim eos appellare fas est, qui ne beneficiis quidem meliores redὁμοίως εὐπετῶν, οὐδὲ ῥᾳδίων· ἐπειδὴ καὶ συνετὸν quæ per rationis opem fumt, haud æque omnibus εἶναι χρὴ τὸν θηρᾶσαι τι τῶν ἀδήλων βουλόμενον, καὶ γεγυμνάσθαι κατὰ τὴν πρώτην ηλικίαν ἐν τοῖς ἀκονῶσι τὸν λογισμόν παιδεύμασιν· ἄμεινον ἀπὸ τῆς πείρας, καὶ τῶν συμβεβηκότων εἰς τὸν Δεσπό την Χριστὸν ἄρξασθαι. Τούτοις γὰρ καὶ οἱ ἀμαθεῖς καὶ οἱ λίαν συνετοί παρακολουθήσει δύνανται. Τί τοίνυν ἀγανακτεῖς ὅτι Ευσέβιος, ὁ δοκῶν ἐπίσκοπος, ὡς γέγραφας, μεθύει κατά πάσης τῆς Ἐκκλησίας, καὶ τὴν παροινίαν οὐ μόνον κατὰ πάντων, ἀλλὰ κατὰ σοῦ τοῦ πολλάκις αὐτὸν εὐεργετήσαντος προς φέρει; ᾿Αλλὰ μακροθύμει, ὦ φιλέτης. Αφεὶς γὰρ ἀπὸ λογισμῶν καὶ συλλογισμῶν τοῦτ' ἀποδεῖξαι, ἀπὸ τῶν Δεσποτικῶν παθῶν τὴν ἀπόδειξιν ποιησαίμην. Μάλιστα μὲν γὰρ καὶ τὰ παρὰ τῶν ἀλιτηρίων Ἰουδαίων εἰς αὐτὸν γενόμενα, ἀφόρητα ἦν, καὶ πάσης συγγνώμης μείζοναι πλὴν δεδόσθω φορητά εἶναι. Τι ἂν φαίης καὶ περὶ τοῦ ἀλάστορος Ἰούδα, τοῦ εἰς τὸν θεῖον ἐκεῖνον καταριθμηθέντος χορόν, καὶ εἰς τὸν περὶ τὸν βασιλέα σύλλογον, καὶ κατὰ δαιμόνων, καὶ νοσημάτων, καὶ θανάτου ἐξουσίαν εἰληφότος, καὶ λαμπροῦ οὕτω καὶ περιφανοῦς ἐξ άδοξου καὶ ἀφανοῦς γεγενημένου; Οὐχὶ προΰδωκε τὸν τοσούτων αὐτῷ αἴτιον γεγενημένον ἀγαθῶν; Το γὰρ ἀτίθασσαν ἐκεῖνο θηρίον (οὕτω γὰρ καλεῖν θέμες τοὺς μηδὲ εὐεργεσίαις ἀμείνους γινομένους) τῆς τοῦ Σωτῆρος ὑπερεμπλησθὲν ἀνεξικακίας, κατ' αὐτοῦ τὸν κόρον ἤνεγκε. Ταύταις τοιγαροῦν ταῖς ἐπιδεῖς πραΰνειν πειρῶ καὶ τιθασσεύειν τὸ πῦρ τῆς ὀργῆς· εἴχει γὰρ τοῖς ταῦτα κατεπάδουσιν. duntur), Salvatoris lenitate ac patientia saturata, adversus eum petulanter impetum fecit. His igitur velut incantationibus iracundiæ ignem lenire ac mitigare stude: iis enim, qui hæc accinunt, cedit. ME'. ΩΡΙΩΝ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. Κανόνα σε φιλίας εὐθύτατον λέγων τίς οὐκ ἂν διαμάρτοι τῆς ἀληθείας. Απλοῦς γὰρ εἴ τὴν γλῶτα ταν, ἁπλούστερος δὲ τὴν γνώμην, ἁπλούστατος δὲ τὸν βίον. ΜΕ. – ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΩ, Διὰ τὶ ὁ νόμος τοὺς λεπρώντας, ἢ ἑτέρους και σήματα ἀκούσια νοσούντας, ἔξω εἶναι τῶν ἱερῶν περιβόλων προσέταξεν. Τὴν ἀκρασίαν τῶν γονέων κολάζων ὁ νομοθέτης, ᾧ σοφώτατε (πολλοὶ γὰρ οὐκέτι καθαιρομέναις ταῖς γυναιξὶν ὁμιλοῦσιν, ἡδονῆς μόνης, ἀλλ᾽ οὐ παιδοποιίας ένεκεν νομίζοντες πεπλάσθαι τὴν γυναῖκα ), ἱερῶν περιβόλων ἀπεῖρξε τοὺς ἐκ συνουσιῶν οὐ και βαρών τικτομένους, ἵν' εἰ μὴ ἑκόντες, άκοντες γοῦν συνχρονοῖεν καὶ σεμνῶς βιοῦν ἑαυτοὺς ἀναγκάσειαν, ὡς τῆς τιμωρίας εἰς τοὺς ἐξ αὐτῶν τεχθησα μένους βαδιουμένης. Τί γὰρ ἂν γένοιτο τοῖς τοκεῦσεν ἀλγεινότερον τοῦ τοὺς παῖδας, οὓς εὔχονται εὐδοκιμωτέρους καὶ λαμπροτέρους ἑαυτῶν ἰδεῖν, θεάσασθαι μήτε κοινῶν, μήτε ἱερῶν συνόδων μετα XLV. — ORIONI MONACHO. Rectissimam amicitiæ normam si quispiam te esse dixerit, a vero haudquaquam aberrarit. Lingua enim simplex es, animo simplicior, vita et moribus simplicissimus. XLVI. LAMPETIO EPISCOPO. Cur lex leprosos, et allòs involuntariis morbis laborantes, extra sacra sepia esse præceperit. Parentum intemperantiam et lasciviam coercens legislator (multi enim cum mulieribus nondum purgatis congrediuntur, perinde atque voluptatis tantum, ac non procreandæ sobolis causa effictam fuisse mulierem existiment), eos, qui in impuro concubitu gignuntur, templi aditu prohibuit: ut si non sponte, ac certe inviti et coacti temperantes se præberent, ac sibi ipsis honeste casteque vi❤ vendi necessitatem imponerent: quod alioqui pœna ad eos, quos in lucem edituri essent, grassaretur. Quid enim parentibus gravius et acerbius accidere queat, quam ut filios suos, quos etiam seipsis Pro suppo:ołav ambo sæpe laudati codd. scriβ. σωφρονείν. Possin. Coufer ep. 117 et 141 libri iv, ubi plura de hoc communi voto parentur dicam. Vide et supra libri n ep. 81. hist.

πόδας ἐπήγαγε τὴν δίκην, ἵνα φόβῳ τῆς τιμωρίας τὴν ἀκολασίαν κολάζωσι· τὰ γὰρ ἐξ ἀκαθάρτου αίματος πλαττόμενα σώματα, ταῖς τοιαύταις νόσοι; ευάλωτα. Πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλην κανταῦθα δεξώκασι δίκην, οἱ μὲν σαφῶς, οἱ δὲ λεληθότως, κἀκεῖ δὲ πάντως δώσουσιν. Οὐ γὰρ ἂν τοὺ; ἐξ αὐτῶν φύντας ἀτιμάσας διὰ τὴν τῶν γονέων ἀκρασίαν, αὐτοὺς τοὺς πλημμελήσαντας ἀτιμωρήτους ἀφήσει. clariores et illustriores videre volis omnibus ex- έχοντας; Ταύτην μὲν οὖν ἀναγκαίαν αὐτοῖς καὶ παρὰ optant, es conditione esse conspiciant, ut nec ad communes ac profanos, nec ad sacros conventus admittantur? Hanc igitur ipsis necessariam e ve stigio pœnam intulit, ut pœnæ metu libidinosam intemperantiam coercerent. Nam corpora ea, quæ ex impuro sanguine Siguntur, hujusmodi morbis obnoxia sunt. Quin multi aliam quoque etiam in bac vila plenam, partim aperte, partim occulta - luent: atque item in futura prorsus laent. 275 Neque enim is, qui eos etiam, qui ex ipsis orti suut, ob parentum lasciviam ignominia et dedecore affecit, illos abire sinet. EIDEM. ipsos qui deliquerunt impunitos ΜΖ. Εἰ ἀνάγκη τοῖς συνοῦσιν Εὐσεβίῳ, δυοίν θάτερον συμπεσεῖν, ἢ μεμισῆσθαι, ἢ μετέχειν τῆς ἀκρα σίας· ἐπειδὴ τοὺς μὲν σώφρονας ἀπελαύνει, τοὺς δ' εἰδότας ἀσχημονεῖν, ἀγαπᾷ παραινέται με σοι φεύ γειν τὴν τῶν αὐτῶν διατριβήν μὴ λοιμικού νοσήματος παραπολαύσῃς Si iis, qui vitæ consuetudinem cum Eusebio habent, duorum alterum necesse est, nimirum ut vel in Ipsius offensionem atque odium incurrant, aut intemperantiæ ipsius socii ac participes sint (siquidem graves et temperantes extrudit, eos autem qui petulanter atque inhoneste se gerere norunt, charos habet), auctor tibi fuerim ut ipsius consuetudinem et contubernion fugias, ne prstilentem morbum contrabas. XLVHI. EIDEM. ΜΗ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Οὐκ ἀποδέχομαι, ὦ μετριοφροσύνης αὐτόξε στην ἄγαλμα, τὸν ἐν μὲν τῷ ἰδιωτεύειν ταπεινὴν ἄγαν φαινόμενον, ἐν δὲ τῷ ἄρχειν μείζονα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως φανταζόμενον· ἀγεννοῦς γὰρ καὶ ἀνάνδρου καὶ ἰδιωτικῆς τῷ ὄντι τοῦθ᾽ ἡγοῦμαι ψυχῆς εἶναι Emm, o modestiæ nativam simulacron, laur! quaquam laudo, qui in privata quidem vita pergram submissum et humilem se præbet, in imperio autem ac magistratu majora quam pro nature humanæ conditione, opinionis errore sibi fingat (ignavi enim profecto atque ingenerosi et plebeii loc τεκμήριον· ἀλλ᾿ ἰδιώτης μὲν ῶν, ὑψηλὸς τυγχάνοι· esse existimo): verum eum, qui, cum in privatorun numero est, sublimem et excelsum, cum autemi præsul creatus est, facilem se ac modestum præstat, morbosque utrique rei insidiantes vitat, illi nimirum humilitatem, huic autem superbiam. - PALLADIO. Cum a vitio abstinueris, tum de virtute quoque considerationem abɛ te iniri æquum fuerit. Si euim Illud propulsaris, tum etiam quodnam virtutis genus arripere debeas, considerare licebit. Priusquam autem fundamenta recle jacta sint, de fine atque fastigio verba facere supervacaneum esse judico. L. THEODORO AUGUSTALIO. Etiamsi quispiam rex sit, atque opibus circumfual, ac voluptatibus cumuletur, invictamque po tentiam obtinens ab omnibus laudetur beatusque prædicetur, ut qui omnibus (quæ bona existimantur) abundet: tamen et quid paulo ante, et quid aliquanto post futurus sit, animo volvere, ac non in contumeliam et insolentiam efferri debet. Quod si hæc omnia in unum coire nequeant (neque enim opibus prorsus voluptas quoque adjuncta est, bellis nimirum animorum oblectamento labem afferentiἄρχων δ' ἀποφανθείς, ἐπιεικής και μέτριος, καὶ τὰ ἐφεδρεύοντα ἑκατέρῳ πράγματι νοσήματα διαφύγω, οὗ μὲν τὴν ταπεινότητα, οὗ δὲ τὴν ὑπεροψίαν. ΜΘ'. ΠΑΛΛΑΔΙΟ. Οταν τῆς κακίας ἀπόσχοιο, τότε καὶ περὶ ἀρετῆς σκοπεῖν ἂν εἴης δίκαιος. Ἐὰν γὰρ ἐκείνην ἀποτρί ψαιο, τότε καὶ περὶ τοῦ τίνα τρόπον ἀρετῆς ἀντιλάβοιο, ἐξέσται σκοπεῖν. Πρὶν δὲ τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν κρηπίδα ὀρθῶς ὑποθέσθαι, περιττὸν ἡγοῦμαι περὶ τῆς τελευτῆς καὶ τῆς κορωνίδος διεξελθεῖν Ν. - ΘΕΟΔΩΡΟ ΑΥΓΟΥΣΤΑΛτο. Εἰ καὶ βασιλεὺς τις εἴη, καὶ περιρρέοντα ἔχοι τὸν πλοῦτον, καὶ εὐφροσύνης ἔμπλεως ᾖ, ἄμαχόν τε κεκτημένος τὴν δύναμιν παρὰ πάντων ἐπαινοῖτο καὶ μακαρίζοιτο, ἅτε πᾶσι τοῖς δοκοῦσιν ἀγαθοῖς κοι μῶν, τὸ πρὸ βραχέος, καὶ τὸ μετὰ βραχὺ ἐννοῆσαι ἂν εἴη δίκαιος, καὶ μὴ πρὸς ὕβριν επαίρεσθαι. Ει δ' οὐ δυνατὸν ταῦτα πάντα συνελθεῖν· οὐ γὰρ τῷ πλούτῳ πάντως καὶ εὐφροσύνη πρόσεστι, πολέμων ἔσθ' ὅτε λυμαινομένων τῇ ἀνέσει, οὐδ᾽ εἰ θυμηδία καὶ πλοῦτος συνδράμοιεν, ἀσφάλεια προσέσται, τῶν Pro bis, τὴν τῶν αὐτῶν διατριβήν, duo modo memorati codd. legunt τὴν σὴν αὐτῷ διατριβήν. Μία detur legendum τὴν σὺν αὐτῷ, etc. Possn. Pro οὗ μεν et οὗ δὲ codd. Vat. 649 et All. habent τοῦ μὲν εἰ τοῦ δ. Ι. Sententia Demosthenis et Quintiliani. Rrt.

EPISTOLARUM LIB. III. · EPIST. LIII. ἐν τέλει τινός τυραννίδα μελετῶντος. Ὡς τὰ πολλὰ bus, nec si animi jucunditas et divitiae in unum γὰρ ἡ ἔνδοθεν φύονται ἐπιβουλαί, ἢ ἔξωθεν ἀναρριπίζονται πόλεμοι· δι᾿ ἣν αἰτίαν ἀφ' ἑνὸς τῶν δοκούν τῶν ἀγαθῶν εἰς ὑπεροψίαν χωροῦμεν, καὶ κατὰ πάντων φρονοῦμεν; tantur), quid est quamobrem ob unum duntaxat ex biaın ruimus, atque adversus omnes insolescimus? ΝΑ'. ΠΑΥΛΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Τό· «Πῶς ᾄσομεν τὴν ᾠδὴν Κυρίου ἐπὶ γῆς ἀλλο τρίας; ο διττήν μοι δοκεῖ ἔχειν τὴν ἑρμηνείαν. Μάλιστα μὲν ἐπειδὴ μὴ ἐξῆν ἔξω τῆς Ἱερουσαλήμ, μήτε Πάσχα ποιεῖν, μήτε τὰς ἄλλας ἑορτάς· διὸ καὶ ἐνεκαλοῦντό τινες, ὡς ἀναγνόντες ἔξω νόμου Επειτα δὲ ἐπειδὴ καὶ ἔσβεστο αὐτῶν ἡ παρρησία ἀπὸ τῆς αἰχμαλωσίας, ἔφασκον· Πῶς δυνάμεθα τὰ ἐπὶ τῆς Αἰγύπτου, καὶ τῆς ἐρήμου, καὶ τῆς Παλαιστίνης γεν γενημένα θαυμάσια, τά τε κατ' Αιθιόπων, καὶ κατὰ τοῦ Ασσυρίου, ὅτε καὶ ἑκατὸν ὀγδοηκονταπέντε χιλιάδες ἄνευ πολέμου καὶ μάχης ἀνῃρέθησαν, διηγήσασθαι, ἀπιστούμενοι δι' ὧν νῦν ἀλόντες ἐν αἰχμαλωσίᾳ διατρίδομεν; Ἐπειδὴ γὰρ τὰ πράγματα ἀφῄρητο τῶν λόγων τὴν παρρησίαν, ώνειδίζοντο γὰρ ὡς μάτην αὐχοῦντες τὰς εὐεργεσίας, ἔργοις δ' ἐλεγχόμενοι, μονονουχί ἔλεγον, ὅπερ καὶ οἱ παῖδες οἱ τρεῖς ἐν τῇ καμίνῳ· «Οὐκ ἔστιν ἡμῖν ἀνοίξαι στόμα.» Τουτο ἐστιν. Οὐ δυνάμεθα παρρησιάσασθαι ἐπὶ τοῖς ἀρχαίοις σεμνολογήμασιν, αἰσχύνη καὶ ὄνειδος ἐγενήθη τοῖς δοῦλοίς σου. Η γάρ συμφορὰ ἔσβεσε την παρρησίαν. Διὸ καὶ ὀνειδιζόμενοι, άφωνοι διαμένομεν. Οὐ γὰρ πιστευθησόμεθα ᾄδοντες μὲν τὰ τρόπαια, τεταπει νωμένοι δὲ καὶ δουλεύοντες. concurrant, securitas accedet, quod fortasse quispiam ex primariis viris maximaque dignitate præditis tyrannidem meditetur. Ut plurimum enim aut. intestinæ insidiæ oriuntur, aut externa bella exciiis quæ speciem tantum boni habent, in super276 LI. PAULO PRESBYTERO. Locus hic, ‹ Quomodo cantabimus canticum Domini in terra aliena "?» duplici modo mihi exponi posse videtur. Primum enim ac præsertim, quia extra Hierosolymitanam civitatem, nec Pascha, nec alios festos dies celebrari fas erat (unde eliam quidam eo nomine in crimen vocabantur, quod extra eam legem lectitassent); deinde quoniam ob captivitatem libertas ipsorum animique fiducia exstincta erat, dicebant: Quonam pacto miracula ea, quæ in Ægypto, et solitudine, ac Palaestina contigerunt, quæque etiam adversus thiopes el Assyrios edita sunt (quo tempore centum octoginta quinque millia sine pugna et dimicatione occubuerunt) commemorare possumus, cum, propterea quod nunc in captivitate degamus, fidem vobis minime faciamus? Quoniam enim adversæ eorum res loquendi libertatem ipsis eripiebant (probris enim aficiebantur, ut divina benefeia frustra jactantes, cum rebus ipsis coarguerentur), ideo iisdem pene verbis utebantur, quibus tres illi pueri in fornace: Non est nobis os aperire 48., lloc est, ob vetera decora el ornamenta fidenter ac libere loqui non possu - mus. Probri atque ignominiæ nota servis tuis inprobris adfecti, constanter silemus. prostrati atque abjecti simus, ac asia est. Calamitas quippe verborum libertatem oppressit. Ob idque Neque enim fidem nanciscemur, triumphos canentes, cum interim servili jugo preinamur. ΝΒ. — ΗΣΑΙΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ. Μη, ἐπειδὴ κατὰ ροῦν σοι φέρεται τὰ πράγματα, εἰς ὑπερηφανίαν χωρήσῃς, ὡς οὐδὲν πεισόμενος δεινὸν, ἀλλ' ἐννοῶν ὅτι φιλεῖ εἰς τοὐναντίον τὰ πρά γματα μεταχωρεῖν, μέτριον ἔχε τὸ φρόνημα· καὶ μὴ ἔξω τῶν τῆς ἀνθρωπότητος ὅρων χώρει. Δίκη γὰρ ἐφορᾷ τὰ δρώμενα, ἥτις τοὺς κρείττονας κολάσεως ἔσεσθαι ήγησαμένους, δι' ὧν ἐνόμισαν διαφεύγειν, διά τούτων εἰς τιμωρίαν υπηγάγετο. in ipsos unquam animadverteretur, existimarant, ros esse putabant, ad supplicium induxit. ΝΓ. — ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΩ. Προς Εφεσίους· Τί ἐστι τὸ εἰρημένον· «Τὸν νό μον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι καταργήσας.» Πολλὴ τοῦ Εὐαγγελίου πρὸς τὸν νόμον ἡ ὑπεροχή. Ὁ μὲν γὰρ νόμος εἰς τοὺς ὁμοφύλους μόνους συγκλείει την φιλανθρωπίαν· τὸ δ' Εὐαγγέλιον καὶ εἰς τοὺς ἀλλοφύλους ἐπεκτείνει. Καὶ ὁ μὲν τοὺς » Psal. cxxxvi, 4. LII. ISAIA MILITI. Quamvis res tuæ ad voluntatem tuam fluant, ne tamen propterea, tanquam nihil unquam mali perpessurus, in arrogantiam et superbiam prorumpas, verum illud tecum reputans, res in contrarium migrare atque commutari solere, fac modesto animo sis, nec ultra humanæ naturæ fines progrediaris. Vindex enim Numinis vis, ea quæ geruntur inspicit: quæ quidem eos, qui se sublimiores esse, quam ut per ea ipsa, quorum adminiculo pœnam se vitatu- LIII.· LAMPETIO EPISCOPO. Quid sit illud: ‹ Legem mandatorum in doetrinis evacuans Evangelium lege multo præstantius est. Lex enim benignitatem in eos duntaxat, qui ejusdem nationis sunt, concludit: Evangelium autem ad alienas etiam nationes eam porrigit. Illa item amicos charos ha- *** Dan. 111, 33. Ephes. 11, 15. Codd. sinbo Vat. et All νόμου in νόμον mutant. Pussis.

here jubet; lioc ut hostes etiam amemus, monet. φίλους ἀγαπᾷν παρακελεύεται· τὸ δὲ καὶ τοὺς Illa quippe, ut pueris, leges imponit; hoc autem, ut philosophis, excellentia dogmata prescribit. *277 Atque illud est, quod, ut tibi exponerem, postulasti, ‹ Legem mandatorum in doctrinis evacuans. › Evacuavit enim, non evertendo, sed in sublimiori philosophia eam includendo. Siquidem adulterii interdictio sub eo præcepto maxime continetur, quod impudicis oculis mulierem intueri velat. Atque item non occidere, sub eo includitur, quo irasci prohibemur, LIV. ZOSIMO PRESBYTERO. Si nec senectute jam longe provectus, palinodiam canis, quando tandem ad meliorem mentem redibis? Moneat te saltem senectutis vocabulum, quod παρὰ τὸ γῆς ἐρᾷν, hoc est a terra amore, ductum est. Quamobrem ut corpore jam jamque in terram delapsuro, atque anima in resurrectione acerbissimas cum eo pœnas subitura (vis enim illa ultrix eoruin a quibus contempla est cruciatus expetit), resipisce Quamvis enim ad curanda tot vulnera haud satis temporis habeas, at hoc tamen non exiguam malis illis consolationem tibi afferre queat. - PAULO. Minime quidem puto te deceptum fuisse, verum de industria fucum veritati facere voluisse. Quod si vere deceptus a veritate aberrasti, re cognita, palinodiam caue. Tuus enim frater, honesta et rationi consentanea causa commemorata, ac lion simulato praetextu, meliorem mentem induit. LVI. - DOROTHEI FILIIS. Etsi adversarius vester impetum in vos fecit, tanquam per incursionem vos superaturus atque in potestatem redacturus esset, ipse autem captus ac proligatus, a victoria quidem excidit, supplicis sutem speciem atque habitum suscepit: at vos tamen lex de supplicibus lata coinmoveat. Sic enim et firmior vobis victoria, et luculentior gloria futura est. LVII. ISIDORO SCHOLASTICO. ἐχθροὺς ἀγαπῶν προτρέπει. Ἐκεῖνος μὲν γὰρ ὡς παιδίοις νομοθετεί, τοῦτο δὲ ὡς φιλοσόφοις δόγμα τα υπερφυή υποτίθεται. Καὶ τοῦτ' ἔστιν ὁ ἡθε λησας μαθεῖν, «Τὸν νόμον τῶν ἐντολῶν ἐν δόγμασι καταργήσας.» Κατήργησεν, οὐκ ἀνατρέψας, ἀλλὰ τῇ μείζονι φιλοσοφίᾳ ἐμπεριειληφώς. Τῷ γὰρ μὴ ἰδεῖν ἀκολάστως, καὶ τὸ μὴ μοιχένειν μάλιστα εμπεριέχεται· καὶ τῷ μὴ ὀργισθῆναι, καὶ τὸ μὴ φονεύειν ἐμπεριλαμβάνεται, ΝΔ'. — ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ οὐδὲ εἰς γῆρας βαθὺ ἐληλαχώς, παλινωδίαν ᾄδεις, πότε μετανοήσεις; Αιδέσθητι κἂν τούνομα τοῦ γήρως, ὅπερ εἴρηται παρὰ τὸ γῆς ἐρᾷν Ως τοίνυν τοῦ σώματος μὲν εἰς γῆν λοιπὸν ἀναλυ θησομένου, τῆς δὲ ψυχῆς ἐν τῇ ἀναστάσει μετὰ αὐτοῦ πικροτάτας ὑποστησομένης τιμωρίας (διψῇ γὰρ ἡ δίκη τὰς κατὰ τῶν καταφρονησάντων αὐτῆς κολάσεις), γνωσιμάχησον. Εἰ γὰρ καὶ καιρὸν οὐκ ἔχεις ἀυτάρκη τὰ τοσαῦτα θεραπεῦσαι τραύματα, ἀλλ᾽ οὖν γε οὐ με κράν σοι τοῦτο προξενήσει ἐν τοῖς δεινοῖς ἐκείνοις παραμυθίαν. ΝΕ. Οίμαι μέν σε μὴ ἐπατῆσθαι, ἀλλ' οίκοθεν σοφίσασθαι τὴν ἀλήθειαν βεβουλῆσθαι. Εἰ δ' ὄντως ἀπατη θεὶς διήμαρτες τῆς ἀληθείας, μαθὼν παλινωδίαν ᾆσον. Ὁ γὰρ ἀδελφὸς ὁ σὺς αἰτίαν εύλογον εἰπὼν, ἀλλ᾽ οὐ πρόφασιν σκηψάμενος ἐγνωσιμάχησε. Vera brevitas cum perspicuitate conjuncta, non in argumentorum prætermissione, sed in earum rerum, quæ ad institulam materiam nihil opis conferunt, rejectione sita est. Ut enim ea, quæ ab orationis argumento aliena sunt, ponere supervacaneum est: ita etiam eorum, quæ ad ipsius confirmationem NG. ΤΟΥ ΔΩΡΟΘΕΟΥ ΠΑΙΣΙΝ. Εἰ καὶ ὥρμησεν ἐφ' ὑμᾶς ὁ διάδικος, ὡς αἱρήσων ἐξ ἐπιδρομῆς καὶ παραστησόμενος· ἀλοὺς δὲ, τῆς μὲν νίκης διήμαρτεν, ἱκέτου δὲ σχῆμα ἀνείληφεν ἀλλ᾽ ὑμεῖς αιδέσθητε τὸν ἐπὶ τῶν ἱκετῶν νόμον, ἵνα καὶ βεβαιοτέρα ὑμῖν ἡ νίκη, καὶ τὸ κλέος ἀοίδιμον γένηται. ΝΖ'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Συντομία ἀληθῆς μετά σαφηνείας, οὐχ ἡ τῶν ἀποδείξεων παράλειψις, ἀλλ' ἡ τῶν μηδὲν τῷ προκειμένῳ συμβαλλομένων παραίτησις. Ωσπερ γὰρ τὰ ἔξωθεν ὑποθέσεως παρέλκον τιθέναι· οὕτως ἀναγκαῖον μηδὲν τῶν πρὸς σύστασιν παραλιμπάνειν. Μη τοίνυν μηδ' αὐτὸς, εἰ ἀγωνιστικὸς καὶ ἀποδεικτικός Γῆρας, παρὰ τὸ γῆς ἐρᾷr. Etymologiam hanc non facile alibi legere memini. RITT. Σκηψάμενος per tertium pluralem inflectit casum solus cod. Vat. 649, scribens σκηψαμένοις. POSSIN. In titulo codd. Vat. 649 et Ali. τοῦ in τοῖς mutant. Ego utramque lectionem conjungendam puto, et epigraphen ep. iutegre formandam, τοῖς τοῦ Δωροθέου παισίν. Ιή. Συντομία ἀληθής. Confer Philemonen Comicum, Gregor. Νaz. ep. 3, nec non et Plinium in ep. Philemont. ita: Τὸν μὴ λέγοντα τῶν δεόντων μηδὲ ἐν Μακρόν νόμιζε, καν δ' δ εἴπῃ συλλαβάς. Τὶν δ' εὖ λέγοντα μὴ νόμιζ εἶναι μακρόν, Μηδ' ἂν σφόδρ' εἴπῃ πολλὰ καὶ πολὺν χρόνον. Τεκμήριον δὲ τοῦδε τὸν "Ομηρον λάβε. Οὗτος γὰρ ἡμῖν μυριάδας ἐπῶν γράφει. Ἀλλ' οὐδὲ εἰς "Ομηρον είρηκεν μακρόν. Πιττ.

EPISTOLARUM LIB. III.- EPIST. LX. est. Quocirca ne tu quoque, si in pugnacem, atque in argulatricem orationem incidlas, prolixitatem accuses: verum illud cogita, non aliter eam, id quod quærebatur, perspicue declarare potuisse, nisi longo verborum ambitu uteretur. Nam si affirmandum compendiosa sit oratio. Si autem probandum et ἐμπέσοι λόγος, αἰτι τὸ μῆκος, ἀλλ' ἐκεῖνο σκό- aliquid momenti afferunt, nihil omittere necessa πει, ὅτι σαφηνίσαι ἄλλως οὐχ οἷόν τε ἦν τὸ ζητού μενον, εἰ μὴ πολλῇ περιδρομῇ ἐχρήσατο. Εἰ μὲν γὰρ ἀποφήνασθαι προχέοιτο, σύντομος ἔστω ὁ λόγος· εἰ δὲ ἀποδεῖξαι, ἀνάγκη καὶ εἰς μῆκος μὲν ἐκταθῆναι, πᾶσαν δὲ περιττότητα, καὶ ταυτολογίαν διαφυγείν. duntaxat et pronuntiandum sit, brevis sane atque demonstrandum, tum vero, ut in longum quidem extendatur, omnem autem redundantiam, atque earumdem reſum repetitionem fugiat, necesse est. ΝΗ. - ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Πρὸς Εβραίους. Ερμηνεία εἰς τό· «"Οςὢν ἀπαύγασμα τῆς δόξης καὶ χαρακτήρ τῆς ὑποστά σεως. 278 LVIII. APOLLONIO EPISCOPO. Explicatio in illud: • Qui cum esset splendor gloriæ, et character substantiæ ** Si humanas affectiones (quod quidem dictu quoΕἰ μὲν τοῖς ἀνθρωπίνοις πάθεσιν, ὅπερ οὐδ' εἰπεῖν θέμις, κατά πάντα ἔψοιτο ὁ τὴν θείαν γέννησιν ὑπο- que nefas est) per omnia sequatur is, qui divinama γράφων, ἀκοῦσαι ἂν εἴη δίκαιος, ὅτι εἴ σοι πάθος πλάττεται περὶ τὸν τόκον, καμοὶ περὶ τὴν κτίσιν. Οὐ γὰρ τὸ κτιζόμενον, εἰ τῇ τῶν ἀνθρώπων ἀκολουθή σαιμι ἀσθενείᾳ, ἀπαθῶς οἶδα κτιζόμενον. Εἰ δὲ θεοπρεπέστερον τὰ μὲν πρέποντα καταδέξοιτα, τὰ δὲ ἀπηχῆ παριππεύσειεν, ἐννοῆσαι ὀφείλει, ὅτι ἐπειδὴ ὁ θνητὸς ἐμπαθῶς γεννᾷ, ὁ ἀθάνατος ἀπαθῶς· ὥσπερ οὖν καὶ κτίζων ὁ μὲν μετὰ πόνου, ὁ δὲ ἀμογητί κτίζει. Ταῦτα γὰρ ἐννοήσας καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος, καὶ ὥσπερ ἔνθους γενόμενος, πάντα τὰ γήϊνα παραδείγματα ὑπερνηξάμενος, απαύγασμα τῆς δόξης, καὶ χαρακτήρα τῆς ὑποστάσεως τῆς πατρικῆς, τὸν Υἱόν εἶναι ὡρίσατο· διὰ μὲν τοῦ πρώτου τὸ συναίδιον, διὰ δὲ τοῦ δευτέρου παραδείγματος, τὸ ἐνυπόστατον μηνύων. generationem describit, hæc ad eum verba habere æquum fuerit. Si circa partum affectionem fingis: et ego item circa creationem. Neque enim quod creatur (si hominum imbecillitatem sequar) sine affectione creatur. Sin autem, ut divinitati magis consentaneum est, ea, quæ ipsius naturæ congruunt, accipiat, quae autem absurda et inconcinna sunt, transiliat, illud cogitare debet, quod ut mortalis cum affectione gignit, ita contra immortalis siue affectione ac libidinum sensu; non secus videlicet atque ille cum labore aliquid creat, hic autem citra laborem. Hæc enim divinus quoque Paulus animo complectens, et, velut divino numine instinctus, terrena omnia exempla superans, splendorem gloС riæ, ac figuram paternæ substantiæ Filium esse statuit: per prius nimirum, coæternitatem, per posterius autem exemplum, ipsius substantiam signi Licans. ΝΘ'. - ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ποίοις ὀφθαλμοῖς εἰς τοὺς φίλους ἔτι τοὺς σαυτοῦ, εἴ γ' ἔχεις φίλους, βλέψεις, ἀνθρώπῳ εὐεργέτῃ καὶ φίλῳ ἐπιβουλεύσας; Ὁ μὲν γὰρ ἀδεέστερον ὡς ἐπυθόμην, συνῆν, ἀναμφισβήτητον ενέχυρον οἰόμενος ἔχειν τοῦ μηδὲν ἂν ἐξ ἐπιβουλῆς παθεῖν, τὸ τῆς εὐνοίας καὶ τὸ τῆς εὐεργεσίας μέγεθος. Σὺ δὲ καὶ αὐτοὺς τοὺς θῆρας τῇ ἀγριότητι, καὶ τῇ ὡμό τητι νενίκηκας· εἰσὶ γὰρ ἐν αὐτοῖς οἱ καὶ τοῖς εὐεργέταις χάριν ἴσασι καὶ ἐναβρύνῃ τῷ κακῷ. Πότε οὖν στήσῃ λοιπὸν καταποντίζων τὴν σαυτοῦ ψυχὴν, τοῦ φέρεσθαι κάτω διηνεκῶς ἀνάγκην αὐτῇ ἐπιτιθείς; 5. - ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Ὁ τὴν εὐκαιρίαν τῶν πραγμάτων προδιδούς, τῆς τῶν καλῶν ἐκπεσεῖται θήρας. Τίς γὰρ γεωργὸν ἀπο Hebr. 1, 3. LIX. ZOSIMO PRESBYTERO. Quibus jam oculis amicos tuos (si tamen amicos ullos habes) aspicies, qui homini de te bene merito atque amico insidias comparasti? Namn ille, ut audivi, securiori animo tecum versabatur, quod nihil se abs te ex insidiis perpessurum existimaret: ut quí hujus rei certissimum pignus sibi habere videretur, benevolentiam ac beneficii in te collati magnitudinem. Τu vero ipsas quoque feras immanitate atque crudelitate superasti (sunt enim inter eas, quæ bene de se meritis gratiam habere sciant): atque etiam ob hujusmodi scelus gloriaris. Ecquando igitur animam mergere desines, cui hanc perpetuo necessitatem affers, ut in præceps feratur? LX. EUTONIO DIACONO. Qui rerum opportunitatem perdiderit, comnioda minime assequetur. Ecquis enim agricolam probet, Edl. Paris., αὐτὸ τὸ μῆκος. Gorr. ex codd. Vatic. 649 et Alt. apud Possinum. EDIT. PATR. Non αδεέστερον adverbialiter, sed αδεέστερος in recto masculino uterque codex hoc vocabulum ponit. Possin. Exemplum insigne præbet leo hospes hominis qui ejus fuerat medicus; de qno Agellius. Vero igitur ἀτίθασσον θηρίον, hoc est bellua mansuescere nescia, vocatur homo ingratus qui ne beneficiis quilem cicur aut melior redditur: ep. 44, supra hoc lib. 1. Ritt.

