PG 78Isidore and Zosimas
Five Books of Letters
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 831–832page 327 of 750
PG 78:831έφερον· οἱ μὲν ὕβριζον, οἱ δὲ λόγχῃ τὴν πλευρὰν ἔνυττον. Καὶ περὶ μὲν τοὺς συσταυρωθέντας ληστες, οὐδὲν τοιοῦτον ἔδρων, εἰς αὐτὸν δὲ παρώνουν, μηδ' εἰς τοὺς ὑπευθύνους παροινεῖν θέμις. ΡΛΑ. ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Πῶς νοητέον τὸ τῷ ᾿Εκκλησιαστικῷ γεγραμμέ 4 νον, Μὴ γίνου δίκαιος πολύ. Ὥσπερ τοῦ σωματικοῦ κάλλους ὅρος ἡ τῶν μετ λῶν συμμετρία· οὕτω καὶ τοῦ ψυχικοῦ κάλλους ἔσχα της ὄρος, ἡ τῶν ἀρετῶν συμμετρία. Εἰ γὰρ αἱ ἀκρό. τητες εἰς κακίαν ἐκπίπτουσιν, ὥς τινες τῶν σοφῶν άπεφήναντο (θέλων γὰρ εἶναί τις οἰκονομικὸς εἰς φειδωλίαν ἐκπίπτει, καὶ θέλων είναι μεγαλόψυχος εἰς ἀσωτίαν. Διὸ καὶ μεσότητας εἶναι τὰς ἀρετὰς ώρίσαντο. Ασεβείας γὰρ καὶ δυσσεβεία, μέση ἐστὶν ἡ εὐσέβεια· εἰκότως καὶ ὁ σοφὸς παρήνεσε· «Μή γίνου δίκαιος πολύ.» Εἰ δὲ καὶ τοῦτο παραινεῖ, μὴ ἐν τοῖς εἰς σὲ παρὰ τῶν πέλας πλημμελουμένοις πικρὸς γίνου καὶ ἀκριβὴς δικαστής, ἀλλ' ὑπέρβαινε τὸ δίκαιον τῇ ἀγαθότητι, συγγνώμην νέμων τους συγγνώμης μείζονα εἰς σὲ πταίουσι. ΡΑΒ'. - ΤΟ ΑΥΤΟ. Ἐπειδὴ ἡ ἡμετέρα διάνοια τὴν ὑπόθεσιν τῶν ἐγκωμίων τοῦ παναρίστου Ερμογένους τοῦ ἐπι σκόπου οὐ δύναται δέξασθαι, οὐδὲ τὴν τῶν κατορθωμάτων περιουσίαν ή γνώμη χωρεί, συγγνώμην μοι νείμαι μὴ παραιτήσῃ. Ο γὰρ μηδὲ πρὸς μέρος επαρκέσαι ῥᾴδιον, πῶς πᾶσιν ἐπεξελθεῖν δυνατόν ΡΑΓ. - ΠΕΤΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Χρή, ὦ φίλος, τὰ ὀνόματα ἀφέντας τῶν ἀγαθῶν, ἐπὶ τὰ πράγματα βαδίζειν. Βασιλεία μὲν γὰρ καὶ πλοῦτος καὶ δόξα, ὀνόματα μὲν παρὰ τοῖς ἔξωθεν πράγματα δὲ παρὰ Χριστιανοῖς. Ωσπερ οὖν καὶ τἀναντία, ἀδοξία, καὶ θάνατος, καὶ πενία, ὀνόματα μὲν παρ' ἡμῖν· πράγματα δὲ παρ' ἐκείνοις. Καὶ εἰ βούλει, τὴν ἀρχὴν εἰς μέσον ἀγαγόντες τὴν πᾶσι ποθεινὴν καὶ Ο περιμάχητον, ἀπὸ ταύτης καὶ τὰ ἄλλα πάντα ἐλέγο ξωμεν καὶ μὴ φράσαντες, ὅτι ὀλιγοχρόνιος, μηδ' ὅτι ταχέως σβέννυται (πολλοὶ γὰρ ἐξ αὐτῶν τῶν ἀρχικῶν θρόνων εἰς τοὺς τάφους ἀπηνέχθησαν, καὶ ὁ θρήνος τὰς τῶν κηρύκων φωνὰς διεδέξατο) ἀλλὰ κἀκεῖνο παρέντες, ὅτι πολλοί καὶ τῶν προγονικῶν ὑπαρχόντων εστερήθησαν, δημεύσει καθυποβληθέντες· ὅτε μάλιστα αὐτὴν δοκιμάσωμεν, Pro_ἐλέγξωμεν. Ελέγξομεν. ότε οι μάλιστα ἀνθεῖ, τότε μαλ. προς άγωμεν προαγάγωμεν.
col. 833–834page 328 of 750
PG 78:833με περιέλωμεν τῆς πόρνης τὰ ἐπιτρίμματα και τὰς ὑπογραφάς, ἀλλὰ κεκαλλωπισμένην αὐτὴν εἰς μέσον ἀγάγωμεν· ἵνα τότε αὐτῆς ἐλεγχθῇ τὸ εἰδεχθές. Οὐκοῦν προσάγωμεν τὸ σχῆμα, καὶ τοὺς ῥαβδούχους, καὶ τοῦ κήρυκος τὴν φωνὴν, καὶ τῶν δημίων τὴν ὑπακοὴν, καὶ τὸ ὑπὸ πάντων ἀποβλέπεσθαι καὶ βασανίσωμεν, εἰ μὴ τὰ δοκοῦντα λαμπρὰ ταῦτα καὶ ποθεινά, οὐ μόνον περιττά, οὐδ᾽ ὑπόληψις ἀνόνητος, ἀλλὰ καὶ ἐπιβλαβή. Τί γὰρ ἀπὸ τούτων ἐκεῖνος ἀμείνων γίνεται, ἢ τὸ σῶμα, ἢ τὴν ψυχήν; Τοῦτο γὰρ ἄνθρωπος "Αρ' οὖν ὑψηλότερος, ἢ υγιεινότερος, η ταχύτερος, ἢ τὰς αἰσθήσεις τρανοτέρας κεκτήσεται; Ἀλλ᾿ οὐκ ἂν τις φαίη. Ιωμεν τοίνυν καὶ ἐπὶ τὴν ψυχήν. Αρ' οὖν σωφρονέστερος, ἢ ἐπιεικέστερος, ἢ συνετώτερος ἀπὸ ταύτης γενήσεται τῆς φαντασίας; Οὐ μὲν οὖν, ἀλλὰ καὶ τοὐναντίον ἅπαν. Οὐ γὰρ ὅπερ ἐπὶ τοῦ σώματος, τοῦτο καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς συμβαίνειν εἴωθεν· ἐκεῖνο μὲν γὰρ οὐδὲν εἰς τὴν οἰκείαν προσείληφεν ἀρετήν· αὐτὴν δὲ καὶ κακίαν προσείληφεν. Καὶ γὰρ ἄνοιαν, καὶ κει νοδοξίαν, καὶ ἀπόνοιαν, καὶ θυμὸν, καὶ μυρία ἐξ αὐτῆς προστρίβεται πλημμελήματα. Εἰ δὲ χαίρει, καὶ μέγα φρονεῖ, καὶ φυσᾶται, καὶ κατὰ πάντων ἐπαίρεται, οὗτος μάλιστα τῆς κακίας ὁ κολοφών, ὅτι οὔτε ἀλγεί, οὔτε αἰσθάνεται, ἀλλὰ καὶ χαίρει τῶν νοσημάτων αὐξομένων αὐτῷ. Οὐδὲ γὰρ πάντη τὸ χαίρειν, καλόν. Ἐπεὶ καὶ ὁ λῃστὴς χαίρει μετὰ τὴν κλοπήν, καὶ ὁ ἅρπαξ μετὰ τὴν πλεονεξίαν, καὶ ὁ μοιχὸς μετὰ τὸ διορύξαι τὸν τοῦ πέλας γάμον, καὶ ὁ ἀνδροφόνος μετά την σφαγήν. Μὴ τοίνυν τοῦτο λεγέτω, ὅτι χαίρει, ἀλλ' εἰ ἐπὶ χρησίμῳ δεικνύτω, καὶ συγχαρή σομαι. Ἐπεὶ τοίνυν μόνος ἐστὶν ἐλευθεριώτατος, καὶ ἀρχικώτατος (καὶ αὐτῶν γὰρ τῶν βασιλέων βασιλικώτερος), ὁ τῶν παθῶν ἀπηλλαγμένος, ἀσπα σώμεθα τὴν ἀρετὴν, καὶ τῆς πονηρᾶς ἐκείνης δου λείας ἀπαλλάξωμεν ἑαυτοὺς, μήτε ἀρχὴν, μήτε πλοῦτον, μήτε τι τοιοῦτον μακαριστὸν νομίζοντες καὶ περιμάχητον, ἀλλὰ τὸ τῶν παθῶν ἀπηλλάχθαι μόνον. ΡΑΔ'. ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Η πέπαυσο τρυφῶν ἐκ τῶν ἀλλοτρίων συμφορῶν, κεκοιμημένον διεγείρων καὶ παρακαλῶν τὸ ἀκόλαστον, ἢ ταῦτα ὁρῶν τῷ σεπτῷ θυσιαστηρίῳ μὴ πρόσ. εἰε. Πολλοὺς γὰρ σκανδαλίζων ἀπελαύνεις τοῦ προσ είναι, μὴ ὑπομένοντας ἰδεῖν τοσαύτην κηλίδα τῷ Αμιάντῳ θυσιαστηρίῳ παρεφεδρεύουσαν. ΡΔΕ. - ΠΑΥΛΟ. Κατὰ τῶν λεγόντων, εἶναι γένεσιν, ἤτοι εἱμαρμένην, ἢ τὴν λεγομένην τύχην. Εἰ πάντα, ὡς φής, ὦ σοφέ, καθ᾽ εἰμαρμένην γίνεται τε καὶ λέγεται, εἰπὲ πῶς νῦν δι' ἡμῶν ἑαυ αὐτὴν αὕτη,
col. 835–836page 329 of 750
PG 78:835τὴν ἀνατρέπει. Εἰ γὰρ αὐτὴ πάντα ποιεῖ, αὕτη ἂν εἴη νῦν δι' ἡμῶν κηρύττουσα μὴ εἶναι γέννησιν. Πῶς οὖν αὕτη, ήν φατε εἶναι, φάσκουσα μὴ εἶναι, οὐ πιστεύεται παρ' ὑμῶν; ΡΑϚ'. - ΩΡΙΩΝ Μὴ ἁπλῶς προφέρων τινάς ζήσεις τῶν ἱερῶν χρησμῶν διὰ στόματος σπαραττε (ἀπαιδευσίας γὰρ ὀφλήσεις καὶ ἀνοίας γέλωτα· διὸ καί τινες φεύγουσι, λαβήν φιλομαχοῦντι ἀνθρώπῳ δοῦναι δεδιότες ) ἀλλὰ τὰς ὑποθέσεις ἀκριβῶς ζητήσας ἕξεις τὰς λύσεις. Τυφλώττουσι γὰρ αἱ ἑρμηνείαι τῶν ὑπου θέσεων χηρεύουσαι. ΡΑΖ'. -- ΑΠΟΛΛΩΝΙΑ ΕΠΙΣΚοπρ. Ἐγὼ τοῦ φόβου τὴν κολακείαν δυνατωτέραν καὶ ἀργαλεωτέραν εἶναι φημι. Όσα γὰρ μὴ δύναται ἀνάγκη, δύναται θεραπεία· καὶ τοὺς μὴ χειρωθέντας ὑπὸ φόβου, κολακεία πολλάκις κατεδουλώσατο. Χρὴ οὖν καὶ πρὸς φόβον καὶ πρὸς θωπείαν μὲν ἀνδρίζεσθαι (ἐκάτερον δὲ ἀνελεύθερον τὸ πάθος), την δ' ἀλήθειαν μόνην τιμήν. ΤΟ ΑΥΤΟ. Χρὴ τὸν εὐδόκιμον, καὶ φιλόθεον εἶναι. καὶ φιλάνθρωπον· ἵνα μήτε διὰ τὸ ὕψος τῆς ἀρετῆς, καὶ τὸ ἀνακεῖσθαι τῷ Θείῳ, τῶν ἀνθρώπων καταφρονοίη, μήτε διὰ τοὺς ἀνθρώπους τοῦ θείου ἀμελοίη. "Η γὰρ ἀγάπη ἡ πρὸς τὸ θεῖον, εἰ καὶ μείζων ἐστὶ πολλῷ, τῇ πρὸς ἀνθρώπους συμπλεκομένη, λαμπροτέρα γίνεται. ΡΑΘ'. — ΝΕΙΛΟ. Περὶ τῆς σοφίας Δανιήλ, καὶ τῶν παίδων γ. Οὐ τὴν παρὰ Χαλδαίοις περίεργον παίδευσιν ἔμπ θον οἱ παῖδες οἱ τρεῖς καὶ ὁ Δανιήλ, μὴ τοῦτο νομί στις. Οἱ γὰρ τοσαύτην τῆς εἰς τὸ θεῖον εὐσεβείας τὴν ἐμμέλειαν ποιησάμενοι, ὡς μηδὲ βρωμάτων βασιλικῶν μεταλαβεῖν, πότε ἂν ἠνέσχοντο, εἰ καὶ μυρίοι Απειλήθησαν θάνατοι, εἰς ἀνελεύθερον παί δευσιν ἐκχυλισθήναι; "Οτι δὲ ταῦθ' οὕτως ἔχει μάρτυς ἀξιόχρεως ἡ Γραφή λέγουσα· ο Δέδωκεν ή αὐτοῖς ὁ Θεὸς σύνεσιν καὶ φρόνησιν ἐν πάσῃ γραμ ματικῇ καὶ σοφίᾳ, ο τοῦτ' ἔστι, πάσης προσδοκίας ὀξύτερον καὶ ἐλπίδος ὠκύτερον ἐδέχοντο τὴν ἐν γράμ μασι παίδευσιν. Γραμματικὴν γὰρ λέγει, τὴν ἐν γράμμασι σοφίαν. Οτι δὲ τοῦτό ἐστιν ἀληθὲς, δῆλον μέν ἐστι καὶ ἐκ τοῦ μὴ προσκεκινηκέναι τὴν βασι λικὴν εἰκόνα· δῆλον δὲ καὶ ἐκ τοῦ τὸν μὲν τοὺς λέον τας αἰδεσθῆναι, τοὺς δὲ τὸ πῦρ. Εἰ δὲ φαίεν, Εκ παιδεύσεως Περσικῆς, ἀποκρινάσθωσαν, Πῶς οὖν Τὰς ὑποθέσεις ἀκριβῶς ζητήσας. Διε τῶν ὑποθέσεων χηρεύουσαι, Ηιττ. εγκυλισθῆναι.
col. 837–838page 330 of 750
PG 78:837τῶν ἐν τοῖς μεγίστοις αὐτῶν ἔντων ἀξιώμασι, καὶ πάσῃ τῇ κατ' αὐτοὺς σοφίᾳ πεπαιδευμένων, τους μὲν οἱ λέοντες πριν τοῦ ἐδάφους ἅψασθαι, κατειργά σαντος τοὺς δὲ, τὸ πῦρο ΡΜ. - ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Μὴ καταφρόνει τῶν εὐτελεῖ σχήματι προσιόντων σαι· ἀλλὰ θαύμαζε τὴν ὑπομονὴν, καὶ οἴκτειρον τὴν μεταβολήν, λογιζόμενος, ὡς πολλοὶ βασιλικοῦ γένους τυγχάνοντες, τὴν τῶν θητευόντων ἔλαχον τάξιν. Εἰ δὲ καὶ ἀφανεῖς εἶεν καὶ ἐξ ἀφανῶν, μηδ' οὕτως ἀπο στρέφου, ἀλλ' ὅρεγε, ἐν οἷς ἂν δύναιο, χεῖρα· λογι ζόμενος ὅτι καὶ ἡ δοκοῦσα δυσγένεια ἀκούσιός ἐστι, καὶ οὐ μεμπτή· ἡ γὰρ ἀπὸ τῶν τρόπων, ἐστὶν ἡ μικρά· εἰ δὲ καὶ δύστροποι εἶεν, τροφῆς ἀναγκαίας ἀπολαυέτωσαν, καὶ διὰ τὸ ἀνθρώπινον, καὶ διὰ τὸ θεῖον πρόσταγμα, τὸ μὴ μόνον παρακελευόμενον, παντὶ τῷ αἰτοῦντι διδόναι, ἀλλὰ καὶ τὸ διδόμενον οἰκειούμενον. ΑΕΤΙΑ ΚΟΜΗΤΙ. Κατὰ Σαβελλιανών. Θειότατος καὶ ἄῤῥητος τοῦ Πατρὸς Υἱὸς, ὁ παρ' ἡμῶν προσκυνούμενος, εἰκότως Λόγος προσαγορεύεται· οὐχ ὅτι Λόγος μόνον ἐστὶ, καὶ τοῦ Πατρὸς ἑρμηνευτής, ὥς τινες οἴονται· ἀλλ' ὅτι καὶ θάτε τον ἢ λόγος δημιουργεῖ, καὶ ἀπαθῶς ἐτέχθη. Λόγος δ' ὢν, ἐνυπόστατός ἐστι, καὶ οἰκείαν ιδιότητα έχει. Ὅτι δ᾽ οὐκ ἔστιν ἀνυπόστατος, αὐτὸς ὁ Λόγος λόγους ἔχειν φράζει λέγων·. Ὁ ἀκούων τοὺς λόγους καὶ ποιῶν αὐτούς.» Εἰ οὖν ὁ Λόγος λόγους ἔχει, οὐκ ἔστιν ἀνυπόστατος· ἀλλ᾽ ἐνυπόστατος ὢν, διὰ τὸ ἀπαθῶς προεληλυθέναι, Λόγος προσαγορεύεται. ΡΜΒ. — ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰς τὸ, «Λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν.» Καὶ ὅτι οὐκ ἔστι τοῦτο ἐναντίον τῷ, ο Προσέχετε τὴν ἐλεη μισύνην ὑμῶν,» καὶ τὰ ἑξῆς. Δόξης ἀγαθῆς πανταχού ρεπούσης, καὶ γῆν ο καὶ θάλατταν περινοστούσης, οὐδὲν, ὦ θαυμάσιε, ἄμεινον, οὐδ᾽ ἂν τοὺς Κροίσου τις θησαυροὺς αὐτῇ παραβάλλοι. Διὸ ὁ μὲν Παροιμιαστὴς ἔφη· • ὄνομακαλὸν ὑπὲρ πλοῦτον πολύν· ὑπὲρ ἀργύριον καὶ χρυ σίον, χάρις ἀγαθή. Ὁ δὲ Χριστὸς παρεκελεύετο «Λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων. Οὐχ ἵνα πρὸς φιλοτιμίαν ζῶμεν (ἅπαγε! ταύτην γάρ πανταχοῦ ἐκριζοί, κελεύων μήτε τὴν εὐχὴν, μήτε τὴν ἐλεημοσύνην δημοσιεύειν, ἀλλὰ καὶ θατέραν Ως τινες οἷονται. Λόγος.
col. 839–840page 331 of 750
PG 78:839χεῖρα λανθάνειν τὸ γενησόμενον.) ἵνα δὲ μηδενὶ παρ έχωμεν δικαίαν σκανδάλου λαβήν. Οὕτω γὰρ καὶ ἀκόντων ἡμῶν τὸ τῶν πράξεων φῶς περιαστράψει τοὺς θεωμένους, καὶ εἰς τὴν θείαν δοξολογίαν τρέψει. Οτι γὰρ τοῦτο μηνύει, οὐκ ἐῤῥήθη, Όπως ἂν ὑμεῖς δοξασθῆτε, ἀλλ', ο Ἵνα ίδωσιν ὑμῶν τὰ καλά ἔργα, καὶ δοξάσωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς.; β ΡΜΓ'.—ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ κάλλος θεάσοιο σωματικὸν, ἐννόει, ὅτι τὸ ἄνθος τοῦτο τὸ λαμπρόν, αὔριον κόνις γίνεται, καὶ τὸ σή μερον πῦρ, τῇ ἑξῆς εἰς τέφραν ἀποδήσεται. Πᾶν γὰρ 8 τέλος ἔχει, καὶ τοῦτο τάχιστον, κἂν δοκῇ λαμπρὸν εἶναι καὶ ἐπέραστον, εὐκαταφρόνητον εἶναι ὀφείλει, μάλισθ' ὅταν καὶ κόλασιν τίκτῃ. ΡΜΔ'. - ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΥΠΟΔΙΑΚΟΝΟ. Οὐκ ἔστι μικρὸν τὸ μικρὸν εἶναι δοκοῦν, τὸ μὴ προστιθέναι ἁμαρτίαν ἐφ᾽ ἁμαρτίᾳ, ἀλλὰ καὶ μέγι στον. Οδὸς γάρ ἐστιν ἐπὶ τὴν ἀρίστην φέρουσα μετ ταβολήν. Εἰ γὰρ τὸ ῥεῦμα τῆς κακίας, τὸ ἐπὶ τὴν ἀπώλειαν τρέχον, ἠρεμήσειεν, ἀρχὴν λήψεται ἡ ἐπὶ τὴν ἀρετὴν κίνησις. Ωσπερ γὰρ ἡ ἐν τοῖς σταδίοις στάσις καὶ ἐπηρέμησις, τὴν ἐναντίαν τίκτει κίνησιν (εἰ μὴ γὰρ σταίη, οὐκ ἂν εἰς τοὐναντίον χωρήσειεν, οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς κακίας, εἰ μὴ παύσοιτο, οὐκ ἂν τῇ ἀρετῇ χώραν δοίη. ΡΜΕ.- ΠΕΤΡΟ ΚΟΡΡΗΚΤΩΡΙ Ισότης, φιλότης ὦ βέλτιστε. Τὸ γὰρ ἄνισον τὴν φιλίαν βλάπτειν πέφυκε. Μὴ τοίνυν καὶ αὐτὸς φίλῳ χρῷο τ' ἀνδρὶ, καὶ κόλακι. Οὐ γὰρ ἀνέξεται ὁ ἐπὶ τοῖς ἴσοις καὶ δικαίοις τὴν φιλίαν πηξάμενος. ΡΜϚ'. — ΘΕΟΓΝΩΣΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Πολλὰ ἔχων τοῦ ἀοιδίμου Τιμοθέου φράσαι, ἐν εἰς δ πάντα τείνει, λέξω· ὅτι τῆς ἀρετῆς γνήσιος ὧν Εραστής, ἀεὶ πρὸς τὸ ὑπάρχον αὐτῷ κλέος ἀντηγωνίζετο, τὴν ἐπὶ τοῖς προτέροις ἔκπληξιν τοῖς δευτέροις ἔργοις ἀφανίζων. ΡΜΖ'. - ΕΝΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τῆς κατασχούσης τὸ ἀνθρώπινον γένος προλήψεως την τυραννίδα διακόπτων ὁ Σωτήρ, καὶ ἀπὸ τῶν χαμαιζήλων πραγμάτων εἰς τὴν ὑπερκόσμιον αὐτὸ λή Ισότης, φιλότης. τὴν φιλίαν ισοτητα εἶναι.
col. 841–842page 332 of 750
PG 78:841ξιν ἀνάγειν σπουδάζων, ἐβόα· Εγείρεσθε άγω μὲν ἐντεῦθεν.» Τῇ γὰρ φωνῇ τὴν οἰκείαν κεράσας δύναμιν, τῶν ἐθελόντων ἀναπτῆναι εἰς οὐρανὸν ἀν ἔδρωσε τὰς δυνάμεις, ὥστε πολλὰ χαίρειν τῇ προλήψει φράσαντας τῆς ἄνω πορείας ἔχεσθαι. ΡΜΙ.ΤΟ ΑΥΤΟ. Ὁ τὴν τοῖς πολλοῖς ἀβίαστον εἶναι δοκοῦσαν τῶν παθών τυραννίδα τυραννικῶς βιαζόμενος, καὶ ὡς ἀνα δρεῖος ᾄδεσθαι ὀφείλει, καὶ ὡς τυραννοκτόνος. Περὶ τῆς ἁγίας Τριάδος. Ἡ ἀϊδιότης οἷον ἀειζωότης ἐστί· διὸ ἐπὶ μόνης τῆς ἀνάρχου φύσεως, τῆς ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ καὶ ὡς. αὕτως ἐχούσης, λαμβάνεσθαι είωθε. Τὸ μὲν γὰρ ἀθά νατον, καὶ ἐπὶ τοῦ γενομένου μὲν, μὴ ἀποθνήσκοντος δέ, οἷον ἐπὶ ἀγγέλου καὶ ψυχῆς, κατηγορεῖσθαι δύναται· καὶ τὸ ἄφθαρτον, ἐπὶ τῶν πεποιημένων μὲν, κρειττόνων δὲ φθορᾶς γεγενημένων. Τὸ δ' ἀΐδιον κυ ρίως τῆς θείας ουσίας ἴδιόν ἐστι. Διὰ ἐπὶ τῆς προσ κυνητῆς καὶ βασιλικωτάτης Τριάδος μόνον λαμβάνε εθαι πέφυκε, τῆς τοῦ πρὸ καὶ μετὰ μὴ ἀνεχομένης, μηδὲ τὸ πρῶτον καὶ δεύτερον και τρίτον καταδεχο μένης. Αριθμοῦ γὰρ τὸ θεῖον ἀνώτερον, καὶ χρόνων κρείττον, καὶ πάσης ἐπινοίας υψηλότερον. Εἰ γὰρ καὶ ταῖς ἰδιότησι διαιρεῖται, ἀλλὰ τῇ ἀξίᾳ καὶ τῇ οὐσία συνάπτεται. Διαιρεῖται μὲν, ἵνα Ἰουδαῖοι καὶ Σαβέλλιος ἐλεγχθῶσι· συνάπτεται δὲ, ἵνα Αρειος καὶ Εὐ νόμιος καταισχυνθῶσι. Πλατυνόμενον γὰρ εἰς ὑπο στάσεις, συνάπτεται κατὰ τὴν οὐσίαν, ᾗ καὶ ἡ ἀξία πάντω; ἔπεται. ἀειζωότης ΕΝ. - ΑΛΦΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ἐπειδὴ πάντες, οἷς ἀρετῆς καὶ πολὺς, καὶ ὀλίγος λόγος, ἐκ θείου νεύματος τὸ γέρας τῆς ἱερωσύνης δε δέσθαι σας πιστεύουσι, δίκαιος ἂν εἴης πάντα ποιεῖν ὅπως μὴ τὴν θείαν χειροτονίαν τοῖς μετὰ ταῦτα πραττομένοις καθυβρίσῃς. Εἰ γὰρ τὴν σεαυτοῦ ψυ χὴν θεσμῷ ἱερωσύνης διακοσμήσειας, καὶ τὸν μὲν λο γισμὸν τὸν ὀρθὸν ἀποδείξειας αὐτοκράτορα, τὸν θυ μὸν δὲ αὐτῷ δορυφόρον παραδώσειας, καὶ νομοθετή σειας αὐτῷ μηδὲν πράττειν, ὧν ὁ βασιλεὺς οὐ βούλεται, καὶ πᾶν ὅσον ἡδοναῖς τε καὶ λύπαις εἰς κακίαν ἔκδοτον ἐξορίσειας τῆς σαυτοῦ γνώμης, τιμή σειας τὴν ἄνωθεν ψῆφον. ΡΝΔ'.— ΤΟ ΑΥΤΟ. Ελευθερίου ψυχῆς χαρακτήρες, τὸ ἄδολον, τὸ ἦμεν τον, τὸ φιλάνθρωπον, τὸ ἀνδρεῖον, τὸ δίκαιον, τὸ Εγείρε στο ἐξορίσειας ἐξορίσας.
col. 843–844page 333 of 750
PG 78:843σώφρον, τὸ συγκαταβατικόν, τὸ ἥπιον, τὸ μεταδοτικὸν, τὸ μὴ χάριτι, ἀλλὰ κρίσει κρατεῖν καὶ ψηφίζεσθαι, καὶ τὰ ἄλλα τὰ τούτων ἀδελφά. Ανελευθέρου δε, τὸ τοῖς ἐναντίοις πάθεσι κεχειρῶσθαι, καὶ πάσαν ἀγαθὴν ἔννοιαν ἐξ ἑαυτῆς ἐξωστρακίσθαι. ΡΝΒ'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τῶν ᾿Αριθμών. Διὰ τί Ααρών και Μαρίας κατηγορησάντων Μωσέως, ἡ Μαρία μόνη ἐπετιμήθη Ἐπειδὴ γέγραφας, δι᾿ ἣν αἰτίαν Απρὼν καὶ Ματ ριάμ κακηγορησάντων Μωσέα, η Μαρία μόνη ἐπετιμήθη, λέπρας αὐτῆς τῷ προσώπω, ἔνθα ἡ γλῶσσα λοχᾷ, ἐπανθησάσης· γράφω μὲν καὶ δ ήκουσα παρά τινος σοφοῦ, ὑποτάξω δὲ καὶ τὸ ἐμαυτῷ νενοημένον, ΐν' αὐτὸς δοκιμάσειας τὸ ἀληθέστερον. Εφη μὲν οὖν ἐκεῖνος, ὅτι ἐπειδὴ ἀρχὴ ἱερωσύνης ἦν, οὐκ ἠθέλησεν ὁ Θεὸς ὑβρίσαι τὸ προοίμιον, ἵνα μὴ καὶ τὸ τέλος γένηται ἐπονείδιστον. Ἐγὼ δὲ οὔτ᾽ ἀνατρέπειν τοῦτο, οὔτ᾽ ἐγκρίνειν ἔχω. Οὐκ ἀνατρέπω μὲν, ἐπειδὴ οὐδὲν οὔτε τὴν ἀρετὴν οὔτε τὴν εὐσέβειαν παραβλάπτει οὐκ ἐγκρίνω δὲ, ἐπειδὴ πρὸ τοῦ ᾿Ααρών ἱερωσύνη ἦν θειοτέρα καὶ ἀναίμακτος, ἡ τοῦ Μελχισεδέχ· καὶ ὅτι οὗ κατὰ ἀδέκαστον κριτὴν, διὰ τὸ ἀξίωμα του πταίσαντος, τὸ δίκαιον παριδείν. Αλλ' ἐκεῖνο μᾶλλον φημί· ὅτι, ἐπειδὴ ἡ Γραφὴ ἐν τῇ κατηγορία την Μαριάμ προέταξε τἀνδρὸς καὶ ἀρχιερέως, οἶμαι, τὸ σπέρμα αὐτὴν δεδωκέναι, κἀκεῖνον ἐπηκολουθηκέναι. Ο δὲ τὸ σπέρμα παρασχών, τῶν φύντων δηλονότι αἴτιος. Διὸ καὶ πάντων σχεδόν μοσχοποιησάντων ἐν τῇ ἐρήμῳ, τινὲς μὲν ἔδοσαν δίκην, οἱ κατάρξαντες ἴσως του πταίσματος· τινὲς δὲ συνεγνώσθησαν, οι κατά παραλογισμὸν καὶ ἀπάτην ἀκολουθήσαντες ἐκείνοις. Οὐ γὰρ τὸ γεγενημένον τοσοῦτον, ὅταν ἡ γνώμη, μεθ᾿ ἧς γένηται, βασανίζεται Χωρεῖ γὰρ ὁ κριτής και μέχρις ἐννοιῶν. Οίμαι οὖν ὅτι τὸ προτετάχθαι μὲν τὴν Μαρίαν, ὑποτετάχθαι δὲ τὸν ἀρχιερέα, ἐν τοῖς ἄλλοις προταγέντος μὲν ἀνδρος, ὑποτεταγμένης δὲ τῆς γυναικὸς, οὐ κατά παραύξησ σιν γέγονεν, ἀλλὰ κατ' αἰτιολογίαν· λάλον γάρ, ὡς τὰ πολλὰ, τὸ γυναικείον γένος και περίεργον. Διό καὶ δίκα; ἀπῃτήθη· ἐπεὶ οὐκ ἂν ἐν τοῖς ἄλλοις ἅπασι προτάξας τὸν 'Ααρών, ἐνταῦθα αὐτὸν ὑπέταξεν, εἰ μὴ αἰτιολογήσαι ἠθέλησεν. Έξαρχος, ΡΝΓ. — ΑΛΦΙΟ. Εἰ καὶ, ὡς γέγραφας, Ζώσιμος τοῦ ληστρικοῦ στίμους ἐστὶ κορυφαίος, καὶ τῶν δη μοβόρων Εξαρχος, Κιττ.
col. 845–846page 334 of 750
PG 78:845καὶ τῶν βαθύμως βιούντων συνήγορος, καὶ τῶν ὀρθῶς πολιτευομένων κατήγορος· ἀλλ' ἐγὼ οὐκ αὐτὸν μόνον αἰτιῶμαι, ἀλλὰ καὶ Παλλάδιον καὶ Μάρωνα, τούς, ὡς φασι, συνασπίζοντας αὐτῷ, καὶ τὴν σφῶν δύναμιν κατά τῆς τῶν ἐπιεικῶν πραότητος ὁπλίζοντας. Ἐκεῖνοι γάρ εἰσιν οἱ τούτου φωνούντες την κακίαν, καὶ σβεσθῆναι μὴ συγχωροῦντες, ἀλλὰ τὴν ἐπάρατον ταύτην ἀντίδοσιν παρέχοντές τε καὶ λαμβάνοντες. Τῷ γάρ συγκροτείν τοὺς φαύλους, συγκροτείσθαι νομί ζουσι· καὶ τῷ ἐκπεπολεμῶσθαι τοῖς φιλαρέτοις, περ ριέσεσθαι· προσδοκῶσιν. Αλλ' οὐκ οἴσει ταῦτα ὁ Θεὸς ὁ μισοπόνηρος καὶ φιλάγαθος. ΡΝΔ'. - ΑΡΜΟΚΡΑ ΣΟΦΙΣΤΗ. Κατὰ λεγόντων εἶναι γένεσιν, ἤτοι ειμαρμένην, ἢ τὴν λεγομένην τύχην. Εξ γε πεποίηκας, καίτοι τῶν τῆς ἀρρωστίας λει ψάνων ἔτι ἡμᾶς κατασφενδονώντων, τὴν λύραν ἀρχ χνιῶσαν μεταχειρίσασθαι ἀναγκάσας, καὶ μέλος ᾆσαι, εἰ καὶ μὴ γεγωνὸς καὶ ἐξάκουστον, ἀλλ' ἀμυδρὸν καὶ ἡσύχιον. Οὐκοῦν ἀκόνα σαυτοῦ τὰς ἀκοὰς, καὶ θῆγε τὸν νοῦν πρὸς εὐαισθησίαν. Κρέμα γὰρ ἄξον τος, οὐ ῥᾴδιον ἀκοῦσαι. Πόθεν οὖν ἄρα, πόθεν ἄρξη μαι τοῦ μέλους; Ἐντεῦθεν, ὅθεν καὶ χρή. Φημὶ τοί γυν, ὅτι ἀνθρώπων ἐστὶν, ὡς οἶμαι, μηδὲν καλὸν μήτε νυνὶ πραττόντων, μήτε μετὰ ταῦτα προσδοκώντων, ἡ περὶ τῆς εἰμαρμένης ψῆφος. Καὶ ἵνα μὴ ἀπόφασις εἶναι δόξῃ τὸ εἰρημένον, δι᾿ ἀποδείξεων ἐναργῶν καὶ ἀναγκαστικῶν καὶ ἀβιάστων ὁ λόγος, βαδιζέτω, βασανίζων τὰ πράγματα, καὶ τ' ἀληθὲς εἰς τοὔμφανὲς ἄγων. Θέα γὰρ πόσοις ἀντίκεινται, καὶ ὅσα καλὰ ἐκ τῆς ἑαυτῶν ἐξοστρακίσαι φιλονεικοῦσι προαιρέσεως, καὶ φρίξον τὴν ἐμβροτησίαν. Θεὸν ἢ μὴ εἶναι ὁρίζονται, ἢ εἶναι μὲν, μὴ πεποιηκέναι δὲ τὸν κόσμον ἢ πεποιηκέναι μὲν, μή προνοεῖν δέ· ἡ προνοεῖν μὲν, τέρπεσθαι δὲ τοῖς κακίαν ἀσπα ζομένοις· ἢ μὴ τέρπεσθαι μὲν, παρακεχωρηκέναι Γ' ἄλλοις τὸ κράτος· ἢ μὴ παρακεχωρηκέναι μὲν, ἔχοντα δ' ἀφῃρῆσθαι· ἢ μὴ ἀφῃρῆσθαι μὲν, μὴ βούτ λεσθαι δὲ ἐπεξιέναι· ἡ βούλεσθαι μὲν, μὴ δύνασθαι δέ· ἡ δύνασθαι μὲν, ῥαστώνην δὲ προτετιμηκέναι ἡ βαστώνην μὲν μὴ προτετιμηκέναι, νικᾶσθαι δὲ ὑπὸ τῆς τῶν ἄστρων κινήσεως· ἢ μὴ νικᾶσθαι μὲν, ἄπρακτον δὲ καὶ ἀνενέργητον ἐθέλειν εἶναι· καὶ άλλα πολλά, ἵνα μὴ τὸ καθὲν λέγοντες, εἰς μῆκος ἐκτείνωμεν τὸ λογίδιον, ὧν ἕκαστον καὶ ἀλογίας καὶ ἀσεβεία; πνεῖ τῆς ἐσχάτης. Καὶ διὰ τούτων μὲν τὴν γλώτταν ὁπλίζουσι κατὰ τῆς θείας προνοίας, καὶ εἰς εὐρανὸν τὰ βέλη πέμπουσι· διὰ δὲ τῶν αὐτῶν καὶ τὰ ἐπὶ γῆς ἐξορίζουσι καλά, φιλοσοφίαν, ἰατρικὴν, πά σας τε τάς επιστήμας, καὶ τὰς τέχνας, καὶ τὰς μελέτας, τῆς ἀρετῆς τὰ γέρα, τῆς κακίας ταπίχειρα. Εἰ γὰρ γένεσις κρατεῖ ἡ ὑπὸ τῶν οὐ δεόντως προσ κινουμένων παρ' αὐτῶν θεῶν (τὰ γὰρ ἄστρα οὐκ οἶδ' ὅπως θεοὺς ἡγοῦνται) ἀδίκως κατασκευαζομένη, οὔτε φιλοσοφητέον, ούτε νομοθετητέον, οὔτε δικα στέον, οὔτε ἰατρευτέον, οὔτε ἐπιστήμην ἢ τέχνην μετελευστέον, οὔτε μελετητέον, οὔτε ἀρετῆς ἀνθ ΕΣ
col. 847–848page 335 of 750
PG 78:847εκτέον, οὔτε κακίας ἀφεκτέον. Ταῦτ᾽ οὖν ἅπαντα, ὦ μακάριε, ὁ θρυλλούμενος τῆς τύχης λόγος ανατρέψει, καὶ πάντα ἐκ βάθρων ανασπάσει τὰ καλὰ, καὶ εί, ἀνέξεται τῶν νοῦ καὶ φρονήσεως οὐκ ἀμοιρούντων; Τίς δὲ τούτων ἁπάντων ἑαυτὸν ὑπεξαγαγὼν ἐπιτρέψει τὰ καθ' ἑαυτὸν τῇ λεγομένῃ τύχῃ, ἧς τὴν μοχθηρίαν δηλῶσαι ἐθελήσαντες, οἱ γράφοντές τε καὶ πλάτ τοντες, οὐ μόνον εἴδει γυναικὸς ἡρκέσθησαν (καίτοι καὶ τοῦθ᾽ ἱκανὸν ἦν ἀλογιστίας καὶ ἀνοίας τεκμήριον), ἀλλὰ καὶ πηδάλιον ἔδοσαν ἐν χεροῖν ἔχειν αὐ τῇ, καὶ τοῖν ποδοῖν ὑπέθεσαν βάσιν σφαιρικὴν, ἐστέ ρησαν δὲ καὶ τοῖν ὀφθαλμοῖν; διὰ τούτων ἁπάντων ἐνδεικνύμενοι τὸ ἀνόητον, καὶ ἔμπληκτον, καὶ τυφλόν, καὶ ἄστατον αὐτῆς. Τίς οὖν τῆς τὰ πάντα κυτ βερνώσης δεξιᾶς καταφρονήσας, εμπιστεύσει ἑαυτὸν τυφλῇ, καὶ ἀστάτῳ, καὶ μοχθηρά φαντασίς; Επειδή δὲ λέγουσι· Πῶς οὖν τινες παραλόγως πλουτούσιν; εἰπάτωσαν και, Πῶς τινες καὶ κατὰ λόγον; Εἰ δὲ φαίεν· Πῶς τινες ἀδίκως κολάζονται; φρασάτωσαν, Πῶς τινες καὶ δικαίως; Η γὰρ ἡ ἀδικία ἐν πᾶσι κρατείτω, καὶ πιστευέσθω ὁ ἄλογος αὐτῶν λόγος· ἡ τὰ κατὰ λόγον γινόμενα καὶ ὑπὲρ τῶν παραλόγως γινομένων ἀπολογείσθω. Αμεινον γὰρ καὶ πολλῷ πρεπωδέστερον καὶ δικαιότερον εἰπεῖν, ὅτι οἱ κάτ κιστοι, εἰ καὶ τὰ ἐνταῦθα διέφυγον, ἐκεῖ πάντως δώ σουσι δίκην· ἢ τὸ φράσαι ὅτι οἱ φιλάρετος Αδικήθη σαν ἐνταῦθα κολασθέντες, καὶ οὐδεμία ἔσται μετά ταῦτα ἐπεξέλευσις. Ἐκεῖνο μὲν γὰρ καὶ ἀληθές ἐστι καὶ εὔλογον, καὶ πάσας τὰς ψυχὰς εἰς ἀρετὴν καὶ εὐσέβειαν διεγείρει· τοῦτο δὲ καὶ ἄλογον καὶ ἀσεβές, καὶ πάντα τὸν ὀρθὸν ἀνατρέπει βίον. Οἱ μὲν οὖν ταῦτα λέγοντες, μήτε εναρμόνιον, μήτε μουσικήν καλείτωσαν τὴν τῶν ἄστρων κίνησιν άμουσον, ὡς φασι, καὶ ἀνάρμοστον, καὶ ἀνώμαλον βίον, καὶ τέ γὰρ οὐχὶ τῶν ἀτόπων κατασκευάζουσαν· καὶ μήτε γεωργείτωσαν, μήτε δικαστηρίοις προσίτωσαν βοή θειαν αἰτοῦντες, μήτε ἰατρικῆς ἀπολαυέτωσαν, μήτε φιλοσοφίαν ἐπαινείτωσαν, μήτε κακίαν ψεγέτωσαν, μήτε μελέτη βελτιούσθωσαν, μήτ' ἄλλῃ ἀρετῇ κοσμεῖν ἑαυτοὺς φιλονεικείτωσαν· ἀλλ' ἐμπιστενέτωσαν ἑαυ τοὺς τῇ θρυλλουμένῃ παρ' αὐτῶν τύχῃ ἵνα διὰ τῶν πραγμάτων γνοίεν αὐτῆς τὴν ἀσθένειαν, ὅτι οὐ μόνον πλοῦτον οὐκ ὀρέξει, ἀλλὰ καὶ ὡς ἁλάστορας καὶ τῆς κοινῆς φύσεως ἐχθροὺς ἐξοστρακισθήναι παρά πάντων παρασκευάζει. Εἰ δὲ ταῦτα πάντα ποιούντες (αἰσχύνονται γὰρ τοῖς πρόδηλον ἔχουσι τὴν ὠφέλειαν ἀντιστρατεῦσαι τὴν γλῶτταν), ἐν ταῖς ἀποτυχίαις τῶν πραγμάτων δυσχεραίνουσι· μανθανέτωσαν, ότι πολ λοῖς πολλάκις πρὸς κακοῦ γέγονε τὸ ἐν πολλοῖς ἐπι τυχεῖν. Πλοῦτος μὲν γὰρ πολλοὺς ἔβλαψε, καὶ ξίφος κατ' αὐτῶν ἀκονήσας, εἰς τὰς τῶν ἐχθρῶν μετεπή οὖν Κιττ. τύτῃ τύχῃ γνοίεν γν εν αὐτῆς ἐν αὐτοῖς γνῷ ἐν αὐτοῖς.
col. 849–850page 336 of 750
PG 78:849δησε χεῖρας. Αρχὴ δὲ καὶ βασιλεία, ἡ πᾶσι περιμάχητος, οὐ μόνον τὸ εὖ ζῆν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τὸ ζῆν πολλάκις προσαφείλετο. Μὴ τοίνυν τοῦτο μόνον σκου πείτωσαν, εἰ ἀποτυχία πρόσεστι τοῖς πράγμασιν ἀλλ' εἰ μὴ πολλάκις πενία πλούτου χρησιμωτέρα τοῖς ἔχουσι γέγονε, τῆς Προνοίας καταβοάτωσαν, μηδὲ ἑαυτοῖς παρεχέτωσαν τῆς κρίσεως τὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ τοῖς σοφοῖς τοῖς παρ' αὐτοῖς ἀδομένοις. Δι' ἦν γὰρ αἰτίαν Σωκράτης μὲν κωνείῳ κατακριθεὶς, οὐκ ἐνόμισεν ἀδικεῖσθαι; Πλάτων δ᾽ ἀπεμποληθεὶς οὐχ ἡγεῖτο ἐκπεπτωκέναι τῆς ἐλευθερίας; Διογένης δὲ ἐν βακίοις ζῶν, τοῦ Περσών βασιλέως ἡγεῖτο ἑαυτὸν πλουσιώτερον; Αντισθένης δὲ ῥυπῶν καὶ αὐχμῶν ἔχαιρε, καὶ κατὰ τῶν τρυφώντων πλιζε τὴν γλῶτο τεν: Φωκίων δὲ ἀπαγόμενος μετὰ φίλων τινῶν, καὶ τινος ἐξ αὐτῶν δακρύσαντος, καὶ ὀλοφυρμῶν τὴν ὁδὸν ἐμπλήσαντος, ἔλεγεν, Οὐκ ἀγαπᾷς μετὰ Φωκίωνος ἀποθανούμενος; Εἰ τοίνυν τοὺς σοφούς οὔτε θάνατος, οὔτε δουλεία, οὔτε πενία εθορύβησεν, ἀλλὰ καὶ ἐνω εκαλλωπίζοντο τούτοις (ᾔδεσαν γὰρ στάδιον μὲν εἶναι τὸν τῇδε βίον, τὸν δὲ μέλλοντα τῶν ἐπάθλων είκνυντα τὸ γέρας [])· δι' ἣν αἰτίαν οὗτοι τρυφῇ καὶ πλούτῳ καὶ ἀρχῇ τὴν μακαριότητα οριζόμενοι, ἀπὸ τῶν τἀναντία ὑπομενόντων, ὁπλίζουσι κατὰ τῆς Προ νοίας τὴν γλῶτταν, τῆς τὸ συμφέρον ἐπισταμένης, καὶ ἑκάστῳ ἢ συγχωρούσης, ἢ ἀπονεμούσης, ἵνα καὶ ὁ πλούσιος δοκίμια τῆς οἰκείας προαιρέσεως δοίη, καὶ ὁ πένης, ὥσπερ ἐν πυρὶ χρυσὸς, τῇ πενία βασα νιζόμενος στεφθείη; Εἰ δὲ λέγοιεν· Ἐχρῆν καὶ διὰ πλούτου καὶ διὰ πενίας πάντας δοκιμασθῆναι φής σομεν, ὅτι μάλιστα μὲν πολλοὶ καὶ οὕτως ἐδοκιμάσθησαν· καὶ ἐν μὲν πλούτῳ ὑπερήφανοι, ἐν δὲ πενίᾳ Ανανδροι ὤφθησαν. Εἰ δὲ μὴ πάντες, μάλιστα μὲν διὰ τούτων καὶ περὶ τῶν λοιπῶν ἀπολογήσασθαι οἷόν τε. Πλὴν οὐδὲν τοιοῦτον φήσαιμι, ἀλλ' ἐκεῖνο μᾶλλον εἴποιμι, ὅτι οὐδὲν παραβλάπτονται οἱ τῇδε βασανιζόμενοι φιλάρετοι, ἐκεῖσε τῶν στεφάνων αὐτοῖς ἀπο κειμένων, ἀλλὰ μᾶλλον τότε ἐλαττοῦτα: αὐτῶν ὁ στέ φανος, ὅτε ἐνταῦθα ἀμοιβής τινος καὶ εὐημερίας τύ χοιεν. Μή τοίνυν πάντα ἐνταῦθα ζητείτωσαν, ἀλλ᾽ Εννοείτωσαν, ὅτι κρίσις ἀδέκαστος ἔσται, ἦν καὶ λογογράφοι, καὶ ποιηταὶ, καὶ ῥήτορες, καὶ συγγραφείς ἀνυμνοῦσιν Εἰ γὰρ τῆς ἀκριβείας οὐκ ἐφίκοντο, ἀλλά γε ότι πάντως ἔσται ἐδογμάτισαν. Εἰ ἀποτυχία πρόσεστι τοῖς πράγμασι. ἀτυχία ἀπο τυχία οι ατυχία ἀποτυχία
PG 78:851ΡΝΕ. - ΗΣΑΙΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ. Μὴ δίδασκε τρυφἂν τὸν μετρία τροφή χρῆσθαι πεπαιδευμένον, ἵνα μὴ λάγνον καὶ ἀκόλαστον ἀντὶ σώ φρονος δημιουργήσας εἰς τὸν πυθμένα· τῶν κακῶν καταγάγοις, ἔνθα διατρίβων σαυτὸν ἴσως λανθάνεις. ΕΝG. - ΑΡΧΟΝΤΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Οτι οὐκ ἔχει πρόγνωσιν ὁ διάβολος, ἀλλ' ἐκ τῶν ἐν ἡμῖν κινημάτων στοχάζεται τὰ καθέκαστον. Οὐ τὰ κατὰ διάνοιαν οἶδεν, ὦ πραότατε, ο διάβολος· τῆς γὰρ θείας μόνης ἐστὶ τοῦτο ἐξαίρετον δυνά μεως, τῆς καὶ πλατάσης κατά μόνας τὰς καρδίας ἡμῶν· ἀλλ' ἀπὸ τῶν] τοῦ σώματος κινημάτων τὰ τῆς ψυχῆς θηρεύει βουλεύματα. Οἷον εἰδέ τινα πε ριέργως ὁρῶντα, καὶ ἑστιῶντα τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῖς ἀλλοτρίοις κάλλεσι; λαβὼν ἐκείνου τὴν ὁρμὴν, εὐθὺς ἢ εἰς μοιχείαν, ἢ εἰς πορνείαν τὸν τοιοῦτον ἐρεθίζει. Εἶδεν ὀργίλον καὶ θυμώδης εὐθὺς τὸ ξίφος ἀκονα, καὶ εἰς φόνον παρορμᾷ. Εἶδεν αἰσχροκερδή; εἰς λῃ στείας προτρέπει καὶ ἀδικίας. Εἶδε γαστρός ήττονα; εὐθὺς καὶ τὰ μετὰ γαστέρων αὐτῷ πάθη ὑπογράφει, καὶ ὅλας παρέχει πρὸς τὸ εἰς ἔργον χωρήσει τὸν οἰκεῖον σκοπόν. Δια τί γὰρ μὴ πάντας εἰς τὰ αὐτὰ πάθη ὠθεῖ; Ἐπειδὴ ὁ μὲν τοῦτο, ὁ δὲ ἐκεῖνο μάλλον προήρηται· καὶ τῷ μὲν τοῦτο, τῷ δὲ ἐκεῖνο ἀρέσκει. Ἀπὸ τῶν κινημάτων οὖν τοῦ σώματος, καὶ τὰ τῶν ψυχῶν σαθρὰ τεκμαίρεται· καὶ οὕτω πλέκει τοὺς δόλους. ΡΝΖ'. — ΚΑΣΙΟ ΠΟΛΙΤΕΥΟΜΕΝΟ. Αμεινον μὲν ἔχειν τὸ τῆς ψυχῆς κάλλος ἀκέραιον καὶ ἀπαθές· εἰ δὲ τοῦτο φυλαχθῆναι δύσκολον, καν ἐν μικροῖς τισι καὶ εὐϊάτοις, καὶ μὴ ἐν τοῖς καιρίοις δέχεσθαι τὴν βλάβην. Μὴ γὰρ δὴ ἐπειδὴ ἀκούεις μετ τάνοιαν δεδόσθαι, ἀδεῶς ἐπὶ τὸ ἁμαρτάνειν χώρες, ὡς πάντως ἰαθησόμενος, ἀλλ᾽ ἴσθι, ὅτι πρῶτον μὲν πολλοὶ οὐδὲ μετανοίας ἔσχον καιρὸν, ἐν αὐτοῖς τοῖς ἐν αὐτο πλημμελήμασι δίκην ἀπαιτηθέντες, ἔπειτα δὲ ὅτι ἡ μετάνοια πολλῷ τῷ χρόνῳ θεραπεύειν είωθε τὰ πάθη. Καὶ γὰρ πόνων χρεία, καὶ νηστείας καὶ ἀγρυπνίας, καὶ ἐλεημοσύνης, καὶ εὐχῶν, καὶ πάντων τῶν τοιού σου. Ἀπὸ τοῦ σώματος κινημάτων. Β. ἀπὸ τῶν τῆς ψυχῆς κιν., γαστέρα.
col. 853–854page 338 of 750
PG 78:853των, ἵνα θεραπευθῇ τὰ προλαβόντα τραύματα. Τρί τον ἐννοεῖν χρή, ὅτι κἂν θεραπευθῇ, ἡ οὐλὴ ἐλέγχει τὸ πάθος. Οὐ γὰρ ταυτὸν σῶμα ἀκέραιον καὶ τεθεραπευμένον· οὐδὲ ταυτὸν ἱμάτιον ἀῤῥαγὲς καὶ διερ βηγμένον, και δοκῇ τέχνῃ τινὶ εἰς τὸ μὴ ῥᾳδίως ελέγχεσθαι ήχθαι. Εἰ δὲ καὶ εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀποκατασταίη κάλλος, οὐχ ἁπλῶς, ὡς ἔφην, ἀποκαθίσταται, ἀλλὰ μετὰ μυρίων πόνων καὶ θρήνων, καὶ τι μωριῶν, ὧν ἑαυτῇ ἐπιφέρει ἡ ἁμαρτήσασα ψυχή. ΡΝΗ. ΤΟ ΑΥΤΟ. Ὅτι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων οὐ σώζει τὴν ἄνθρωπον. Τὴν πίστιν, ὦ θαυμάσιε, τὰ ἔργα μάλλον, ἢ οἱ λόγος κηρύττειν ὀφείλουσι. Καὶ ὅτι τοῦτ᾽ ἔστιν ἀλης θές, οἱ μὲν ἔξωθέν φασι· Τὰ ἔργα δείξει τῶν λό των σαφέστερον· ὁ δ᾽ Απόστολος δραστικώτερον Θεὸν ὁμολογοῦσιν εἰδέναι, τοῖς δ' ἔργοις ἀρνοῦνται. Θεῖος δὲ χρησμός βοῇ·. Ο λαός οὗτος τοῖς χείλεσί με τιμᾷ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόῤῥω ἀπέχει ἀπ' ἐμοῦ μάτην δὲ σέβονταί με. ο Ἐκ γὰρ τῶν ἔργων, ἀλλ᾽ οὐ τῶν λόγων τὰ λανθάνοντα ἐλέγχεσθαι ὀφείλει. ΡΝΘ. - ΑΕΤΙΑ. Καὶ ἔστη Φινεές, καὶ ἐξιλάσατο, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραύσις.» Οπηνίκα οι Μαδιηναῖοι υπαντιάσαι τοῖς Εβραίοις ὑπὸ θείας συμμαχίας στρατηγουμένοις διέγνωσαν, τότε δὴ ὑπὸ δεινοῦ ἀνδρὸς συμβουλευθέντες, ὅπλοις σε καὶ μηχανήμασιν, ἀλκῇ τε καὶ ῥώμῃ χαίρειν φρά σαντες (ἐπυνθάνοντο γάρ μηδ' Αίγυπτίοις ταῦτα συν τετελεκέναι), κόρας εὐμόρφους οὐχ ὁπλίσαντες, ἀλλὰ καλλωπίσαντες ἐξέπεμψαν ἐπὶ τὸν πόλεμον. Ηδεσαν γὰρ ἄλλως τὴν ἄνωθεν ῥοπὴν αὐτῶν οὐκ ἀποστήσο μένην, εἰ μὴ εἰς πορνείαν, εἶτ' ἐκεῖθεν εἰς εἰδωλολατρίαν ὀλισθήσοιεν. Πέτυχε γὰρ τὰ μέγιστα τῶν πλημ μελημάτων ἐκ βραχυτέρων τίκτεσθαι. Αἱ δ' ἐξελθοῦσαι ἐπὶ τὴν μάχην, Ακροβολίζοντο πρὸς αὐτοὺς, ξίγος μὲν μὴ ἐπαγόμεναι, μήτε βέλος, τὴν δὲ μορφὴν καὶ τὸν κόσμον ἀντὶ παντὸς πολεμικού μηχανήματος προβαλλόμενα:, καὶ τοσοῦτον αὐτῶν περιῆσαν, ὡς δίνοντας τα όπλα παραχωρήσα: ἐκείναις τὸ τρόπαιον. Ως δὲ εἶδεν ὁ τοῦ ἀρχιερέως υἱὸς μὴ μόνον τοὺς ἀγελαίους, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐν τέλει ριψάσπιδας γεγε νημένους, καὶ εἰς πορνείαν ὁρμήσαντας, καὶ τὴν θείαν ροπὴν διὰ τοῦτο ἀποπτῆναι μέλλουσαν, περιπαθήσας, καὶ δικαίας ὀργῆς ἐμπλησθείς, ξίφος μεταχειρισάμενος, ἕνα τῶν ἐν τέλει μετὰ τῆς πεπορνευμένης γυναικὸς ἀνειας· καὶ οὕτως ἔστησεν οὐ μόνον τοῦ νοσήματος την νομὴν ἐπὶ τὰ καίρια σπεύδουσαν, ἀλλὰ τὴν θείαν ὀργὴν τοὺς ἁμαρτήσαντας ἐπινεμομένην. Ἱερωσύνῃ γοῦν τετίμηται ὁ τὴν ἀκοσμίαν ἐκτεμών, ὡς στρατηγικῆς εἰκοσμίας πεῖραν δούς. Καὶ τοῦτ' ἔστιν 8 ζητεῖς μαθεῖν· Εστη Φινεές, καὶ ἐξιλάσατο, Δρο ΑΕΤΙΟ.
col. 855–856page 339 of 750
PG 78:855καὶ ἐκόπασεν ἡ θραῦσις, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δι καιοσύνην.» Ετίμησε γὰρ ἡ θεία φύσις τὸν πρὸ αὐτῆς δικαίως ἀγανακτήσαντα, καὶ δύο σφαγαίς τὴν περιο νομίαν στήσαντα. ΡΕ. - ΑΓΑΘΩ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Περὶ ὑπομονῆς διὰ τὴν Σάρραν Ὅτε ὁ θεοφιλής ᾽Αβραὰμ διὰ μὲν χρησμὸν ἀπὸ τῆς Περσίδας εἰς τὴν Παλαιστίνην, διὰ δὲ λιμὸν εἰς τὴν Αἴγυπτον ἧκε, θεασάμενοι οἱ ἐν τέλει τὴν σύνευνον αὐτοῦ κάλλει τε καὶ ἀρετῇ γυναικείς ἀστράπτουσαν, ὡς τι φέροντες τῷ βασιλεῖ κειμήλιον η τιμαλφέστατον, καταμηνύουσιν αὐτήν. Καὶ ὃς ἀφαι ρεῖται τὴν γυναῖκα, σωφροσύνῃ πλέον ἢ κάλλει λάμπουσαν. Ως δ' ὁ ἀνὴρ θάνατον δεδιὼς ἀδελφός εἶναι αὐτῆς σκηψάμενος, προΐδωκε μὲν τὴν γυναῖκα, τῆς δὲ θείας μακροθυμίας οὐ κατεβόησε τότε δή, τότε ἡ θεία ἐπικουρία, τὰ οἰκεῖα ὅπλα κινήσασα, τῷ θεοφιλεῖ τὴν σύνευνον ἀνέπαφον καὶ ἀκέραιον ἀποδέδωκε. Νύκτωρ γὰρ ἐκεῖνον πικροτάταις βασά νας μαστίξασα, καὶ τὰς ἡδονὰς τοῖς πόνοις δαμά σασα, μᾶλλον δὲ φρούδας οίχεσθαι παρασκευάσασα, οὕτως τῷ δικαίῳ τὸν στέφανον ἤνεγκε. Τοιγαρούν καὶ ἡμεῖς, εἰ πειρασμούς περιπέσοι μεν, μὴ τῆς θείας μακροθυμίας καταβοῶμεν, ἀλλ' ἀντεχώμεθα μάλ λον αὐτῆς, τῆς καὶ πόρους ἐν ἀπόροις, καὶ μηχα νὰς ἐν ἀμηχάνοις εὑρισκούσης ΡΞΑ΄. - ΑΡΧΟΝΤΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Εἰς τί, ο Αστράγαλος χειρός.» Επειδή, Τί ἐστιν, ἔφης, τό, ο Αστράγαλος χειρός; ο ἄκουε. Ἐπειδὴ ὁ βάρβαρος μεθύων τῇ τυραννίδι, καὶ ὠφρυωμένος τῇ ἀλαζονείᾳ, καὶ τῷ οίνῳ καρηβα μῶν, τὰ ἱερὰ σκεύη οὐ μόνον ἀνδράσιν, ἀλλὰ καὶ γυναιξὶ ταῖς τὰς ἡδονὰς αὐτοῦ θεραπευούσαις προὔθηκεν εἰς χρήσιν, ὤφθη τὸ μετὰ τὸν πήχυν μέρος τῆς χειρὸς, τὴν κατ' αὐτοῦ ἀπόφασιν ὑπόγραφον. Ωσπερ γὰρ οἱ ζωγράφοι (ἵνα καὶ ἀπὸ τῆς ἐκείνων τόλμης τὴν ἀπόδειξιν ποιήσωμαι), σώματα ποιοῦντες τὰ ἀσώματα, χεῖρα γράφειν ἐπιχειροῦσι μόνην στέφουσαν τῶν τῆς γῆς βασιλευόντων τάς κορυφάς, ἵνα δείξωσιν οὐρανόθεν αὐτοῖς τὴν ἀρχὴν δεδόσθαι· οὕτω κἀκεῖ συγκαταβατικώς ὤφθη, ἵνα δειχθῇ, ὅτι ὁ τῶν ἁπάντων βασιλεὺς τὴν κατὰ τοῦ τυράννου ἐκφέρει ψῆφον, καὶ τὴν ἀπόφασιν ὑπο γράφει. Τῆς καὶ πόρους (Β, πόρον) ἐν ἀπόροις, καὶ μηχανὰς ἐν ἀμηχάνοις εὑρισκούσης. ἐπι φωνεῖ: Τών δ' ἀπόρων πόρον εὗρε θεός.
col. 857–858page 340 of 750
PG 78:857ΡΞΕ. - ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Κανών ἐστι καὶ εὐσεβείας καὶ δικαιοσύνης, τὸ κρύπτειν μὲν τὰ κατορθώματα, διὰ τὸ τοῦ τέλους ἄδηλον, καὶ διὰ τὸ ἐνοχλεῖν τοῖς ἀκούουσιν· ἐναγών νιον δ' εἶναι, διά τε τὸ τῆς φύσεως ἐπιῤῥεπὲς πρὸς ἁμαρτίαν, καὶ τῶν ἀκουόντων τὴν περὶ τὰ κακὰ ἑτοιμοτέραν πίστιν τε καὶ συγκατάθεσιν. 'Ολίγοι γὰρ τοῖς καλοῖς, πολλοὶ δὲ τοῖς κακοῖς πιστεύουσιν, εὐ μόνον ἐκ τῶν καθ᾿ ἑαυτοὺς καὶ τὴν περὶ τῶν ἄλλων φέροντες ψῆφον, ἀλλὰ καὶ τὰς σφῶν ἁμαρτίας διὰ τῆς τῶν ἄλλων κατηγορίας περιστέλλειν οιό μενοι. ΡΞΓ'. ΤΟ ΑΥΤΟ. Εὐσεβείας, ὦ έλλογιμώτατε, διττός ο τρόπος Ο μὲν ἁγιώτατος καὶ θειότατος ἐν ψυχῇ. Ἱερεῖον γὰρ τοῦτο κάλλιστον, καὶ Θεῷ προσφιλέστατον, τὸ τὴν γνώμην ἔχειν εὐαγῆ, καὶ τὴν θείαν παρουσίαν φαντάζεσθαι, Ιδρυμένην τε καὶ βεβαίαν ἔχειν ἐν τοῖς τῆς ψυχῆς τεμένεσιν. Ο δὲ δεύτερος ἐν τῇ ἁγνείᾳ τοῦ σώματος. Ο γὰρ τούτων τῶν δύο τρόπων χη ρεύων, οὐδὲ εἰ τὰ γῆς τε καὶ θαλάττης τη μαλφέστα τα προσάγοι κειμήλια, οὔτε εἰ πάντα τὰ ἱερουργεῖσθαι πρώην νενομοθετημένα ζώα καταβάλλοι, χαρι εἶτα: Θεῷ. ΘΕΟΔΩΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Θεσμός ἐστιν ἄνωθεν καλῶς κεκυρωμένος, καὶ νόμος άγραφος πρὸς φιλανθρωπίαν βλέπων, τοὺς κρατοῦντας τοῖς ὅπλοις τῶν ἱκετευόντων ἡττᾶσθαι, καὶ τοὺς πολέμῳ νικώντας παραχωρεῖν τῷ οἴκτῳ. Σύ δ', ώς φασιν, οὔτε τοὺς ἐμφύτους θεσμούς, οὔτε τοὺς ἀγράφους νόμους αἰδεσθείς, τοὺς περὶ τῶν οἰκετῶν τὴν συνηγορίαν ἀναδεξαμένους κτίμασας. Ἴσθε τοίνυν ὅτι εἰκός σε εἰς τοῦτο περιστῆναι τὸ σχῆμα, δ ἄλλους θεασάμενος ἔχοντας, οὐκ ἔπαθές τι ἀνθρώπινον, ἀλλ' ἀμείλικτος ὀφθείς, καὶ τὴν φύσ σιν αὐτὴν καὶ τὸν ἔλεον ὕβρισας. ΡΞΕ. - ΠΑΥΛΟ ΥΠΟΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ Ἀποστόλου: «Καν ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίσηται ὑμῖν.» Ο διάπυρος τοῦ λόγου Εραστής, Παῦλος, φημί, ὁ ἀπόστολος, οὐ μόνον καθ' ἑαυτοῦ καὶ τῶν ἄλλων ἀποστόλων φέρει τὴν ψῆφον, εἰ τολμήσειαν καινοτομίαν τινὰ τῷ κηρύγματι ἐπινοῆσαι, ἀλλὰ καὶ κατ' ἀγγέλων· καὶ οὐχ ἁπλῶς ἀγγέλων, ἀλλὰ τῶν ἐξ οὐρανοῦ· οὐκ ἐκείνους, ὡς ἐνόμισας, υβρίσαι προς τρεμένος, τοὺς μήτε τετολμηκότας πώποτε, μήτε τολ μώντας, μήτε τολμήσοντας τοῦτο δρᾶσαι, ἀλλὰ τοῖς ἀλιτηρίοις δαίμοσιν ἀποκλείων τὴν ὁδὸν τῆς ἀξιοπιστίας, μήποτε πρόφασιν λαβόντες ὡς ἄγγελοι ἀνατρέ Βιττ.
col. 859–860page 341 of 750
PG 78:859ψωσι τὸ κήρυγμα. Τί γάρ φησι; «Κἂν ἡμεῖς ἢ ἄγε γελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίσηται ὑμῖν παρ' δεὐηγγε λισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα έστω. ο Οὕτω γοῦν καὶ οἱ ἄγγελοι ἔχαιρον τῇ ἀσφαλείᾳ τοῦ κηρύγματος, ὅτι καὶ ὁ ἀποσταλείς προς Κορνήλιον, ἐμήνυσε τὸν δεν δάσκαλον, οὐχ ἑαυτῷ τὸ πρᾶγμα ἐπέτρεψεν. ΡΕΤ. - ΑΡΧΟΝΤΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Εἰς τὸ γεγραμμένον, • Μέλλει γὰρ ὁ Υἱὸς τοῦ ἂν θρώπου έρχεσθαι ἐν τῇ δόξῃ τοῦ Πατρὸς αὐτοῦ. Ήξειν, ὦ βέλτιστε, ὁ Χριστὸς ἐν τῇ πατρώα δέξη ἐπηγγείλατο, τὰ τῶν αἱρετικῶν ἐμφράττων στόματα, καὶ τὴν λύτταν αὐτῶν σβεννύς. Οὐδὲ γὰρ εἶπεν, Εν δόξῃ τοιαύτῃ, οἷᾳ καὶ ὁ Πατὴρ (ἵνα μὴ πάλιν πε αλλαγήν τινά τις υποπτεύσῃ), ἀλλὰ τὸ ἀπη κρεβα μένον περιστάς ἐν αὐτῇ φησιν ἐκείνῃ ἥξειν, ες ἀναγκαίως μίαν εἶναι αὐτὴν νομίζεσθαι καὶ τὴν αὐτήν. ἂν δὲ μία δόξα, πολλῷ μᾶλλον καὶ ἡ οὐσία. Εἰ δέ τις ἀπιστεί, βασανιζέτω τὸ λεχθησόμενον. Εἰ γὰρ ἔνθα οὐκ οὐσία μία, διαφορὰ δόξης εὑρίσκεται (άλλη γὰρ δόξα ηλίου, καὶ ἄλλη δόξα σελήνης, καὶ ἄλλη δόξα ἀστέρων· ἀστὴρ γὰρ ἀστέρος διαφέρει ἐν δόξῃ;· πῶς ἂν ὧν ἡ δόξα μία, διενεχθεῖεν ἐν τῇ οὐσία; ΡΞΖ'. Εκαστον μὲν σχεδόν τῶν ἄλλων παθῶν καὶ οι ἀκμὴν ἔχει, καὶ παρακμὴν εἶδες, καὶ κόρον ἐπίστα. ται, καὶ εἰς τελευτὴν ἐπείγεται. Ο δὲ δεινὸς τῆς φιλοχρηματίας έρως, μήτ' ἔμφυτος ῶν, ἀλλ' ἔξω θέν ποθεν ἐπικωμάσας, παρακμὴν οὐκ οἶδε. κόρον ὑβρίζει, εὐφροσύνην οὐκ ἐπίσταται, τελευτῆς εὐχ ἀνέχετα:· ἀεὶ δ᾽ ἀκμάζων, μᾶλλον δὲ τὴν ἀκμὲν ἐπιτείνων, νεανικώτερος ἑαυτοῦ καὶ τυραννικότερος εἶναι βιάζεται. Οὐ γὰρ πρὸς τὰ ἄλλα πάθη την ἅμιλλαν ποιεῖται μόνον, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἑαυτὸν, καὶ ἑαυτὸν νικῆσαι φιλονεικών. Θάττον γὰρ ἄν τις τὰ ἀνέφικτα καταλήγεται, ἡ ἐκεῖνος κόρον λήψεται. Την γὰρ προσθήκην μείωσιν, οὐκ οἶδ' ὅπως, καὶ ἐλάττωση εἶναι ἡγούμενος, πλέον ἀνακαίει τὸ πῦρ, ὅπερ καὶ τῆς σῆς τινές φασι γεγεῦσθαι ψυχῆς. Σδέσεν τοίνυν ᾗ τάχος τοῦτο. Εἰ δὲ μὴ, κἀνταῦθα ἀδίωτον βιώσεις βίον, κἀκεῖσε πικρὰς ὑφέξεις εὐθύνας. ΡΞΗ. ΕΥΤΟΝΤΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Ο τὸ πρέπον, ὦ σοφώτατε, μὴ προδιδούς, οὐδε πώποτε ὑπὸ τῆς θείας συμμαχίας προδοθήσεται. ΡΕΟ. - ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ καὶ πατρίδος τις εἴη τῆς βασιλικωτάτης, καὶ παριστάς,
col. 861–862page 342 of 750
PG 78:861γένους τοῦ περιφανεστάτου, καὶ πλούτῳ παντοίῳ νομῴη, εύγλωττίας τ' εἰς ἄκρον ἀφίκοιτο, καὶ πάντα τὰ τῶν ἀρχαίων ἐπὶ στόματος φέροι, ρώμη τε καὶ κάλλει, δόξῃ τε καὶ ἀρχῇ ἐναρύνοιτο, βασι λείας τε αὐτῆς ἀξιωθείη, καὶ τὸν στέφανον καὶ τὴν αλουργίδα περιχέηται, ἀρετὴν δὲ μὴ ἔχοι, τοῦτον ἔγωγε ἐν ταῖς ἀνδραποδωδεστάτοις κατατάξαιμι. Εἰ δέ τις δικαιοσύνῃ, καὶ σωφροσύνῃ, ἀνδρείᾳ τε καὶ φρονήσει σοφὺς εἴη, τοῦτον ἐν τοῖς βασιλικωτάτοις καταριθμήσαιμι. Εἰ δὲ τοῦ πάνθ' ὁμοῦ ἐκεῖνα ἔχοντος ἀμείνων ὁ φιλάρετος, τοῦ μὴ πάντ' ἔχοντος ὁμοῦ οὐδὲ γὰρ πάνθ' οἷόν τε συνελο θεῖν), πολλῷ μακαριστότερος ἔσται καὶ εὐκλεέστερος, τῷ ἐκεῖνα μὲν θᾶττον ἀποσβέννυσθαι, την δ' ἀρετὴν ἀθάνατον εἶναι. ΡΟ. ΠΕΤΡΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον, «Τίς ἐστιν ὁ πιστὸς δοῦλος καὶ φρόνιμος;» Ὅτι μὲν ὁ τὴν εὐκαιρίαν τῶν πραγμάτων προδιδοὺς, τῆς τῶν καλῶν διαμάρτοι θήρας, δῆλον. Οτι δὲ καὶ πάντα καλὰ ἐν καιρῷ αὐτῶν, ὁ Ἐκκλησιαστής ἐδίδαξεν. Εἰ τοίνυν ταῦθ' οὕτως ἔχει, τί ξενίζῃ, εἰ ὁ Σωτὴρ ἔφη περὶ τοῦ φρονίμου καὶ πιστοῦ οἰκονόμου, ὅτι δώσει τὴν τροφὴν ἐν καιρῷ Τὸ γὰρ ἄκαι ρον πανταχού λυπηρόν, καὶ ἡ εὐεργεσία καιροῦ ἀμοιρήσατα, καὶ τὸ ὄνομα ἀπόλλυσιν Οἷον, δ αὐτὸς ἄρτος πεινῶντι μὲν ἡδὺς καὶ ἐράσμιος, κορεσθέντι δὲ οὐ πάνυ· καὶ τὸ αὐτὸ ποτήριον, δι ψώνει μὲν προσηνέστατον, μεθύοντι δὲ ἀηδέστατον. Τίς οὖν ἡ αἰτία, ἡ τὰ αὐτὰ μὴ τῶν αὐτῶν τυγχάνειν παρασκευάζουσα; Ἡ εὐκαιρία δηλονότι, ἡ καὶ τὸ διδόμενον μείζον καὶ ἐρασμιώτερον δημιουργοῦσα. Χρὴ οὖν μὴ μόνον διδόναι (μικρόν γάρ ἴσως τοῦτο), ἀλλὰ καὶ καιρίως. Τοῦτο γὰρ, καν μια κρὶν ᾖ τὸ δοθέν, μεῖζον ποιήσει· κἂν μέγα, μέγιστον παρασκευάσει. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Μελῳδὸς τὰς θείας εὐεργεσίας ἀνακηρύττων, καὶ τοῦτο προσο έθηκε, ο Πάντα πρὸς σὲ προσδοκῶσι δοῦναι τὴν τρο φὴν αὐτοῖς εἰς εὔκαιρον. Οὐ γὰρ τρέφει μόνον, ἀλλὰ καὶ εὐκαίρως. Τούτο γάρ μάλιστα ἐστι τὸ πάντα τρέφον, τὸ καιρίως δίδεσθαι. Καὶ εἰ βούλει γε καὶ ἐπὶ τῶν καρπῶν, τῶν ἀπὸ γῆς τικτομένων, τοῦτο γινόμενον ἰδεῖν· θέα ὅτι οὐκ ἐν ἑνὶ καιρῷ σἶτος, καὶ οἶνος, καὶ ἔλαιον, καὶ ἀκροδρύων γένη, και ἀνθῶν ποικιλίαι· ἀλλὰ προηγοῦνται μὲν οἱ λειμώνες, ἔπεται δὲ τὰ λήξα, διαδέχεται δὲ ἄμπελος, παρα πέμπει δὲ ἐπὶ τὴν ἐλαίαν τὸν γηπόνον ὁ βότρυς ὥσπερ χορείαν τινὰ ἀρίστην τῶν ὡρῶν χορευουσῶν, καὶ τῷ μήκει τοῦ χρόνου τὸν γεωργὸν ἀναπαυουσῶν. Εἰ γὰρ πάνθ' ὁμοῦ εἰς τὴν οἰκείαν ἤρχετο ἀκμήν, ἐστενοχωρήθη ἂν ἡ τοῦ γεωργοῦ τέχνη ὑπὸ τῆς τοῦ χρόνου βραχύτητος, καὶ πάντα ἂν ἀπολώλει καὶ Εὔνοια ἄκαιρος οὐδὲν ἔχθρας διαφέρει.
col. 863–864page 343 of 750
PG 78:863διεφθάρη, οὐκ ἀρκοῦντος αὐτοῦ ὑφ᾽ ἐν ἅπαντα συγκομίσαι. ΡΟΔ'. ΑΡΣΕΝΟΥΦΙΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Χρὴ μὲν καὶ ψάλλειν μετά συνέσεως, καὶ εύχεσθαι μετὰ νήψεως· μὴ ἐκεῖνα δὲ αἰτεῖν ὁ ἡμῖν καλὰ δοκεῖ εἶναι, ἀλλ᾽ ἅπερ ἂν αὐτὸς ὁ διδοὺς εἰδείη χρήσιμα εἶναι καὶ συμφέροντα Πολλοὶ γὰρ πλούτου μεν ἕνεκα βιωτὸν ἐσχήκασι τὸν βίον, καὶ τέλος ἐπιβουλευθέντες, καὶ τῆς παρούσης, καὶ τῆς μελλούσης ζωῆς ἐξέπεσον· ἀρχὴν δὲ μνηστευσάμενοι τὴν ὠδίνο σαν κλοπῶν (οὐ γὰρ ἂν φαίην κερδών) ἀφορμάς, καὶ ὧν εἶχον ἀπεστερήθησαν· εὐπρόσωπον δὲ γι ναῖκα σπουδάσαντες ἀγαγέσθαι, ὡς διὰ τοῦτ᾽ εὐ φρανθησόμενοι, διὰ τοῦτο μάλιστα καὶ κινδύνοις καὶ πολέμοις περιέπεσον· ῥώμης δὲ καὶ εὐεξίας εἰς ἄκρον ἐλθεῖν σπουδάσαντες, μετὰ [του] θηριώδη βίον βιώσει, καὶ τὴν τῆς ψυχῆς ἀγνοῆσαι εὐγένειαν (τῷ ἐπισκο τῶσαι αὐτοῖς τὰς ἀρίστας ἐνεργείας), τέλος καὶ θη ρῶν βρῶμα γεγόνασιν, ἀκλεὲς καὶ ἐπάρατον ὑπομείναντες πέρας. Πάντ' οὖν ταῦτα ἀφέντες, ἐκεῖνα αἰτῶ μεν παρὰ τοῦ Θεοῦ, ἅπερ ἂν αὐτὸς εἰδείη χρήσιμα εἶναι. ΤΟ ΑΥΤΟ. Καλὸς ὁ πλοῦτος τῷ εὖ χρῆσθαι καὶ διοικεῖν δυ ναμένῳ. Καλὴ ἡ πενία τῷ γενναίως φέρειν ἐπισταμένῳ. Καλὴ καὶ ἡ δόξα τῷ εἰς προστασίαν τῶν και ταπονουμένων αὐτῇ χρωμένῳ. Καλὴ καὶ ἡ ἀδοξία τῷ φιλοσοφεῖν ᾑρημένῳ. Καλὴ καὶ ἡ ἀρχὴ τῷ κατά τὸ δίκαιον ἄρχοντι, καὶ μηδὲν ἐκ τῆς ἀρχῆς εἰς τὸ τοὺς ὑποδεεστέρους ἀδικεῖν προσλαμβάνοντι. Καλή καὶ ἡ ῥώμη τῷ εἰς ἀντίληψιν τῶν ἀσθενεστέρων αὐτὴν δαπανώντι. Μὴ τὰ πράγματα τοιγαροῦν οἱ τιώμεθα, όργανα ἀρετῆς καὶ κακίας δυνάμενα είναι, ἀλλὰ τὴν ἑαυτῶν προαίρεσιν, τὴν δι' ὑπερβάλλουσαν ῥαθυμίαν, καὶ τῶν ὅπλων τὸ κάλλος ἐξυβρίζουσαν. ΡΟΓ. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Τοῦ χρόνου τὸ μὲν ἀπέπτη, τὸ δὲ παρεῖναι δοκοῦν λανθάνει, τὸ δὲ μέλλον ἔτι προσδοκώμενον παρέρχε Ζεῦ βασιλεῦ, τὰ μὲν ἐσθλὰ καὶ εὐχομένοις καὶ ἀνεύκτοις Αμμι δίδου· τὰ δὲ λυγρὰ καὶ εὐχομένων ἀπερύκοις.
col. 865–866page 344 of 750
PG 78:865ται. Καθάπερ γὰρ ὕδατος σφοδρὰ ῥύμη τὴν ἀκριβή & αἴσθησιν ἑαυτῆς οὐ συγχωρεί διαγνωσθήναι (προαιρεῖται γὰρ τῇ ὀξύτητι τὴν κατανόησιν), οὕτω, τάχα δὲ πλέον, ἡ τοῦ χρόνου ὁρμὴ εἰς τέλος ἐπειγομένη, ῥᾳδίως μὲν διεξέρχεται, τοῖς δ' ἀνθρώποις τρανὸν οὐδὲν οὐδὲ πάγιον δείξασα, ὥσπερ ὀνείρων σκελς καταλιμπάνει. ΡΟΔ'. ΕΥΤΟΝΙΟ. ΔΙΑΚΟΝΟ. Εχε, ὦ σοφέ, τὴν γνώμην εὐγνώμονα, καὶ τὴν ψυχὴν ἐῤῥωμένην· καὶ πάντα τὰ συμπίπτοντα, εἰς τὴν σὴν εὐδοκίμησιν, καὶ τὴν τῶν ἐχθρῶν αἰσχύνην περιτραπήσεται. Εἰ δ᾽ ὀλιγωρήσειας, διαφθερεῖς μὲν τὸ σαυτοῦ κλέος, πανήγυριν δὲ τοῖς ἐναντίοις, καὶ λύπην τοῖς ἐπιτηδείοις προξενήσεις ΡΟΕ. - ΔΩΡΟΘΕΟ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Τῶν ἀνθρώπων οἱ μὲν διὰ βραδυτητα τοῦ οὐκ ἐφο ικνούνται τοῦ δικαίου· οἱ δὲ δι' ἐξύτητα μὲν ἐφικνοῦνται, διὰ δὲ φιλοχρηματίαν καπηλεύουσι, χρυσῷ προ πίνοντες τὴν ψῆφον, καὶ τὸν τῆς δικαιοσύνης ζυγὸν λήμματι παρασαλεύοντες. Εἰσὶ δὲ οἱ καὶ αἰδοῖ καὶ κολακείς και φόβῳ διαφθείροντες τοῦτον. Χρὴ τοι γαροῦν τὸν κριτὴν καὶ συνετὸν εἶναι καὶ ἀδέκαστον, καὶ χρημάτων καὶ αἰδοῦς καὶ κολακείας καὶ φόβου κρείττονα. Εἰ γὰρ ὁποτέρῳ τῶν παθῶν τούτων χει ρωθείη, τὸ πᾶν διαφθερεί. Εἰ τοίνυν τὸ μὲν εὑρεῖν τὸ δίκαιον ἔργον, τὸ δὲ μὴ διαφθεῖραι εὑρόντα, Εργωδέστερον, οὐ χρὴ ἐπιρρίπτειν τινὰ ἑαυτὸν τῷ κρίνειν. Εἰ δὲ Ζώσιμος, ὡς γέγραφας, καὶ βραδύς ῶν, καὶ χρημάτων, εἰ καί τις ἕτερος, εραστής, ἑαυ τὸν ἐπιρρίπτει εἰς τὸ τοῖς ἀμφισβητοῦσι δικάζειν (καίτοι ἐπὶ τῷ πεπρακέναι τὸ δίκαιον φωραθείς, καὶ παρ' αὐτῶν τῶν ἀμφισβητούντων καταγνωσθείς, καὶ παρά πάντων πολλάκις καταβοηθείς), μὴ θαυ μάσῃς. Εἰ μὲν γὰρ τῶν ἄλλων παθῶν κεκρατηκώς, τούτῳ ἥττητο, τάχα ἄν τις εἰκότως ἐθαύμασιν. Εἰ δὲ, ὡς φῆς, πᾶσιν τοῖς αἰσχίστοις πάθεσι κατακράτος ἡττηθεὶς, καὶ τούτῳ ἐάλω, οὐ χρὴ θαυμάζειν. ΡΟΦ. ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον, «Μὴ οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν, ἀδελφὴν γυναῖκα περιάγειν; Έκαστος μὲν τῶν ἀποστόλων, ὡς ἔπος εἰπεῖν, μίαν ἀπολαβὼν χώραν, ταύτην ἐβρύθμισεν. Ὁ δὲ Παῦλος ὥσπερ ὑπόπτερος γεωργός, πᾶσαν σχεδόν ἐπέδραμε τὴν οἰκουμένην, καὶ εἰς αὐτὰς ἐφοίτησε τῆς γῆς τὰς ἐσχατιάς, καὶ τοὺς ἀκηκοότας ρυθμίσ ζων, καὶ τοῖς ἀνηκίαις ἐνσπείρων τὸ θεῖον κήρυγμα. Διὸ ἐκείνοις μὲν καὶ γυναῖκες ἠκολούθουν, οὐ παιδοποιίας, οὐδὲ συμβιώσεως ἕνεκεν, ἀλλ᾽ ἐκ τῶν οἰκείων χορηγοῦσαι καὶ τρέφουσαι τοὺς τῆς ἀκτημοσύνης ξύμη. προξενήσειας.
PG 78:867οὔτε ἠδυνήθησαν, εἰς αὐτὰ, ὡς ἔφην, τρέχοντι τῆς γῆς τὰ πέρατα. Καὶ τί θαυμαστὸν, εἰ τὴ γυναικείον ἀπελείφθη γένος, ὁπότε καὶ Βαρνάβας, ὁ τῆς ξυνε ωρίδος κοινωνός, ὀκλάσας πρὸς τὸν ἀπέραντον ἐκεῖνον δρόμον τε καὶ πόνον, παρεχώρησε τῷ Παύλῳ τα πρωτεία; Ότε γοῦν αὐτῷ συνετέτακτο, ταῦτ' ἔγρα φεν ὁ Παῦλος, «Μὴ οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν ἀδελφὴν γυναῖκα περιάγειν, ὡς καὶ οἱ λοιποὶ ἀπόστολοι, καὶ οἱ ἀδελφοὶ τοῦ Κυρίου, καὶ Κηφᾶ;; "Η μόνος ἐγὼ καὶ Βαρνάβας οὐκ ἔχομεν ἐξουσίαν μὴ ἐργάζεσθαι; ο Οὐχ ὅτι γυναιξὶ συνήκουν οἱ τῆς παρθενίας σύμ βουλοι, καὶ τῆς σωφροσύνης κήρυκες, καὶ τῶν παρθένων ρυθμίζοντες τους χορούς. Τις γὰρ ἂν αὐτῶν ἠνέσχετο περὶ παρθενίας συμβουλευόντων, είγε αὐτοὶ ἡδοναῖς ἐγκαλινδούμενοι ηλίσκοντο; Ο τοίνυν τοῦτό φησιν (ἡ γὰρ ἂν εἶπε γαμετὴν γυναῖκα, ὡς οἱ συμβολαιογράφοι ἐν τοῖς προικώοις γράφουσι τρέφειν τε καὶ ἀμφιάζειν, ώς προσήκει γυναικί γαμετῇ κατὰ δύναμιν· τὴν μὲν γυναῖκα τάττοντες διὰ τὴν φύσιν, τὴν δὲ γαμετὴν διὰ τὴν συμ βίωσιν)· ἀλλ' ἐπειδὴ ἠκολούθουν αὐτοῖς, ἐκ τῶν ὑπαρχόντων αὐταῖς τρέφουσαι τοὺς τῆς ἀκτημοσύνης ὑφηγητάς, ἀδελφὴν μὲν εἶπεν, ἵνα τὴν ἀγνείαν ἐμε φανίσῃ, γυναῖκα δὲ, ἵνα τὴν φύσιν δηλώσῃ. Γυνή γὰρ καὶ ἡ παρθένος καλεῖται, κἂν ἀνέπαφος ἡ γυνὴ διὰ τὸ εἶδος, κἂν ἀκέραιο;· γυνὴ διὰ τὴν φύσιν, κἂν ἀῤῥενικῆς ὁμιλίας ἀμύητος τυγχάνῃ. Οτι δὲ τοῦτο οὐκ ἀπὸ σκοποῦ τυγχάνει, περὶ τοῦ κατά σάρκα τετέχθαι τὸν Σωτῆρα ὑπὸ τῆς ἁγίας Παρ θένου Μαρίας λέγων αὐτὸς οὗτος ὁ Παῦλος, εξ τὴν λέξιν παρερμηνεύειν τινὲς κακούργως τολμῶσιν, ἔφη, «Γενόμενον ἐκ γυναικός.» Τί ποιεῖς, ὦ Παῦλε; τὴν Παρθένον γυναῖκα καλείς; Ναί, φησί, γυναῖκα καλῶ διὰ τὴν φύσιν, παρθένον δὲ ἔχω τῇ γνώμη. Γυνὴ γὰρ ἡ παρθένος, κἂν ἀνέπαφος ᾖ. Γυνὴ διὰ τὸ σχῆμα καὶ τὴν πλάσιν· παρθένος διὰ τὸ ἀκέραιον καὶ τὸ καθαρόν. κήρυκας. Τούτῳ δὲ ἀκολουθῆσαι, οὔτ' ἐπετράπησαν, ΡΟΖ. - ΠΕΤΡΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Εἰ καὶ τὸ ἰατρεῖον, ὦ βέλτιστε, κοινὸν, καὶ τὰ βοηθήματα πᾶσι πρόκειται, διὰ τοῦθ᾽ ἡ θεραπεία οὐκ ἔστι κοινή, ἐπειδὴ παρὰ τὴν τῶν χρωμένων προαίρεσιν γίνεται. Ὁ μὲν γὰρ μεταχειρισάμενο; τὸ βοήθημα, καὶ ἐπιθεὶς τῷ τραύματι, ἀπώνατο τῆς Ιατρείας. Ο δ' ἀμελήσας, μείζον καὶ ἀργαλεώτερον εἰργάσατο τὸ νόσημα, καὶ εἰς τὴν ἐλεεινοτάτην κατά έστρεψε τελευτήν. Μὴ τοίνυν ἀλγῶμεν θεραπευόμενοι, ἀλλὰ φέρωμεν τὰς πικρὰς τῆς τοιαύτης ἰα τρείας μεθόδους. Ηδιστον μὲν γὰρ ὕστερον ἀποτίκτει τὸν καρπόν. 'Ανάγκη γὰρ τὰ διὰ ῥᾳθυμίαν πταισθέντα πόνοις ἀφανίσαι, καὶ τὰς ἥττας κινδύνοις πολλοῖς ἀναμαχέσασθαι.
col. 869–870page 346 of 750
PG 78:869ΘΩΜΑ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. Ἑχρὴν μὲν τὴν σὴν ὁσιότητα, ὦ μισοπονηρίας Ιερόν τέμενος, σιωπῇ παραδούναι τὰ λήθης ἄξια καὶ βαθείας σιγῆς. Ἐπειδὴ δὲ τὴν τοῦ κατὰ ἀντίφρασιν Ευσεβίου καλουμένου ἀσέβειαν δεινῶς ἐξετραγώ δήσας, ὅτι δὴ Χαιρήμονα, τὸν παρὰ τοῦ ἀειδίμου Αμμωνίου τοῦ ὄντως ἐπισκόπου ἐπὶ τέτρασι μεγί στοις ἐγκλήμασι καθαιρεθέντα, καὶ ὡς ἀναγνώστην ἐδέξατο, καὶ διάκονον, οὐκ οἶδ' ὅπως, εχειροτόνησε, τὸν καὶ κατὰ τοὺς ἔξωθεν νόμους δοῦναι δίκην δίκαιον ὄντα, τοῦτον εἰς τὴν τῶν ἱερῶν μυστηρίων ὑπηρεσίαν ἀδεῶς χωρήσαι παρασκευάσας· διὰ τοῦτο οὐδὲ μέμψασθαι, καίτοι βουλόμενος, δίκαιον ᾠήθην. Εἰ γὰρ καὶ, ὡς ἔφης, ἕκαστον τῶν ἐγκλημάτων οὕτω μέγιστον ἦν, ὡς μὴ μόνον καθαιρέσεως ἄξιον εἶναι τον δράσαντα, ἀλλὰ καὶ τὴν διὰ ξίφους ὑπομεῖναι το μωρίαν· ἀλλ᾽ οὖν γε ἄῤῥητον ὃν ἄμεινον ἂν ἦν. Ρη θῆναι γὰρ ὀφείλει, ὅσα ἀξιάκουστα, καὶ εἰς δικαιοσύνην καὶ σωφροσύνην τοὺς ἀκροωμένους ἀλείφει. Ρυθ. — ΠΟΙΜΕΝΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Εἰς τὴν τῆς ταπεινοφροσύνης κορυφὴν ἀνα βησόμεθα (οὐ γὰρ ἂν κατάβασιν, ἀλλ᾽ ἀνάβασι ταύτην ἔγωγε όρισαίμην, εἰ τὴν ὀλέθριον τῆς ὑπερ ηφανίας ὄγκον, καὶ τὴν εἰς ᾅδου καταβιβάζουσαν τῆς ἀλαζονείας φλεγμονήν σδέσοιμεν, καὶ διὰ πάντων ἀσκεῖμεν τὸ μέτριον, καὶ μηδὲν παρίδωμεν, ὡς οὐ παρὰ τοῦτο βλαβησόμενοι Τοῖς γὰρ πραττομένοις ἀκολουθεῖν εἴωθεν ἡ ψυχὴ, καὶ πρὸς ἃ ἐπιτηδεύει, τυποῦσθαί τε καὶ σχηματίζεσθαι πέφυκεν. Ούκο οὖν ἔστω ἡμῖν καὶ σχῆμα σεμνὸν, καὶ βλέμμα ημε ρον, καὶ ὀφρὺς κατεσταλμένη, καὶ βάδισμα μὴ σεσοβημένον, καὶ ἱμάτιον χρειῶδες, καὶ καθέδρα τα πεινὴ, καὶ τροφὴ λιτή, καὶ στρωμνὴ μὴ τῆς χρείας κρείττων, καὶ ἔπιπλα πρὸς εὐτέλειαν ήσκημένα, καὶ οἶκος πρέπων Χριστιανοῖς, καὶ μὴν καὶ λόγος καὶ φωνή, καὶ ἡ πρὸς τοὺς πέλας ἔντευξις προς μετριότητα μᾶλλον, ἢ πρὸς φλεγμονὴν βλεπέτω. Οὕτω γὰρ διὰ πάντων ἀσκοῦντες τὸ μέτριον εἰς τὴν οὐράνων κορυφήν ἀναβησόμεθα. ΡΙ. ΑΛΥΠΙΑ. Εἰς τὸ εἰρημένον, Τοῦ ἀναγγεῖλαι τῷ Ἀβραάμ, ὅτι ἡ Σάρρα θηλάζει. Ἐπειδὴ ἔφης, Δι᾿ ἣν αἰτίαν ἡ Σάββα οψίγονος γε γενημένη, και παρόντος τοῦ Ἀβραὰμ τεκοῦσα, ἔφη· ο Τίς ἀγγελεῖ 'Αβραάμ, ὅτι Σάββα θηλάζει παιδίον; ν ἐχρῆν γὰρ εἰπεῖν, ὅτι τέτοιε; φημί, ὅτι τὸ μὲν, ο Τίς ἀναγγελεῖ 'Αβραάμ, ο τοιοῦτόν ἐστιν· @ 'Αβραάμ, τίς ἀναγγελεῖ εἰς τὴν Περσίδα ότι Σάρρα βλαβησόμενος.
col. 871–872page 347 of 750
PG 78:871ἀναγγελεῖ τῷ ᾽Αβραὰμ, ἀλλὰ ᾿Αβραάμ. Εἰ δὲ βίαιών τις ἡγεῖται, ἴσως ὁμωνύμῳ τινὶ τοῦ ᾿Αβραάμ. Διδ οὐδὲ τὸ ἄρθρον προσέθηκεν. Εἰ δὲ καὶ τότε ἀπὸν ἦν ὁ πατριάρχης, οὐκ ἔχω λέγειν. Ἐκεῖνο δὲ μᾶλλον εἴποιμι, ὅτι εἰ περὶ αὐτοῦ νομίζουσί τινες εἰρῆσθα:, καὶ περὶ παρόντων λέγεται, ὡς καὶ τό· Τίς ἀναγγελεῖ τῷ Κυρίῳ μου; Αὐτὸς Κύριος, αὐτὸς εἰσακούσει. Τὸ γὰρ φάνα:· Τίς ἑρμηνεύσει τῷ τελείῳ τὴν τοῦ ἀτελοῦς γαλακτοτροφίαν; πλέον τοῦ πιθανοῦ τὸ περ ρίεργον ἔχει. Καὶ περὶ μὲν τούτων ἅλις. Διὰ τοῦτο δ' οὐκ εἶπε, τέτοκεν, ἵνα μὴ ὑποβολιμαίον εἶναι νομισθῇ, ἀλλὰ, θηλάζει, Αἱ γὰρ γάλακτος πηγαί τὸν τόκον ἐγγυώνται. Τοῦ γὰρ γνησίου τόκου ἡ τοῦ γάλακτος ἐπιρροὴ ἀπόδειξις ἐναργεστάτη ἡ στεῖρα καὶ γραῦς θηλάζει; Οὐ γὰρ κεῖται, Τί; ΡΠΑ'. — ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τοὺς φιλοσοφεῖν ἐπὶ τῷ ὑβρίζεσθαι μὴ βουλομέν νους, δύο ταῦτα προτρέψαι ὀφείλει εἰς τὸ φιλοσοφεῖν τό τε μηδὲν οὕτω λυπεῖν τοὺς ὑβριστές, ὡς τὴν τῶν ὑβριζομένων ἀνεξικακίαν· τό τε οὕτως ἀμύνασθαι αὐτοὺς μὴ δύνασθαι, ὡς ἀρετὴν ἀσκοῦντας. Εἰ & ἐμοὶ ἀπιστεῖς, ἄκουσον τί τῶν παλαιῶν τις περὶ τού του ἀπεφήνατο. Ερωτηθείς γάρ, Πῶς ἂν ἀμυναίμην τὸν ἐχθρόν; ἔφη·. Αὐτὸς καλός καγαθός γινόμενος.» Εἰ τοίνυν ὁ ἀρετὴν καὶ ἀνεξικακίαν ἀσκῶν και ρίας τοῖς ἐχθροῖς δίδωσι πληγές, δι᾿ ἣν αἰτίαν μὴ ταῦτα τὰ ἀμυντήρια περὶ πολλοῦ ποιούμεθα; Εἰ δὲ τις καὶ συγγνώμην τοῖς ὑπὸ φθόνου βαλλομένοις νέο μοι, καὶ εὔξοιτο αὐτοὺς ἀνενεγκεῖν ἐκ τῆς τοιαύτης μανίας, καὶ μὴ μόνον ἀμύνασθαι μὴ ἐθέλοι, ἀλλὰ καὶ συμπάσχοι τοῖς ὑπὸ τῆς κακίας χειρωθείσιν, οὗτος τῷ ὄντι ἐστὶν ὁ εἰλικρινῶς φιλοσοφῆσαι ἐπιστάμενος. ΡΠΒ'. — ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΩ. Πῶς ἡ θεία δύναμις ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται Όπως ἡ δύναμις ἐν ἀσθενείᾳ ἐτελειοῦτο, συντόμως φράσω· ἐπειδὴ γὰρ μαστιζόμενοι οἱ ἀπόστολοι τῶν μαστιζόντων περιεγίνοντο, καὶ ἐλαυνόμενοι τῶν διω κόντων ἐκράτουν, καὶ ἀποθνήσκοντες τοὺς ζῶντας ἐτρέποντο, διὰ τοῦτο τοῦτ' ἔφη. Καινὸς γὰρ ἦν τῆς νίκης ὁ τρόπος, τὸ διὰ τῶν ἐναντίων κεκρατηκέναι, καὶ ἡττᾶσθαι μὲν μηδεπώποτε· ὡς δ᾽ αὐτοὺς ὄντας κυρίους τοῦ τέλους, οὕτως ἐπὶ τοὺς ἀγῶνας ὡρμηκέναι [τούτους]. Καὶ ἵνα τοῦτο μάθης σαφέστερον, θέα τοὺς ἀλιτηρίους Ἰουδαίους, ὥσπερ ἐν δικτύοις αυτ τοὺς ἔχοντας, καὶ διαποροῦντας, καὶ φράζοντας. Υποβολιμαῖον. ει
col. 873–874page 348 of 750
PG 78:873Τί ποιήσομεν τοῖς ἀνθρώποις τούτοις; Τὸ γὰρ δὴ, θαυμαστὸν καὶ παράδοξον, καὶ πᾶσαν ἔκπληξιν ὑπερ βαῖνον, τοῦτο ἦν, ὅτι ἔχοντες αὐτοὺς, καὶ δεσμοῦντες, καὶ τύπτοντες ἐν ἀμηχανίς ἦσαν, καὶ ἡττημέ « νων ἀφίεσαν φωνές, διὰ τούτων ἡττώμενοι, δι' ὧν?» ἐδόκουν κρατεῖν. "Απερ γὰρ εἰς ἀδοξίαν αὐτῶν ἐμηχανῶντο, ταῦτα ὑπὲρ τῆς εὐκλείας αὐτῶν ἐθεῶν.. γινόμενα. Όντως οὖν ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ ἐν τῇ ἀσθε νείς τῶν ἀποστόλων πλέον διέλαμπεν. Οὐ γὰρ πράγ ματα ὑπομένοντες, καὶ ἀντιστρατευόμενοι, οὐδ᾽ ὅπλα χαλκεύοντες, καὶ στρατιώτας συλλέγοντες, ἀλλὰ τὴν 330 γνώμην παρασκευάζοντες εἰς τὸ κακῶς παθεῖν με νον, οὕτω τὰ τρόπαια πανταχοῦ ἤγειρον. ΡΟΓ. ΠΑΥΛΟ. 'Οτὶ τοῦ ἀργεῖν καὶ ῥαθυμεῖν ἄμεινον τὸ κἂν τὰ ἑτέροις πονηθέντα ἐπὶ στόματος φέρειν. Έοικας, ὥς φασί τινες, ἀλλοτρίας ἐναγλαΐζεσθαι τόνοις, τοὺς ἑτέρων ἱδρῶτας καρπούμενος. Πλην ἀλλ' ἐκεῖνοι μὲν αἰτιῶνται, ἐγὼ δὲ ἠρέμα ἀποδέχο και· τοῦ γὰρ ἀργεῖν, καὶ ῥαθυμεῖν, καὶ φλυαρείν, πολλῷ ἄμεινον τὸ κἂν τὰ τῶν ἄλλων συγγράμματα ἐπὶ στόματος ἔχειν. ΡΙΔ'. -- ΕΥΛΟΓΙΑ. Εἰς τὸ γεγραμμένον,: Τίς ἐστιν· υἱὸς, δν οὐ παι δεύει πατήρ; › καὶ ὅτι δραστικώτερα τῶν ἀπο φαντικῶν τὰ κατ' ερώτησιν προσαγώμενα. Ο θεσπέσιος Παῦλος τὸ ἀποφαίνεσθαι πολλάκις παρείς, κατ' ἐρώτησιν προάγει, τὴν ἀπόδειξιν ἡμε μωτέραν καὶ δραστικωτέραν ταύτῃ γίνεσθαι οἰόμενος. Εφασκε γὰρ τοῖς ἐν πειρασμοί; οὖσι καὶ δυσχεραίνουσι· «Τί; γὰρ υἱὸς, δν οὐ παιδεύει πατήρ; ο ἵνα ἐμφαντικωτέραν τῇ ἐρωτήσει τὴν ἀπόδειξιν ἀπο φαίνῃ Θὕτω καὶ ἀλλαχοῦ· «Πρέπον ἐστὶ γυ ναῖκα ἀκατακάλυπτον τῷ Θεῷ προσεύχεσθαι; ν τῇ ἐρωτήσει τὴν ἀτοπίαν σαφεστέραν δείξαι πειρώμενος. Ταῖς μὲν γὰρ ἀποφάσεσι πολλοὶ καὶ ἀντιλέγειν τολμῶσι· τὰ δὲ κατὰ ἐπερώτησιν προσαγόμενα, και πείθει καὶ ἐπιστομίζει, καὶ πραότητος δόξαν τῷ λέ γοντι περιτίθησι. ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Ἐγὼ τὰ ἐπιτηδεύματα, ὧν οὐκ ἔστι τὸ τέλος βιωφελὲς, οὐδὲ τέχνας εἶναι ὁρίζομαι, ἀλλὰ ματαιοτεχνίας Η κακοτεχνίας. Τεχνικὸν γὰρ ἐστι τὸ πρὸς τὸ χρήσιμον καὶ κοινωφελές βλέπειν. ματαιοτεχνίας καὶ κακοτεχνίας, ΝΟΤ.Ε. ἀποφάνῃ. Ει προαγόμενα προσαγόμενα.