τὸ λήϊον, ἀργοῦντα καὶ θυραυλοῦντα; τίς δ' ἀμπε λουργὸν, ἐξὸν θεραπεύειν τὴν ἄμπελον, ἵν᾿ εὐστάφυ λον αὐτὴν ἔχοι, καὶ τὴν ληνόν μεθύουσαν, τοῖς ἑτέ ρων εφεδρεύοντα πόνοις; Τίς δὲ πλωτήρα, δέον εὐκαι ρως πλεῖν, ἵνα τὴν ἐμπορίαν αὐξήσῃ, ἐν λιμέσι μένοντα, καὶ ἐν καπηλείοις καλινδούμενον; Οὐδεὶς δ που. Εἰ τοίνυν ταῦθ' οὕτως ἔχει, τίς ἀποδέξοιτο Χρι στιανὸν, ἐν τῷ καιρῷ τῶν ἀγώνων τους στεφάνους ἐπιζητοῦντα; Τὰ μὲν γὰρ τῇδε ἀγώνων ἐστὶ καὶ στεφάνων ὑπόθεσις· τὰ δὲ ἐκεῖ, γερῶν καὶ τιμῶν. Μὴ τοίνυν τὴν εὐκαιρίαν τῶν πραγμάτων προδῶμεν, ἵνα μὴ ἐκεῖ ἀνόνητα μεταμεληθῶμεν. qui, cum srandi ac serendi tempus sit, ut postea Λ δέξοιτο, παρὸν ἀροῦν καὶ σπείρειν, ἵν' εύσταχυ έχε uberem segetem habeat, otio et inertia torpet, ac pro foribus desidet? quis viuitorem, qui, cum νίvitem colere liceat, ut eam uvis abundantem, ac temulentum torcular habeat, aliorum laboribus insidias struit? Quis denique nautam, qui cum oportuna tempestate navigare debeat, ut majorem quæstum faciat, in portu manet, atque in cauponis volvatur? Nemo profecto. Cum igitur hæc ita se habeant, quis Christianum hunc probet, qui certaminum tempore coronas requirit? Res 279 enim hujus vitæ, certanninum ac non coronarum materiam præbent: res anteni futuræ, honorum et præiniorum. Quocirca rerum occasionem et commoditatem ne prodamus: ne alioqui in fœtura inutili pœnitentia afficiamur. MARONI, PALLADIO, ZOSIMO, EUSTATHIO. Ethnicorum multi solius gloriæ cupiditate ducti (fortasse quod post discessum ex hac vita nihil exspectarent: vel potius, quod vitium condemnarent, ac res etiam hujusce vitæ nihil æstimarent), virtutein coluerunt, hincque clari et celebres exstilerunt, atque omnium ore circumferuntur. Vos autem, quam ob causam, nec ol gloriam, nec ob judicium, nec ob famam et existimationem, nec ob præmium, nec denique ob allud quidquam ex his, quæ perditos eliam ac profligatos homines ad boni aliquid faciendum adigunt, ut a vitio abstineatis adduci potestis, magnopere miror. LXII. — ATHANASIO PRESBYTERO. ΕΑ'. ΜΑΡΩΝΙ, ΠΑΛΛΑΔΙΟ, ΖΩΣΙΜΑ, ΕΤΣΤΑΘΙΩ. Πολλοὶ τῶν παρ' Έλλησι δόξης μόνης ἀντιποιησα μένων, μηδὲν ἴσως προσδοκήσαντες μετὰ τὴν ἐνα θένδε ἀποδημίαν· μᾶλλον δὲ καταγνόντες της κακίας, καὶ τὸ μηδὲν εἶναι νομίσαντες τὰ βιωτικά πράγματα, ἀρετὴν ἀσκήσαντες, ἀοίδιμοι γεγόνασι, καὶ ἐν τοῖς ἁπάντων περιφέρονται στόμασιν. Υμεῖς δὲ δι' ἐν αἰτίαν οὔτε δόξης ἕνεκεν, οὔτε κρίσεως, οὔτε υπου λήψεως, οὔτ᾽ ἀμοιβής, οὔτ᾽ ἄλλου οὐδενὸς, τῶν τοὺς σφόδρα ἀναλγήτως διακειμένους εἰς τὸ ποιῆσαί τι χρηστὸν ἐκβιαζομένων, προτρέπεσθε ἀποστῆναι τῆς κακίας, λίαν τεθαύμακα, ΕΒ'. ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Αδω τὴν καλουμένην παλινωδίαν. Ημαρτον γὰρ σκοποῦ, ἤ, τόγε ἀληθέστερον εἰπεῖν, γνώμης, μὴ εὑρών σε τοιοῦτον οἷον νομίζων ἐγκωμιάζειν ἐπ εχείρουν. Τοῦτο δὲ οὐκ ἐμὸν, ἀλλὰ τῆς σῆς μεταβολῆς τῆς ἐπὶ τὰ χείρω νευσάσης ἐστὶν ἔγκλημα. Ἐγὼ μὲν γὰρ, ἐπειδήπερ καὶ πιστεύω τοῖς ἐγκωμιάζουσι, καὶ τοὺς ἐπαινουμένους συγκροτώ (έχω γάρ τινα ροπὴν πρὸς τὸ καλόν), πεπίστευκα τοῖς σε ἐπαινέσασι. Βού λομαι γὰρ πάντας εὐδοκίμους εἶναι· αὐτὸς δὲ μετα βληθεὶς σαυτὸν, οὐκ ἐμὲ ἤλεγξας. Αλλ' εἰ μὲν ἀπὸ εγίνωσκον, οὐκ ἂν ταῦτ᾽ ἔγραφον. Ἐπειδὴ δὲ ἀρίστην μεταβολὴν προσδοκῶ, καὶ γράφω, καὶ προτρέπω, ὥστε εἰς τὴν ἀρχαίαν ἀρετὴν σαυτὸν ἐπαναγαγεῖν. Palinodiam, ut dici solet, cano. scopo enim, aul, ut verius loquar, a sententia aberravi: quippe qui haud talem te invenerim, qualem cum esse crederem, laudibus afficere conabar. Hoc autem non meum crimen est, sed tuæ mutationis, quæ in pejora studia deflexit. Nam ipse quidem, quoniam laudantibus fidem habeo, et iis, qui laudantur, faveo (propensionem enim quamdam ad bonum atque honestum habeo), idcirco adducias sum ut iis, qui te laudibus extulerunt, fidem arrogarem. Cupio quippe omnes ita se gerere ut laudem consequantur. Tu vero commutata vitæ ratione teipsum, non me coarguisti. Verum si de tua salute desperarem, non hæc scriberem. Quoniam autem optimam mutationem exspecto, idcirco scribo, teque moneo, ul ad veterem virtutem teipsum referas. LXIII. ΤΗΕΟΡΟΜΡΟ. De Arianis et Eunomianis. Divinæ naturæ nihil æque proprium est, alque æternitas. Quare qui Filium posteriorem Patre, ex quo sempiterne effulsit, inducit, hic illud ipsum quod substantiam illam ab omni labe purissimam insignit, quautumn in ipso est, evertit. Nam et numero et témpore sublimior est: neque ante el post, nec primum ac secundum admittit. Etenim ut aliis omnibus, ita etiam his nominibus, quibus res condita tanquam notis quibusdam exprimuntur, nullus ad eam aditus patet. ΕΓ. НЕОПОМПА. Περὶ 'Αρειανῶν καὶ Εὐνομιανῶν. Οὐδὲν οὕτω τῆς θείας φύσεως ίδιον, ὡς τὸ ἀΐδιον. Ο τοίνυν μεταγενέστερον τὸν Υἱὸν λέγων τοῦ Πατ τρὸς, ἐξ οὗ ἀνάρχως ἐξέλαμψεν, οὗτος αὐτὸ τὸ χαρακτηρίζον τὴν ἀκήρατον οὐσίαν, τό γε αὐτοῦ μέρος, ἀναιρεῖ. Καὶ ἀριθμοῦ γὰρ καὶ χρόνου ἐστὶν ἀνωτέρα καὶ τοῦ πρὸ καὶ μετὰ οὐκ ἀνέχεται, οὐδὲ τὸ πρώ τον καὶ δεύτερον προσίεται· ἀπρόσιτος γάρ ἐστιν ὥσπερ τοῖς ἄλλοις ἅπασι, καὶ τούτοις τοῖς ὀνόμασι, δι' ὧν τὰ κτίσματα χαρακτηρίζεται.

EPISTOLARUM LIB. III. ΣΔ'. — ΠΑΥΛΟ. Επυθόμην ὡς σὺ μὲν σοφῶς ποιῶν, ἐκὼν δέδωκας τοῦ λαβεῖν ἐξουσίαν. Ὁ δὲ βέλτιστος Χαιρήμων ὑπὸ Αμμωνίου μὲν καθαιρεθείς, παρὰ δὲ Εὐσεβίου οὐκ οἶδ' ὅπως χειροτονηθείς, δόξας μὴ πεφωρᾶσθαι οὐκ ἠρυθρίασεν· ἀλλὰ καὶ φλυαρίαις τὴν σὴν ἡμείψατο · φιλοσοφίαν. Μή τοίνυν δυσχεράνῃς, εἰ ἄνθρωπος μήτ' ἀρετῆς φροντίζων, μήτε φόβον θεῖον ἐν στέρνοις ἔχων, κατὰ τῆς σῆς ἐπιεικείας ὤπλισε τὴν γλώτταν, ἀλλὰ προσδόκα καὶ ὑπὲρ τούτου στέφανον. ullam virtutis curam gerentem, nec Dei metum in tuam lenitatem ac facilitatem armasse. Verum hoc ΞΕ'. — ΝΕΙΛΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Η αλήθεια πάσας τας τέχνας καὶ τὰς ἐπιστή. μας κοσμεῖ· εἰ δ' αὐτὴ ἀπείη, οὐδεμίαν ἔχουσι και σμιότητος ώραν. Φιλοσοφία μὲν γὰρ ἡ παρ' Ἕλλησι τὴν ἀλήθειαν ἐπαγγελλομένη ζητεῖν, ταύτης ἐκπέπτωχε. Ρητορικὴ δὲ δεινότητος καὶ ἀβρότητος μόνον φροντίζει. Γραμματικὴ δὲ τὴν τῶν λόγων ἐμπειρίαν διδάσκειν αὐχεῖ. Εἰ μὲν οὖν αὗται τῇ ἀληθείᾳ καλλω πίζονται, ποθειναὶ ἀφείλουσιν εἶναι τοῖς ἐχέφροσιν Εἰ δὲ κατ' αὐτῆς ὁπλίζοιντο, ατιμάζεσθαί εἰσι δίκαιαι. ΕΤ'. - ΤΟ ΑΥΤΩ. Πώς νοητέον·. Εἰ ὀφθαλμός σου ἡ χείρ σου σκανδαλίζει σε. Οὐκ ἔστιν ἄλογος ὁ εὐαγγελικός χρησμός, ἀλλὰ νοῦ καὶ λογισμοῦ μεστός· μεγάλου γὰρ καὶ δοκοῦντος καὶ ὄντος τοῦ κρατεῖν ἐπιθυμίας, μεῖζόν ἐστι τὸ προνοεῖν ὅπως μὴ ἁλοίη [τις] τῇ νόσῳ. Τοῦτο γοῦν αὐτὸ κατασκευάζων ὁ Χριστὸς ἔφη·. Πᾶς ὁ βλέτων γυναῖκα πρὸς τὸ ἐπιθυμῆσαι, ἤδη ἐμοίχευσεν αὐτὴν ἐν τῇ καρδίᾳ ἑαυτοῦ·. οὐ τὸν ἐκ παρόδου καὶ ἐξαίφνης έωρακότα, καὶ τρωθέντα, καὶ ἐξελκύ σαντα τὸ βέλος, καὶ τὸ τραῦμα θεραπεύσαντα, μοι χὸν ἀποφαίνων· οὐ γὰρ εἶπεν, Ὁ θεασάμενος, ἀλλ', • Ο θεώμενος, ο ὁ ἐκ προενθυμήσεως τὸ πάθος ἐπισπασάμενος, καὶ παρ' ἑαυτῷ τρέφων καὶ συνεχώς φοιτῶν πρὸς τὴν θεαθεῖσαν, καὶ περιεργαζόμενος κάλλος ἀλλότριον, καὶ διὰ τῆς συνεχούς θέας τρόπον τινὰ τῆς ἡδονῆς ἀπολαύων. Σὺ μὲν οὖν ἀσφαλῶς τὰ κατὰ σαυτοῦ οἰκονομῶν εἰκότως φρίττεις τὸν χρησμόν, καὶ ἑρμηνευθῆναί σοι παρακαλεῖς, καὶ ἀπιστεῖς τοῖς εἰς τοσοῦτον ἤκουσιν ἀναισθησίας, ὡς λέγειν ὅτι οὐδὲν ἡ θέα βλάπτει τὸν ὁρῶντα. Ἐγὼ δὲ σε μὲν ἀποδέχομαι φροντίζοντα τῆς οἰκείας σωτηρίας. Περὶ δὲ ἐκείνων φημί, ὅτι κρείττων ἀσφάλεια φιλοτιμίας ἐπισφαλούς Καὶ τὸ τοὺς θείους χρησ σμοὺς τῶν οἰκείων λογισμῶν προτιμοτέρους ἄγειν, ** Matth. v, 29. ibid. 28. - EPIST. LXVI. PAULO. Te quidem prudenti consilio utentem, consulto, 280 ut Chæremonis flagitium in obscuro lateret, potestatem ipsi fecisse intellexi. At optimus ille vir, ab Ammonio quidem exauctoratus, ab Eusebio autem haud scio quonam pacto ordinatus, se minime deprehensum esse arbitratus, non modo non eribuit, sed etiam scitum tuum ac sapiens consilium nugacibus verbis remuneratus est. Tu vero ne hoc indigno atque acerbo animo feras, hominem nec præcordiis conditum habentem, linguam adversus quoque nomine coronam exspecta. LXV. NII.O DIACONO. Veritas omnibus artibus et disciplinis ornamentum affert: quæ si absit, omni ornatu et elegantia carent. Ethnicorum euima philosophia, cum se veritatem quærere profiteatur, ab ea excidit. Rhetorica autem eloquentiam duntaxat ac verborum delicias curat. Grammatica denique sermonum peritiam se tradituram jactat. Quocirca si hæ veritate coornentur, prudentibus viris charæ esse debent. Si autem adversus cam arma capiant, optimo jure contemnendæ sunt. · EIDEM. Quomodo sit intelligendum: ‹ Si oculus tuus aut manus lug scandalizat te Evangelicum oraculum haudquaquam ratione caret, verum mente ac prudentia plenum est. Nam cum magnum, ut revera est, esse videatur, cupiditati imperare, majus ac præclarius est providere ne quis hoc morbo corripiatur. Hoc igitur ipsum moliens Christus his verbis usus est: • Quicunque videl mulierem ad concupiscendum, jam machatus est in corde suo “. › Quibus verbis non eum qui obiter ac repente eam vidit, ac vulnere affectus, ac telum statim extraxit, vulnusque curavit, adulterum esse pronuntiat. Non enim dixit, Qui vidit, sed, Qui videt, hoc est qui ex antecedente cogitatione morbum allraxit, et apud se nutrit, atque ad eam, quλια aspexit, identidem commeal, alienamque pulchritudinem curiose perscrutatur, ac per continuum aspectum voluptatem quodammodo capit. Enimvero tu quidem tuto rebus tuis consulens, oraculum istud merito pertimescis: atque, ut ipsum tibi exponam, rogas, iisque diladis, qui eo stuporis atque amentiæ procedunt, ut negent aspectum, ei, qui cernit, detrimenti quidquam importare. Ego autem, ut te loc nomine laudo, quod salutis tuæ curam geras, ita de illis hoc dico, præstantiorem esse securitatem quam Κρείττων ασφάλεια φιλοτιμίας επισφα λους. Sic Tacitus lib. Hi, Annalium: • Brutidium artibus honestis copiosum, et, si rectum iter pergeret, ad clarissima quæque iturum, festinatio exstiinulabat, dum æquales, dein superiores, postremo suasmet ipse spes anteire parat: quod multos etiam bonos pessumdedit, qui, spretis quæ tarda cum secumitate, præmatura vel cun exitio properunt. 9 Cum quo insigni loco prudentissimi historici confero hunc Leonis Magni serm. 2 De jejunio Pentecostes: Melior est gradus lentior per iter rectum, quam velocitas festina per devium. › RITT.

› periculosam contentionen, piumque et quissimum καὶ εὐαγὲς, καὶ δικαιότατον Εἰ δε τις ευ esse, divinas leges propriis rationibus antiquiores πείθεται, ἀκουέτω κἂν τοῦ παροιμιαστοῦ πρὸ τοῦ habere. Quod si quis mihi obtemperandum non εὐαγγελικοῦ χρησμοῦ εἰρηκότος". Μὴ ἐπιστήσῃς τὸ putat, 281 Proverbiorum auctorem saltem audiat, σὸν ὄμμα πρὸς αὐτὴν, ἀλλὰ ἀποπήδησον, μὴ ἔγχρο qui ante oraculum evangelicum his verbis usus νίσῃς ἐν τῷ τόπῳ· ν καὶ τοῦ παναρέτου συγγρα est: Ne oculum tuum in ipsam deligas, verum φέως ποτὲ μὲν λέγοντος· «Εν κάλλει γυναικός station avola, nec moram ullan: in eo loco πολλοὶ ἐπλανήθησαν, ποτέ δέ· «Μη καταμάνθανε κάλ trahe ";» et item scriptorem (omni virtutis ge- λος ἀλλότριον.» Οὐκ εἶπε, Μὴ ἴδης (συμβαίνει γάρ nere cumulatum), nunc quidem dicentem: t lu pul- ἀπὸ ταὐτομάτου γίνεσθαι τοῦτο), ἀλλὰ, Μὴ καταμάν chritudine mulieris multi seducti sunt; › nunc θανε, τὴν ἐκ μελέτης κατανόησιν, τὴν περίεργον autem: «Ne condiscas alienam pulchritudinem. ο ὄψιν, τὴν μετ' ἐπιθυμίας θεωρίαν ἀναιρῶν. ι Φιλία Non dixit: Ne species potest enim id casu ac for- γάρ, φησὶν, ἐκ τούτου ὡς πῦρ ἀνακαίεται· ο τοῦτ' tuito accidere), sed, Ne condiscas, medilatam ἔστιν, ἔμως αἰσχρὸς ἐκ τούτου τίκτεται. Καὶ τοῖς videlicet considerationem, et curiosum aspectum, ἔξωθεν δὲ ἀνθρώποις, μὴ πάνυ ταύτης τῆς ἀκριβείας. atque cum cupiditate conjunctam contemplationem πεφροντικόσι, τοῦτο καὶ εἰκὸς καὶ ἀληθὲς ἔδοξεν de medio tollens. r Amicitia enim, inquit, hinc εἶναι καὶ Σωκράτης δὲ, λέξω γὰρ καὶ τὰ ἐκείνων, tanquam iguis exardescit,» hoc est, obscenus amor ἐπειδὴ πρὸς σωφροσύνην ἀλείφει, ιδών τινα φιλή ħinc oritur. Quin externis etiam hominibus, quibus σαντα νέον εύμορφον· Οὗτος, ἔφη, ῥᾳδίως ἂν καὶ εἰς haec sinceritas haud admodum curæ fuit, hoc et μαχαίρας κυδιστήσειεν, καὶ εἰς πῦρ ἁλοίη, ὁ τοσαύ consentaneum, el veram esse visum est. Ac Socraτην δηλονότι τολμήσας ἐν ἑαυτῷ ἀνάψαι διὰ τοῦ tes quoque (nam eorum etiam dicta commemorabo, φιλήματος τὴν πυράν.» Διογένης δ' ιδών μειρά quoniam ad pudicitiam et castitatem incitant) cuin πιον ἀσελγέστερον ἢ κατ' ἄνδρα κεκοσμημένον, ἔφη quemdam formoso adolescenti osculum gentem • Εἰ μὲν πρὸς ἄνδρας, ἀτυχεῖς· εἰ δὲ πρὸς γυναῖκας, conspexisset: «Hic, inquit, facile gladiorum cuspi ἀδικεῖς.» θηρῶσι γὰρ διὰ τοῦ καλλωπισμοῦ οἱ μὲν dibus innataret, atque in ignem iusiliret, qui sci- ἄνδρες τὰς γυναῖκας· αἱ δὲ γυναῖκες, καὶ οἱ ἀν licet tantum in seipso incendium per osculum δρόγυνοι, τοὺς ἄνδρας. Αγησίλαος δὲ παῖδα εύμορ excitare minime dubitarit. › Diogenes item adole- φον, οὗ ἦρα, βουλόμενον αὐτὸν φιλῆσαι διεκώλυεν. scentem lascivius, quam virum deceret, ornatuin ᾿Αλέξανδρος δὲ οὐδὲ ἰδεῖν τὴν Δαρείου ὑπέμεινεν conspicatus, hæc ad eum verba habuit: «Si ad viros αἰσχρὸν νομίσας τοὺς ἄνδρας ελόντα γυναικὶ ἡττη te confers, miser es; si ad mulieres, iniquus. › θῆναι. Εἰ δὲ μὴ μόνον Ελληνικοῖς, ἀλλὰ καὶ ΒαρίαEtenim per nimium ornandi corporis studium, viri ρικοῖς χρή παραδείγμασι χρήσασθαι, οὐδὲ τοῦτο quidem feminas, feminæ aulem et cinædli virus ποιῆσαι παραιτήσομαι. Κῦρος γοῦν ὁ Περσῶν caplant. Sed et Agesilaus puerum egregia forma, βασιλεὺς οὐδὲ ἰδεῖν τὴν Πάνθειαν ἀφορισθεῖσαν αὐτῷ, quem amabat, cum ipsum osculari vellet, inhibuit. καὶ ἀμήχανόν τι κάλλος ἔχειν μαρτυρουμένην, Alexander vero Darii uxorem ne intueri quidem sus- ἐτόλμησεν· ἀλλὰ καὶ τῷ ὁρῶντι συνεχῶς καὶ μηδὲν tinuit: quod turpe esse censeret, eum, qui viros λέγοντι πάσχειν δεινὸν, παρήνει μὴ συνεχῶς εἰς superasset, a feminis vinci. Quod si non modo Græ- αὐτὴν ὁρᾷν. «Τὸ μὲν γὰρ πῦρ, φησί, τοὺς ἐγγὺς ὄντας corum, sed etiam barbarorum exemplis utendum est, κατακαίει· τὸ δὲ κάλλος, καὶ τοὺς πόῤῥω ἑστῶτας. 6. Eccli. 13, το ibid. 8. σε ibid. 11. 4ª Prov. v11, 24, 25. Τὸ τοὺς θείους χρησμούς τῶν οἰκείων 20 γισμών προτιμοτέρους ἄγειν, καὶ εὐαγὲς καὶ δι καίοτατον. Β. C. pro τὸ habet δεῖ, quod non probo. Cum autem hic ordo hivertitur, et λογισμοὶ οἰκεῖοι divinis oraculis anteponuntur, eum esse fontem omnis erroris, mali et perturbationis, alibi docet Isidorus. Vid. libri 1 epist. 133. Rift. Τοῦ τῆς Παναρέτου συγγραφέως. Ita vocat Jesum Sirachi filium, qui idem inf. in epilogo bujus epistolae appellatur, ὁ τὴν σοφίαν συντάξας. Libri titulus est apud Graecos geminus: Σοφία Σιράχ, vel etiam plenius: 1. Σοφία Ἰησοῦ υἱοῦ Σιράχ. 4. Η πανάρετος· subauditur σοφία ἢ καὶ βίβλος. De priore constat ex Athanas. et Epiph. ac Cypriano. De posteriore, Panareto scilicet, ex eod. Epiphanio lib. De mensura et ponderibus, p. 534, Joanne Damasceno, p. 122, et Hieronymo ep. 115, item Commentar. in ux cap. Danielis. Cedrenus m Annalibus: Πτολεμαῖος ὁ Εὐεργέτης, ἐφ' οὗ τὴν πανάρετον σοφίαν συντάξας Εβραίοις Ἰησοῦ, ὁ τοῦ Σιράχ ἔγνω pleto. Quorum locorum quædam adnotaruit etiam in suis ejus libri ad mores formandos utilissimi editionibus diligentissimi et doctissimi viri Janus Drusius, et David Hoeschelius. Quæ cum ita sint, hallucinatus est interpres Isidori, cum sic vertit, scriptorem omni virtulis genere cumulatum; debebat potius, scriptorem Panareti, vel scriptorem libri omni virtutis genere cumulati dixisse. RITT. - Vatic. 649 et Alt. pro his quæ exstant in edito, καὶ τοῦ παναρέτου συγγραφέως scribunt, καὶ τοῦ τῆς Παναρέτου συγγραφέως. Librum Ecclesiastic laudat hic Isidorus cui tanquam proprium nomeu attribuit: ἡ Πανάρετος, subaudi βίβλος, quod de omni virtute præcipiat. Hoc ita se habere certo demonstrat quod duo testimonia statim recitata ex libro isto sunt, nempe illud, ἐν κάλλει γυναικός πολύ λοὶ ἐπλανήθησαν Ecclesiast. cap. 15, v. 9, et alterum, Μὴ καταμάνθανε κάλλος ἀλλότριον, quod estat vers. & ejusd. cap. 1x libri, Jesu Syrach Latinis Ecclesiastici vocati. PosSIN. Idem repetit inf. ep. 84. Vide et Laerείκαι. Πιττ. Vide de eodem supra ep. 62 lib. 11. Id.

EPISTOLARUM LIB. III. - EPIST. LXVIII. Καὶ οὐκ εψεύσατο. Εάλω γὰρ ἐκεῖνος ὁ κρείττων ne hoc quidem facere detreclabo. Cyrus igitur Persarum res, Pantheam, quæ ipsi assignat: fucra!, atque incredibili quadam pulchritudine prædita esse ferebatur, ne conspicere quidem ausus est. Quinetiam eum, qui ipsam assidue cernebat, nec se ullo propterea libidinis motu agitari dicebat ut ne eam assidue perspiceret, admonebat: c Ignis enim, inquiebat, eos duntaxat, qui propius ad eum acccdunt, exurit; pulchritudo autem eos etiam qui procul remoti sunt.» Necvero hac in re mentitus est. Nam ille, qui voluptate superiorem se esse predicarat, captus est. Ac quia eam nulla oratiena permovere poterat (pudicitiæ enim laude præstabat) vim se ipsi allaturum esse denuntiavit, quoad illa tandem de hac re Cyrum certiorem fecit. Qui cum εἶναι φήσας τῆς ἡδονῆς. Καὶ ἐπειδὴ πείθειν οὐκ Αδύνατο (σώφρων γὰρ ἦν ἐκείνη)· βίαν αὐτῇ ἐπάξειν ἠπείλησεν, ἕως ἐκείνη τῷ Κύρῳ ἐμήνυσεν. Οστις συγγνοὺς ὅτι ἀμάχῳ θηρίῳ συγκαθειργμένος, ἔπαθεν ὅπερ ἔπαθεν, ἐδήλωσε τῷ μηδὲν ἐκ τῆς θέας βλάπτε σθαι ἀλαζονευομένῳ· «Εἰ μὲν πείθεις τὴν γυναῖκα, καὶ δή· εἰ δὲ βιάζῃ, οὐ συγχωρῶ. Εἰ τοίνυν καὶ ὁ εὐαγγελικὸς χρησμὸς καὶ ὁ τῶν Παροιμιῶν συγγραφεύς, ὁ τὴν Σοφίαν συντάξας, καὶ τὰ Ἑλληνικὰ καὶ Περσικά παραδείγματα εἰς τοῦτο συμβαίνουσι, φυλακτέον παντὶ σθένει, καὶ χαλινωτέον τοὺς ὀφθαλμούς, καὶ ἐφεκτέον τῆς περιέργου, καὶ ἀκολάστου θέας, ὡς τῶν καιρίων καθαπτομένης. Μεγίστη γὰρ ἐκ ταύτης εἰς τὴν ψυχὴν εἰσρεῖ κακία· τὰ γὰρ καίρια αὐτῆς προκατασχούσα, καὶ τὸν λογισμὸν ἐξελάσασα, ὅλην αὐ- intelligeret, eum, propterea quod cum ejusmodi τὴν τοῦ πάθους εἶναι ποιεῖ. fera, cui nullæ vires pares esse queant, inclusus extitisset, in hanc fraudem incidisse, ipsi, qui se nullo ex aspectu detrimento affici nimis insolenter gloriabatur, hac significavit: c Si mulieri, quod cupis, persuades, per me id licet; 282 si autent vim adhibes, id minime patiar. › Cum igitur et evangelicum oraculum, et Proverbiorum auctor, et qui Sapientiæ librum condidit, et tam Græca, quam Persica exempla in hoc conveniant, omnibus viribus oculos custodire, ac velut injecto freno coercere oportet, atque a curioso et impudico conspectu, ut intimas animi partes perstringente, sese abstinere. Maxima enim ex ea in animum improbitas influit. Nam cum ipsius arcem occuparit, ac rationem expulerit, totam eam libidini addictam ac mancipatam reddit. ΞΖ'. ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Πυθόμενος ὅτι δέον σε προσδραμεῖν τῇ μετανοίᾳ, δέον αἰτῆσαι συγγνώμην ἐπὶ τοῖς πεπλημμελημένοις, επαγωνίζῃ τοῖς προτέροις, ἐπαποδύῃ τοῖς μιάσμασιν, ἀεὶ τὰ πρότερα τοῖς δευτέροις ἀποκρύψαι φιλοτιμού. μενος. Εἶτα δακρύσας ἔφην πρὸς ἐμαυτόν· Ω Ισίδωρε, τί μάτην κάμνεις, κατὰ πετρῶν σπείρων; Τί ὠφελῆσαι σπεύδεις τὸν ὠφεληθῆναι μὴ βουλόμενον; τί πονεῖς, καὶ ἀγρυπνεῖς, τοῦ, δι᾿ ἂν ἡ ἀγρυπνία γίνεται, τῷ μὴ ποιεῖν τὰ γραφόμενα, ματαίαν αὐτὴν ἀποφαίνοντος; Παῦσαι ματαιοπονῶν, καὶ Αἰθίοπα σμήχων, καὶ εἰς πῦρ ξαίνων, καὶ λίθον ἐμῶν Ως δε χέρον ἔλαβον ἐμαυτὸν αιτιώμενος, χρηστή πάλιν ἐλπὶς ἔφυ, ή τις καὶ ἄκοντα ἐξεβιάσατο, καὶ ταῦτα πάλιν χαράξαι τὰ γράμματα. Αὐτὸς τοιγαροῦν σκοπήσεις οἱ τῶν κακῶν ἐχώρησας, εἰς μετάνοιαν παλινδρομήσαι προθυμήθητι. LXVII. ZOSIMO PRESBYTERO. Posteaquam intellexi, te, pro eo quod ad pœnitentiam accurrere, ac scelerum tuorum veniam petere oportebat, in pristina adhuc studia et fagitia majori etiam animi conatu et contentione iucumbere, iisque inbrere, id videlicet summo studio agentem, ut priora per posteriora obscures, tum ego collacrymans ad me ipsum hæc verba habui: 0 Isidore, quid frustra te fatigas, in petras senicn jaciens? Quid ei prodesse studes qui juvari non vult? Quid laboras et excubas, cum is, propter quem excubiæ aguntur, ea quæ scribantur exsequi recusando, inanes eas reddat? Quin tu vano labore te ipsum cruelare, atque Ethiopem dealbare, et ignem verberare, ac laterem coquere desinis Postquam autem ad satietatem usque meipsun are cusavi, bona spes rursum exorta est, quæ me invitum etiam ac repugnantem ad has quoque rursum litteras cudendas adegit. Quamobrem tu, quieso, quo malorum processeris, considerans, induc animum ad poenitentiam reverti. Sir ΘΕΟΓΝΩΣΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Λίαν θαυμάζω, πῶς οἱ μὴ ἐπισφίγγοντες τὸ χαῦτον, καὶ τὸ ἐπὶ τῷ προεδρίας ἠξιῶσθαι παρὰ τοὺς πολλούς εἴημα, μείζον τοῦ δικαίου φρονοῦσι· καὶ οὐδ᾽ αὐτὸ λοιπόν παραχωρῆσαι ἀξιοῦσι, τῷ ἡττηθῆναι τῷ δικαίῳ ὕβριν ἡγούμενοι. LX VIII. — THEOGNOSTO PRESBYTERO. Demiror equidem, quonani pacto, ii, qui animi insolentiam ac fastum et tumorem ex eo conceptum, quod antistitii honore præ aliis affecti sint, minime astringunt, sublimius, quam par sit, de se sentiant, ac ne ipsum quidem jam relinquere velint, probro scilicet atque contumeliæ dicentes a jure et æquo superari, Αιθίοπα σμήχων, καὶ εἰς πῦρ ξαίνων, καὶ Λίθου (Γ. πλίνθον) έων. Proverbia εἰς τὸν ματαιο· TSOVOŬva, in hominem qui irritum sumit laborein. PATROL. GR. LXXVII. Vid. hujusmodi plura apud parcmiographo. Ritt. Pro αὐτό duo codd. Vat. 649 et All. legi jubent αὐτῷ. Possim.

LXIX. NILO. Quando quidem ingens est bumilitatis fastigium, ac contra ingens arrogantiæ ruina, idcirco te moneo, ut illud amplectaris, in hanc autem minime incidas. LXX. OPHELIO GRAMMATICO. ΕΘ' Ἐπεὶ μέγα τῆς ταπεινοφροσύνης τὸ ὕψος, καὶ τῆς ἀλαζονείας τὸ πτῶμα, συμβουλεύω σοι ἐκεῖνο μὲν ἀσπάσασθαι, τούτῳ δὲ μὴ περιπεσείν. σ. ΟΦΕΛΙΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ. Οὐκ ἠτόνες μόναι, ώς "Ομηρος μὲν ἔφη, σὺ δὲ γέγραφας, βοῶσιν ἐρευγομένης ἁλὸς ἄχνην· ἀλλὰ γῆ τε καὶ θάλαττα, τὰς παρὰ Ζωσίμου καινουργηθείσας παρανομίας ἐκτραγῳδεί. Τοσοῦτος γάρ, ως φασιν, εἰς ἀναλγησίαν ἤρθη, ὡς μὲν τοὺς θείους χρησμούς, αγυρτικὰς λογοποιίας νομίζειν· τοὺς δὲ τῶν δεόντων παραινέτας ληρεῖν ὑπολαμβάνειν, καὶ κατὰ πάσης ὁμοῦ ἡλικίας τε καὶ ἀξίας επικωμάζειν. Τίς οὖν οὐ δακρύσει; τίς οὐ καταθρηνήσει οὐ μόνον αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ τὸν τούτῳ τὴν εὐαγῇ ἱερωσύνην ἐμπιστεύο σαι τολμήσαντα; Δεινὸν μὲν γὰρ τὸ καὶ ἐν τοῖς ἀγελαίοις καὶ ἀφανέσι τελοῦντά τινα τοσούτοις καταμολυνθῆναι κακοῖς· τὸ δὲ καὶ εἰς ἱερωσύνην εἰσβιασά μενον, πάντη δεινότατον. Ισμεν οὖν ταῦτα, καὶ συν εχῶς ἀκούοντες, ολοφυρόμεθα, καὶ παραινοῦντες οὐκ ἐπαυσάμεθα· ἀλλ᾿ οὐδὲ παυσόμεθα ἕως ἂν ἐμε πνέωμεν. Μὴ γὰρ δὴ ὡς ἀνηκόους διδάσκειν πειρῶ τὰ μήτε λήθῃ, μήτε σιγῇ παραδοθῆναι δυνάμενα. Τινές μὲν γὰρ ὡς ἡμιθνῆτα τυγχάνοντα, ἀνακαλοῦνται· τινὲς δ' ὡς νεκρόν καταθρηνοῦσιν. Αλλ' οὔτε ἐκεῖνοι, οὔτε οὗτοι ἀνύουσιν, ἀλλὰ γέλωτα παρ' αὐτῷ ὀφλισ χάνουσιν. Non littora duntaxat, ut ab Homero dictum, atque a te scriptum est, eructantis maris spumamı clamant: verum et terra, et mare, flagitia ea, quæ a Zosimo designata sunt, velut tragicis verbis exaggerant. Eo enim stuporis atque indolentiæ processit, ut et divina oracula, futiles quasdam nugas 283 et præstigias esse censeat, et eos, qui ipsum officii sui admonent, delirare existimet, ac denique omnes cujusvis aetatis et dignitatis petulanter insectetur. β Quisnam igitur non lacrymas mittat? quis non lugeat, non ipsum duntaxat, verum etiam eum, qui sanctum sacerdotium ipsius fidei committere minime veritus est? Nam cum grave atque atrox sit, eum etiam, qui inter gregarios et obscuros censetur, tol vitiis contaminari: tum vero gravissimum et atrocissimum est, eum, qui in sacerdotium invasil. Haec igitur scimus, atque assidue audientes, ingemiscimus, nec eum monere destitimus, nec vero, quandiu spirabimus, desistemus. Neque enim tu, ut ignaros, ea docere coneris, quæ nee oblivioni, nec silentio mandari possunt. Quidam enim eum, ut media ex parte exanimem, ad meliorem mentem revocant; quidam autem ut mortuum et exstinctum lugent. Verum, nec illi, nec isti quidquam proficiunt, sed risum ipsi excitant. LXXI. NILAMMONI DIACONO MEDICO. Quod quidem Deus ad humanitatem et misericordiam propensus sit, perspectissimum habeo. Quod autem acerbissimas etiam ab iis, qui ipsius misericordiam contemnunt, poenas exigat, tum sacra Scripturæ docent, tumn res ipsæ testantur. Quisnam enim diluvium induxit? Quis Sodomiticam terram una cum incolis concremavit? Quis Hierosolymam persecutus est? Quis Judæos in captivitatem redegit, atque in omnes terræ regiones velut fugitivos ac verberones servos circumegit? Quamobrem ne benignitate ac misericordia sola freti peccemus: verum justitiam quoque cogitantes, resipiscamus: quo illic quoque benignum ac facilem se ipse nobis praebeat. Siquidem animi resipiscentia æquam judici facilitatis ac misericordiæ viam aperit. HERACLIO EPISCOPO. Qui volentibus imperant, ii demum vere imperare mihi videntur, ac praesertim cum virtutis nomine ΟΑ' ΝΕΙΛΑΜΜΩΝΙ ΔΙΑΚΟΝΟ ΙΑΤΡΟ. Ὅτι μὲν φιλάνθρωπός ἐστιν ὁ Θεὸς, μάλ' ἀκριβῶς οἶδα. Οτι δὲ καὶ ἀπαιτεῖ δίκας σφοδροτάτας τοὺς τῆς φιλανθρωπίας καταφρονήσαντας, καὶ αἱ ἱεραὶ χρησ μῳδοῦσι Γραφαί, καὶ τὰ πράγματα μαρτυρεί. Τις γὰρ τὸν κατακλυσμὸν ἐπήγαγε; Τίς τὴν Σοδομιτῶν μετὰ τῶν οἰκητόρων ἐνέπρησε γῆν; Τίς τὴν Ἱερου σαλήμ μετῆλθε; Τίς τοὺς Ἰουδαίους ᾐχμαλώτευσε, καὶ πανταχοῦ γῆς ὡς δραπέτας καὶ μαστιγίας πε ριήγαγε; Μή τοίνυν τῇ φιλανθρωπία μόνῃ θαρρούν τες ἁμαρτάνωμεν· ἀλλὰ καὶ τὴν δικαιοσύνην ἐννοοῦν τες, γνωσιμαχῶμεν· ἵνα κἀκεῖσε ἡμῖν ὀφθῇ φιλάνθρωπος· ἡ γὰρ τῆς προαιρέσεως μετάνοια εύλογον παρασκευάζει τῷ κριτῇ τῆς φιλανθρωπίας τὴν ὁδόν. ΟΒ. ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Οἱ ἑκόντων ἄρχοντες οὗτοί μοι δοκοῦσιν ὄντως ἄρχειν, καὶ μάλιστα όταν περίοπτοι ὅτι δι' ἀρετὴν Primum vocabulum hujus epist. in codd. Vat. 640 et Ali. non est επεὶ, sed επειδή. Possn. Herodianus lib. i, oratione D. Marci ad se naiun Rom.: Oύτε χρημάτων πλῆθος οὐδὲν αὐταρ τες πρὸς τυραννίδος ἀκρασίαν, οὔτε δορυφόρων φρουρά κανὴ ῥύεσθαι τὸν ἄρχοντα, εἰ μὴ προυπάρχοι ἡ τῶν ὑπηκόων εὔνοια· μάλιστα δὲ ἐκεῖνοι εἰς ἀρχῆς μῆκος ακινδύνως ήλασαν, ὅσοι μὴ φόβον ἐξ ὠμότητος, πό θον δὲ τῆς αὐτῶν χρηστότητος, ταῖς τῶν ἀρχομένων ψυχαῖς ἐνέσταξαν. Οὐ γὰρ οἱ ἐξ ἀνάγκης δουλεύοντες, ἀλλ᾽ οἱ μετὰ πειθοῦς ὑπακούοντες, ἀνύποπτος καὶ Έξω κολακείας προσποιήτου ὁρῶντές τε καὶ πάσχοντες διατελοῦσιν, οὐδέποτε ἀφηνιάζουσιν ἢν μὴ βίᾳ καὶ ὕβρει ἐπὶ τοῦτο ἀχθῶσι. Similis est apud Claudianum sententia. RITT.

EPISTOLARUM LIB. III. EPIST. LXXV. οἱ ἀρχόμενοι, δι' οὓς καὶ τὸ ἄρχειν ἐστὶ περιμάχη. conspicui sunt ii, qui subsunt: propter quos etiam τον. Οἱ δ' ἀκόντων ἄρχειν νομίζοντες, οὗτοί μοι 80κοῦσι παραπλήσιοι εἶναι τῶν τιμωρίαν διδόντων μᾶλλον, ἢ ἀρχὴν διεπόντων. ΟΓ'. ΠΑΛΛΑΔΙΟ. ἴ τι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων οὐ σώζει τὸν ἄνθρωπον. Κινδυνεύεις, ὦ τί σε καλέσας ἀξίως προσονομάσω! ἀγνοεῖν τὰ καὶ τοῖς ἄγαν παισὶ πρόδηλα. Μὴ γὰρ δὴ νόμιζε, ὅτι ἡ πίστις (εἴ γε πίστιν χρὴ καλεῖν τὴν ὑπὸ τῶν ἔργων τῶν σῶν ἐλεγχομένην), σῶσαι σε δυνήσεται. Η γὰρ πίστις ἡ ἐξ ἀρχῆς δικαιώσασα, πράξεις αρμοδίας ἑαυτῇ ἀπαιτεῖ, ὧν ἄνευ σωθῆναι οὐχ οἷόν τε. Τὸν γὰρ κατὰ χάριν προσληφθέντα, δικαιον καὶ οἰκείοις ἐναβρύνεσθαι πλεονεκτήμασιν, εἴ γε μὴ μέλλοι καὶ ἀχαριστίας ἁλώσεσθαι. ΟΔ' - ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ὁ τῆς ἀρχῆς ὄρος ὦ ἀρχικῆς ἐπιστήμης ἀκριβέστατον βασανιστήριον, ἐκεῖνος ἐστιν ὁ πρὸς τὸ συμφέρον τῶν ὑπηκόων ἅπαντα πραγματευόμενος. Ο γὰρ τὴν τῆς ἀρχῆς ευκοσμίαν εἰς τυραννίδα καὶ ἀκοσμίαν μετασχηματίσας, καὶ τοὺς μὲν πόνους τοῖς ἀρχομένοις προξενῶν· τὰς δ' ἡδονὰς ἑαυτῷ θηρώμε νος, οὗτος οὐ τὸν τῆς ἀρχῆς ὅρον, ἀλλὰ τὸν τῆς τυ ραννίδος διὰ τῶν πραγμάτων ὑπογράφει. ΟΕ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰς τὸ, ο Παραστήσατε τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν, ευάρεστον τῷ Θεῷ, ο Ἐκείνους, ὦ θαυμάσιε, ὁ θεσπέσιος Παῦλος ὁρί ζεται ἱερέας, τοὺς μὴ θύμασι τὴν εὐσέβειαν, ἀλλὰ γυμνῇ πληροῦντας τῇ φύσει, καὶ μόνους καθαρῶς ἐκ τῶν σωμάτων οἴκοθεν σπένδοντας. θῦμα γὰρ κάλλιστον, τὸ τὴν γνώμην ἔχειν εὐαγῆ, καὶ τὴν σάρκα ἁγνήν. Διὸ καὶ τοῦτ' ἔφη, ὅπερ μαθεῖν ἠθέ λησας· ο Παραστήσατε τὰ σώματα ὑμῶν θυσίαν ζῶσαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ, τὴν λογικὴν λατρείαν ὑμῶν. Οὐ γὰρ ἱερεῦσι μόνοις γράφων, ὡς ἡγῇ, ἐπέστειλε ταῦτα, ἀλλ' ὁλοκλήρῳ Ἐκκλησίᾳ. Εκαστον γὰρ ἑαυτοῦ ἐν τούτῳ τῷ μέρει ἱερέα εἶναι προσέταξεν. Εἰ δὲ τοὺς ὑπηκόους ἡ ἁγνεία ἱερέας χειροτονεῖ, ἡ λαγνεία δηλονότι τοὺς ἱερέας ἀποχειροτονεῖ. Καὶ τοῦτο μὲν οἱ θεσμοί διαγορεύουσι· γίνεται δὲ τοῦτο οὐ πάνυ· δι' ἃς δ᾽ αἰτίας οὐκ ἐμὸν λέγειν. Οἱ δὲ τὴν θείαν ἱερωσύνην εστεμμένοι, καὶ τῆς προεδρίας ἀξίως τετυχηκότες, εἰ καὶ τὴν τοῦ σώματος ἀγνείαν φυλάξοιεν, ὄντως ἱερῶν εἰσιν ἱερώτεροι. Ωσπερ γὰρ ἐπὶ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἱερᾶσθαι οὐκ ἐξῆν, εἰ μὴ τοῖς ἱερεῦσι μόνοις· ἐν δὲ τῷ καιρῷ τοῦ Πάσχα, πάνσε Rom. xii, 1. dignum est imperium, quod certatim appetatur. Qui autem invitis imperant, eos potius similes lis esse duco, qui cruciatu afficiuntur, quam qui imperium administrant. PALLADIO. Quod fides sine operibus non servat hominem. Videris, o quonam te nomine digne appellem! ea ignorare, quæ etiam puerulis nota et perspicua sunt. Neque enim hoc existimes, quod Gides (si tamen fides dicenda est, quæ operibus tuis refutatur), salutem tibi afferre possit. Etenim fides ea, quæ primum justificavit, consentaneas sibi actiones exegit, quibus remotis nemo salutem consequi potest. Nam eum, qui per gratiam assumptus est, propriis quoque virtutum dotibus exornari 284 convenit: ne alioqui ingrati animi notam incurrat. LXXIV. — THEODOSIO EPISCOPO. Imperii regula, o scientiæ imperandi explorator accuratissime, haec denum est, quæ ad subditorum utilitatem omnia molitur. Nam qui imperii disciplinam compositumque ordinem, in tyrannidem et perturbationem immutavit, atque labores quidem subditis comparat, voluptates autem sibi aucupatur, hic non imperii, sed tyrannidis regulam ac legeni describit. EIDEM. In illud: «Exhibete corpora vestra hostiam viventem, placentem Deo 82. 9 Eos demum, vir eximie, divinus Paulus sacerdotes esse statuit, qui non victimis et sacrificiis, sed nuda natura omnibus pietatis numeris perfunguntur, atque e corporibus suis pure ex se libant. Pulcherrima enim victima est piam mentem, et carnem castam habere. Eoque etiam illud dixit, quod tu ex me intelligere cupiisti: «Exhibete corpora vestra hostiam viventem, Deo placentem, rationabile obsequium vestrum. Non enim ad sacerdotes solos scribens, ut ipse existimas, hæc ipsis mandabat, sed universa Ecclesiae. Unumquemque enim ipsorum hac in parte sacerdotem esse jussit. Quod si castitas et pudicitia subditos sacerdotes creat, libido procul dubio ac lascivia sacerdotibus dignitatem abrogat. Atque hoc quidem leges et ecclesiastica instituta sanciunt: verum haud admodum tamen istud fit; quam autem ob causam, jon est meum conimemorare. At vero qui divino sacerdotio redimiti, ac præfecturam digne consecuti sunt, si corporis quoque castitatem custodiant, vere plusVARIE LECTIONES ET NOTÆ. Videtur hæc ep. potius Theodosio imperatori quam episcopo alicui, ut epigraphe indicat, inscripta esse, nisi quis dicat, etiam episcopum et sacerdotium requirere ἀρχικὴν ἐπιστήμην, quod verissimum est, cum regimen animarum sit ars artium; unde et Isidorus noster alibi sacerdotium et imperium inter se comparat lib. ut, ep. 249. Notandum tamen et illud est quod ait Synesius, et ex eo repetiit Suidas in Πολιτικός - Πολιτικὴν ἀρε τὴν ἱερωσύνῃ συνάπτειν, συγκλώθειν ἐστὶ τὰ ἀσύγ κλωστα. Βιττ.

πρόβατον ἔθυεν)· οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς Καινῆς καὶ ἀδιαδόχου, ἔχουσι μὲν κατ' εξαίρετον τὴν ἱερουργίαν τῆς ἀναιμάκτου θυσίας, οἷς ἔξεστι ταύτην προσενεγκεῖν· ἕκαστος δὲ οἰκείου σώματος ἱερεὺς κεχειροτόνηται, οὐχ ἵνα ἀχειροτόνητος ἐπιπηδοίη τῇ τῶν ὑπηκόων ἀρχῇ, ἀλλ᾽ ἵνα τῆς κακίας ἄρξας, τὸ σῶμα τέμενος ἢ ἱερὸν τῆς ἁγνείας κατασκευάσῃ. non ut citra ordinationem et institutionem subditosuum castitatis delubrum aut templum efficiat. quam sacrosaucti sunt. Ut enim in Veteri Tesla- τες τρόπον τινὰ ἱερωσύνῃ ἐτιμῶντο (ἕκαστος γὰρ τὸ mento sacerdotii munere fungi exceptis sacerdotibus nemini licebat, Paschæ tamen tempore omnes sacerdotii honore afficiebantur (unusquisque enim pecudem immolabat), sic etiam in Novo ac successionis experte, sejunctim quidem, ac velut prærogative nomine, incruenta victima sacrificium ii habent, quibus illud offerre concessum est: at interim unusquisque sui corporis sacerdos creatus est, rum imperium arripiat, sed ut vitiis imperans, corpus LXXVI. ARCHONTIO. Cur libellum repudii dari mulieribus quæ odio habentur a viris legislator permiserit. Divinarum legum interpretis Mosis, nec sapientiam, quam a Deo accepit, animo concepisse, 285 nec nentem ejus iudlagasse videris: verum tantum ab ejus mentis magnitudine, quantuin a vitæ prohitate, remotus esse. Non enim, tanquam eas, quæ matrimonii legem minime violarunt, +jicere oporteret, sed ut majus et gravius malum reprimeret, minus malum non quidem lege sanxit, sed permisit: quod videlicet non modo melius existimaret furtivo adulterio, quod ab ipsis alioqui committeretur (neque enim alii aliorum uxoribus abuti dubitassent) apertum matrimonium, sed etiam præstabilius esse duceret, eas foras extrudi, quam domi obtruncari. Disjunxit enin eos, qui conjuncte vivere minime poterant. Nam qui prophetarum cruorein degustarant, ne uxoribus quidem, quibus c infensi fuissent, pepercissent: nec qui ipsummet legislatorem aperte persæpe interficere tentaverant, quominus ¡Has aut perspicue aut dolo atque astu necarent, aut adulterii arcesserent, sibi temperassent. Quocirca ut majus et atrocius malum reprimeret ac probiberet, minis non tam edixit, quam permisit. Quod autem non temere de sapientissima illa mente conjiciam, tum hinc liquet, quod prophetæ ipsos ut cruoris siti flagrantes, atque aliena connubia perfodientes, apertissimis verbis accusent: tum etiam maxime ex eo, quod dicturus sum. Christus enim cum in terram venisset, atque ipsi bæc quæstio proposita fuisset, non modo Mosem Hon reprehendit, sed etiam ipsum purgavit, culpam nimirum in cos vertens, propter quos ipse quoquc, id quod naturæ congruebat, negligere, atque uxoris repudiuín permittere coactus fuerat. Dixit enim: ● Ad duritiem cordis vestri permisit vobis dimittere uxores vestras **; › hoc est, ob contumaciam vestrain auimique pervicaciam. Ab initio autem non fuit sic. Atque ad eumdem modum ipse quoque eas, quæ matrimonii legem violant, ejicere jussit: hoc autem nisi contingat, omnia alia uxorum vitia ferre præcepit, imo necessarium esse pronuntiavit. Neque το Matth. XIX, OG'. 09'. - ΑΡΧΟΝΤΙΑ ΠΟΜΠΕΥΟΜΕΝΟ Τίνος χάριν βιβλίον ἀποστασίου δίδοσθαι ταῖς μισουμέναις γυναιξὶ παρὰ τῶν ἀνδρῶν ὁ νομο θέτης επέτρεψεν. Εοικας τοῦ νομοθέτου Μωσέως, μήτε τὴν σοφίαν, ἦν ἔλαβε παρὰ τοῦ Θεοῦ, κεχωρηκέναι, μήτε την διάνοιαν τεθηρευκέναι, ἀλλὰ τοσοῦτον αὐτοῦ ἀπυλες λείφθαι τῆς μεγαλονοίας, ὅσον καὶ τῆς πολιτείας. Οὐ γὰρ ὡς δέον τὰς μὴ εἰς τὸν τῶν γάμων θεσμὸν παρανομούσας ἐκβάλλειν, ἀλλὰ μεῖζον καὶ ἀργαλεώτερον βουλόμενος ἀναστεῖλαι κακόν, τὸ ἔλαττον οὐκ ἐθέσπισεν, ἀλλ' ἐπέτρεψεν· οὐ μόνον κρείττονα κρί νας τῆς λαθραίου παρ' αὐτῶν ἂν τολμηθείσης μοι χείας οὐ γὰρ ἂν ᾤκνησαν ταῖς ἀλλήλων χρῆσθαι γυναιξὶ τὸν φανερὸν γάμον, ἀλλὰ καὶ ἄμεινον ήγησάμενος ἐκβληθῆναι αὐτὰς ἔξω, ἢ σφαγῆναι ἔνδον. Διέστησε γὰρ τους συνεἶναι μὴ δυναμένους. Οἱ γὰρ προφητικῶν αἱμάτων γευσάμενοι, οὐκ ἂν γυναικῶν μισουμένων ἐφείσαντο· οὐδ' οἱ αὐτὸν τὸν νομοθέτην ἀνελεῖν πολλάκις φανερῶς ἐπιχειρήσαντες, τοῦ ἢ φανερῶς ἢ δόλοις ἀνελεῖν, ἢ μοιχείας γράψασθαι ἐκείνας ἀπέσχοντο. Τὸ οὖν μείζον κακὸν προανα στέλλων, τὸ ἔλαττον συνεχώρησε μᾶλλον, ἢ διηγόρευσεν. Οτι δὲ οὐχ ἁπλῶς καταστοχάζομαι τῆς τοῦ πανσόφου ἐκείνου διανοίας, μάλιστα μὲν δῆλον, καὶ ἐκ τοῦ τοὺς προφήτας ὡς αἱμάτων διψῶντας, καὶ τοὺς ἀλλοτρίους γάμους διορύττοντας, αὐτοὺς δια ῥήδην αἰτιᾶσθαι, οὐχ ἥκιστα δὲ καὶ ἐκ τοῦ λεχθη σομένου. Ο γὰρ Χριστὸς δεῦρ' ἐπιφοιτήσας, ταύτης αὐτῷ προσενεχθείσης τῆς πεύσεως, οὐ μόνον οὐκ ἐμέμψατο τὸν Μωσέα, ἀλλὰ καὶ ὑπεραπολογήσατο, τὸ ἔγκλημα εἰς ἐκείνους τρέψας, δι' οὓς ἡναγκάσθη κἀκεῖνος τὸ πρέπον τῇ φύσει παριδεῖν, καὶ συγχω ρῆσαι ἀπολῦσαι τὴν σύνευνον. Εφη γάρο, Μωσής πρὸς τὴν σκληροκαρδίαν ὑμῶν ἐπέτρεψεν ὑμῖν ἀπολύειν τὰς γυναῖκας ὑμῶν, τοῦτ' ἔστι, διὰ τὸ ἀπει θὲς ὑμῶν καὶ ἀνάγωγον· «Ἐξ ἀρχῆς δὲ, φησίν, οὐκ ἐγένετο οὕτως, ο Εἰς τὸν τῶν γάμων μὲν θεσμόν παρανομούσας, καὶ αὐτὸς ἐκβάλλειν ἐκέλευσε· τούτου δὲ μὴ συμβαίνοντος, πάντα τὰ ἄλλα ἐλαττώματα των γυναικῶν φέρειν προσέταξε, μᾶλλον δ' ἀναγκαῖον εἶναι ἀπεφήνατο. Οὐχ ἁπλῶς, οὐδὲ εἰχή. Εἰς δκα· στον μὲν γὰρ τῶν νόμῳ γάμου συνιόντων τὰ ἄλλα ἁμαρτήματα [ού] βλέπει· ἡ δὲ μοιχεία εἰς τὰς τοῦ 138) In titulo hujus ep. duo iidem codd. mulam πομπευομένῳ in πολιτευομένῳ. Possit.

EPISTOLARUM LIB. MI. EPIST. LXXX. γάμου συνθήκας ὁρᾷ καὶ τὴν τῶν παίδων καθ id quidem frustra et tenere. Nam cætera quidem υβρίζει εὐγένειαν, καὶ τὰς συγγενείας διασπα, καὶ vitia unumquemque eorum qui matrimonii lege coπάντα τὸν βίον ανατρέπει τὸν ἀνθρώπινον. pulantur minime intuentur: adulterium ad ipes. matrimonii pacta tendit, ac Aliorum nobilitatem contumelia afficit, et cognationes lacerat, ԱՐ denique humanam omnem vitam pessumdal et evertit. ΟΖ'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Πνευματικά Επεσθαι τὰ σώματα ἐν τῇ ἀναστάσει, ἔφησεν ὁ θεσπέσιος Παῦλος, διὰ δύο ταῦτα· διά τε τὸ κοῦφα, καὶ αἰθέρια, καὶ παντὸς κρείττονα πάθους, καὶ βάρους, μέλλειν ἔσεσθαι, καὶ διὰ τὸ τῷ θείῳ Πνεύματι μόνῳ λοιπὸν εἴχειν. Νῦν μὲν γὰρ κἂν παρῇ, τὸ κῦρος τῶν πραττομένων ἔχει ἡ ψυχή. Τότε δὲ δοχεῖα μᾶλλον ἔσται τοῦ Πνεύματος. Οὐ γὰρ μόνον αὐτὰ, ἀλλὰ καὶ ἡ ψυχή πνευματικὴ ἔσται, ἅπαντα κατὰ τοὺς ἐκείνου νόμους διαπραττομένη. " Εἰ δὲ περὶ τῶν σωμάτων τῶν ἁμαρτωλῶν ζητήσει τις, φήσομεν ὅτι ἢ κατὰ τὴν προτέραν ἐκδοχὴν κοῦρα ἔσται καὶ αἰθέρια, ἢ ὅτι ὑπὸ πυρὸς βασανισθήσεται μὲν, οὐκ ἀναλωθήσεται δέ· ἢ ὅτι κἂν ἐθελήσωσιν ἁμαρτεῖν, οὐ δυνήσονται. ΟΗ'. - ΤΟ ΑΥΤΟ. Τι έστι, ο Βασιλεὺς ἤμην ἐν μονοζώνοις.» Ἐπειδὴ τὸ εἰρημένον παρὰ τοῦ ἀοιδίμου Ἰώβ μα θεῖν ἠθέλησας, «Βασιλεὺς ἤμην ἐν μονοζώνοις, οἶμαι ὅτι, ἐπειδὴ οἱ μονόζωνοι, ἢ στρατιωτικὰ τάγματα μηνύουσιν, ἢ βαρβαρικά στίφη, ή ληστρικά συγκροσήματα, τοιοῦτόν τι εἰρηκέναι· "Η ὡς στρατιωτῶν & νομίμως ἐπῆρχον, ἢ ὡς βαρβάρων ἀνδρείως έκράτουν, ἡ ὡς λῃσταῖς φόβον ἐνεποίουν, καὶ ἐκώλυον τοῖς αὐτ τῶν χρῆσθαι τρόποις· εἰ δὲ μὴ ἐπείθοντο, εἰς τὴν τῶν νόμων σαγήνην συνέχλειον. ΟΘ'. - ΠΑΛΛΑΔΙΟ. Ἐπειδὴ οὐ τοῦ εἰδέναι χάριν, ἀλλὰ τῆς ἀπὸ τοῦ εἰδέναι ἀντιποιούμενος δόξης, ὡς πυνθάνομαι, δοκεῖς πονεῖν, βούλομαί σε, καὶ τοῦτο κατορθῶσαι, τὸ τῆς. ἀληθείας μᾶλλον ἢ τῆς δόξης εφίεσθαι. Εἰ δὲ μεθύων νυνὶ τῷ τῆς φιλοδοξίας πάθει δυσχεραίνεις, εξ οἶδ' ότι σωφρονήσας χάριν εἴσῃ. I'. Φασί τινες ὡς ἱππήλατον σαὐτὸν πᾶσι τοῖς αἰσχροῖς καὶ ἀνελευθέροις πάθεσι καταστήσας, τοῖς χρηστοῖς καὶ ἐλευθερίοις ἄβατον πάντη διατηρεῖς· οὐκ ἀπάτη καὶ παραλογισμοῖς, ἐκεῖνα μὲν ἀσμενίζων, ταῦτ' * 1 Cor. xv, 44. * Job ΧΑΙΣ, 25. LXXVII.· ISIDORO DIACONO. Spiritualia futura esse in resurrectione corpora, duabus his de causis a divino Paulo dictum est "; altera, quia levia et ætherea, atque ab omni perpossione et gravitate libera futura sunt: altera, quia divino duntaxat Spiritui cessura sunt. Nunc enim, 286 quamvis ipse adsit, corum tamen, quæ geruntur, arbitrium anima obtinet. Tunc autem Spiritus potius vasa et conceptacula erunt. Neque enim ipsa solum, verum etiam anima spiritualis erit, utpote cuncta ex illius legibus et prescriptis agens. Quod si quis de peccatorum corporibus quarat, illud dicemus, quod juxta priorem expositiouem levia et ætherea erunt, vel quia ab igne quidem excruciabuntur, sed non absumentur: vel quia, etiamsi peccare velint, minime pote-. runt. EIDEM. Quid sit, ‹ Rex eram inter monOZONDS ' Quoniam id quod ab illustri Jobo dictum est,. • Rex eram inter monozonos,› quid significet, in-. telligere cupis, accipe quid sentiam. Quoniam enim monozoni vel militares ordines, vel barbaricas. turmas, vel denique prædonum agmina signifcant, hujusmodi quiddam biscum verbis voluisse existimo: Aut ut militibus legitime imperabam, aut ut barbaros strenue superabam, aut ut latronibus metun. incutiebam, et ne moribus suis uterentur, prohibebam, aut si minus obtemperabant, in legum reliaeos includebain. LXXIX. PALLADIO. Quandoquidem, ut audio, non ut scias, sed ut gloriam ex scientia captes, studiorum laboribus incumbere videris, hoc quoque abs te præstari volo, ut veritatis potius quam gloriæ desiderio tenearis. Quod si nunc ambitionis affectu temulentus, hac oratione offenderis, non tamen dubito, quin ubi ad. meliorem mentem redieris, gratiam mihi sis habilurus. Aiunt nonnulli te animo ita constitutum esse, ut fœdis omnibus, atque ingenuo homine indignis affectibus pateas, ac contra ad honestos et ingenuos aditus omnes clausos teneas: non errore aliquo ae De hujus criminis gravitate plura dixi in Differentiis utriusque juris. Confer. ep. 29 1. v. RITT. Haec verba, τότε δὲ δοχεῖα μᾶλλον ἔσται τοῦ Πνεύματος· οὐ γὰρ μόνον αὐτὰ, ἀλλὰ καὶ ψυχή, absunt a codd. duobus Vat. 649 et Alt., nec lainen ideo expungenda ex edito duxerim, uti nec aliam codicis Alt. solius correctionem recipio, qui pro eo quod legitur vers. seq. διαπραττομένη, scribit διαπραττομένους. Possin.