col. 875–876page 349 of 750
PG 78:875ΡΠ'. — ΘΕΩΝΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον, «Οἱ τὰ ἐπίγεια φρονοῦντες.» Ο Απόστολος, ὦ σοφώτατε, τοὺς μὲν τὰ ἐπίσ γεια φρονοῦντας αιτιασάμενος, ἔφη· «Ἡμῶν δὲ τὸ πολίτευμα ἐν οὐρανοῖς ὑπάρχει, τοὺς μικρὰ καὶ φαῦλα πράσσοντας τοῖς μεγάλα καὶ νεανικὰ ἀντιτάττων. Οἱ μὲν γὰρ εὐτελεῖς εἰσι καὶ ταπεινοί· οἱ δὲ μεγαλοφυεῖς καὶ οὐρανομήκεις. Τοὺς δὲ κατὰ τῶν ἀδελφῶν φρονοῦντας καταστέλλων ἔλεγε· «Μὴ τὰ ὑψηλὰ φρο νοῦντες, ἀλλὰ τοῖς ταπεινοῖς συναπαγόμενοι·, οὐ τὰ υπερκόσμια αὐτοὺς φαντάζεσθαι κωλύων, ἀλλὰ τὴν ὑπεροψίαν καὶ τὴν μεγαλαυχίαν ἐκκόπτων. Αλλο γὰρ μεγαλοφροσύνη, τουτέστι μεγαλοψυχία, καὶ ἄλλο ὑπερηφανία, τουτέστιν, ἀλαζονεία. Ἡ μὲν γὰρ πάντα δεύτερα ἡγεῖται τὰ συμβαίνοντα τῆς οἰκείας ἀν δρείας· ἡ δὲ πάντας ἀνθρώπους δευτέρους τῆς οἰκείας εὐτελείας. Η μὲν τὰ ὑπερκόσμια φαντάζεται, ἡ δὲ ή τὰ ἐπίγεια ὀνειροπολεί. Η μὲν τὸ θεῖον καὶ ἀοίδιμον κλέος ποθεῖ, ἡ δὲ τῆς σβεννυμένης δόξης τρα. ο μεγαλοφροσύνη, Η Φρόνημα φρόνησις φρόνησιν, φρόνημα ΡΠΖ'. ΤΟ ΑΥΤΩ. Οὐ ταυτὸν φρόνημα καὶ φρόνησις. Τὸ μὲν γὰρ έπαρμα δηλοί, ἡ δὲ σύνεσιν· τὸ μὲν ὑπερηφανία», ἡ δὲ σωφροσύνην· τὸ μὲν τὸ κατὰ τῶν πέλας ἐπι φύεσθαι, ἡ δὲ τὸ μηδὲν τῶν πρεπόντων παρορᾷν καὶ τὸ μὲν τοὺς ὑπὸ ἀρετῆς κεκοσμημένους ἀποκοσμεῖ, ἡ δὲ καὶ τοὺς ἥττονας κοσμεῖ. Διὸ καὶ τὸ μὲν μισεῖται, ἡ δὲ θαυμάζεται· τὸ μὲν ἀποκηρύττεται, ἡ δὲ ἀνακηρύττεται. Την φρόνησιν τοίνυν, τουτέστι τὴν σύνεσιν γεωργῶν, τὸ φρόνημα, τουτέστι τὸ κατὰ τῶν πλησίον ἐπιφύεσθαι, αυτόπρεμνον άνα σπᾶσαι πειρῶ. ΡΠΗ. ΤΟ ΑΥΤΟ. Ἐγὼ μὲν ἀπὸ μεγαλοφυοῦς καὶ οὐρανομήκους ψυ χῆς τίπτεσθαι ἡγοῦμαι τὴν ταπεινοφροσύνην, ἀπὸ δὲ εὐτελοῦς καὶ φαυλοτάτης τὴν ὑπερηφανίαν. Καὶ τοῦτ' ἐγγυώνται ὅ τε θεοφιλής 'Αβραὰμ καὶ ὁ Φαρισαίος. Ὁ μὲν γὰρ θείας ἀπολαύων ὁμιλίας, γῆν καὶ σποδόν ἑαυτὸν ἐκάλει· ὁ δὲ μηδενὸς παρακινοῦντο;, ἐπῄρετο καὶ μέγα εφρόνει, καὶ τῆς οἰκουμένης ἁπάσης ἐπυ τὸν προθεῖναι ἐπεχείρει. ΡΠΘ. - ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Γὸν μὲν διδάσκειν ἐπιχειροῦντα, πράττειν χρή, καὶ οὕτω φράζειν· τὸν δὲ μὴ πράττοντα, οὐδὲ φρά ζειν δίκαιον. Ο μὲν γὰρ πρότερος εἰς τοὺς κορυφαιοτάτους τετάξεται· ὁ δὲ δεύτερος οὐ μόνον δίκας ἐκεῖ δώσει, ἀλλὰ κανταῦθα γέλωτα ὀφλήσει. Κωμωδίας γὰρ ὑπόθεσις τοῖς ἀκροαταῖς γενήσεται. Χρή τοιγαρ ΝΟΤ.Ε. τείνυν, τουτέστι τὸ κατὰ τῶν,
col. 877–878page 350 of 750
PG 78:877οὖν ἢ πράττοντα λέγειν, ἢ μὴ πράττοντα ἡσυχίαν ἄγειν, καὶ τὴν γλῶτταν ταῖς τῆς εὐγνωμοσύνης ἡνίαις ἄγχειν, ταῖς καὶ μεταγνωσιν ὠδινούσαις. Ρ. — ΖΗΝΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Τὸ μετὰ φρονήσεως ήρεμαίόν τε καὶ γαληνὸν τοῦ τρόπου, βεβηκυίας καὶ σταθερᾶς γνώμης μέγιστόν ἐστι παρ' ἐμοὶ κριτῇ τεκμήριον. ΡΕΑ'. -- ΠΑΥΛΟ Κατὰ τῶν λεγόντων, εἶναι γένεσιν, ἤτοι είγαρ μένην, ἢ τὴν λεγομένην τύχην. Οἱ πάντα ὁμοῦ χρήματα μιγνύντες, καὶ πανο σπρίαν, τὸ τοῦ λόγου, ποιοῦντες ού μοι δοκοῦσιν υγιαίνειν τὸν νοῦν. Εἰ γὰρ Θεός, οὐ γένεσις. Εἰ δὲ γένεσις, οὗ φημι τὸ ἐναντίον. Τραπείη γὰρ τὸ βλά σφημον εἰς τὰς τῶν τοῦτο παρασκευαζόντων λέγεσθαι κορυφάς. Εἰ δὲ οὐδεὶς τοῦτο φαίη, ἀναμφισβήτητος ἐστι τῆς Ἐκκλησία; ὁ στέφανος· ἤρχει μὲν οὖν αὐτὴ ἡ νίκη, ὡς οἶμαι, εἰ καὶ μόνη ἐτύγχανε. Νυνὶ δὲ καὶ ἄλλαις πολλαῖς ἐπερειδόμεθα. Εἰ γένεσις, οὐ νόμος εἰ δὲ νόμος, οὐ γένεσις Εἰ γένεσις, οὐ παραίνεσις· εἰ δὲ παραίνεσις, οὐ γένεσις. Εἰ γένεσις, οὐ κρίσις· εἰ δὲ κρίσις, οὐ γένεσις. Εἰ γένεσις, οὐκ εὐχή· εἰ δὲ εὐχή, οὐ γένεσις. Εἰ γένεσις, οὐ μελέ ται· εἰ δὲ μελέται, οὐ γένεσις. Εἰ γένεσις, οὐ φιλο σοφία· εἰ δὲ φιλοσοφία, οὐ γένεσις. Εἰ γένεσις, οὐκ Ιατρική· εἰ δὲ ἰατρικὴ, οὐ γένεσις. Εἰ γένεσις, οὐ γεωργία· εἰ δὲ γεωργία, οὐ γένεσις. Καὶ πολλὰ ἔχων εἰπεῖν, νυνὶ παραλείψω· αὖθις δὲ συλλογίσομαι. Εἰ μὲν οὖν ἐνὸς ἦν τοῦ πράγματος πρὸς ἐν ὁ ἁγών, ἴσως ἀμφισβητήσιμος ἂν ἦν ὁ στέφανος. Εἰ δ᾽ ἑνὸς πρὸς πολλὰ καὶ ποικίλα ή μάχη, ἀναμφισβήτητος, ὡς οἶμαι, ἡ νίκη Κἂν γὰρ ἐν δόξῃ νενικηκέναι, ὑπὸ τῶν ἄλλων ηττηθήσεται. Δόξῃ δὲ εἶπον, ἐπειδήπερ οὐ πᾶσι τὸ κρίνειν τα πράγματα εἰλικρινῶς πρόσεστιν, ή δια βραχυτητα γνώμης, ἢ διὰ ῥαθυμίαν, ἢ διὰ σκαιότητα τρόπων, ἢ διὰ πρόληψιν, θανάτου γείτονα. Ἐπεὶ τοῖς γε νοῦν ἔχουσι, καὶ ἀπρόληπτον κεκτημένοις τῶν πραγμάτων τὸ κριτήριον, σαφές ἐστι τὸ ἀλη θές ΡΑΒ. – ΤΟ ΑΥΤΟ. Η τροφή, ὦ βέλτιστε, οὐ μόνον ἐξοστρακίζει τὴν πολυήρατον, καὶ ἀρχῆς καὶ πλούτου προτιμοτέραν ὑγείαν (ταύτης γὰρ ἀπούσης, ἐκεῖνα οὐδὲν), ἀλλὰ καὶ ποικίλα καὶ ἀνήκεστα καινουργεῖ νοσήματα. Ει Πανοσπρίαν, τὸ τοῦ λόγου, ποιεῖ. Πανοσ πρία, ἡ ἐκ τῶν ὀσπρίων μίξις. Κιττ. Εἰ γένεσις, οὐ νόμος· εἰ δὲ νόμος, οὐ γέ γεσις. 5, Περὶ ειμαρμένης· Εἰ γένε σις ἐστὶ, κρίσις οὐκ ἔστιν· εἰ γένεσις ἐστὶ, πίστις οὐκ ἔστιν. Εἰ γένεσις ἐστὶ, Θεὸς οὐκ ἔστιν, οὐκ ἔστιν ἀρετή, οὐκ ἔστι κακία· εἰ γένεσις ἐστὶ, πάντα μάτην, πάντα εἰκῆ καὶ ποιοῦμεν καὶ πάσχου μεν· οὐκ ἔστιν ἔπαινος, οὐκ ἔστι ψόγος, οὐκ ἔστιν αἰδὼς, οὐκ ἔστιν αἰσχύνη. οὐκ εἰσὶ νόμοι, οὐκ εἰσὶ δια καστήρια. ή νίκη,
col. 879–880page 351 of 750
PG 78:879τοίνυν μέλει τοι τῆς ὑγείας, μελέτω καὶ τῆς αὐταρκείας. Τὴν μὲν γὰρ ἔνδειαν μητέρα ὑγείας εἶναι, εί κότως Ιατρῶν παῖδες ορίζονται· ἐγὼ δὲ, ἐπειδὴ πρὸς σέ μοι ὁ λόγος, τὸν καὶ τὸν κόρον τῇ πλησμονῇ ὑβρι ζοντα, τὴν αὐτάρκειαν μητέρα σοι γενήσεσθαι τῆς πολυποθητου ὑγείας εὐαγγελίζομαι. ΡΗΓ. — ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰ μὲν δυνατὸν σωφρονισθέντας Ζώσιμον, καὶ Μάρωνα, καὶ Εὐστάθιον τοὺς ἐπὶ τοσούτοις καὶ τηλεο κούτοις κακοῖς ἁλόντας, ἐπανελθεῖν ὅθεν ἐξέπεσον, ἄμεινον. Εἰ δὲ μή, έκκοψον, ὥσπερ μέλη ἀνίστα σπεύδοντα βαδίσαι ἐπὶ τὰ καίρια. Ρ Δ'. - ΤΑΥΡΟ ΥΠΑΡΧΟ. Κακία μὲν ἡ δυσώνυμος, καὶ δυσκλεής, κρατεί, όταν τυραννὶς κατέχῃ· ἀρετὴ δὲ νικῇ, ὅταν βασιλεία διακοσμῇ τὰ πράγματα. Η μὲν γὰρ τυραννίς πρὸς τὸ οἰκεῖον, ἡ δὲ βασιλεία πρὸς τὸ τῶν ἀρχομένων συμφέρον βλέπει. ΕΡΜΙΝΟ ΚΟΜΗΤΙ. Περὶ τῆς χάριτος τοῦ ἁγίου βαπτίσματος. Επειδή γέγραφέ σου ή μεγαλόνοια βουλομένη μαθεῖν δι᾿ ἣν αἰτίαν τὰ βρέφη ἀναμάρτητα όντα βαπτίζεται, ἀναγκαῖον ᾠήθην ἀντεπιστείλαι. Τινὲς μὲν οὖν σμικρολογοῦντές φασιν, ὅτι τὸν διὰ τὴν παράβασιν τοῦ ᾿Αδαμ διαδοθέντα τῇ φύσει ρύπου ἀποπλύνονται. Ἐγὼ δὲ καὶ τοῦτο μὲν γίνεσθαι πιο στεύω, οὐ μὴν μόνον (οὐδὲν γὰρ ἂν τοσοῦτον ήν, ἀλλὰ καὶ ἄλλα πολλὰ μακρῷ τὴν ἡμετέραν ὑπερβαίνοντα φύσιν δεδόσθαι χαρίσματα. Οὐ γὰρ ὅσον ἔχρη ζεν ἡ φύσις εἰς τὴν τῆς ἁμαρτίας ἀναίρεσιν έλαβε μόνον, ἀλλὰ καὶ θείοις εκοσμήθη δώροις. Καὶ γὰρ οὐ μόνον κολάσεως ἀπηλλάγη, καὶ πονηρίαν ἀπημε φιάσατο πᾶσαν, ἀλλὰ καὶ ἀνεγεννήθη ἄνωθεν (παλιγγενεσίας θείας, καὶ λόγον ὑπερβαινούσης, ὥσπερ ἐκ μηχανῆς τινος ἐπινοηθείσης), καὶ ἀπελυτρώθη, καὶ ἡγιάσθη, καὶ εἰς υἱοθεσίαν ἡνέχθη, καὶ ἰδικαιώθη, καὶ ἐγένετο συγκληρονόμος τοῦ Μονογενούς, και σύσσωμος αὐτῷ διὰ τῆς μετοχῆς τῶν ἱερῶν μυστηρίων κατέστη, καὶ εἰς τὴν σάρκα αὐτοῦ τελεῖ· καὶ ὥσπερ τὸ σῶμα τῇ κεφαλῇ, οὕτως αὐτῷ ἤνωται, "Απερ ή θεσπέσιος ἐννοήσας Παῦλος, ὁ τῶν τοῦ Χρισ στοῦ νοημάτων ταμίας, ποτὲ μὲν ἔλεγε· ι Καὶ αὐτὸν ἔδωκεν ὑπὲρ πάντα, κεφαλὴν τῆς Ἐκκλησίας τους ἐστιν, ὑπὲρ τὰ ἄλλα πάντα χαρίσματα, τοῦτο αὐτῇ ἐδωρήσατο, τὸ τὸν Χριστὸν κεφαλὴν αὐτῆς εἶναι. Ποτὲ δὲ, «Πολλῷ μᾶλλον οἱ τὴν περισσείαν τῆς χάρι τος, καὶ τῆς δωρεᾶς, καὶ τῆς δικαιοσύνης λαμβάνοντες, ἐν ζωῇ βασιλεύ[σ]ουσιν. Οὐκ εἶπε χάριν, ἀλλὰ περισσείαν χάριτος δεικνύς, ὅτι οὐ φάρμακον ἐλά βομεν ἀντίρροπον τοῦ τραύματος μόνον, ώς οἴονται σμικρολόγοι τινὲς, καὶ τῆς θείας μεγαλοδωρεᾶς ἀνα σθητος· ἀλλὰ καὶ εὐμορφίαν καὶ τιμὴν, καὶ δόξαν, καὶ ἀξιώματα, πολλῷ τὴν ἡμετέραν ὑπερβαίνοντα
col. 881–882page 352 of 750
PG 78:881ἀξίαν. Μὴ τοίνυν, ὦ φίλος, νόμιζε ἁμαρτιῶν μόνον ἀναιρετικὸν εἶναι τὸ βάπτισμα, ἀλλὰ καὶ υἱοθεσίας καὶ θείας συγγενείας καὶ ἄλλων μυρίων τῶν τε λέω χθέντων, τῶν τε παραλειφθέντων ἀγαθῶν ποιητικόν. Ο γὰρ τῶν ἁπάντων βασιλεὺς, οὐ μόνον ἐλυτρώσατο τὴν αἰχμαλωτευθεῖσαν φύσιν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν ἀνω τάτω τιμὴν ἀνήγαγεν. Ρης. ΗΣΑΙΑ. Οὐ χρὴ τὴν ἀνυπέρβλητον τοῦ Θεοῦ μακροθυμίαν, ὑπόθεσιν ῥαθυμίας ποιεῖσθαι, ἵνα μὴ μείζονα συγκ γνώμης κατ' ἄμφω ἁμαρτάνοντες ἀλῶμεν, τῷ τε παραλόγως ἐῤῥαθυμηκέναι, τῷ τε παραλογώτερον τῆς χρηστότητος καταπεφρονηκέναι.. ΡΙΖ'. — ΘΕΟΓΝΩΣΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Ὅτι μὲν, εἰ μὴ τὰς πρὸς τὸ ἀγαθὸν ὁρμὰς τοῦ ἀοιδίμου Τιμοθέου ὁ ἁλιτήριος Εὐσέβιος ἐξέκοπτεν, οἰκουμενικὴν ἂν καὶ διαβόητον ἄνθρωπον ἐποίησεν, οἶμαι μὴ ἀμφιβάλλειν τὴν τὴν σύνεσιν. Ὅτι δὲ οὐδὲ οὕτως ἀκλεῶς τὸν βίον κατέστρεψεν, ἀλλ' ὑπὸ πάν των ἐπὶ τοῖς καλλίστοις αδόμενος, τοῦτο παρ' ἡμῶν μάνθανε. Εἰ δὲ χρή τι καὶ θαυμαστὸν εἰπεῖν, τάχα οὐχ οὕτως εἰσὶν εὐδόκιμοι, οἱ πρὸς ἀρετὴν ἀλειφόμε ναι, καὶ στεφανίται γενόμενοι, ὡς οἱ κωλυόμενοι μὲν, καὶ μηδὲ τί ἐστιν ἀρετὴ ἐννοῆσαι συγχωρούμενοι, μήτι γε πράξαι, ἐρασταὶ δὲ γνήσιοι ταύτης ἀναφαινόμενοι. Γυμνὴ γὰρ ἐστιν αὕτη τῆς διανοίας αὐτῶν ἡ βάσανος, ΡΗ. - ΙΕΡΑΚΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ταπεινοφροσύνην ὑπερβάλλουσαν κατηγορεί σου τὸ γραφέν σοι πρὸς ἐμὲ γράμμα. Εἰ δὲ ἀρνήσαιο, Ελέγξει σε καὶ αὐτὴ ἡ ῥῆσις, ἣν μαθεῖν τι παρ' ἐμοῦ βουληθείς, συνέπλεξας. Εφης γὰρ, ὅτι ἔσχατον πάν των όντα, καὶ ὥσπερ έκτρωμα, δίδαξον κἀμέ, τί δήποτε ὁ Θεὸς διὰ Ἡσαΐου, τὰ μὲν ὡς κόκκινον ἁμαρτήματα τῶν μετανοούντων ὡς ἔριον λευκαίνειν ἔφη· τὰ δὲ ὡς φοινικοῦν, ὡς χιόνα. Ἐγὼ δὲ θαυμάσας σου τὴν ταπεινοφροσύνην, καὶ ὅτι τὸ μέγιστον του Παύλου πλεονέκτημα, ὥσπερ διάδημα, ἀνεδήσω (κἀκεῖνος γὰρ ἔκτρωμα εἶναι ἑαυτὸν ἔλεγε· καίτοι τὰ ἐξαμβλωθέντα· ἀναμορφῶν, καὶ δεύτερον ὠδίνων τὰ τοὺς θείους χαρακτῆρας μὴ ἀποσώσαντα)· ἐπὶ τὴν ἑρμηνείαν συντόμως βαδιοῦμαι. Φημὶ τοίνυν, ὅτι ἐπηγγείλατο, τὰ μὲν ἄκρα μέσως, τὰ δὲ μέσα ἄκρως θεραπεύειν. Γ.Θ. - ΠΕΤΡΟ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. θα χρή, μακάριε, πάντα ἐπιέναι ἀναισχύς τοις καὶ ἀκρατέσι τοῖς ὀφθαλμοῖς, ἀλλὰ χαλινὸν αὐτοῖς Εμβάλλειν τὴν αἰδῶ, ἵνα μὴ δίκην ὕστερον δοίημεν τῆς πονηρᾶς ἐπιθυμίας, κάνταῦθα δημίων χαλεπώ
col. 883–884page 353 of 750
PG 78:883τερον καταξαινούσης, καὶ μαστιζούσης τὴν διάνοιαν, πιο καὶ τὸν τῆς φύσεως λιμένα (φημὶ δὲ τὸν ὕπνον) προσχωννυούσης, καὶ πελαγίζειν ἀεὶ καὶ κάμνειν παρασκευαζούσης. Διὸ καὶ ὁ Σωτὴρ πραγμάτων ἡμᾶς ἀπαλλάττων, καὶ πόνων περιττῶν, ὧν ἄνευ το τῆς σωφροσύνης στάδιον διαθέειν ἡμᾶς βουλόμενος, τῶν περιέργως ὁρᾷν σπουδαζόντων, ἀμήχανον κα λασιν ηπείλησε· μάλιστα μὲν τὴν ῥίζαν ἀναστέλλων τοῦ πάθους, ἔπειτα δὲ ἵνα μὴ τρωθέντες τῷ ἐκ τῆς θέας βέλει, νόσον δυσίατον. ἢ καὶ ἀνίατον ἑαυτοῖς κατασκευάσωμεν. Οὐ μόνον γὰρ καθαρώτερον, ἀλλ καὶ εὐκολώτερον ὁ μὴ ὁρῶν περιέσται τῆς ἐπιθυμίας. Σ'. — ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Διὰ τὰ περὶ Ζωσίμου. Αλγῶ μὲν καὶ αὐτὸς κομιδῇ ἐπὶ τοῖς ἀτόπως γινομένοις, οὐ μὴν παρατρέπομαι τὸν λογισμόν. ΣΑ — ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΩ. Τὸ μὲν μὴ τὴν αὐτὴν δίκην ἐνταῦθα διδόναι τοὺς τὰ αὐτὰ δράσαντας, τὸν τῆς γενικής κρίσεως βεβαιοί λόγον. Τὸ δὲ μὴ πάντας ἐκεῖσε τηρηθῆναι, τους τα χυτέρους καὶ ῥαθυμοτέρους διανίστησιν, ὡς πάντως ἐκεῖσε δώσοντας δίκην, εἰ καὶ τὰ ἐνταῦθα δια φύγοιεν. Εἰ γὰρ μηδεὶς ἐκεῖσε κολασθήσεται, δι᾿ ἣν αἰτίαν ἐνταῦθά τινες ἐτιμωρήθησαν; Τὸ δὲ τοὺς δικαίους, καὶ πάσῃ ἀρετῇ κομῶντας, πολλὰ ἐνταῦθα ὑπομεμενηκέναι δεινὰ, τοὺς εὐτρεπισθέντας αὐτοῖς ἐκεῖσε στεφάνους μηνύει. Τὸ δὲ καί τινας ἐξ αὐτῶν ἐνταῦθα τετιμῆσθαι, διὰ τοὺς φιλαμαρτήμονας γε γένηται· ἵνα μὴ τὴν ἀρετὴν αἰτίαν κακῶν εἶναι νο μίζοντες, φύγωσιν αὐτὴν ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος. ΣΒ'. — ΑΓΑΘΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Τι ἐστι τὸ, «Ἱερεῖς, λαλήσατε εἰς καρδίαν '18 ρουσαλήμ.» Ἐπειδὴ ὁ λόγος, ὅταν πράξεως ἔρημος ᾖ, οὐ περαιτέρω τῆς ἀκοῆς ἀφικνεῖται, ὁ δὲ ὑπὸ τῆς πρά ξεως ἐψυχωμένος ἅτε δὴ γοργὸς ὢν καὶ δρα στήριος διὰ βάθους χωρεῖ, καὶ τῆς ψυχῆς ἁπτεται τούτου χάριν παρεκελεύσατο ὁ Θεός, ὅπερ μαθεῖν ἠθέλησας, «Ἱερεῖς, λαλήσατε εἰς τὴν καρδίαν Ιερου ι σαλήμ.» Οἱ μὲν γὰρ εἰς τὰς ἀκοὰς λαλοῦντες, πολλοί μὲν, ἀνάξιοι δὲ ἱερωσύνης. Οἱ δὲ εἰς τὴν καρδίαν, ὀλίγοι μὲν, δίκαιοι δὲ τὴν τῆς ἀγιστείας ἐστέφθαι ἀξίαν. μηνύει στεφά τους. κακῶν, κακήν ερρωμένος. ὁ Θεὸς τοῦθ' ὅπ.
col. 885–886page 354 of 750
PG 78:885ΣΤ' - ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Ει Εἰ μὲν εἰς καὶ τὰ φορητὰ καὶ εὐλατα ἁμαρτήσαντες, πάθοιμέν τι ἐνταῦθα χαλεπὸν, ἀποτριβόμεθα τὰ ἁμαρτήματα. Εἰ δὲ ἀπάνθρωπα, καὶ συγγνώμης μείζονα, εἰ μὲν ἐνταῦθα δοίημεν δίκην, κἀκεῖ δώσο μεν, κουφοτέραν δέ. Εἰ δὲ τἀνταῦθα διαφύγοιμεν, ἄκρατον καὶ ἀπαραμύθητον ὑφέξομεν ἐκεῖσε τὴν τιν μωρίαν. Εἰ δὲ ἀποφάσεις ταῦτ᾽ εἶναι ἡγῇ, ἐγὼ γυήσονται αἱ θεῖαι Γραφαί. Περὶ μὲν γὰρ τῶν εὐλατα ἁμαρτανόντων, ἔφη ὁ ᾿Απόστολος, ο Κρινόμενοι δε, ὑπὸ τοῦ Κυρίου παιδευόμεθα, ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθώμεν.» Περὶ δὲ τῶν ἀνίατα πταισάντων, κανταῦθα μὲν δεδωκότων δίκην, κἀκεῖ δὲ δωσόντων, αὐτὸς ὁ κριτὴς ἔφη, ο Ανεκτότερον ἔσται γῇ Σοδό μων καὶ Γομόρρας, ο ὡς κανταῦθα μὲν δεδωκότων, κἀκεῖ δὲ δωσόντων μὲν, ἡμερωτέραν δέ. Περὶ δὲ τῶν ἀπαραμύθητον καὶ ἄκρατον ὑπομενόντων τὴν κόλασιν, φησίν, «Ανεκτότερον ἔσται γῇ Σοδόμων καὶ Γομόρρων ἢ τῇ πόλει ἐκείνῃ, ο τῇ τοὺς θείους κήρυκας δηλονότι ἀπελασάσῃ. Τοὺς γὰρ ἐνταῦθα δί τὴν δεδωκότας τοῖς μὴ δεδωκόσι παραβαλών, καὶ ἡμερωτέραν φήσας αὐτοὺς δώσειν, ἀσύγγνωστον καὶ ἀργαλεωτάτην ἀπέφηνε τῶν ἐνταῦθα μὴ δεδωκότων δίκην την τιμωρίαν. ΣΔ'. ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Χρὴ τοὺς τὴν ἀνθρωπίνην εὐγένειαν φυλάξαι προ ῃρημένους, τὴν τῆς φύσεως ἐπισκεπτομένους ὀξύρ. βόπον μεταβολήν, καὶ τῆς χαρᾶς τὴν ἀμετρίαν κολά ζειν, καὶ μήτε λύπη σφοδρᾷ ἑαυτοὺς ἐκδιδόναι, μήτε χαρά. Η μὲν γὰρ, εἰ μὴ κερασθείη λογισμῷ, καὶ χαλινωθείη φρονήσει, εἰς θάνατον παιδαγωγεί ἡ δὲ, εἰ μὴ παραδοθείη ταῖς ἡνίαις τῆς προσδοκωμένης μεταβολῆς, ἐκτραχηλίσει, καὶ τοῦ πρέποντος ἐκπεσεῖν παρασκευάσει. ΣΕ'. — ΝΕΙΛΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ. Ἐν τοῖς πολέμοις ἐπειδὰν ὀλίγοι κομιδῇ ὑπὲρ τῆς πατρίδος μαχόμενοι πρὸς πολλοὺς ἀπαντήσαιεν, νι κἂν μὲν αὐτοὺς οἱ νοῦν ἔχοντες οὐκ ἀξιοῦσιν· ἀδό ξως δὲ εἰ μὴ πέσοιεν θαυμάζουσιν· εἰ δὲ δὴ καὶ πλείω τοῦ εἰκότος τοὺς ἐναντίους διαθεῖεν κακὰ, τοῖς ἥρω σιν ἐν ἴσῳ τάττουσι. Τὸ μὲν γὰρ γενναῖον ἡγοῦνται, τὸ δὲ οὐκ ἔχον φύσιν. Καὶ οὐ διότι τοῦτο ἀμήχανον, ἐκεῖνή γε ἐῶσι· τὸ δὲ, ὡς λαμπρὸν καὶ ἀοίδιμον, γεραίρουσιν. Ηττήθησαν γὰρ πλήθει βιασθέντες, οὐκ ἀνδρίᾳ κρατηθέντες. Καὶ ἐπὶ τῶν δικῶν δὲ τοῦτ' αὐτ Εὐτονίῳ διακ., και Ευσταθίῳ διακ., 4 εἰ μὲν εἰς καὶ τὰ φορητά, 650 εἰ μὲν οἱ καὶ τὰ φ., ἀποφάσεις 650 ἀπόφασιν, άμαρτανόντων ἁμαρτόντων. ο παιδαγωγεί παιδ αγωγήσει, ει παραδοθείη, παιδευθείη. εκτραχηλίσει,
col. 887–888page 355 of 750
PG 78:887νομίζουσιν, οι τὴν τέχνην δοκιμάζοντες τὴν γὰρ ἀλή θειαν δυσθήρατον εἶναι ἡγοῦνται Φασί γάρ, ὅτι Εἰ συμβαίη τὸν ἄκρον ῥήτορα μετὰ τῶν ἀσθε νεστέρων είναι δοκούντων πραγμάτων τετάχθαι, οὐ στέρξομεν, εἰ πλησίον ὁ τοιοῦτος ἔλθοι τῆς νέα κῆς, ἀλλ' εἰ μὴ καὶ τὴν νίκην ἀνέλοιτο, κακιοῦμεν, οὐδ᾽ ἀγαπήσομεν, εἰ συσκιάσει ἐν τῇ δεινότητι το λίαν τῶν πραγμάτων σαθρὸν, καὶ παράσχοι τινά ῥώμην τοῖς δοκοῦσι φαύλοις, καὶ τὴν τόνον αὐξή σειεν τοῖς ἀντιτεταγμένοις τὴν ἀρχήν; οὐδ᾽ ἀποχρῆν νομιοῦμεν εἰ παραστήσειέ τινα φόβον ὑπὸ τῆς ψήφου τοῖς ἐλπίζουσιν ἐξ ἐπιδρομῆς αἱρήσειν, ἀλλ᾽ εἰ μὴ πάντα ανατρέψειεν, εὐηθέστατον ἐροῦμεν; Καὶ πῶς οὐκ ἄτοπον; ἐρεῖ γὰρ ὁ ῥήτωρ - Κατεχώσθην, ὦ τάν, ὑπὸ τῶν πραγμάτων· πολλὰ μέντοι καὶ αὐτὸς τὸν διάδικον τρώσας, καί τοι πεπιστευκότα τὸ κρά της ἕξειν ἀπονητί Η μὲν οὖν γεγένηται τῷ τῆς παρασκευῆς ἀνίσῳ· τὸ δὲ μὴ ταχεῖαν τὴν νίκην, ὑπὸ τῆς ἐμῆς τέχνης· ὥστε τῷ παρ' ἐλπίδα πάνω περίειμι. Τοῦ χάριν δὴ ταῦτα διεξῆλθον; Ότι οἱ 800 κοῦντες εἶναι σοφοί, οὐκ ἀπὸ τῆς ἐκβάσεως, ἀλλ' ἀπὸ τῆς προαιρέσεως τὰ πράγματα κρίνουσι. Κα! τοὺς μὲν ἡττᾶσθαι δόξαντας, πολλάκις ἀνακηρύττουσι τοὺς δὲ νικήσαντας ἐπαίνων οὐκ ἀξιοῦσιν. Οἱ μὲν γὰρ εὐδὲν ἐλλελοίπασι τῶν ὀφειλόντων πεπράχθαι, καὶ εἰ μηδὲν ὧν προῄρηντο κατώρθωσαν· οἱ δὲ ἐπὶ κακῷ τῆς ἑαυτῶν κεφαλῆς, πολλάκις νενικήκαπι Καὶ σὺ τοίνυν κάλλιον ποιήσεις καὶ ἀνθρωπινώτερον, εἰ μὴ σύγχυσιν ἐργάσοιο, ἀλλὰ χωρίσειας ταῦτα ἀπ' ἀλλήλων, καὶ καθ' ἑαυτὸν δοκιμάσειας ἑκάτερον, τήν τε προαίρεσιν καὶ τὸ πέρας, καὶ μήτε τὸν ἀδίκως νενικηκότα επαινέσειας, μήτε τὸν ἀδικηθέντα ἐκ τῆς ἥττης ψέξειας, ἀλλὰ μηδὲ τὴν εὐ ημερίαν ἀρετὴν, μηδὲ τὴν δυσπραγίαν κακίαν ὁρί σα:ο. Εἰ μὲν γὰρ ἀναγκαίως ἐπείγετο το τρόπαιον ὁ τολμῶν μὲν, μὴ κατορθῶν δὲ, ἐδέχετο ἂν αἰτίαν. Εἰ δὲ τὸν αὐτὸν εὕροις ἂν γνώμῃ ἀρίστῃ χρώμενον, τέλει δὲ οὐ χρηστῷ, μὴ καταμέμφου τοῦτον, ᾧ συνάχθεσ σθαι δίκαιον. 'Αλλὰ ταῦτα μὲν πρὸς σὲ εἴρηται, τὸν πλέον τῶν ὁρωμένων εἰδότα μηδέν Ἡμεῖς γὰρ οἱ τοῖς τῆς πίστεως ὀφθαλμοῖς τὸν μέλλοντα ἀκριβῶς καθορῶντες βίον, τῶν μὲν πολέμων καὶ τῶν τρο παίων καὶ τῶν ἀναῤῥήσεων τῶν ἡμετέρων, ἅτε τῷ παρόντι συγκαταλυομένων βίῳ, εἰκότως καταφρονοῦμεν, ἐκεῖνον δὲ πολεμοῦμεν τὸν πόλεμον, τὸν κατά τῶν πονηρῶν δαιμόνων καὶ τῶν τῆς σαρκὸς παθῶν συγκροτούμενον, καὶ τὸν τούτων ἀκοιμήτῳ τέχνῃ κρατοῦντα, τροπαιούχον εἶναί φαμεν, κἂν ἀκλεῶς δοκοίη τόνδε ἐξεληλυθέναι τὸν βίον. Ἡ γὰρ ἐνταῦθα τὴν δ' ἀλήθειαν δυσθήρατον εἶναι ἡγοῦνται, εὐηθέστατον καὶ ἀτεχνέστατον. 10. Απονητί ἀκονητὶ καλόν ποιήσειας. Ιυ. ἐπείγετο τὸ τρόπαιον, ἀρετῇ ἐπήγαγε τὸ πριον, ἀρίστῃ μεγίστη. μεν, με καταμέμφου τοῦτον ᾧ, μὴ καταμέμφου ταῦτα οἷς, πρὸς σὲ εἴρηται, τὸν πλέον τῶν ὁρωμέν των εἰδότα μηδέν, προείρηται πρὸς τοὺς πλέον τῶν ὀρωμένων εἰδότας μηδέν. ἀκριβῶς καθορώντες ἀληθῶς καταρθρούντες.
col. 889–890page 356 of 750
PG 78:889ἀδοξία, δόξαν ἀθάνατον ὠδίνει καὶ ἡ ἐκούσιος πενία, πλοῦτον οὐράνιον τίκτει. Τότε γὰρ φανεῖται τὰ ἀγαθὰ, ὅτε τελευτήσει τὰ λυπηρά. ΣΤ΄. - ΑΡΑΒΙΑΝΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Η βασιλεία τοῦ Θεοῦ τισὶ μὲν δοκεῖ ἀνωτέρα εἶναι καὶ ὑψηλοτέρα τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, τισὶ δὲ ἡ αὐτή· ποτὲ μὲν ἀπὸ τοῦ βασιλεύοντος Θεοῦ, ποτὲ δὲ ἀπὸ τῶν βασιλευομένων, οὐρανῶν δηλονότι, προσαγορευομένη. Πότεροι οὖν τῆς ἀληθείας ήψαντο, τῆς σῆς ἂν εἴη κρίναι σοφίας. ΣΖ'. - ΑΣΚΛΗΠΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Η υπερκόσμιος λῆξις ἡ τῶν ἀγαθῶν πάντων κατάρρυτος, καὶ τοῖς λυπηροῖς ἅπασιν ἄβατος, ἡ ἀθυμίας άγονος, καὶ θυμηδίας απάσης μήτηρ, ή γλώτταν, καὶ ἀκοὴν, καὶ νοῦν ὑπερβαίνουσα, τοῖς νομίμως τὸν παρόντα βίον διαθλήσασι δηλονότι εὐο τρεπισθεῖσα οὐδ' αἴσθησιν συγχωρεῖ τῶν τῇδε λυπηρῶν ἔχειν· ὅθεν ὁ κορυφαῖος αὐτῶν ἐβόα, «Οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιροῦ πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς.» Εἰ γὰρ νικά ἐκ πολλοῦ τοῦ περιόντος τοὺς πόνους τῇ τῶν ἀμοι δῶν ἀντιδόσει ὁ ἀγωνοθέτης, καὶ τοσαύτην ἐνίησιν εὐφροσύνην, ὅσην τοὺς τὸν οὐράνιον κλήρον νεμομένους ἔχειν εἶχες, οὐ θαυμαστὸν, εἰ ἐν οὐδενὶ αὐτοὶ τίθενται τὰ ἐν κόσμῳ ανιαρά. ΣΗ. ΠΕΤΡΟ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. Λίαν θαυμάζω πῶς, τὰ μὲν θηρία κατά φύσιν ὄντα ἄγρια, άνθρωπείας ἀπολαύοντα τέχνης, ἡμερώ της πολλάκις γίνονται· ἄνθρωπος δὲ, ὁ τὴν κατά φύσιν ἐκείνων θηριωδίαν εἰς τὴν παρὰ φύσιν ἡμε ρότητα μεταρρυθμίζων, τὴν οἰκείαν πραότητα τὴν κατά φύσιν εἰς τὴν παρὰ φύσιν θηριωδίαν ἐκφέρει, τὸ μὲν ἄγριον ποιῶν ἡμερον, ἑαυτὸν δὲ τὸν ἥμερον ἄγριον καθιστάς. Λέοντα μὲν γὰρ τιθασσεύει, καὶ χειροήθη ποιεῖν τὸν δὲ οἰκεῖον θυμών, λέοντος αγριώτερον κατασκευάζει. Καὶ τὰ ἐκεῖ δύο κωλύ ματα μέγιστα, καὶ τὸ λογισμοῦ ἑστερῆσθαι, καὶ τὸ πάντων εἶναι θυμικώτερον· ἀλλ' ὅμως τῇ περιουσίᾳ τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ δοθείσης τἀνδρὶ σοφίας, ὠδίνει ἡ γὰρ ἀδοξία αἱ γὰρ ἀδοξίαι ὠδίνουσι. τελευτήσει τελευτῇ. Εὐτρεπισθεῖσα εὐπρεπισθεῖσα οὐ θαυμαστὸν οὐκ ἄρα θαυμ., ἐν οὐδενὶ τίθεται τις αὐτῶν τὰ ὧδε άνιαρά, εν οὐδενὶ τίθενται τὰ ἐν κόσμῳ ἀνιαρά. 10. θηρία καίτοι. γίνονται γίνεται. ἑαυτὸν δὲ, που τὸν ἡμερον ἄγριον καθ ιστάς, ἀνήμερον καθιστάς καὶ τὰ ἐκεῖ δύο κωλύματα, καίτοι δύο ἐστὶ κωλύμ.,
col. 891–892page 357 of 750
PG 78:891τὴν φύσιν νικῶν, δι' ἣν αἰτίαν ἐφ' ἑαυτοῦ μετὰ τῆς φύσεως, καὶ τὸ τῆς προαιρέσεως προδίδωσι καλόν; Ο γὰρ τῷ λέοντι τὰ ὑπὲρ φύσιν χαριζόμενος, ἑαυτῷ οὐδὲ τὰ κατὰ φύσιν διατηρεῖ, ἀλλὰ ὁ τοὺς ἀτιθάσσους θῆρας εἰς τὴν ἀνθρωπείαν εὐγένειαν φιλονεικῶν εἰσ αγαγείν ἑαυτὸν ἀπὸ τοῦ θρόνου τῆς ἀρχῆς καταβιβάζει, καὶ εἰς τὴν μανίαν ἐξωθεῖ τὴν ἐκείνων. Ταῦτα ἐκείνῳ, περὶ οὗ γέγραφας, ἐπάδων μὴ διαλείπῃς. Τάχα πως τὸν ἀτίθασσον τιθασσεύσας θυμόν, σπείσεται λοιπὸν πρὸς τὴν ἡμερωτάτην τῶν φιλαρά των ἀγέλην. καὶ τῆς φύσεως κρατεί. Ο τοίνυν ἐπὶ τῶν θηρίων φύσιν. διότι. ΣΕ ΧΑΙΡΗΜΟΝΙ ΔΙΑΚΟΝΟ. Διὰ τοῦτο ὁ περὶ τὸν Χριστὸν πόθος ἀσθενέστερος ἐστιν ἐν ἡμῖν, ἐπειδὴ ὁ περὶ τὸν χρυσὸν δυνατώτερος καθέστηκε, καὶ πᾶσα ἡ δύναμις εἰς τοῦτο, δαπανᾶται τὸν ὠμόν, καὶ τυραννικὸν, καὶ ἀκόρεστον Έρωτα. Ως εἴ γε τοῦτον ἐξοικίσομεν ἐξ ἑαυτῶν, ἐκεῖνος ἐκκαύσει ἡμᾶς σφοδρότερον, καὶ ἐκβακχεύ σει, καὶ ἔξω μὲν τῶν βιωτικῶν ἁπάντων ἐλάσει, εἰς δὲ τὸν οὐράνιον χῶρον ἱδρύσει. ΣΤ. ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ἐπειδὴ παραπλήσιόν τι ποιεῖς νοσήματι ἀνηκέστω ἐξουσίαν λαβόντι μηδενὸς ὧν ἐπιθυμεῖ φείδεσθαι, ἀλλὰ τοῖς μὲν ἰατροῖς ἐῤῥῶσθαι φράσαντι, ἐκ δὲ τῶν ὄλεθρον ἐγειρόντων ἑαυτὸν εὐωχοῦντι· τούτου ἕνεκα δύσκολός το: ἡ ἐπάνοδος ἡ ἐπὶ τὴν σωφροσύνην δοκεῖ. Εἰ δὲ παύσοιο τῆς εἰς ερωτικούς οίστρους έχε μαινούσης τρυφῆς (ρίζα γὰρ ἀσελγείας αὕτη καὶ μήτηρ καθέστηκε), σβεσθήσεται, καὶ ἡ τῆς ἀκολασίας φλόξ. Τῶν γὰρ ὑλῶν ὑπεξαιρεθεισῶν, καὶ τὸ ἐξ αὐτ τῶν αὐξόμενον, καὶ κορυφούμενον πῦρ δηλονότι ἀποσβεσθήσεται Εἰ δ' αὐτὸς τὰς ύλας τῷ περὶ χορηγεῖς, πῶς λήξει καὶ παύσεται; Εἰ αὐτὸς ἠρεμοῦν διεγείρεις τὸ θηρίον, τίς αὐτὸ κυκῶν καὶ μαινόμενον τιθασσεύει; Ταυτα οὖν καὶ τὰ τούτων ἀδελφὰ ἐννοῶν, παῦσαι τοῦ διὰ παντὸς τρυφᾷν. ΣΙΑ'. — ΕΥΣΤΑΘΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Χρὴ τὴν μὲν ἔχθραν εἰς ὕδωρ γράφειν ἵνα ταχέως ἀφανίζηται· τὴν δὲ φιλίαν, εἰς χαλκόν, ἵνα διὰ παντὸς βεβαία καὶ ἀκίνητος διατηρῆτα:. Εἰ δὲ δν φὴς πρὸς σὲ διαφέρεσθαι τοὐναντίον ποιεῖ, τοῦτό σε μὴ ταραττέτω, ὡς εἰς τοὺς στεφάνους παραβλα σωφροσύνην ιου. 650 εξα ναι. συναποσά. κυκῶν κυκλοῦν, τιθασσεύει, τιθασσεύσει. 10. Εἰς ὕδωρ γράφειν. Ανδρός πονηροῦ ὅρκον εἰς ὕδωρ γράφει
col. 893–894page 358 of 750
PG 78:893βησόμενον. Οὐ γὰρ μὴ μισεῖσθαι (τοῦτο γὰρ οὐκ ἐφ' ἡμῖν, ἴσως δὲ καὶ ἀμήχανον. Παντὶ γὰρ τρόπῳ οἱ ἄριστοι παρὰ τῶν φαύλων μισοῦνται. Διὸ καὶ οἱ ἅγιοι αὐτὸ ὑπέστησαν), ἀλλὰ μὴ μισεῖν ἀνθρώπους, ἀλλὰ τὴν ἐν αὐτοῖς κακίαν προσετάχθημεν. ΣΙΒ'. — ΠΑΥΛΟ. Συγγνώμης καὶ τιμωρίας μείζονα πολλάκις τολ μῶσιν ἄνθρωποι χρημάτων ἕνεκεν καὶ ἀρχῆς, καὶ τοῦ μηδενὶ τούτων παραχωρήσαι. Κτήσασθαι μὲν γὰρ αὐτὰ βουλόμενοι, διὰ μυρίων κακῶν κτώνται, φοβούμενοι ἀποβαλεῖν, πολλῷ ἀργαλεωτέροις ἐγχειροῦσι. Νομίζοντες γὰρ τὸ ἀποβαλεῖν τοῦ μηδὲ κτήσασθαι δεινότερον εἶναι, χαλεπώτερα μηχανῶνται· χρὴ οὖν ἐν προοιμίοις περιγίνεσθαι τῶν πατ θῶν ἵνα μὴ τελευτῶντες ἀνήκεστα νοσούντες φωραθώμεν. ΣΙΓ'. - ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Κινδυνεύει ἡ ἀνθρωπότης, ὡς τὰ πολλὰ, ἐν μὲν δυσημερία σωφρονεῖν, ἐν δὲ εὐημερίᾳ παροινεῖν. Καὶ τοῦτο ἐξ ὧν Ἑβραῖοι πεπόνθασιν ἀριδηλότατα δεί κνυται. Παρῆλθον μὲν γὰρ τὴν Ἐρυθρὰν θάλασσαν, καὶ οὐδὲν κινδυνῶδες ὑπέμειναν· ἐλθόντες δὲ εἰς τὴν γῆν, ἐναυάγησαν. ΣΙΔ'. ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Θεοπρεπῶς καὶ μεγαλοφυῶς, μᾶλλον δὲ ὑπερφυῶς χρὴ τὸν νοῦν περὶ τῆς θείας ουσίας τε καὶ αὐθεντίας λογιζόμενον, εὐσεβῶς καὶ χρησίμως, καὶ ὡς ἐνδέχε και τα δυσθήματα καὶ δύσφραστα, μᾶλλον δὲ ἄφραστα τοῖς ἀκούουσι διὰ τῆς γλώττης, εἰ χρεία καλέσει, φράζειν, διισχυριζόμενον ἐκ τῶν τῆς Προνοίας έργων, ὅτι ἔστιν, οὐ τί ἐστι πολυπραγμονοῦντα. Τὸ μὲν γὰρ ἐφικτὸν καὶ ἁλώσιμον, τὸ δὲ ἀνέφικτον καὶ ἀθή ρατού. ΣΙΕ. - ΗΡΩΝΙ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Οι τέχνῃ λόγων τάληθὲς συσκιάζοντες, πολλῷ μοι δοκοῦσι τῶν τοῦτο μὴ κατειληφότων αθλιώτεροι εἶναι. Οἱ μὲν γὰρ διὰ βραδυτητα γνώμης ἀπολειφθέντες τῆς θήρας, ἴσως συγγνωστοί. Οἱ δὲ δι᾽ ὀξύτητα μὲν γνώμης τοῦτο θηρεύσαντες, κακούργως δὲ τοῦτ' ἀφανίζοντες, συγγνώμης ἁμαρτάνουσι μείζονα. ΣΙΟ". - ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Πρὸς Τιμόθεον, α'. Εἰς τὸ, «Εἴ τις ἐπισκοπῆς ὀρέγεται, ο Οι μὴ συνέντες τὴν γνώμην τὴν ἀποστολικὴν, αργαλεωτέροις άργα λιώτερος.