S. ISIDORI PELUSIOTAE δὲν ὀρθὸν ἐθέλειν διαπράττεσθαι. Διὸ καὶ δύσκολος ἐστί σοι ἡ ἐπὶ τὰ καλὰ ὁρμή. Οὐ γὰρ ἂν εἴποι με ἐπάνοδος· οὐδεπώποτε γάρ σε λέγουσιν ὀρθῶς οὔτε βεβουλεῦσθαι, οὔτε; πεπραχέναι. Εννοήσας τοίνυν ὡς εἰς βαθὺ λοιπὸν γῆρας ἐλαύνων, πρόδηλον ἔχεις τὸν θάνατον· κἂν ὀψὲ τοῦ καιροῦ κόρον λαβὼν, τῶν κακῶν ἀπόστηθι. circumventione illos libenter amplectens, lios autem ἀπωθούμενος· ἀλλὰ κρίσει καὶ βουλήσει, καὶ τῷ μηpropulsans, verum judicio atque animi decreto, et quia nihil boni efficere velis. Quo etiam fit, ut diffcilis tibi sit ad bonum propensio atque inipetus, non enim dicam reditus. Neque enim te unquam recte quidquam aut deliberasse, aut egisse affirmant. Illud igitur tecum cogitans, brevi quod senectute jam longe progressus, procul dubio vitam cum inorte commutabis, tandem aliquando tempore satiatus a vitiis absiste. LXXXI. EIDEM. ΠΑ'. - ΤΟ ΑΥΤΟ. Haud miror, te, cum in aliis ominibus rebus in- Οὐ θαυμάζω εἰ ἐν τοῖς ἄλλοις ἅπασιν ἀπαίδευτος scitia labores, in hac quoque re imperitiam tuam ὤν, κἂν τούτῳ τὴν ἀμαθίαν τὴν σαυτοῦ ἐπεδείξω. demonstrasse. Nam contra illud me in admiratio- ᾿Αλλὰ τότ' ἂν ἐθαύμασα, εἰ ἐν τοῖς ἄλλοις πταίων, new rapuisset, si cum in aliis omnnibus errore la- ἐν τούτῳ οὐ διήμαρτες· τὰ μὲν οὖν αἰσχρὰ πάθη hereris, in hac re minime 287 aberrasses. Ac οἶσθα ἀπὸ σαυτοῦ, καὶ οὐδὲν δεῖ λόγων. Ἐπειδὴ δὲ quidem fœdos et obscenos affectus per te ipse nosti, τὰ χρηστὰ καὶ φιλάνθρωπα ἀγνοεῖ;, ταῦτα φράσω. nec de his serinonen habere oportet. Quoniam au- Εἰσὶ δὲ ἔλεος, φιλανθρωπία, οἶκτος, εὐμένεια, και ten probos et humanos ignoras, hos tibi exponam. τὰ ἄλλα τὰ τούτων ἀδελφά. Εἰ δέ σε ταράττει τὸ καὶ Sunt autem hi, humanitas, misericordia, placabili- ταῦτα πάθη λέγεσθαι, καὶ ἐγγυητὰς καὶ μάρτυρας tas, aliaque id genus. Quod si hoc te conturbat, τούτου ἀξιοπίστους ἄνδρας παρέξομαι. Οἶδα μὲν οὖν quod eos affectus appellarim, hujus quoque rei le- ὅτι αὐτὸς οὐ παρακολουθήσεις τοῖς λεγομένοις, ἅτε stes fiile dignos præbebo. Quanquam tu quidem, απαιδευσίας τυγχάνων θρέμμα, όμως δ᾽ οὖν αὐτὸς sat scio, ca quæ a me dicentur, intellectu minime ἐρῶ. Δημοσθένης μὲν οὖν ὁ ῥήτωρ, τὸ τῆς Ἑλλάδος assequeris, utpote qui imperitiæ alumnus sis: di- κεφάλαιον περὶ τοῦ Φιλίππου λέγων, ὅτε παρεcam tamen nihilo secius. Qrator igitur Demostheκαλεῖτο δοῦναι τοὺς Ολυνθίους αἰχμαλώτους, ἔφη· nes, totius Græciæ caput, de Philippo verba faciens, • Ὥστε τὴν Φίλιππον παθεῖν τι, καὶ δοῦναι τὴν cum rogaretur ut Olynthios captivos dono daret, χάριν.» Ιώσηππος δὲ, ἀνὴρ ἐπὶ παιδεύσει καὶ εἰς his verbis usus est: ella ut Philippus affectu aliquo δήσει λόγων επισημότατος, περὶ τῶν στασιαστών duceretur, ac beneficium daret.»Josephus autem, vir τῶν ἐν τῇ ἁλώσει τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀκμασάντων γράψ eruditionis et eloquentiæ nomine clarissimus, de φων ἔφη • Οταν ἀτίθασσος καὶ ἀμείλικτος φύσις factiosis, qui in llierosolymnitana urbis expugnatio- ἄσκησιν τὴν εἰς τὸ ἀνήμερον προσλάβῃ, διχόθεν ἅδα ne viguerunt, scribens, ita locutus est: Cum effera τος, καὶ ἀπρόσιτος οἴκτῳ γίνεται, καὶ χρηστῷ πάθει et implacabilis natura crudelitatis studium et exer- καὶ φιλανθρώπῳ. • Οὐδὲν δὲ οὕτως χρηστὸν πάθος citationem insuper assumpserit, duplici ex parte ad ἀπολώλει, ὡς ἔλεος. Καὶ Φίλων δέ, ἄνθρωπος Πλάτ eam misericordiæ, ac probo et humano affectui, τωνος ἢ ὁμιλητής ή υφηγητής τις εἶναι δόξας, διά aditus omnis interclusus est. Nullus porro tam τὸ τῆς φράσεως ύψος· ἐβρέθη γὰρ περὶ αὐτῶν. lous affectus perierat, quam misericordia. Quin • Η Πλάτων ἐφιλώνισεν, ἢ Φίλων ἐπλατώνισεν' ο Philo quoque qui ob sublime et excelsum dicendi ἐγκωμιάσας μὲν τὸν Μωσέα, ὡς μισοπόνηρον, ἔφη - genus, Platonis vel discipulus, vel magister esse visus • Περιπαθήσας δὲ καὶ δικαίας ὀργῆς ἐμπλησθείς, est (de iis enim dictum est: Aut Plato philonizavit, aut διαβάλλει τινὰς Αἰγυπτίους, τοὺς ἐργοδιώκτας φημί Philo platonizavit); Mosen,ut improborum odio flagran- τοῦ Φαραώ.» Πάσχει γάρ τι ἡ ψυχὴ, καὶ ἢ εἰς ἔλεον, sen, laudibus persecutus, his verbis usus est: «Ingenti ἢ εἰς εὐμένειαν, ἢ εἰς χρηστότητα, ἢ εἰς μισοπονη autem dolore affectus, ac justa iracundia perfusus, ρίαν νεύει. Εἰ μὴ γὰρ ἐπικλασθείη τις, οὐκ ἂν τὸν Ægyptios quosdam, hoc est eos qui urgendis operibus a Pharaone præfecti fuerant, criminatur.» Alfcitur enim quodammodo anima, atque aut ad misericordiam, aut ad placabilitatem, aut ad beniguitatem, aut ad improbitatis odium propendet. Nisi culm frangeretur quispiam, supplicibus cujuspiam precibus minime commoveretur. Nisi inflecteretur, rogantein haudquaquam miseraretur. Nisi aliquo affectu tangeretur, beneficium in hostem minime conferret. Nisi justitiam læsam esse existimaret, in ἱκέτην ἐλεήσειεν· εἰ μὴ ἐπικαμφθείη, οὐκ ἂν τὸν δεόμενον οίκτειρήσειεν· εἰ μὴ πάθοι τι, οὐκ ἂν τὸν ἐχθρὸν εὐεργετήσειεν· εἰ μὴ νομίσει ἡδικεῖσθαι τὴν δικαιοσύνην, οὐκ ἂν εἰς μισοπονηρίαν τραπείη. Την δὲ τροπὴν ταύτην καὶ πάθος καλοῦσιν. Ωσπερ γὰρ ὁ ἀπὸ τοῦ βελτίονος ἐπὶ τὸ χεῖρον τρεπόμενος, πάσχει οὕτω καὶ ὁ ἀπὸ τῶν χειρόνων ἐπὶ τὸ ἄμεινον τρεπόμενος, πάσχει τι. Τροπῆς γάρ ἐστι τὸ πάν θος όνομα. Τοιγαροῦν καὶ αὐτὸς, κἂν ὄψέ ποτε τῆς ἡλικίας τὰ αἰσχρὰ φεύγε πάθη, ἵνα μή Sic Ammian. Marcel. lib. xxx: + Demosthenes perpetuum Græciæ decus,» etc. Rirt.

EPISTOLARUM LIB. III. EPIST. LXXXIV. ποτε ἐπαινέσῃς τὴν παραίνεσιν, ὅτε τῶν ἐπαί- improborum odium minime couverteretur. Ilaur νων σοι όφελος οὐδέν. porro conversionem, affectum etiam appellant. Ut enim qui a virtute in vitium sese convertit, afficitur: ita rursum qui a vitio ad virtutem sese convertit, nonnihil afficitur. Affectus enim vocabulum, conversionis est. Quamobrem tu quoque in hac senili ætate turpes affectus tandem aliquando fuge, ne alioqui consilium meum tum denique laudes, cum tibi hujusmodi laudes nihil utilitatis allaturæ sunt. ΑΜΜΩΝΙ. ΠΕ. Ὅτι ὁ τῆς μακαρίας μνήμης Τιμόθεος, τοῦ ἀτιθάσσου θηρίου ἐτιθάστευε τὰς ὁρμᾶς, καὶ τὸ ἀμεί λικτον εἰς τὸ ἐμμελὲς μεταρρύθμιζεν, ἡ μετὰ τὴν ἐκείνου τελευτὴν ἐπικωμάσασα τῷ ἀλιτηρίῳ Εὐσεβίῳ μανία, σαφῶς ἔδειξεν. ΠΓ. ΕΙΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰ τὸ κάλλος τοῦ σώματος οὐδ᾽ ὑπὸ τῶν ἐκπλήξεων ἀλλοιοῦται, σώζει δ' αὐτὸ κἂν ἐν δακρύοις ᾖ· πολλῷ μᾶλλον ἡ τῆς ψυχῆς ὥρα ὑπὸ τῶν ἐμπιπτόντων πειρασμῶν ἀλλοιωθῆναι οὐκ ὀφείλει, κἂν ἐν συμφοραῖς τυγχάνῃ. ΠΔ'. - ΑΓΑΘΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Διὰ τί προσέταξεν ὁ νόμος, λίνον καὶ ἔριον καὶ πορφύραν μὴ συνυφαίνεσθαι, ἐν δὲ τῷ Λευϊτικῷ καὶ λέπραν ἱματίων καὶ λίθων πολυπραγμονεῖ. Ἐπειδὴ γέγραφας τί βουλόμενος ὁ Μωσῆς ἐνομοθέτησε, λίνον μὲν καὶ ἔριον μὴ συνυφαίνεσθαι· ἐν δὲ τοῖς λινοῖς ἱματίοις πορφύραν μὴ συνυφαίνειν, λέπραν τε ἱματίων καὶ λίθων πολυπραγμονείν, εἶχον μὲν καὶ τὰς θεωρίας αὐτῶν μηνῦσαι. Εχουσι γὰρ " ἀρίστας αλληγορίας ὠφελῆσαι δυναμένας, τοὺς μὴ ἀγύμναστον ἔχοντας πρὸς θεωρίαν τὸν νοῦν· ἀλλ᾽ ἐπειδὴ οἶδα πολλοὺς μὲν νομίζοντας τοὺς τὰ τοιαῦτα λέγοντας, ἀμαθία τοὺς ἀγῶνας ἐκλύειν· σὲ δὲ τοῖς πράγματι, καὶ μόνῃ τῇ ἑρμηνείᾳ τῶν Γραφῶν χαί ροντα, εὐθεῖαν τὴν ἀπόκρισιν ποιήσομαι, κύκλων ἀπηλλαγμένην. Οἶμαι τοίνυν ὅτι εἰς φιλοσοφίαν τοὺς ὑπηκόους ἐνάγων, καὶ τῆς χρείας μόνης γενέσθαι βουλόμενος, πᾶσαν βλακείαν ἐξωστράκισε, διὰ μὲν τοῦ μὴ συνυφαίνειν λίνον καὶ ἔριον, τὴν ποικιλίαν ἐξορίζων καὶ δὲ τοῦ πορφύραν μὴ συνυφαίνειν τοῖς λινοῖς ἱματίοις, τὴν πολυτέλειαν καὶ τὸν καλλωπισμόν· διὰ δὲ τοῦ λέπραν ἱματίων καὶ λίθων περιερ γάζεσθαι, τὸ πλέον τῆς χρείας κτήσασθαι, καὶ ἀπο θέσθαι ἀπαγορεύων. Τοῖς γὰρ χρονίοις ἱματίοις καὶ οἰκίαις τοῦτο συμβαίνει» είωθε. Τῆς χρείας γὰρ ἔσο, φησί, μηδὲν περιττόν, μήτε κτώμενος, μήτε ἀποτιθέμενος, ἀλλὰ μηδὲ καλλωπιζόμενος, ἀλλὰ πᾶσαν τὴν φροντίδα καὶ τὴν σπουδήν, εἰς τὴν τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν μετάστησον Εἰ δὲ βουληθείης, καὶ παρὰ τῶν ἔξωθεν ὠφεληθῆναι· φασὶ γὰρ τὰς τῶν καρπῶν ἀποῤῥεούσας ἡμέρους συχᾶς, διὰ τῶν ὀλύνθων τῶν ἀγρίων συσφίγγεσθαι φαίην, ὅτι καὶ ** Deut. xxii, 11. sr Levit. χιν, 40 seq. ΑΜΜΟΝΙ. Quod Timotheus (cujus faustum felixque sit meminisse) agrestis et indomita belluæ impetus cicurabat, ejusque sævitiam et immanitatem in concinmitatem quamdam et suavitatem commutabat, furor ille, qui post 288 illius e vita discessum, pestife - rum et exsecrandum Eusebium invasit, perspicue demonstravit. LXXXIII. EUTONIO DIACONO. Si corporis pulchritudo nec ob stupores immutatur, verum etiam inter lacrymas retinetur: quanto minus animæ decor ob incurrentes tentationes, etiamsi in calamitatibus versetur, immutari debet. LXXXIV. AGATHO PRESBYTERO. Cur præcepit lex ne linum cum lana et purpura contexeretur, in Levitico vero leprum vestimentorum et lapidum diligenter inquirit **. Quoniam per litteras quæris, quidnam Mosem impulerit, ut lege caveret, ne quis linum cum lana contexeret, lineisque item vestibus purpuram ne attexeret, ac denique ut vestimentorum et lapidum lepra diligenter inquireretur, poteram quidem ipse harum rerum speculationes declarare. Habent enim pulcherrimas allegorias, quæque iis, qui mentem ad mysticos sensus haudquaquam rudem et inexpertanı habent, utilitati esse queant. Verum quoniam plerosque novi, qui eos, qui hujusmodi sermonibus utuntur, ob inscitiam certamina defugere arbitrantur; te autem rebus ipsis ac sola Scripturarum interpretatione delectari, propterea rectum, atque al omni verborum circuitu liberum a me responsum feres. Existimo itaque Mosem, ut eos, quibus præeral, ad philosophiam induceret, et quia ipsos necessario duntaxat curare cupiebat, mollitiem vianem. eliminasse; per id nimirum, quod linum et lanamı contexi vetabat, variegandarum rerum studium depellentem: per id autem, quod lineis vestibus purpuram attexi prohibebat, luxum ac profusionem, nimiumque ornandi corporis studium: per id denique; quod vestimentorum et lapidum leprain inhibebat, illud interdicentem, ne quis plura, quam opus esset, quæreret ac reconderet. Etenim vetustis indumentis et vestibus istud evenire consuevit. Rebus necessariis, inquit, contentus esto, nihil supervacanci, nec acquirens, nec recondens, nec item preVARIÆ LECTIONES Codl. Vatic. 659 et All., μὴ τότε. Possn. Pro μετάστησον cod. Vatic. 649 solus habet κατάστησον. I. ET NOTÆ. Vide Plin. Nat. hist. Eleganter autem sacratum litterarum dogmata fieni, externorum scriptorum caprifico comparat. Κιττ.

λόγους, παρήνει· «Ἔσο περὶ τὴν ἐσθῆτα φιλόκαλος, ἀλλὰ μὴ καλλωπιστής. Φιλοκάλου μὲν γὰρ τὸ μεγάλο πρεπές, καλλωπιστοῦ δὲ τὸ περίεργον· καὶ δὲ τοῦτο ἀληθές ἐστι, δι' ὧν Διογένης εἶπε, σαφῶς δείκνυται. Θεασάμενος γάρ τινα μειρακίσκον ἀσελγέστερον ἢ κατ' ἄνδρα κεκοσμημένον, ἔφη αὐτῷ· «Εἰ μὲν πρὸς ἄνδρας, ἀτυχεῖς· εἰ δὲ πρὸς γυναῖκας, ἀδικεῖς.» ΕΙ τοίνυν οἱ ἔξωθεν τοῦ πρέποντος ἐπεμελήθησαν, πῶς οὐκ ἔμελλεν ὁ ἱερὸς ἐκεῖνος καὶ θεοφιλὴς ἀνὴρ εἰς φιλοσοφίαν ἐνάγων, πᾶσαν μὲν ποικιλίαν καὶ βλα κείαν, καὶ καλλωπισμὸν ἐκ τῶν ὑπηκόων ἐξορίζειν, κοσμιότητα δὲ καὶ σεμνότητα νομοθετεῖν, δι' ὧν ὁ ἄριστος κατορθοῦται βίος; postero corporis ornatui studens, verumn operam Ισοκράτης, ὅτε Δημονικη τους παραινετικούς έπεμπε omnem et studium ad animæ curam converte. Quod si ab externis quoque scriptoribus utilitatem capere velis (aiunt enim sativas ficus, cum fructibus defluunt, per caprificos constringi) hoc dixerim, quod Isocrates etiam in eo libro, in quo Dæmonicum præceptis instituit, eum his verbis adinonet: ‹Cura ut in vestitus ratione cultus atque honestus sis, non antem immodici ornatus studiosus. Honesti enim est magnificentia, lascive autem se ornantis, superfluitas et redundantia. Quodque hoc verum sit, ex eo, quod a Diogene dictum est, perspicue ostenditur. Nam cum adolescentem quemdam lascivius, quam virum deceret, ornatum conspexisset 289 «Si ad viros, inquit, te confers, miser es; si ad feminas, iniquus. Cum igitur externi auctores lionesti ae decori curam gesserint, an non sacrosanctus ille ac Deo clarus vir, populares suos ad philosophiam inducens, omnem variegandi artem et mollitiem, nimiumque ornatus studium e subditorum animis elianimare, atque honestatem et gravitatem, quarum opera et adjumento præstantissima vita nuweris omnibus absolvitur, sancire ac præscribere debebat? LXXXV. — MARTINIANO PRESBYTERO. Inexplebilem quendam ac sævum et crudelem frumenti cauponem te esse nonnulli aiunt: ut qui tempora observes, ac de egestatibus occasionem Jucrandi arripias, et de calamitatibus messein colligas. Quamobrem hoc tecum reputans, alios non tam tua, quam te, Dei ope indigere; fac te cognatio anoreal. LXXXVI. — ZOSIMO LIBRIGERO. Librorum de quibus ad te scripsi, seriem atque ordinem amico diligenter expone: ne obrepens oblivio, tibi quidem detrimentum, ipsi autem ingrati animi notam afferat. LXXXVH.- LEONTIO EPISCOPO. Amicitiæ primordium, ac benevolentiæ igniculus, atque id quod et me, et optimum virum Eutonium, mutuo amore sauciavit, improbitatis odium fuit, quod in ipsius moribus animadverti. Posteaquam euim ipsum non modo virtutis causa, sed etiam corum quos virtutis amor tenet, libenti atque alacri animo periculum adeuntem conspexi, hinc reliquam quoque viri illius philosophiam tanquam vestigiis odoratus, ad ipsum amandum sum incitatus. Cum autem rursum insani quidam sophistæ pietatis Christianæ dogmata convellere atque labefactare conarentur, hic vero corum armis atque syllogismis instructi, non prius eos ferire destitimus, quam cos prorsus in fugam conjecissemus, ac perspicuam el integram victoriam retulissemus. Hic nimirum secundus nobis amicitiæ, non dicam igniculus, sed fax perspicue accensa est, ac permansit. Nam ea divini amoris lex est. Corporeus siquidem, utpote ubjectus et humilis (quandoquidem a corporibus fluxis et caducis coagmentatur) fluit, atque florum ΠΕ'. - ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Απληστον εἶναί σέ φασί τινες σιτοκάπηλον, καὶ ἀνάλγητον καὶ τηροῦντα τοὺς καιρούς, καὶ κατα πραγματευόμενον τὰς ἐνδείας, καὶ τὰς συμφοράς γεωργοῦντα. Αλλ᾽ ἴ30: ὡς ἐκείνοις μὲν σαυτοῦ σπλάγχνα, σαυτῷ δὲ τὰ θεῖα ἀποκλείεις Έννοῶν τοίνυν, ὡς οὐ τοσοῦτον ἄλλοι συν χρήζουσιν, ὡς σὺ τοῦ Θεοῦ· τὸ συγγενές αιδέσθητι. ΠϚ'.-ΖΩΣΙΜΟ ΒΙΒΛΙΟΦΟΡΟ. Τὸν στιχισμὸν τῶν βιβλίων, ὧν γέγραφά σοι, τῷ φίλῳ δήλου μετ' ἀκριβείας, ἵνα μὴ ἔργασα λήθη, σοὶ μὲν ζημίαν, αὐτῷ δὲ ψῆφον ἀγνωμοσύνης ἐπαγάγη. ΠΖ'. - ΛΕΟΝΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Τὸ τῆς φιλίας προοίμιον, καὶ ὁ τῆς ἀγάπης σπιν θήρ, καὶ τὸ τρῶσαν ἀμφοτέρους, ἐμέ τε καὶ τὸν ἄρι στον Εὐτόνιον, εἰς τὸν πρὸς ἀλλήλους πόθον, τὸ μέσα. πόνηρόν ἐστιν ἦθος. Ἐπειδὴ γὰρ εἶδον αὐτὸν οὐ μόνον ὑπὲρ ἀρετῆς, ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ τῶν φιλαρέτων ἡδέως κινδυνεύοντα, ἀπὸ τούτου καὶ τὴν λοιπὴν φιλοσοφίαν τἀνδρὸς Ιχνηλατήσας, ἐτρώθην πρὸς φιλίαν. Ἐπειδὴ δὲ καὶ σοφιστομανοῦντές τινες τὰ δόγματα τῆς εὐσε βείας λυμήνασθαι ἐμηχανῶντο, ἐνταῦθα φραξάμενοι τοῖς ἐκείνων ὅπλοις, καὶ τοῖς συλλογισμοίς πατάσσον τες, οὐ πρότερον ἀνήκαμεν, ἢ τελέως τρέψασθαι, καὶ τὸ κράτος καθαρῶς ἀναδήσασθαι. Οὗτος δεύτε ρος ἡμῖν τῆς ἀγάπης οὐκ ἔτ: σπινθήρ, ἀλλ' ήδη τουρ σὰς περιφανῶς ἐξήφθη, καὶ παρέμηνε. Τοιοῦτος γὰρ τοῦ θείου ἔρωτος ὁ νόμος. Ὁ μὲν γὰρ σωματικής, ἅτε χαμαίζηλος ὢν (ἐπειδὴ ἀπὸ ρευστών συνίσταται στο μάτων), ρεύσει, καὶ δίκην ἀνθῶν μαραίνεται. Ούτε γὰρ πῦρ μένει τῆς ὕλης τῆς τὴν ὑπόθεσιν τῇ φλογί δεδωκυίας ἀναλωθείσης, ἀλλὰ σὺν αὐτῇ συνεπέρχει ται· οὔτε πόθος ἴσταται μαραινομένου τοῦ ὑπεκκαύ Cod. Vatic. 649 solus αποκλείεις per futurum infectit scribens ἀποκλείσεις. Possi. Cod. uuus Val. 649 legit άγνωσύνη;. Ι.

EPISTOLARUM LIB. III. EPIST. XC. ματος. Ὁ δὲ κατὰ Θεὸν καὶ σώφρων, ἐπειδὴ πράγμα- instar marcescit. Nam neque ignis absumpta ea τος ἑστῶτος ἐστι, διὰ τοῦτο καὶ μόνιμος· καὶ ὅσῳ τὸ κάλλος αὐτῷ τῆς ἀρετῆς φαντάζεται, τοσούτῳ ἑαυτῷ τε καὶ ἀλλήλοις συνδεῖ τοὺς τῶν αὐτῶν ἐραστάς. materia, quæ flammæ causam præbuit, manet, vorum una cum ea abscedit: nec sopito atque exstincto igniculo amor consistit. At divinus et pudicus amor, quia rei firmæ ac stabilis est, proinde stabilis quoque ipse est: quoque virtutis pulchritudinem magis imaginatur, eo quoque arctius, et secum et inter se devincit eos qui earundem rerum desiderio tenentur. ΠΗ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰ καὶ εἰσί τινες, ὡς ἔφης, τῶν τὴν προστασίαν τῶν λαῶν ἀναδησαμένων, ἀπὸ μὲν τῆς τῶν πενήτων σκέψεως ἀρχόμενοι, εἰς δὲ τὸν ἴδιον χρηματισμὸν τελευτώντες· ἀλλά γε αὐτὸς μὴ τοῖς ναυαγοῦσι πρόσεχε, ἀλλὰ τοῖς τοὺς οἴακας ἀσφαλῶς μεταχειρίζουσι, καὶ ἐξ οὐρίας πλέουσι. ΠΘ'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τὰς ἑβδομάδας τοῦ Δανιὴλ πῶς ἑρμηνεύει Επειδή φιλόπονος ὢν καὶ φιλομαθής, ἠθέλησας μαθεῖν πῶς ἐπληρώθησαν αἱ παρὰ τῷ Δανιὴλ ἀναγε γραμμέναι ἐξήχοντα καὶ ἐννέα ἑβδομάδες τῶν ἐτῶν, αἱ ἀπὸ τῆς οἰκοδομῆς τῆς Ἱερουσαλὴμ ἀριθμούμεναι, καὶ εἰ; τὴν ἅλωσιν αὐτῆς τελευτῶσαι· ἴσθι, ὅτι οὐκ ἐπὶ Κύρου ᾠκοδομήθη, ἀλλὰ τῷ κ' ἔτει τῆς βασιλείας τοῦ Μακρόχειρος. Τότε γάρ, ώς Εσδρας δια ἡγεῖται, Νεεμίας ἐλθὼν, τὴν πόλιν ἔκτισε. «Πῶς οὖν, Εφης, εβδομήκοντα ἑβδομάδες συνετμήθησαν ἐπὶ τὸν λαόν σου, καὶ ἐπὶ τὴν πόλιν τὴν ἁγίαν; ν Ὅτι ἐν μὲν τῇ 50', τοῦτ' ἐστι, τῷ τρίτῳ καὶ ὀγδοηκοστῷ καὶ τε τρακοσιοστῷ ἔτει, ἀρχὴν ἔσχεν ὁ πόλεμος· τῇ δ' ἑξῆς ἑβδομάδι τῶν ἐτῶν ἐτελεύτησε, συντελευτησάντων G καὶ τῶν Ἰουδαϊκῶν πραγμάτων. Εἰ δὲ λέγεις· Πῶς; ἱπτέον, ὅτι μετὰ τὸ κ' ἔτος τοῦ Μακρόχειρος ἕως τε λευτήσει ή Περσική βασιλεία, ἔτη διεγένοντο ἑκατὸν δέκα τρία, μεθ' ἣν ἡ Μακεδονική διήρκεσεν ἕως ἐτῶν διακοσίων ἐνενήκοντα τεσσάρων· εἶτα ἡ Ῥωμαϊκή, Αὐγούστου μὲν βασιλεύοντος, ἔτη τεσσαράκοντα τρία· Τιβερίου δὲ, εἰκοσιδύο· Γαΐου, τέσσαρα· Κλαυδίου, Επτά. Τῷ γὰρ ἐγδόῳ [αὐτοῦ] ἔτει, ήρξατο Ἰουδαίοις ἡ τῶν πραγμάτων κίνησις, ἀφ᾿ ἧς ὁ πρὸς Ρωμαίους αὐτοῖς ἐξήφθη πόλεμος, ὁ τὴν ἅλωσιν ἀποτελών. Ἐπὶ γὰρ Νέρωνος τοῦ διαδεξαμένου Κλαύδιον, λαμπρῶς καὶ κατὰ κράτος πολεμηθέντες ὑπὸ Ουεσπασιανοῦ, ε) τηνικάδε Νέρωνι στρατηγοῦντος, ὕστερον δὲ βασιλεύσαντος, ἐάλωσαν. 290 LXXX VIII. ΕΙDEM. Quamvis ex his, qui populi curam ac præfecturam susceperunt, nonnulli sint, ut abs te dictum est, qui cum se pauperum negotium agere primo sinulent, in privatun tandem quæstum desinant: tu tamen iis, qui naufragium faciunt, ne attende, verum iis, qui clavum tuto tractant, ac secunda aura navigant. LXXXIX. - ISIDORO DIACONO. Danielis hebdomadas quomodo interpretetur 58. Quandoquidem pro tua industria doctrinæque studio intelligere aves, quonam pacto illæ apud Danielem perscriptæ sexaginta novem annorum hebdomades, quæ ab Hierosolymitanæ urbis aedificatione incipientes, in ipsius expugnationem desinunt, explete fuerint, illud habeto, eam non Cyri tempore, sed vicesimo regui Longimani anno exstructam fuisse. Nam tum, ut Esdras commemorat, profoclus Neemias urbem instauravit. «Quoniam igitur modo, inquit, septuaginta hebdomadæ abbreviale sunt super populum tuum, et super civitatem sanctam”? › Nimirum quia in sexagesima nona, hoc est anno quadringentesimo octogesimo tertio bel lum geri cœptum est, sequente autem annoruin hebdomada, una cum Judaicis rebus finem habuit. Quod si, unde il probetur, quæris, illud sciendum est, inter vicesimum Longimani annum et Persici imperii finem, tredecim et centum annos interfuxisse, ac deinde Macedonium usque ad ducentos nonaginta quatuor annos sese porrexisse; post autem Romanum, Augusto imperante ad tres et quadraginta annos, Tiberio autem imperium gerente, ad duos et viginti, Caio vero quatuor; ac denique Claudio rerum summam obtinente, ad septem propatum fuisse. Nam octavo ipsius anno initium cœpit Julais rerum motus, qui bellum illud adversus Romanos ipsis excitavit, ex quo urbis excidium ortum est. Neronis enim, qui Claudio successit, tempore, Julæi a Vespasiano, qui tuna Neronis dus militaris erat, præclare ac fortiter oppugnati: postea, eodem imperii habenas temente, capti sunt. Κ. - ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Μανθάνω ὡς, ἐπὶ μὲν τοῖς δοκοῦσιν ἐπονειδίστοις, λίαν ἄχθῃ· ἐπὶ δὲ τοῖς ὄντως οὖσιν, οὐ μόνον οὐ και ταδύῃ, ἀλλὰ καὶ ἀναβρύνῃ. Τὸ μὲν ἐκ δούλου σε 78γενῆσθαι πατρός, ὅπερ οὐκ ἔστι προαιρέσεως όνειδος, • Dan. 15, seqq. so ibid. 24. XC. - ZOSIMO PRESBYTERO. Audio te ob ea quidem quæ probri speciem habent vehementer angi: ob ea autem, quæ vere probrosa sunt, non modo nullo pudore suffundi, sed etiam gloriari. Nam quod servo patre ortus sis Ad banc epistolam operae pretium est legere dal. temporum, et Basil. Seleuc. homil. cui tituquæ de supputatione hebdomadum Lxx Danielis scripsit illustr. Jos. Scaliger lib. vt De emenlus: Απόδειξις κατὰ Ἰουδαίων, περὶ τῆς τοῦ Σω τῆρος παρουσίας. Ριττ.

τῶν ἐπὶ τὴν ἀρετὴν παρακαλούντων, ὅσον ἔδει τῶν ἐπὶ τὴν ῥᾳθυμίαν ἀγόντων καταψηφίζεσθαι. Καὶ εἰ μὲν εἰς τοὺς ὑπηκόους ἑτέλεις, μάλιστα μὲν οὐδ᾽ οὐ τως καταφρονήσαι ἐχρῆν, ἀλλὰ συμβουλαῖς καὶ παρ αινέσεσιν ἀνιμήσασθαί σε ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς κακίας, καὶ θέμις ἦν καὶ πρεπωδέστατον· πλὴν ἀλλ' οὐ του αύτη ζημία τῇ Ἐκκλησίᾳ καὶ αἰσχύνη ἔμελλεν ἔσεσθαι. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τοὺς ἱερέας δοκεῖς τελεῖν (τὸ δ ὅπως παρίημι, οὐ γὰρ πλῆξαί σε, ἀλλ᾿ ἰάσασθαι προ ᾑρημαι)· οὐδὲ τοὺς ἐθέλοντας ἡσυχάζειν καὶ ἡρεμεῖν συγχωρείς. Πολλοὶ γὰρ Ἕλληνες καὶ Ἰουδαῖοι τῇ Ἐκκλησίᾳ ἐπιφύονται ὀνειδίζοντες, καὶ τὸν σὸν βίον προφέροντες, καὶ διὰ τούτου τῷ δόγματι λυμαίνεσθαι νομίζοντες. Εἰ τοίνυν τὴν κρίσιν οὐ δέδοικας, καν τῆς παρούσης ἀντιποίησαι δόξης· εἰ βασιλείας οὐκ ἐρᾷς, κἂν ὑπολήψεως χρηστῆς ἐράσθητι· εἰ στεφάνων οὐκ ἐπιθυμεῖς, κἂν ὀνειδῶν ἀπαλλάγηθι. Εἰ ἐναβοί - σεως οὐ φροντίζεις, κἂν μὴ τοῦ κωμῳδεῖσθαι ἀντιποιήθητι· εἰ τὴν ἀκοίμητον δίκην οὐ φρίττεις, καν τοὺς τῶν ἀνθρώπων νόμους φοβήθητι, μήποτε καὶ ἐπ' αὐτοφώρω ληφθείς, τὴν ἐσχάτην ὑπομείνης τιμω ρίαν. (quod voluntatis institutique animi minime pro- οὐδ᾽ ἐν λόγῳ τίθεσθαι, ἀλλὰ τοσοῦτον καταγινώσκειν Brum est, nec ullo modo curandum est) majorem in modum discruciaris. At interim eos, qui te ad virtutem bortantur, tantum reprehendis, quantum eos 291 languorem inducant. Et quidem si inter subditos ceuseris, taimen ne sic quidem te contemnere atque aspernari conveniret, verum te per consilia et admonitiones ex improbitatis voragine extrahere fas esset, maximeque congruum. Cæterum non tantum hinc Ecclesia detrimentum ac probrum acceptura esset. Nunc autem cum in sacerdotum numero censearis (mitto quonam pacto, neque enim id mihi studio est, ut te feriam, sed ut sanem) ne eos quidem, qui silentio uti cupiunt, quiescere permittis. Multi enim gentiles ac Judæi impetum in Ecclesiam faciunt, probra jactantes, ac vitam luam proferentes, seque ob eam causam fidei nostræ doctrinam convellere existimantes. Quamobrem si nullo judicii metu percelleris, saltem præsentem gloriam affecta. Si nulla te coelestis regni cupiditas tenet, saltem bonam existimationem appete. Si coronas minime desideras, saltem a probris te remove. Si laudum tuarum præconium nulla te cura afficit, saltem id stude, ut ne traducaris ac suggilleris. Si pervigilem illam Dei justitiam baud perhorrescis, humanas saltem leges metue: ne alioqui in ipso quoque fortasse scelere deprehensus, extremo supplicio mulcteris. XCI. — THEOPHILO SUBDIACONO. Timotheus, qui sedem illam bonis omnibus perΚΑ'. - ΘΕΟΦΙΛΟ ΥΠΟΔΙΑΚΟΝΟ. Τιμόθεος ὁ τὴν τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων κατάῤῥυτον νεμόμενος, τοσαύτην ἀπὸ τῆς ἀρετῆς τοῖς ὁρῶσιν ἐδημιούργει ὠφέλειαν, ὡς καὶ ἀπὸ μνήμης μόνον σωφρονίζει τους μνημονεύσαντας. Πρκει γὰρ καὶ μόνον ἐλθὼν εἰς ἔννοιαν, αἰδὼ συνεισπέμψαι, καὶ τῶν ἀτόπων παθῶν ἀχράντους τοὺς μνησθέντας ἐργάζε σθαι. fusam, quam calorum regnum appellant, nunc in- λῆξιν, βασιλείαν οὐρανῶν προσαγορευομένην, νυνὶ colit, tantam a sua virtute, iis a quibus cernebatur, utilitatem afferebat, ut etiam sola recordatione eos, qui ipsius meminerunt, in officio contineret. Poterat enim, vel solum in animis versans, pudorem simul ipsis immittere, atque eos, quibus ipse in mentem venisset, a turpibus et absurdis affectionibus puros et immunes efficere. XCII. OPHELIO GRAMMATICO. Apud vos, qui grammatici estis, homonymum idem est quod synonymum: apud philosophos autem non item. Verum homonyma ea dicuntur, quorum nomen duntaxat commune est, substantiæ autem ratio, quæ nomini respondet, diversa. Synonyma autem, quæ et re, et modo, et nomine inter se conveniunt. Quoniam vero, quia hujusmodi disciplinarum rudis et expers, mentemque haudquaquam exercitatam habes, idcirco a me postulasti, ut in Scripturae verbis hujusmodi significationes notarem, loculentam tibi hujusmodi considerationum januam pro viribus meis aperire conabor. Perscrutationis vocabulum in Scripturis sacris, et de Deo, et de hominibus dicitur. Verum cum de Deo usurpatur, cognitionis certitudinem numeris omnibus absolutam indicat; cum autem de homini bus, id significat quod res ea, quæ investigatur, cum labore ac cruciatu inveniatur. 292. ltaque in his locis, in quibus hoc nomen situm est, et in Deo, et in hominibus æquivocum est, non synonymum. Verbi gratia illud: Scrutamiui Scripturas, LB'. ΙΒ'. - ΟΦΕΛΙΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ. Παρὰ μὲν ὑμῖν τοῖς γραμματικοῖς, τὸ ὁμώνυμον ταὐτόν ἐστι τῷ συνωνύμῳ· παρὰ δὲ τοῖς φιλοσόφης, οὐχί· ἀλλ' ὁμώνυμα λέγεται, ὧν ὄνομα μόνον κοινόν, ὁ δὲ κατὰ τοὔνομα λόγος τῆς οὐσίας ἕτερος· συνώνυ μα δὲ, ὅσα καὶ πράγματι καὶ τρόπῳ καὶ ὀνόματι Ο συντρέχει. Αλλ' ἐπειδὴ ἄμοιρος ὢν τῶν τοιούτων ματ θημάτων, καὶ ἀγύμναστον ἔχων τὸν νοῦν, ἠξίωσας ἐπὶ γραφικῶν ῥήσεων τὰς ἐννοίας ταύτας μεταρρυθμισθῆναι, ὡς ἂν οἷός τε ὦ πειράσομαι λαμπράν σου ἀνοῖξαι τῶν νοημάτων τὴν θύραν. Η έρευνα ἐν ταῖς ἱεραῖς Γραφαῖς λέγεται καὶ ἐπὶ Θεοῦ, καὶ ἐπὶ ἀνθρώ πων· ἀλλ' ἐπὶ μὲν Θεοῦ τὸ ἀκριβὲς τῆς γνώσεως μηνύει· ἐπὶ δ᾽ ἀνθρώπων, τὸ μετὰ πόνου καὶ βασά νου εὑρίσκεσθαι τὸ ζητούμενον. Ενθα τοίνυν τοῦνομα τοῦτο κεῖται, καὶ ἐπὶ Θεοῦ, καὶ ἐπὶ ἀνθρώπου επωνυμεῖ, οὐ συνωνυμεῖ· οἷον τό· Ἐρευνάτε τας Γραφὰς, τῷ περὶ τοῦ Θεοῦ εἰρημένῳ· «Ὁ δὲ ἐρευνῶν τὰς καρδίας, οἶδε τί τὸ θέλημα τοῦ πνεύματος· ὁμωνυμεῖ μὲν, οὐ συνωνυμεῖ δέ. Τὸ δέ· «Ο ἐρευνῶν τὰς καρδίας,» τῷ, «Τὸ δὲ Πνεῦμα πάντα έρευνα καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ· ο συνωνυμεί, τῷ καὶ ἐπὶ τοῦ