col. 895–896page 359 of 750
PG 78:895δυο μηδὲ τὸ βάθος τῆς σοφίας κατοπτεύσαντες, τὸ παρ ερμηνεύειν τὰ ἀποστολικά θεσπίσματα ἀκίνδυνον ? γυροι δὲ τοσοῦτόν εἰσιν, ὡς καὶ τὰ δικαίως προσόντα ἡγούμενοι, κινδυνεύουσιν εἰς ἀλογίαν εκπεπτωκένας. Τί γὰρ ὑπὸ φιλαρχίας μεθύοντες φράζουσι; γέγραπται·. Εἴ τις ἐπισκοπῆς ὀρέγεται, καλοῦ ἔργου ἐπιθυμεῖ.. Τὸ μὲν οὖν γεγράφθαι τοῦτο, οὐκ ἂν ἀρνησαίμην, τὸ δ' οὕτω νοεῖσθαι, ὡς οὗτοι βούλονται, παραγραψαίμην. Μάλιστα γὰρ καὶ πρὸ τῆς ἑρμη νείας, δεινὰ τὰ ἑπόμενα τοῖς εἰρημένοις, ἀναστείλαι τοὺς πολλοὺς τῆς τοιαύτης ἐπιθυμίας. Οὐ γὰρ πάντων τὸ δύνασθαι τοιαύτης ἀρχῆς ἀντιλαβέσθαι. ἥτις καὶ βασιλείας ἐστὶν ὑψηλοτέρα· ἡ μὲν γὰρ τὰ θεῖα, ἡ δὲ τὰ ἐπίγεια διέπει πράγματα· ἀλλ ὀλίγων κομιδή, οἱ τοσοῦτον τῶν ἀρχομένων δ και οι ἂν εἶεν διαφέρειν, ὅσον οἱ ποιμένες τῶν προβάτων, ἵνα μηδὲν εἴπω πλέον. Τί οὖν φησι; Δεῖ οὖν τὸν ἐπίσκοπον ἀνεπίληπτον εἶναι, νηφάλιον, σώφρονα, κόσμιον, φιλόξενον, διδακτικόν, ἀνεξίκακον, μὴ πάροινον, μὴ πλήκτην, ἀλλ' ἐπιεικῆ, ἅμα χον, ἀφιλάργυρον, τοῦ ἰδίου οἴκου καλῶς προϊστάμενον, τέκνα ἔχοντα ἐν ὑποταγῇ μετά πάσης σεμνότητος (εἰ δέ τις τοῦ ἰδίου οἴκου προστῆνα: οὐκ οἶδε, πῶς Ἐκκλησίας Θεοῦ ἐπιμελήσεται;), μὴ νεόφυτον, ἵνα μὴ τυφωθεὶς εἰς κρῖμα εμπέσῃ τοῦ διαβόλου» Τί τούτων κατορθώσαντες οἱ πολ λοι, ὧν εἷς καὶ αὐτὸς τυγχάνεις, ἐρῶσι πράγματος αὐτοῖς ἀνεφίκτου; Ανεπίληπτον ἔχουσι βίον; Αλλά τοσαύτη πρόσεστιν αὐτοῖς νῆψις, ὡς ἀκοίμητον ἔχειν τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα; ᾿Αλλὰ σωφροσύνῃ τοσοῦτον δια έλαμψαν, ὡς μὴ μόνον σώας ἔχειν τὰς φρένας, ἀλλὰ καὶ τοὺς οἰστρῶντας καὶ μαινομένους περὶ τὰς ἀκαθάρτους μίξεις, καὶ σιγῶντας σωφρονίζειν; Κοσμιότης δὲ αὐτοῖς τοσαύτη πρόσεστιν, ὡς καὶ ἀπὸ τοῦ βαδίσματος, καὶ ἀπὸ τοῦ βλέμματος, καὶ ἀπὸ τῆς φωνῆς καταπλήττειν δύνασθαι τοὺς ὁρῶντας; ὡς γὰρ ἄγαλμα φιλοσοφίας ἁπάσης, τοὺς τὴν ἐπι σκοπὴν λαχόντας πανταχοῦ φαίνεσθαι χρή. ᾿Αλλὰ φιλόξενοι τοσοῦτόν εἰσιν, ὡς καὶ τοὺς ἀγν τας πένητας οἴκαδε καλεῖν ἐστιασομένους; Αλλά τὸν διδασκαλικόν οὕτως ἐκ μελέτης κατώρθωσαν λόγον, ὡς καὶ τὴν ἄνωθεν αὐτοῖς ἐπιφοιτῆσαι χάριν, καὶ πηγὰς λόγων πνευματικῶν ἐν τῇ γλώττῃ κατοικῆσαι; Αλλ' ἐπιεικείᾳ τοσαύτῃ διαλάμπουσιν, ὡς κατὰ μηδενὸς μηδεπώποτε πεπαρνηκέναι; Αφιλύρο τοῖς δεομένοις διανείμαι; ᾿Αλλ᾽ ἀνεξίκακοι τοσοῦτόν εἰσιν, ὡς καὶ τοὺς εἰκῇ ὑβρίζοντας καὶ αἰτιωμέν νους φέρειν; τἄλλα δὲ αὐτοῖς πρόσεστι πλεονεκτήματα, ὰ τὸν ἄριστον ποιμένα ὑπογράφων ὁ Παῦλος ἐξέφρασε; Τί ἐστι τὸ ἐπᾶραν αὐτοὺς εἰς τοσαύτην ἐκβακχευθῆναι μανίαν; Δέον γὰρ ἀγαπᾷν, ὅτι εἰς τὴν τῶν ὑπηκόων τάξιν τελοῦσι (σιωπῷ γὰρ ὅτι ἐξ ΝΟΤ.Ε. διαβόλου Δεῖ δὲ καὶ μαρτυρίαν καλὴν ἔχειν ἀπὸ τῶν ἔξωθεν, ἵνα μὴ εἰς ὀνειδισμὸν ἐμπέσῃ καὶ παγίδα τοῦ διαβόλου. Τί τούτ., ἀκαθάρτους ἀκράτους. Τούς... λαχόντας τον... καχόντα. 10.
col. 897–898page 360 of 750
PG 78:897ΠΙ. ὧν ὁρῶσι ταύτης, εἴ τι τῶν δεόντων ἐγίνετο, δίκαιοι ἂν ἦσαν ἐξοστρακισθῆναι []), τῶν ἀνεφ έκτων εφίενται, καὶ ἐπισκοπῆς ἔρωτα ἑαυτοῖς τρέ φουσι, καὶ τὸν ᾿Απόστολον τὸν τὸ ὀλέθριον αὐτῶν πάθος ιάσασθαι σπουδάσαντα, ὡς συνηγοροῦντα της νοσήματι αὐτῶν εἰς μαρτυρίαν προβάλλονται. Ἐγὼ μὲν βουλόμενον τὸν λόγον κατ' αὐτῶν ὁρμῆσαι, καὶ τὰς ἡνίας ἀφεῖναι ὠδίνοντα, κεφαλαιωδεστέρων το άψασθαι πραγμάτων, καὶ δεῖξαι ὡς οὐδὲ εἰς Χρι στιανούς τελεῖν δίκαιοι ἂν εἶεν οἱ οὕτως εἰς τὰς ἱερὰς ἐνυβρίζοντας Γραφάς, καὶ παίζοντες ἐν οὐ παικτοῖς, ἐπέσχον μὲν ἀνάγκῃ πολλῇ, ὥσπερ ίπ που εἰς πεδίον ὁρμῶντα τῷ χαλινῷ ἀνακρούσασ εἰς δὲ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ῥητοῦ βαδίσαι προϋτρεψάμην. Τί οὖν ἔφη ὁ θεσπέσιος ἀνὴρ, ὁ πολυόμματος νοῦς, ὁ τὴν ἀρχὴν ταύτην ἀμέμπτως διοικήσας; ο Εἴ τις ἐπισκοπῆς ὀρέγεται.» Οὐκ εἶπε, Πές τις ἐπισκοπῆς ὀρεγέσθω. Οὐ προσέταξεν, οὐκ ἐκέλευσεν, οὐκ ἐνομοθέτησεν. Αλλ' ἐπειδὴ ᾔδει τοὺς πολλοὺς τῇ φιλαρχία μεθύοντας, καὶ ἀρετῆς μὲν μή ἐφιεμένους, ἀρχῆς δὲ ἀντιποιουμένους, καὶ τοὺς μὲν τῆς ἐπισκοπῆς μὴ συνορῶντας ἱδρῶτάς τε καὶ πόνους καὶ κινδύνους, φροντίδας τε καὶ ἀγρυπνίας. Εἰς αὐτὸν γὰρ πᾶσαι ἐπῃώρηνται τῶν ὑπηκόων αξ χρεῖαι. Τίνες δὲ αὗται; Τῶν ἱερωμένων αἱ δοκιμα είπε, τῶν πεινώντων αἱ τροφαί, τῶν διψώντων τὰ πόματα, τῶν γυμνών τὰ ἄμφια, τῶν ἀδικουμένων αἱ προστασίαι, τῶν ὀρφανίαν ἐδυρομένων αἱ κηδεμονίαι, τῶν χηρῶν ἡ ἀντίληψις, τῶν ἀδικούντων αἱ ἐπεξελεύσεις, τῶν παρανόμως ἄρχειν πειρωμένων ἔλεγχοι, τῶν ἀῤῥωστούντων αἱ θεραπείας, τῶν σκανδαλιζομένων ἐκ πυρώσεως αἱ ἐπανορθώσεις, τῶν ἐν δεσμωτηρίοις αἱ λύσεις, τῶν ἐν συμφοραῖς αἱ παραμυθίαι, τῶν πταιόντων οἱ σωφρονισμοί. Επει τοίνυν ταῦτα πάντα, καὶ πολλῷ τούτων πλείονα, ἅπερ, ἵνα μὴ πάντα καταλέγων μηκύνω τὸν λόγον, παρέλιπον, τῆς ἐπισκοπῆς ἐχούσης τὰ ἆθλα, τινές ἀρχὴν καὶ ἄνεσιν καὶ τρυφὴν αὐτὴν εἶναι ᾤοντο, καὶ μήτε τὰ καθ' ἑαυτοὺς ἐξετάσαντες, μήτε τὸ μέσ γεθος τῆς ἀρχῆς ἐννοήσαντες, ἐπεπήδων τῷ πράγ ματι ἀναστέλλων αὐτῶν τὴν κινδυνώδη ὁρμὴν, δρῶσι καί. Εργον ἐπὶ τοῦ δυσχερούς. Πα ήσαν εἴησαν, έρωτα εἰ ἑαυτοῖς μουit Δίκαιοι ἂν ἦσαν ἐξοστρακισθῆναι. ἀρεῖναι σαφηνίσαι Ὥσπερ ίππον εἰς πεδίων αρμώντα. Τὸν ἵππον εἰς πεδίον, Το δύσκολον καὶ δυσκατα όρθωτου πράγμα ἔργον καλοῦσιν, οὐ μόνον οἱ ἐξ ἐξ ὧν σοφοί, ἀλλὰ καὶ αἱ ἱεραὶ Γραφαί. λύβιος· οἱ δὲ Ῥωμαίοι τους Συρακουσίους έργον εξα χοντο, οὐ λογισάμενοι τὴν Ἀρχιμήδους δύναμιν. Πως: Εργῶδες μετὰ πόνου γινόμενον δυσχερές. Τὸ μὲν εὑρεῖν τὸ δίκαιον, ἔργον· τὸ δὲ μὴ διαφθείραι εὑρόνια έργα δέστερον. Ει Σαν τὸν μὴ ἐπίρριπτε τοιούτω πράγματι, ὁ ἔργον μέν ἐστι καταλαβεῖν· τὸ δὲ εὐρόντα μὴ διαφθεῖραι Εργωδέστερον τυγχάνει. Αρα quόριο ανακρούσας ανακρά σας, βαδίσαι ανακάμψαι. εἰς αὐτὸν εἰς αὐτὴν ἐπισκοπήν. τινὲς δὲ εἰσίν. τῷ πράγματι τοσούτῳ πράγ ματι. ἁπλῶς ἐγχειρεῖν αὐτοῦ; έγχ.
col. 899–900page 361 of 750
PG 78:899καὶ διδάσκων μὴ πράγματι ἁπλῶς ἐγχειρεῖν τοῖ; πολλοῖς ἀνεφίκτω, ἔφη· «Εί τις ἐπισκοπῆς ὀρέγεται, καλοῦ ἔργου ἐπιθυμεῖ.» Οὐκ εἶπε, Πᾶς τις ὀρεγέσθω· καλῶς γὰρ ποιεῖ (τοῦτο γὰρ ἂν εἶπεν, είγε μὴ τὸ ἔργον, ἀλλὰ τὸν ἐρῶντα ἐπαινέσαι ἠβουλήθη) ἀλλὰ, «Καλοῦ ἔργου. ο Ινα γὰρ παρῶ, ὅτι τὸ δύσκολον καὶ δυσκατόρθωτον πρᾶγμα ἔργον καλοῦσιν, οὐ με νον οἱ ἐξ ἐθνῶν σοφοί, ἀλλὰ καὶ αἱ ἱεραὶ Γραφαι λέγουσαι· «Ανδρα δὲ πιστὸν ἔργον εὑρεῖν, τὸ παρὰ πάντων νοούμενον φράσω. Εργον ἐστὶν, ὦ βέλτιστε, τὸ πρᾶγμα, οὐκ ἄνεσις· φροντίς, οὐ τρυφή λειτουργίᾳ ὑπεύθυνος, οὐκ ἀρχὴ ἀνεξέταστος" πατρική κην δεμονία, οὐ τυραννικὴ αὐτονομία, οικονομική προ στασία, οὐκ ἀλογοθέτητος ἐξουσία. Ἐγὼ τὸ ἔργον τῆς ἐπισκοπῆς ὑπερφυῶς ἐπαινῶν· θεῖον γάρ· τὸν δ' έρωτα τὸν ἐπ᾿ αὐτῇ οὐκ ἐπαινῶ· σφαλερὸς γάρ. Οὐ λέγω, Καλῶς ποιεῖ· οὐ γὰρ χρὴ τὸν ἔρωτα τοῦτον, οὐδὲ τοὺς λίαν εὐδοκίμους ἐν τῇ ψυχῇ τρέφειν, ἀλλὰ παντὶ σθένει ἐξωθεῖν. Θέα τὸν ᾿Απόστολον, έμπειρον ὄντα τοῦ ἀγῶνος τούτου, καὶ μυρίοις ἱδρῶσι καταρρεύ μενον, καὶ τραύμασι καὶ πληγαῖς, καὶ ἐπιβουλαῖς, καὶ θανάτοις ὁμιλοῦντα, ἵνα μηδεὶς τῶν ἐμπιστευθέντων αὐτῷ, τό γε αὐτοῦ μέρος, ἀπόληται, πῶς ἐκφοβεῖ καὶ δεδίττεται τοὺς ἀρχοντιῶντας, ἅτε ἀπείρους τούτων τῶν ἀγωνισμάτων, καὶ πρὸς μόνην τὴν τιμὴν ὁρῶντας, καὶ μονονουχί κινῶν τὴν κεφαλὴν βοᾷ. Εἴ τις ἐπισκο τῆς ὀρέγεται, βλεπέτω τοὺς πόνους, καὶ σκοπείτω εἰ πρὸς τούτους ἀρκέσαι δύναται. Οράτω τους κινα δύνους (ἐπ' αὐτὸν γὰρ φράττονται ἀόρατος καὶ ὁρα τοὶ πολλάκις ἐχθροι), καὶ μὴ ἐννοείτω μόνον τὴν τι μήν. Θεάσθω τοὺς θανάτους, καὶ μὴ τὴν τρυφήν. Συνοράτω τὰς ἐπιβουλὰς καὶ τὰς φροντίδας, καὶ μὴ πρὸς τὴν ἄνεσιν νευέτω. Ιστω, ὅτι εἴ τις εἰς ἐκεῖνον ἀχθείη τὸν θρόνον, χειροτονεῖται νομίμως ἀθλήσων, ἀλλ' οὐκ ἀκινδύνως τρυφήσων. Ο γὰρ τῆς τιμῆς μόνης ἐγκρατής γενόμενος, καὶ τἆλλα πάντα τὰ τῇ ἐπισκοπῇ προσήκοντα δίκαια παρεωρακώς, ἐνταῦθα μὲν μυρίαις βληθήσεται κατηγορίαις, ἔσθ' ὅτε δὲ καὶ καθαιρεθήσεται τῆς τοιαύτης ἀξίας, ἐκεῖσε δὲ κατα βοηθήσεται παρὰ τῷ ἀδεκάστῳ κριτῇ ἐπὶ τοῦ φοβε ροῦ ἐκείνου βήματος· τῶν μὲν πεινώντων βοώντων, ὅτι ἡμεῖς μὲν οὐδὲ τῆς ἀναγκαίας ἀπελαύσαμεν τροφῆς· οὗτος δὲ τρυφήσας καὶ χρηματισάμενος τὰ λοιπὰ εἰς οἰκείας ανήλωσε φιλοτιμίας τῶν δὲ γυμνῶν λεγόντων, ὅτι Αργαλεώτερος ἡμῖν οὗτος τοῦ χειμῶνος ἐγένετο· τῶν δὲ ἀῤῥωστούντων, ὅτι Τοῦ νοσήματος ἡμῖν βαρύτερος ὤφθη· καὶ τῶν μὲν ὄρο φανῶν, Οὐκ ἀπελαύσαμεν οὐδεμιᾶς προστασίας· τῶν δὲ χηρῶν, οὐκ ἐδάνεισεν ἡμῖν οὗτος παραμυθίας λόγον· τῶν δὲ δεσμωτῶν, οὐκ ἐπέσταξεν ἡμῖν οὗτος συμπαθείας δάκρυον· τῶν δ' ἐν συμφοραῖς, Οὐκ ὄρεξεν ἡμῖν οὗτος θεραπείας χεῖρα· καὶ συλλήβδην εἰπεῖν, πάντων, ὧν ἐπίσκοπος κεχειροτόνηται, κατα βοώντων. Τί οίει τὸν ἀδέκαστον ποιῆσαι κριτήν; τὸν δ᾽ ἔρωτα τὸν ἐπ' αὐτῇ οὐκ ἐπαινῶ, τὸν ἔρωτα οὐκ ἐπαινῶ. 10. ἀπηλαύσαμεν, ποιήσεις παίζωμεν, παίζοιμεν
col. 901–902page 362 of 750
PG 78:901Οὐ κολάσειν σφοδρότερον, τὸν μηδὲ τῇ τιμῇ βελτίω γενόμενον; Παντὶ μὲν δήπου δῆλόν ἐστιν. Εἰ δέ τις ἀπιστεῖ, καὶ τὴν ἀπόφασιν αὐτῷ ἀναγνώσομαι. Διχοτομήσει γὰρ, καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀπίστων θήσει.» Ταῦτ᾽ οὖν ἐννοοῦντες μὴ παίζωμεν εἰς τὰ θεῖα. Οἱ γὰρ εἰς τὸ ἴδιον λογοθέσιον μόλις ἐπαρχέσαντες, ὅταν καὶ τοσούτων δήμων και ταῤῥήσεις κατασκευάσωμεν ἑαυτοῖς, που φανούμεθα; ΣΙΖ΄. - ΣΕΡΗΝΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Οἱ μὲν τὴν ψυχὴν πρὸς ἀρετὴν ἀκονῶντες, ἅτε θείας φιλοσοφίας ὄντες αὐτοφυῇ ἀγάλματα, δι' ἀνάγ την προσομιλοῦσι τῷ σώματι, καὶ τοῖς ἀναγκαίοις ἀρκούμενοι, τὸν τῆς φιλοχρηματίας ὄχλον, ἅτε τάσης κακίας πηγήν, μισοῦντες, μυρίων ἀπαλλάττονται κακῶν. Οἱ δὲ μόνον εἶναι σῶμα τὸν ἄνθρωπον ἀλογίστως ἡγούμενοι (ὧν ἕνα σε εἶναί τινες ἰσχυρίζονται, ἐγὼ δὲ ἀπιστῷ), τὸν ἀκόρεστον ἔρωτα τῶν χρημάτων νοσοῦντες τῷ μηδέποτε κόρον λαμβάνειν βασανίζονται, καὶ ἐπιθυμίᾳ ἀνηνύτῳ οἰστρούμενοι ἀεί τε ἐν πενίᾳ εἶναι νομίζοντες, δρῶσιν ἃ δραν οὐ θέμις. Χρὴ οὖν αὐτοὺς λογιζομένους ὅτι καὶ πλοῦτος μέγιστος, ὡς πρὸς τὰς ἀμέτρους ὑμέ ξεις, εὑρίσκεται πενία, καὶ ὡς πρὸς τὸ τῆς φύσεως αύταρκες, ή πενία πλοῦτός ἐστι, παύσασθαι τῆς τοιαύτης μανίας. ΣΙΗ'. --- ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Πολλοὶ μέν σε δεινῶς σφόδρα και καταφορικές ἐκκωμῳδοῦσι, καὶ παρὰ πάντων πιστεύονται. Ἐμοὶ δὲ τάχιστα καὶ εὐπρεπέστατα λελέξεται, ὅτι δίκαιος ἂν εἴης, κἂν δὲ τῆς ἡλικίας, γνῶναι ὅτι μυρίων τιμωριῶν πρόξενοι εἰσιν αἱ περὶ τὸ σῶμα ἡδοναί. ΣΙΘ'. - ΟΥΡΣΕΝΟΥΦΙΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. β' Βασιλειῶν. Περὶ ᾿Αβεσαλώμ, καὶ τοῦ τελευτήσαντος πλήθους ἐν τῇ ὀργῇ τοῦ λοιμοῦ ὀπηνίκα Δαβὶδ τὸν λαὸν αὐτοῦ ἐξηρίθμησεν. Ο μὲν ᾿Αβεσαλώμ δίκην παρὰ τῆς θείας ἀπητήθη και σε 650 οιστρούμενοι ύστε ρούμενοι.
col. 903–904page 363 of 750
PG 78:903ποιησάμενος ἀγαθὸς εἶναι δικαστὴς καὶ τοὺς ὑπο ηρώδους διὰ ταύτης τῆς κολακείας οἰκειωσάμενος. Ἐμνᾶτο γὰρ ἀρχὴν, καὶ δορυφόρους συνεκράτει, καὶ ὑψηλὴν τυραννίδα ἐπύργου. Οἱ δὲ συνδραμόντες καὶ μονονουχί κατασκευάσαντες τὴν τυραννίδα ἀπὸ έβλεπον γὰρ τοῦ μὲν εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ δὲ εἰς τὴν τελευτήν), δίκην, εἰ καὶ μὴ παραχρήμα (έλα πήθη γὰρ ἂν ὁ Δαβίδ, τῶν ὑπηκόων, μᾶλλον δὲ τῆς βασιλικῆς ἀξίας ἀποστερούμενος), ἀλλὰ μικρὸν ὕπτε ρον ἀπῃτήθησαν. Ο γὰρ λοιμὸς αὐτοὺς ἐπενείματο οὐχ ἔρπων, οὐδὲ κατὰ βραχὺ προτων, ἀλλ᾽ ἀθρόως καὶ ἡδηδὸν ἅπαν τὸ ἔθνος καταβοσκόμενος. Εἰ γὰρ καὶ ἄλλην αἰτίαν ἐπέθηκε τῇ τοιαύτῃ σφαγῇ, ἀλλ' ἡ ῥίζα τῆς τιμωρίας ἐξ ἐκείνου μὲν τοῦ πταίσματος έφυ, μετ' οὐ πολὺ δὲ καρπὸν ἤνεγκε, τουτέστιν εἰς ἔργον ἐχώρησεν, ὅτε καὶ τὸν βασιλέα ἐπὶ τῷ παρὰ τὴν θείαν γνώμην ἀριθμῆσαι τὸν λαὸν ἐχρῆν δοῦ ναι δίκην. Εκείνων γὰρ ἀναιρουμένων, ἔργῳ μὲν ὑπὲρ οἰκείας, λόγῳ δὲ ὑπὲρ τῆς τοῦ βασιλέως ἁμαρτίας, καὶ αὐτὸς ἐν μεγίστη καθειστήκει συμφορᾷ. Εβούλετο γὰρ εὐκλεῶς τεθνάναι, ἢ ἀκλεῶς ζῆν, τῶν ὑπηκόων στερηθείς. Εἰ δέ τις ἀπιστεῖ, ἀκουέτω αὐτοῦ λέγοντος, ο Γενέσθω ἐπ' ἐμὲ ἡ χείρ σου, καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου. ο Οὐ γὰρ ἄλλοι ὑπὲρ ἄλλου εκολάσθησαν, ὡς ἐνόμισας ἀλλ᾽ ἑκάστῳ τὸ πρόσφορον ἀπενεμήθη. Οἱ μὲν γὰρ τῆς πρὸ βραχέος γεγενημένης ἁμαρτίας, ὁ δὲ τῇ παραχρῆμα ἀπητήθη δίκην· τῆς ἀδεκάστου ψήφου καιρὸν εὑρούσης επιτήδειον, ἐν ᾧ κἀκείνους καὶ τοῦτον δίκην εἰσπράξεται. δίκης, ἐπὶ καθαιρέσει τοῦ οἰκείου πατρός προσο ΣΚ'. -- ΑΥΞΟΝΙΟ ΚΟΡΡΗΚΤΩΡΙ Η μόνος, ή μάλιστα φροντίσει δίκαιος ἂν εἴης, ὅπως, τόγε σὸν μέρος, επικουφισθῶσιν οἱ συμφοραῖς περιπεπτωκότες. ΣΚΑ'. - ΜΑΡΩΝΙ ΚΑΙ ΕΥΣΤΑΘΙΑ Πυνθάνομαι ὡς πᾶσαν ὑπερβολὴν κακῶν ἐπιδεικνύμενοι, μικροτέραν τῆς βουλήσεως ἡγεῖσθε τὴν πρᾶξιν, καὶ τὰ ἀτόλμητα τολμῶντες, ἀτόλμους ταυ τοὺς καὶ ἀνάνδρους ἡγεῖσθε, ὅτι μὴ δύνασθε πᾶσαν τὴν βούλησιν διὰ τῶν πράξεων δηλῶσαι. Εἰ τοίνυν ἀληθὴς ἡ φήμη, παύσασθε τῆς τοιαύτης προαιρέσεως, ἵνα μὴ ἀλάστορες, ἢ δαίμονες ἀνθρωπόμορφοι νομισθείητε. τὴν ἀρχὴν την ἀκμήν. καὶ αὐτόθεν ἐν μ. τήν. Αὐξονίῳ, Αυσονίῳ. Ημῶν μάλιστα φροντίς σοι δικαίως ἂν εἴη, ὅπως, Μαρτι γιανῷ, Ζωσίμῳ,
col. 905–906page 364 of 750
PG 78:905ΣΚΒ'. ΤΟΙΣ ΑΥΤΟΙΣ. Μέτριον ἀσκεῖν χρή, ὦ βέλτιστοι, τὸ φρόνημα. Μέτριον δέ φημι, οὐ τὸ πρὸς τοὺς μείζους κολακευτικόν, ἀλλὰ τὸ πρὸς τοὺς ἐλάττους συγκαταβατικόν οὐ τὸ δουλοπρεπές, ἀλλὰ τὸ ἡμερον· οὐ τὸ ὑποκρίν σεως μεστὸν, ἀλλὰ τὸ ἄδολον καὶ ἐλευθέριον, καὶ και πηλείαν μὴ ἐπιστάμενον. ΣΚΓ'. — ΙΕΡΑΚΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Οὐ μετρίως ᾅδῃ κατὰ τὴν πόλιν, ὦ πάντα μικρὰ προς σε φθέγξασθαι. Τῆς γὰρ περιμαχήτου και που θεινοτάτης ἅπασιν ἀρχῆς, νῦν, εἴπερ ποτέ, σφοδρὸν ἑαυτῆς ἔρωτα τοῖς ἀνθρώποις ἐμβαλούσης, καὶ ῥᾳ δίως ἑαυτὴν τοῖς ἐρῶσι παρεχούσης, οὐ μόνον οὐκ ὠνειροπόλησας ἀλλ' οὐδὲ καλούμενος ὑπήκουσας, οὐδὲ προτεινομένην ήρπασας, ἡγούμενος ἀρχὴν εἶναι μεγίστην, καὶ πρέπουσαν ἀνδρὶ καλῷ κἀγαθῷ, τὸ ἄρχειν ἑαυτοῦ δύνασθαι, τὸ τὸν λογισμὸν τῷ θυμῷ καὶ ταῖς ἡδοναῖς ἐπιστῆσαι. Μετὰ δὲ τοῦτο, εὖ καὶ καλῶς ἑώρακας, τὴν ἀκριβῆ ἐλευθερίαν ἐν ταῖς ἡσυχίαις, ἀλλ' οὐκ ἐν ταῖς περιβλέπτοις ταύταις ταῖς ἀρχαῖς χορεύουσαν. Πολλῆς γὰρ ἀνάγκης είναι είν κότως νενόμικας τῶν μὲν ἄρχειν, ἑτέροις δὲ δου λεύειν· καὶ τοῖς μὲν ἐπιτάττειν, τοῖς δὲ ὑπακούειν καὶ τοὺς μὲν ἀδικεῖν, τοῖς δὲ χαρίζεσθαι· καὶ τοῖς μὲν ὑποκεῖσθαι, τοῖς δὲ ἐπικεῖσθαι· καὶ τοὺς μὲν φοβεῖσθαι, ὑπὸ δὲ τῶν μισεῖσθαι. Ἡγούμενος οὖν δίκην διδόντων, οὐ τιμὴν λαμβανόντων ταῦτ᾽ εἶναι, ἐκείνην μὲν εἰκότως παρητήσω, περὶ δὲ τὴν τῆς ψυχῆς ἐπιμέλειαν, τὴν σπουδὴν ἔτρεψας. Εἰ δέ τινες τὴν κρίσιν τῶν πραγμάτων οὐκ ἔχοντες ὀρθὴν, μᾶλλον δὲ τὸν λογισμὸν ἀπολωλεκότες, αἰτιῶνται σε, μάλιστα μὲν οὐδὲ λόγου ἀξιωθῆναι ὀφείλουσιν, ἄνθρωπον αιτιώμενοι, τὸν στεφάνων ἄξιον. Εἰ δὲ χρὴ ἀκροβολίσασθαι πρὸς αὐτοὺς, ἐκεῖνο εἰπέ. Ἴσως ἐοί κατε ἀγνοεῖν, ὅτι εἰς τυραννίδα τὸ τῆς πραότητος μετακεχώρηκεν ἀξίωμα. Εἰ μὲν γὰρ ἔχετε δεῖξαι τὴν ἀρχαίαν ποιμαντικὴν καὶ νῦν κρατοῦσαν, μάλιστα μὲν τὸν ἥττονα ἡγησάμενον εἶναι τοῦ πράγματος, καὶ ἀποφυγόντα, δίκαιοι ἂν εἴητε ἐπαινεῖν Εἰ δὲ δυνάμενος παρητήσατο, μὴ μόνον ἀπολυέσθω τῆς κατηγορίας, ἀλλὰ καὶ δίκας ἀπαιτείσθω. Εἰ δὲ εἰς τοὐναντίον μετακεχώρηκε, μὴ ἀπαιτείσθω. Τότε μὲν γὰρ ὑπὲρ τῶν προβάτων ἀπέθνησκον· νῦν δὲ τὰ πρό βατα ἀναιροῦσιν οἱ ποιμένες, οὐ τὰ σώματα σφά ζοντες· ἧττον γὰρ ἦν κακόν ἀλλὰ τὰς ψυχὰς σκανδαλίζοντες. Καὶ τότε μὲν νηστείαις τὸ σῶμα ἐσωφρόνιζον, νῦν δὲ τρυφαῖς σκιρτήν παρασκευάζουσι. Καὶ τότε μὲν τὰ ἑαυτῶν τοῖς δεομένοις διένεμον· νῦν δὲ τὰ τῶν πενήτων σφετερίζονται. Καὶ τότε Ονειροπόλησας ονειροπολήσας. τὸ ἄρχειν ἑαυτοῦ δύνασθαι, το, ἄρχειν ἑαυτῷ δυναμένῳ καὶ τὸν λογισ., εἰ δὲ χρὴ ἀκρι βολογεῖσθαι, οι είπε εἰπεῖν. δίκαιοι ἂν εἴητε ἐπαινεῖν, 650 δίκαιος ἂν εἴη τὸ ἐπαινεῖν. μόνος ἀπολυέσθω, μόνος μὴ ἀπολύεσθε. ἧττος γὰρ ἂν ἦν και
col. 907–908page 365 of 750
PG 78:907ἐξοστρακίζουσι. Καὶ τότε μὲν τὴν ἀγνείαν ἐξεθείαζον, νῦν δὲ, ἀλλ' οὐδὲν βούλομαι δυσχερές εἰπεῖν. Καὶ γὰρ ταῦτ᾽ εἶπον έκκωμῳδῶν τοὺς ἐνόχους. Οὐδὲ γὰρ πάντας αιτιάσομαι, ἀλλὰ δεικνὺς τὸ μέσον τῆς ἀρχαίας λειτουργίας, καὶ τῆς νυνὶ τυραννίδος, δι' ἐν αἰτίαν οὐ στεφανοῦτε, καὶ ἀνακηρύττετε τοὺς τῆς ισότητος ἐραστάς; μὲν ἀρετὴν ἤσκουν, νῦν δὲ τοὺς ἀρετὴν ἀσκοῦντας ΣΚΔ'. - ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ανήρ τις τῶν ἐπὶ φιλοσοφίᾳ σεμνυνομένων εντυχών ἡμῖν, σοῦ μὲν δεινὴν ποιεῖτο τὴν καταβοήν, φάσκων θαυμάζειν, πῶς μηδ' ἐξ αἵματος Ελευθερίου φὺς τὴν ὀφρὺν ἐπαίρεις, καὶ τὸν αὐχένα ὑψοῖς, καὶ ἐπ' ὀνύχων βαδίζεις, καὶ ἀεροβατείν νομίζεις, και διὰ πάντων τῶν μελῶν τὴν ἀπαιδευσίαν ἐμφαίνες γυναῖκα δ' ἀρχαίαν ἐξεθείαζεν, ἧς καὶ τὸ ἐπιτάφιον ἐπίγραμμα απήγγελλε λέγον, Αρχεδίκη πατρὸς ἀνδρὸς, ἀδελφῶν τ' οὖσα τυ [ράννων Παίδων τ'. Οὐκ ἤρθη νοῦν ἐς ατασθαλίην Ἐγὼ δὲ ἐδικαίωσα αὐτὰ ταῦτα μηνύσαι, τάχα πως κἂν νῦν γνείης σαυτόν. ΣΚΕ'. ΣΤΡΑΤΗΓΙΑ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. Οἱ μὲν πλεῖστοι τῶν ἀνθρώπων τὸ μὲν ἄκοντα πάσχειν κακῶς, ἀνανδρίας· τὸ δὲ ἑκουσίως ἐλέσθαι ἀδικηθῆς ναι, ἐπιεικείας καὶ φιλοσοφίας τεκμήριον τίθενται εἶναι μέγιστον. Οἱ δὲ ἐπιστάμενοι περὶ πραγμάτων κρίνειν ὀρθῶς, μᾶλλον δὲ οἱ ταῖς ἱεραῖς πιστεύοντες Γραφαῖς, καὶ τὸν ἀκουσίως μὲν ἀδικούμενον, φιλοσόφως δὲ φέροντα, οὔτε μισθῶν, οὔτε ἐπαίνων ἀποστεροῦσιν, ἐπιψηφίζοντος μάλιστα τοῦ Παύλου καὶ λέ γοντος· «Καὶ τὴν ἁρπαγὴν τῶν ὑπαρχόντων ὑμῶν μετὰ χαρᾶς προσεδέξασθε, γινώσκοντες ἔχειν ἑαυτοῖς κρείττονα ὕπαρξιν ἐν οὐρανοῖς καὶ μένουσαν. Εἰ δὲ φαίης, Τί γὰρ ποιῆσαι ἡδύνατο, ὑπὸ τοῦ δυνατωτέρου ἀδικούμενος φαίην, καταβοῆσαι, κακηγορῆσαι, επαράσασθαι, διασῦραι, ἐνοχλῆσαι δικαστηρίοις. Ο οὖν ταῦτα πάντα δυνάμενος, πρᾶξαι μὲν, μὴ πράτο των δὲ, τῷ ἑκουσίως ελομένῳ ἀδικηθῆναι εἰκότως ἂν εἰ καὶ μὴ συναριθμηθείη, αλλά γε υπαριθμητ εἶπον οὐκ. ποιεῖτο ἐποιεῖτο. εξεθείαζεν εξεθείαζες. εδικαίωσα αὐτὰ ταῦτα μηνῦσαι, ἐδικαίωσα αὐτὸν ταῦτα. εἰς. Ὑπὸ δυνατωτέρου αδικούμενος. 650, ὑπὸ τοῦ δυνατωτέρου ἁρπαγεὶς ὁ ἀδι νατο.
col. 909–910page 366 of 750
PG 78:909θείη Εἰ δὲ χρὴ καὶ δεινότητι χρήσασθαι, καὶ τὸ ἀκριβὲς εἰπεῖν, τάχα καὶ ὑπερακοντίσειεν ἐκεῖνον. Τῷ μὲν γὰρ τὸ βούλεσθαι ἀδικεῖσθαι, μεγίστην φέρει παραμυθίαν. Οὐ γὰρ ἂν ἡδικήθη, εἴ γε μὴ βουλήθη. Τῷ δὲ μὴ βουληθέντι μὲν, ὑπομείναντι δὲ, καὶ μηδὲν πεποιηκότι δι' ὧν ἡδύνατο ἀμύνασθαι τὸν ἀδικήσαντα, ἅτε ἐσχάτης φιλοσοφίας βάσανον ἐπιδειξαμένῳ, λαμ πρότερος πλακείη στέφανος. ΣΚΤ. — ΠΑΜΠΡΕΤΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Σύμβολόν ἐστιν, ὦ θαυμάσιε, μέγιστον τοῦ πεπεῖσθαι τὸν ἀκούσαντα, ὁ τῶν λεχθέντων ἔπαινος. Οὐ γάρ ἐστιν ὅτις οἴεται καλῶς ἔχειν, τούτοις φάσκειν μὴ πεπεῖσθαι. Ωσπερ γὰρ ὅσα κακίζομεν, ἀποφεύγειν σπουδάζομεν εἰ σωτρονοῦμεν· οὕτως & θαυμάζομεν, πάντως αἱρούμεθα. Τοῦ χάριν δὴ ταῦτα λέγω, ἴσως οὐκ ἀγνοεῖς, ὀφείλων ἣν ἐπήνεσας συμ βουλὴν εἰς πέρας ἀγαγεῖν. ΣΚΖ'. — ΣΤΡΑΤΗΓΙΑ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. Μὴ ἀγνόει, ὦ φίλος, ὅτι ὑπόθεσίς ἐστι τῆς μακα ρίας ζωῆς, ἡ τῶν παθῶν νέκρωσις, ἷς οὐδὲν εὐκταιότερον, οὐδ᾽ εὐκλεέστερον γένοιτ' ἄν. ΣΚΗ'. - ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰ καὶ ἐπέθετό σοι ὁ κοινὸς ἁπάντων ἐχθρὸς, ὡς αὐτοδοεὶ περισσόμενος, καὶ ἐξ ἐπιδρομῆς ἅπασαν σου τὴν πολιτείαν ληψόμενος, ἀλλ' αὐτὸς, ὡς ἐπυθόμην, ἀκοιμήτῳ σπουδῇ τὴν θείαν προβαλλόμενος συμμαχίαν, πολλοὺς μὲν αὐτῷ πόνους εἰς τὴν που λιορκίαν προϋξένησας, ἄπρακτα δὲ αὐτοῦ τὰ μηχα νήματα, καὶ τὰς ἑλεπόλεις ἀπέδειξας, καὶ τὸ τρό παιον κατ' αὐτοῦ λαμπρότερον έστησας. συγχαίροντες οὖν σοι ἐπὶ τῇ νίκῃ καὶ τὰ ἐπινίκια έδοντες παραινοῦμεν γρηγορεῖν καὶ προσέχειν σαν τῷ. Ο γὰρ πολέμιος οὔτε αἰδεῖσθαι εἶδεν, οὔτε ἐρυ θριᾷν ἐπίσταται, οὔτ' ἀπογινώσκει ἕως θανάτου, ἀλλ' ἀντὶ ὅπλων καὶ μηχανημάτων ἀρκούμενος τῇ οἰκεία φύσει, παντὶ καιρῷ ἐπιτίθεται οὐ τὸ ἡττῆσθαι ἐννοῶν, ἀλλὰ τὸ νικῆσαι ὀνειροπολῶν. Πάσῃ οὖν φυ λακῇ τήρει τὴν σαυτοῦ καρδίαν. Οὐ γὰρ μονοειδής, ῥᾳδίως γὰρ ἂν ἐάλῳ, ποικίλη δέ τίς ἐστι καὶ πολύ τροπος, ἡ πρὸς αὐτὸν μάχη. Οταν μὲν γὰρ διὰ συ φροσύνης ήττηθῇ διὰ φιλοχρηματίας πολεμεί. Εἰ δὲ κἀνταῦθα τρωθείη, διὰ βασκανία; ἐπι εἰκότως ἂν, εἰ καὶ μὴ συναριθμηθείη, ἀλλά γε υπαριθμηθείη, που ὅμοιος ἂν εἴη, εἰκότως καὶ συναριθμηθῆς ριν ἐκεῖνος ἐκεῖνο. ἀποφεύγειν σπουδάζωμεν φεύγομεν. Ριὸ ἐπὶ τῇ νίκη 650 μετά τὴν νίκην. ἀντὶ ὅπλων ἀντὶ πολλῶν βελῶν. τῇ οἰκεία φύσει, παντ καιρῷ, τῇ οἰκείᾳ ἀφοβίᾳ, ἐν παντὶ καιρῷ. ήτ τηθῆ, φιλοδοξίαν ἐπὶ ταύτης ὑποσύρει τὸ τρόπαιον· ὅτα δὲ μηδὲ ἐν αὐτῇ μηδὲν δυνηθῇ, διὰ φιλ., διὰ βασκανίας δι' ἐχθρῶν.
col. 911–912page 367 of 750
PG 78:911τοὺς φίλους ἐξοπλίζει. Εἰ δὲ καὶ τὰς τούτων προσβολάς ὑπομείνεις, τοὺς οἰκέτας ἐκπολεμεί. Οταν δὲ μηδὲ ὑπὸ τούτων ἁλῷ, ολιγωρίαν ἐντίκτει. Εἰ δὲ ταύτης περιείη, μνησικακίαν ἐνίησι. Καὶ τί πειρῶμαι πάντα τὰ βέλη τοῦ πονηροῦ φράσαι Διὸ ταῦτα μὲν παρήσω, ἐκεῖνο δὲ παραινέσαιμι τῇ σῇ ἀνδρείᾳ πάν τοθεν ὀμματοῦν ἑαυτὴν, ὡς πάντοθεν τοῦ πολεμίου βάλλοντος, καὶ εἰς τὰ καίρια μάλιστα ἀκοντίζοντος. βουλεύει. Εἰ δὲ καὶ τούτων τινὰ ἴδῃ περιγινόμενον, ΚΘ'. — ΛΕΟΝΤΙΟ ΜΑΓΙΣΤΡΙΑΝΑ Οὐκ ἀποδέχομαί σε, ἄγος πόλεως, καὶ κηλίδα Εκκλησίας, καὶ ὕβριν ἐλευθερίας, καὶ τῶν συνόντων ὀλετῆρα, καὶ τί γὰρ οὐχὶ τῶν αἰσχίστων, Ζώσιμον τὸν δοκοῦντα πρεσβύτερον, ἀποκαλοῦντα. Εἰ γὰρ καὶ αὐτὸς τοιοῦτός ἐστιν, ἀλλὰ σὴν γλῶτταν, καὶ ὄργανον ἀληθείας τυγχάνουσαν, οὐ χρὴ τούτοις καταρρυπαί νεσθαι τοῖς λόγοις. Παῦσαι τοίνυν σαυτὸν ὑβρίζων. Εἰ γὰρ καὶ ἀληθῆ τὰ λεγόμενα, καὶ οὐδεὶς ὡς ψευδομένῳ ἐπισκήψειεν, ἀλλά σε κόσμιον ὄντα ἄνδρα, καὶ πολλαῖ; ἀρεταῖς κομῶντα, καὶ τὸ τῆς ἀνεξικακίας δίκαιον ἂν εἴη ἐναβρύνειν ἐγκαλλώπισμα. Εἰ εἰ ΣΛ'. - ΑΦΡΟΔΙΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Καιρίως ἂν τὰ γραφέντα παρὰ σοῦ ἐλέγετο τοῖς εἰς σὲ πεπαρῳνηκόσιν, εἴ γε μὴ ὡμολόγουν ἐσφάλθαι. Ομολογούντων δὲ, ἄωρο; τούτων ἡ μνήμη, τῆς ἀπὸ τοῦ καιροῦ συμμαχίας ἀμοιροῦσα ΣΛΛ'. — ΑΝΤΙΟΧΟ. Εἰς τὸ, «Οὐ φείσεται ὀφθαλμός μου. Τίνος ἕνεκεν, ἔφης, εἶπεν ἡ τῆς ἡμερότητος πηγή διὰ τοῦ Ἰεζεκιήλ περὶ τῶν Ἰουδαίων, «Οὐ φείσεται ὁ ὀφθαλμός μου, οὐδὲ μὴ ἐλεήσω; ν "Ακουε τοίνυν. Ἐπειδὴ ἐν πολλοῖς χρόνοις ἦσαν συγγνώμης ἁμαρ τάνοντες μείζονα, καὶ μήτε τοὺς τῶν προφητῶν προσιέμενοι λόγους, μήτε τὰς θείας εὐεργεσίας ἐν νοοῦντες εἰς ἀνήκεστον εκπεπτώκασι κακίαν· αὐτο τελὴς δὲ κατ' αὐτῶν ἐξενήνεκτο ἀπόφασις, ὥστε πα ραδοθῆναι τοῖς Βαβυλωνίοις, καὶ ἔργον τῆς τῶν που λεμίων γενέσθαι δεξιᾶς, ᾔδει γὰρ αὐτῶν τὸ ἀμετανόητον· οὐδένα οίκτον λήψομαι, φησὶν, ἐπὶ τοῖς πα σχουσιν 8 δὴ ἐπὶ τῶν Νινευίτῶν πεποίηκα 3 τοὺς οἰκέτας ἐκπολεμεῖ, 650 τοῖς οἰκέταις πολεμεῖ. ὑπὸ τούτων ἁλῷ, ὑπὸ τούτοις ἁλῷ. όλιγωρίαν ἐκτίκτει, ολιγωριῶν ἐμπίμπλησιν· εἰ δὲ τούτων περιείη, μνησις φράσαι φῆσαι. μάλιστα μᾶλλον. ἀμοιροῦσα ἀμοιράσαι. οὐδένα οίκτον λήψομαι, φησίν, ἐπὶ τοῖς πάσχουσιν, οὐδένα οι και ταλήψομαι, φησὶν, ἐφ' οἷς πάσχουσιν. οὐδένα οίκτον λήψομαι,
col. 913–914page 368 of 750
PG 78:913Ἐκεῖ μὲν γὰρ ἡ ἐπὶ τὸ κρεῖττον αὐτῶν ῥοπή τε καὶ τροπή καιρὸν παρέσχεν, ἀνακληθῆναι τοὺς κατακρίσ τους καὶ ἀνατραπῆναι τὴν ἀπόφασιν. Ἐνταῦθα δὲ οὐδενὸς ἐπὶ τὸ βέλτιον βλέποντος, ἀλλὰ πάντων ἐπὶ τα χείρω ρεπόντων, ἀναγκαίως ἡ κατὰ πάντων ἐχε φέρεται ψῆφος. ΣΑΒ. ΠΑΥΛΟ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. *Οτι πάσης ἐπέκεινα τόλμης, τὸ δογματίζειν τοὺς βιοῦντας αἰσχρῶς. Καὶ εἰς τὸ γεγραμμένον, Γνῶναι τὰς ὁδούς μου ἐπιθυμοῦσιν, ὡς λαὸς δικαιοσύνην πεποιηκώς.» η Χρὴ τὸν μέλλοντα περὶ Θεοῦ λόγον κινεῖν ταῖς ἀπὸ τῆς πολιτείας διαλάμπειν ἀρεταῖς. Τῷ γὰρ κα κίας ἐραστῇ, οὐδὲ περὶ τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ, μήτιγε αὐτοῦ κινεῖν γλῶτταν, ἐπιτρέπει, ὡς ὑδρι ζομένων τῶν θείων νόμων, ὅταν διὰ μιαρας προφέ ρωντας γλώττης. Τῷ γὰρ ἁμαρτωλῷ, φησὶν, εἶπεν ὁ Θεός, ἵνα τί σὺ ἐκδιηγῇ τὰ δικαιώματά μου· καὶ ἀναλαμβάνεις τὴν διαθήκην μου διὰ στόματός σου; ο Καὶ διὰ τοῦ Ἡσαΐου μεμφόμενος τοὺς βίου μὲν ἀρίστου μὴ ἐπιμελομένους, τὰς δὲ οἰκονομίας αὐτοῦ αἰτιωμένους, φησί· ι Γνῶναί μου τὰς ὁδοὺς ἐπιθυμοῦσιν, ὡς λαὸς δικαιοσύνας πεποιηκώς, καὶ κρίσιν Θεοῦ αὐτοῦ μὴ ἐγκαταλελοιπώς.: Εἰ δὲ οἱ τὰς ὁδοὺς ".. αὐτοῦ, τουτέστι τὰς οἰκονομίας πολυπραγμονοῦντες, πάντολμοι ἂν εἶεν, πῶς οὐκ ἂν ἐπέκεινα πάσης τόλμης χωροῦσιν, οἱ περὶ αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ μικρά γλώττη λόγον κινοῦντες, καὶ μάλιστα ὅταν τί ἔστι πολυπραγμονῶσι; Χρὴ δὲ μὴ τί ἐστι περιεργάζεσθαι, ἀλλ' ὅτι ἐστὶν ἰσχυρίζεσθαι. Καὶ σιωπῶ, ὅτι παρὰ Λακεδαιμονίοις, τοῖς σκιὰς τῶν πράξεων τοὺς λόγους εἶναι εἰκότως ὁρισαμένοις, τὸν αἰσχρῶς βεβιωκότα, οὐδὲ γνώμην ἀγαθὴν ἀποφήνασθαι ἐξῆν. Εἰ τοίνυν ὀρθῶς σοι πιστεύοντι, καὶ εὖ πράττοντι ἐπιφύονται τινες πράγματά σοι παρέχοντες, μὴ τα ράττου. Τοιοῦτον γὰρ τῶν φαύλων τὸ ἔθος. Ηττώμενοι γὰρ περιφανῶς τῷ βίῳ, ἐπὶ τὴν ἔρευναν τοῦ θείου καταφεύγουσιν, ὡς ἐκ τούτου πράγματα παρέξοντες τοῖς εὖ βιοῦσι, καὶ τὴν παρρησίαν αὐτῶν ἀποκλεί σοντες. Ἐχρὴν δὲ αὐτοὺς, ἐννοοῦντας ὅτι οἱ περὶ τὸ δῆλον πταίοντες, περὶ τοῦ δοκοῦντος ἀδήλου οὐκ ἂν εἶεν ἀξιόπιστοι λέγοντες, πρῶτον ἑαυτῶν τὸν βίον ῥυθμίσαι καὶ οὕτως ἐπὶ τὴν ζήτησιν παρελθεῖν τῶν ἀνεφίκτων. Μήτι γε Τὰς οἰκονομίας τὴν οἰκονομίαν. μικρή γλώττη μιαραῖς γλώτο ται. Σκιὰς τῶν πράξεων τοὺς λόγους εἶναι. Τούτου ἐστὶ καὶ τὸ, Λόγος ἔργου σκιά. οἱ λόγοι πραγμάτων εἰσὶν ὁδοί. τοῖς σκιὰς τῶν πράξεων τους 23 γους εἶναι εἰκότως ορισαμένοις, Ρυθμίσα: έρευναν.
col. 915–916page 369 of 750
PG 78:915ΣΑΓ'. - ΤΟ ΑΥΤΟ. Χρὴ τὰς ἀρχὰς τῶν λόγων ἀληθεῖς εἶναι καὶ πι στάς. Ψευδοῦς γὰρ οὔσης τῆς ὑποθέσεως, ἀναγκαίως καὶ τὸ συμπέρασμα ἀσύστατον εὑρεθήσεται. ΣΑΔ'. - ΑΛΥΠΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Μὴ δυσχεράνῃς, ὦ βέλτιστε, ἐὰν ἐπαφῶ τὴν γλῶτα ταν τοῖς φιλαργύρεις. Πράγμα γὰρ λέξω σαφές, καὶ ἁπλοῦν, καὶ μαρτυρίας μὴ δεόμενον. Τοσοῦτον γὰρ κεχείρωνται τῷ νοσήματι, ὡς μηδὲ νόσημα αὐτὸ ἡγεῖσθαι. Καθάπερ γὰρ οἱ οὐρανοπολῖται, οἱ ἐν τοῖς ὄρεσι, φημί, μοναχοί, οὐδὲ ἴσασι τί ἐστι πλεονεξία οὕτως οὐδὲ οὗτοι, ἀλλ' οὐχ ὁμοίως, ἀλλ᾽ ἀπεναντίας ἐκείνοις. Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ διὰ τὸ πόῤῥω εἶναι τοῦ πάθους ἀγνοοῦσι τὸ νόσημα· οὗτοι δὲ οὐδὲ νόσημα αὐτὸ ἡγοῦνται εἶναι. Οὕτω γὰρ παρώσατο τὴν ἀρε τὴν ἡ κακία, καὶ τυραννεῖ καὶ πάντα ἄνω καὶ κάτω ποιεῖ, ὡς μηδὲ κακία εἶναι νομίζεσθαι. ΣΑΕ. ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ. Οτι ἀθάνατος ή ψυχή. Τὸ νομίζειν σε φθείρεσθαι μετὰ τοῦ σώματος τὴν ψυχήν, κομιδῇ γελοῖον καὶ ηλίθιον, καὶ τῷ ὄντε σαρκικοῦ ἀνθρώπου, καὶ βουλομένου μὲν μετὰ τὸν ἐνταῦθα βίον μηδὲν εἶναι, βεβαιοῦντος δὲ τὰ παρὰ πάσης ηλικίας περὶ σοῦ τραγῳδούμενα. Δυσωπῆσαι μὲν οὖν σε ὀφείλουσι, καὶ φιλόσοφοι καὶ ποιηταὶ, καὶ ρήτορες, καὶ συγγραφεῖς, ὅσοι τὴν τῆς ψυχῆς ἀθα νασίαν ἐδογμάτισαν, ὧν εἰ καὶ ἄπειρος εἴ, ὡς ἀπαί δευτος ὢν ἐν πᾶσιν, ἀλλά γε παρὰ τῶν πεπαιδευμένων μαθεῖν δίκαιος ἂν εἴης. Δυσωπήσει δὲ καὶ λογι σμὸς ἀναντίῤῥητος. Ἡ γὰρ τοῦ σώματος ἀεὶ ρέοντος καὶ φθειρομένου ἐπιλαμβανομένη, καὶ τὸ θνητὸν αὐτ τοῦ καὶ ῥευστὸν ἐπισφίγγουσα, καὶ τὸ πίπτον ἐγεί ρουσα, καὶ παρέχουσα τοῖς μὲν ἀποῤῥέουσι τροφήν, τοῖς δὲ μαραινομένοις ἀναβλάστησιν, οὐκ ἂν δήπου καθ' ἑαυτὴν γενομένη ἀπολείπῃ τὴν οἰκείαν δύναμιν, δι' ἧς καὶ τὸ σῶμα συνείχε, καὶ διέσωσεν. Εἰ δὲ μήτε τοὺς ἔξωθεν σοφούς δυσωπηθείης, μήτε τούτῳ τῷ ἀναγκαίῳ λογισμῷ πεισθείης, ἅτε πολλῇ καὶ συγγνώμης μείζονι κακίᾳ βεβαπτισμένος χρη σμόν σοι θεῖον ἀναγνωσόμεθα, δι' οὗ διαρρήδην ἡ τῆς ψυχῆς ἀθανασία κηρύττεται. Τί ούν] οὗτός φησι; Μὴ φοβηθήτε ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα, τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυναμένων ἀποκτεῖναι.» Μὴ τοῖ νυν ἐκ τῆς ὑπερβολῆς ὧν ἔδρασας κακῶν. (Οὐδὲν γὰρ ἄπρακτον, ὥς φασι, κατέλειψας) ἀσεβή δόγματα σαυτῷ δογμάτιζε· ἀλλὰ πιστεύων ἀθάνατον εἶναι τὴν ψυχήν· καὶ ὅτι πολλάκις μὲν κανταῦθα, πάντως δ' ἐκεῖσε δώσεις δίκην, ὡς οὐ λησόμενο; τὴν δίκην, ἀπαλλάγηθι κἂν ὄψέ ποτε, τῆς πονηρίας. το τυραννίς. ἀποῤῥέουσι 650 απαγο ρευθείσι.
col. 917–918page 370 of 750
PG 78:917ΣΑΦ. ΕΥΛΟΓΙΟ Ὀλίγα εἰπὼν, δ βούλομαι φράσω. Βοιωτούς τις εἰς ἀπαιδευσίαν σκώπτων ἔφη· «" Βοιωτοί, ώς σφόδρα ἐστὲ Βοιωτοί.» Δίκαιος δέ τις ἀνὴρ ἀδίκῳ πράγματι παρακαλούμενος ὑπὸ Μιλησίων συμπράξαι ἔφη, «Ο Μιλήσιοι, ὡς σφόδρα ἐστὲ Μιλήσιοι.» 'Αλέξανδρος δὲ ἐρωτηθεὶς, διὰ τί λίαν τιμῇ ᾿Αντίπατρον, ἔφη, Ότι ἀντὶ πατρός μοί ἐστιν. ο Ἐγὼ δὲ φράσω, ὦ Ευλόγιο, ώς σφόδρα εἴ Ευλόγιος, ἐπαινεῖν ἐμὲ καὶ τοὺς κατ' ἐμὲ προηρημένος. ΣΑΖ. ΗΡΩΝ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. Εἰς τὸ, ' Πᾶς ἀνὴρ φαίνεται δίκαιος.» Πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων (ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν πάντες, καίτοι τῆς Γραφῆς τοῦτο δοκούσης λέγειν), οὐ τῷ δικαιοσύνην ἀσπάζεσθαι, ἀλλὰ τῷ τοῖς ἀδικωτέροις ἑαυτοὺς παραβάλλειν τῇ συγκρίσει τῶν χειρόνων τὴν τῆς δικαιοσύνης φαντασίαν καρποῦνται εὐκ αὐτὰς καθ' ἑαυτὰς τὰς θείας ἐντολὰς δοκιμάζοντες, καὶ πρὸς τὸν τούτων κανόνα ρυθμίζοντες τὸν οἰκεῖον βίον, ἀλλὰ τοῖς ῥαθυμοῦσι τῶν πέλας παρα μετροῦντες τὴν ἑαυτῶν πολιτείαν. Διὸ καὶ τοῦτ' ἐβρέθη, ὅπερ μαθεῖν ἠθέλησας. • Πᾶς ἀνὴρ φαίνεται ἑαυτῷ δίκαιος, ο Πρὸς μὲν γὰρ τὰ κατορθώματα τῶν πέλας τυφλώττει, τὰ δὲ ἐλαττώματα οξέως όρα· καὶ καθάπερ οι γύπες λειμῶνας πολλάκις καὶ παραδείσους παρατρέχοντες, τοῖς νεκροῖς ἐφίπταν και σώμασιν. Επήγαγε γοῦν· «Κατευθύνοι δὲ καρ δίας ὁ Κύριος, ο ἢ τῶν τὴν τοιαύτην φαντασίαν δη λονότι ἐξορισάντων, ἢ τῶν πρὸς τὰς θείας ἐντολὰς τὸν ἑαυτῶν ῥυθμισάντων βίον, ἢ τῶν ὑπερβεβηκό των τὸ ἄνθρωπος εἶναι, καὶ εἰς κρείττονα τάξιν τε καὶ ἀξίαν, διὰ τῆς ἀρίστης πολιτείας ἀναβιβασθέντων, κατὰ τὸ εἰρημένον, «Ἐγὼ εἶπα· θεοί έστε, καὶ ὑπο Ὑψίστου πάντες. ο ΣΛΗ. — ΠΑΜΠΡΕΠΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ Τί ἐστι τὸ, ο Ἱερεῖς, λαλήσατε εἰς τὴν καρδίαν Ιερουσαλήμ. Ἐπειδὴ τὸ μὲν λόγοις φιλοσοφεῖν ῥᾴδιον, τὸ δὲ οι Ευλογίῳ 'Αλογίῳ, ἧς βοιωτία. Ει Πάλαι ποτ' ἦσαν ἄλκιμοι Μιλήσιοι. Πᾶσα θάλαττα θάλαττα. Ει μιας ᾿Αντί πατρός. τῆς ἁλώσεως, σὰ Τύρος 630. ιστοι πιο 'Υψίστου.
col. 919–920page 371 of 750
PG 78:919ἔργοις δύσκολον, καὶ τὸ μὲν τὰς ἀκοὰς τέρπει, το δὲ τὰς ψυχὰς παιδεύει. Διὰ τοῦτο ὁ Θεὸς, τοῖς τῆς Ιερωσύνης λειτουργίαν εστεμμένοις βοᾷ τοῦθ᾽ ὅπερ μαθεῖν ἠθέλησας. • Ἱερεῖς, λαλήσατε εἰς τὴν καρ δίαν Ἱερουσαλήμ. ο Ἐπειδὴ γὰρ οἱ διὰ λόγων φιλοσοφοῦντες οὐ μόνον ἐνοχλοῦσι τοὺς ἀκούοντας, ἀλλὰ καὶ δι᾿ ὧν τὰ ἐναντία οἷς λέγουσι πράττουσι, κωμῳδεῖσθαι ἑαυτοὺς παρασκευάζουσι· διὰ τοῦτο τὴν τῶν ἔργων ἀρετὴν τούτους ἀπαιτεῖ, τὴν τῆς ψυχῆς τῶν ἀκροατῶν ἁπτομένην. "Ωστε ἱερὸν εἶναι χρὴ τὸν ἱερωμένον. Ἱερᾶσθαι γὰρ τὸν ἀνίερον οὐ θέμις. ΣΑΘ'. - ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. "Οτι χαλεπῶς (Γ. χαλεπὸν) ή κακοδοξία· καὶ ακόνητοι (Γ. ανόνητοι) τῶν ταύτη κεκρατημέ των οἱ πόνοι. Ανάκτησαι σαυτοῦ, ὦ βέλτιστε, τὴν ὑπόληψιν, οὐ νοσήσασαν καὶ διαφθαρεῖσαν, καὶ εἰς τὸ μὴ ὂν χωρή σασαν· ἧττον γὰρ ἂν ἦν ἴσως κακόν· ἀλλ᾽ εἰς και κοδοξίαν τραπεῖσαν. ΣΜ'. — ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Οίδα μεν, ὦ ἁγνείας ανάκτορον, ὅτι εἰκότως δυσχεραίνεις, Ζωσίμου τε καὶ Μαρτινιανοῦ, Μάρωνός τε καὶ Εὐσταθίου ἱερᾶσθαι δοκούντων, ἀνθρώπων πάσῃ μὲν ἀρετῇ ἀπροσίτων τε καὶ ἀβάτων, πάσῃ δὲ κακίᾳ ἱππήλατον ἑαυτοὺς κατασκευασάντων εδόν τε καὶ χῶρον. Αλλ' εὖ εἰδέναι ὀφείλεις, ὅτι ὅσῳ μείζονος ἠξιώθησαν τιμής, τοσούτῳ καὶ μείζονα δώσουσι δίκην, ὅτι μηδὲ τῇ εὐεργεσίᾳ βελτίους ἐγέ νοντο. ΣΜΑ. ΤΟ ΑΥΤΟ. Αὐτὸς μὲν ἴσως πολλῶν τε λόγων καὶ νοημάτων ἔχειν με νομίζεις παρασκευήν, ἐγὼ δὲ οἶδα σαφῶς, ὅτι οὐδὲν οἶδα Εἰ δέ τι λεχθείη εὐδόκιμον, τῷ Θεῷ τὴν αἰτίαν λογιστέον τῷ καὶ ἰδιώτας, διὰ τὴν τῶν ἀκουόντων ὠφέλειαν, πολλάκις σοφίζοντι. ΣΜΒ. — ΝΕΙΛΑΜΜΩΝΙ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Εἰ καὶ τῷ δεινὸς εἶναι προλαβὼν τὴν ἀπολογίαν διέσυρας γεγραφώς, εἰπὲ πάλιν ὅτι τῷ δόγματι οὐ λυμαίνεται ἡ ὑπερφυής Μαρτινιανοῦ καὶ Ζωσίμου, Μάρωνός τε καὶ Εὐσταθίου κακία, ὧν ὁ βίος λοιπὸν σκηνοβατεῖται, ἀδοξίαν καὶ κωμῳδίαν τῇ ἱερωτάτῃ θρησκεία προστριβόμενος. ᾿Αλλ᾽ ἔγωγε οὐκ ἂν ἀπο σταίην τῆς ἀληθείας, ἀλλ' αὐτῇ πρὸς ἀπολογίαν χρη σαίμην. Ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἔχων ὅ τι καὶ μέμψοιο τὴν θειοτάτην θρησκείαν, εἰς τινας τῶν ἱερωμένων ἔτρεψας τὴν κατηγορίαν, εὐφρατός σοι ή σκαιωρία γέγονεν ὑπὸ πάντων τῶν συνέσεως οὐκ ἀμοιρούν 650 τὴν τῶν ἔργων ἀρετὴν τὴν διὰ τῶν ἔργ., σοι ή σκαιωρία γέγονεν ὑπὸ πάντων, 650 σοῦ ἡ κακηγορία
col. 921–922page 372 of 750
PG 78:921των, τῶν τὴν μὲν θείαν ὑπερεπαινεσάντων πολιτείαν, τὴν δὲ κατηγορίαν εἰς ἐκείνους τρεψάντων. Εἰ δὲ καὶ αὐτὸς τῆς φιλονεικίας ἀποσταίης, ἀποδείξῃ τὰ εἰρημένα. Τί γὰρ ἄτοπον φαμεν, λέγοντες, ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα βασανίζεσθαι χρή· καὶ εἰ μὲν καλὸν φωραθείη, ασπαστέον, κἄν τινες τῶν δοκούντων αὐτὸ μετιέναι, εἰς αὐτὸν τῆς κακίας τὸν πυθμένα κατέπεσον· εἰ δ' αἰσχρὸν, φευκτέον, κἄν τινες τῶν δοκούντων αὐτῷ προσκεκλίσθαι εἰς αὐτὴν τῆς ἀρετῆς δοκοῖεν εληλακέναι τὴν κορυφήν; χρὴ γὰρ τὴν μὲν ἀρετὴν ἀσπαστὴν εἶναι, κἂν πάντες ψέγωσιν οἱ τὴν κρίσιν τῶν πραγμάτων οὐκ ἔχοντες ὀρθὴν τὴν δὲ κακίαν φευκτὴν, κἂν πάντες οἱ τῶν κακῶν ἐρασταὶ αὐτὴν ἀνακηρύττωσιν. Οὐ γὰρ ἀπὸ τῶν νοσούντων, ἀλλ' ἀπὸ τῶν ὑγιαινόντων χρὴ λαμβάνειν τὰς περὶ τῶν πραγμάτων ψήφους Εἰ γὰρ τοῖς νοσοῦσιν ἐψόμεθα, καὶ φιλοσοφίας καταγνωσί μεθα. ΣΜΓ'. Εἰς τὸ, ο Αὕτη κληθήσεται γυνή, ὅτι ἐκ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἐλήφθη. Σὺ μὲν οὐ κατὰ λόγον ἔφης εἰρῆσθαι τὸ, Αὕτη κληθήσεται γυνή, ὅτι ἐκ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς ἐλήφθη. Ἐγὼ δὲ οὐ μόνον κατὰ λόγον, ἀλλὰ καὶ θαυμασίως αὐτὸ γεγράφθαι φημί, καὶ ὅπως, ἄκουε. Η γυνή παρὰ τὴν γονὴν εἴρηται. Αὕτη γοῦν κληθήσεται γυνή, τουτέστι γονίμη, ὅτι ἐκ τοῦ [ἀνδρὸς] αὐτῆς τοῦ μέλλοντος γόνιμον ποιεῖν, ἐλήφθη. Την γάρ παρθένον ὁ ἀνὴρ συναπτόμενος, γυναῖκα, τουτέστι γόνιμον ποιεῖ. Διὸ καὶ παρ' Αθηναίοις ή συνάφεια ἢ κατὰ νόμον, ἐπ' ἀρότρῳ παίδων ἐλέγετο γίνεσθαι, καὶ γονεῖς οἱ τεκόντες καλούνται. Τοὺς γὰρ λέγοντας παρὰ τὰ γυία, τουτέστι τὰ μέλη, εἰρῆσθαι, οὐδὲ λόγου ἀξιωτέον. Τῷ μὲν γὰρ μέλει καὶ μέρει τὸ ὅλον καὶ τὸ πᾶν ἀντιδιαστέλλεται. Τῇ δὲ γυναικὶ ὁ ἀνὴρ, τουτέστι τῷ σπείροντι γεωργῷ καὶ ἀνορύττοντι τὴν γυναικείαν χώραν παρ' δ καὶ ἀνὴρ, ὡς οἶμαι, λέγεται. Τὸ γὰρ ἄνθρωπος κοινὸν αὐτοῖς ἐστινὄνομα· ἡ σπειρομένη γή καὶ διὰ τοῦτο γόνιμος γινομένη. Τῶν πρός τι γὰρ ἡγοῦμαι καὶ τοῦτ᾽ εἶναι. Αμα γὰρ εἴποις ἄνδρα, καὶ γυνὴ τῇ ἐννοίᾳ συνεισέρχεται· ὡς καὶ πατρὸς ῥηθέντος, ὁ παῖς συνυπακούεται, καὶ δεσπότου λεχθέντος, ὁ δοῦλος συνεπινοεῖται. γυνή, Η γυνή παρὰ τὴν γονήν, γυνή γόνιμον, γονείς, παρὰ τὰ γυῖα, ανήρ, γέγονεν ἀπὸ πάντ., ἀποδείξῃ ἀποδέξῃ, φανείη φωραθείη. προσκεκλίσθαι προσκεχρῆσθαι, ψεύσωσιν ψέγωσιν. φιλοσοφίας Ιερία Ιατρικής. ο. ο Βιττ. αὐτῆς τὴν γυναικείαν χώραν ἀνορύττειν τὸν ἄνδρα, ή σπειρομένη γῆ 650 ἡ δὲ γή σπειρ.,
col. 923–924page 373 of 750
PG 78:923ΣΜΔ'. ΔΙΟΣΚΟΡΟ. Χρὴ μὴ μόνον ὑπὲρ ὧν εὐηργετήθης χάριν εἰδέ ναι ἀλλὰ καὶ ὑπὲρ ὧν κωλύῃ ἀδικεῖν. Καὶ τοῦτο γὰρ εἰ καὶ παράδοξόν σοι φαίνεται, εὐεργεσίας εἶδος μέγιστον τυγχάνει. ΣΜΕ. — ΘΕΟΔΟΣΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰκότως, ὦ θαυμάσιε, τὴν Πηλουσιωτῶν νῦν καταθρηνεῖς πόλιν, και τοι πρότερον μακαρίσας. Οτε μὲν γὰρ, οἷα δὴ μήτηρ ἐπ' ἀριστοτόκοις παιδός ὠδῖσι, τῇ τοῦ ἀοιδίμου Αμμωνίου τοῦ ὄντως ἐπι σκόπου προστασίᾳ ἐνηβρύνετο, εἰκότως ἐμακαρίζετο, άτε δὴ καὶ τῶν θείων, καὶ τῶν ἀνθρωπίνων ἀγαθῶν ἀνάπλεως οὖσα. Ὅτε δὲ μιαρὸν καὶ ξένον καὶ ἀνθρωπόμορφον θηρίον τὴν οἰκονομίαν αὐτῆς ἐνεχειρίσθη. τοῦ σμή καὶ εἰς ἐσχάτην ερημίαν κατηνέχθη, εικότως όλα φυρμῶν ἐστιν ἀξία. Επ' ἐκείνου μὲν γὰρ, ὥσπερ αἱ τὴν βασιλίδα τοῦ σμήνους ἐν εὐδρόσοις λειμώνων ἄνθεσι περιιζάνουσι μέλιτται· οὕτω πάντες αὐτὸν περιεἶπον, καὶ περὶ αὐτὸν ἐχόρευον. Οντως γὰρ ἦν καὶ τὴν ὁμιλίαν, καὶ τὴν φωνὴν μελισταγής, καὶ χειρωτικὸν ἐκέκτητο θέλγητρον. Ἐπὶ δὲ τούτου ἀλλ' οὐδὲν βούλομαι δυσχερὲς εἰπεῖν· οἱ ὑπολειφθέντες τὸ πανηγυρικὸν ἀμείψαντες σχῆμα καταθρηνοῦσι τὰς σφῶν συμφοράς. Τὸ δὲ αἴτιον, ὡς φασι, τουτέστι, τὸ ἐπ' ἐκείνου μὲν τὸ θεῖον θυσιαστήριον τῆς προσηκούσης τυγχάνειν ἀγιστείας, ἱερέων αὐτὸ περιεπόντων εὐαγῶν, ἐπὶ δὲ τούτου τοὺς μὲν ἐνα γεῖς ἐγκρίνεσθαι· τοὺς σπουδαίους δ' ἀπελαύνεσθαι. Ὡς τῶν ἀναγκαίων τοιγαροῦν ἐρρᾳθυμημένων, καὶ τὰ ἄλλα πάντα διέφθαρται. Τῶν γὰρ ἀδύ των υπό μικρῶν ἀνθρώπων πατουμένων, ἄδατος καὶ ἡ πόλις εἰκότως τοῖς πολλοῖς γεγένηται. Μὴ τοίνυν, ὦ ἱερὰ κεφαλή, καταθρήνει μόνον αὐτὴν, ἀλλὰ καὶ εὔχου, ὅπως εἰς τὴν ἀρχαίαν ἀρετήν τε καὶ εὐημερίαν ἀναδράμοι. ΣΤ'. -- ΠΕΤΡΑ. Ἡ εἰρήνη τῇ δικαιοσύνῃ συγκεκραμένη θεῖόν ἐστι χρῆμα· εἰ δὲ θατέρα ἄνευ τῆς ἑτέρας εἴη, λυμαίνεται τῷ τῆς ἀρετῆς κάλλει. Εστι μὲν γὰρ εἰρήνη καὶ λῃσταῖς πρὸς ἑαυτοὺς καὶ λύκοις· τοῖς μὲν ἐπὶ λύμῃ τῶν ἀνθρώπων, τοῖς δὲ ἐπ' ὀλέθρῳ τῶν προβάτων. Αλλ' οὐκ ἂν καλέσαιμι ταύτην ειρή νην τὴν τῇ δικαιοσύνῃ μὴ κοσμουμένην. Εἰ δ' αὐτῇ συνέλθοι, ὄντως εἰρήνη κεκλήσεται. Διὸ καὶ Χριστὸς ἔφη· ι Οὐκ ἦλθον βαλεῖν εἰρήνην ἐπὶ τὴν γῆν, ἀλλὰ μάχαιραν.» Οτι γὰρ οὐ πᾶσαν εἰρήνην, ἀλλὰ τὴν τῇ κακίᾳ συνεζευγμένην ἀποκηρύττει, ειδέναι τῷ εὐεργέτῃ, τοῦτο γὰρ εἰ καὶ παραδ., τοῦτο γὰρ ὅπερ παρ. τοὺς μὲν ἐναγεῖς ἐγκρίνεσθαι, 650, τους μὲν εὐαγεῖς ἐλαύνεσθαι, τοὺς δ' ἐναγείς έγχρ., τους σπουδαίους δ' ἀπελαύνεσθαι, ταύτην ειρήνην ταῦτ᾽ εἰρήνην.
col. 925–926page 374 of 750
PG 78:925ἀλλαχοῦ φησιν, «Εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν.» Εἰρήνη γὰρ ὄντως ἐκείνη ἐστὶν, ἡ τῇ δικαιοσύνῃ, καὶ τῇ εὐσεβείς σεμνυνομένη. ΣΜΖ΄. — ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Μὴ φοβοῦ, ὦ μισοπονηρίας ἱερὸν τέμενος, τοὺς ἐλέγχειν μὲν ἀδυνατοῦντας, ἐλέγχεσθαι δὲ παραιτουμένους, ἀλλὰ τὴν παῤῥησίαν θρασύτητος μὲν ἀπηλ λαγμένην, προσηνείᾳ δὲ κεκραμένην ἐπιδεικνύμενος, προσδόκα ἀνύειν τὰ πρέποντα. Εἰ δὲ καὶ μὴ ἀνύσειας, ὡς γέγραφας, καὶ Εὐσέβιος, καὶ οἱ παρ' αὐτοῦ οὐ δεόντως χειροτονηθέντες ἀντὶ τοῦ ἀμεί νεσθαι κακηγοροῦσι, μὴ ὀλιγώρει. Ὁ γὰρ ἀκοίμητος καὶ πανεπόπτης ὀφθαλμὸς ὁ μισοπόνηρος καὶ φιλάγαθος, σὲ μὲν ἀμείψεται, ἐκείνους δὲ ἀμυνεῖται. ΣΜΙ. — ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Λόγος ἡμῖν έναγχος περὶ ἀρετῆς καὶ κακίας ἐκεκίνητο καὶ πολλῶν πολλά λεγόντων, ἔφην εγώ, ὅτι ἡγοῦμαι πάντας ἀνθρώπους καὶ ἐλαττώματα ἔχειν, καὶ πλεονεκτήματα· ἀλλὰ τοὺς μὲν εὐδοκίμους καὶ ἀρίστους, μικρὰ μὲν ἔχειν καὶ εὐτελῆ τὰ ελαττώματα, μέγιστα δὲ καὶ ὑπερφυῆ τὰ κατορθώματα· τοὺς δὲ ἄλλους ἢ ἀναλογοῦντα τοῖς ἑλατ τώμασι τὰ πλεονεκτήματα, ἢ καὶ πλεονεκτοῦντα, ἢ καὶ πλεονεκτούμενα. Εἰσὶ γὰρ ἄνθρωποι, ἀπάνθρωποι μὲν, σώφρονες δέ· ἡ ἀσελγεῖς μὲν, ἐλεήμονες δέ· ἡ θρασύτατοι μὲν, ῥᾳδίως δὲ μεταβαλλόμενοι ἢ ἄδικοι μὲν, μετριόφρονες δέ· ἢ ἅρπαγες μὲν, ἐγκρατεῖς δέ· ἢ ἀκρατεῖς μὲν γλώττης, ἐγκρατεῖς δὲ ἡδονῶν· ἡ ἀκρατεῖς μὲν ἡδονῶν, ἐγκρατεῖς δὲ ς γλώττης ή γαστρὸς μὲν ἥττονες, ὀργῆς δὲ κρείττονες· καὶ συλλήβδην εἰπεῖν, οὐκ ἂν ῥᾳδίως πιστεύ τα: μι εἶναι ἄνθρωπον, οὔτ᾽ ἐλαττωμάτων ἄμοιρον, ούτε κατορθωμάτων ἔρημον. Καὶ προΰφερον πρὸς ἀπό δειξιν, τῶν μὲν τὸν κριτὴν τῆς ἀδικίας, τὸν μήτε τὸν Θεὸν φοβούμενον, μήτε ἄνθρωπον ἐντρεπόμενον, ὅστις ἐποίησε καλὸν, τὴν συνεχῶς ἱκετεύουσαν αὐτὸν ἐλεή σας χήραν, καὶ ἐπεξελθὼν τοῖς ἀδικοῦσι. Τῶν δὲ τὸ Τίς καυχήσεται ἁγνὴν ἔχειν τὴν καρδίαν, ἢ τίς παρρησιάσεται, καθαρὸς εἶναι ἀπὸ ἁμαρτιῶν.» Ως δὲ πάντες οἱ παρόντες ἐπῄνουν, καὶ κρότος ὑπὲρ πᾶσαν ἐλπίδα ἀνεῤῥήγνυτο, ἐγὼ μὲν ἠρυθρίασα πρὸς γὰρ τοὺς ἐπαίνους ἐρυθριν μᾶλλον πέφυκα, * θρασύνεσθαι. Εἴς δὲ τῶν παρόντων, καὶ λόγῳ καὶ βίῳ εὐδόκιμος (οὐ γὰρ ἀποκρυψαίμην τὴν ἀλή θειαν, εἰ καὶ ἀνατρέπειν τὰ παρ' ἐμοῦ λελεγμένα ἐπειρᾶτο) ὀλίγα ἐφησυχάσας, ὦ βέλτιστε Ζώσιμε, καὶ τὸν σὸν προφέρων βίον, ἐλέγχειν τὸν λόγον ἐπει ράτο· πάντα μὲν τὰ ἐλαττώματα ἐν σοὶ χορεύειν τα:μι ἀνύσειν, γλώττης γαστρός. Ερημος άμοιρος, εποίησε τι, εἰ ελεήσας, ηλέησε. γὰρ ἂν ὀλίγα ὀλίγον. 10.
col. 927–928page 375 of 750
PG 78:927ηπίπτουν ἐγώ, πάντες οἱ ὄντες ἐμαρτύρουν αὐτῷ ες ἀληθεύοντι, καὶ ὡς ἡττωμένης πάσης γλώττης, εἰς τὸ τὰ σὰ ἀκριβῶς ἐκφράσαι κακά. ὡς δὲ ἀκούων ἡσυχίαν ἦγον· ζυγομαχεῖν γὰρ ἄτοπον ἡγούμην ἔφασαν ἐκεῖνοι· «Οὐ τὸν σὸν ἀνατρέποντες, ὦ σου φώτατε, λόγον, ταῦτά φαμεν ἀληθὴς γάρ ἐστι καὶ πάσης εὐφημίας κρείττων· ἀλλ' ἐκεῖνον τοῦ τῶν ἀνθρώπων ἀποδοκιμάζοντες εἶναι γένους, καὶ ἀν θρωπόμορφον θηρίον, ἢ δαίμονα αλάστορα, καὶ τῆς φύσεως ἐχθρὸν ὁριζόμενοι. ο Καὶ ταῦτα μὲν σχεδόν πάντες ὥσπερ ἐξ ἑνὸς στόματος ἐφθέγγοντο. Τινές δὲ ἐξ αὐτῶν λιπαρώς παρεκάλουν, αὐτὰ ταῦτα μη νυθῆναι σοι· τάχα πως γνωσιμαχήσειας. Ἐγὼ δὲ ἐξ ἀρχῆς μὲν ἀνεβαλλόμην· ὕστερον δὲ ἐνδοὺς πρὸς τὰς ἱκεσίας, γράφειν ἐπηγγειλάμην. Σὸν δ᾽ ἂν εἴη λοιπὸν τὰ κατὰ σαυτὸν σκοπῆσαι, ἵνα κωμωδίας καὶ γέλωτος, καὶ τιμωρίας ἀπαλλαγείης Ει δε νομίζων τὸν θάνατον εἰς ἀνυπαρξίαν παραπέμπειν, ἀδεῶ; πλημμελεῖς, σεαυτὸν ἀπατῶν λανθάνεις. Ο θάνατος γὰρ ὁ δοκῶν τὸ εὐγενὲς φυτόν μαραίνειν, οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν ἡ χωρισμός ψυχῆς τε καὶ σώ ματος. Εἰ δὲ ἀπιστεῖς, ἄκουε Πλάτωνος λέγοντος, Ἐπιόντος θανάτου ἐπὶ τὸν ἄνθρωπον, τὸ μὲν θνητὸν, ὡς ἔοικεν, αὐτοῦ ἀποθνήσκει· τὸ δὲ ἀθά νατον, σῶον καὶ ἀδιάφθορον οίχεται, ὑποχωρήσαν τῷ θανάτῳ δεικνύς, κατορθώματος δὲ οὐδὲ ἴχνος Ως δὲ Εἰς τὸν ο ΣΜΘ. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εξολοθρευθήσεται χρίσμα ο καὶ τὰ ἑξῆς. Ἐξ ἱερωσύνης καὶ βασιλείας [ω] ομώνυμε, τὰ πράγματα συνέστηκεν Εἰ γὰρ καὶ πολλῷ ἀλλήλων διαφέρουσιν· ἡ μὲν γὰρ ὡς ψυχή ἐστιν, ἡ δὲ σῶμα· ἀλλ᾽ εἰς ἐν ὁρῶσι τέλος, τὴν τῶν ὑπο ηκόων σωτηρίαν. Διὰ τοῦτο καὶ ἡνίκα τὰ Ἰουδαϊκά πράγματα ἀρχὴν ἐλάμβανεν, ἡ ἱερωσύνη ἀναγκαιότερα ἐθεσμοθετήθη, καὶ ἐπὶ πολὺ διήρκεσεν ἐπειδὴ δὲ σαρκικώτεροι ὄντες καὶ παχύτεροι, καὶ βασιλείαν ἐξεζήτησαν, καὶ αὕτη ἐδόθη, χρησιμο τάτη οὖσα, καὶ ἀναστέλλουσα τὰ πταίσματα τῶν τῇ ίχνος ὄντες συνόντες, ἀκούων ἀκούσας. λέγομεν. ἀληθής ἀληθῶς οι κρείττων κρείττω απαλλαγείης, ἀπαλλαγήσῃ. θάνατος ὁ ὁ δοκῶν εὐγενές φυτόν μαραίνειν Θάνατος οὐδὲν ἕτερόν ἐστιν ἡ χωρισμὸς ψυχῆς τε καὶ σώματος. Υποχωρήσαν τῷ θανάτῳ. Εξ ἱερωσύνης καὶ βασιλείας. συνέστηκεν συνεστήκασι. πράγματα αναγκαιοτέρα ὡς.
col. 929–930page 376 of 750
PG 78:929ἱερωσύνῃ μὴ πειθομένων. Ἐπεὶ τοίνυν πῆ μὲν, τὴν ἱερωσύνην ἔχοντες διέλαμπον, πῆ δὲ, τὴν βασιλείαν κτησάμενοι διεσώζοντο, ἀμφοτέρων δ' ἀναιρουμένων, οὐδεμία αὐτοῖς ὑπελείπετο σωτηρίας ὑπόθεσις· βουλόμενος δεῖξαι ὁ προφήτης Δανιὴλ την παντελῆ τῶν Ἰουδαϊκῶν πραγμάτων μετὰ τὸν σταυ μὸν καθαίρεσιν, καὶ ὡς οὐδὲ λείψανον αὐτοῖς χρηστῆς ἐλπίδος περιλειφθήσεται, οὐδέ τις προσδοκία αὐτοῖς ἀμείνων φανεῖται, ἔφη, • Εξολοθρευθήσεται χρί σμα, καὶ κρίμα οὐκ ἔσται ἐν αὐτῇ.» Διὰ μὲν τοῦ χρίσματος τὴν ἱερωσύνην μηνύων· διὰ δὲ τοῦ κρί ματος, τὴν βασιλείαν, καὶ τὴν πολιτικὴν κατάστασιν. Μάλιστα μὲν γὰρ διὰ τῆς ἀναιρέσεως τῆς ἱερωσύνης, καὶ τὴν τῆς βασιλείας, καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων συνανέφηνε Τοῦ γὰρ κεφαλαιωδεστέρου καὶ κυ ριωδεστέρου παντάπασι καταλυομένου, οὐδ' ἄλλο τι συστῆναι ἡδύνατο· ἐπεὶ καὶ τῆς βασιλείας ἡ κρηπίς, ἡ πρὸς τὸ θεῖον ἐτύγχανεν εὐσέβεια, ἥτις ἐν τῇ πρὸς Θεὸν ἐκρίνετο λατρείᾳ. Πλὴν ἀλλὰ καὶ τὴν βασιλείαν ἔφη τελευτήσειν, παντελῆ προαναφαίνων τῆς Ἰουδαϊκῆς πολιτείας τὴν ἀναίρεσιν. Καὶ μαρτυρεῖ τὰ πρά γματα, ἐπὶ βελτίονα πολλῷ καὶ θειοτέραν θρησκείαν ἐπαναχθέντα. ΣΝ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ· ο Πένητα οὐκ ἐλεήσεις ἐν κρίσει.» Ἐπειδὴ ὁ μὲν δεόμενος δεῖται τοῦ δώσοντος· ὁ δὲ ἀμφισβητῶν τοῦ δικάσοντος· οὐ τὴν πενίαν φιλο πραγμονεῖν βούλεται, ἀλλὰ παρακαλεῖν. Εἰ δὲ τὴν παράκλησιν ἀφεῖσα, εἰς συκοφαντίαν τραπείη, ἐλεεῖσθαι ἐν κρίσει οὐκ ἂν εἴη δικαία. Διὰ τοῦτο ἔφη, οὐκ ἐλεήσεις πτωχὸν ἐν κρίσει. Ελεητέον μὲν γὰρ, οὐ κρινόμενον δὲ, ἀλλ᾽ ἀντιβολοῦντα. Εἰ δὲ τὸ παρα καλεῖν εἰς τὸ ἐγκαλεῖν τρέψειεν, τὸ δίκαιον ἔμπροσθεν τοῦ ἐλέου θετέον· οὐ γάρ δίκαιον τὸ δίκαιον δια φθείρεσθαι. ΣΝΑ'. ΤΟ ΑΥΤΟ. Οὐ πλοῦτος οὐ ῥώμη, οὐκ εὐγλωττία, οὐ λαμπρὸν ἢ ὑπέρλαμπρον ἀξίωμα, οὐχ ὁ τῶν ὑπάρχων θρόνος, οὐχ ὁλουργίς, καὶ διάδημα σεμνύνειν τοὺς Έχοντας πέφυκεν, ὡς ἀρετὴ καὶ φιλοσοφία. Τίνος οὖν ἔνεκεν οἱ πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων περὶ μὲν ἐκεῖνα ἐπτύηνται, τούτων δὲ ἧττον φροντίζουσιν; Ἐπειδὴ οἱ μὲν τὰ δοκοῦντα πρὸ τῶν ὄντων θηρεύουσιν, οἱ δὲ τὸ αὐτίκα μάλα τοῦ μικρὸν ὕστερον συνοίσοντος προ συνανέφηνε συνέφηνε. κυριωδεστέρου κυριωτέρου καταλυομένου καὶ κατακυ λισμένου. εκρίνετο ἐκιρνάτο. Συκοφαντίαν συκοφαντίας οὐ πλοῦτος οὐ κάλλος, ευγλωττία εὐλογία. μετᾶσιν, μετίασιν. 10.
col. 931–932page 377 of 750
PG 78:931τιμῶσιν· οἱ δὲ τὴν κρίσιν τῶν πραγμάτων διεφθαρμένην έχουσιν, οἱ δὲ οὐδ᾽ εἶναι τι μετὰ σύνδε τὸν βίον νομίζουσιν. Ὡς οι γε φιλάρετοι, καὶ αὐτὴν καθ' ἑαυτὴν τὴν ἀρετὴν τιμῶσι, καὶ τοὺς μέλλοντας στεφάνους ὀνειροπολούντες μετίασιν αὐτήν. . ΣΝΒ'. - ΔΩΡΟΘΕΟ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ Θεοῦ· Η δ' ἂν ἡμέρα φάγεσθε ἀπ' αὐτοῦ. Λίαν θαυμάζω καὶ ἐκπλήττομαι, πως οἱ φιλαμαρτήμονες ἀεὶ ἀποθνήσκοντες, οὐδέποτε τεθνηκέναι νομίζουσι. Διὸ καὶ ζήτημα, ὡς γέγραφας, οἷόν τε εἶναι ἐκεῖνο τὸ πρὸς τοὺς πρωτοπλάστους εἰρημένον. Η δ' ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπὸ τοῦ ξύλου, θανάτω ἀποθανεῖσθε.» Ο γὰρ κακουργὸς καὶ ὁ ἀνδροφόνος. τότε κυρίως ἀποθνήσκει ὅταν τοὺς νόμους παι ραβαίη, καὶ τὸ ἁμάρτημα ἐργάσοιτο, κἂν δοκοίη ζῇν. Εἰ γὰρ καὶ μὴ τῇ πείρᾳ, ἀλλά γε τῇ ἀποφάσει, καὶ τῷ δικαίῳ τέθνηκεν· εἰ καὶ δοκοίη μηδέπω εἰς τὰς τῶν νόμων σαγήνας έμπεπτωκέναι. Εἰ δὲ καὶ θάνατον τῆς ἀθανάτου ψυχῆς ὁρίζεται τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἀποφοίτησιν· οὐ γὰρ κατοικήσει ἐν σώματι κατάχρεῳ ἁμαρτίας· καὶ οὕτω νοείσθω. Ὥσπερ γὰρ τὸ σῶμα ζῇ παρούσης ψυχῆς, οὕτω κα ἡ ψυχὴ παρόντος τοῦ θείου Πνεύματος· καὶ ὥσπερ ἀναχωρησάσης τῆς ψυχῆς νεκρὸν μένει τὸ σῶμα, οὕτω καὶ ἀποφοιτήσαντος τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἀπολέσει ἡ ψυχὴ τὴν μακαρίαν ζωήν, οὐκ εἰς τὸ μὴ ὃν ἀναλυομένη, ἀλλὰ θανάτου παντὸς χαλεπωτέραν βιοῦσα ζωήν. «"Αφες γάρ, φησὶ ὁ Χριστός, τους νε κροὺς θάψαι τοὺς ἑαυτῶν νεκρούς.» Καὶ· ο Ο υἱός μου οὗτος νεκρὸς ἦν καὶ ἀνέζησε.» Τὸ γὰρ λεγόμενων παρά τινων ὅτι πρὸ τῆς τῶν χιλίων ἐτῶν συμπληρώσεως ετεθνήκεσαν· γέγραπται γάρ·. Μία ημέρα Κυρίου ὡς χίλια έτη ο οὐκ ἀγνοούμενον πιθανόν εἶναι μοι δοκεῖ, καὶ τοῖς ἁπλουστέρας μᾶλλον εὐπαράδεκτον. ΣΝΓ'. ΕΡΜΙΝΟ ΚΟΜΗΤΙ. Ἐπειδὴ γέγραφας λόγον, μᾶλλον δὲ εἰ χρὴ εἰπεῖν ταληθές, λογίδιόν μοι πρώην γεγράφθαι περὶ τοῦ μὴ εἶναι εἰμαρμένην, παρά τινων μὲν ἐνθειασθέ, παρά τινων δὲ καὶ τῶν ἄλλων συγγραμμάτων τῶν το εἰς τοῦτο παρά τινων πεπονημένων προκριθέν, και παρεκάλεσας τοῦτό σοι πεμφθῆναι, πέπομφα αὐτό Τὸ αὐτίκα μάλα του μικρὸν ὕστερον συνοίσοντος προτιμῶσιν. Βιττ. τεθνηκέναι απο θνήσκειν, οι 4 οἷόν τε, οονται, Αποθνήσκει εκθνήσκει. αποφάσει ἐκφράσε:. ὁρίζεται διὰ τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος ἐκφοίτησιν, την, αποφοιτήσαντο; ἐκφοιτήσαντες ἐκφοιτήσαντος. εἶναι. οὐκ ἀγνοῶ μὲν, πιθανὸν δὲ εἶναι, αὐτό αυτές. τῷ Θεῷ χάριν ἐλλιπῶς μια ελλιπεῖ.
col. 933–934page 378 of 750
PG 78:933τοιγαροῦν μὴ ἀπὸ τῆς φήμης ψηφίζου ἀλλὰ ἀκρι δως βασανίσας δοκίμασον. Καὶ εἰ μὲν εὖ ἔχει, τῷ Θεῷ ἴσθι· εἰ δὲ δόξει σοι ἐλλιπεῖ γεγράφθαι, τῇ ἀν θρωπίνῃ ἀσθενείᾳ συγγίνωσκε τῇ μὴ δυναμένῃ ὡς βούλεται φράσαι. ΣΝΔ'. ΠΑΥΛΟ. Εἰς τὸ ῥητόν. Ο βλέπων γυναῖκα.» Ἐπειδὴ ἐκ τοῦ ὁρᾶν τὸ ἐρᾷν τίκτεται, διὰ τοῦτο καὶ ὁ Χριστὸς τὸν ἀκολάστως ἑστιῶντα τὰς ὄψεις μοιχὸν εἶναι ἀπεφήνατο, οὐ τὴν πρᾶξιν μόνον, ἀλλὰ καὶ τὴν ἔννοιαν προαναστέλλων, καὶ ἐπὶ τοῦ φόνου δὲ, ὁ μὲν νόμος τὸν ἀνδροφόνον, ὁ δὲ Χριστὸς καὶ τὸν ὀργιζόμενον τιμωρεῖται. Ο μὲν γὰρ τῇ ψυχῇ, ὁ δὲ τῇ χειρὶ νομοθετεῖ· καὶ διὰ τὸ μὴ συγχωρῆσαι φύναι τὴν ῥίζαν, καὶ τοὺς κλάδους προαναστέλλει. Χαλίνου τοίνυν καὶ τὸν ὀφθαλμὸν καὶ τὸν θυμὸν, ἵνα μὴ ὁ μὲν εἰς μοιχείαν, ὁ δὲ εἰς φόνον σε χειραγωγήσῃ. ΣΝΕ. ΕΡΜΙΝΟ ΚΟΜΗΤΙ. Μὴ μεταβαλλέτω σε, ὦ ἄριστε, ὡς ἕνα τῶν πολλῶν, εὐημερίας αὖρα· ἀλλὰ φυλαττέτω βέβαιον τοῖς φί λοις ἡ σύντροφος φιλοσοφία. Ἐκεῖνο μὲν γὰρ τοῖς ἀπειροκάλοις καὶ ἀγελαίοις εἴωθε συμβαίνειν· τοῦτο δὲ τοῖς κομιδῇ σοφοῖς, ὧν εἰς τὸν σύλλογον ἐνεγράφης. ΣΝΤ. ΕΥΔΑΙΜΟΝΙ. Ετόλμησα ἂν εἰς τὸν ἀγῶνα τῶν ἐγκωμίων τοῦ Θεοφιλοῦς Θεοδοσίου τοῦ ἐπισκόπου κατελθεῖν, εἰ μὴ ἐδεδοίκειν μήποτε ἐνδεῶς εἰπὼν, τῶν προσόντων αὐτῷ ἀγαθῶν ἐλαττώσω τὴν δόξαν. Αλλ' ἐπειδὴ πᾶσα λόγου δύναμις παραχωρεῖ τῷ μεγέθει τῆς ὑποθέσεως, εἰκότως καὶ αὐτὸς σιγὴν ἐμαυτοῦ κατεψηφισάμην. Καί τοι γινώσκω, ὅτι ἐὰν ὁ ἐγκωμιαζόμενος ἐκ τῆς ἀληθείας τὴν μαρτυρίαν ἔχῃ, οὐδὲν ἡ τῆς ἀρετῆς κτῆσις καταβλάπτεται ὑπὸ τῆς ἀσθενείας τοῦ λέγοντος. Ἐν γὰρ ταῖς ὑπερβολαῖς οὐχ ὁ ἡττηθεὶς τῆς ἀξίας κατήσχυνεν, ἀλλὰ πλέον ἐλάμπρυνε, δείξας ἑαυτὸν ὑπὸ τοῦ τῶν πραγμάτων μεγέθους καλυφθέντα. ΣΝΖ'. ΠΑΥΛΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον· «“Οτι καὶ τὴν πόλιν καὶ τὸ ἅγιον διαφθερεῖ σὺν τῷ ἐρχομένῳ ἡγουμένῳ.» Τὸ εἰρημένον παρὰ τοῦ ἀγγέλου τῷ Δανιήλ, Οτι καὶ τὴν πόλιν καὶ τὸ ἅγιον διαφθερεί σὺν τῷ ἑστιῶντα 650 επιόντα. φόνου δὲ ὁμοίως. τὸν ει ὀργιζόμενος εἰκή. ενεγράφης άνε γράφης. ἐμαυτῷ.