EPISTOLARUM LIB. III. EPIST. XCIV. scrutatur, novit quæ sit spiritus voluntas,» æqui vocum est, non synonymum. Illud autem, ‹ Qui corda scrutatur º¹, › huic loco, ‹ Spiritus omnia scrutatur, etiam profunda Dei 6,, synonymum est, propterea quod, cum et de Patre, et de Spiritu sancto usurpatur, perfectissimam ac certissimam cognitionem significet. Atque ipse quidem, quid sentiam, satis perspicue demonstrasse arbitror. Sed tamen si in alia rursum dictione id examinari cupis, id quoque faciamn. Bonum, tametsi et de Deo et de hominibus dicatur, tamen homonymiam indicat. Illud etenim, Bonus homo, huic, Quam bo nus Israeli Deuses,» æquivocum est. Illud autem, • Quam bonus Israeli Deus 63, huic, • Spiritus Πατρὸς, καὶ ἐπὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος, τὴν ἀκριβε- ei, quod de Deo dictum est: • Qui autem corda στάτην γνῶσιν δηλοῦσθαι. Οἶμαι μὲν οὖν σεσαφηνίσθαι τὸ νόημα. Εἰ δὲ καὶ ἐπ' ἄλλου ὀνόματος τοῦτο γυμνασθῆναι βούλει, καὶ τοῦτο ποιήσω. Τὸ ἀγαθὸν λέγεται μὲν ἐπὶ Θεοῦ καὶ ἐπ' ἀνθρώπων, ἀλλ' όμως νυμίαν ἐμφαίνει. Τὸ γὰρ, ὁ ἀγαθὸς ἄνθρωπος, τῷ, •ὓς ἀγαθὸς τῷ Ἰσραήλ, ο όμωνυμεί. Τὸ δὲ, «Ως ἀγαθὸς ὁ Θεὸς τῷ Ἰσραήλ, ο τῷ, «Τὸ Πνεῦμά σου τὸ ἀγαθὸν ὁδηγήσει με ἐν γῇ εὐθείᾳ, ο συνωνυμεί. Οὐ γὰρ ὀνόματός ἐστιν ἐνταῦθα κοινωνία, ἀλλὰ καὶ πράγ ματος. Καὶ ὁ θυμὸς δ' ἐπὶ Θεοῦ λεγόμενος, καὶ ἐφ᾽ ἡμῶν, οὐ συνωνυμεῖ, ἀλλ' ἐμωνυμεῖ. Ἐπὶ μὲν γὰρ Θεοῦ μηνύει τὴν ἀπαθῶς ἐπιπεμπομένην τοῖς ἁμαρτάνουσι τιμωρίαν· ἐπὶ δὲ ἡμῶν, τὴν ἐμπαθῆ κίνησιν, καὶ τὴν τῶν λογισμών ταραχήν. Καὶ τὸ, «Πρόσθες ἀνομίαν ἐπὶ τῇ ἀνομίᾳ αὐτῶν, ο όμωνυμεί. Ο γὰρ Lus bonus deducet me in via recta 64. synonyλέγει, τοῦτ' ἐστιν· Επίθες τιμωρίαν ἐπὶ τὴν ἁμαρ τίαν αὐτῶν. Καὶ τὸ, «Εἴ τις τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ φθεί ρει, φθερεῖ τοῦτον ὁ Θεὸς, ο όμωνυμεί. Ο γὰρ λέγει τοιοῦτον ἐστιν· Εἴ τις μολύνει τὸν ναὸν τοῦ Θεοῦ, τιμωρηθήσεται ὑπ' αὐτοῦ. mum est. Nam hoc loco non nominis duntaxat, sed etiam rei est societas. Eodemque modo furoris vocabulum, quod et de Deo et de hominibus dicitur, non est synonymum, sed æquivocum. Nam cum de Deo agitur, illatum sine ulla mentis comautem de nobis, motum cum perturbatione conmotione, peccatoribus supplicium declarat: cuni junctum, ac rationis tumultum. Quin illud quoque Appone iniquitatem super iniquitatem eorum æquívocum est. Perinde enim est ac si diceret: Appone cruciatum super iniquitatem eorum. Ac denique illud: «Si quis templum Domini disperdiderit, disperdet eum Deus ", æquivocum est. llæc enim verba hanc sententiam habent: Si quis templum Dei contaminarit, pœna ab eo afficietur. Ε.Γ. ΤΟ ΑΥΤΩ. Τὸ ἀγαθὸν Θεὸν μὲν ἔχει κατὰ φύσιν, οὐκ ἀβούλητον, ἀλλὰ προαιρετικὴν, οὐδὲ βιαίαν, ἀλλ' ἐκούσιον. Ἡμεῖς δὲ κατὰ ἄσκησιν καὶ προκοπὴν ἀναλαμ βάνομεν. Οὐκ ἀναφαίρετον ἔχοντες τοῦτο, ὥσπερ ἡ θεία φύσις· ἀλλὰ μεταπίπτον, εἰ ραστώνης έρως ἀχορεύτως χορεύσειεν. ΗΔ'.-ΤΟ ΑΥΤ... Εἰς τὸ εἰρημένον· ο Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεός. Εἰπὲ τῷ πρὸς σὲ διενεχθέντι Ἰουδαίῳ, καὶ μηδὲν μὲν γενναῖον, μηδὲ νεανικόν φράσαντι, ἀγυρτικὰς δὲ λογοποιία; ἐμέσαντι, καὶ φήσαντι περὶ τοῦ παιδὸς Ναυῆ εἰρῆσθαι τό ο Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει ὁ Θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμὲ, ο ὅτι κατὰ πολλὰ πλημμελεῖς, καὶ νοῶν οὐχ ὑγιῶς, καὶ φεύγων τὸ μα θεῖν, καὶ κρύπτων τὰ μείζονα ἢ κατὰ Μωσέα. Εἴρη τας γάρ «Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατὰ πάντα ὅσα ἂν ἐντείληται. Εσται δὲ ψυχή, ἥτις ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου ἐκείνου, ἐξολοθρευθήσεται ἀπὸ τοῦ λαοῦ αὐτῆς. • Πρῶτον μὲν γὰρ μετὰ τὴν χειροτονίαν ἐκείνου, ταῦθ' ὁ Μωσῆς ἔνθους γενόμενος ἐθέσπισε. * Joan. v, 39. "Rom. vil, 27. • 1 Cor. 1, 10. 1, 28. * 1 Cor. III, 17. 67 Deut. xvIII, 15. XCIII. -- EIDEM. Deus bonum per naturam habet, non voluntatis expertem, sed ea præditam, nec violentam et coactam, sed spontaneam. Nos autem per exercitationem et profectum illud assumimus. Nec vero sic ipsum habemus, ut a nobis auferri nequeat, quemadmodum divina natura: verum ita ut ab eo excidamus, si inertis otii ac 'desidiæ amor insulsos in nobis choros agal. XCIV. EIDEM. In illud: «Prophetam vobis suscitabit Dominus er Dic ad Judeum, qui tecum rixatus est, nec generosi quidquam ac virilis locutus est, verum inanes duntaxat nugas ac verborum præstigias evomuit, atque hunc Scripturæ locum: «Prophetam vobis suscitabit Deus de medio fratrum vestrorum tanquam me, de Jesu filio Nave dictum esse asseruit: Multis nominibus peccas, tum quod haud recte sentias, tum quod erudiri fugias, tum quod majora quam pro Mosis modulo et conditione occultes. Dictum est enim Eum audietis in omnibus quæcunque mandaverit. Erit autem anima, quæ non audierit prophetam illum, exterminabitur de populo suo "., ‹³ Psal. LXXII, 1. • Psal. cxLil, 10. es Psal. Lxvid σε ibid. 18, 19. Verba hæc: Μωσέα. Εἴρηται γάρ. Αὐτοῦ ἀκούσεσθε κατά, omnia absunt a cod. Vat. 649; mec propterea delenda puto, præsertim cum ea exhibeat cod. Alt. Possin.

Primum quippe 293 post illius electionem, Moses Δεύτερον, ὅτι, εἰ μὲν ὁ τοῦ Ναυῆ ταῖς ὑπερέβη τὸν divino numine instinctus, hæc sanxit. Deinde si filius Μωσέα, πιθανὸν μὲν ἦν τὸ λεγόμενον, οὐκ ἀληθὲς Nave Mosem superasset, probabilitatis aliquid haberet δέ Εἰ δὲ πολλῷ αὐτοῦ καταδεέστερος ἦν, ἀδραhujusmodi oratio. Cum autem eo multo inferior ex- νὴς αὕτη ἡ ἔννοια φαίνεται. Τρίτον, ὅτι οὐδὲ προςstiterit, hanc sententiam infirmam et imbecillem ἐθηκέ τι τὸ νόμῳ· ἀλλὰ τοῖς ἐκείνου ἐπολιτεύετο esse constat. Tertio, ne legi quidem ipse quidquam θεσμοίς. Τέταρτον, ἐχρῆν, εἴ γε περὶ αὐτοῦ ἦν ὁ λόadjunxit: verum ex ipsius præscriptis et institutis γος, εἰπεῖν, οὐκ ἀναστήσει, ἀλλ', Ανέστησε. Πέμsuum vitæ munus administravit. Quarto, si de ipso πτον, ὅτι ἔδει φράσαι·. Εσται δὲ πᾶσα ψυχή, ἥτις verba fecisset, minime dicendum erat, suscitabit, ἂν μὴ ἀκούσῃ τοῦ προφήτου τούτου.» Τῷ δ' εἰπεῖν, sed suscitavit. Quinto, dicendum fuisset, «Εt erit, ἐκείνου, τοῦτον παρεγράψατο. Εκτον, πῶς πρὸς τὸν omnis animą, quæ hunc prophetam non audierit. › Ἰωάννην μετὰ πολλὰς γενεάς τεχθέντα ἀπέστειλαν, Cum autem dixit, illum, luuc profecto submovit. πευσόμενοι, εἰ αὐτὸς εἴη ὁ προφήτης· κἀκεῖνος Εφη Sexto, quonam pacto ad Joannem post multas æla- • Οὐκ εἰμί;» Προφήτης μὲν γὰρ ἦν ὁ προφήτης δε tes in lucem editum, miserunt, percontantes an οὐκ ἦν. Εβδομον, πῶς τοῦ Σωτῆρος δεῦρο φοιτήσανpropheta ille esset. Ille autem dixit: «Non?» Etenim τος, οἱ τὰ θαύματα θεώμενοι ἔλεγον· «Οὗτός ἐστιν propheta quidem erat, at non ille propheta. Septi- ἀληθῶς ὁ προφήτης. • Συνοράτω οὖν πόσα αὐτῷ ἐν mo, quonam pacto, cum Salvator in terram venis- αντιοῦται, καὶ τὸν ἀληθῆ προγνώστην τε καὶ βασιλέα set, qui miracula videbant, his verbis utebantur, προσκυνείτω. ‹ Hic est, qui est vere propheta ille.» Animadvertat ergo ille quot sint, quæ adversus eum pugnent ac verum præcognitorem ac regem adoret. In illud: «Secundum imaginem et similitudinem 60 Quoniam tu, vir sapientissimus et acutissimo ingenio præditus, pervulgatissimam quaestionem breviter tibi ac perspicue, ac non per ambages quasdam et circuitum explicari petiisti, alterum autem alteri adversatur (perspicuitas enim longam orationem requirit: brevitas autem succinctaın et exiguan) brevitate, quantum vires meæ ferunt, perspicuitati admista hæc ad te scribo. Præstantius quidem faciunt, qui præstantioris hominis parti, id quod præstantius est, comparant. Quod si obseurum esse videtur quod dixi, dilucidius loquar. Rectius faciunt, qui meliori hominis parti, hoc est animæ ratione præditæ divinum numen simile esse dicunt. Nam qui illud humana forma præditum esse arbitrantur, prorsus stolidi et amentes sunt: quandoquidem iis, quæ per indulgentem demissionem dicta sunt, implicantur, nec quidquam divinius cogitare sustinent. Quonam enim modo dictum est; ●In umbra alarum tuarum proteges me 7; › et; • Septem oculi Domini, lustrantes universam terram ",» cum homo nec alas, nec septem oculos habeat? Quonam item pacto Paulus ne cogitationi quidem hominis divinum numen simile esse pronuntiavit? Quonam rursum modo ab Isaia dictum est: Si omnes gentes ut gutta a situla, et velut salvia reputatæ sunt, et Libanus minime sufficit ad » Gen. 1, 26. 7º Psal. xv1, 8. 71 Zachar. IV, ΣΕ. – ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰς τό· ι Κατ' εἰκόνα καὶ καθ' ομοιότητα. Ἐπειδὴ ὁ σοφώτατος καὶ ὀξύτατος τὸ πολυθρύλ λητον πρόβλημα ερμηνευθῆναι σοι συντόμως καὶ σαφῶς, καὶ μὴ διὰ κύκλων τινῶν, παρεκάλεσας, θάτερον δὲ θατέρῳ ἀντίκειται· τὸ μὲν γὰρ σαφές. πολλῶν δεῖται λόγων· τὸ δὲ σύντομον, ὀλίγων· ὡς ἂν οἷός τε ὦ, συγκεράσας τὴν σαφήνειαν τῇ συντομία. ἐπιστέλλω. Κρεῖττον μὲν ποιοῦσιν τῷ κρείττονι μέσ ρει τοῦ ἀνθρώπου, τὸ κρεῖττον παραβάλλοντες. Ει δ' ἀσαφὲς εἶναι δοκεῖ τὸ εἰρημένον, σαφέστερον εἰρή σεται. "Αμεινον μὲν ποιοῦσιν, οἱ τῷ βελτίον: μέρει τἀνθρώπου, τοῦτ' ἔστι τῇ λογικῇ ψυχῇ τὸ θεῖον ἐξει - κονίζοντες. Οἱ γὰρ ἀνθρωπόμορφον (50-54) αὐτὸ ἡγούμενοι, πάμπαν ἠλίθιοι, ἐπειδὴ τοῖς συγκαταβατικώς εἰρημένοις περιπλέκονται· καὶ οὐδὲν θειότερον ἐννοεῖν ἀνέχονται. Πῶς γὰρ εἴρηται· ο Εν σκέπῃ τῶν πτερύγων σου σκεπάσεις μς,» καί· ε Ἐπεὶ ὀφθαλμο! Κυρίου ἐπιβλέποντες ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν, ο τοῦ ἀνθρώπου μήτε πτέρυγας, μήθ' ἑπτὰ ὀρ θαλμοὺς ἔχοντος; Πῶς δ' ὁ Παῦλος ἀπεφήνατο, μηδ' ἐνθυμήσεως ἀνθρώπου τὸ θεῖον εἶναι ὅμοιον; Πως δ' ὁ Ησαΐας εἶπεν, ο Εἰ πάντα τὰ ἔθνη ὡς σταγών ἀπὸ κάδου, καὶ ὡς σίελος ελογίσθησαν, ὁ δὲ Λίβανος οὐχ ἱκανὸς εἰς καῦσιν, καὶ πάντα τὰ τετράποδα οὐχ ἱκανὰ εἰς ὁλοκάρπωσιν, τίνι ὁμοιώσετε Κύριον; › Πῶς δὲ Μωσῆς οὗ την λέξιν κακούργως ἑρμηνεύειν πειρῶνται, ἔφησε· «Καὶ φυλάξεσθε σφό. Πιθανὸν μὲν ἦν τὸ λεγόμενον, οὐκ ἀληθὲς δέ. Sic Aristoteles quoque isia duo distinguit passim. Ritt. (50-51) De Anthropomorphitis vid. Augustinum lib. De hæresibus, cap. 20, et tract. ut et xt in Joannem; Lactant. lib. iv, cap. 50, Joan. Damasc. lib. 1. De orthodoxa fide, cap. 12. Id. Τοῖς συγκαταβατικῶς εἰρημένοις. Talia it sacris Litteris plurima sunt, quæ per συγκατάβασιν, h. e. indulgentem demissionen sublimis Dei majestatis ad nostri captus imbecillitatem et humilitatem dicuntur. Plura de his in Sacris Lectionibus. ID. Pro καὶ ὡς σίελος. Codd. Vat. 649 et Alt. legumi, καὶ ὡσεὶ ἔλεος. Possin.

- EPIST. XCV. at non tamen EPISTOLARUM LIB. III. δρα ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν· ὅτι οὐκ ἴδετε πᾶν ὁμοίωμα ἐν τῇ ἡμέρᾳ, ᾗ ἐλάλησε πρὸς ὑμᾶς;» Πλὴν οὐδ᾽ ἐκεῖνοι τὸ ἀκριβὲς, ὡς γε ἡγοῦμαι, δογματίζουσιν. Αρχῆς γὰρ καὶ βασιλείας ἐστὶν εἰκὼν ὁ ἄνθρω πος, οὐκ οὐσίας· εἰ δὲ εὖ πράξοι, καὶ ἀρετῆς. Εἰ γὰρ καὶ ἀθάνατον οριζόμεθα εἶναι τὴν νοεράν ψυχὴν, ἀλλ᾽ οὐ τῆς θειοτάτης ἐκείνης καὶ ἀνάρχου φύσεως ὁμοούσιον, ἀλλὰ τοσοῦτον ἀπέχουσαν, ὅσον εἰκὸς κτίσμα του Κτίσαντος. Εἰ γὰρ ἡ ψυχὴ κατ' εἰκόνα, δηλονότι καὶ ἡ τῆς γυναικός. Τί οὖν δήποτε εἶπεν ὁ Παῦλος ὁ ᾿Ανὴρ μὲν γὰρ οὐκ ὀφείλει κατακαλύπτε σθαι τὴν κεφαλὴν, εἰκὼν καὶ δόξα Θεοῦ ὑπάρχων· ἡ δὲ γυνὴ δόξα ἀνδρός ἐστι;» Τῆς γὰρ ψυχῆς τῆς γυναικὸς ἀθανάτου, καὶ ἀφθάρτου οὔσης, ὥσπερ καὶ τῆς τοῦ ἀνδρὸς, τί δήποτε μετὰ διορισμοῦ τινος τοῦτ' έφρασεν ὁ Παῦλος; Εἰ δὲ πρὸς ταῦτα ἀνθυπενέγ κοιεν, ἀνθοπλίζοντες τὸν Μωσέα τῷ Παύλῳ, τό· • Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν, καὶ καθ' ὁμοίωσιν, ο μάλιστα μὲν δυνατὸν εἰπεῖν, ὅτι ἐνικόν ἐστι τὸ εἰρημένον, καὶ οὐ περὶ ἀμφοτέρων εἴρηται, πλὴν οὐ λέξομεν. Εἰ δὲ τὸ ἑξῆς προαγάγοιεν τὸ καὶ ἀρχέτωσαν, πρὸς ἡμῶν ἔσται τὸ εἰρη μένον. Δείκνυται γὰρ λαμπρῶς τὸ κατ' εἰκόνα, ἐν τῷ ἀρχικῷ χαρακτηριζόμενον. Εἰ δ᾽ εἴποιεν· Πῶς οὖν ὁ Παῦλος, τὸν μὲν, εἰκόνα θείαν, τὴν δὲ τοῦ ἀνδρὸς ἀπεφήνατο; φήσομεν, ὅτι ἐξ ἀρχῆς μὲν ὁμότιμος ἦν ἡ γυνή, καὶ τῆς αὐτῆς ἠξιοῦτο ἀρχῆς· ἐπειδὴ δ' Επταισεν, ἠλαττώθη, καὶ ἠκρωτηριάσθη αὐτῆς ἡ ἀρχὴ, καὶ ὑπὸ τὸν ἄνδρα γεγένηται, «Οὐκ ἤνεγκας, φησί, τὴν ἱσοτιμίαν, δέχου τὴν ἐλάττωσιν. Πρὸς τὸν ακόμα σου ἡ ἀποστροφή σου, καὶ αὐτός σου κυριεύ σει. Ὥστε ἡ μὲν κοσμοποιία τὴν πρὸ τῆς ἁμαρτίας τῆς γυναικὸς δηλοῖ ἀρχήν· τὸ δ' ἀποστολικὸν λόγιον, τὴν μετὰ τὸ πταίσμα ὑποταγήν. "Οτι δὲ τῷ κεχειροτονῆσθαι πάντων τῶν ἐπιγείων ἄρχοντα τὸν ἄνθρω πον, τὸ κατ' εἰκόνα σώζεται· ἄκουσον τοῦ Μελῳδοῦ τὰς θείας δέλτους, καὶ τὰς βασιλικὰς συλλαβάς έρμηνεύοντος, καὶ φράζοντος· «Δόξη καὶ τιμῇ ἐστεφάνωσας αὐτὸν, καὶ κατέστησας αὐτὸν ἐπὶ πάντα τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου. • Ωσπερ γὰρ τὸ θεῖον πάνε των οὕτω καὶ ὁ ἄνθρωπος τῶν ἐπὶ γῆς βασιλεύει. Εχει μὲν οὖν τὸ ἀρχικὸν σῶζον τὴν βασιλικὴν εἰκόνα. Τὸ καθ' ὁμοίωσιν, εἰ μὴ δοκοίη τισὶν ἐκ παραλλήλου λέγεσθαι ὡς τό· «Ἐὰν [δὲ] ἐκοιμήθην καὶ ὕπνωσα,» καὶ τό· Μακάριος ὁ clarat. Apostolicum autem oraculum subjectionem συνιὼν ἐπὶ πτωχὸν καὶ πένητα·· οὕτως ἑρμηνευτέον, ὅτι τὴν ἀρχὴν αὐτῷ ἐνεχείρισεν ὁ Θεὸς, ἵν᾿ ἐπιδείξηται τὴν ἀρετὴν, καὶ σώσῃ τὴν ὁμοιότητα. Ἐδέξω, φησί, τὴν τιμήν, δεῖξον τὴν ἀρετήν· ἵνα τὸ μὲν τῇ δημιουργία, τὸ δὲ τῇ προαιρέσει τοῦ δημιουρsustionem, et omnia quadrupedia minime sum. ciunt ad sacrilicium, cui assimilabitis Dominum 7?, Quonam denique pacto Moses, cujus vocem improbe ac veteratorie exponere conantur, dixit: ‹ Atque hoc studiose retinebitis in cordibus vestris, quod non vidistis omnem similitudinem in die qua locutus est ad vos › 294 Cæterum ne illi quidem, nisi opinione fallor, vere hoc astruunt. Imperii enim ac regni homo imago est, non essentiæ. Si autem probis operibus studuerit, virtutis quoque imago ac simulacrum erit. Nam etsi immortalem esse statuimus animam intelligentiæ participem ejusdem cum divinissima illa et sempiterna natura essentiæ: verum tantum ab ea remotam ac dissitam, quantum verisimile est rem creatam a Creatore. Si enim anima ad Dei imaginem condita est, procul dubio mulieris quoque anima. Quorsum itaque dixit Paulus: «Vir non debet velato esse capite: est enim imago et gloria Dei: mulier autem gloria viri est?, Nam cum mulieris anima iumortalis atque interitus expers sit, quemadmodum et viri anima, quid tandem affertur, quamobrem Paulus cum distinctione quadam istud dixerit? Quod si adversus hæc, Mosen adversus Paulum armantes, illud protulerint: «Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram”¸ › maxime quidem illud dicere licet, singulare esse dictum istud, ac non de utroque enuntiatum esse. Verum hoc tamen minime esse dicemus. At si, id quod deinceps scquitur, produxerint, Et imperent, jam nobis haec verba suffragabuntur. Hinc enim perspicue demonstratur, divinæ imaginis decus in imperio tanquam certa nota insigniri. Quod si quærant quid causæ fuerit Paulo, cur virum divinam imaginem, mulie rem autem viri imaginem esse pronuntiarit, illud respondebimus, quod primum quidem pari honoris gradu mulier erat, atque divino beneficio idem imperii jus obtinebat. Postquam autem lupsa est, imminutum ac mutilatum est ipsius imperium, ac sub viri potestatem redacta est. «Honoris æqualitatem non ¡tulisti, inferiorem gradum accipe. Ad virum erit conversio tua, et ipse dominabitur tui ".» Itaque liber quidem ille, qui a mundi effectiond nomen ducit, mulieris ante peccatum imperium de78 eam, quæ peccatum consecuta est. Quod autem hinc divinæ imaginis decus retineatur, quod homo terrenorum omnium princeps creatus sit, audi Psalmographum, divina verba et syllabas ad hunc modum interpretantem: «Gloria et honore coro- *Gen. ** Gen. 111, 16. » Isa. xɩ, 15-18. ¸” Deut. iv, 15? "I Cor. x1, 7. Hæc verba. πάντα τὰ ἔργα τῶν χειρῶν σου Ὥσπερ γὰρ τὸ θεῖον πάντων, cuncta omittuntur a cod. Vat. 649, sed repræseulantur ab Alt. et videntnr retinende. Possin. Εκ παραλλήλου λέγεσθαι. Hoc quoque creberrianim est in sacris fitteris, ut æquipollentia, jungantur: quod in primis in lectione Psalmorum probe observandum est. Vide Adriani Isagogen. RITT. Pro, ἐὰν δὲ ambo codd. legunt, ἐγὼ δέ. POSSIN.

masti eum, et comtiuisti eum super omnia opera γηθέντος ἀνακέηται. Καὶ τάχα τούτο δε, τὸ ἐξ manuum tuarum "., Ut enim Deus omnium reruni, ita etiam homo eorum, quæ in terra sunt, principatum tenet. Quocirca regiam imaginem gerit, si principatum suum conservet. At vero hæc verba, ad similitudinem (nisi quidam cum præce. dentibus synonyma esse existiment, velut hæc, • Ego dormiri et soporatus sum 18;, et item hac, «Beatus qui intelligit super egenum et pauperem”») ad hunc modum exponenda sunt: nempe quod Deus imperium ipsi ob eam causam mandavit, ut virtutem ostendat. 285 Honoremn, inquit, accepisti, virtutem ostende, ut alterum creationi, alterum ejus, quod creatum est, voluntati atque arbitrio ascribatur. Atque istud fortasse hinc deἀρχῆς μὲν εἰρῆσθαι· Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ' εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ᾽ ὁμίωσιν· ἡ ὕστερον δέ • Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον, κατ' εικόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτὸν, ν οὐ προστεθέντος τὸν και ὁμοίωσιν ἢ ὡς τὸ αὐτὸ ἐμφαινούσης τῆς λέξεως, ὡς ἔφθην εἰπὼν, ἀναρτηθείσης τῆς ἀρετῆς, τ ᾗ τὸ τοιοῦτον τὸ εἰρημένον, «Ποιήσωμεν άνθρωπος κατ' εἰκόνα ἡμετέραν, ο ἵν' ἐκ προαιρέσεως γένη της καθ᾽ ὁμοίωσιν· διὸ πρὸ μὲν τῆς δημιουργίας ἀμφί τερα εἶπε· μετὰ δὲ τὴν δημιουργίαν, θάτερον. Ο μονογενής γοῦν Θεὸς ἐπιδημήσας, φησί «Γίνεσθε ὅμοιοι τοῦ Πατρὸς ὑμῶν τοῦ ἐν τοῖς οὐρανοῖς· ἡ ὡς τῆς [μὲν] δημιουργίας, τὸ κατ' εἰκόνα σωζούσης - τῆς δὲ προαιρέσεως, τὸ καθ' ὁμοίωσιν. Εἰ δὲ φαίεν claratur, quod initio quidem dictumn sit. «Facial Πῶς οὖν, εἴ γε τὴν ἀρχὴν πάντων τὴν ἐπὶ γῆς εἰλη mus hominem ad imaginem nostram et ad similitudinem **; › postea vero: «Et fecit Deus hominem, ad imaginem Dei fecit ipsum, non addito illo altero “ad similitudinem, sive quod idem ea dictio significet, ut ante dicebam, sive quod virtus ex libora voluntate aulmique inductione dependeat; ut talo quidpiam sit quod dicitur: Faciamus hominem ad lunginem nostratn (50'), ut ex voluntate aninique Instituto ad similitudinem flat. Ac proinde ante procreationem quidem utrumque dixit: post ipsum autoin, niterum duntaxat. Sane unigenitus Deus, cum ad nos venit, his verbis usus est: «Estote similes Patris, vostri qui in cœlis est "; › perinde sellicet atquo procreatio imaginem, voluntas autein anhnique institutum similitudinem servet. Quod si dixerint, Qui dit igitur, ut cum homo rerum ommum, quæ terræ complexu continentur, imperium noceperit, feras pertimescat? hac defensione omissa, sive illa vora, sive falsa sit, quam quidam attulerunt, asserentes in divinis libris ferarum imperium mnime μονίζουν, verum a nonnullis postea adje positum, etum fuisse, recta via respondebo, atque illud dicam; quod primum quidem cum divina imago in eo eluceret, omnia el subjecta erant (unde etiam ¡psis nomina imposuit); at postquam a divino mandato recessit, optimo jure imperium ipsi mutilatıın stque imminutum est, atque non omni quidem imperii jure deturbatus est, nam alioqui frigida prorsus gratia inventa fuisset, sed tamen aliqua ex parte truncatus est ipsi principatus. Neque enim æquum erat at is qui victus fuerat corona donaretur, verum ut belluarum terrore coerceretur, aque ad meliorem mentem revocaretur. Quod autem verum sit, hinc constat, quod cum Noe, justitiam colendo et amplectendo, hanc imaginem repurgasset, feræ omnes ad eum se contulerunt, veterem servitutem confitentes, atque eum, qui primum peccaverat, atque imperii parte mulctatus fuerat, propemodum accusantes. Quietiam Dericiem, leones, et tres pueros, iguis veritus est: nec vipera Paulum ullo modo Lesit. Quamobrem ex eo quod isti avituma imperium revocarunt, perspicuum est emu integram quide à accepisse, verum partem aliquam amisisse. Atque hæc a nožis dicta sint. Quod si quis metus aliquid habet quod proferat, dicatur save atque audiatur. φεν ὁ ἄνθρωπος, τὰ θηρία δέδοικε; παρεὶς ἐκείνην τὴν ἀπολογίαν, εἴτε ἀληθὴς εἴη, εἴτε μή, ἦν τινες ἔφασαν, ὅτι ἐν ταῖς θείαις δέλτοις, ἡ ἀρχὴ τῶν θη ρίων οὐκ ἐνέκειτο· ἀλλ᾽ ὕστερον παρά τινων προσετέθη· ἐξ εὐθείας τὴν ἀπολογίαν ποιήσομαι. Ὅτι ἐξ ἀρχῆς μὲν αὐτῷ ὅτε ἔλαμπεν ἡ εἰκών, πάντα ὑπο έκειτο (διὸ καὶ ὀνόματα αὐτοῖς ἐπέθηκεν), ἐπειδὴ δὲ παρήκουσεν, Ακρωτηριάσθη αὐτοῦ εἰκότως ἡ ἀρχῆς καὶ πάσης μὲν οὐκ ἐξεβλήθη (ἵνα μὴ ἕωλος ἡ χάρις εὑρεθῇ), Ακρωτηριάσθη δέ· οὐ γὰρ δίκαιον ἦν τὸν ἡττηθέντα καὶ στεφανωθῆναι, ἀλλὰ τῷ φόβῳ τῶν θησ ρίων σωφρονισθῆναι. Οτι δὲ τοῦτ' ἔστιν ἀληθὲς, ὅτε ὁ Νῶς τὴν εἰκόνα ταύτην ἀνεκάθηρε, τῷ δικαιοσύ νην ἀσμενίσαι· ἦλθε πρὸς αὐτὸν πάντα τὰ θηρία, τὴν ἀρχαίαν δουλείαν ὁμολογοῦντα, καὶ μονονουχί τὸν ἐξ ἀρχῆς ἁμαρτόντα, καὶ μέρος τῆς ἀρχῆς ἀπο λέσαντα καταμεμφόμενα. Καὶ τὸν Δανιὴλ δὲ οἱ λέοντες ἠδέσθησαν, καὶ τὸ πῦρ τοὺς παῖδας τους τρεῖς Καὶ ἡ ἔχις τὸν Παῦλον οὐδὲν ἔβλαψε. Δι' ὧν οὖν ἀνενεώσαντο τὴν προγονικὴν ἀρχὴν, δῆλός ἐστι κἀκεῖνος εἰληρὼς μὲν ὁλόκληρον, ἐκ μέρους δ' ἀπολέσας. Καὶ ταῦτα μὲν παρ' ἡμῶν. Εἰ δέ τις ἔχοι βέλτιον λέγειν 159', καὶ λεγέτω, καὶ ἀκους. σθαλ ** Psal, vii, 6, 7. * Psal, un, 6” Psal. 11, 2. ** 64. 1. 3. ** i. ¡J. 97.» Matth. v, VARLE LECTIONES ET NOTE. sed typograpar ecja, prea leted & repeti • ter• με μένα ένα sex tit. Pur e 38) Comfer epist. 139, infra. Ritt. Π. I " endogus pervetræ bien modesixe eraseat-tem este tot 2 exolour. Fina en a su nes perique b. • _<» I«-