col. 935–936page 379 of 750
PG 78:935νός οἴονται εἰρῆσθαι, ἑρμηνευέτωσαν ὡς βούλονται, τῆς ἀληθείας μηδὲν παραβλαπτομένης. Εἰ δὲ ὁ Χρι στός ἐστιν ὁ λεγόμενος ἔρχεσθαι κατὰ τὰς Γραφάς Εὐλογημένος γὰρ ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. καί· ο Σὺ εἶ ὁ ἐρχόμενος, ἡ ἕτερον προσδοκώμεν; τοιοῦτόν ἐστιν· οὐ μόνον ὁ Πατήρ πάντα τῶν Ιου δαίων τὰ σεμνὰ καὶ περίβλεπτα ἀνατρέψει, ἀλλὰ καὶ ὁ Χριστὸς ὁ παρ' αὐτῶν ὡς λυτρωτὴς αὐτῶν προσδοκώμενος. Ἐπειδὴ γὰρ εἰς αὐτὸν τὸν Υἱὸν τοῦ βασι λέως ἐπαρώνησαν, ἄξια τὰ ἐπίχειρα πείσονται Οὐ μόνον γὰρ ἡ πόλις, ἀλλὰ καὶ τὸ ἅγιον διαφθαρήσεται, τουτέστιν ὁ ναὸς καθαιρεθήσεται. Καὶ θέα τὴν ἀκρίβειαν. Οὐκ εἶπε· Διαφθαρήσεται σὺν τῷ ἡγουμένῳ, ὡς εἴονταί τινες, ἀλλὰ, Διαφθερεί ὁ Πατὴρ τὸν ναὸν καὶ τὴν πόλιν, ο συμπράττοντος τοῦ ἡγουμένου τοῦ παροινηθέντος δηλονότι παρ' αὐτῶν ἐν τῇ πρώτῃ ἐπιφανείᾳ. Εἰ δὲ ἀπαφές ἐστι, λελέξεται πάλιν σαφέστερον. Ὁ Θεὸς καὶ ὁ ἡγούμενος, τουτέστι ὁ Χριστός· «Εκ σοῦ, γάρ, φησὶ πρὸς τὴν Βηθλεέμ, ἐξελεύσεται ἡγούμενος, ὅστις διαφθερεῖ τὴν πόλιν καὶ τὸν νεών.» Ωστε εἰ καὶ Ῥωμαίοις ἀνή φθη τούργον, ἀλλά γε θεήλατος ἦν ἡ ὀργὴ, καὶ μάρ τις Ιώσηπος, λέγων, ο Μή προσχαρίζεσθαι Ρω μαίοις, ὅτι πάντας ἡμᾶς ὁ πρὸς αὐτοὺς πόλεμο; διέφθειρεν. Οὐ γὰρ ἐκείνων ἰσχύϊ ταῦτα συμβέβηκεν, ἀλλὰ ἡ κρείττων γενομένη αἰτία, τὸ δοκεῖν ἐκείνοις νικόν παρέσχε. ο Ποία δὲ ἦν ἡ αἰτία; "Η δηλονότι τὸ ἁμάρτημα τῆς Ἱερουσαλὴμ τὸ εἰς τὸν Σωτῆρα, ὅπερ τὰ Ἰουδαίων πράγματα εἰς γόνυ έκλινε, μάλλον δὲ ἠφάνισε Εἰ δὲ ἀπιστοῦσιν Ἰουδαῖοι, εἰπά τωσαν δι' ἣν αἰτίαν αἰχμαλωσίαν νῦν ὑπομένουσιν ἀνακλήσεως άμοιρον. ἡγουμένῳ ἡ τῷ ἐρχομένῳ,] ν εἰ μὲν περὶ ἄλλου τι ΣΝΗ'. - ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ καὶ Χαιρήμων ὁ δοκῶν εἶναι διάκονος, παρα πλήσιόν ποι, ώσπερανεὶ καὶ νόσος ανίατος έξου σίαν λάβοι μηδενὸς ὧν ὀρέγεται φείδεσθαι, ἀλλὰ τοῖς ἐπαγγελλομένοις ἰᾶσθαι, ἐῤῥῶσθαι φράσασα, ἐκ τῶν τὸν θάνατον ὠδινόντων ἑαυτὸν ἐστιάσει. Αλλ' ἐγὼ οὐκ αὐτὸν τοσοῦτον ὡς Εὐσέβιον τὸν τὰ θεῖα αὐτῷ μυστήρια ἐμπιστεῦσαι τολμήσαντα, αίτιον πείσονται ἀποί σονται. ή πόλις αὐτῶν. Τουτέστιν ὁ Χριστός... ἡγούμενος, ΐστις. ἡγούμενος, ἡγούμενον, ὅστις Β. ποιμανεῖ τὴν λαίαν μου τουτέστι, ποιμανεί, ώσπερανεὶ καὶ νόσος ἀνατος, 650 ὥσπερ ἂν ἡνίκα νοσῶν τις ανίαται. ἰᾶσθαι ἰάσασθαι φράσασα φράσας. εστιάσει εστιάσῃ. μεν οὐκ αὐτὸν της. οὗτον ὡς, οὐ τοσοῦτον αὐτὸν ἔσον τοσούτων τοιούτων, ει φύντων για φυτών.
col. 937–938page 380 of 750
PG 78:937ἡγοῦμαι τῶν τοσούτων κακῶν. Ὁ γὰρ τὰ σπέρματα παρασχών, τῶν φυτῶν δηλονότι αἴτιος. ΣΝΘ'. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ἐγὼ τῷ διδασκάλῳ δύο ταῦτα προσείναι παντὶ σθένει νομίζω, τήν τε τοῦ βίου καθαρότητα, τήν τε τοῦ λόγου ικανότητα, ἣν σκιάν τις τῶν ἔργων οριζόμενος, οὐκ ἂν μοι δοκῇ διαμαρτάνειν τῆς ἀληθείας, ἵνα τῇ μὲν ῥυθμίζῃ τὸν φοιτητήν, πῆ δὲ σωφρονίζῃ τὸν ἀπειθῆ. Ωσπερ γὰρ οἱ γραμματισταὶ τὴν γραφίδα λαβόντες μετά πολλοῦ τοῦ κάλ λους τὰ στοιχεῖα χαράττουσι, καὶ τοῖς ἀρτιμαθέσι παρέχουσιν, ἵν᾿ ὡς οἷόν τε μιμήσασθαι δυνηθεῖεν οὕτω καὶ τοὺς ὑφηγητὰς χρὴ τὴν πολιτείαν τὴν ἑαυτῶν εἰκόνα τινὰ σοφῶς γεγραμμένην τοῖς μαθηταῖς προτιθέναι, ἵν᾿ ὡς οἷόν τε μιμήσωνται. Εἰ δ' ἐκεῖνοι μὴ μόνον βίον ἄληπτον, ἀλλὰ καὶ θαυμαστὸν ὁρῶντες, οὐκ ἐνάγονται εἰς ἀρετὴν, τοῦτο οὐκ ὅτι τοῦ διδασκάλου τις ὁριεῖται ἔγκλημα, τοῦ μηδὲν παραλείψαντος τῶν ὀφειλόντων πραχθῆναι, ἀλλὰ τῆς τῶν μαθητῶν ῥαθυμίας. Ἐπειδὴ δέ φασί τινες Δι' ἦν γὰρ αἰτίαν τῷ φόβῳ οὐκ ἀπείργουσι τοὺς φοι τητὰς τῶν ἐγκλημάτων φαμέν· Καὶ τῆς ὁ τοῦ παραπαιδευτοῦ φόβος ἐπιτιμήσαι; Τοῦτο πολλάκις γε γενημένον οὐκ ἴσχυσε. Πεῖσαι τῇ βακτηρίᾳ; ἀλλ' οὐκ Εξεστιν. Αποκηρύξαι; καὶ τοῦτο ἐξελήλεγκται; Τῆς πόλεως ἐκβαλεῖν; ἀλλ᾽ οὐ τοσούτου γε κύριος. ἐπαγγείλασθαι τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν; ἀλλὰ μῦθος εἶναι δοκεῖ τοῖς ῥαθυμοτέροις. Απειλῆσαι τὴν κρίσιν ; ἀλλὰ γελῶσιν ἀκούοντες Εξελάσαι τῆς ἐκκλησίας; Πρόχειρον μὲν, ἐπανόρθωμα δὲ οὐκ ἔχον. Εἰ μὲν γὰρ παρὰ τοῦ δεῖνος δικαίως κατεψηφισμένῳ πᾶσα ἐφεξῆς ἦν ἡ Ἐκκλησία ἄβατος, καὶ συνηγο νάκτουν ἅπαντες τῷ ταύτην θεμένῳ τὴν ψῆφον, ἴσως ἂν ἐκεῖνος σωφρονισθεὶς ἐγνωσιμάχει. Νῦν δὲ ἅμα κατέγνωσται τις ὑπὸ τούτου, καὶ παρ' ἄλλου πολύ λάκις θεραπεύεται, καὶ Ἐκκλησία ἑτέρα ἀναπεπταμένῃ, καὶ δορυφορία καὶ δῶρα, καὶ γίνεται τῷ ἐκβεβλημένῳ χρηματισμός, ἡ μετάστασις. Εἶθ' ὅτι μὲν καταγνωσθεὶς ἐξεβλήθη, οὐ λέγει· ὡς δ' ἐκὼν ἀπεπήδησε, τοῦτο δὲ πλάττεται Κἂν ἔρηταί τις, διὰ τί, λογοποιεῖ καὶ δεινὰ καὶ τὰ τῆς ὑποδεξαμένης δοκοῦντα. Λαβόντες δὲ ταῦτα οὐκ ὀρθῶς βιοῦντές τινες, καὶ ὥσπερ ἀπολογίαν τῶν οἰκείων β Παντί σθένει ήν πῆ μέν εἰ πῇ δέ τῇ μέν τῇ δέ. ἑαυτῶν καθάπερ. οὐκ ἔτι οὐκ ἔστι. εγκλημάτων 650 πλημ. μελημάτων. ὁ τοῦ παρα παιδευτού ο παρὰ τοῦ παιδευτού. επιτιμήσας, ἐπιτίμησις. ίσχυσε πεῖσαι ίσχυσε παί σαι. ἐξελήλεγκται ἐξελή λεχται. τοσούτου τούτου. ἀλλὰ μῦθος εἶναι δου κεῖ τοῖς ῥαθυμοτέροις; ἀπειλῆσαι τὴν κρίσιν, γὰρ τῷ. συνηγανάκτουν ἅπαντες συνεπήμυνον πάντες. γνωσιμάχει έγνωσιμάχησε, νῦν δὲ ἅμα, νῦν δ' ὅτε. δορυφορία, καταγνωσθείς, (ι 650, καὶ δῶρον, καὶ χρηματισμός γίνεται τῷ ἐμβεβλημένῳ ἡ μετάστασις· εἶθ᾽ ὁ μὲν ὅτι και ταγν., πλάττεται πλάττηται. λογοποιεί πολλά. βιοῦντες βιούντων. έχειν εἶναι. 10.
col. 939–940page 381 of 750
PG 78:939πταισμάτων ταύτην ἔχειν οιόμενοι, μεγαλύνουσιν, εμπιπλῶσι τὰ πάντα ῥημάτων, τοῖς κατεσκευακόσι πρεπόντων. Ἐκ δὲ τούτων ὁ μὲν πταίσας οὐδὲν ἀμείνων καθίσταται· τῷ σωφρονιστῇ δὲ, τὸ δοκεῖν είναι μιαρῷ περιγίνεται. Διὰ ταῦτα, ὦ σοφώ τατε, καὶ οἱ εὐδόκιμοι τῶν διδασκάλων (ὀλίγοι δέ εἰσιν οὗτοι) ἀπενάρχησαν σωφρονίζειν τοὺς πλημ μελοῦντας· ἐπειδὴ οἱ μὴ προσηκόντως εἰς ταύτην εἰσκωμάσαντες τὴν ἀρχὴν (πολλοί δέ εἰσιν οὗτος τὰς τῶν ἄλλων εὐδοκιμήσεις οικείας ἡγούμενος συμ φοράς, τῶν εἰκότως ἀγανακτούντων τὰς ψήφους ἀνατρέπειν ἐπιχειροῦσιν, ἵνα μὴ σβεσθῇ ἡ κακία, ἀλλὰ καὶ ἐπιτρίβοιτο. Περὶ ὧν φορτικώτερα μὲν οἶδα λέξων, ὅμως δ' ἐρῶ. Τάχα πως διόρθωσίς τις παρακολουθήσει. Τί γὰρ ὄφελος ἀπολωλότας θρη νεῖν, παρόν, τόγε ἐφ' ἡμῖν, σώζειν, ἡνίκα ἔξεστιν. Οἱ γὰρ μηδ' ἐν τοῖς ὑπηκόοις οφείλοντες τετάχθαι, οὗτοι ἐπιπηδὲν τῷ διδασκαλικῷ θρόνῳ τολμῶσι, καὶ τοῦ βήματος κρατεῖν οίονται, οι μηδ' ἑαυτῶν κεκρατηκότες, καὶ ἄλλων ἐξηγεῖσθαι νομίζουσιν, οἱ μηδ' ἑαυτῶν ἄρξαι δυνηθέντες, δι' οὓς ἄνω καὶ κάτω για γονε τὰ τῆς Ἐκκλησίας πράγματα. ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ανήρ τις οὐ μόνον αἰσχρῶν λημμάτων κρείττων, ἀλλὰ καὶ τὰ οἰκεία τοῖς δεομένοις διανέμων, πυθό μενος ὅτι ἰχθὺς ὀλίγους εἰληφώς παρά τινος ἐπιορο κήσαντος, ἀπολῦσαι αὐτὸν, τόγε ἐπὶ σοί, τοῦ ἁμαρ τήματος ἐτόλμησας, στενάξας μέγα, το Δημοσθενικών ἐκεῖνο ἀπεφθέγξατο, ὡς ἔμοιγε δοκεῖ· καὶ γὰρ εἰ φορτικώτερον εἶναι τὸ ῥηθησόμενον δόξει, λέξω, καὶ οὐκ ἀποκρύψομαι· κατὰ τοῦτό γε αὐτὸ ἄξιον αὐτὸν εἶναι θανάτω ζημιῶσαι, ἵνα ἐν ᾅδου θῇ τοῖς ἀσεβέσι τοῦτον τὸν νόμον. ᾿Αλλὰ τοῦτο μὲν ἐκεῖνος περιαλγής γενόμενος ἔφη· ἐμοὶ δ᾽ ἔδοξε καὶ πᾶσι τοῖς παροῦσι μηδὲν ἀπεικὸς εἰρηκέναι. Οὐ γὰρ τὸ σὲ δώροις ἐξευμενισθῆναι, ἀπολύει ἐκεῖνον τοῦ ἐγκλήματος, ἀλλὰ τὸ ἀπολαβεῖν τὰ οἰκεῖα τὸν ἐκ τῆς ἐπιορκίας ἀδικηθέντα. Μὴ τοίνυν κέρδους ἕνεκεν αἰσχροῦ ἢ παραποίει ή παρερμήνευε τοὺς θείους χρησμούς. Οὐ γὰρ ἀδικεῖν μὲν, προσφέρειν δὲ τοῖς Ιερωμένοις προστάττουσιν, ἀλλὰ τοῖς ἀδικηθεῖσιν ἀπολογεῖσθαι διὰ τῶν πραγμάτων θεσπίζουσ:. Τὸ γὰρ, «Ἐὰν δήσητε, ο περὶ τῶν ἁμαρτανόντων εἴρηται· καὶ τὸ, ο Ἐὰν λύσητε, ο περὶ τῶν γνωσ μαχούντων. Απολύεται δὲ τοῦ ἐγκλήματος, οὐχ ὁ μιαρός. παρακολουθήσει παρακο λουθήσετε. ἀπολογεῖσθαι εκλογήσε σθαι. ἁμαρτανόντων ἀμετανοήτων
col. 941–942page 382 of 750
PG 78:941τὸν ἱερέα εκμειλισσόμενος, ἀλλ' ὁ τὸν ἀδικηθέντα ",» Αι ἐξευμενιζόμενος. Εἰ γὰρ τοῖς ἱερωμένοις νομίζεις δεδόσθαι τὴν τοιαύτην ἐξουσίαν, τῶν πλημμελούντων μὴ σπουδαζόντων ἀποτρίψασθαι τὰ πταίσματα, τυραννικὸς μὲν εἶναι δόξει ὁ χρησμό;, καὶ πρὸς τὸ ἱερατικόν κέρδος μόνον όραν τῶν δὲ ἀδικηθέντων οὐδένα ποιούμενος λόγον ὠμότατοι δὲ ἀπανθρωπότατα οἱ τὴν τῆς ἱερωσύνης εστεμμένοι λει τουργίαν, μὴ πάντας ἀπολύοντες τῶν ἐγκλημάτων. Ἀλλ᾽ οὐκ ἔστι ταῦτα, οὐκ ἔστι. Μὴ σαυτόν παρα λογίσῃ, μᾶλλον δὲ μὴ σαυτὸν καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου εἰς βάραθρον ὤσῃς, μηδὲ τὰ τῶν Γραμ ματέων καὶ Φαρισαίων κακὰ ἀνανεώσῃς, τῶν παρα μυθίας τινὰς τοῖς ἐπιορκοῦσι δι' αἰσχρὸν κέρδος ἐπι νοησάντων, καὶ τοὺς παῖδας κατὰ τῶν γονέων ὁπλι σάντων, καὶ τὰς θείας παρερμηνευσάντων, καὶ ἀνα τρεψάντων ἐντολάς· ἀλλ᾽ εὐαγῶς καὶ εἰλικρινῶ; τοῖς διὰ τῶν χρησμῶν θεσμοθετηθεῖσιν ἔπου· οἷς καὶ ὁ ἱερὸς Απόστολος ἀκολούθως ἔλεγεν· «Οὐ γὰρ δυνάμεθά τι κατὰ τῆς ἀληθείας, ἀλλ' ὑπὲρ τῆς ἀλη θείας.» Η ἂν μὲν πλούσιος ᾖ ὁ ἐπιορκήσας, καὶ προσενέγκῃ τῷ ἱερεῖ, ἀπολύεται· ἐὰν δὲ πένης καὶ μὴ προσενέγκῃ, εὐθύνεται. Ἀλλὰ ταῦτα οὐ φημι πράττειν, ἀλλ' οὐδ᾽ ἐννοεῖν θέμις. Ερεῖ γάρ σοι ὁ κριτής· ο Υπέλαβες ἂν με ὅτι ἔσομαί σοι ὅμοιος;» Καὶ πῶς οἷόν τε; Ο γὰρ προστάξας τοῖς ὑπηκόοις δῶρα ἐπ' ἀθώοις μὴ δέχεσθαι, οὐκ ἂν δή που τοὺς ἱερωμένους τούτοις καταρρυπαίνεσθαι τοῖς αἰσχροῖς κέρδεσι προσέταττεν. Αλλὰ τοῦτο ἔφη, ίνα μετὰ τὴν ἀπολογίαν τῶν ἀποστερηθέντων συν ευχόμενοι, καὶ συννηστεύοντες τοῖς πταίσασι, λύσιν αὐτοῖς οὐρανόθεν πορίσοιντο· ἐκεῖνο μηδ' εἰς νοῦν λαμβάνοντες τό·. Δεῦτε, κληρονομήσωμεν ἑαυτοῖς τὸ θυσιαστήριον τοῦ Θεοῦ.» Λειτουργοί γάρ εἰσιν, οὐ κοινωνοί· πρέσβεις, οὐ κριταί· μεσίται, οὐ βασι λεῖς. Οἱ γὰρ καὶ περὶ οἰκείων ἁμαρτημάτων, ὡς ἔφη ὁ ᾿Απόστολος, θυσίας προσφέροντες, οὐκ ἂν δήπου ἐξ αὐθεντίας καὶ τοῖς ἀμετανοήτοις, εἰ καὶ πλούσιοι εἶεν, δύναιντ' ἀφεἶναι ἁμαρτίας. Ότι γὰρ οὐ τοῖς ἱερωμένοις καπηλεύειν τὰ πράγματα ἐπέτρεψεν, οὐδὲ πρὸς τὸ οἰκεῖον κέρδος ὁρᾷν ἐθέσπισεν, ἀλλὰ πρὸς τὸ τῶν ἀρχομένων συμφέρον πάντα ἐνομοθέτησεν ὁ πάσης ἀγνείας καὶ καθαρότητος, ἀνάκτορον αὐτοὺς εἶναι βουλόμενος, μεμήνυκε μὲν καὶ διὰ τοῦ Ιεροφάντου Μωσέως, μεμήνυκε δὲ καὶ δι' ἑαυτοῦ· διὰ μὲν τοῦ νομοθέτου φήσας, ὅτι Β΄ τις παρακαταθήκην νοθεύσεις, πρῶτον μὲν ἀποδιδότω τὰ ἀφαιρεθέντα, εἶτα ἡκέτω εἰς τὸν νεών, οι μᾶλλον δὲ μὴ σαυτὸν καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου, μᾶλλον δὲ σαυτὸν καὶ τοὺς ἀκούοντας σύν σοι εἰς, Ακολούθως ἀκολουθῶν ἂν με ἄνομε. ἐκστερηθέντων άποστερ.. ; 2 πορίσοιντο, πορίσωνται, εἰ ἁγιαστήριον θυσιαστήριον. γράμματα. ανάκτορον μαι ἀνάκτορας.
col. 943–944page 383 of 750
PG 78:943οὐ τὸν ἱερέα, ἀλλὰ τὸν κριτὴν ἐξιλασόμενος· ο διά δὲ ἑαυτοῦ· Λάβετε Πνεῦμα ἅγιον ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας, ἀφέωνται· καὶ ὧν ἂν κρατῆτε, κεκράτηνται.» Εἰ τοίνυν διὰ τὸ θεῖον Πνεῦμα ταύτην εἰλήφασι τὴν ἐξουσίαν, οἱ δι' ὧν ἁμαρτάνουσι, τοῦτο ἀπελαύνοντες, ταύτην δηλονότι τὴν ἐξουσίαν οὐκ 6. ἔχουσιν, ἀλλ' ἐκεῖνοι οἱ διὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος εἰδότες, τίνες μέν εἰσιν ἀφέσεως, τίνες δὲ κατακρίσεως ἄξιοι. Ἐπειδὴ γὰρ τὸν ἀνθρώπινον τοῦτα ὑπερ *. › βαίνει νοῦν, ὁ Παράκλητος ὁ τῆς θείας ουσίας καὶ δόξης κοινωνός, διδάσκαλος τοῖς ἀξίας τῆς ὑποδοχῆς αὐτοῦ ἐγίνετο, ὧν ὁ ἀνθρώπινος νους οὐκ ἀφικνεῖτο. ΣΞΑ. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Ὥσπερ αἱ ἔχεις τῷ τῆς μητρός θανάτῳ, οὕτω καὶ ἁμαρτίαι τῷ τῶν τιπτόντων μαιοῦνται ὀλέθρω. ΣΕΒ'. ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ Ηκεν εἰς σὲ ὁ φίλος, ὁμηρεύσων ὑπὲρ τοῦ πατρὸς, κἀκεῖνον ἀπολύσων του δεσμωτηρίου· συμπραττε τοίνυν αὐτῷ, οὐ χρημάτων ἕνεκεν, ἀλλ᾽ εὐσεβείας καὶ εὐκλείας πρὸς τοῦτον ἀποδυσαμένῳ τὸν ἀγῶνα. ΣΕΓ'. -- ΑΥΣΟΝΙΑ ΚΟΡΡΗΚΤΩΡΙ Καλῶς ἂν, ὦ ἐλλογιμώτατε, διοικήσειας τὴν ἀρχὴν, εἰ τοῦ μὲν δικαίου φύλαξ ἀκλινης γένοιο, ἴσον δ' ἀπόσχοιο ἀπεχθείας ἀδίκου καὶ χάριτος· καὶ ἐν μὲν τοῖς ἤθεσι τὴν δίκην, ἐν δὲ τοῖς ὀφθαλμοῖς αἰδῶν, ἐν δὲ τοῖς χείλεσι τὴν πειθώ χορεύουσαν ἔχοις τὸ δὲ ξίφος ἄχραντον, ὡς ἐνδέχεται, τηρήσειας, ταῖς ἀπειλαῖς τὰ πταίσματα προαναστέλλων. ΣΕΔ'. ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰς τό· ι Αναπεσὼν ἐκοιμήθης ὡς λέων. Ἐγώ, εἰ καὶ παράδοξον είναι δόξει το βηθησόμενον μεγαλοφροσύνην τὴν μετὰ λόγου φρόνησιν εἶναι, ἀρίζομαι. Οὐ γὰρ εἴ τις μὴ εἴη κόλαξ, τοῦτον ἀλα ζόνα γραπτέον· οὐδ᾽ εἴ τις κόλαξ εἴη καὶ ἀγεννής τοῦτον μετριόφρονα νομιστέον· ἀλλὰ τὸν τὰ πρέ ποντα μὲν πράττοντα, μὴ φυσώμενον δὲ κατὰ τῶν πέλας, μηδ' αὐτὸν ὑπερτιθέντα ἀπάντων, ἀλλ' ἐν μεγαλοφροσύνην ) τὴν μετὰ λόγου φρόνησιν τῇ προσηκούσῃ τάξει τῇ ἐλευθέροις πρεπούσῃ ἑαυ τὸν φυλάττοντα. Μεγαλόψυχον μὲν γὰρ εἶναι χρήσ οὐχ ὑπερήφανον· ἀνδρεῖον, οὐ θρασύν· ἐπιεική, οὐ δουλοπρεπή· μετριόφρονα, οὐ ταπεινοφροσύνην ὑποκρινόμενον· ἐλευθέριον, οὐκ ἀνδραποδώδη. Οἷος ἦν καὶ ὁ θεοφιλής 'Αβραὰμ ὃς λαφύρων μὲν Εκδυσαμένω ἀποδυσ. χάρι τος, καὶ ἐν μὲν χορεύουσαν ἔχοις, Έπιτ. ὁ ὑπερφιλής.
col. 945–946page 384 of 750
PG 78:945ὑπερεφρόνει Περσικῶν καὶ σκύλων βαρβαρικών; ξενοδοχῶν δὲ, ἀπάντων ταπεινότερος ἦν; τὰ οἰκετῶν διαπραττόμενος, καὶ θείας ὁμιλίας ἀξιούμενος, Ελε γεν· Εγώ είμι γῆ καὶ σποδός· τοῦτό ἐστιν, ὡς ἀληθῶς συναγαγεῖν εἰς ταυτό μετριοφροσύνην καὶ ταπεινότητα καὶ ὕψος, καὶ τοῦτό ἐστιν ἐλευθεριότητα δεῖξαι ὑπερηφανίας ἀπηλλαγμένην. Οἱ δὲ ταῖς κα κίαις τὰ τῶν ἀρετῶν ὀνόματα περιτιθέντες, καὶ ταῖς ἀρεταῖς τὰ τῶν κακιῶν, καὶ πάντα χρήματα μιγνύντες ἵνα ἡ ἀρετὴ δυσδιάγνωστος γένηται, αὐτὴν τὴν ἀρετὴν ἐξοστρακίζειν μοι δοκοῦσιν. ΣΞΕ. – ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΩ. Ἐπὶ μὲν τῶν ἔξωθεν αγώνων ἄλλος ἐστὶν ὁ ἀγωνιστές, καὶ ἄλλος ὁ κήρυξ, ὁ τους νικώντας ἀνακηρύττων. Ἐπὶ δὲ τῶν θείων τὸν στεφανίτην, καὶ κήρυχα εἶναι νενομοθέτηται. Μή τοίνυν τινὲς τῶν εἰς τὸν διδασκαλικὸν ἱδρυθέντων θρόνον, ὡς ἀγῶνα ἄλλοις διατιθέντες, τῶν ἀγώνων ἔξω εἶναι νομιζέτωσαν μήτ' ἀρκεῖν αὐτοῖς ἡγείσθωσαν τη ἀνακηρύττειν τοὺς νενικηκότας, ἀλλ᾽ αὐτοὶ σεμνό. τητός τε καὶ πάσης ἀρετῆς ἀγωνισταὶ καὶ στεφα εἶται τυγχάνοντες, καὶ ἀλειφέτωσαν τοὺς ἀγωνιου μένους, καὶ ἀνακηρυττέτωσαν τοὺς νενικηκότας. Εἰ δὲ θάτερον χρῆναι μόνον προσεἶναι αὐτοῖς νομίζον τῆς ἑαυτοὺς παραλογίζονται, κωμῳδηθήσονται μὲν παρά πάντων, καὶ ἐξευτελισθήσονται ὡς ἄναν όροι ἐλεγχθήσονται δὲ καὶ παρὰ τοῦ Παύλου φράζοντος· «Υπωπιάζω μου τὸ σῶμα καὶ δουλαγωγῶ, μήπως ἄλλοις κηρύξας, αὐτὸς ἀδόκιμος γένω μαι.» Ο δὲ λέγει τοιοῦτόν ἐστιν. Οὐκ εἰς ἀγωνοθέτας μόνον ἐμαυτὸν ἐνέκρινα, οὐδ᾽ ἐς κέρυκας, οὐδὲ τούτοις σεμνύνομαι τοῖς ὀνόμασιν· ἀλλ' ἀξιόνικος ἐν τῇ πολι εἰς ὀφθεὶς καὶ ὀρθῆναι γλιχόμενος τὴν παροῦσαν ἀρχὴν ἐνεχειρίσθην, καὶ ἵνα μὴ καθυβρίσω τὰ τοῖς ἀγωνιστοῖς πρέποντα διαπονῶ· οὐ τῷ δόξαι τετιμῆσθαι εἰς ῥᾳθυμίαν ἀποκλίνων, ἀλλὰ τοῖς πόνοις τὸ εἰκότως τετιμῆσθαι δηλῶν, καὶ τὴν δωρεάν δια τηρῶ ἀκέραιον, καὶ τὸ μὴ ἀνέσεσιν, ἀλλ᾽ ἱδρῶσιν ἐμαυτὸν ἐκδιδόναι. ΣΕΦ. ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Σωφροσύνη κυρίως εἴρηται, ἡ ἀντιδιαστελλομένη τῇ μανία παρὰ τὸ σώας ἔχειν τὰς φρένας (65'). Καὶ Σωφροσύνη παρὰ τὸ σώας ἔχειν τὰς φρένας, ὁ ὑπερφυής Αβραάμ, πάντα χρήματα μιγνύντες πάντα τὰ χρώματα μιγν. έξωθεν Ὀλυμπικῶν. νομιζέτωσαν νομίσωσι. 10. καὶ ἐξευτελισθήσονται ὡς ἄναν δροι, Αξιόνικος, αξιόπιστος. ἀποκλίνων εκκλίνω δηλῶν δηλῶ, καί. Σωφροσύνη παρὰ τὸ σώας ἔχειν τὰς φρέ νας. παρὰ τὸ σώζειν τὴν φρόνησιν. Β:ττ.
col. 947–948page 385 of 750
PG 78:947τοῦτο οὐ μόνοι οἱ ἔξωθεν ἴσασι σοφοί, ἀλλὰ καὶ ὁ θεσπέσιος ἠπίστατο Παῦλος. Τοῦ γὰρ ἡγεμόνος είρη κότος αὐτῷ. «Μαίνῃ, Παῦλε, τὰ πολλά σε γράμ ματα εἰς μανίαν περιτρέπει — Οὐ μαίνομαι φησί, κράτιστε, ἀλλὰ σωφροσύνης καὶ ἀληθείας βή ματα ἀποφθέγγομαι, τῇ μανίᾳ τὴν σωφροσύνην ἀντι διαστείλας, ο Καὶ ἄλλοις δὲ πάλιν ἔγραφεν. «Είτε ἐξέστημεν, Θεῷ, είτε σωφρονοῦμεν, ὑμῖν· ο τῇ εκστάσει τῶν φρενῶν, τὸ σώας αὐτὰς ἔχειν κάνε ταῦθα ἀντιδιαστείλας. Σωφροσύνη μὲν οὖν πᾶν τὰ ἀναμάρτητον. Νέμουσι δὲ αὐτῷ την προσηγορίαν κατ' ἐξοχὴν εὖ ποιοῦντές τινες, τῷ τῆς ἁγνείας πράγ ματι ἐξοχωτάτῳ τῶν ἄλλων. ὑπάρχοντι. Εἰ μὲν οὖν τῇ μανίᾳ ἀντιδιασταλείη τὸ καθεστάναι μηνύει εἰ δὲ τῇ λαγνεία, τὴν ἐγκράτειαν καὶ τὴν ἀγνείαν. σωφροσύνης σωφροσύνην νο φροσύνη δηλοί. ΣΕΖ. ΤΟ ΑΥΤΟ. Ισθι, ὦ ἱερὰ κεφαλή, ὅτι τὰ παραδείγματα οδ κατὰ πάντα λαμβάνεται, καὶ τοῖς προκειμένους άρ μόζεται (ἐπεὶ οὐκ ἂν εἴη παραδείγματα, ἀλλὰ ταυ τότης), ἀλλὰ χρὴ τὸ χρήσιμον ἡμᾶς, καὶ εἰς δ παρείληπται ἐκλεξαμένους, τὸ λοιπὸν ἅπαν χαίρειν ἐξν. Καὶ ἵνα ἐν ή δύο προβαλλόμενος καὶ τοῖς λοιποῖς ἀνατέμω ἑρμηνείας ὁδὸν, ἄκουσον τί φησιν ὁ πα τριάρχης περὶ τοῦ Σωτῆρος· «Αναπεσὼν ἐκοιμήθη ὡς λέων.» "Αρ' οὖν πάντα τὰ τῷ θηρίῳ προσόντα προσαρμόσωμεν τῷ Χριστῷ; Απαγε· ἀλλὰ τὸ ἄματ ΠΟΙ χον καὶ φοβερὸν, καὶ βασιλικὸν ἐκλαμβάνοντες, τὸ θηριῶδες, καὶ εἴ τι ἄλλο πρόσεστι τῷ λέοντι, εὖ ποιοῦντες παριππεύσομεν. Καὶ ὅταν λέγῃ Απαντήσομαι αὐτοῖς ὡς ἄρκτος ἀπορουμένη, κ τὸ τιμωρητικὸν μόνον ἐκληψόμεθα. Οὐκ ἄλλο τι τῶν τῇ ἄρχτῳ προσόντων. Οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν λοιπῶν παρα δειγμάτων ποιεῖν χρή. Δίδου γὰρ σοφῷ ἀφορμὴν, καὶ σοφώτερος ἔσται. ΣΤΗ. ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. "Οτι κορυφὴ ἀρετῶν ἡ εὐσέβεια. Η συμμετρία τῶν ἀρετῶν τὸ τῆς δικαιοσύνης καλ λος δημιουργεί, ὅπερ ἔννοιάν τε ὑπερβάλλει πᾶσαν καὶ σοφίαν, ὁπόση χειρός τε καὶ χρωμάτων. Αλλ' ὥσπερ ἐπὶ τοῦ σώματος τὸ τυραννικώτερον μέρος της εὐμορφίας τὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἐστι κάλλος, οὕτως καὶ ἐπὶ τῆς ψυχῆς τὸ κορυφαιότατον μέρος τῆς εὐμορφίας ἐστὶν ἡ εὐσέβεια. Εἰ δὲ καὶ ἡ συμμετρία των ἀρετῶν συνδράμοι, ὑπέρκαλον γενήσεται τὸ κάλλος. Περιτρέπει περιάγει κράτιστε Φῆστε ν ἐκφθέγ αποφθ, σωφροσύνη μὲν οὖν πᾶν τὸ ἀναμάρτητον· νέμουσι δὲ αὐτῷ, 650, σωφροσύνῃ μὲν οὖν πάντες τὸ ἀναμάρτητον νέμουσιν· αὐτῆς δὲ τὴν, Αντιδιασταλείη ἀντιδιαστέλλει τὸ ἄμαχος τὸ ἀνέ χον.
col. 949–950page 386 of 750
PG 78:949ΣΕΘ'. ΠΑΥΛΟ. Ότι χαλεπῶς (1. χαλεπὸν χαλεπωτάτη) ἡ κακοδοξία, καὶ ανόνητοι τῶν ταύτῃ κεκρατημένων οι πόνοι. Επειδὴ οἱ κακῶς δογματίσαντες θανάτου μείζονα τιμωρίαν τοῖς ἀπερισκέπτως πιστεύσασιν ἔτεχον, Έστω τοῖς. βεβλημένοις ἄριστον φάρμακον ή μετά γνωσις. 20. — ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Αποδέχομαι μέν σε τῆς περὶ τὴν πόλιν εὐνοίας, ἐκεῖνο δὲ παραινέσαι δίκαιον ᾠήθην, μὴ θρήνοις, ἀλλ᾽ εὐχαῖς αὐτὴν ἀνακτήσασθαι Εἰ γὰρ καὶ, ὡς γέγραφας, Αμμωνίφ θανόντι συντέθνηκεν ἡ πό λις, ἀλλ' ἐλπίς ἐστι, τῆς θείας προηγουμένως βοηθούσης ροπής, πάλιν αὐτὴν ἀναστῆναι. Οντως γὰρ, Εφης, ευανδρία πρώην καὶ χρήμασι κομῶσα καὶ ἀρετῇ κεκοσμημένη, διὰ τὰς ἐκείνου τοῦ ἀοιδίμου εὐχὰς, νῦν εἰς τοσαύτην κατηνέχθη πενίαν, καὶ σω μάτων, καὶ χρημάτων, καὶ οἰκοδομημάτων, ὡς τῶν ὑπολειφθέντων τοὺς μὲν ἀποπτῆναι τῆς πατρίδος, τοὺς δὲ τυπτομένους ἐν δεσμωτηρίοις ἀποθανεῖν· τοῦ δοκοῦντος ἡγεῖσθαι, μηδεμίαν ποιουμένου πρόνοιαν, ἀλλ' ἐντρυφῶντος μὲν ἀφ' ὧν οὐ θέμις, τὰς ἀναγκαίας τῶν πενήτων τροφὰς εἰς ἰδίας φιλοτιμίας ἀναλίσκοντος· πραγματευομένου δὲ τὰς ἀλλο τρίας συμφοράς, καὶ μήτε δάκρυον αιδουμένου ἐν τοσαύτῃ κακῶν ἀνάγκῃ, μήτε χεῖρα ὀρέγοντος. Επει τοίνυν τοιαῦτα καταθρηνών γέγραφας καὶ παι μακέκληκας ὥστε ἡμᾶς αὐτῷ γράψαι, ἴσθι ὅτι πᾶσα Ιατρική τέχνη ήττηται τῷ νοσήματι τἀνδρός. Πολλά γὰρ καὶ προσηνῆ καὶ δραστήρια γράμματα δεξάμενος, ἀπώνατο οὐδέν. Διὸ καὶ τὴν σιγὴν λοιπὸν τὴν πρὸς αὐτοὺς τετιμήκαμεν. Εἰ τοίνυν δύναιο δι' εὐχῶν κατορθώσαι τι σαυτῷ τε καὶ τῇ πόλει, ἀφέμενος τὸν θρήνον, ἔχου τάχα πως ὁ καὶ τὰ ἀνήκεστα ιώμε. νος πάθη, ποιήσει καὶ αὐτὸν ἐκ τῆς τοσαύτης μανίας ἀνενεγκεῖν, καὶ τὴν πόλιν ἐπὶ γόνυ κειμένην, μᾶλ λον δὲ, ὡς ἔφης, τεθνηκυῖαν ἀναστῆναι. ΣΟΛ. - ΑΦΡΟΔΙΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Περὶ πολιτείας, ὅτι ἀπροσωπόληπτα τὰ θεῖα χα ρίσματα. Ἐπειδὴ γέγραφας· Δι᾿ ἣν αἰτίαν οὐ πᾶσιν ἡ θεία ἐφίπταται χάρις, ἴσθι, ὦ θαυμάσιε, [ ὅτι ] ἐπειδὴ τὴν προαίρεσιν ἐξετάζουσα πρῶτον οὕτως ἐπι φοιτᾷ. Εἰ γὰρ καὶ χάρις ἐστὶν, οὐχ ἁπλῶς ἐκχεῖται, ἀλλὰ τὰ μέτρα παρὰ τῶν δεχομένων λαμβάνουσα του ανακτήσασθαι ἀναστήσεσθαι 5 προηγουμένως, προηγουμένης. έφης ως φής. Ιιι ἀποπτῆναι οἱ ἀποθανεῖν ἀπὸ Τοιαῦτα καταβρηνῶν γέγραφας. κατα θρηνών 650 καταθνηνεῖν κατευθύνειν. έχου εύχου, εἰ τοίνυν δύναιο δι' εὐχῶν κατορθώσαί τι, εξετάζουσα 650 ἐξισάζουσα.
col. 951–952page 387 of 750
PG 78:951σοῦτον ἐπιῤῥεῖ, ὅσον ἂν εὔρῃ σκεύος πίστεως, αντ προσενεχθέν. Εἰ γὰρ μὴ τὰ παρ' ἡμῶν πρῶτον ἐζήτει, πᾶσιν ἂν ἐπέπτη. Ἐπειδὴ δὲ τὴν προαίρεσιν ἐξετάζει, καὶ οὕτω παραγίνεται, ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ ἀριστέως Παύλου Σκεύος γάρ μοι, φησίν, ἐστὶν ἐκλογῆς οὗτος· ο τοῖς μὲν ἐπιφοιτῷ, καὶ παρα μένει, τῶν δὲ ἀποφοιτῇ· εἰς δὲ τοὺς οὐδὲ τὴν ἀρ χὴν καθίεται. ΣΟΒ'. Εἰ τὸ μὴ συμμαίνεσθαι αὐτῷ μανίαν ἡγεῖται καὶ καλεῖ Εὐσέβιος, ώς γέγραφας, ὁ ἐπίσκοπος, μή θορυβηθῇς. "Αμεινον γὰρ νήφοντα δοκεῖν μεθύειν, ἢ μεθύοντα δοκεῖν νήφειν. Ἐπειδὴ γὰρ ὑπὸ τῆς και κίας ἐκβακχευθεὶς κατά κράτος εχειρώθη, πάντας παραφρονεῖν βούλεται, ἵνα τοὺς ἐλέγχους ὧν παρα νόμω; δρα διαφύγοι. ΣΟΥ. ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Είθε ἦλθες συμμεθέξων τοῦ ἄλλου, καὶ τοῦ Στεφάνου ἀπολαύσων, καὶ τῆς ἀναῤῥήσεως κοινωνήσων. Φίλον γὰρ ἐρῶντα τῆς οὐρανίου φιλοσοφίας, είτ' ὀλί τον ἀπονυστάξαντα παραινέσει καὶ προτροπῇ. τῆς θείας ροπῆς προηγουμένως βοηθησάσης, ἐπανηγάγομεν Καὶ νῦν πανηγυρίζοντες ᾄδομεν τὸ ἐπι νίκιον μέλος, καὶ λόγων κρατήρα κεράσαντες, λου γικά τε ἐδέσματα παρασκευάσαντες, ἑστιῶμεν τους φίλους. Εκε τοιγαροῦν καὶ ἡμῖν συνησθησόμενος, κἀκείνοις συναγαλλιασόμενος, καὶ τοῖς ἐπιτηδείοις συνευφρανθησόμενος, καὶ τῇ ἀρετῇ συσκιρτήσων, τῇ τε κακίᾳ ἐπιτιμήσων, ᾗ τοσαύτη ἀναισχυντία πρόσεστιν, ὡς καὶ τοῖς φεύγουσιν αὐτὴν ἐπιπηδν. ΣΟΔ'. — ΑΦΡΟΔΙΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Τῆς σοφίας Ἰησοῦ, εἰς τὸ γεγραμμένον «Μη ζήτει γενέσθαι κριτής. Μάλα θαυμάζω πῶς καὶ τὰ λίαν σαφῆ, ἀσαφῆ εἶναι πολλοῖς δοκεῖ Το γάρ μή ζήτει γενέσθαι κριτής, ο οὐδὲν ποικίλον ἔχει, οὐδὲ σοφὸν, άλλα διαρρήδην βοᾷ. Ἐπειδὴ δυσδιάγνωστόν ἐστι τὸ δί καιον.» Πολλοὶ γὰρ διὰ βραδυτητα διανοίας, οὐκ εφικνοῦνται τούτου· πολλοὶ δὲ δι᾽ ὀξύτητα μὲν δια νοίας ἐφικνοῦνται, διὰ δὲ χρήματα, ή φόβον, ἡ αἰδώ, ή φιλίαν, ἢ ἔχθραν, παραφθείρουσι τοῦτο. Σὺ σαυτόν μὴ ἐπίρριπτε τοιούτῳ πράγματι, ὃ ἔργον μέν ἐστι καταλαβεῖν· τὸ δὲ εὑρόντα μὴ διαφθεῖραι, ἐργωδέστερον τυγχάνει. επεζήτει. καὶ προτροπῇ, τῆς θείας ροπῆς προηγουμένως βοηθησάσης ἐπανηγ καὶ προτροπαῖς προηγουμέναις, βοηθησάσης τῆς θείας δοπῆς, ἐπανηγ., σαφῆ, ἀσαφῆ εἶναι πολλοῖς δοκεί, σαφῆ εἶναι δο κοῦντα πολλοῖς ἀγνοῶν. δυσδιάγνωστον δύσγνωστον ΟΣ βραδύτητα βραχύτητα. 10.
col. 953–954page 388 of 750
PG 78:953ΣΟΕ, ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΩ, ΖΩΣΙΜΟ, ΜΑΡΩΝΙ, ΕΥ- 368 ΣΤΑΘΙΩ. Τὰ παρὰ πάντων σχεδὸν ἀνθρώπων συμφώνως περὶ ὑμῶν ἀπαγγελλόμενα, ὦ τί ὑμᾶς καλέσας ἀξίως ὀνομάσω; οὐ συγχωρεί με ηρεμεῖν, καίτοι βουλόμενον· ἀλλὰ καθάπερ κέντρα νύττει μου τὴν ψυχὴν, καὶ ἐπὶ τὸ γράφειν διεγείρει. Φείσασθε τοίνυν ἑαυ τῶν, καὶ μετανοήσατε. Ἱερωσύνης γὰρ ἀξίωμα τοῖς ἀναξίως τῆς τιμῆς ζην προηρημένοις προσθήκη κολάσεως γίνεται. ΣΟΦ'. ΑΦΘΟΝΙΟ. Εἰ μὲν ἐν τοῖς βιωτικοῖς πράγμασιν εὐδόκιμος φανεῖσθαι ποθεῖς, ἄλλους ζήτει τους συμβουλεύσοντας· ἐγὼ γὰρ καὶ ἀποτρεψαίμην· κινδύνους γὰρ οὐ μόνον ἀνωφελεῖς, ἀλλὰ καὶ σφαλερούς και εἰς θάνατον τελευτώντας ὠδίνουσιν. Εἰ δ᾽ ἐν τοῖς κατὰ Θεόν, αὐτὸς, καὶ μὴ κληθεὶς, ἧκον ἂν ἐπὶ τὴν πα ραίνεσιν, οὐ φημι κεκλημένος. Εἰ βούλοιο τοίνυν λάμψαι, καὶ πείθοιο τῇ ἡμετέρα γνώμῃ, ἐκεῖνα φαί νοιο πράττων. Η τοῖς ἁγίοις σε ἁμιλλάσθαι παρα σκευάσει. Τῶν γὰρ τῇδε βραχὺς ἦν αὐτοῖς ὁ λόγος, τῶν δὲ μετὰ τὴν ἐντεῦθεν ἀποδημίαν, πολύς καὶ πρὸς ἐκεῖνον βλέποντες τὸν σκοπὸν, ἅπαντα ἔπραττον. ΣυΖ'. — ΠΑΥΛΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΩ Εἰς τὸ γεγραμμένον περὶ τοῦ ἄρχοντος, «"Οτι δικαίως τὸ δίκαιον διώξη. Τοὺς ἀπὸ μὲν ἀρετῆς ἀρχομένους, εἰς δὲ κακίαν τελευτώντας, ἀζήλους καὶ ταλαιπώρους ήγητέον, Οὗτοι δὲ εἰσιν οἱ ἀπὸ μὲν τῆς τῶν πενήτων προστασίας προοιμιαζόμενοι, εἰς δὲ τὸν ἴδιον χρηματισμὸν καταλήγοντες. Οὓς ἀναστέλλων ὁ θεῖος χρησμός φησι· ο Δικαίως διώξῃ τὸ δίκαιον. ο Οὐ γὰρ χρή τῇ δικαίᾳ τῶν πενήτων φροντίδι όπλιζομένους, αὐτ τοὺς μὲν ἀποστερεῖν ἐκείνους, τοὺς δι' οὓς ὡπλίσθησαν, σφετερίζεσθαι δὲ τὰ ἐκείνων. ΣΟΠ'. ΙΕΡΑΚΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Διὰ τί, ὁ μὲν Φαρισαῖος μεγαληγορήσας κατε κρίθη, ὁ δὲ Ἰὼβ πλείονα καὶ μείζονα μεγαφων νήσας ἐπηνέθη. θαυμάζειν ἔφης καὶ ἐκπλήττεσθαι, πῶς ὁ μὲν Φαρισαίος μεγαληγορήσας προσέκρουσεν, ὁ δὲ Ἰὼβ πλείονα καὶ μείζονα εἰρηκώς ηὐδοκίμησεν, 650 τοῖς ἀξίως τῆς τιμῆς την μὴ προῄρημ., σφαλεροὺς καὶ 650: Παύλῳ περὶ Εὐσεβίου, οις. τους, μεγαληγορήσας μεγαλη η μονήτας. Ι.
col. 955–956page 389 of 750
PG 78:955Ὁ μὲν μηδενὸς παρακινούντος, μηδὲ ἐρεθίζοντας, μεγαληγορῶν, καὶ τῆς οἰκουμένης ἁπάσης φρονών μεῖζον ὁ Φαρισαῖος, εἰκότως προσκρούει, υπερηφανίαν γὰρ ἐνόσει. Ὁ δὲ ἐν μὲν τῷ εὐδοκιμεῖν κρύπτων τὰ οἰκεῖα πλεονεκτήματα, ἐν δὲ τῷ κακηγορείσθαι [φρά ζοντος (80)] φράζων πρὸς τὸ ἀπολύσασθαι τὰ ἐπιφερόμενα εγκλήματα, ὥσπερ ὁ ἀοίδιμος, καὶ πάσης εὐφημίας κρείττων πεποίηκεν Ἰώβ, πάσης αἰτίας ἔξω καθέστηκεν, εἰς τοὺς οὐ δεόντως κακηγορήσαν τας, τῆς αἰτίας παλινδρομούσης· ψυχρὸν μὲν γὰρ καὶ ἔστι καὶ δοκεῖ τὸ σεμνύνειν ἑαυτόν· καὶ εἰκότως δοκεῖ, μηδεμιᾶς ἀνάγκης ἐκβιαζομένης· εἰ δέ τις ἀκούων & μή προσήκεν, εἰς τοιούτους ἄκων εμπέσοι λόγους, τοῖς τὴν ἀνάγκην κατεσκευακίας καὶ ἡ αἰτία προστρίπτεται. Διόπερ καὶ ἡ θεία ψήφος τὸν μὲν ἑαυτὸν μηδενὸς παροινοῦντος δικαιώσαντα, καὶ τῶν ἄλλων ἁπάντων καταψηφισάμενον, καὶ μηδὲ τὸν παρόντα τελώνην αἰδεσθέντα, οὐκ ἀπε δέξατο· τὸν δὲ ἐξ ἀνάγκης εἰς τοῦτο ἀχθέντα (τ γὰρ τῶν ἐρεθίσαι δυναμένων οἱ φίλοι παραλελοί. πασι;) μεγίστοις εγκωμίοις εστεφάνωσεν. Ακουε τοίνυν συντόμως· οὐδὲ γὰρ ἄλλως δυναίμην. ΣΟΘ'. ΠΕΤΡΟ. Ὥσπερ οἱ ἐπιστήμονες τῶν ἰατρῶν ἐν τοῖς προος μίοις τῶν παθῶν οὐ ῥᾳδίως προσφέρουσι βοηθήματα, διὰ τὸ τὴν ἐπιφορὰν τοῦ ρεύματος ἐξυδαροῦν τὰ προσφερόμενα φάρμακα· ἀλλ᾽ ἐνδόντες ὀλίγον λάθο φῆσαι τὰ πάθη, οὕτως ἐπὶ τὴν ἰατρικὴν βαδίζουσιν οὕτως οὐδ᾽ ἀκμαζούσης τῆς λύπης δεῖ τῷ ὑπὸ ταύτης μεθύοντι επιπλήττειν· εἰ δὲ μὴ λήσομεν τὸν λόγον, ὥσπερ κολλούριον ἄχρηστον καθιστώντες, ἀλλὰ συλ λυπηθέντες βραχὺ καὶ ἐνδόντες ὀλίγον ῥαῖσαι τὸ πά θος· οὕτως ἐπὶ τὴν θεραπείαν ὁδεῦσαι. Οὗ δὴ καὶ ἡμεῖς χάριν βραδύτερον ἐπὶ τὴν θεραπείαν τὴν σὴν ἐληλύθαμεν. Ανάνευσον τοιγαροῦν, ὦ φίλος, ἐκ τῆς ἀκράτου λύπης, ἐννοῶν ὅτι οὔτε μόνος, οὔτε πρῶτος τοῦτο πέπονθας· ἀλλὰ κοινόν ἐστι πάθος, καὶ ὅσον οὐδέπω καὶ ἡμεῖς τὴν αὐτὴν βαδιούμεθα όδόν, λόγον τῶν πεπραγμένων ὑφέξοντες. ΣΠ. - ΕΙΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εχθροὺς μὲν μὴ ἔχειν τοὺς φιλαρέτους, οἶμαι ἀδύνατον· δυνατὸν δὲ τὴν ἔχθραν καλῶς μεταχειρίσασθαι. Εἰ μὲν γὰρ οὐ πταίουσι φιλοσοφοῦντες, ἑαυ τοὺς μὲν ὠφελοῦσιν, ἐκείνους δὲ ἀμύνονται· εἰ δὲ πταίουσιν, ὠφελοῦνται παρὰ τῶν ἐχθρῶν. Πολλάκις φράζοντας ἀπολύσασθαι, ἐνδύσασθαι. παρακινούντος. Διὰ τὸ τὴν ἐπιφορὰν τοῦ ρεύμ. 650 διὰ τὸ μὴ ἐπιφορᾷ τοῦ ρεύ.. ιατρικήν Ιατρείαν.