EPISTOLARUM LIB. III. EPIST. XCIX. PAULO. 4G Πᾶσα: μὲν αἱ τέχναι, ταῖς μὲν μελέταις συγκροτοῦνται, καὶ μείζους γίνονται· ταῖς δ' ἀργίαις ἀπόλο λυνται, μάλιστα δὲ ἡ τῶν λόγων δύναμις. Θεραπευομένη μὲν γὰρ καὶ ἀρδευομένη, μεγίστη γίνεται ἀμελουμένη δὲ, ῥᾳδίως ἀποφοιτᾷ καὶ ἀφίπταται. "Οτου δὲ χάριν ταῦτα λέγω, ἴσως οὐκ ἀγνοεῖς ὁ τὴν θείαν σοφίαν καὶ τὴν τῆς ἀρετῆς ἐργασίαν δίκαιος ὢν ταῖς προσθήκαις αὔξειν, καὶ μείζους καθιστᾷν. 4Z'. ΖΩΣΙΜΟ. Πρεσβύτερον ὄντα σε διὰ τὴν ἡλικίαν, καὶ καλούμενον, διὰ τὴν χειροτονίαν, φασὶ νεωτερίζειν τοῖς τρόποις, καὶ πάντα ἀκμάζοντα ἀποκρύπτειν, πράττοντα, λόγῳ μὲν αἰδοῦμαι λέγειν, αὐτὸς δ' οὐκ οἶδ' όπως πράττειν οὐκ ἐρυθριᾷς. Εἰ τοίνυν ἀληθεύουσιν, ἀρίστην κἂν ἐπὶ γήρως δεῖξον μεταβολὴν, ἵνα κἀκεῖνοι παυσάμενοι τῶν κωμῳδιών, παλινωδίαν ὅσοιεν. Cum omnes artes usu atque exercitatione confirmentur atque incrementa capiant, cessatione autem ac desidia intereant, tum praecipue dicendi facultas. Nam cum colitur et irrigatur, maxime crescit: cum autem 296 negligitur, facile abscedit et avolat. Quorsum autem his verbis utar, fortasse minime ignoras, qui divinam sapientiam ac virtutis cultum assiduis incrementis augere atque amplificare debes. ZOSIMO. Quamvis et ætate senex sis, et propter sacram ordinationem appelleris, rumor est tamen te moribus juvenem agere, atque quemvis juvenem ac forentem, improbitatis magnitudine obscurare: ea videlicet perpetrantem, quæ ipse quidem dicere præ pudore non sustineo, tu autem, haud scio quo pacto perpetrare non erubescis. Quare si verus est hic rumor, optimam in senili quoque ætate mutationem ostende: quo illi etiam qui hæc de te dictitant cavillis suis finem imponentes, orationem retexant. LII'. - ΣΤΡΑΤΗΓΙΟ ΜΟΝΑΧΟ. STRATEGIO MONACHIO. Ησθην ὑπερφυῶς πυθόμενος τὴν σὴν ἐπὶ τὸ κρεῖτ Posteaquam tuum in virtute progressum intelτον προκοπήν, καὶ τοὺς φίλους συνησθῆναι παρ- lexi, incredibilem quamdam ex ea re voluptatem εσκεύασα, τὴν εὐκταιοτάτην αὐτοῖς καὶ ἐρασμιωτά- cepi, atque optatissimo ac desideratissimo hoc nunτην ευαγγελισάμενος ἀκοήν. Εἰ τοίνυν βούλει ἡμᾶς tio ad amicos misso, ut ipsi quoque voluptate perμὲν ἐπὶ πλεῖον πανηγυρίζειν (ἥδιον γὰρ τὰς τὰς ἑορ- funderentur, effeci. Quocirca si nos diutius gaudiere τάζομεν εὐδοκιμήσεις), σαὐτῷ δὲ κλέος οὐρανόμηκες ac lætitia diffundi (tuas enim laudes ingenti cum κατασκευάσαι, μὴ παύσοιο ταῦτα θηρώμενος, ἃ και ο animi voluptate celebramus) atque etiam amplissi παρὰ Θεῷ εὐδόκιμον καὶ παρὰ ἀνθρώποις ἀοίδιμόν σε παρασκευάσει. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Οἱ τῷ κανόνι τοὺς μὴ κανόνας προσάγοντες, καὶ διὰ τοῦτο τὸν καὶ τοὺς ἄλλους κανονίσαι δίκαιον ὄντα δοκιμάζοντες, ου μοι δοκοῦσι τὴν κρίσιν τῶν πραγμάτων ἔχειν ὀρθήν. Ἐπειδὴ γὰρ ἐκακώθησαν τὸ λογιστικὴν τῆς ψυχῆς δι' ἑκουσίας νόσου, σφάλλονται λοιπὸν καὶ περὶ τὴν κρίσιν τῶν πραγμάτων. Τι γοῦν δικαίῳ, καὶ ἀνδρείῳ, καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσι φοβερῷ, τύφον καὶ ὀφρὺν ἐπιφημίζουσι· διὰ τούτου πᾶσι τοῖς τῆς ἀρετῆς ἐρασταῖς, τὸν εἰς αὐτὴν δρόμον ἐγκύψαι μηχανώμενοι. Τῇ γὰρ σύνεγ γις κακία τὴν ἀρετὴν ὀνομάζειν τολμῶσιν. Οὐκο οὖν μεμφέσθωσαν οἱ τοιοῦτοι καὶ τῷ λέοντι, ὅτι βλοσυρόν, καὶ βασιλικὸν, καὶ οὐ πιθήκειον βλέπει, καὶ τοὺς μίμους τῶν γελοίων ἀποδεχέσθωσαν, ὅτι γέλωτα κινοῦσιν ἄτοπον. 1) mam tibi gloriam comparare cupis, ea sine ulla intermissione aucupare, quæ te, et apud Deum clarum, et apud homines celebrem redditura sunt. XCIX. HERMOGENI EPISCOPO. Qui regulæ eos, qui regulæ non sunt, admovent, ob eamque causanı eum, qui alios quoque formare atque ad regulam dirigere meretur, examinant, rectum de rebus judicium habere minime mihi videntur. Quoniam enim per spontaneum morbum vitiatam eam animi partem habent, in qua ratiomis sedes est, idcirco fit, ut in rerum quoque judicio deinceps errore labantur. Justo quippe ac forti viro, ac sceleratis formidabili, fastum ac supercilium attribuunt: hoc scilicet omnibus virtutis studiosis cursum ad eam interrumpere molientes. Siquidem virtutem propinqui vitii nomine appellare minime dubitant. Quocirca ejusmodi homines leonem quoque reprehendant, quod rigidum quemdam ac regium, non autem simiarum similem, vultum præferat: ac contra histriones et scurras laudent, quod absurdum risum excitent. Pro ἀγνοεῖς ambo codd. Vat. et Alt. legunt ἀγνοεῖ. Possi. Παρά Θεῷ εὐδόκιμον. Bill., apud Deum clarum. Probo admonitionem cl. viri et chariss. compatris atque amici mei D. Georgii Remi, melius esse ut vertatus acceptum, ut sit ab εὐδοκία εὐδόκιμον. Sic ἡμέρα εὐδοκίας, dies qua quis acceptus est. RiT. Τῇ σύνεγγυς κακίᾳ τὴν ἀρετὴν ὀνομάζειν. Vetus hæc est hominum perversitas et querela. Vide Platonem Alcibiade ut, p. 140; Ciceron. Partit. orator.; Saliustium Catilina, sub persona Catonis; et Morat. Satyr. 11, lib. 1. ID.

G. MARONI PRESBYTERO. Non iis, qui injuriam accipiunt, optime vir, sed ils qui inferunt, periculum omne impendet, eosque trepidare atque contremiscere oportet. Qnod si ita est, injuriam perpeti malum non est, sed eain inferre, nec illatas injurias perferre scire. CI. EIDEM. Recte a quodam externorum hominum dictum est, turpe ac probrosum non esse paupertate 297 laborare, verum paupertatem forti animo minime ferre. Quamobrem si hoc ille quoque recte ac præclare existimavit, ex inopia pudore ue afficiamur, imo ne probro quidem eam ducamus, verum ad vitium hunc metuin transferamus. CII. - THEODORO SCHOLASTICO. Quandoquidem multos probos viros laudibus efferens, fortunæ quoque mentionem fecisti, libens ex te quærerem, quonam pacto ambo hæc in unum convenire queant. Siquidem laudatio ad voluntatem spectat; fortuna vero probum virum laudari non permittit, quin autem felix ac fortunatus prædicetur, minime prohibet. Permultum enim, etiam de vestra sententia, qui gentilium religionem coli - tis, inter felicitatis prædicationem et laudationem est discriminis. Illa quippe a fortuna, hæc a voluntate animrique inductione oritur. Scribas igitur ad me velim, vir erudite, quonam pacto ei, cujus landes prædicantur, fortunæ sermo conveniat, ant quonam modo ei, qui fortunae benefcio, ut dicitis, talis exstitit, laudatio congruat. Alterum enim adversus alterum pugnat¸ Nam si minime sponte talis est, ne laudetur; si autem sponte, nullus fortunæ sit locus. Si tropæum statuit, præconis voce celebretur: si autein fortuna hoc præstitit, laudem ne tem non pugnavit, ne laudetur. CIII. — HERMOGENI EPISCOPO. Si tu eo animo, ut Zosimi, Chæremonis, et Maronis petulantiam et impudicitiam per vim coerceas, ¡psis occurrere in animum induxisti, magno tibi apparatu, ac divino auxilio opus est. Si autem tanquain confestim atque ad primum clamorem eos superaturus, imprudens teipsum fallis. Tantum enim subsidium sibi ipsis mutuo afferunt, cum probum aliquem virum ulcisci parant, quantum inter se bellum excitant, cum de vitiorum principatu inter se contendunt. Nam qui in communibus rebus concordes sunt, lidem in privatis dissident; et qui in exstinguenda, quantum in ipsis situm est, virtute invicţi cujusdam roboris speciem edunt, ¡idem in contentione de principatu inexpiabile inter se bellum movent, Ρ'. — ΜΑΡΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Οὐ τοῖς ἀδικουμένοις, ὦ βέλτιστε, ἀλλὰ τοῖς ἀδικοῦσιν ἐπικρέμαται ὁ κίνδυνος ἅπας· οὓς καὶ ἀγω νιᾷν καὶ τρέμειν δίκαιον. Εἰ δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει, οὐ τὸ ἀδικεῖσθαι κακόν, ἀλλὰ τὸ ἀδικεῖν, καὶ τὸ μὴ εἰδέ να φέρειν ἀδικούμενον. ΡΑ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἴρηται καλῶς τινι τῶν ἔξωθεν, οὐ τὸ πένεσθαι ἐπονείδιστον, ἀλλὰ τὸ μὴ φέρειν εὐγενῶς τὴν πε νίαν Εἰ τοίνυν κἀκείνῳ τοῦτο εὖ καὶ καλῶς ἔδοξεν, ἐπὶ πενίᾳ μὴ αἰσχυνώμεθα, ἀλλὰ μηδ' ὄνει δος ταύτην ἡγώμεθα, ἀλλ' ἐπὶ τὴν κακίαν μετενέγ χωμεν τοῦτον τὸν φόβον. ΓΕ. ΘΕΟΔΩΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Ἐπειδὴ πολλοὺς τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἐγκωμιάζων, καὶ τύχης μέμνησαι, ἡδέως ἂν σου πυθοίμην, πως οἷόν τε ἀμφότερα συνελθεῖν. Ὁ μὲν γὰρ ἔπαινος πρὸς τὴν προαίρεσιν βλέπει· ἡ δὲ τύχη ἐγκωμιά ζεσθαι μὲν τὸν ἀγαθὸν οὐκ ἐπιτρέπει· μακαρίζε σθαι δὲ οὐ κωλύει. Πάμπολυ γὰρ καὶ καθ᾽ ὑμᾶς τοὺς τὰ Ἑλλήνων πρεσβεύοντας, μακαρισμὸς ἐπεί. νου διενηνόχες Ὁ μὲν γὰρ ἐκ τῆς τύχης, ὁ δὲ ἐκ τῆς προαιρέσεως τίκτεται. Γράψον τοιγαροῦν μοι. ὦ σοφέ, πῶς τῷ ἐπαινουμένῳ ὁ τῆς τύχης ἁρμόττει λόγος· ἡ πῶς τῷ ὑπὸ τῆς τύχης τοιούτῳ, ὡς φατε, γενομένῳ ἐγκώμιον πρέπει. Θάτερον γὰρ θατέρῳ μάχεται. Εἰ μὲν γὰρ ἄκων τοιοῦτός ἐστι, μὴ ἐπαι· νείσθω· εἰ δ᾽ ἐκών, ἡ τύχη χώραν μὴ ἐχέτω. Ει τρόπαιον ἔστησε, καὶ ἀνακηρυττέσθω· εἰ δὲ ἡ τύχη τοῦτο κατώρθωσε, μὴ ἀπολαυέτω ἐπαίνων. Εἰ Αγων νίσατο, στεφανούσθω· ἰδὲ οὐχ ἡγωνίσατο, μὴ ἐπα:- νείσθω. consequatur. Si dimicavit, corona donetur; si anΡΓ'. -- ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰ μὲν ὡς βίᾳ ἀνείρξων τὴν ὕβριν καὶ τὴν ἀσ έλγειαν, Ζωσίμου τε καὶ Χαιρήμονος καὶ Μάρωνος, ὑπαντιάσαι αὐτοῖς προῄρησαι, πολλῆς σοι δεῖ καὶ τῆς παρασκευῆς, καὶ τῆς ἄνωθεν συμμαχίας. Εἰ δ' ὡς αὐτοδοεὶ περιεσόμενος, σαυτὸν ἀπατῶν λανθά νεις. Τοσαύτην γὰρ ἑαυτοῖς εἰσφέρουσι συμμαχίαν, ὅταν ἀγαθόν τινα ἄνδρα δέῃ ἀμύνασθαι, ὅσην κινοῦσι πρὸς ἑαυτοὺς ἁμιλλαν, ὅταν περὶ τῆς τῶν κακῶν πλεονεξίας ἀμφισβητῶσιν. Ἐν γὰρ τοῖς κοινοῖς συμβαίνοντες, ἐν τοῖς ἰδίοις διαφέρονται, καὶ ἀπρέσ μαχον ἐπιδεικνύμενος ρώμην ἐν τῷ τὴν ἀρετήν, τόγε ἧκον εἰς αὐτοὺς, σβέσαι, ἐν τῇ περὶ τῶν πρω τείων ἀμίλλῃ, ἄσπονδον πρὸς ἑαυτοὺς ἐγείρουσι πό λεμον. Οὐ τὸ πένεσθαι ἐπονείδιστον, ἀλλὰ τὸ μὴ μένειν εὐγενῶς τὴν πενίαν. Plurima in hane sententiam bäbent Chrysost, et Stob. Vid. adnotata að Institutiones, tit. De suspect. tutor. Rirt. Μακαρισμὺς ἐπαίνου διενήνεγεν. Vid. Ari stot. litt. 1 Ethic. Io.

EPISTOLARUM LIB. III. ÈPIST. CVÍ. ANTIOXxQ. CIV. — ANTIOCHO. PA'. Ὥσπερ ἐν οἷς χρὴ ἡττᾶσθαι τὸ νικαν αἰσχρὸν Quemadmodum in iis rebus, in quibus cedere αὕτως ἐν οἷς χρὴ νικᾷν, τὸ ἡττᾶσθα: αἰσχρότερον. oportet, vincere turpe est, ita in iis rebus in quibus Οὐ γὰρ ἐν πᾶσιν ἡ νίκη καλὸν, ἀλλ' ἡ μὲν τὴν ὑπό- vincere oportet, vinci turpius ac fœdius est. Neque θεσιν ἔχουσα καλὴν καὶ γενναίαν, ἀρίστη· ἡ δὲ καὶ enim in omnibus rebus bona est victoria: verum αἰσχρὰν καὶ φαύλην, κακίστη. Οἷον (ἶν᾿ ἀπὸ τῶν παρ' ea demum optima existimari debet, quæ bouam et Ελλησιν ᾀδομένων τὴν ἀπόδειξιν ποιήσωμα:) ὁ μὲν egregiam materiam habet: quæ autem turpem ac πρὸς τοὺς ἀλλοφύλους πόλεμος καὶ νόμιμος εἶναι foedam habet, turpissima. Verbi gratia (nt ab iis δοκεῖ καὶ ἀναγκαῖος· ὁ δὲ πρὸς τοὺς ὁμοφύλους, quæ apud gentiles pervulgata sunt, id demonstrem), καὶ παράνομος, καὶ οὐδ᾽ ἐγκωμίων ἀπολαύει ὁ τρε bellum adversus externos legitimum ac necessaψάμενος. Τοσούτῳ γὰρ πλέον τῶν ἄλλων αἰσχύνεται, rium esse censetur, adversus autem cives et popuὅσπερ ἂν πλέον τι τῶν ἄλλων ἐργάσηται. Εμφυ- lares, sceleratum: ac ne laudibus quidem afcitur, λίου γὰρ πολέμου ἀργαλεώτερον οὐδέν Εἰ τοίνυν qui adversarios fudit et proligavit. 200 Tanto Ενθα σώματος ὁ θάνατος, τοσαύτη ἐστὶν ἡ διαφορά enin majori pudore perfunditur, quanto plus aliκαίτοι μιᾶς οὔσης τῆς φύσεως· οἱ τοῖς μὲν δαίμοσιν quid, quam alii, gesserit. Siquidem bello civili ni ὑποκατακλινόμενοι, κατὰ δὲ τῶν ἀδελφῶν ὁπλιζό- bil atrocius ac funestius Gngi potest. Si igitur hic, ubi de corporis morte duntaxat agitur, tantum discrimen est, idque cum una duntaxat natura sit: qui dæmonibus quidem sese subjiciunt, adversus autem fratres arına induunt, facinusne tolerandum admittere videantur? Non certe meo quidem judicio. Et quidem hic non corporis mors sequitur (minus enim id malum esset), verum animæ exitium, non eos, qui offendiculum perpetiuntur, exstinguens ac de medio tollens, veruas quavis morte acerbiorem vitam iis comparans. Ac propterea cognationis ac propinquitatis jura et majors sunt, et diviniora. Unde etiam celo dignum vilo genus colere jussi sumus. Quod si iis, qui in terra militant, atque pro patria quidem arma sumunt, μενοι, ἀνεκτὰ ποιεῖν δόξαιεν; οὐκ ἔγωγε οἶμαι. Καί τοι ἐνταῦθα, οὐ σώματος θάνατος παρακολουθεί (ἧττον γάρ, ἦν κακόν), ἀλλὰ ψυχῆς ὄλεθρος, οὐκ εἰς τὸ μὴ ὂν παραπέμπων τους σκανδαλισθέντας, ἀλλὰ θανάτου παντὸς παρασκευάζων χαλεπώτερον βιῶσαι βίον, καὶ τὰ τῆς συγγενείας δὲ δικαιώματα, καὶ μείζονα, καὶ θειότερα. Διὸ καὶ οὐρανῷ πρέπουσαν πολιτεία» πολιτεύεσθαι προστεταγμεθα. Εἰ δὲ τῶν ἐπὶ γῆς στρατευομένων τἀναντία πράττοντες ἀλῶμεν, τῶν ὑπὲρ μὲν τῶν πατρίδων ἀναλαμβανόντων τὰ ὅπλα, κατὰ δὲ τῶν βαρβάρων χωρούντων, ποία ἡμῖν ἔσται σωτηρίας ἐλπίς; ἢ τίς πεισθῆναι σωθήσεσθαι τοὺς πράττοντας ἐκεῖνα τὰ εἰς τὴν ἀπώλειαν σαφῶς παραπέμποντα; adversus Barbaros autem proficiscuntur, contraria facere convincamur, quæ tandem nobis salutis spes erit? aut quis sibi persuadebit, eos salutem consecuturos esse, qui ea faciunt, quæ perspicue ad exitium ducunt? PE'. ΜΑΡΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ, Μανθάνω ὡς ἐλέου τυχὼν τὴν σαυτοῦ γνώμην ἄσπονδον ἤλεγξας· οὐχ ὅτι πέπονθας εὖ μετριάζων, ἀλλὰ τὸν εὖ πεποιηκότα μισῶν, ὅτι δεδύνηται ὁρᾶσαι. Εἰ τοίνυν ταῦτα ἀληθῆ τυγχάνει, πᾶσι προκηρύσω τεῖς, ὅτι ἐλέου τυγχάνεις ἀνάξιο;· εἰ γὰρ οὐκ εἰς εὐχαριστίαν τρέπεις, ἀλλ᾽ εἰς μνησικακίαν τὴν εὐεργεσίαν, τίς ἀνέξεται εὐποιῆσαι τὸν καὶ τὴν τῶν θησ ρίων ἀγριότητα νικώντα; "Εστι γὰρ ἐν ἐκείνοις δ καὶ εὐεργεσίας καὶ αἴσθεται, καὶ μέμνηται, καὶ ἀμείβεσθαι, ὡς ἐνδέχεται, σπουδάζει. CV. — MARONI PRESBYTERO. Audio te, posteaquam misericordiam consecules es, quod tuus animus ab omni fœdere at reconciliatione abhorreret, commenstrasse, et qui, non quia benefcio afectus sis, moderatius te geras, seul eum, qui de te bene meritus est, idcirco oderis, quia male te mullandi potestatem habuit. Quod si verum est, omnibus illud proclamas, te misericordia indignum esse. Nam si beneficium non in grati animi oficium, sed in hijuriarum recordasionem atque ulciscendi studium vertis, quis in eum beneficium conferre sustinebit, qui feras etiam immanitate superat? Sunt enim inter eas, quæ beneArium et sentiunt et memoria retinent, et, quantum licet, retaliare student. ΡϚ'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Ακούσας μὲν ἴσως ἀπιστήσεις· νοήσας δὲ εὖ οἶδ' ὅτι οὐ μόνον θαυμάσεις, ἀλλὰ καὶ κροτήσεις. Τί οὖν ἐστι τὸ ἐξ ἀρχῆς μὲν ἄπιστον ὀφθησόμενον, μετά δὲ ταῦτα, οὐ μόνον θαυμαστὸν, ἀλλὰ καὶ κρότου ἄξιον φανησόμενον; Είποιμι συντόμως ἐν βραχέσι CVI. ISIDORO DIACONO. Cum audieris, fidem fortasse minime adhibebis: cum autem intellexeris, profecto non modo miraberis, sed etiam applaudes. Quidnam igitur est, quod prima quidem fronte iucredibile tibi videbitur, post autem non modo admirandum, sed etiam plauVARIE LECTIONES ET NOTÆ. 'Εν οἷς χρὴ ἡττᾶσθαι, τὸ νικᾶν αἰσχρόν. Sie Demosthenes cum a quodam improbo et nequam homine conviciis lacesseretur: «Non descendo, inquit, tecum in certamen, in quo victus victore mePATROL. GR. LXXVIII. lior est. › Vid. Joan. Stobæum. Ritt. Idem est Ciceronis judicium, et aliorum. ID. Vocem πολιτείαν, in ed. Paris. omissam, supplemnus ex codd. Vat. 649 et Alt. EDIT. PATΒ. Digilized by Google

μενος. Τοῖς παλαιαῖς ὁ Θεὸς οὐ διὰ γραμμάτων διελέ γετο, ἀλλὰ δι' ἑαυτοῦ, καθαρὰν εὑρίσκων αὐτῶν τὴν γνώμην, καὶ τῆς ἄνευ μεσίτου διδασκαλίας ἀξίαν. Καὶ τοῦτο δῆλον ἐξ ὧν γραμμάτων ἄνευ διελέγετο, καὶ τῷ Νῶς, καὶ τῷ ᾿Αβραάμ, καὶ τοῖς εὐδοκίμοις ἀπογό νοις ἐκείνου, ὧν εἷς ἦν καὶ ὁ κορυφαιότατος ὁ πᾶσαν τοῦ διαβόλου τὴν δύναμιν συγκόψας, καὶ τὰ βέλη αὐτοῦ ἀναλώσας, καὶ τὴν φαρέτραν κενώσας, ὁ ἀοίδιμος, φημί, Ιώβ. Ὅτε δὲ εἰς αὐτὸν τῆς κακίας τὸν πυθμένα κατηνέχθη ὁ δείλαιος τῶν Ἰουδαίων δῆμος, τότε λοιπὸν τὰ γράμματα ἀναγκαῖα εἶναι ἐνομίσθη, καὶ ἡ διὰ τούτων ὑπόμνησις. Εἰ δὲ νομίζεις ἐν τῇ Παλαι μόνον τοῦτο γεγενῆσθαι, ἐπὶ δὲ τῆς Καινῆς μὴ κεκυρῶσθαι, φήσαιμι, ὅτι μάλιστα πάντων τοῦτο καὶ ἐν sn dignum apparebit? Dican breviter, in paucis & συλλαβαῖς, μέγιστα πελαγών νοήματα ενσημηνά syllabis maxima sententiarum maria consignans. Priscis hominibus Deus non per litteras, sed per seipsum loquebatur: quod videlicet puram eorum mentem, ac doctrina internuntii experte dignaın inveniret. Atque haec ex eo perspicue liquet, quod et Noe, et Abrahamum, et optimos ac celeberrimos ipsius nepotes, quorum unus et quidem praestantissimus erat is qui universam diaboli potentiam concidit, atque ipsius sagittas consumpsit, plaretramque inanem reddidit, hoc est clarus Job, 299 citra litteras alloquebatur. Posteaquam autem Judæorum natio in ipsum vitii fundum præceps rnit, tum denique litteræ necessariæ esse judicate sunt, eaque submonitio quæ per eas contingebat. Quod si in Veteri duntaxat Instrumento lioc exsti- αὐτῇ δείκνυται. Οὐδὲ γὰρ τοῖς θεσπεσίοις ἀποστέ › λοις γραπτόν τι δέδοται, ἀλλ' ἀντὶ γραμμάτων ἡ τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπηγγέλθη χάρις.· Ἐκεῖνος γάρ ὑμᾶς, φησίν, ἀναμνήσει πάντα.» Εἰ δὲ νομίζεις τοὺς ἐγγράφους τῶν ἀγράφων νόμων κυριωτέρους εἶναι· άκουσον τί φησιν αὐτὸς ὁ βασιλεύς· «Δ:αθήσομαι αὐτοῖς διαθήκην καινήν, διδοὺς νόμους μου ἐπὶ διάνοιαν αὐτῶν, καὶ ἐπὶ καρδίας αὐτῶν ἐπιγράψω αὐτούς.» — «Καὶ ἔσονται πάντες διδακτο. Θεοῦ. "Οθεν καὶ ὁ Παῦλος Μωσέως μείζονα εμπεπιστεῖθαι δι ισχυριζόμενος, έλεγεν εἰληφέναι νόμον, οὐκ ἐν πλαξι λιθίναις ἐγγεγραμμένον, ἀλλ' ἐν πλαξὶ καρδίας παρ κίναις ἐντυπωθέντα· οὗ ὁ καταφρονῶν οὐ καταλεύ [σ]εται κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, ἀλλὰ πικροτάτῃ παραδίδοται κολάσει. Ἐπειδὴ δὲ τοῦ χρόνου διαπ πεύοντος, καὶ καθάπερ ἵππου ὀξυτάτου θέοντος, οι μὲν δογμάτων ἕνεκεν ἐξώκειλαν, οἱ δὲ βίου· ἀναγκαίω; πάλιν ἐδέησεν τῆς ἀπὸ τῶν γραμμάτων, διορθώσεως. Παραβεβασμένων γὰρ τῶν ἀγράφων ἐπὶ τὰ ἔγγραφα εἰκότως ὥρμησεν, ὁ παντὶ τρόπῳ τὸ ὑπήκοον εἰς ἀρετὴν ἐναγαγεῖν βουλόμενος. Εννοεῖν τοίνυν χρὴ ἡμᾶς, ἡλίκη ἐστὶ κατηγορία, τὸ τοὺς οὕτως ὀφείλοντας ζήν εἰλικρινώς, ώς μηδὲ γραμμάτ των δεῖσθαι, ἀλλ' ἀντὶ βιβλίων παρέχειν τὰς ψυχὰς τ θείῳ Πνεύματι, ἐπειδὴ τὴν τιμὴν ἀπωλέσαμεν ταύτην, καὶ κατέστημεν εἰς τὴν τῶν γραμμάτων χρείαν, μηδὲ τῷ δευτέρῳ βοηθήματι χρῆσθαι πάλιν εἰς δέον. Εἰ γὰρ ἔγκλημα τὸ γραμμάτων δεῖσθαι, καὶ μὴ τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐπισπᾶσθαι διὰ καὶ θαροῦ βίου διδασκαλίαν, σκοπῆσαι ἂν εἴημεν δίκαιοι, ἡλίκον ἐστὶ κακὸν, τὸ μηδὲ μετὰ τοσαύτην καὶ της λικαύτην βοήθειαν («Νόμον γάρ, φησίν, εἰς βοή θειαν ἔδωκεν» ), ἐθέλειν κερδαίνειν, ἀλλ᾿ εἰκῆ καὶ μάτην κείμενα τὰ γράμματα περιορᾷν, καὶ μείν ζονα προκαλεῖσθαι τὴν κόλασιν. lisse putas, ac non in Novo confirmatum fuisse, ipse contra in Novo quoque potissimum-istud ostenli assero. Neque enim divinis apostolis scripto proditum quidquam datum est: verum litterarum Inco Spiritus sancti gratia promissa est. • Ille enim, inquit, suggerel vobis omnia ".. Quod si scriptas leges nou scriptis majorem vim atque auctoritatem habere censes, audi quid ipsemet rex dicat: «Et feriam cum ipsis pactum novum, daus legem meam in mentibus corum, et in cordibus corum inscribam eam ".)—‹Et crunt omnes edocti a Deo ".» Unde etiamn Paulus, majora fidei nostra, quam Mosi, commissa fuisse affirmans, nos non in Japideis tabulis inscriptam, sed in carnalibus cordis tabulis insculptam legem accepisse dicebat ". Ο quam qui contempserit, is non, ut ex veteris legis prescripto, lapidibus opprimetur, verumn longe acerbiori supplicio multabitur. Postea quam autein fluente tempore, ac celerrimi cujusdam equi instar currente, quidam ob fidei dogmata, quidam ob vitam corruerunt, necessario rursum per litteras adbibenda correctio fuit. Violatis enim non scriptis legibus, ad scriplas merito se contulit is, qui subditos omni ratione ad virtutem inducere studet. Quocirca nobis illud cogitandum est, quanto in crimine versemur,qui cum tam pure ac sincere vivere deberemus, ut ne litteris quidem nobis opus esset, sed librorum vice animas nostras divino Spiritui præbere deberemus, postquam hujusce honoris jacturam fecimus, eoque relacti sumus, ut litterarum adjumento indigeamus, rursum tamen ne secundo quidem subsidio, ut par est, utamur. Nam si crimen est literis opus habere, ac non Spiritus sancti doctrinam per vitæ puritatem attrahere, ** Joan. xiv, 26.» Jerem. xxxıı, 39, 40. es Isa. Liv, 13. Τοὺς ἐγγράφους τῶν ἀγράφων νόμων (Β. G. νόμους) κυριωτέρους εἶναι. Qui sic existimant scriptas leges non scriptis esse firmiores, eos hic refutat Isidorus: quocuin in eadem est sententia jurisconsultus Paulus in 1. xxxv, Imo magnæ, D. De Legibus. RITT, E.regione horum verborum, ἀναγκαίως πάν * [ Cor. 113, 3. λιν, etc., sic ambo codd. in margine adnotant: Ταῦτα πρὸς λέξιν παρὰ Χρυσοστόμῳ ἐν προοιμίῳ τῶν εἰς Ματθαῖον Υπομνημάτων. Mac ad verbum apud Chrysostomum in proœmio Commentariorum in Matthaeum. Possis. Ed. Paris, πράγματα. Corr. ex codd. Vatic

EPISTOLARUM LIB. III. EPIST. CVIII. æquani est nos perpendere quantum maluin sit, post tantum ac tale subsidium:. Legem enim, inquit Ale, in auxilium dedit "; › ne lucrum quidem facere velle, sed litteras frustra el temere sitas nih·li pendere, majoremque hinc cruciatum nobis accersere. PZ'. - EYTONIQ AIAKONO. Περὶ τῆς παραβολῆς τοῦ σπόρου, καὶ πῶς ὁ λόγος σπείρεται. Ἐπειδὴ γέγραφας, Πῶς τὸν λόγον σπείρεσθαι κατ' ἀρχὰς φάμενος, εἶπεν, «Οὗτός ἐστιν ὁ παρὰ τὴν ὁδὲν σπαρείς,» οὗ ὁ πονηρὸς ἁρπάζει τὸ ἐσπαρμένον· ἔφησε δὲ καὶ ἐν τῇ τῶν ζιζανίων παραβολῇ, τὸ καλόν σπέρμα εἶναι, τοὺς υἱοὺς τῆς βασιλείας; φημὶ ὅτι μάλιστα μὲν ἑκάστην παραβολὴν πρὸς τὸ προκείμενον ἀναζωγραφητέον, καὶ οὐ πάντως πάντα κατά πάντα ληπτέον Πλὴν ἵνα μὴ δόξω τισὶ σκήψεις ἐπινοεῖν, τὸ ἀποῤῥητότερον φράσω, φήσας ὅτι καὶ ὁ λόγος σπέρμα, καὶ ὁ τὸν λόγον δεξάμενος, διὰ τὴν πρὸς αὐτὸν συγκράτησιν τε καὶ οἷον ἀναστοιχείωσιν. Διὰ γὰρ τούτου μορφοῦται μὲν ὁ Χριστὸς ἐν ἡμῖν, καὶ ἡμεῖς κατὰ Χριστὸν μορφούμεθα. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ τὸ σπέρμα καταβάλλεται, ἵνα ἐξομοιώσῃ τὸν ἄνθρωπον πρὸς ἑαυτό ΡΗ'. PH'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Διὰ τί τοὺς ἀκουσίως φονεύσαντας τοῖς Λευίταις προσκατώκισεν ὁ νόμος. CVII. EUTONIO DIAGONO. De parabola seminis ", et quomodo sermo seminatur. Quoniam per litteras quæris quonam pacto Christus, posteaquam principio verbum seminari dixisset, subjecit: ‹ Hic est qui secus viam seminatus est, ubi improbus ille, quod satum est, rapit: atque idem tamen in zizaniorum parabola filios regni bonum semen esse pronuntiavit: primum ac potissimum hoc respondeo, unamquamque parabolam 300 ad id, de quo agitur, depingendam esse, ac non omnia prorsus intelligi debere. Verum ne quibusdam obtentus quosdam excogitare videar, quod reconditius est dicam, nimirum quod et verconnexionem videlicet cum eo, ac velut transforbum seien est, et item ille qui verbum excepit, ob mationem. Per ipsum enim Christus in nobis formatur: ac nos rursum juxta Christum formamur. Ob hanc enim causam semen quoque jacitur, ut hominem sibi assimilet. CVIII. — EIDEM. Cur eos qui involuntariam cædem patrarent cum Levitis lex collocavit ". Quoniam te neque ab alio didicisse aiebas neque per te invenire potuisse causam ob quam legislator profanos homines, hoc est eos qui minime voluntariam cædem perpetrant, Levitis sacris adjunxerit, potissimum id quidem idcirco factum fuisse dixerim, ut ex eorum consuetudine atque convictu utilitatem caperent et contracti in speciem sceleris labem Ἐπειδὴ ἔνη; μήτε παρ' ἄλλου μεμαθηκέναι, μήτ' αὐτὸς εὑρεῖν δεδυνῆσθαι τὴν αἰτίαν, δι' ἣν τοὺς ἀνιέρους τοῖς ἱερωμένοις προσκατώκισεν ὁ νομοθέτης, τοὺς ἀκούσιον δὴ φόνον δράσαντας τοῖς Λευίταις· φαίην, ὅτι μάλιστα μὲν ἵνα τῇ συνουσίᾳ ὠφελῶντας καὶ τὸ δοκοῦν ἄγος ἀποτρίβωνται. Επειτα δὲ ὅτι οἱ μὲν, κατά συγγενικῶν αἱμάτων Οπλισαν τὰς δεξιάς (ἡνίκα τὸ θεῖον σέβας τῷ μόσχῳ ἐπεφή μισαν), οἱονεὶ τοῦ Θείου παροινηθέντος γεγονότες ἐκδικηταὶ (διὸ καὶ ἱερωσύνης ἔτυχον)· οἱ δὲ τρόπον τινὰ ὑπηρέται τῆς δίκης γεγόνασι, τοὺς πάντως δοῦ και δίκας δικαίους ὄντας, εἰ καὶ ἄκοντες ἀπεκτονότες. Καὶ τοῦτ' ἐγγυάται αὐτὸς ὁ νομοθέτης εἰπών . Ὁ δὲ οὐχ ἐκῶν, ἀλλ' ὁ Θεὸς παρέδωκεν αὐτὸν εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ.» Εἰ τοίνυν ὁ Θεὸς παρέδωκε, δίκας δοῦναι οὐκ ἂν εἴη δίκαιο; ὁ ἀκουσίως φορ νεύσας, τῆς δίκης ὑπηρέτης ὀφθείς. Εἰ γὰρ καὶ τὴν χεῖρα δοκεῖ ἔχειν μιαρὰν, ἀλλὰ τὴν γνώμην Έχει καθαράν. Τίνος οὖν ἔνεκα, φησί, φυγήν αὐτοῦ κατεψηφίσατο; Οὐ διὰ τὸ γεγενημένον (ἡ γὰρ ἂν ἔξω τῆς γῆς τῆς ἐπαγγελίας πάντη αὐτὸν ἀφώρισεν), ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ ὑπὸ τῶν συγγενῶν τοῦ ἀναιρεθέντος η ἀκρίτως ἀναιρεθῆναι, νικώντος τοῦ θυμοῦ τὸν λογι· σμὸν, καὶ τῆς ὀργῆς τὸ ἀκριβὲς παραγραφομένης. Ἀλλ᾽ οὐδ᾽ οὕτως αὐτὸν εἰς τέλος ἀφῆκεν· ὅρον γὰρ 67 Isa. viii, 20 sec. LXX; Galat. 111, 24. 8 Matth. abstergerent. Deinde vero quod Levitæ quidem ad profundendum cognatorum sanguinem dextras armaverant (quo tempore divinum cultum vitulo attribuerunt), Deique contumelia affecti velut vindices exstiterunt (unde etiam sacerdotii dignitatem consecuti sunt), isti autem quodam item modo justitiæ ministros sese præbuerunt, cum eos qui supplicio prorsus digni erant, et si baud sponte, interemerunt. Atque hanc sententiam ipse quoque legislator his verbis confirmat: • Neque sponte, sed Deus tradidit eum in manus suas ". › Quocirca si Deus ipsum, ut penam subiret, tradidit, profecto plecti minime convenit eum, qui minime spoute interfecit, atque justitiae administer exstitit. Quamvis enim impuram ac sceleratam manum habere videatur: animum tamen ac voluntatem puram habet. Quid igitur causa est, inquit, quamobrem Num. xxxv, 3 seqq. * Exod. xx1, 43. 3 seqq. Καὶ οὐ πάντως πάντα κατὰ πάντα ληπτέον. Ex B. C. addidi πάντως, ut sit tanto elegantius ac plenius polyptoton.- Consentiunt codd. Vat. ap. Possinum. EDIT. PATR. Verba φαίην ὅτι ὠφελῶνται deerant in edit. Paris. Lacunam ex codice Bavarico supplevit Rittershusius qui et interpretationem Latinam juxta novamn accessionem reformavit, EDIT. ΡΑΤΑ.

cum exsilio multaverit? Non certe ob admissum 4 αὐτῷ τῆς φυγῆς ὁρίζει, τὸν τοῦ ἀρχιερέως βίον· καὶ facinus (nam alioqui extra promissionis terram μετὰ τὸν θάνατον ἐκείνου, κάθοδον αὐτῷ χαρίζεται, omnino eum relegasset): verum ne præcipiti im- καὶ ἀποδίδωσιν αὐτὸν τῇ πατρίδι. petu ab interfecti hominis propinquis morte afficeretur, vincente videlicet rationem furore, alque iracundia judicii sinceritatem repudiante ac propulsante. At me sic quidem eum perpetuo exsulantem reliquit. Pontificis enim vitam exsilii terminum ipsi præscribit: ac post ejus e vita discessum, reditum ipsi concedit, cumque patriæ restituit. EIDEM. Cur ei qui involuntariam cædem patravit exsilii terminus est pontificis vita. Ob hanc, ni fallor, causam pontificis vitam exsilii tempus, ei, qui minime voluntariam cædem admiserat, legislator præscripsit ut perspicuo argumento hoc nobis declararet: quod si involuntaria pontidicis mors, cos, 301 qui laud sponte cadem perpetrarent, patriae restituebat, reditumque ipsis concedebat, voluntaria magni pontificis mors, quæ per resurrectionem exstincta est, voluntaria etiam crimina oblitterabit, omnesque qui ipsius verbis fidem adhibebunt, supernæ Jerusalem reddet. Quæ cnim sursum est Jerusalem), inquit divinus Paulus, libera est, quæ est mater nostra”, ' CX. - ISIDORO DIACONO. Quidnam sit, In Sabbato primo secundo; el quid • Sabbata sabbatorum. Quandoquidem id quod in Evangeliis dictum est: ‹ In Sabbato deuteroproto, › ut obscurum, tibi exponi rogasti, audi. Deuteroproton dictum est, quia poslerius quidem die Paschæ, primum autem Azymorum. Vespere enim Pascha immolantes, postridie Azymorum festuin celebrabant, quod quidem etiam deuteroproton appellabant, propterea quod, ut dixi, dies ille die Paschæ posterior esset, Azymorum autem primus. Quodque hoc verum sit, argumento illud est, quod apostoli hoc nomine accusati sunt, quia spicas vellerent ac manducarent. Hoc enim duntaxat tempore spicæ nutant, atque ob fructum, ac messis tempus deorsum propendent, ac velut fullcem ad sese vocab. Teruo quippe Azymorum die, manipulus quoque Deo offerebatur. Ita et a tempore, et ab eo cum factum est, perspicuum exsistit, id quod quaeris. Quod si, Sabbato, dictum est, ne tibi id mirum videatur. Sabbatum enim festum Sabbata omne nuncupant. Ac propterea dictum est, sabbatorum, quoniam interdum festi principium, aut finis in hebdomadæ Sabbatum incidebat, quemadmodum etiam apud nos plerumque contingil. Nam cum Epiphania, aut carnalis Salvatoris nativitas Dominico die occurrit, duplicem solemnitatem efliuit, ac velut festum in festo. Eodem quoque modo apud illos si festum in Sabbati diem incidisset, Sabbata sabbatorum vocabatur. ' os Galat. 1V, ΡΘ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Διὰ τί τῷ ἀκουσίως φονεύσαντι ὄρος φυγῆς ἡ τοῦ ἀρχιερέως ὑπάρχει ζωή. Διὰ τοῦτ' οἶμαι τοῦ ἀρχιερέως τὸν βίον ὅρον τῆς φυγῆς τοῦ ἀκουσίως φονεύσαντος ἐθέσπισεν εἶναι, μηνύων εναργεῖ τεκμηρίῳ, ὅτι εἰ ὁ ἀκούσιος του ἀρχιερέως θάνατος τοὺς ἀκουσίως φονεύσαντας τῇ πατρίδι ἀποδίδωσι, καὶ κάθοδον αὐτοῖς χαρίζεται τοῦ μεγάλου ἀρχιερέως ὁ ἑκούσιος θάνατος, ὁ ὑπὸ τῆς ἀναστάσεως σβεσθεὶς, καὶ τὰ ἀκούσια πλημμε λήματα ἀφανιεῖ, καὶ ἀποδώσει πάντας τοὺς πιο στεύοντας αὐτῷ τῇ ἄνω Ἱερουσαλήμ. • Η γὰρ ἄνω Ἱερουσαλήμ, φησὶν ὁ θεσπέσιος Παῦλος, ἐλευθέρα ἐστὶν, ἥτις ἐστὶ μήτηρ ἡμῶν.» PI. — ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τί ἐστι τὸ, ο Ἐν Σαββάτῳ δευτεροπρώτῳ ο καὶ τί, «Σάββατα σαββάτων. Τὸ «Ἐν Σαββάτῳ δευτερο πρώτα ο εἰρημένον ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις, ἑρμηνευθῆναί σοι ὡς ἀσαφές παρακαλέσας, ἄκους· Δευτερόπρωτον εἴρηται, ἐπειδὴ δεύτερον μὲν ἦν τοῦ Πάσχα, πρῶτον δὲ τῶν Αζύμων. Εσπέρας γὰρ θύοντες τὸ Πάσχα, τῇ ἑξῆς τὴν τῶν Αζύμων ἐπανηγύριζαν ἑορτήν ἦν καὶ δευτερόπρω τον εκάλουν· διὰ τὸ, ὡς ἔφην, δευτέραν μὲν εἶναι τοῦ Πάσχα, πρώτην δὲ τῶν Αζύμων. Καὶ ὅτι τοῦτ' ἔστιν ἀληθὲς, δῆλον ἐκ τοῦ τοὺς ἀποστόλους έγκει κλῆσθαι ὡς τίλλοντας τοὺς στάχυας, καὶ ἐσθίοντας. Ἐν ἐκείνῳ γὰρ τῷ καιρῷ μόνῳ καρηβαροῦσιν οἱ ἀστάχυες, καὶ κέκλινται ὑπὸ τοῦ καρποῦ καὶ τῆς πρὸς ἄμητον ὥρας, οἱονεὶ τὴν δρεπάνην ἐφ' ἑαυτοὺς καλοῦντες. Τῇ τρίτῃ γοῦν ἡμέρᾳ τῶν Ἀζύμων, καὶ τὸ δράγμα προσεφέρετο. Οὕτως καὶ ἀπὸ τοῦ καιροῦ, καὶ ἀπὸ τοῦ γεγενημένου δῆλόν ἐστι τὸ ζητούμεν νον. Εἰ δὲ Σαββάτῳ είρηται, μή θαυμάσης. Σάβ βατον γὰρ πᾶσαν ἑορτὴν καλοῦσι. Καὶ διὰ τοῦτ' εξα ρηται Σάββατα σαββάτων. Ἐπειδὴ ἔσθ' ὅτε, ἢ ἡ ἀρχὴ τῆς πανηγύρεως, ἢ τὸ τέλος συνέπιπτε τῷ τῆς ἑβδομάδας Σαββάτῳ, οἷον εἰπεῖν, καὶ παρ' ἡμῖν πολ λάκις γίνεται. Ωσπερ γὰρ ὅταν τὰ Θεοφάνια ἢ ἡ τοῦ Σωτῆρος κατὰ σάρκα γέννησις ἐν Κυριακῇ ἀπαντήσ σεις, ποιεῖ διπλῆν τὴν πανήγυριν, οἱονεὶ ἑορτὴν ἐν ἑορτῇ· οὕτω καὶ παρ᾽ αὐτοῖς, εἰ καὶ ἡ πανήγυρις τῷ Σαββάτῳ συνέπιπτε, Σάββατα σαββάτων ἐκαλεῖτο. De Sabbato deuteroproto vide disputationem Josephi Scaligeri lib. vi De emendat. temporum. RITT.

EPISTOLARUM LIB. III. ΡΙΑ'. - ΚΑΣΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Πολλοὶ τὴν τῶν πενήτων φροντίδα προστησάμενοι, εἰς τὸν ἴδιον χρηματισμὸν τελευτῶσιν. Οὓς οὐ χρή ζηλοῦν, ἀλλ' ἢ διορθοῦν, ἢ ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος ες λυμεώνας φεύγειν. Ἐπιτρίβουσι γὰρ τὴν ἐκείνων πενίαν, ἣν θεραπεύειν ἐχρῆν. ΡΙΒ. — ΑΛΥΠΙΑ. AAYNIQ. Περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος. · EPIST. CXIIT. CXI. CASSIO PRESBYTERO. Multi ex his, qui pauperum curam susceperunt, in privatum quæstum tandem desinunt. Quos haudquaquam imitari oportet, verum corrigere, aul, ut amplius aliquid dicam, tanquam pestiferos homines fugere. Illorum enim paupertatem, cui mederi debent, exulcerant. CXII. ALYPIO. Quæ in Scripturis sacris singulariter dicta sunt, divinam naturam notant et insigniunt (consubstantialis enin summeque regia est sancta Trinitas); quæ autem supra singularem numerum enuntiata sunt, personarum discrimen exprimunt. Divinita's enim in tres personas dilatatur: ac rursum in unam essentiam contrahitur: quo nimirum nec plurium deorum 302 cultus ob naturarum differentiam locum habeat, nec Judaica sententia of unam personam. Siquidem natura identitas per personas di. stinguitur, ac rursum personaruin proprietas in unam essentiam copulatur. Ac ne omnia in medium proferentes, nimis prolixam epistolam reddamus, unum aut alterum duntaxat locum tractantes, reliquis etiam interpretationis viam aperiemus. Ait Deus: «Ego primus, et ego postea, aute me non fuit alius Deus, et post me non erit.. Quid igitur dixerint qui secus ac nos sentiunt? Uter est qui hoc dixit? Paterne, an Filius? Si Paler, quonam modo neminem alium post se esse ait? De vestra enim sententia Filius eo posterior est. Si autemi Filii hæc verba sunt, quonam pacto dixit, «Aute me non`fuit alius Deus? > Non enim profecto bac audacia eritis, ut alterutrius personam tollatis. Primum enim ac secundum docuistis. Quod autem alteruter horum non sit, ne cogitatione quidem opinor, fingere sustinebitis. Nos enim de consubstantiali Trinitate tum hoc, tum alia hoc genus, accipientes, pie sentimus. Vos autem, qui essentiam distinguitis, quonam pacto hunc locum exponetis? Ac de his quidem hæc a nobis dicta sint. Veniamus jam ad ea quoque, quæ singularem numerum excedunt. e Faciamus hominem 3, inquit,. Et fecit Deus hominem ad imaginem Dei fecit eum”. Ac rursum: «Et pluit Dominus a Domino ignem et sulphur.» Et alio loco: c Dominus Deus luus, Τὰ μὲν ἐνικῶς εἰρημένα ἐν ταῖς ἱεραῖς Γραφαῖς τῆς θείας φύσεως ἐστι χαρακτηριστικά - ὁμοούσιος γὰρ ἐστιν ἡ ἁγία καὶ βασιλικωτάτη Τριάς. Τὰ δ' ὑπὲρ τὸν ἑνικὸν ἐξενηνεγμένα ἀριθμὸν, τῆς τῶν ὑποστά σεών ἐστι διαφοράς. Πλατύνεται γὰρ ἡ θεότης εἰς τρεῖς ιδιότητας, καὶ συστέλλεται πάλιν εἰς μίαν οὐσίαν· ἵνα μήτε ἡ πολυθεία χώραν ἔχῃ ἐκ τῆς τῶν φύ στων διαφοράς· μήθ' ή Ιουδαϊκὴ ὑπόνοια ἐκ τοῦ ἑνὸς προσώπου. Ἡ μὲν γὰρ ταυτότης τῆς φύσεως, ὑπη στάσεσι διαιρεῖται· ἡ δὲ τῶν ὑποστάσεων ιδιότης, εἰς μίαν οὐσίαν συνάπτεται. Καὶ ἵνα μὴ πάντ' εἰς μέσον φέροντες μηκύνωμεν τὴν ἐπιστολὴν, ἓν ἢ δεύτερον μεταχειρισάμενοι, καὶ τοῖς λοιποῖς ὁδὸν ἑρμη νείας ἀνατέμωμεν. Φησὶν ὁ Θεός· «Ἐγὼ πρῶτος, καὶ ἐγὼ μετὰ ταῦτα· ἔμπροσθέν μου οὐκ ἐγένετο ἄλλος Θεὸς, καὶ μετ' ἐμὲ οὐκ ἔσται.» Τί οὖν ἂν φαῖεν οἱ ἑτερόδοξοι; τίς ἄρ᾽ ἐστὶν ὁ τοῦτο φράσας; ὁ Πατήρ 4 4 Υἱός; Εἰ μὲν οὖν ὁ Πατήρ, πῶς φησι μὴ εἶναι μετ' αὐτόν; καθ' ὑμᾶς γὰρ, μετ' αὐτόν ἐστιν ὁ Υἱός. Εἰ δὲ ὁ Υἱός ἐστιν ὁ εἰπὼν, πῶς φησιν, «Εμπροσθέν μου οὐκ ἐγένετο ἄλλος Θεός;» Οὐ γὰρ δὴ τολμήσετε θατέρου τὴν ὑπόστασιν ἀνελεῖν. Πρῶτον μὲν γὰρ καὶ δεύτερον ἐδογματίσατε. Τὸ δὲ μὴ εἶναι θάτερον, οὐδ᾽ ἐννῆσαι, ὡς οἶμαι, ἀνάσχοισθε. Ἡμεῖς μὲν γὰρ εἰς τὴν ὁμοούσιον Τριάδα, καὶ τοῦτο καὶ τὰ τοιαῦτα ἐκλαμβάνοντες εὐσεβοῦμεν· ὑμεῖς δὲ οἱ διαιροῦντες πῶς ἑρμηνεύσετε τὸ εἰρημένον; Ταῦτα μὲν οὖν περὶ τούτων ειρήσθω. Ηξωμεν δὲ καὶ εἰς τὰ τὸν ἑνικὸν ἀριθμὸν ὑπερβαίνοντα. • Ποιήσωμεν, φησίν, ἄνθρωπον. Καὶ ἐποίησεν ὁ Θεὸς τὸν ἄνθρωπον· κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ ἐποίησεν αὐτόν.» — • Καὶ ἔβρεξε Κύριος παρὰ Κυρίου πῦρ καὶ θεῖον.» — «Καὶ Κύριος ὁ Θεός σου, Κύριος εἷς ἐστι.» Τί οὖν ἂν φαῖῖν ἐνταῦθα Ἰουδαῖοι; Ἡμῖν μὲν γὰρ οὐκ ἐναντιοῦται οὐδὲν, τοῖς τρεῖς ὑποστάσεις μίαν οὐσίαν ὁριζομένοις· αὐτ τῶν δὲ παντελῶς ἀποκλείει τὰ στόματα. Δῆλον οὖν Dominus unus est ".» Quid igitur hic dicere queant ἐκ τούτων ὡς ἀναμφισβήτητος ἐστιν ὁ τῆς Ἐκκλη σίας στέφανος. Judæi? Neque enim nobis, qui tres personas atque unam substantiam constituimus, hi loci quidquam adversantur. At contra ipsis ora prorsus occludunt. Ex his itaque perspicue constat indubitatam penes Ecclesianı palmam atque coronam esse. ΡΙΓ. - ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ κινδυνεύεις, ως φασί τινες, ἐκ τοῦ καὶ σωτηρίας καὶ ὑπολήψεως κομιδή καταπεφρονηκέναι, στόμα μὲν ἀχάλινον, καὶ ἀκρατὲς, καὶ ἀπύλωτον ἔχειν, φέ ” Isa. XLIV, 6. "Gen. 1, 26. ** ibid. 27. Si, ut nonnulli dictitant, ex eo quod salutem et existimationem nihil omnino pendis, effrenatum atque impotens januæque expers os habere, et ad- • Gen. XIX, • Deui. vi, 4. Locus ex codd. Vatic. suppletus. Ed. Paris., ἀλλ' ἡ ἐκ πολλοῦ τοῦ, etc. EDIT. PATR.

S. ISIDORI PELUSIOT.F πονοῦμεν παραινοῦντες ἀμειλίκτῳ θηρίῳ. versus eos, quos minime fas est, impetum facere ρεσθαι δὲ καθ᾽ ὧν οὐ θέμις· ἴσως καὶ ἡμεῖς ματαιο vi.leris: uos quoque fortasse operam ludimus, qui implacabilem feram monere aggredimur. LAMPETIO. Beatus es, ac mirificis laudibus dignus, ut qui hoc sis, quod vocaris. Nam cum ea, quae collibuerit, facere possis, tu tamen ea sola, quæ Scripturis sanctis, ac divinis legibus et institutis grata sunt, facere non intermittis. EUDONI. Cur aliis fratribus prætermissis Joseph Simeonem solum jussit ligari”. ΡΙΔ'. - ΛΑΜΠΕΤΙΑ. Μακάριος εἶ καὶ θαυμαστὸς, τοῦτο ὢν ὅπερ καλῇ. Δυνάμενος γὰρ πράττειν & βούλοιο, & ταῖς ἱεραῖς Γραφαῖς, καὶ τοῖς θείοις θεσμοῖς ἀρέσκει, μόνα πράτ των διατελεῖς. ΡΙΕ. ΕΥΔΑΙΜΟΝΙ. Διὰ τί τοὺς ἄλλους ἀδελφοὺς παρεὶς ὁ Ἰωσης τὸν Σιμεώνα μόνον διεκέλευεν δεθῆναι. Ἐπειδὴ γέγραφας δι᾿ ἣν αἰτίαν τοὺς ἄλλους ἀδελ φοὺς παρεὶς ὁ Ἰωσήφ, τὸν Σιμεῶνα μόνον ἐκέλευσε δεθῆναι, ὅμηρον τῆς τῶν ἀδελφῶν ἐπανόδου γενησό μενον· φημί, Ἐπειδὴ τῶν τὴν τραγῳδίαν ἐκείνην κατ' αὐτοῦ δραματουργησάντων κορυφαιότατος ἦν. Εἰ γὰρ ἐφράξατο μετὰ τοῦ πρεσβυτάτου, τοῦ γνώμην ἀρίστην εἰσηγησαμένου, ἴσως ἂν καὶ τὴν ἐπι βουλὴν ἀνέτρεψεν. Εκείνου μὲν γὰρ νεώτερος ἦν, δεύτερος ὢν καθ' ηλικίαν, τῶν δ' ἄλλων πρεσβύτε ρος. Καὶ εἰκὸς ἦν καὶ τοὺς ἄλλους ή φοβηθέντας, ἢ δυσωπηθέντας τὴν τῶν πρεσβυτάτων γνώμην, σβέσαι τὴν ἐπιβουλὴν, καὶ μάλιστα καὶ τοῦ τετάρτου ἀγαν ακτοῦντος ἐπὶ τοῖς γινομένοις, καὶ αὐτοῦ τοῦ πρά γματος ἔχοντος πολλὴν ῥοπὴν πρὸς τὸ μὴ πραχθῆναι. Ἐπεὶ τοίνυν οὐδὲ ῥῆξαι φωνὴν ὑπὲρ τοῦ δικαίου ἐτόλμησεν, ἐκέλευσεν αὐτὸν δεθῆναι, ὡς ὑπὲρ τῶν ἀδελφῶν ὁμηρεύσοντα· οὐ τιμωρούμενος αὐτὸν το6οὗτον (μετ' οὐ πολὺ γὰρ εὐηργέτησεν), ὅσον παι δεύων μηκέτι τοῖς αὐτοῖς ἐπιχειρεῖν. Εἰς γὰρ ἀγῶνα αὐτὸν τοιοῦτον, καταστήσας, καὶ εἰς ἔννοιαν ἀγαγὼν τῶν οὐ δεόντως πεπραγμένων, ὕστερον ἀκέραιον τῷ πατρὶ πέπομφε. Quoniam per litteras ex me quæris, quam ob causam Joseph, aliis omnibus fratribus prætermissis, Simeonem solum, tanquam reditus fratrum 303 prædem et obsidem futurum in vincula conjici jusserit: hoc dica, id eum hac de causa fecisse, quod ipse, eorum, qui tragœdiam illam adversus eum struxerant, princeps exstitisset. Nam si cum natu maximo, qui optimam sententiam proposuerat, sese conjunxisset, fortasse conatum illum et insidias evertisset. Etenim junior quidem eo erat, ut qui aetate secundus esset, ac cateris antiquior. Ac probabile est alios quoque aut metu perterritos, ant ex majorum natu consilio et sententia pudore affe etos insidias compressuros fuisse: ac præsertim cum quartus facinus illud indigne ferret, ac res ipsa, ad eos al hujusmodi scelere delerrendas permagnam vim obtineret. Quoniam igitur tuendi juris causa ne vocem quidem mittere ausus est, idcirco eum tanquam pro fratribus obsidem futurum, vinculis constringi jussit: non tam ut de ipso supplicium suuneret (haud multo post enim bene- #iciis eum affecit) quam ut documentum ipsi præberet, ne posthac ejusmodi quidquam moliretur. Nam cum eum in ejusmodi angore constituisset, atque ad ea, quæ inique perpetrata fuerant, animo volvenda et reputanda duxisset, postea integrum atque incolumem ad patrem misit. CXVI. MARONI PRESBYTERO. Haudquaquam oportet, o in præclaris quidem et bonestis actionibus ignavissime, ac nullius omnino usus, in fœdissimis autem actuosissime, pericula omnia, etiam quæ pro levibus rebus suscipiuntur, egregia et laudabilia existimare: verum ea demum lude atque commendatione digna ducere, quæ pro pietate ac virtute, iisque, qui virtutis causa amici, tias coluerunt, subeuntur: ea autem, quæ et hæc omnia labefactant, et ea, quæ prius cum laude gesta sunt, conspurcant, turpia judicare, atque eſſfusissimo cursu, velut probrum ac dedecus afferentia fugere. Neque enim mortales, tam pericula quam causas perpendere consueverunt: non tam fructus quam semina, non tam ramos quam rerum ac uegotiorum radices. Multi quippe latrones et sicarii, pro sui similibus dimicantes, mortem oppetierunt; nec tamen protude quisquam eos laudibus extulerit, quippe qui pro scelere dimicarint. * Gen. xLil, 25 seqq. G ΡΙΓ'. - ΜΑΡΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. PIG'. Οὐ χρὴ, ὦ πρὸς μὲν τὰς ἐνδόξους πράξεις άχρηστότατε, πρὸς δὲ τὰς αἰσχίστας πρακτικώτατε, και λοὺς ἅπαντας ἡγεῖσθαι τοὺς ὑπὲρ τῶν τυχόντων κιν δύνους, ἀλλὰ τοὺς μὲν ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας καὶ τῆς ἀρετῆς, καὶ τῶν δι' ἀρετὴν τὰς φιλίας ἀσπασαμέ νων ἐπαίνων ἀξίους· τοὺς δὲ ταῦτά τε πάντα καταβλάπτοντας, καὶ τὰς πράξεις τὰς πρότερον κατωρο θωμένας καταῤῥυπαίνοντας, αἰσχρούς νομίζειν, καὶ προτροπάδην φεύγειν, ὡς ἀδοξίας αιτίους. Οὐ γὰρ τους κινδύνους τοσοῦτον, ὅσον τὰς αἰτίας, ἐξετάζειν εἰώθασιν οἱ ἄνθρωποι, οὐ τὰ φύντα, ἀλλὰ τὰ σπέρματα, οὐ τοὺς κλάδους, ἀλλὰ τὰς ρίζας τῶν πρα γμάτων. Πολλοί γοῦν λῃσταὶ καὶ ἀνδροφόνοι ὑπὲρ τῶν ὁμοτρόπων αγωνιζόμενοι τεθνήκασι, καὶ οὐκ ἂν τις τούτους έπαινέσειεν· ὑπὲρ γὰρ τῆς κακίας Αγωνίσαντο. Πολλοὶ ὑπὲρ πατρίδος καὶ γονέων καὶ παίδων ἐπέδωκαν ἑαυτούς, καὶ οὐκ ἂν τις αὐτούς μέμψοιτο, ἀλλὰ καὶ ἐπαινέσειεν· ὑπὲρ γὰρ τῶν τῆς

EPISTOLARUM LIB. III. EPIST. CXIX. φύσεως δικαίων ετελεύτησαν. Διὸ ἐκείνους μὲν κακί- Multi contra pro patria, et parentibus, ac liberis, ζουσι, τούτους δὲ ἀναρτήσεων καὶ στηλῶν ἀξιοῦσι. morti sese objecerunt; nec tamen propterea quisquam eos reprehenderit, verum potius laudibus ornaverit, ut qui pro naturæ jure occubuerint. Quo etiam fit, illi ut quidem vituperentur, hi autem publicis præconiis celebrentur, ac statuis donentur. ΡΙΖ'.· ΙΣΧΥΡΙΩΝΙ. CXVII. - ISCHYRIONI. In illud: ‹ Si igitur vos cum mali sitis *.» Magna Dei bonitas est, ac contra ingens hominum crudelitas. Nam qui moram aliquam postularat, ac debitæ pecuniæ remissionem consecutus fuerat: idem, cum ab eo mora quædam peteretur, non modo eam non dedit, sed 304 etiain conservumn in vincula conjecit, idque cum non tanta æris alieni mole, quanta ipse erat, constrictus ten-retur. Nam ipse decem millia talentorum debebat: hic Εἰς τό· «Εἰ οὖν ὑμεῖς πονηροὶ ὄντες. Μεγάλη τοῦ Θεοῦ ἡ ἀγαθότης, καὶ τῶν ἀνθρώπων ἡ ὠμότης. Ο γὰρ ἀναβολὴν αἰτησάμενος, καὶ ἄφεσιν κομισάμενος, οὗτος ἀναβολὴν αἰτηθεὶς, οὐ μόνον οὐκ ἔδωκεν, ἀλλὰ καὶ εἰς δεσμωτήριον καθείρξε τὸν σύνο δουλον· καὶ ταῦτα, μηδὲ τοσαῦτα χρεωστοῦντα, ὅσα αὐτὸς ἐχρεώστησεν. Ὁ μὲν γὰρ μύρια τάλαντα εἶ χεν, ὁ δὲ πεντήκοντα δηνάρια. Εἰκότως τοιγαροῦν τῇ θεία χρηστότητι τὴν τῶν ἀνθρώπων ἀγαθότητα πα ραβάλλων ὁ εὐαγγελικός χρησμός, πονηρίαν αὐτὴν quinquaginta duntaxat denarios. Quocirca Evan ἐκάλεσε, λέγων· «Εἰ οὖν ὑμεῖς πονηροὶ ὄντες, οἵδατε δόματα ἀγαθὰ διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, οὐ πάσης τῆς φύσεως πονηρίαν καταγινώσκων (ἄπαγε! γέγραπται γάρ' «Αγάθυνον, Κύριε, τοῖς ἀγαθοῖς. ο Καὶ· Ο ἀγαθὸς ἄνθρωπος ἐκφέρει ἐκ τοῦ θησαυ ροῦ αὐτοῦ τὰ ἀγαθὰ»), ἀλλὰ πρὸς τὴν θείαν ἀγαθότητα τὴν ἀνθρωπίνην παραβάλλων, πονηρίαν αὐτ τὴν ἐκάλεσε. «Πόσῳ γὰρ μᾶλλον ὁ Πατὴρ ὑμῶν, φησί, δώσει ἀγαθὰ τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν;» ΡΙΗ'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Θεῖον μέν τι χρῆμα ὁ λόγος· θειότερον δὲ ἡ ἀρετή θειότατον δὲ ἡ εὐσέβεια. Ο μὲν οὖν καὶ λόγῳ καὶ ἔργῳ καὶ πίστει κεκοσμημένος, ἀνυπέρβλητος, καὶ ἀοίδιμος, καὶ τῆς ἀκροτάτης μακαριότητος ἄξιος· ὁ δὲ καθ' ὁπότερον τούτων λειπόμενος, τοσοῦτον έλατο τοῦται, ὅσον ἡ ἀναλογία τοῦ ἑλλειφθέντος ἀπαιτεῖ. ΡΙΘ. Εἰς τό ο Πάντες ὅσοι ἦλθον πρὸ ἐμοῦ, κλέπται ἦσαν καὶ λῃσταί. gelium hominum bonitatem cum divina bonitata comparans, improbitatem eam merito appellavit, his verbis utens: • Si ergo vos, cum sitis inali, nostis bona data dare filiis vestris, etc. Quibus verbis non universam naturam improbitatis damnat (absit! scriptumn est enim: «Benefac, Domine, bonis et rectis corde '. Et: ‹ Bonus bomo de bono thesauro suo profert bona *»), verum humanam boni tatem cum divina cunferens, in probitatem canı appellavit. • Quanto enim magis, inquit, Pater vester dabit bona petentibus se?» CXVIII. ISIDORO DIACONO. Divina quædam res est sermo: divinior autenı virtus; divinissima denique, pietas. Quamobrem, qui et sermnone, et opere, et fide ornatus est, insuperabilis est, et clarus ac celebris, summaque beatitudine dignus. Cui autem horum aliquid deest, tantum huic decedit, quantum ejus, quod deest, proportio requirit. CXIX. PAULO. In illud: • Omnes qui ante me venerunt, fures eran et latrones *. › Hic locus, Omnes qui venerunt ante me fures sunt et latrones, ▸ non de-prophetis et Lege dictum est, quemadmodum iis placet, qui Vetus Testamentum rejiciunt (per hanc enim ad fidem quoque velut porrecta manu ducti sunt, qui fidem amplexi sunt, Christum videlicet audientes, Scripturas sursum ac deorsum proferentem, tanquam de ipso Τό, ο Πάντες ὅσοι ἦλθον πρὸ ἐμοῦ, κλέπται εἰσὶ καὶ λῃσταί, ν οὐ περὶ τῶν προφητῶν, καὶ τοῦ νόμου εἴρηται, ὡς οἱ τὴν Παλαιὰν ἀθετοῦντες βούλονται (δι' αὐτῆς γὰρ καὶ εἰς τὴν πίστιν ἐχειραγωγήθημεν. οἱ πιστεύσαντες, ἀκούσαντες τοῦ Χριστοῦ τὰς Γραφάς ἄνω καὶ κάτω προτεινομένου, ὡς μαρτυρούσας περὶ αὐτοῦ), ἀλλὰ περὶ τῶν ψευδοπροφητῶν· περὶ ὧν αὐτ τὰς ἔφη· «Οὐκ ἀπέστελλον αὐτοὺς, καὶ αὐτοὶ ἔτρε- testimonium præbentes): verumn de falsis prophcχον.» Οὐ γὰρ εἶπε, Πάντες ὅσοι ἀπεστάλησαν, ἀλλ', • Οσοι ἦλθον.» Οἱ μὲν γὰρ προφῆται ἀπεστάλησαν. Μωσῆς μὲν γὰρ ἤκουσε· «Δεύρο, ἀποστελῶ σε εἰς Αίγυπτον.» Ησαΐας δὲ ἤκους λέγοντος τοῦ Θεοῦ· • Τίνα ἀποστείλω καὶ τίς πορεύσεται πρὸς τὸν λαὸν τοῦτον;» Καὶ ἔλεγεν·. Ἰδοὺ ἐγώ, ἀπόστειλόν με.» Οἱ δὲ ψευδοπροφῆται, καὶ οἱ εἰς ἄρχοντας καὶ προστάτας ἀναδραμόντες (οἷοι ἦσαν καὶ οἱ περὶ Θευδῶν, * Matih. vii, 41. "Matth. xviii, 23-34. XXIII, 21. 5 Isa. vi, 8. tis, de quibus ipse dixit, «Non mittebam eos, et ipsi currebant *.» Non enim dixit, Omnes qui missi sunt: sed, ‹ Qui venerunt. › Nam prophetæ quidern missi sunt. Moses quippe audivit. «Veni, mittam te in Ægyptum. › Isaias item dicentem Deum audivit: c Quem mittam, et quis ibit ad populum hune? > Et dixit: «Ecce ego, mitte me. At vero pseudoprophetæ, et qui ad principes ac præc- ↓ Psal. cxxiv, 4. • Matth. xn, 35. • Joan. x, 8. ' Jerem. Intelligit Manichæos. Rift.