col. 957–958page 390 of 750
PG 78:957γὰρ προσπεσοῦσα λοιδορία, νότον ψυχῆς ἢ ἀγνοουμένην, ἢ ἀμελουμένην ἐθεράπευσε. Δεῖ γὰρ τοῖς εὐ δοκίμοις, ή γνησίων φίλων, η διαπύρων ἐχθρῶν. Οι μὲν γὰρ νουθετοῦντες, αἱ δὲ λοιδοροῦντες ἀποτρέπουσι τῶν πταισμάτων. Ἐπειδὴ δὲ νῦν ἡ φιλία ισχνόρω νος, μᾶλλον δ' ἄφωνός ἐστι τοῦ παῤῥησιάζεσθαι καὶ τὸ μὲν στωμύλον αὐτῆς καὶ θωπευτικὸν, λάλον ἐστὶ καὶ γεγωνόφωνον· τὸ δὲ νουθετοῦν καὶ ἐπι πλῆττον ἄφωνον· καὶ ἀκουστέον παρὰ τῶν ἐχθρῶν τὴν ἀλήθειαν, καὶ διορθωτέον. ΣΠΑ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Οὐδὲν κολάκων οίμαι αργαλεώτερον οι τῆς τῶν πλουσίων γλώττης ἀπηρτημένοι, ὀμνύουσι μὲν ὅτι πάντων ἄριστον, εἰ προέλοιντό τι ἐκεῖνοι καὶ τῶν ἀτοπωτάτων θαυμάσαι, κακίζουσι δὲ ᾗ τάχος, εἰ καὶ αὐτὴν ἐπιχειρήσουσι κακῦναι τὴν ἀρετήν. Χρὴ τοιγαροῦν τοὺς ἐχέφρονας φεύγειν καὶ τὸ κολακεύειν καὶ τὸ κολακεύεσθαι. "Αμφω γὰρ, ἵνα παρῶ τὸν τῶν ἀνθρώπων γέλωτα, καὶ κακίαν ἀνήκεστον, καὶ τιμωρίαν ἀνύποιστον ὠδίνει. ΣΠΒ'. — ΑΡΧΟΝΤΙΟ ΠΟΛΙΤΕΥΟΜΕΝΟ. Μάλα ἀκριβῶς οἶδα, ὅτι εἴ σε ροίμην, πότερον ἐγὼ τὴν σύνεσιν ἀμείνων, ἢ Παῦλος· αὐτὴν τὴν ἐρώτησιν εἰς ἀλαζονείαν θήσεις. Πῶς οὖν ὁ μὴ ἴσχυ σεν ἐκεῖνος παρ' ἐμοῦ ζητεῖς κατορθωθῆναι; Εί γὰρ ἐκείνῳ τῷ ὑποπτέρῳ γεωργῷ (ἵνα τοὺς καθ᾿ ἕνα παραλείψω, ἐφ᾽ οἷς ἐπυροῦτο καὶ τὸ Γαλατῶν γένος ἐξεπολεμήθη εἰς Ἰουδαϊσμὸν ἀποκλῖναι· καὶ οἱ ἐκ τῆς ᾿Ασίας οὐ προσέσχον, καὶ οἱ ψευδαπόστολοι δια πρύσιον ἐπολέμουν μάχην, καὶ οὐδεὶς αὐτὸν αἰτιᾶται· ἀλλ᾽ ἀπὸ τῆς γνώμης στεφανοί, δι᾿ ἣν αἰτίαν ἐμὲ αίτια, τὸν ὡς φής, πολλοὺς μὲν εἰς ἀρετὴν πο ρακαλέσαντα καὶ πεπεικότα· πολλοὺς δ' ἐκ τῆς και κίας ἐξαρπάσαντα· ὅτι δὲ Εὐσέβιος, καὶ Μαρτινιανὸς, Ζώσιμος τε, καὶ Μάρων οὐκ ἐπείσθησαν ταῖς παραινέσεσιν; 'Αλλ' ὅρα, μὴ δοκῶν ἐμὲ αἰτιᾶσθαι, αὐτὸς ἀνοίας ὀφλήσῃς γέλωτα, ἅτε τὸν τῆς αὐτεξουσιότητος ὅρον ἀγνοῶν, καὶ τὴν αἰτίαν τῶν οὐ πεισθέν των ἐπὶ τὴν οὐ πείσαντα μεταφέρων. τοῦ παρέ. τῷ μὴ παρέ. λάλος ἐστὶ καὶ γεγωνόφωνον μᾶλλον ἐστι καὶ γενναιόφωνον. Οὐδὲν κολάκων αργαλεώτερον. εἰς κόρακας ἢ εἰς κόλακας, αἱ ἀργαλεώτερον οἱ τῇ τῶν πλουσίων ἀπηρτημένοι γνώμῃ ὀμνύουσι μὲν ὅτι πάντων ἄριστον εἴη 8 προέλοιτό τις εκείνων κἂν τῶν ἀτοπωτάτων εἴη· καὶ θαυμάζουσι· κακίζουσι δὲ ὅτι τάχος. ὁ μὴ ἴσχυσεν ἐκεῖνος, 650, & μηδ' ἐκεῖνος ίσχυσεν ἀνῦσαι, παρ', ἀποκλίναι ἀποκλίναν γένος Γαλατῶν.
col. 959–960page 391 of 750
PG 78:959ΣΠΙ. — ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Ηνίκα Εζεκίας ὁ τῶν Ἑβραίων βασιλεὺς εἶδε τρόπαιον κατά Περσῶν έγηγερμένον, καὶ θαύματος κρεῖττον, καὶ πάσης ἀνθρωπίνης ρώμης τε καὶ ἐλπίδος ὑψηλότερον, τότε δή, τότε νόσῳ βάλο λεται, ἵνα τὰ σκιρτήματα τῆς ψυχῆς χαλινοῦ ἀξιω θέντα μὴ ἔξω τοῦ πρέποντος αὐτὸν παριππεύ σα: ἀναγκάσωσι, καὶ τὴν τῆς νίκης ὑπόθεσιν ἀλαζονείας διαδέξηται πόλεμος. Εἰ τοίνυν καὶ τῇ σῇ μετ γαλονοία, ευημερία ἐλπίδος κρείττων ἐπέστη, μηδὲν ἀπηχές, μηδὲ λέγε μηδὲ πρᾶττε· ἀλλὰ καὶ κόλαζε τὴν ἀμετρίαν τῆς χαρᾶς· λύπης γὰρ αὕτη πλέον καταβλάπτειν πολλάκις πέφυκε. ΣΠΔ'. — ΘΕΟΠΕΜΠΤΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Τό εἰς τό )·. Εἰ δυνατόν, τὸ ἐξ ὑμῶν, μετά πάντων ἀνθρώπων, εἰρηνεύοντες.» Πάντων μὲν τῶν κατ' ἀνθρώπους ἀγαθῶν ὑπόθεσίς ἐστι καὶ κρηπὶς ἡ ὁμόνοια, καὶ χρὴ μηδενὶ διδόναι πολέμου καὶ μάχης ἀφορμήν. Εἰ δέ που τὴν εὐσέ βειαν παραβλαπτομένην, ἢ τοὺς ἀσθενεῖς άδι κευμένους θεάσαιο, μὴ προτίμα τὴν εἰρήνην τῆς ἀλη θείας· ἀλλ᾽ ἵστασο γενναίως, έως αίματος πρὸς τὴν ἁμαρτίαν ἀνταγωνιζόμενος. Διὰ τοῦτο γὰρ εἴρηται τῷ ᾿Αποστόλῳ τοῦθ᾽ ὅπερ ἠθέλησας μαθεῖν· «Εἰ δυ νατὸν τὸ ἐξ ὑμῶν, μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρη νεύοντες.» Εστι γὰρ ὅπου οὐ δυνατόν, οἷον, ὅταν περὶ εὐσεβείας, ὡς ἔφθην εἰπών, ὁ λόγος· ἢ ὅταν περὶ ἀδικουμένων ὁ ἀγών. Καὶ τὰ θαυμάζεις, εἰ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἀνθρώπων τοῦτο οὐ πανταχοῦ δυνατόν, ὅπου γε καὶ ἐπ' ἀνδρὸς καὶ γυναικὸς τῶν εἰς μίαν σάρκα τελούντων, ταύτην ἔλυσε τὴν ἀνάγκην, εἰ πών·. Εἰ δὲ ὁ ἄπιστος χωρίζεται, χωριζέσθω. ο ΣΠΕ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Ὅμοιον Ἐγὼ οὔτ᾽ ἀναμάρτητός είμι, οὔτ᾽ ἀναμαρτήτου; ζητῶ φίλους οὐ γὰρ εὑρήσω· ἀλλὰ τοὺς πολλά μὲν καὶ μέγιστα ἔχοντας κατορθώματα, ὀλίγα δὲ καὶ Νου Θεοδοσίῳ Θεοδώρῳ τρόπαιον τό. Κατὰ Περσῶν. κατὰ Ασσυρίων. σφάλμα μνημονικόν Περσικὴν δύναμιν ποιi ἀξιωθέντα ἀμοιροῦντα. 2, μια διαδέξηται πόλεμος 650 πρόφασιν ὑποδέξηται. 2 επέπτη πιο επέστη μήτε μηδέ. και χόλαζε Θεοπέμπτῳ Θεοπόμπῳ ἀσθενεῖς θεσμούς. τῷ ᾿Αποστόλῳ τοῦ θ' ὅπερ, μπο 650, παρὰ τοῦ Ἀποστόλου υπερ μαθεῖν ἠθέλ., ότε όπου. ὡς ἔφθην εἰπὼν, ὁ λόγος· ἢ ὅταν, 650 εἴη ὁ λόγος ὡς ἔφην, ἢ ὅταν, τῶν εἰ τελούντων 650, τον οι τελούνταιν.
col. 961–962page 392 of 750
PG 78:961ἐλάχιστα ελαττώματα ἐγκρίνω τῷ χορῷ· τοὺς δ' ἐναντίως τοῖς εἰρημένοις διακειμένους οὔτε κατα ριθμῶ, οὔτε ἀποκηρύττω. Οὐ καταριθμῶ μὲν, ἵνα μὴ διαβολὴν ἐργάσωνται τῷ συλλόγῳ· ειώθασι γὰρ πάντες ἀπὸ τῶν συνόντων τοὺς ἄνδρα; κρίνειν οὐκ ἀποκηρύττω δὲ, ἐλπίδα αὐτοῖς ἀγαθὴν ἐγκαταλεί των. Τοῖς μὲν γὰρ καὶ συμβούλοις καὶ φίλοις χρῶ μαι· τοῖς δὲ οὐ πολεμῶ μὲν, ἀλλὰ τὴν ἐνδεχομένην εἰσ ρήνην νέμω (τὸ ἀποστολικὸν φυλάττειν σπουδάζων θέσπισμα· «Εἰ δυνατὸν, τὸ ἐξ ὑμῶν, μετὰ πάντωνἀνθρώπων εἰρηνεύοντες.» Παραινῶ δὲ ἀπέχεσθαι μὲν κακίας, ἀντέχεσθαι δὲ ἀρετῆς. Εἰ δ' αὐτοὶ τὴν παρ ραίνεσιν ἔχθρας ὑπόθεσιν κατασκευάσουσι, λύπην μοι οὐ μικρὰν τῷ μὴ ὠφελεῖσθαι, οὐ τῷ ἐκπολεμεῖσθαι προξενήσουσιν, ΣΠϚ'. - ΗΛΙΑ Οτε ὁ τῆς δικαιοσύνης ήλιος οὐρανόθεν ἐπ᾿ εὐερ γεσίᾳ τῶν ἀνθρώπων δεῦρ' ἐπεφάνη, τότε δὴ τότε καθάπερ εν τινι παλιβοία πραγμάτων εἰς ὁσιότητα τὰ ὅλα μετέστη. Πανηγυρικῆς γὰρ ευκοσμίας τυγ χάνοντα άμοιρα, καὶ ἑορτῶν μὲν ὀνόμασιν ἀναβρυ νόμενα, κακίας δὲ δράμασι καθυβριζόμενα, εἰς θείαν καὶ ὑπερκόσμιον μετεῤῥυθμίσθη πανήγυριν, διδα χθέντα ὁμηγύριον ὄντως ἡγεῖσθαι τὴν εὐσέβειαν, ὅταν μάλιστα ὑπὸ τῆς ἀρετῆς, ὥσπερ εὐαγοῦς ἱε ρείας, θεραπεύηται. ΣΙΖ'. ΤΟΣ ΒΟΝΘΟΥ ΤΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΦΟΙΤΗΤΑΙΣ Ὥσπερ σώφρων γυνὴ ἐπὶ τοῦ προσώπου τῆς ἀγνείας τὰ σύμβολα φέρουσα, τὰς τῶν ἀκολάστως ὁρώντων κολάζει προσδοκίας" οὕτω καὶ σώφρων ψυχὴ ἐπὶ τῶν αἰσθήσεων φέρουσα τῆς ἀρετῆς τὰ συνθήματα τὰς τῶν διαφθείρειν αὐτῆς τὴν ὥραν βουλομένων διεκκόπτει ἐλπίδας. Τίς γὰρ τὸν τοιοῦτον ὁρῶν ὀφθαλμόν, ἡμερότητι καὶ ἐλευθεριότητι κεκραμένον, προσελθεῖν τολμήσεις; Τίς δ γλώτταν σεμνότητος οὖσαν τέμενος, οὐκ ἄβατον αὐτῷ τὴν ὁμιλίαν νομιεῖ; Τίς δὲ τὰς ἄλλα; αἰσθήσεις θεώμενος, ἀρετῶν οὖσας ὄργανα, οὐ φοβηθής σεται παρασυμβουλευσαι; Οὐκοῦν καὶ ὑμεῖς, ὦ φίλου λέοντος εὐγενῆ βλαστήματα, ἀβάτους ἑαυτοὺς τῷ εἰ χορῷ τῶν φίλων. Οστις δ' ὁμιλῶν ἥδεται κακοῖς ἀνὴρ, Οὐ πώποτ' ηρώτησα, γινώσκων ότι Τοιοῦτός ἐστιν οἷσπερ ήδεται ξυνών. νέμω νέμων. Η σπουδάζων σπουδάζω. κατασκεύαζουσι κατασκευάσωσι, ἐκπολεμεῖσθαι ἐκπολεμῶσθαι. Ἠλίᾳ, τῷ αὐτῷ παλιῤῥοίᾳ προ νοίᾳ. ὅλα τά όμηγύριον πανήγυριν. ιερείας ἱερᾶς. τοῖς βοηθοῖς τοῦ πρεσβ. φοιτηταῖς, διεκκόπτει διακόπτει. ὀφθαλμών ὀφθαλμῶν. αὐτῷ Ιαχή ἑαυτῷ. ἑαυτούς ταῖς, στη μιν ἑαυτῶν, ἑαυτόν
col. 963–964page 393 of 750
PG 78:963βλαπτούσαις συνουσίαις διατηρήσατε, ἵνα καὶ τὸ ἐαν τῶν καὶ τὸ πατρῷον αὐξήσητε κλέος. ΣΠΗ. ΝΕΙΛΑΜΜΩΝΙ ΚΑΙ ΝΕΙΛΑΜΜΩΝΙ. Τὴν μὲν ὁμωνυμίαν ὑμῖν γονεῖς, τὴν δὲ συνωνυμίαν οἱ τρόποι ἐπέθηκαν. Τὴν μὲν γὰρ παρὰ τῶν τεκόντων ἐσχήκατε, τὴν δὲ παρὰ τῶν πραχθέν των εκτήσασθε. "Ην εἰ μὲν ἐπὶ τοῖς καλλίστοις εἶδον οἱ ἄνθρωποι, ήσθην ἄν· ἐπειδὴ δὲ ἐπὶ τοῖς ἐναντίοις, λίαν άχθομαι. Όμμα γὰρ ἀναιδὲς καὶ αὐχὴν μετ τέωρος, καὶ ὀφρύων συνεχής κίνησις καὶ βάδισμα σεσοβημένον, καὶ τὸ ἐπὶ μηδενὶ τῶν αἰσχρῶν ἐρυθριᾷν τεκμήριον ψυχῆς ἐστιν αἰσχίστης, τοὺς ἀφανεῖς τῶν οἰκείων παθῶν χαρακτῆρας ἐντυπούση; τῷ σώματι. ΣΠΘ'. — ΘΕΟΔΩΡΟ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Περὶ Ἰησοῦ. Περὶ τῆς Μωσέως μεγαλονοίας, ότι οὐδένα τῶν υἱῶν τῆς Ἰησοῦ ἀρετῆς προετίμησεν· καὶ ὅτι οὐ δεῖ παισὶ βασιλείαν ἢ ἐτι ραν ἀρχὴν ἐγχειρίζειν, εἰ μὴ ὁ τρόπος ᾖ τῆς ἡγεμονίας ἁρμόδιος. Εν πολλοῖς μὲν καὶ ἄλλοις ἄγαμαι τὸν θεοφιλή Μωσέα· ἐν τούτῳ δὲ διαφερόντως, ὅτι παντὸς πάν θους κρείττων ὤν, καὶ τῆς φυσικῆς φιλοστοργίας ἐκτράτησε δύο γὰρ ἔχων υἱοὺς τεχθέντας μὲν παρ' αὐτοῦ, τῆς δὲ πατρώας ἀρετῆς μὴ γεγονότας ζηλω τὰς ἀρετὰς οὐδένα αὐτῶν διάδοχον τῆς στρατηγίας εχειροτόνησεν, ἀλλὰ τὸν ἀρετῇ μᾶλλον ἢ γίνει προσήκοντα· τὴν ἀρετὴν προκρίνας τῆς πρὸς τὴν τοῦ καλοῦ διάκρισιν πολλάκις τυφλωττούσης φύσεως. Οι γὰρ ἐκ πατρῶν νομίζοντες δίκαιον εἶναι τὰς ἀρχὰς ἐπὶ τοὺς παῖδας καταβαίνειν, τυφλώττουσι πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Χρεωστεῖται τὸ γέρας, οὐ γένει, ἀλλ' ἀρετῇ. Οὐδὲ γὰρ τὸν βασιλέως υἱὸν ἂν ἀνάξιος είη τοῦ πράγματος, εἰς τὴν ἀξίαν ἐγγραπτέον, ἀλλὰ τὸν βασιλικὴν ἔχοντα ψυχὴν, καὶ τὴν τῆς ἀρχῆς ἐπι στήμην χωρῆσαι δυνάμενον. Τοῦτο γοῦν ἐκεῖνον τὸν πραότατον λαμπρῶς ἔδειξε, μηδὲ τὸν ἀδελφὸν χάριτι εἰς τὴν ἱερωσύνην προενηνοχέναι· ὁ γὰρ τοὺς ἐκ τῶν λαγόνων αὐτοῦ φύντας μὴ ἀξιώσεις τοκεύ της τιμῆς, ἀλλὰ περιγενόμενος τῆς φύσεως τυρανν δος, οὐκ ἂν τὸν ἀδελφὸν χάριτι τῇ ἱερωσύνῃ ἐστε φάνωσεν· ἀλλὰ κατὰ θείους χρησμούς. Διὸ καὶ οἱ κατ' αὐτοῦ ἐπιλυττήσαντες, καὶ νομίσαντες οὐ θεία ψήφο, ἀλλὰ κρίσει λογισμῶν οἰκεία κεχειροτονηκέναι τὸν ὁμαίμονα δίκας αήθεις ἔδωσαν. Τοὺς μὲν ὑμῖν ὑμῶν. επέθηκαν εἶδον εκωμῴδουν. Συνεχής κίνησις συνεχείς κινήσεις. σώματι φανερῷ. Νοn Θεοδώρῳ Δωροθέῳ (δ) υἱεῖς. άρε τάς. Ι. πατρῶν πατέρων. τὸ γέρας γάρ. υἱόν, εἰ νόθος εἴη. πραότατον λαμπρότερον και λαμπρώς. στην προεννο χέναι σ, προσεν. αυτού αὐτῷ. περιγενόμενος της φύσεως τυραννίδος, περιγενομένης τῆς ἀπὸ τῆς φύσεως τυραννίδος.
col. 965–966page 394 of 750
PG 78:965γὰρ ἡ γῆ χανδόν κατέπιεν· οἱ δὲ πυρός αιθερίου ἔργον ἐγένοντο. ΣΗ. ΧΑΙΡΗΜΟΝΙ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰ καὶ Εὐσέβιος, ώς γέγραφας, τῇ κακία σπενδόμενος, τῇ ἀρετῇ πολεμεῖ, ὀξὺς μὲν ὢν ἐκ διαβολῆς εἰς ἐπιβουλὰς ἐπαχθῆναι πρόχειρος δὲ ὑπο νοίαις μὴ προσηκούσαις ἑαυτὸν πιστώσασθαι· καὶ ἐν μὲν τοῖς ἐπιτιμίοις τῶν ἡμαρτηκότων ἀπαραίτητος, ἐν δὲ ταῖς ἀμοιβαῖς τῶν κατορθούντων ὀκνη ρότατος· ἀλλ᾽ οὖν γε αὐτὸς οὐκ ἂν εἴης δίκαιος ἐκεῖνον χωμῳδεῖν, ὁ τὰ αὐτὰ αὐτῷ, ὥς φασιν, ἵνα μὴ λέγω ἀργαλεώτερα, πλημμελῶν. "Η γὰρ μὴ πρᾶττε τοιαῦτα, ἢ μὴ κωμώδει τοὺς ὁρῶντας. Τάχα δὲ τοῦτ' αὐτῷ κατ' ἀξίαν συνέβη, ὅτι σε τοιοῦτον ὄντα χειροτονήσας, οὐκ ἔλαβε τὴν δίκην. Ο γὰρ ἀποκεκλεισμένον ἀπὸ τῶν ἐκκλησιαστικῶν θεσμῶν στόμα οὐ δεόντως ἀνοίξας, καθ᾿ ἑαυτοῦ, ὡς ἔοικεν, ἤνοιξε· καὶ κατὰ τῶν εὐδοκίμων νομίσας αθύρωτον ὁπλίζειν γλῶτταν, καθ' ἑαυτοῦ ὤπλισεν. ΣΑ'. - ΓΕΡΜΑΝΟ Ὁ μὲν τὰς πολλοῖς ἀμάχους εἶναι δοκούσας ήδο νὰς σωφροσύνῃ καὶ ἐγκρατείᾳ τυραννικώς βιαζόμενος, οὗτος ἐλευθέραν παντὸς αἰσχροῦ πάθους ἔχων τὴν ψυχὴν, τροπαίοις λαμπροῖς καὶ πολλοῖς ἐναγάλλεσθαι δίκαιος. Ο δὲ ἐκείναις μὲν κατακράτος φλούς, καὶ ὑπὸ τῶν βαρβαρικῶν τοῦ σώματος πα θῶν τυραννούμενος, βαρβαρικοῖς δὲ τροπαίοις ἐναβρυνόμενος, οὗτος καὶ ἠλίθιος εἶναί μοι δοκεῖ, καὶ ἀνδραποδώδης. Δειλίᾳ γὰρ καὶ φόβῳ μειζόνων κα κῶν (εἰ καὶ παράδοξον καὶ εἰπεῖν καὶ ἀκοῦσαι) ἀν δρεῖος εἶναι δοκεῖ. Φοβούμενος γὰρ δουλείαν ἢ ἑαυ τοῦ ἢ τῶν παίδων, πολεμεῖ. ΣΑΒ. — ΔΑΝΙΗΛ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Τὸν λαμπρᾶς ἀπτόμενον ὑποθέσεως, καὶ τὸν νοῦν τῶν ἱερῶν Γραφῶν ἑρμηνεῦσαι πειρώμενον, χρή τὴν μὲν γλῶτταν ἔχειν σεμνήν τε καὶ τρανὴν, τὴν δὲ γνώμην εὐσεβῆ τε καὶ εὐαγῆ, ἀκολουθεῖν τε αὐτ ταῖς, καὶ μὴ ἡγεῖσθαι, μηδὲ πρὸς τὸ οἰκεῖον βού λημα, τὸν ἐκείνων νοῦν ἐκβιάζεσθαι. Τοῖς γὰρ παρα ποιεῖν καὶ παρερμηνεύειν τολμῶσι, κίνδυνος ἐπήρ τῆται μέγιστος εἰς αὐτὴν τὴν ψυχὴν βλέπων. 650 έπακ. ἀπαχθῆναι τῶν εἰ ἡμαρτηκότων μηδέν. Γερμανῷ Κόμητι. 1 πολλοίς πολλάς. καὶ πολεο λοῖς.
col. 967–968page 395 of 750
PG 78:967ΣΙΓ'. — ΝΕΙΛΑΜΜΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Φυσιολογεῖν μὲν ἐμοὶ οὐ πολλὴ σπουδή, ἵνα δι μή σε λυπήσω, γράφω. Ὅτι διὰ τὴν τῶν κράσεων διαφοράν, τινὲς μὲν τῶν μεθυόντων ὠχροί γίνον τας καὶ θυμοειδεῖς, τινὲς δὲ πυῤῥοὶ καὶ ύφαιμοι, ἢ ὑπ' ἐκστάσεως τοῦ αἵματος ὑπονοστήσαντος εἰς τὸ βάθος, καὶ ὠχρὸν τοῦ προσώπου τὴν ἐπιφάνειαν καταλελοιπότος· ἢ τῆς κινήσεως τὸ ἐν βάθει θερμόν εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ἀνεκκαλεσαμένης. Είτε δ' οὕτω τις, εἴτ' ἐκείνως είη κεκραμένος, δύναται ὁ λογισμός, καθάπερ ἡνίοχος ἄριστος, ἢ μὴ συγχωρήσαι όλως κινηθῆναι τὸ πάθος, ἢ κινηθὲν μεταρρυθμίσαι εἰς ἁρμονίαν καὶ πραότητα. ΣΙΔ'. - ΠΕΤΡΟ. Οἱ πάντολμοι Ιουδαῖοι οὐδεπώποτε ὑπομεμένηκε τες αἰχμαλωσίαν ἀνακλήσεως αμοιρον, ἢ ταύτην τὴν μετὰ τὸν σταυρὸν, οὐκ οἶδ' ὅπως, γνωσιμαχεῖν οὐκ ἀνέχονται· καὶ ταῦτα καὶ τῶν Γραφῶν καὶ τῶν πραγμάτων ἡμῖν μὲν μαρτυρούντων, ἐκείνων δὲ καταψηφιζομένων. Περιεῖναι οὖν συνεχωρήθησαν, ἵνα καὶ τὰς τοῦ πολέμου ἐκτραγωδήσωσι συμφοράς, καὶ ὥσπερ αἰχμάλωτοι καὶ μαστιγίας τὴν ὑφ' ἥλιον περιθέοντες, ἴδωσιν πανταχόσε ἀνθοῦν τοῦ σταυρωθέντος τὸ σέβας Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον. Ἐπὶ δὲ τοῖς τολμῶσιν ὀρφανοὺς ἀδικεῖν, ἐκεῖνο φημι ὅτι ὁ τῶν βασιλευόντων Βασιλεύς, καὶ τῶν κυριευόντων Κύριος· Ὁ δοῦλος μὲν γὰρ Να βουχοδονόσορ, φησί, καὶ ἐπὶ τὸν δοῦλόν μου Δαβίδ. Τὸν μὲν γὰρ ἀπὸ τῆς δεσποτείας μόνον οὕτω καλεῖ· τὸν δὲ καὶ ἀπὸ τῆς πολιτείας· οὗτος πατὴρ τῶν ὀρφανῶν, καὶ κριτὴς τῶν χηρῶν καλούμενος χαίρει. Ἐπὶ μὲν γὰρ τῶν ὑψηλῶν, τὸ τῆς δεσποτείας όνομα τάττει· ἐπὶ δὲ τῶν ταπεινῶν, τὸ τῆς κηδεμονίας. Εκείνων μὲν γὰρ δεσπότης είναι δια βεβαιοῦται· τούτων δὲ πατήρ. Μηδείς τοιγαροῦ ὀρφανὸν ἀδικείτω, τὸν πατέρα ἐννοῶν· μηδὲ χήρας καταπονείτω, τὸν κριτὴν φανταζόμενος· μηδὲ ἄλλον τινὰ πλεονεκτείτω, τὸν ἀδέκαστον κριτὴν ένει ροπολῶν. Εἰ δέ τις συνέσεως χηρεύων, καὶ τὰ πολυ ρόντα μόνον ὁρῶν, περὶ δὲ τὰ μέλλοντα τυφλώττων, κέρδη είναι νομίζει τὰς ἁρπαγάς, ἀκουέτω, ὅτι κανταῦθα πολλάκις κινδύνους ὠδίνουσιν αἱ πλεονεξίαι, καὶ οὐ μόνον τῶν ὑπαρχόντων στερίσκονται ἀλλὰ καὶ τὴν ψυχὴν αὐτὴν προσαφαιρούνται. Οὐ γὰρ εἴ τι λήμμα, καὶ κάλλιστον, ἀλλ' ἐκεῖνο μόνον, 8 τῷ καλῷ συμπέφυκε· τούτου δ' ἀπόντος, ὁδι εκστάσεως εκτά σεως. εν βαθεῖ τῷ ἀνεκκαλεσαμένης περιείναι οὖν τοῦ Σταυρωθέν της τὸ σέβας καὶ ταῦτα μέν, τὴν ἀδικίαν φευγέτωσαν, Εἰπὲ δὲ τοῖς τολ. ὀρφ. ἀδικεῖν, ὅτι δ, ἐκεῖνό φημι. είπε. τὸν ἀδέκαστον κριτήν 650 καὶ τὸ ἀδέκαστον κριτήριον. 10. στερίσκονται στερίσκου
col. 969–970page 396 of 750
PG 78:969βαδίζει ἐπὶ τὰς συμφοράς. Ωσπερ γὰρ ἐν θήρᾳ καὶ τὸ ἐλεῖν καλὸν, καὶ τὸ διαμαρτείν κάλλιον (εἰ τὸ μὲν ἀκινδύνως· τὸ δὲ, ἐπὶ τῷ χαλεπόν τι παθεῖν γίγνοιτο), οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν κερδών. Αισχύνην γὰρ προσοφλισκάνουσι, καὶ κινδύνους κληρονομούσιν· εἰ με πλεονεκτεῖν, μετὰ τοῦ δικαίου τὰς εὐπορίας ἔχειν δυνάμενοι, ἐπιχειροῖεν. Εἰ δέ τις φαίη· Τίς οὐκ ἂν ἐθελήσειε λαμβάνων εὐπορεῖν; — Τίς δ' ἂν ἔλοιτο κερδήσας ἀπολωλέναι; φαίην ἄν· τὸ γὰρ ἀφ᾽ ὧν κινδυνεύειν περίεστι, κερδαίνειν ἐθέλειν, οὐ κέρδη θηρωμένων ἐστὶν, ἀλλ' ἀδοξίας καὶ συμφοράς ἐπειδὴ τῶν κερδών τὰ μὲν αἰσχρὰν ἔχει τὴν ὑπόθεσιν, τὰ δὲ ἐπικίνδυνον τὴν πλεονεξίαν. Εἴτε οὖν διὰ τὰ παρόντα, εἴτε διὰ τὰ μέλλοντα, βαρυτάτην τὴν ζημίαν τὸ κακῶς κερδαίνειν ἡγούμενοι, παντί σθένει τὴν ἀδικίαν φευγέτωσαν. ΣΕ. ΧΑΙΡΗΜΩΝΙ, ΖΩΣΙΜΟ, ΜΑΡΩΝΙ. Οτι ἀθάνατος ἡ ψυχή. Μὴ νομίζοντες, ὦ βέλτιστοι, μετὰ τῶν σωμάτων σβέννυσθαι τὰς ψυχὰς, ἀδεῶς ἁμαρτάνετε, ὡς δίκας μὴ ὑφέξοντες· ἀλλὰ παρὰ τοῦ κριτοῦ τὴν ἀλήθειαν μαθόντες, ὅτι καὶ ἀθάνατοί εἰσι καὶ δίκην ὑφέξουσι, παλινωδίαν ᾄσατε. Μή φοβηθήτε γὰρ, φησὶν, ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα, τὴν δὲ ψυχὴν μὴ δυνα μένων ἀποκτεῖναι» (αὕτη ἀναντίῤῥητος τῆς ἀθανασίας τῆς ψυχῆς ἡ μαρτυρία) φοβήθητε δὲ μᾶλλον τὸν δυνάμενον καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα ἀπολέσαι ἐν γεέννῃ. Αὕτη καὶ τῆς ἀναστάσεως καὶ τῆς κολάσεως αψευ δῆς ἀπόδειξις. Τὴν γὰρ τοῦ Δημιουργοῦ ἀπόφασιν πάσης ἀποδείξεως ἰσχυροτέραν χρὴ νομίζειν. "Οτι δὲ καὶ ἐν τῇ Παλαιά Διαθήκη οἱ εὐδόκιμοι καὶ λαμπροὶ τὴν τῆς ψυχῆς ᾔδεσαν ἀθανασίαν, ἀκούσατε τῶν τριῶν παίδων ἐν τῇ καμίνῳ λεγόντων Εὐλογεῖτε, πνεύματα καὶ ψυχαὶ δικαίων, τὸν Κύ μον.» 'Αξιόπιστοι δὲ δήπουθέν εἰσιν, οἱ τὸν τύραννον μὴ φοβηθέντες, ἀλλὰ τὴν εὐσέβειαν ἐπιδειξάμεναι, καὶ τὸ πῦρ δυσωπήσαντες. Ὁ δὲ τῶν Σεραφίμ θεωρὸς βοῶν, «Τίς ἀναγγελεῖ ὑμῖν ὅτι πῦρ καίεται, ο τί ἄλλο ἢ τὴν γέενναν, καὶ τὴν τῶν ψυχῶν ἀθανασίαν, καὶ τὴν τῶν σωμάτων ἀναβίωσιν κηρύττει; Μὴ οὖν μύθους ἡγήσησθε τοὺς ἐπισθέντας ὑμῖν παρὰ τῆς Γραφῆς λόγους, ἀλλ' ἀνενέγκατε. Εξεστι γὰρ ἕως ἐνθάδε εσμέν. Οὐ γὰρ θέλει ὁ Θεὸς τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ, ὡς τὸ ἐπιστρέψαι αὐτὸν ἀπὸ τῆς ὁδοῦ αὐτοῦ τῆς πονηρᾶς, καὶ ζῆν αὐτὸν τὴν ἀοίδιμον ζωήν. Εἰ γὰρ προφθάσοιμεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐν ἐξομολογήσει, τουτέστιν, εἰ πρὸ τῆς κυρίας διὰ πραγμάτων αὐτὰ ἀπολογησόμεθα, ἐπὶ οὖν τῶν Βαρυτάτην τὴν ζημίαν τὸ κα κερδαί Μη κακὰ κερδαίνειν· κακὰ κέρδεα ἱσ' άτῃσιν. Τα φαῦλα κέρδη πημονάς εργάζεται. Πιττ. τὴν τῆς ψυχῆς
col. 971–972page 397 of 750
PG 78:971ἐν τῇ κρίσει ελεηθησόμεθα. Την γάρ του Δη μιουργοῦ, ὡς ἔφην, ἀπόφασιν πάσης ἀποδείξεως Ισχυροτέραν χρὴ νομίζειν. ΣΤ. ΑΓΑΘΩΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ Πῶς νοητέον τὸ εἰρημένον τῷ ᾿Αβραάμ, «Πλη θύνων πληθυνώ.» Οὐρανίοις άστροις καὶ ψάμμῳ θαλαττία παρει κάσειν τὸ τοῦ ᾽Αβραὰμ ἐπηγγείλατο σπέρμα δ Θεός, μηνύων ὅτι τινὲς μὲν ἐξ αὐτῶν διαλάμψουσιν (οἷοι ἦσαν οἱ προφῆται καὶ οἱ δίκαιοι, ἀπόστολεί τε καὶ οἱ ἐξ αὐτῶν πιστεύσαντες, καὶ ἔργοις δ: ο πρέψαντες, οἷς ὁ Σωτὴρ μὲν ἔφη, Λαμψάτω το φως ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων· ὁ ὁ δὲ ᾿Απόστολος, Ἐν οἷς φαίνεσθε ὡς φωστήρες ἐν κόσμῳ,») τινές δὲ χαμαιπετεῖς καὶ χαμαίζηλοι ἁλώσονται, ἀδέβεν τε καὶ ὑπὸ παντὸς ἀνέμου περιφερόμενοι, οίτινε; καὶ ἐξευτελισθήσονται, ὡς ψάμμος θαλαττία τε καὶ άκαρπος λογισθέντες. Σ.Ζ. - ΠΑΥΛΟ Εἰ μὲν ὡς διαλλαγησόμενοι οι πρώην φίλοι δια φέρονται, ἧττόν ἐστι κακόν· εἰ δὲ ὡς ἄσπονδοι δια μενοῦντες, μείζον. Πλὴν ὅπως ἂν διαχέοιντο, σπου δασον εἰς εἰρήνην θᾶττον αὐτοὺς συναλλάξαι, μήποτε καὶ χρόνος δυσχερέστερον τοῦτο κατασκευάσῃ. ΣΕΗ. ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ· ο Πένητα οὐκ ἐλεήσεις ἐν κρίσει.» Ο τῇ πενίᾳ εἰς φιλοπραγμοσύνην καταχρώμενος, οὐ μόνον ἐλέους τυχεῖν οὐκ ἂν εἴη δίκαιος, ἀλλὰ καὶ μίσους ἄξιός ἐστι. Δέον γὰρ τὰς ἡσυχίας ἄγοντα παρακαλεῖν, ἐγκλήματα βάπτει. Διὸ δὴ καὶ ἡ τῆς δικαιοσύνης πηγή, μὴ ἐλεεῖσθαι τὸν πένητα ἐν κρίσει εθέσπισεν, ἐλεεῖσθαι μὲν αὐτὸν βουλομένη, συχο φαντεῖν δὲ ἀπαγορεύουσα. Εἰ γὰρ ἐκεῖνο τὸ τοῦ ἱκέτου σχῆμα ἀφέμενος, τὸ τοῦ διαδίκου ἀναλαβεῖν τολμή 377 σεις, τὸ δίκαιον κρατείτω παρὰ τῷ ψηφιζομένῳ, Κύριος μὲν γὰρ ἐστιν ὁ ἐγκληθεὶς καὶ νικήσας, μετά τὴν νίκην οἰκτεῖραι τὸν ἡττηθέντα· οὐ μὴν ὁ τῆς ψ φου κύριος, δίκαιος ἂν εἴη λυμήνασθαι τὸ δίκαιον. Σηθ. ΘΕΩΝΗ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰ καὶ αὐτὴ καθ' ἑαυτὴν ἡ κακία Ζωσίμου δοκι Στι, Εχού. κτις, έστέ. Παύλῳ σχολαστική. συναλλ. διαλλάξαι. τὸν πένητα.... ἐλεεῖσθαι, το λυμήνασθαι λυμαίνεσθαι.
col. 973–974page 398 of 750
PG 78:973μαζομένη, ὡς γέγραφας, χαλεπή τυγχάνει, καὶ τοῖς ἄλλοις παραβαλλομένη χαλεπωτέρα εὑρίσκεται, τὸ δὲ μηδὲ εἰδέναι αὐτὸν ὅτι νοσεῖ, χαλεπωτάτην αὐτὴν δείκνυσι, τί ἡμῖν ἐνοχλεῖς, ὡς δυναμένοις ἀνήκεστον θεραπεῦσαι νόσημα; Τοῦτο γὰρ Θεοῦ μόνου χρήζει, τοῦ καὶ παθῶν καὶ πάσης περιγινομένου κακίας. Τ. - ΠΕΤΡΟ. Περὶ τῆς ἐν ταῖς δημηγορίαις παῤῥησίας τοῦ Παύλου. Λίαν θαυμάζω τοῦ ἀοιδίμου Παύλου τὴν ἀνδρίαν, πῶς καὶ κρινόμενος εδημηγόρει, καὶ εὐθύνας ἀπαι τούμενος ἐδίδασκε. Διδασκάλου μὲν γάρ ἐστι τὸ μετ' ἐξουσία; λέγειν, κρινομένου δὲ τὸ μετρεῖν τῷ καιρῷ τοὺς λόγους. Αλλ' οὗτος εἰς τοὐναντίον έχώρει εἶχε γὰρ ἐν ἑαυτῷ τὸν τῆς σοφίας χορηγόν τε καὶ πρύτανιν. ΤΑ'. — ΑΡΧΟΝΤΙΟ ΠΟΛΙΤΕΥΟΜΕΝΟ. Ἔοικας ἀγνοεῖν, ὅτι τὸ αὐτὸ ῥῆμα, καὶ τὸ αὐτὸ ὄνομα, καὶ ὁ αὐτὸς λόγος, μὴ μετὰ τοῦ αὐτοῦ τόνου λεγόμενος, ποτὲ μὲν ἐμφαίνει λογισμοῦ, ποτὲ δὲ ὀρ γῆς καρπόν. ΑΛΥΠΙΑ. Ο φίλος ὁ σός, παύσων τοὺς ὀνειδίσαντας αὐτῶν τὴν πρὸς σὲ γεγενημένην αὐτῷ μικροψυχίαν, ἐκεῖσε ἀφίκτο· ἧκε γὰρ τὴν γυνὶ φιλοφροσύνην οὐ μό τον καλύψων, ἀλλὰ καὶ σβέσων τὴν προλαβοῦσαν δυσμένειαν δέδεξο τοίνυν αὐτὸν ὑπτίαις χερσίν ΤΓ. — ΑΓΑΘΟΔΑΙΜΟΝΙ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ. Εἰ καί τισιν ἴσως κολακεύουσί σε, έδοξε λογισμού εἶναι, οὐκ ὀργῆς ἡ ἀπόκρισις, ἐμοὶ δοκεῖ θρασύτητος μᾶλλον εἶναι ἡ θράσους ὁ καρπός. Διὸ δὴ παραινῶ σοι ἔμπροσθεν τῆς ὀργῆς τιθέναι τὸν λογισμόν, καὶ οὕτω καὶ λέγειν καὶ γράφειν. Εἰ γὰρ συγχωρή. σειας αὐτῇ προπηδάν τοῦ λογισμού, πάντα άνω καὶ κάτω ποιήσει, ΘΕΟΦΙΛΟ ΥΠΟΔΙΑΚΟΝΟ. Ὅτι μὲν τῇ πείρᾳ τὴν φήμην ὑπερέβη ὁ μακά ριος Τιμόθεος, καὶ κρείττων ἦν ἀκοῆς εἰς θέαν ερχό μενος, ἅπαντες οἱ τῆς μειλιχίου ἐκείνης ἀξιωθέντες συνουσίας ἴσασιν. Οτι δὲ καὶ αὐτὸς ηὐχόμην τοσοῦ τον δυνηθῆναι φράσαι, ὁπόσον καὶ βούλομαι, οὐδεὶς, ὡς οἶμαι, ἀμφιβάλλει. Ἐπειδὴ εύξασθαι μὲν ῥᾴδιον, τυχεῖν δὲ ἀπορώτερον, ἢ ὅσα πρόχειρον εὔξασθαι, Αι παραλαμβανομένη. τῇ νυνὶ φιλοφρε σύνῃ. 10. Υπτίαις χερσίν. 650, συγχωρήσεις. 105-11.
col. 975–976page 399 of 750
PG 78:975ἐγκώμιον αὐτῷ ὑφᾶναι μὴ παραιτήσῃ. ἐγὼ μὲν σιγήσω· σὺ δ' ἐξ ὧν ἀκριβῶς οἶσθα, τὸ ΤΕ. – ΠΕΤΡΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Οτε οἱ ἀλιτήριοι Ἰουδαῖοι τῆς ἀγγελικής συμμαχίας, διὰ τὸ κατὰ τοῦ Δεσπότου τὴν πάντολμον ἐκεί νην λύσσαν δεδραματουργηκέναι, εγυμνώθησαν· τότε δὴ τῇ Ῥωμαίων παραδοθέντες ἀσπίδι, τοσοῦτοι μὲν ἑάλωσαν, ὡς τοὺς τεθεαμένους ἀπιστεῖν, εἴ τις ἀπώλετο· τοσοῦτοι δὲ οἱ πεπτωκότες εὑρέθησαν, ὡς ἀπορεῖν ἅπαντας εἴ τις ἑάλωκεν. "Οτε μὲν γὰρ περί τους συνδούλους ἡ μανία ἐθήγετο, μετρίως ἐσωφρονίζοντο. Οτε δὲ κατὰ τοῦ Δεσπότου ἱμάνησαν, ὡς συγγνώμης μείζονα πταίσαντες, πανωλεθρία παρ εδόθησαν. Οἱ μὲν γὰρ πυρὸς καὶ σιδήρου, οἱ δὲ λιμοῦ ἔργον ἐγένοντο. Οἱ δὲ περιλειφθέντες διὰ τοῦτο περι είναι συνεχωρήθησαν, ἵνα καὶ τὰς τοῦ πολέμου τραγῳδήσωσι συμφοράς, καὶ ὥσπερ αἰχμάλωτοι μαστε γίαι τὴν ὑφ' ἡλίῳ περιιόντες, ἴδωσι πανταχόσε άνο θοῦν σταυρωθέντος τὸ σέβας. Τα ΚΥΡΙΛΛΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ὥσπερ βασιλεὺς ὑπὸ τῶν νόμων ἀρχόμενος, ἔμε ψυχός ἐστι νόμος· οὕτω καὶ ἱερεὺς ὑπὸ τῶν θεσμών βασιλευόμενος, κανών ἐστιν ἄφθογγος ΗΣΑΙΑ ΣΤΡΑΤΙΩΤΗ. Ὥσπερ οἱ γνήσιοι καὶ διάπυροι τῆς σωφροσύνης ἐρασταὶ ἐκ τῆς οἰκείας ἀγνείας, καὶ περὶ τῶν ἄλλων καὶ περὶ μὴ ὄντων τοιούτων πολλάκις καθαρὰς τὰς ψήφους φέρουσι, καὶ οὐδένα ἡγοῦνται ἀκόλαστον εξ ναι· οὕτω καὶ οἱ τῷ τῆς ἀσελγείας οίστρω λυττῶντες, ὧν εἷς καὶ αὐτὸς, ὥς φασι, τυγχάνεις, ἐκ τῆς σφῶν λαγνείας, καὶ τοὺς μὴ ὄντας τοιούτους, του ούτους είναι ψηφίζονται. "Εκαστοι γὰρ ἐκ τῶν καθ᾿ ἑαυτοὺς, καὶ τὰς περὶ τῶν ἄλλων φέρουσι ψή φους. ΤΗ'. — ΑΜΜΩΝΙΟ ΤΡΙΒΟΥΝΟ. Καὶ ὁ καιρὸς τῆς πανηγύρεως επαληθεύων ἑαυτὸν ευμοιρία φύσεως κεκόσμηται. Ἵνα γὰρ παρὼ τὸ τῶν ψυχῶν ἔαρ, τὸ μετὰ τὸν χειμῶνα τῶν ἁμαρτημάτων ἀνθῆσαν, οὐδὲ τὸ τῶν σωμάτων έξω θαύματος καθέστηκε. Τῆς γὰρ χειμερίου δυσκρασίας δεύ τερον ὁρμηθέν, τῆς θερινῆς ὀχλήσεως προτρέχει, ἵνα δείξῃ, ὅτι ὁ τοῦ χειμῶνος τῶν ἁμαρτημάτων ἀπαλο λαγείς, εἰ μὴ ἐαρινὴν καὶ βεβηκυίαν κατάστασιν ἐν ἑαυτῷ φυλάξοι, τῷ πυρὶ τῆς κρίσεως παραδοθήσεται. Ωσπερ γὰρ ἀνάγκῃ τινὶ μετὰ τὸ ἔαρ τὸ θέρος, οὕτω καὶ μετὰ τὴν ἀνεξικακίαν ἡ κρίσις πάντως ἐπιφοιτήσει. τεθεαμένους 650 θεωμένους, ἀνθούν τό. καὶ τοὺς μὴ ὄντας, τοιούτους εξ ναι,
col. 977–978page 400 of 750
PG 78:977ΤΘ'. ΜΑΡΤΥΡΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰ βούλει, ὦ βέλτιστε, μεγάλα δεῖξαι τὰ σαυτοῦ κατορθώματα, μὴ μέγα φρόνει, καὶ τότε ταῦτα μεί ζονα ἀποφαίνεις. Μη νομίσῃς τι πεποιηκέναι, καὶ τότε λαμπρότερος ἔσῃ. Εἰ γὰρ ὁ ἁμαρτωλός νομίζων εἶναι τοῦθ᾽ ὅπερ ἐστὶ, δίκαιος γίνετα: (ὥσπερ καὶ ὁ τελώνης)· ὁ δίκαιος ἁμαρτωλὸν ἑαυτὸν ἡγούμενος, πῶς οὐ σεμνότερός ἐστι καὶ εὐκλεέστερος: Ἡ εὐγνωμοσύνη στέφανον ἁμαρτωλῷ ἤνεγκεν (οὐδὲ γὰρ τα πεινοφρονῶν, ἀλλ' ἀληθεύων ἔλεγε), ταπεινοφροσύνη δικαίῳ πῶς οὐ μυρίους πλέξει στεφάνους; ΠΕΤΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Πολλοὶ μὲν ἀνθρώπων (πάντας γὰρ αἰτιᾶσθαι οὐχ ὅσιον), τὰ μὲν κακὰ καὶ μὴ μαθόντες δρῶσι, τὰ δὲ ἀγαθὰ οὐδὲ διδασκόμενοι συνίασιν· ἀλλὰ τὰ μὲν τις μωρίας πνέοντα ἀφ' ἑαυτῶν ποιοῦντες διατελοῦσι· τὰ δὲ στεφάνων πρόξενα, οὐδ᾽ ἀναγκαζόμενοι διαπράττονται· κἀκεῖνα μὲν μηδὲ παραδείγματα πολλάκις ἔχοντες τίκτουσι· ταῦτα δὲ, καὶ παραδείγματα ὁρῶντες παραγράφονται. Τοσοῦτον ἀπέχουσι τοῦ μιμεῖσθαι. Τοῦ χάριν δὴ ταῦτα γράφω, τυχόν οὐκ ἀγνοεῖς· ὅτι Ζωσίμου καὶ Μάρωνος τους βίους ἐκωμώδησας. – ΔΑΝΙΗΛ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ο σοφὸς Εὐστάθιος ὁ πρεσβύτερος, ὁ ὑπὸ θείας μισοπονηρίας, καὶ ἐπὶ τῇ ὁμωνυμίᾳ τοῦ ἐναγούς, ὡς οἶσθα, Ευσταθίου βαρυνόμενος, καὶ ἀμεῖψαι ἑαυτοῦ τὴν προσηγορίαν βουλόμενος οἴχεται. Τέ θνηκε γὰρ, εἰπεῖν ἴσως οὐ θέμις. Η γὰρ τῶν φιλ αμέτων ἀνδρῶν κοίμησις, ὧν εἷς ἦν καὶ αὐτὸς, τε λευτὴ μέν ἐστι τῶν λυπηρῶν, ἀρχὴ δὲ τῶν ἀγαθῶν. Τὸ γὰρ τῶν ἄθλων πέρας, ἀρχὴ τῶν στεφάνων καθώ έστηκε. ΤΙΒ. ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Έχει τι ἡ ψυχή μου ἐπιῤῥεπές, ὦ φίλε, εἰς τὸ πιστεύειν μὲν τοῖς μεγίστοις κατορθώμασιν, ἀπι στεῖν δὲ τοῖς μεγάλους ἁμαρτήμασι. Διὸ καὶ τοὺς ἐκεῖνα μὲν διηγουμένους ἐπαινῶ· τοὺς δὲ ταῦτα, εἰ μὲν δυναίμην, ἐπιστομίζω· εἰ δὲ μή, τῷ στυγνάζειν ἀναστέλλω. Εἰ τοίνυν καὶ τὸν σὸν ἐχθρὸν ἄῤῥητά τινα κατὰ σοῦ ῥητορεύσαντα ἐπεστόμισα, μὴ ἐμοὶ χάριν ἴσθι, ἀλλὰ τῷ Θεῷ τῷ τοιαύτην μοι προαίρεσιν χαρισαμένῳ. Καὶ πειρῶ ἐκεῖνον, δι᾿ ὧν πράτο τεις, ἐλέγχειν. Οὕτω γὰρ ἐγὼ χάριν εἴσομαι, εἰ μὴ ἐλεγχοίμην ὑπὲρ σοῦ, ἀλλ' ὑπὲρ τῆς ἀληθείας τὸν λόγον ποιησάμενος. ΤΙΓ ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Περὶ τῆς θείας ἐπιδημίας. Ἴσθι, ὦ σοφίας αὐτοφυὲς ἄγαλμα, ὅτι ὁ καλλίνι ευρόντες ὁρῶντες. ὅτι έχωμώδησας, και μαδήσας.