Ο fectos currebant (quales erant Theudas, et Judas καὶ Ἰούδαν τὸν Γαλιλαίον, καὶ τὸν Αἰγύπτιον τὸν τῶν Galilæus, et Ægyptius ille sicariorum præfectus), non missi, sed ostentationis studio flagrantes, seque ipsos creantes et ordinantes, atque ambitione laborantes, suapte sponte velut transfugæ desciverunt. Quod autem de his ipsis hæc dicta sint, liquet ex eo quod sequitur. e Fur enim, inquit, non venit nisi ut furetur, et mactet, et perdal ". Onnes enin ii, qui *. › ipsis paruerunt, quod veritatem adulterare tentasscnt, obtruncati sunt, atque interierunt, dictoque citius omnino exstincti sunt, Facere et docere, eximiæ cujusdam ac singularis laudis est; facere autem, non autem docere, minorem laudem habet: altera enim parte claudicat. Uile etiam, λογικός, hoc est loquendi facullate præditus homo est. Nam si fecisse, docuisse esset, a Christo minime dictum fuisset, & Qui autem fecei rit, et docuerit, uic magnus vocabitur in regno cre lorum”. › Quid enim tantum roboris optima vita habet, cum de fidei dogmatibus certamen proponitur: atque is qui adulterinæ doctrinæ patrocinium suscipit, magno conatu et impetu adversns recta dogmata fertur? At vero docere ac non facere, et si folia habere videtur, fructu tamen caret, ncc risus, ac ludibrii, et condemnationis expers est. σικαρίων προστάντα [76]), οὐκ ἀποστελλόμενοι, ἀλλὰ φανητιῶντες, καὶ αὐτοχειροτόνητοι, καὶ σπουδαρ χίδαι τυγχάνοντες, οἴκοθεν ηυτομόλησαν. Οτι δὲ περὶ αὐτῶν τούτων ἐῤῥέθη, τὸ ἑπόμενον δηλοῖ· κλέπτης γάρ, φησίν, οὐκ ἔρχεται, εἰ μὴ ἵνα θύσῃ. καὶ κλέψῃ, καὶ ἀπολέσῃ.» Πάντες γὰρ ὅσοι αὐτοῖς ἐπείσθησαν, κατεσφάγησαν, καὶ ἀπώλοντο, παραβραβεῦσαι τὴν ἀλήθειαν ἐγχειρήσαντες, καὶ λόγου θᾶττον, εἰς τὸ παντελὲς ἀποσβεσθέντες. ΡΚ'. ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τὸ μὲν ποιεῖν καὶ διδάσκειν, ἀνυπέρβλητον τυγχάνει· τὸ δὲ ποιεῖν μὲν, μὴ διδάσκειν δὲ, Ελαττόν ἐστι, Χωλεύει γὰρ καθ' ἓν μέρος. Διὸ καὶ λογικές ἐστιν ὁ ἄνθρωπος. Εἰ γὰρ τὸ ποιῆσαι διδάξαι ἦν, οὐκ ἂν ἐῤῥέθη· ὃς δ᾿ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, οὗτος μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.» Τί γὰρ τοσοῦτον ισχύει βίος ἄριστος, ὅταν περί δογμάτων ἀγὼν προκέηται, καὶ ὁ τοῖς νόθοις συν ηγορῶν, πολὺς κατὰ τῶν ὀρθῶν δογμάτων φέρηται; Τὸ δὲ μὴ ποιεῖν μὲν, διδάσκειν δὲ, εἰ καὶ φύλλα δοκεῖ ἔχειν, καρποῦ ἑστέρηται, καὶ γέλωτος καὶ κωμῳδίας καὶ κατακρίσεως οὐκ ἀμοιρεῖ. ΡΚΑ'. — ΕΝΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Ὥσπερ ὀξὺ μὲν ἢ βαρύ κομιδή φθέγξασθαι βάδιον, τοῦ δὲ μέσου τυχεῖν, μουσικῆς ἐστιν ἔξεως· οὕτω καὶ περὶ τὸ παρρησιάζεσθαι, καὶ μὴ, λογιστέον. Οἱ μὲν γὰρ οὐ τοῦ ὠφελῆσαι, ἀλλὰ τοῦ ὑβρίσαι γίνον ται μόνον· οἱ δὲ τοῦ κολακεύειν, καὶ τὰ μὴ προσόντα ἐγκώμια ὑφαίνειν. Οἱ δὲ μέτρῳ ἀρίστῳ χρώμενοι, οὔτε ὑβρίζουσιν, οὔτε θωπεύουσιν· ἀλλὰ κεράσαντες τῇ παρρησίᾳ τὴν αἰδῶ, καὶ τῇ ἐπιτιμήσει τὴν προσ ήνειαν, οὕτως ἐπὶ τὸ ἰατρεύειν τοὺς ἑαυτοὺς ἀγνοοῦν· τας ἔρχονται. Οὐκοῦν καὶ αὐτὸς ταύτῃ τῇ ἀγωγή χρησάμενος ἶχε ἐπὶ τὴν θεραπείαν Ησαΐου, τοῦ ἐκ τῆς ἄγαν ἀλαζονείας, καὶ τὸ ἄνθρωπον ἑαυτὸν νομίζειν ἀπολωλεκότος. Quemadmodum acute quidem aut perquam gra- ´viter loqui facile est, mediocritatem autem tenere, musici habitus est: eadem modo de loquendi libertate et timiditate sentiendum est. Sunt enim qui non id agunt, nt prosint, sed ut contumeliam duntaxat inferant. Sunt rursum, qui hoc tantum sibi propositum habent, ut adulentur, ac falsas Jaudes contexant. At qui optima mediocritate utuntur, ii nec contumeliam inferunt, nec adulantur, sed verborum libertatem ac licentiam pudore, atque objurgationem suavitate condientes, ita demum ad eos, qui sui ignoratione laborant, curandos veniunt. Quocirca ipse quoque hac disciplina adhibita, ad Isaiæ medendum (qui præ ingenti arrogantia hoc qnoque amisit, ut hominem se esse existimet) accede. CXXII. PAULO. In illud, «Quod nemo rapit ea de manu ejus. ο Quandoquidem per litteras sciscitaris, cum scriplum sit, «Nemo rapit de manu Patris mei, qui fiat, ut multi pereant; hec respondeo, neminem quidem ens, qui per orthodoxam fidem atque optimam vivendi rationem, ut Dei sint, consecuti sunt, ex iuvicta illa et insuperabili manu eripere passe: Jecipere autem sɩque in fraudem impellere posse. ' Joan. x, 10. ' Matth. v, 19. ' Joan. x, 2.9. PKB. ΠΑΥΛΗ. Εἰς τὸ γεγραμμένον, "Οτι οὐδεὶς ἁρπάζει αὐτὰ ἐκ τῆς χειρὸς αὐτοῦ.» Ἐπειδὴ γέγραφας· Εἰ γέγραπται, ο Οὐδεὶς ἀρ πάζει ἐκ τῆς χειρὸς τοῦ Πατρός μου, ο πῶς πολλοί ἀπόλλυνται; φημὶ, ὅτι ἁρπάσαι μὲν οὐδεὶς δύναται ἐκ τῆς ἀμάχου καὶ ἀηττή του δεξιᾶς τοὺς διὰ πίστεως ὀρθῆς καὶ πολιτείας ἀρίστης ἑαυτοὺς οἰκείους αὐτῆς εἶναι παρασκευάσαντας· ἀπατῆσαι δὲ δυνήσεται Τοῦτ' ἔστι, βίᾳ μὲν καὶ τυραννίδι ἀποσπᾶσαι οὐδεὶς των εικαρίων προστάντα. Josephus de sicariis quid scrint, vid. apud Baru. Brisson.. in Selvet, Antiquit. Rirt,

EPISTOLARUM LIB. III. EPIST. CXXV. δυνήσεται· παραλογισμοῖς δὲ καὶ ἀπάταις ἀποπλα- Hoc est per vim quidem ac tyrannidem neminen τῆσαι δυνήσεται. Αλλ' οὐ παρὰ τὴν αήττητον δεξιὰν γίνεται τοῦτο, ἀλλὰ παρὰ τὴν τῶν αὐτεξουσίων ἀν θρώπων ραθυμίαν. Οὐ γὰρ ἐκ τῆς τοῦ φυλάττοντος ἀσθενείας, ἀλλ' ἐκ τῆς τῶν φυλαττομένων ευχερείας ἡ ἀπώλεια συμβαίνει. ΡΚΓ. ΠΕΤΡΟ. ᾿Αμείνων τοῦ αἰσχρῶς μὲν βεβιωκότος, λέγειν δὲ εἰς ὑπερβολὴν δυνατοῦ, ὁ λέγειν μὲν οὐκ εὐφυής, τὰ δὲ κατὰ τὸν βίον λαμπρὸς, καὶ πρὸς δικαιοσύνην καὶ εγκράτειαν διαφέρων. Εἰ δέ τις [καὶ λόγῳ] καὶ βίῳ διαλάμποι, οὗτος ἀπαράβλητος τυγχάνει, διὰ πρα γμάτων κρίσινεἶναι ὁμολογῶν, καὶ τοὺς ἐκ τοῦ πρὸς η τὴν ἐκπλήρωσιν ἐκλελύσθαι τῶν ἐντολῶν τὰ πάν τως ἐκβησόμενα ὑπερβολικῶς εἰρῆσθαι νομίζοντας, παραγραφόμενος. quoquam abstrahi posse: per fraudes autem et imposturas in errorem agi posse. Quod tamen non iuvicts illi dextere, sed hominum, qui arbitrii hibertate praditi sunt, languori atque inertim ascribendum est. Non enim ob ejus, qui custodit imbecillitatem, verum ex eorum, qui exaloliuntur, le. vitate, hujusmodi exitium contingit. CXXIII. PETRO. Eo qui turpiter quidem et foede vivit, eximia autem ac singulari dicendi facultate pollet præstantior est ille, qui ad dicendum quidem non perinde idoneus est, cæterum vita et moribus clarus est, atque justitiæ et continentiæ laude excellit. 306 Quod si quis, et sermone, et vita exsplendescat, hic nimirum comparationem omnem excedit, per res ipsɔs judicium ac censuram fore confitens, atque eos, qui propterea quod ad exsequenda divina mandata ignavi ac languidi sunt, ea, quæ omnino eventura sunt, hyperbolice dicta esse arbitrantur, refutans. PKA'. Ε' μήτε τοῖς αἰσχροῖς ἐπιτηδεύμασι, μήτε τοῖς χρωμένοις αὐτοῖς χρῷο, λαμπράν σοι παρὰ πάντων εὐφημίαν θήσει. Τὸ μὲν γὰρ χρῆσθαι αὐτοῖς, ἀνα ελεύθερον· τὸ δὲ μὴ χρῆσθαι μὲν αὐτοῖς, τοῖς δὲ χρωμένοις χρῆσθαι, τὴν δόξαν λυμαίνεται. Χρὴ γὰρ μήθ' ὑπονοεῖσθαι ποιεῖν, ὦ ποιεῖν αἰσχρόν· μήτε τοῖς διαπραττομένοις αὐτὰ ἐπιτηδείοις χρῆσθαι. Δεν γὰρ φοβεῖσθαι τὰς κακηγορίας, κἂν μὴ ἀληθεῖς ὦσιν, G ἐπειδὴ πολλοὶ τὴν ἀκρίβειαν ἀγνοοῦντες, πρὸς τὴν δόξαν ἀποβλέπουσι· καὶ τοιοῦτον ἔκαστον εἶναι κρίσ νουσιν, οἷους ἂν τοὺς συνόντας θεάσωνται· οὐκ ἀπὸ τῶν πραγμάτων μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν συνδιατριβόντων φέροντες τὴν ψῆφον. Εἰ γὰρ ἀρετὴν, φα σὶν, ἀσκεῖς, τί σοι βούλεται ἡ μετὰ τῶν κακίστων συνουσία; PAULO. Si nec turpibus studiis, nec his, qui eis utuntur, utaris, præclaram hoc tibi apud omnes laudem comparabit. Etenim turpibus studiis deditum esse, turpe atque ingenuo homine indignum est: non autem iis deditum esse, sed eos, qui his dediti sunt, familiariter adhibere, famæ atque existimationi labem affert. Providendum enim est ut ne quidem existimemur ea facere, quæ facere turpe est, nec eos, qui ea faciunt, in familiarium ac necessariorum numero habeamus. Melvenda sunt enim vituperationes, ctiamsi falsa sint. Quandoquidem multi, veritatis ignari, ad famam oculos conjiciunt, atque unumquemque talem esse judicant, quales eos esse conspiciunt, qui com eo versantur, non a rebus duntaxat, sed etiam ab iis qui cum eo consuetudiDen balent, calcnlum ferentes. Si enim virtutem colis, inquiunt, quid causa est, quod cum iinprobissinis hominibus vitæ societatem inis? ΡΚΕ. – ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον·. Οἱ κάπηλοί σου τὸν εἶνον σμίγουσιν [Γ. μίσγουσιν] ὕδατι. Πολλάκις ἐθαύμασα τῶν τὰς θείας παρερμηνευόνCXXV. ISIDORO DIACONO. In illud, Caupones tui vinum miscent aqua Sæpenumero eos miratus sum, qui divinas Scrlτων Γραφάς, καὶ τὸ οἰκεῖον μᾶλλον βούλημα, ἢ τὸ pluras perperain interpretantur, suumque potius ἐν αὐταῖς κείμενον παριστάν πειρωμένων. Τὸ γὰρ ἄκρατον αὐτῶν καὶ εἰλικρινές, καὶ εὐφρᾶναι ψυχὴν δυνάμενον βούλημα, τῷ φαύλῳ καὶ ἐξιτήλῳ τῶν οἰκείων δογμάτων παρακιρνώντες ύδατι, τὰ θεῖα · καπηλεύειν τολμῶσι. Καὶ τοῦτό ἐστι τό· «Οἱ κάτ πηλοί σου μίσγουσι τὸν οἶνον ὕδατι.» Εἰ γὰρ καὶ δοκεῖ τισι περὶ τῶν καπηλευόντων τὸν ἐκ τοῦ προχείρου νοούμενον οἶνον λελέχθαι (άτοπον γὰρ κά κείνο), ἀλλά γε ἀληθείας δικαζούσης, μᾶλλον περὶ των καπηλευόντων τὰ θεῖα λόγια δοκεί μοι εἰρῆσθαι. Οὐ γὰρ ἐῤῥέθη· Οἱ κάπηλοί σου μίσγουσιν ὕδωρ είναι (όπερ ποιεῖν εἰώθασιν οἱ καπηλεύοντες), ἀλλὰ, ι τὸν οἶνον ὕδατι.» Τὰς γὰρ ἀκραιφνεῖς καὶ εἰλικρι- ' Isa. 1, 2. sensum, quam eum, qui in ipsis situs est, tueri connituntur. Siquidem puram earum et sinceram, atque oblectandi animi facultate præditam mentem malæ atque inerti dogmatum suorum aquæ admiscentes, res divinas cauponum instar quæstui babent. Atque huc pertinet illud, ⚫ Caupones tui vinum aquæ admiscent. › Quanquam enim quibusdam videatur hoc de iis, qui vinum cauponantur (ως juxta vocabuli sensum accipitur), dictum esse (nam illud quoque absurdum ac sceleratum est), tamen disceptante veritate, de iis potius, qui di vina oracula cauponum in morem adulterant, intelligendum esse arbitror. Non enim dictum est,

Caupones tui aquam vino admiscent (quod facere νεῖς τῆς ἱερᾶς Γραφῆς ἐννοίας τοῖς ἐξιτήλοις ἐαυ consueverunt, qui cauponam exercent), sed, ‹ viτῶν παρακιρνῶντες δόγμασι, νοθεύουσι τὴν διδασκαnum aquæ.» Siquidem puros ac limpidos Scripturæ λίαν. sacræ sensus evanidis suis dogmatibus admiscentes, doctrinam adulterant. ΑΜΜΟΝΙΟ. In illud Percutienti te in dealeram maxillam præbe et aliam ". ' Mundo sublimiorum ac terrenorum rex e cœlo idcirco venit, ut coelestis vitæ symbola nobis afterret, quæ etiam in certamen proposuit, 307 olym - pico certamini prorsus adversum. Illic enim qui cedit, ac superal, coronam obtinet: hic autem qui caditur, ac perfert, præconis voce celebratur. Illic qui vicissim ferit, hic qui alteram quoque maxillam præbet, in angelorun theatro predicatur. Non enim ultione, sed patientia victoria ponderatur. Nova enim hæc coronarum lex est; quoniam nova quoque certaminum ratio. CXXVII. THEODOSIO EPISCOPO. ΡΚΤ. - ΑΜΜΩΝΙΑ, Εἰς τὸ εἰρημένον· «Τῷ τύπτοντί σε ἐπὶ τὴν δεξιὰν σιαγόνα, πάρεχε καὶ τὴν ἄλλην.» Ο τῶν ὑπερκοσμίων καὶ τῶν ἐπιγείων βασιλεὺς ἧκεν οὐρανόθεν, οὐρανίου πολιτείας φέρων ἡμῖν σύμβολα, & καὶ ἀγῶνα προὔθηκεν ἐναντίον τῷ Ολυμπικῷ. Ἐκεῖ μὲν γὰρ ὁ τύπτων καὶ περιγενόμενος στεφανοῦται· ἐνταῦθα δὲ ὁ τυπτόμενος καὶ φέρων, ἀναῤῥήσεως ἀξιοῦται. Ἐκεῖ ὁ ἀντιπλήττων, ἐνταῦθα δὲ ὁ καὶ τὴν ἄλλην παρέχων σιαγόνα, ἐν τῷ τῶν ἀγγέλων θεάτρῳ ἀνακηρύττεται. Οὐ γὰρ ἐν τῷ ἀμύνασθαι, ἀλλ' ἐν τῷ φιλοσοφεῖν ἡ νίκη κρίνεται. Καινὸς γὰρ οὗτος τῶν στεφάνων ὁ νόμος· ἐπειδὴ καινὸς τῶν παλαισμάτων ὁ τρόπος. PKZ'. · ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Οτι μὲν βασιλείας ἡ ἱερωσύνη πολλῷ κρείττων ἐστὶ, καὶ μείζους ἔχει πόνους (πόνῳ γὰρ λήγοντε πόνος νέος ἀντανατέλλει, καὶ περὶ τῶν ἀναγκαιοτέ ρων ὁ κίνδυνος (ἡ μὲν γὰρ τὰ θεῖα, ἡ δὲ τὰ θνητέ έμπεπίστευται), οἶμαι μηδένα ἀγνοεῖν. Ὅτι δὲ πολύ λοὶ ἀπερισκέπτως παντὸς ἀνδρὸς τὸ ἄρχειν ἢ ψυχῶν ἢ σωμάτων νομίσαντες, ἔῤῥιψαν ἑαυτοὺς εἰς τοῦτο, καὶ μυρίων κακῶν καὶ ἑαυτοὺς καὶ τοὺς ὑπηκόους ἐμπλήσαντες, ὕστερον εἰς βάραθρον ἀπωλείας δυσQuod sacerdotium regno præstantius sit, majoresque labores habeat (nam cum labor unus desinit, alter vicissim exoritur), ac de rebus magis necessariis periclitetur (illud enim divina, hoc terrena moderanda et administranda suscepit), neminem ignorare arbitror. Quod autem permulti, cujuslibet hominis esse, aut animis, aut corporibus imperare, inconsiderate ac stolide judicantes, seipsos in hoc projecerunt, ac cum perditis subditis ipsi tandem in exitii voraginem cum dedecore atque in- κλεῶ; κατήντησαν, οὐδὲ τοῦτ᾽ οἶμαί τινα ἀγνοεῖν. famia præcipites acti sunt, ne hoc quidem cuiquam Τούτων τοίνυν οὕτω τυγχανόντων, λίαν θαυμάζω obscurum et incognitum esse existimo. Cum igitur πῶς τινὲς μὲν μηδ' αὐτὸ τοῦτο τὰ καθ' ἑαυτοὺς εξ baec ita sint, magnopere miror, quonam pacto no.1διαθέμενοι, ἀλλὰ πολλῶν γέμοντες πραγμάτων nulli, qui cum ne hoc quidem ipsum præstiterint, καὶ μηδὲ ἐν τοῖς ὑπηκόοις τετάχθαι ἐφείλοντες (ὧν ut rebus suis recte consulerent, verum multis pec- εἷς ἐστι καὶ Ζώσιμος ὁ πρεσβύτερος, οὗ τῷ βίῳ, ὡς catis scateant, ac ue in subditorum quidem classe φής, σκανδαλιζόμενος γέγραφας), τῇ ἱερωσύνῃ τῇ collogari debeant (quo in numero presbyter quoque τοσοῦτον τῆς βασιλείας υψηλοτέρᾳ ἐπιπηδῆσαι ἐτόλ Zosimus est, cujus vita et moribus, offensus ad me μησαν, καὶ χρήμασιν ὠνήσασθαι πράγμα, ο μηδὲ scripsisti), tamen ad sacerdotium, quod reguo usque μετά πολλῶν χρημάτων καταδέξασθαι ἐχρῆν τ adeo sublinius est, prosilire, ac ren, quam ne cul ούτους ὄντας. Ἀλλ᾽ ἴσως τὰ καθ᾿ ἑαυτοὺς ἀγνοοῦν multis quidem pecuniis, cum tales essent, accipere τις, καὶ μηδὲ τῷ καλῶς παρὰ τῶν ἔξωθεν εἰρημένῳ oportebat, pecunia emere minime dubitarint. Ve- ἀκολουθήσαντες, τῷ, «Γνῶθι σεαυτόν· ο ἀγνοοῦντες rum fortasse ipsi se suamque vitam ignorantes, ac δὲ καὶ τὴν τῆς ἱερωσύνης ἀξίαν, ὅτι πρὸς τὸ ὕψος καὶ ue huic quidem, quod recte ab externis hominibus τὸν κίνδυνον ἔχει, νομίζοντες ἀρχὴν εἶναι ἀνεξέταστον, dictum est, • Nosce teipsum, obtemperantes, ἀλλ' οὐ λειτουργίαν ὑπεύθυνον· ἐνεχείρησαν πράγ atque etiam sacerdotii dignitatem minime agno- ματι ἀβάτῳ αὐτοῖς εἶναι ὀφείλοντι. scentes (nempe quod magnitudini suæ par periculum habeat), illudque existimantes, sacerdotium imperium quoddam esse ab omni censura immune, non autem provinciam reddendis rationibus obnoxiam, negotium hujusmodi aggressi sunt, ad quod ipsis nullum aditum patere oportebat. CXXVIII. — ISIDORO DIACONO. De Judæorum captivitate. Etsi Judæi, pro his, quæ adversus Dominum Christum perpetrarunt, baud satis diguas hic pœnas ΡΚΗ. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Περὶ τῆς τῶν Ἰουδαίων αἰχμαλωσίας. Εἰ καὶ μὴ ἀξίαν, ὧν εἰς τὸν Δεσπότην Χριστὸν ἔδρασαν, ἔδωσαν ἐνταῦθα δίκην Ιουδαίοι, έδωσαν 10 Malib. v, lidlem col. πραγμάτων mutant in τραυμάτων. Ρωεσιν.

EPISTOLARUM LIB. III EPIST. CXXX. γοῦν ὅμως. γὰρ ὡς διαφευξόμενοι έδρασαν, φή- dederunt: at tamen dederunt. Nam ea, quorum σαντες·. Ἐὰν ἀφῶμεν αὐτὸν, ἐλεύσονται οἱ Ρωμαῖοι, καὶ ἀροῦσιν ἡμῶν καὶ τὴν πόλιν καὶ τὸ ἔθνος· ο ταῦτ', ἐπειδὴ ἔπραξαν, οὐ διέφυγον. Τῆς γὰρ πόλεως αὐτῶν ἀλούσης ὑπὸ Ῥωμαίων, καὶ τοῦ ναοῦ καθαιρεθέντος, αὐτοὶ ὥσπερ μαστιγίαι τινὲς καὶ δραπέται, άτιμοί τε καὶ ἀλῆται πανταχοῦ διεσπάρησαν. Δώσουσι δὲ κἀκεῖσε τὴν ἀξίαν. Μὴ ἐπιγνόντες γὰρ τὴν φιλανθρωπίαν, εἴσονται τὴν ἐξουσίαν, ἧς κανταῦθα πεῖραν βραχεῖαν εἰλήφαση. ΡΚΘ. ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰς τό ο Απηνήνατο παρακληθῆναι.» Τὴν ὑπὸ λύπης βεβαπτισμένην ψυχὴν οὐδὲν οὔ τως εὐφρᾶναι δύναται, ὡς ἡ θεία μνήμη. Καὶ τοῦτ' ἔστιν ἄρα ὅπερ ἠθέλησας μαθεῖν, ο 'Απηνήνατο παρακληθῆναι ἡ ψυχή μου· ἐμνήσθην τοῦ Θεοῦ, καὶ εὐφράνθην. ο Ωσπερ γὰρ τὸ ἀκένωτον, καὶ δυσμεταχείριστον ἰατροῖς, τῆς αἱμοῤῥοούσης πάθος, ἐν ἀκαμιαία ροπῇ ἀπηλάθη (ἡ μὲν γὰρ ἥψατο, ὁ δὲ ἦν ἔσχετο, τὸ δὲ ἑδραπέτευσεν)· οὕτω καὶ ἡ λύπη ἀνθρωπίνη παράκλησιν ἀπωθουμένη, ἅτε πάσῃ παρα μυθία δυσμεταχείριστος, ὑπὸ τῆς θείας μνήμης μέσ της βαδίως οίχεται, καὶ εἰς τὸ μὴ ὂν χωρεῖ. PA'. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΩ Εἰ ὡραῖος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώ των ὁ Κύριος ἐν τῷ Δαβὶδ λέγεται, πῶς λέγει πάλιν Ἡσαΐας, «Είδομεν αὐτόν, καὶ οὐκ εἶχεν κάλλος, οὐδὲ εἶδος;» fugiendorum causa ea perpetrarant dicentes: ‹ Si dimittimus eum, venient Romani, et tollent locum nostrum, et civitatem et gentem "; › ea, inquam, posteaquam hæc designarunt, haudquaquam effugerunt. Ipsorum enim urbe a Romanis capta temploque everso ac deleto, ipsi velut verberones quidam servi et fugitivi atque errones, passim toto orbe dispersi sunt. 308 Atque etiam in futura vita meritas pœnas dabunt. Nam quia benignitatem minime agnoverunt, potentiam cognoscent, quam bic quoque nonnulla ex parte degustarunt. CXXIX. EIDEM. In illud: • Renuit consolari 15., Animum mærore oppressum et profligatum nihil perinde oblectare potest, ut Dei memoria. Atque boc est quod ex me scire voluisti, ‹ Renuit consolari anima mea: Memor fui Dei et delectatus sum. › Quemadmodum enim mulieris illius cruento produvio laborantis morbus, qui nec exinaniri, nec a medicis tractari ac sedari poterat, temporis puncto depulsus est (ea enim fimbriam tetigit, Christus id passus est, ac morbus profugit 18); sic etiam humana mœstitia consolationem propellens, ut cui nihil solatii adhiberi queat, ad solam Dei recordationem facessit et evanescit. CXXX. HERMOGENI EPISCOPO. Si speciosus forma præ filiis hominum Dominus apud Daridem dicitur; quomodo dicit rursus Isaias, ● Vidimus ipsum, et non habebat pulchritudinem neque formain "*? › Cum Scriptura sacra de Salvatore verba facit, o sacrum caput, haudquaquam pugnantia docet: verum cuique rei, quod proprium atque congruum est, tribuit. Partim enin ad divinitatem spectat, partim ad assumptan humanitatem, partim derique ad voluntarias perpessiones. Lucem quippe verain cum, et gloriæ splendorem, ac paternæ substantke figuram esse dixit: primum ob essentiæ claritatem; alterum ob æternitatem, vel, ut rectius loquar, comternitatem; postremum ob substantian, et quia veris et germanis notis ornatus est. Nain ne splendoris vocabulum minime subsistens quiddam esse existimetur, figuræ atque characteris vox substantiam confirmat. Rursum speciosum forma præ filiis hominum, atque item speciosum iu stola sua eundem vocal, propter divinam et lapsus omnis expertem assumptæ humanitatis virtutem. Postremo non habentem speciem neque decorem, duplici de causa: altera, quoniam herili forma occultata servilem ostendit; altera, quia in eo supplicio, quol voluntarie ac sponte subiit, nullum non contumeliæ genus excitatum est. Pendebat quippe in pati- ** Psal. xliv, 3. 18 [sa. LIII, 3. Οὐ τἀναντία ἑαυτῇ, ὦ ἱερὰ κεφαλή, δογματίζει ἡ θεία Γραφὴ περὶ τοῦ Σωτῆρος διδάσκουσα, ἀλλ' ἑκάστῳ πράγματι τὸ οἰκεῖον καὶ πρέπον νέμει. Τὰ μὲν γὰρ πρὸς τὴν θεότητα βλέπει, τὰ δὲ πρὸς τὴν ἐνανθρώπησιν, τὰ δὲ πρὸς τὰ ἐκούσια πάθη. Φῶς μὲν γὰρ αὐτὸν ἀληθινὸν εἶπε, καὶ ἀπαύγασμα τῆς τάξης, χαρακτηρά τε τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως· τὸ μὲν διὰ τὸ φαιδρὸν τῆς οὐσίας, τὸ δὲ διὰ τὸ ἀΐδιον, μᾶλλον δὲ συναΐδιον· τὸ δὲ διὰ τὸ ἐνυπόστατον, καὶ διὰ τὸ γνησίοις χαρακτήρσιν ἐμπρέπειν. Ἵνα γὰρ μὴ τὸ ἀπαύγασμα ἀνυπόστατον νομισθῇ, ὁ χαρακτήρ τὴν ὑπόστασιν ἐγγυάται. Ὡραῖον δὲ παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, καὶ ὡραῖον ἐν στολῇ, διὰ τὴν τῆς ἐνανθρωπήσεως ἔνθεον καὶ ἄπταιστον ἀρετήν· οὐκ ἔχοντα εἶδος οὐδὲ κάλλος, δυοῖν ἔνεκεν· ἑνὸς μὲν, ἐπειδὴ τὴν Δεσποτικὴν μορφὴν κρύψας, τὴν τοῦ δού λου ἐπεδείκνυτο· ἑτέρου δὲ, διὰ τὸ ἐν τῷ πάθει, δ ἑκουσίως ὑπέστη, πᾶσαν παροινίαν κεκινήσθαι. Ἐκρέματο γὰρ ἐπὶ τοῦ ἐκρίου, ἐν ἡμέρᾳ μέσῃ, καὶ ἐν μητροπόλει, καὶ ἐν ἑορτῇ μεγίστῃ, καὶ ἐν ᾗ οὐ δένα εἰκὸς ἦν ἀπολειφθῆναι· καὶ οἱ μὲν ἐκωμῴδουν, οἱ δὲ ἐχλεύαζον· οἱ μὲν ὠνείδιζον, οἱ δὲ ὄξος προσ- " Joan. xi, 48. 18 Psal. Lxxvi, 3. ** Matth. ix, 20. Ad hanc epistolam conferri velim Augustihum serm. & de tempore, Chrysostomum homil. cle Nativit. Domini, in Lucam tom. Il operum, p. 433, item Vigilium et Fulgentium. Κιττ.