col. 979–980page 401 of 750
PG 78:979κος τῶν οὐρανῶν βασιλεὺς, ὁ ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν ἀν θρώπων τὴν ἐπιδημίαν τῇδε ποιησάμενος, πάν τὸ ἁμαρτάνον ὡς βάρβαρον χειρωσάμενος, ὡς οἰκεῖον μετὰ τὴν νίκην ᾤκτειρε. ΤΙΔ'. ΠΕΤΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Ο μὴ μόνον τοῖς ἀδικουμένοις ἐπαμύνων, ἀλλὰ καὶ ὅπως μηδεὶς ἀδικήσῃ προμηθούμενος, οὗτος οὐ μόνον ἄρχων δραστήριος, ἀλλὰ καὶ νομοθέτης στο φὸς δίκαιος ἂν εἴη καλεῖσθαι· τὸ μὲν τῇ ἀρχική δυνάμει, τὸ δὲ τῇ ψυχικῇ συνέσει διαπραττόμενος ΑΥΣΟΝΙΑ ΚΟΡΡΗΚΤΩΡΙ. Ο μήτε χάριτι, μήτε δυσμενείᾳ, μήτε δωροδοκία λυμαινόμενος τὸ δίκαιον, οὗτος καὶ ἄριστός ἐστι τοῦ δικαίου κανὼν, καὶ ἀδέκαστος τῶν ἀμφισβητουμένων κριτής. ΙΕΡΑΚΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Διδούς σοφίαν τοῖς σοφοῖς, καὶ φρόνησιν τοῖς εἰδόσι σύνεσιν.» Τὸ ῥηθὲν τῷ Δανιήλ, ο Διδούς σοφίαν τοῖς σοφοῖς, καὶ φρόνησιν τοῖς εἰδότι·, σύνεσιν μάλιστα μὲν περὶ ἑαυτοῦ εἶπεν. Ἐπειδὴ οὐ μόνον αὐτῷ τὸ ἐνύπνιον τοῦ βασιλέως (ὅπερ αὐτὸς ὁ ἑωρακὼς οὐκ ᾔδει) ἀπεκάλυψεν ὁ Θεὸς, ἀλλὰ καὶ τὴν αἰτίαν, δι' ἣν ἐδείχθη ἡ ὄψις ἐκείνη, καὶ τὴν σύγκρισιν. Ἡ δὲ αἰτία ἦν, τοῦ βασιλέως τὰ βουλεύματα. Ἐπειδὴ γὰρ ὡς εἰκὸς, ὠφρύωτο τοῖς τροπαίοις, οὐ μόνον κατὰ τῶν ἄλλων ἐθνῶν ἀριστεύσας, ἀλλὰ καὶ κατὰ Ἰουδαίων, τῶν πολλὰ καὶ μεγάλα αχούντων εὐεργετῆσθαι ἐπί τε τῆς Αἰγύπτου, ἐπί τε τῆς ἐρήμου, ἐπί τε τῆς Παλαιστίνης ἐνενόησεν, ὡς εἰκὸς, θεασάμενος πολλὰς βασιλείας σβεσθείσας (ἦν γὰρ καὶ ἡ τῶν Ἀσσυρίων τεσ λευτήσασα), εἰ καὶ αὐτῷ μεταβολή τις γενήσεται. Ακο λούθως τοιγαροῦν τοῖς βουλεύμασιν ἡ ὄψις γέγονεν. Ο δὲ προφήτης τὰ βεβουλευμένα αὐτῷ πρῶτον διηγήσατο, ἵνα ἀπὸ τῶν ὡμολογημένων καὶ τὰ λανθάνοντα ἀξιόπιστα γένωνται, καὶ ἡ ἑρμηνεία εὐπαράδεκτος εἴη. Οὕτως οὖν καὶ ὁ βασιλεὺς κατεδέξατο τὸ λεχθέντα. Οὐ γὰρ μόνον ἀφ' ὧν τὰ κατὰ διά νοιαν ἔφη, εστοχάσατο ὡς ἀληθῆ τὰ εἰρημένα τυγ χάνει· ἀλλὰ καὶ ἀναπόλησεν ἴσως τὸ ὀφθέν, καὶ εἰς μνήμην ἦλθεν ὑπὸ τῆς ἀκριβείας τῶν λεχθέντων. Καὶ ταῦτα μὲν ἐπὶ τοσοῦτον. Εἰ δὲ καὶ περὶ τῶν ἄλλων τοῦτο ἔφη, σοφούς, οἶμαι, καλεῖ τοὺς τὸν θεῖον κτησαμένους φόβον (ε Αρχὴ γὰρ σοφίας, φύδι Κυρίου)· ο εἰδότας δὲ σύνεσιν, τοὺς πεπαιδευμένους τὸν νόμον. Εἰ γὰρ τῆς τῶν εἰδώλων ἀποσταῖεν ἀπά της, ἔψονται δὲ τοῖς οὐρανίοις χρησμοίς, λήψονται τὴν τῶν ἀῤῥήτων γνῶσιν. «Δίδωσι γὰρ σοφίαν τοῖς ἐπιδημίαν την, εἰ ποιησάμενος πεποιημένος. πολλὰ καὶ πολλά χις. ἀφ' κεκτημέ τους βιο κτησαμένους.
col. 981–982page 402 of 750
PG 78:981σοφοῖς,» τουτέστι τὴν θείαν χάριν τοῖς φοβουμένοις ὀρέγει· φρόνησιν δὲ τοῖς εἰδόσι σύνεσιν, τουτέστι τῶν κεκρυμμένων τὴν γνῶσιν τοῖς συνετῶς ἐπὶ τὸν 381 τὰ τοιαῦτα ἀποκαλύπτειν δυνάμενον κατατρέχουσιν. 44), "Η πάλιν, σοφίαν μὲν τοῖς σοφῶς ἑαυτοὺς ἄγουσι φρόνησιν δὲ, τοῖς σύνεσιν γεωργοῦσιν, ἵν' ἡ προαίρεσις τὴν χάριν ἐπισπάσηται, καὶ μὴ κατὰ ἀπο κλήρωσιν δόξῃ χαρίζεσθαι. Πρὸς γὰρ τὰς παρα σκευάς καὶ ἡ χάρις ἐφίπταται. Η πάλιν, ἐπειδὴ πολλοὶ καὶ τῶν ἔξωθεν σοφῶν καὶ συνετῶν προσελθόντες τῷ θείῳ κηρύγματι τὴν ὄντως σοφίαν, καὶ • › τὴν τῷ ὄντι σύνεσιν δρέψασθαι ήμελλον, τοῦτο προ εφήτευσε. ΘΕΩΝΙ. Οὐχ ἡ δύναμις μόνον, ὦ θαυμάσιε, τοῦ κηρύγμα ἀλλὰ καὶ ὁ βίος τῶν κηρυττόντων συμβαίνων τῷ κηρύγματι, τοὺς ἀνθρώπους ἐπηγάγετο. Τίς γὰρ ἂν ἐπείσθη ἀνθρώποις, ἄλλα μὲν φράζουσιν, ἕτερα δὲ πράττουσιν; Εἰ γὰρ νῦν πολλοὶ ῥιζωθέντες ἐν τῇ πίστει, ἐκ τοῦ βίου τῶν ὑφηγητῶν, οὐ μόνον ἐσαλεύ Θησαν, ἀλλὰ καὶ αὐτόπρεμνοι ἀνεσπάσθησαν· τις ἂν παρὰ τὴν ἀρχὴν μὴ ὁρῶν πολιτείαν τοῖς λεγομένοις συμβαίνουσαν ἐπείσθη; καὶ ταῦτα, κελευόμενος τῶν πατρῴων θεῶν τε καὶ ἐθῶν ἀποστῆναι, καὶ πλού τον μὲν καὶ τρυφὴν καὶ ἡδονὴν μισῆσαι, ἀσπάσασθαι δὲ ἀκτημοσύνην καὶ νηστείαν, καὶ ἀγνείαν, καὶ πρὸς καθημερινούς παρασκευάσασθαι θανάτους.. ΙΣΙΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Οὐδὲν δυνατώτερον ἀρετῆ;, ὦ ὁμώνυμε, οὐδὲ τυραννικώτερον. Αὕτη γὰρ ἐλέγχουσα τὰς τῶν πραγ μάτων μεταβολάς, ὑπ' αὐτῶν ἐλέγχεσθα: οὐκ ἀνέχεται· ἀλλὰ κάτας τὰς ἡνίας τοῦ πρέποντος ἐπιβάλλουσα, ἡνιοχεῖ καὶ ἄγει πρὸς ὅπερ βούλεται. ΤΙΘ. - ΑΣΚΛΗΠΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠῳ. Εἰ καὶ ἐπὶ τῆς Εὐσεβίου, ὡς γέγραφας, ἀναρχία; (τὴν γὰρ ἀρχὴν αὐτοῦ ἀναρχίαν εἰκότως κέκληκας) τῶν ἐγκλημάτων τιμωρία προηγεῖται, καὶ αἱ κολάσεις τοὺς ἐλέγχους φθάνουσι, μὴ θαύμαζε. Αλογίας γὰρ ὢν θρέμμα, καὶ πάσης δικαιοσύνης ἀμύητος, ταράττειν τὸ δίκαιον οὐκ ὀκνεῖ. Χρή δὲ οὐχ οὕτως ἀλλὰ τοῖς ἐγκλήμασι τὴν κρίσιν συμπεφυκέναι, καὶ μετὰ τοὺς ἐλέγχους τὴν πίστιν ἕπεσθαι· καὶ τελευ επίαν τὴν ψῆφον φέρεσθαι, τὴν τοῦ πταίσματος φύ σιν, μέτρον τῆς δίκης ορίζουσαν. φοβουμένοις αὐτόν, κατατρέχουσιν κατα φεύγουσιν. χρή χρῆν, οι τὴν τοῦ πρός.
col. 983–984page 403 of 750
PG 78:983ΤΚ. ΤΟ ΑΥΤΩ. Πως νοητέον τῷ τῷ ἐκκλησιαστικά γεγραμμένον, Μη γίνου δίκαιος πολύ.» Ἐπειδὴ ὅπως εἴρηται το, ο Μί γίνου δίκαιος του, ο ηθέλησας μαθεῖν, οἶμαι διστὴν ἑρμηνείαν ἔχειν. 4. Μη γίνου ἀκριβοδίκαιος, ἀλλ' ὑπέρβαιν τοῦτο τῇ ἀγαθίτησι. Δίκαιον μὲν γὰρ τὸ μὴ ἀδικεῖσθαι· φιλόσοφον δὲ τὸ ἀδικούμενον φέρειν ή, «Την μέσην ὁδὸν τῆς ἀρετῆς βάδιζε, ο δὲ γὰρ ὑπερ Καλαὶ αὐτῶν καὶ ἐλλείψεις τῆς ὀρθῆς ἀπάγονται ὁμοῦ, εἰς ἁμαρτήματα τελευτώσιν. Ὅτι δὲ εἰς τοῦτο όλα η συνωτάτη παραίνεσις, τὸ ἑξῆς ἐγγυήσεται. Καὶ μὴ σοφίζουν, φησί, περιττά, ἵνα μὴ καταπατής. ύπες ἢ κεκλικώς τις, ὡς εἶμαι, τῶν ἑπτὰ θρυλ λευμένων σοφών η συμπεσών τη γνώμη (κλοπή μὲν γάρ ἐστιν ἡ τῶν ἀλλοτρίων ὑφερει σις· συνέμπτωσις δὲ, ἀπερίπτωτος εμφέρει πραγ μάτων), ἀπεφήνατο, ο Μέτρον ἄριστον ο "Αλλος δέ τις τοῦτο παραφράσας, ο Μηδέν άγαν ο έφη. Οὐκ ἐπὶ τῶν ἀρετῶν δὲ μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῆς εὐ σεβείας τοῦτο κρατοῦν ἔστιν ἰδεῖν. Η γὰρ εὐσέβεια, ἀσεβείας καὶ δεισιδαιμονίας μέση τυγχάνουσα, έκα τέραν ἀποκηρύττει. ΤΚΑ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Ἐπειδὴ ὅπως καὶ αἱ ἀρεταὶ μεσότητές εἰσιν, ήθε λησας μαθεῖν, ἴσθι, ὅτι ἡ μὲν φρόνησις, μέση ἀφε λείας καὶ κακουργίας ἔστηκεν· ἡ δὲ ἐλευθεριώτης, άσωτίας καὶ φειδωλίας· ἡ δὲ μεγαλοψυχία, ἀλαζονείας καὶ ταπεινότητος· ἡ δὲ ἀνδρία, θρασύτητος καὶ δειλίας. Χρὴ οὖν τὰς μὲν ἀκρότητας φεύγειν, τὰς δὲ μεσότητας διώκειν. ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. μετὰ πόνων καὶ ἱδρώτων κτηθὲν καν μικρὸν Μὴ ζήτει πλοῦτον, ὦ βέλτιστε, τὸν τῆς ὑπερηφα νέας πατέρα, τὴν τῆς ὑπεροψίας γεννήτορα, τὸν τῶν ἡδονῶν χορηγὸν, τὴν πάσης κακίας δημιουργόν, τὴν τῆς πρὸς Θεὸν φιλίας ἀποσυλῶντα τὸν ἄνθρωπον ἀλλ' ἀρετὴν, τὴν πάντων τῶν κακῶν ἀπαλλάττουσαν. Εἰ δὲ ἱδρῶτας ἔχει καὶ πόνους, μὴ διὰ τοῦτο αὐτὴν ἀποφύγοις, ἀλλὰ διὰ τοῦτο μάλιστα περίπτυξαν, λογιζόμενος, ὅτι καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων πραγμάτων τὸ τῆς ἀρετῆς τῶν ἀρετῶν. Ἑπτὰ θρυλλουμένων συγών. ή συμπεσών, Σεμικό, εμφέρεια πραγμάτων, Δεκεμύρ καλυτή. μία Μέτρον άριστον. Β. πᾶν μ. δ., Πάντων μέτρον ἄριστον· ὑπερβασίας δ' αλεγει Μηδέν άγαν. Τὸ γὰρ μηδὲν ἄγαν με τέρπει. Τύ μετὰ τόνων καὶ ἱδρώτων κτηθέν. Εἰ πένες ἦν, τὸ τερπνὶr πελέρχεται.: Τὸ πάνω στηθες, σαν χαρῶς ὑπεδέχθη, καὶ φιλοπόνως διεφυλάχθη
col. 985–986page 404 of 750
PG 78:985τυγχάνῃ, ποθεινότερόν ἐστι. Τὸ δ' αὐτομάτως προσπεσόν, εὐκαταφρόνητον, κἂν ὑπάρχῃ μέγα. ΤΚΓ'. ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ἐπειδὴ αἱ παραινέσεις ίσχυσαν οὐδὲν, τῆς σῆς μανίας, τῆς περὶ τὴν κακίαν, κρείττονος διορθώσεως εὑρεθείσης, εἰς εὐχὰς πάλιν τρεπόμεθα. Είη τοίνυν σὲ ἀποφοιτῆσαι μὲν τῆς μανίας εἰς νοῦν δὲ σώ φρονα ήκειν, ΤΚΔ'. ΣΤΡΑΤΗΓΙΑ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. Οἱ ἀρετῆς ἐρῶντες καὶ σοφίας ἑαλωκότες, ἀκόρεστοι τὴν ἐπιθυμίαν ὄντες, οὐ διαλιμπάνουσι τὸν θεῖον τοῦτον πυρσὸν ἐν ἑαυτοῖς ἀνάπτοντες. Τοῦτο μὲν ἔργον, τὰ δ' ἄλλα πάντα νομίζοντες εἶναι πάρ εργα. Μικρά γοῦν αὐτοῖς τὰ τοῖς ἄλλοις μεγάλα εἶναι δοκοῦντα φαίνεται, καὶ γελῶσι τὰ περιμάχητα, καὶ πατοῦσι τὰ ἀπόβλεπτα, καὶ τῶν ὑπερκοσμίων μόνων ἐφίενται. Εἰς τὸν τοιοῦτον τοίνυν χορόν, καὶ αὐτὸς τελέσαι προῃρημένος, ἀκοίμητον δίκαιος ἂν εἴης τὸ τῆς ψυχῆς ὄμμα διατηρήσαι. ΣΕΡΗΝΟ. Λίαν θαυμάζω πῶς πρότερον μὲν τὰ ἴδια χρήματα εἰς τὴν κοινὴν ὠφέλειαν, οἱ τῷ θείῳ λόγῳ μαθητευθέντες προτίθεσαν, νυνὶ δέ τινες τῶν ὑφηγητῶν τοῦ λόγου (οὐ γὰρ πάντων καταψηφίζεσθαι θέμις) τὰ κοινὰ σφετερίζεσθαι τολμῶσι. Πεποιήκασι γοῦν ἀπὸ ταύτης τῆς ἀτοπίας, καὶ τοὺς καρποφορεῖν ειωθότας ἀποναρχῆται. Δέον γὰρ ἐν τῇ εὐγνωμοσύνῃ τῶν ὑπηκόων ἀποκεῖσθαι τοὺς τῆς Ἐκκλησίας θησαυροὺς, τοῦτο οὐ συγχωρούσι γίνεσθαι. ΤΟ ΑΥΤΩ. Εἰ οἱ ἱερωμένοι, καὶ οἱ ὑπὲρ ὧν ἡ ἱερωσύνη τε λεῖται ἐν τοῖς αὐτοῖς, τίς ἐξιλάσεται τὸ θεῖον; Χρή τοίνυν ἐν μὲν ταῖς τῶν ἀρχομένων γνώμαις ἀποκεῖσθαι τοὺς τῶν πενήτων θησαυρούς, τοὺς δ' ἱερωμένους τῇ ἱερουργία μόνῃ σχολάζειν, ἵνα δυνηθείεν εὐμενὲς τὸ θεῖον ἑαυτοῖς τε καὶ τοῖς ὑπηκόοις καθ εστᾷν. Εἰ δὲ θεώμενοι οἱ λαοὶ τοὺς τὴν ἱερωσύνης ἀγιστείαν κεκληρωμένους, πάντα τὰ βιωτικὰ μεταχειριζομένους, εξήμβλωσαν τὴν εὐλάβειαν, οὐκ ἔστιν αὐτοῖς τοσοῦτον μέμψασθαι, ὅσον ἐκείνοις τοῖς ἐμπό ροις, καὶ παλιγκαπήλοις, καὶ πᾶσαν κινοῦσι πραγματείας ὁδὸν ἄδικον. Εἰ γὰρ τὰ καθ' ἑαυτοὺς οὗτοι διορθώσονται, ἐλπίς ἐστι καὶ τὰ τῶν λαῶν ἔψεσθαι. ὧν μέντοι πρόχειρος ὁ πορισμός, τούτων ἡ κτῆσις ευκαταφρόνητος.: Ἐκεῖνο δεῖ καταμαθεῖν, ὅτι τοσούτῳ τἀγαθὰ μᾶλλον εὐφραίνει, ὅσῳ ἂν μᾶλλον προπονήσας τις ἐπ' αὐτὰ ἀπίοι. Κιττ. αυτομάτως αὖ. κακίας.
col. 987–988page 405 of 750
PG 78:987ΣΤΡΑΤΗΓΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Εἰ καὶ τῷ νόμῳ Μωϋσέως ἐπερειδόμενος, ἀμύνασθαι διέγνως· ἀλλ᾽ ἴσθι ὅτι ἔστι καὶ ἀμέτρως ἀμυ νόμενον ἀδικεῖν. "Οταν γάρ τις μείζους τῶν πταισμά των ἐπιφέρῃ τὰς τιμωρίας, δεύτερον ἄρχει πάλιν. Οὐκοῦν ἄμεινον μὲν τὸ μὴ ἀμύνασθαι, ἀλλὰ φιλοσοφεῖν· οὐκ ἀπέθανον δὲ καὶ τὸ ἀμύνεσθαι μετρίως τὸν φιλοσοφεῖν μὴ ἐπιστάμενον. Τὸ γὰρ ἀμέτρως εἰς τὴν τοῦ ἐξ ἀρχῆς ἀδικοῦντος τάξιν παραπέμπει τὴν ἀμυνόμενον. Καὶ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον. Μὴ ἀγνόει δὲ, ὦ σοφέ, ὡς ὁ νομοθέτης Μωσης προαναστέλλων τῶν Ἰουδαίων τὴν ἀκάθεκτον ὁρμὴν (ἵνα φόβῳ τοῦ παθεῖν μὴ δράσοιεν), τοῦτο συνεχώρησε μᾶλλον ἢ ἐθέσπισεν. Οἱ τοῖς ἐξ ἀρχῆς εὐεργετήσασιν εἰς ἅπαντα κατ ακολουθεῖν σπουδάζοντες, κἂν μὴ δίκαια ἐκεῖνοι απ τοῖεν, ἁμαρτάνειν μοι δοκοῦσι· κἂν δοκῶσι κοινωνοῦντες οὐ δικαίῳ πράγματι, δικαίῳ ἑτέρῳ περιστέλλειν τὴν μέμψιν, τῷ ἀμείβεσθαι τοὺς εξ ποιήσαντας. Χρὴ δὲ τὸν εὖ παθόντα ἀντευποιεῖν ἐν καλοῖς ἀμειβόμενον, οὐκ ἐν κακοῖς συμπράττοντα. Αὕτη γὰρ οὐκ ἔστιν ἀμοιβή, ἀλλ' ἀδικία. ΤΚΘ'. ΜΑΚΑΡΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰς τὸ, ο Ασατε τῷ Κυρίῳ ᾆσμα καινόν.» Οτε οἱ ἀλιτήριοι δαίμονες μετὰ τοῦ στρατηγοῦντος αὐτοῖς διαβόλου, οὐδὲν εἴασαν ἐν τάξει μένειν, ἀλλὰ πάσης ἀδικίας καὶ πλεονεξίας εμφορούμενος, καὶ ὕβρεως κόρον οὐκ εἰδότες ἐπὶ τὸ ἔσχατον τῶν παθῶν τοὺς ἀνθρώπους ἀπήλασαν· τότε δὴ τότε ὁ τῶν ἁπάντων βασιλεὺς, ὁ πατρῷος Λόγος, τῶν μὲν μισήσας τὴν τυραννίδα, τῶν δὲ οἰκτείρας τὰς συμφοράς, άνθρωπείαν ὑποδὺς φύσιν, ἐπὶ τῆς πα ρατάξεως ἔστη. Τρόπαια τοιγαροῦν τὰ μὲν εἱστήκει, τὰ δὲ ἡγείρετο, τὰ δὲ ἦν ἐν ἐλπίσι. Καὶ τὸ μὲν βάρβαρον τῶν δαιμόνων στίφος μετὰ τοῦ στρατηγοῦ τὰς συμφορὰς ἔστενεν· ἡ φύσις δὲ ἡ ἀνθρωπεία εἰς ἐλευθερίαν ἀνέτρεχε. Διὸ καὶ ὁ Μελῳδὸς ᾆσμα καινὸν ᾅδειν τοῖς ἐλευθερωθεῖσι παρεκελεύετο. Προφητικοῖς γὰρ ὀφθαλμοῖς ἐθεᾶτο τὸ μέλλον. ΤΑ'. ΘΕΟΔΟΣΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Οἴκτῳ καὶ πραότητι, ὦ σοφώτατε, καταπραΰνειν πειρῶ τὰς τῶν πειρασμοῖς περιπεπτωκότων συμφορᾶς, καὶ ἐκβιάζου αὐτοὺς λόγῳ ἐπίῳ πρὸς εὐθυμίαν, άτοπον. δικαίῳ ἑτέρῳ δικαιοτέρῳ. 10. παθῶν και κῶν. μέλλον τὰ μέλλοντα.
col. 989–990page 406 of 750
PG 78:989καὶ ἀναμόχλευε τὰς τῆς ἀθυμίας βίζας. Εἰ γὰρ γνοίεν παρὰ σοῦ, ὅτι εἰ μὲν δικαίως ἐπήχθησαν, κουφισμὸν τῶν πταισμάτων ἐργάζονται, εἰ δὲ συνεχωρήθησαν ἐπελθεῖν μηδὲν φαῦλον δράσατι, στεφάνους προξενοῦσιν· οὐ μόνον τὴν ἀθυμίαν ἐξοστρα χιοῦσιν, ἀλλὰ καὶ θυμηδίας ἐμπλησθήσονται. ΤΛΑ'. — ΔΑΝΙΗΛ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Ὅτι μὲν ὁ μακάριος Ευστάθιος πρεσβύτερος τὰς μὲν τῶν αἰσχρῶν λημμάτων ἐπιθυμίας κατακράτος ἐχειρώσατο, ὅ τι δὲ ἦν καὶ ἀνδραγαθίας οἰκεῖον, εἰς τοῦτο ῥέπων ἑωρᾶτο, οὐδὲ ἡ σὴ ἀγνοεῖ σύνεσις. Ὅτι δὲ τούτου εἰς τὴν ἄνω σύγκλητον μεταπεμφθέντος, οἱ μὲν ἀνδραποδώδεις (ὧν εἷς ἐστι καὶ ὁ ἐναγῆς Εὐ στάθιος ὁ διάκονος, οὗ ἐπὶ τῇ ομωνυμία κομιδῇ ἐκεῖνος, ὡς οἶσθα, ήχθετο), ὡς τεθνεῶτος ἐχάρησαν οἱ δὲ φιλάρετοι ἐλυπήθησαν τῆς αὐτοῦ συνουσίας στερηθέντες, τοῦτο παρ' ἐμοῦ μάνθανε. ΤΑΒʹ. Περὶ τῆς ἀλλοιώσεως καὶ ἀποκαταστάσεως τοῦ Ναβουχοδονόσωρ. Οπηνίκα τῶν Βαβυλωνίων ὁ βασιλεὺς πέρα τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως καὶ φρονήσας, καὶ φράσας, καὶ πράξας ἐφωράθη, ἐξηλάθη μὲν τῆς τῶν ἀνθρώπων συνουσίας τε καὶ τιμῆς, τοῖς δὲ θηρίοις συνέστιος καὶ σύνοικος γέγονεν. Ὅτε δὲ τὴν προσήκουσαν ἔσχε περὶ τοῦ Θεοῦ δόξαν, τότε καὶ τὴν οἰκείαν δόξαν ἀπέλαβε. Τῆς γὰρ συμφορᾶς ὄρος ἦν ἡ τοῦ κρείττονος ἐπίγνωσις. ΤΑΓ. ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ, ΖΩΣΙΜΟ, ΜΑΡΩΝΙ, ΕΥΣΤΑΘΙΟ. Πότερος ἄρα πότερον ἀδικεῖν ήρξατο καὶ παρα νομεῖν, οὐδεὶς ἔχει ῥᾳδίως λέγειν, οὕτως ἀντίπαλον τὴν κακίαν ἐπὶ κακῷ τῆς ἑαυτῶν κεφαλῆς ἔχετε. Ὥσπερ οὖν οὐ ῥᾴδιον τὸν κατάρξαντα καὶ τὸν ἀκολουθήσαντα εἰδέναι, οὕτως οὐδὲ τὸ καταπαῦσαι τὴν μανίαν ὑμῶν εὐχερὲς, ἀλλὰ καὶ πάνυ δύσκολον εἶναι νομίζουσι· τῷ ἔκαστον τὸν ἔτερον ἐν τῇ πονη ρία ὑπερβάλλειν φιλοτιμεῖσθαι, οὐκ ἀγνοοῦντα (ἡ γὰρ ἂν ἴσως καὶ συνεγνώσθη), ἀλλ᾽ ἐπιστάμενον μὲν, ὑπὸ δὲ τῆς ἀνανταγωνίστου ἔχθρας εἰς τοῦτο τρε πόμενον. ΤΑΔ'. ΙΣΧΥΡΙΩΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ Κυρίου πρὸς τὴν Σαμαρείτιδα, «Ἡμεῖς προσκυνοῦμεν δ' οίδα μεν Μάλιστα μὲν οὐδ᾽ ἀποκρίσεως ἐχρῆν τυχεῖν τοὺς κουφισμόν ἢ ἀφανισμόν πρεσβυτέρω. καὶ φράσας, τις,
col. 991–992page 407 of 750
PG 78:991Εὐνομίῳ πεισθέντας, ἀνθρώπῳ δεινῷ μὲν εἶναι οίη θέντι, εἰπεῖν δὲ τολμήσαντι, ὅτι τῶν προσκυνούντων ἐστὶν ὁ Υἱὸς, καὶ μὴ δυνηθέντι ἐννοῆσαι, ή, ώς ἔγωγε οἶμαι, μὴ βουληθέντι ὑπὸ προλήψεως καὶ φιλαρχίας εἰπεῖν τοῦθ᾽ ὅπερ καὶ ἀληθὲς ἐστι, καὶ σοφοί τε καὶ ἀνόητοι ἐννοοῦσιν, ὅτι πρὸς τὴν ὑπό νοιαν τῆς Σαμαρείτιδος, τῆς ὡς Ἰουδαίῳ αὐτῷ δια λεγομένης, καὶ τὰ ἑαυτῆς τῶν Ἰουδαϊκῶν προκρινούσης, τὴν ἀπόκρισιν ταύτην πεποίηται, ὅτι «Ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὁ οίδαμεν, εύδηλον γὰρ ὅτι τῶν προς κυνουμένων ἐστί. Πλὴν ἀλλ᾽ ἵνα μὴ δόξωμεν ὑπερ οψίας γραφὴν γράφεσθαι παρ' αὐτῶν, ἀκροβολιζόμενος πρὸς αὐτοὺς εἶπε, ὅτι ᾿Αβελτηρίαν ἐσχάτην νοτεῖτε, πεισθέντες ἀνθρώπῳ δογματίσαι τολμήσαντι, ἀσύγκριτον εἶναι τὴν Πατέρα, και παραγραψαμένω τὸν θεσπέσιον Παῦλον εἰρηκότα·· Οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ.» Τὸ γὰρ μείζον, ο προ φέρετε πρὸς ἐλάττωσιν τοῦ Υἱοῦ, ἐκ συγκρίσεως εἴρηται, καὶ οὐκ ἐκ τῆς ἀσυγκρίτου υπεροχής. Εἰ μὲν οὖν ἐξ οὐκ ὄντων, ὡς φατε, γέγονεν, οὐδὲ τὸ μεῖζον ἵσταται καθ' ὑμᾶς. Ποια γὰρ σύγχρο σις τοῦ ἀεὶ ὄντος πρὸς τὰ ἐκ μὴ ὄντων γεγονότα; Εἰ δὲ ἀχρόνως καὶ ἀπαθῶς γεγενήσθαι αὐτὸν ἐκ τῆς πατρικῆς ἰδιότητος ὁμολογήσετε, κἂν μὴ δυνη θείητε τῆς ἀκριβοῦς ἐννοίας ἐφικέσθαι, ἧς ἕνεκεν εἴρηται, «Ο Πατήρ μου μείζων μου ἐστιν. ο Ο γὰρ διδασκαλίας, ἀλλὰ παραμυθίας ένεκεν μένης τοῦτο εἴρηται τοῖς ἀποστόλοις τεθνηκόσι τῷ δέει, ὡς αὐτίκα μάλα αλλασσομένοις ἵνα θαρ ῥοῖεν, ὡς πρὸς τὸν δοκοῦντα αὐτοῖς μείζονα, πορευομένου αὐτοῦ. Καὶ τούτου ἀπόδειξις εναργής, τὸ μὴ ἐν ἄλλῳ καιρῷ, ἐν αὐτῇ δὲ τῇ νυκτὶ μόνῃ, ἐν ᾗ ἔμελλε παραδίδοσθαι, τοῦτο εἰρῆσθαι, ἐν ᾗ καὶ εἰς τοσαύτην ταπεινότητα ἐσχημάτισε τὰ λεγόμενα, ὡς εἰπεῖν, ο Δοκεῖτε ὅτι οὐ δύναμαι παρακαλέσαι τὸν Πατέρα μου, καὶ δώσει μοι δώδεκα λεγεῶνες ἀγ γέλων;» Τί γὰρ τοσούτων ἔδει, ἑνὸς ἐπὶ Ἐξοχίου ρπε' χιλιάδας ἀνελόντος, καὶ τὴν Περσικήν δύναμιν ἀποκείραντος; Αλλ' ὡς ἔφην, πρὸς τὴν δειλίαν αὐτῶν καὶ τὴν ὑπόνοιαν ἐφθέγξατο. Εἰ τοίνυν ταύ της ἀληθοῦς ἐννοίας οὐκ ἐφικνεῖσθε, ἀφεστάναι δὲ τῆς τῶν ᾿Ανομοίων ἀσεβείας προήρησθε, δύνασθε λέγειν, ὁ ἔφησέ τις πρὸς αὐτοὺς διαλεγόμενος, ότι καὶ τὸ μεῖζον ἵσταται, ᾗ γεννήτωρ, καὶ τὸ ἴσον καθ δ Θεὸς καὶ ὁμοούσιος. ίσταται ἵστατο. πρὸς τὰ, πρὸς τὸν ἐκ μή, Οὐ γὰρ διδασκαλίας.... τοῖς ἀποστόλοις. δογματικώς Κιττ. άλωσομένους. ταύτης της. 9 πρὸς αὐτούς πρὸς ὑμᾶς. (καθ' δ) ἦθ' ό,
col. 993–994page 408 of 750
PG 78:993ΤΟ ΑΥΤΟ ΤΑΕ. Ε' πνευματικοῖς πνευματικά (δηλονότι βήματα καὶ ὀνόματα) συγκρίνειν ὁ θεσπέσιος ενομοθέτησε Παῦλος, προσήκει καὶ ἡμᾶς τῷ κανόνι τούτῳ πει θομένους, τὰς θείας βασανίζειν Γραφάς. Πρῶτον τοιγαροῦν, τὸ μὴ δύνασθαι πῶς εἴρηται, σκοπητέον καὶ οὕτως ἐπὶ τὴν λύσιν τοῦ ζητουμένου βαδιστέον. Ακουε τοίνυν πρῶτον τοῦ νομοθέτου Μωσέως. Δίκαιον γὰρ ἀπὸ μὲν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης θεμελιῶσαι τὸ νόημα· ἀπὸ δὲ τῆς Καινῆς στεφανῶσαι. Τί φησι τῷ λαῷ; • Οὐ δυνήσῃ τὸ Πάσχα ποιεῖν ἐν οὐδεμιᾷ τῶν πόλεών σου, ἀλλ᾽ εἰς τὸν τόπον ὃν ἂν ἐκλέξηται Κύριος ὁ Θεός σου.» Τό, οὐ δυνήσῃ, ἀντὶ τοῦ, μὴ ἐξόντος, μηδὲ ἐγχωροῦντος, μηδὲ συγκεχωρημένου, μηδὲ ἐνδεχομένου τεθεικώς. Ὅτι γὰρ ἡδύ- „ ναυτό ποιῆσαι τὸ Πάσχα καὶ ἐν ἄλλαις πόλεσι, δῆλόν ἐστι. Καὶ γὰρ καὶ νῦν ποιοῦσι μὲν, παρα νομοῦντες δέ. Τί οὖν ἐστιν, «Οὐ δυνήσῃ;» Οὐκ ἔξ εστί σοι, οὐ προτάξεις, οὐ ποιήσεις. Οτι δὲ ταύτῃ τῇ ἐννοίᾳ εἴρηται, ἄκουσον καὶ τῶν ἀποστόλων τῷ νομοθέτῃ ἀκολουθούντων καὶ φραζόντων· ὁ Ἡμεῖς οὐ δυνάμεθα, & ἠκούσαμεν καὶ εἴδομεν, μὴ λαλεῖν.» Τί οὖν; οὐκ ἠδύναντο σιγήσαι; Πάνυ μὲν οὖν. Τί οὖν εἰπεῖν ἐβουλήθησαν; Οὐκ ἐνδέχεται, οὔτε πρέπει σιγῇ παραδοθῆναι τὰ ἀνακηρυχθῆναι λαμπρῶς καὶ σαφῶς ὀφείλοντα. Καὶ Ἰουδαῖοι δὲ ἔφασαν (σεμνή δὲ δήπουθεν καὶ ἡ τῶν ἐχθρῶν μαρτυρία). "Οτι γάρ γνωστὸν σημεῖον γέγονε, φανερὸν, καὶ οὐ δυνάμεθα ἀρνεῖσθαι. Διὰ τοῦ μὴ δύνασθαι, τὸ μὴ ἐγχωροῦν μηνύοντες. Καὶ ὁ ᾿Απόστολος δέ φησι περὶ τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρός· «Ἐν οἷς ἀδύνατον ψεύσασθαι Θεόν.» Οὐκ ἀσθένειάν τινα κατηγορῶν τῆς παγκρα. τους δυνάμεως, ἀλλὰ μεγίστην ρώμην, ὅτι ἀνεπίδεκτός ἐστι τοῦ ψεύδους ὁ τῆς ἀληθείας πατήρ. Καὶ ἀλλαχόσε δὲ ταύτην ὀχυρῶν τὴν ἔννοιαν ἔφη Ἐὰν ἀρνησώμεθα αὐτὸν, ἐκεῖνος πιστός μένει ἀρνήσασθαι γὰρ ἑαυτὸν οὐ δύναται.» Καὶ τοῦτο γάρ οὐκ ἀσθενείας ἐστὶν ἀπόδειξις, ἀλλ' ἀνυπερβλήτου Ισχύος, ὅτι οὐκ ἔγχωρεῖ τὴν θείαν φύσιν ἑαυτὴν ἀρνήσασθαι. Εἰ δὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος, οὗ την λέξιν κακούργως ἑρμηνεύειν ἐπιχειροῦσιν οἱ αἱρε τικοί, μαρτυρίαν χρὴ προσαγαγεῖν, ἄκουσον αὐτοῦ φράζοντος· Οὐ δύνανται οἱ υἱοὶ τοῦ νυμφῶνος νηστεύειν, ἐφ' ὅσον μετ' αὐτῶν ἐστιν ὁ Νυμφίος.» Ἀντὶ τοῦ, οὐκ ἐγχωρεῖ, οὐ πρέπει, οὐ προσήκει, οὐκ ἐνδέχεται, οὐχ αρμόττει. Τούτων τοιγαροῦν οὕτως εἰρημένων, ο σκοπὸς ὁ σωτήριος δήλός έστι. Τὸ γὰρ, Οὐ δύναται ὁ Υἱὸς ποιεῖν ἀφ' ἑαυτοῦ οὐδὲν, ο οὐκ ἀσθένειαν αὐτοῦ κατηγορεῖ, ἀλλὰ καὶ μεγίστην Ατρεπτος, βασανίζειν βαδίζειν, βαδιστέος χωρητέος. μηδὲ ἐνδεχομένου τεθεικώς θετικῶν. ἀποστόλων εἰ τῷ τῶν. παγκρατούς πανσθενούς. ἀρνησώμεθα αὐτόν ἀπιστήσωμεν. ἀρνήσασθαι γάρ.
col. 995–996page 409 of 750
PG 78:995«ῥώμην, ὅτι ἀνεπίδεκτός εστι τοῦ ἐναντίον τι τῷ Πατρὶ ποιεῖν. Ἐπειδὴ γὰρ ὑπωπτεύετο παρ' αὐτῶν ὡς ἀντίθεος, καὶ ἀλλοτρίαν σφετεριζόμενος δόξαν, τοῦτο ἔφη, μονονουχι φράζων Μὴ νομίζετε με παρά γνώμην τι τοῦ Πατρὸς ποιεῖν, οὐ δύναται τοῦτο γενέσθαι. Οὐκ ἐνδέχεται με παρὰ σκοπόν αυτ τοῦ πράττειν τι· οὐκ ἐγχωρεῖ ἐναντιωθῆναι με τῷ Πατρί. Καὶ ὅτι τοῦτο μηνύει, δῆλον μὲν καὶ ἀπὸ τῶν εἰρημένων, δῆλον δὲ καὶ ἀπὸ τοῦ ἄγαν ταπεινῶς τεθεικέναι τὸ ῥῆμα. Τί γὰρ ἔφη; • Οὐ δύναται δ Υἱὸς ποιεῖν ἀφ' ἑαυτοῦ οὐδέν.» Εἰ μὲν γὰρ εἶπεν, ὅτι τὰ μὲν ἀφ' ἑαυτοῦ ποιεῖ, τὰ δὲ οὐκ ἀφ' ἑαυτοῦ, τάχα ἂν οὐκ ἀπεικὸς ἦν ἐννοῆσαι ὅτι δι' ἀσθένειαν τοῦτο ἔφη. Εἰ δὲ οὐδὲν ἔφη δύνασθαι ποιεῖν, αὐτὸ τοῦτ' ἀναγκάζει καὶ τοὺς μὴ βουλομένους υψηλόν τι ἐννοῆσαι καὶ γενναῖον, εἰς ἔννοιαν ἀναπηδῆσαι θερ πρεπῆ καὶ τῆς θείας ἐκείνης οὐσίας ἀξίαν, λέγοντας· Οὐδὲν ἀφ' ἑαυτοῦ ποιεῖ; Καὶ μὴν τὸ μέγιστον κατόρθωμα, καὶ τῶν ἀγαθῶν ἁπάντων τὸ κεφάλαιον, 8 πατριάρχαι μὲν ὤδινον, προφῆται δὲ προέλεγον, οἱ δ᾽ οὐράνιοι δήμοι ἐξεπλήττοντο, αὐτὸς πεποίηκε. Καὶ βοᾷ τὸ σκεῦος τῆς ἐκλογῆς ὁ τῶν θείων μυστηρίων ταμίας, ὁ τοῦ κηρύγματος μυσταγωγής, φρά ζων· «Ος ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ, ἀλλ᾽ ἑαυτὸν ἱκένωσε μορφὴν δούλου λαβών.» Οὐδὲν ἀφ' ἑαυτοῦ ποιεῖ; Καὶ μὴν αὐτὸς διαβρήδην βου·. Καὶ ὁ Υἱός, οὓς θέλει, ζωοποιεῖ.» Οὐδὲν ἀφ' ἑαυτοῦ ποιεῖ; Καὶ μὴν τὸν μὲν ἑκατόνταρχον μαρτυρήσαντα αὐτῷ Ο αυτοκρατορικὴν δύναμίν τε καὶ ἐξουσίαν ἀνεκήρυξε, βεβαιῶν τὸ δόγμα, ἵνα μὴ μόνον τῆς τοῦ ἑκατοντάρ του γνώμης, ἀλλὰ καὶ τῆς αὐτοῦ τοῦ Σωτῆρος ψήφου, νομισθείη τὸ λεχθέν. Τῷ δὲ λεπρῷ τὸ μὲν δύνασθαι αὐτὸν λαμπρῶς ὁμολογήσαντι· ὑπὲρ δὲ τοῦ βούλεσθαι τὴν ἱκετηρίαν σαφῶς ποιησαμένῳ, καὶ φήσαντι, «Ἐὰν θέλῃς, δύνασαί με καθαρίσαι, ο καὶ ἐντελῆ αὐτῷ ἐξουσίαν σαφῶς ἀφιερώσαντι, ἔφη, κυρῶν τὴν γνώμην τῇ ἀποφάσει· ε Θέλω, καθαρίσ σθητι.» Οὐδὲν ἀφ' ἑαυτοῦ ποιεῖ; Καὶ μὴν τῇ Χα ναναία Έφη, ο Γενηθήτω σοι ὡς θέλεις· καὶ τῷ μὲν ἀνέμῳ ἐπετίμησε καὶ τῇ θαλάσσῃ· τὸν δὲ τυφλὸν ὠμμάτωσε· καὶ τὸν μὲν παράλυτον έσφιγξε τὸν δὲ Λάζαρον ήγειρεν. Αλλ' εἰ πάντα τὰ τὴν αὐθεντίαν τοῦ Υἱοῦ ἀνακηρύττοντα εἰς μέσον ἀγα γεῖν πειραθείημεν, οὐδ᾽ εἰ παύσασθαι βουληθείημεν, ἴσως δυνηθείημεν. Διόπερ ταῦτα παρέντες ἀπὸ τῶν καθ᾿ ἑαυτοὺς συλλογισώμεθα. Οὐδὲν ἀφ' ἑαυτοῦ ποιεῖ; Καὶ μὴν ἡμεῖς, ὧν οὐδὲν εὐτελέστερον γένοιτ' ἄν, πολλὰ οίκοθεν πράττομεν, καὶ κακίαν φεύγομεν, καὶ ἀρετὴν διώκομεν. Εἰ δὲ μὴ ἀφ' ἑαυτῶν ὁρῶμεν, οὔτε δίκην ἁμαρτάνοντες δοῦναι δίκαιοι ἂν εἴημεν, οὔτε κατορθοῦντες στεφάνων ἀπολαῦσαι. Θρᾷς ὅτι ή ταπεινότης τοῦ ῥήματος, μεθ' υπερβολῆς τεθειμένη, καὶ τοὺς ἀγνώμονας πείθει μετ' εὐσεβοῦς Φράζων κράζων.
col. 997–998page 410 of 750
PG 78:997διανοίας καταδέξασθαι τὸ ὕψος τῶν λελεγμένων; Εἰ δὲ καὶ τὴν ἀντιδιαστολὴν βασανίσειας, εὑρήσεις αὐτὴν οὕτως εἰρημένην, ὡς παρ' ἡμῶν ἡρμηνεύθη. Οὔτε γὰρ εἶπεν, Οὐ δύναται ὁ Υἱὸς ποιεῖν ἀφ' ἑαυτοῦ οὐδὲν, ἐὰν μὴ λάβῃ τὸ δύνασθαι παρὰ τοῦ Πατρός. Τοῦτο γὰρ τῷ ὄντι, τῷ μὴ δύνασθαι ἀντιδιασταλῆναι ἐχρῆν (εἴτε ἀσθένειαν αὐτοῦ κατηγορεῖν ἔμελλε τὸ ῥηθέν)· ἀλλὰ τί; • Ἐὰν μήτι βλέπῃ τὸν Πατέρα ποιοῦντα. ο Ορᾶς πῶς τὴν Ισοτιμίαν καὶ τὸ ἰσοσθετ νές, καὶ τὸ ὁμοούσιον κηρύττει; ΗΡΩΝ ΠΟΛΙΤΕΥΟΜΕΝΟ. Τοῖς ἐν τῇ σκηνῇ, ὦ βέλτιστε, σπουδή μεγίστην οὐ τὸ σωφρονίζειν πολλοὺς τοῖς σκώμμασιν, ὡς Εφης, σαυτὸν, καὶ τοὺς ἀκούοντάς σου παραλογιζόμενος, ἀλλὰ τὸ πολλοὺς ἁμαρτάνειν. Ἐν γὰρ τῇ κακίᾳ τῶν θεατῶν τὴν εὐημερίαν ἔχουσιν, ὥστε εἰ ἐκεῖνοι βελτίους γένοιντο, τούτοις ἂν ἀπόλοιτο ή τέχνη. Οὔτε οὖν ἔλοιντο ἐπανορθῶσαι τους πταίοντας, καὶ βουληθεῖσιν, οὐχ οἷόν τε. Πέφυκε γὰρ αὐτοῖς ἐπὶ τὸ βλάπτειν ή μίμησις. ΤΑΖ'. — ΘΕΟΔΟΣΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ὥσπερ ἄριστος ἰατρὸς τέχνῃ πρὸς συμμαχίαν τῆς ἀῤῥωστούσης φύσεως ώπλισμένος, ὅταν πολύτρος που νοσημάτων ἰδέαι τὸ σῶμα πολιορκῶσι, πρὸς τὸ κατεπείγον ἱστάμενος (ὁ γὰρ ἐξὸν σῶσαι, περι ορῶν, τῆς ἀπωλείας δηλονότι αίτιος) τὰ ἀναβολὴν καὶ ὑπέρθεσιν ἐπιδεχόμενα τηρεῖ δεύτερα, ἵνα μὴ ταῦτα δόξας νενικηκέναι, ὑπ' ἐκείνου λάθῃ νικώμενος τοῦ καὶ τὴν δόξασαν γεγενῆσθαι νίκην εἰ; ἦταν περι τρέποντος· οὕτω καὶ αὐτὸς, τῇ συνέσει τὴν τῆς θερα πείας τῶν ψυχῶν ἐπιστήμην κεράσας, πρὸς τὸ κατ επείγον βλέψον. Ἐκείνου γὰρ ἐαθέντος ἐλπὶς καὶ τὰ λοιπὰ συνιαθήσεσθαι. ΤΛΗ. ΩΡΙΩΝΙ. Αἱ μὲν τοῦ σώματος ήδοναὶ στωμύλαι εἰσι, καὶ δειναὶ γοητεῦσαι, καὶ τὸν λογισμὸν τῆς ἡγεμονίας ἐκβάλλειν, καὶ πάντα ἄνω καὶ κάτω ποιεῖν Αλλ' εἰ ὁ θυμὸς τῷ λογισμῷ συμμαχήσειε, καὶ καθ ἀπερ υπασπιστής βασιλεῖ ὑπακούσεις, ῥᾳδίως ἐκεῖ και καταγωνισθήσονται. Δικαίας γὰρ ὀργῆς κατ' αὐτῶν κινηθείσης οὐχ ὑποστήσονται τὴν ἀπειλήν, Πολύτροποι που λυτρόπων. αἱμύλαι. παρεσκευάσατο παρεκελεύσατο
col. 999–1000page 411 of 750
PG 78:999λοντι λογισμῷ ἐπιτρέψασαι. Καὶ τοῦτ' ἔστιν ὅπερ ὁ Μελῳδὸς μὲν παρεκελεύσατο, σὺ δὲ μαθεῖν ἠθέλησας • • Οργίζεσθε, καὶ μὴ ἁμαρτάνετε. Ο ἀλλὰ φροῦδοι οἰχήσονται, τὸ νικᾶν, τῷ νεκον ὀφεί ΤΑΘ'. — ΝΕΜΕΣΙΑΝΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Ὥσπερ Ελληνας, καὶ Ἰουδαίους, καὶ εἴ τινες τὰ ἐκείνων εζήλωσαν, ἀσεβεῖς τε καὶ ἀνοήτους δρί ζομαι, ἀποφαινομένους μηδὲν περὶ τοῦ Σωτῆρος τοὺς προφήτας εἰρηκέναι· οὕτως τοὺς πᾶσαν τὴν Παλαιὰν εἰς αὐτὸν μεταφέρειν πειρωμένους, οὐκ ἔξω αἰτίας τίθημι, ἅτε δὴ ἐν τῇ καθ' ἡμῶν μάχῃ τρόπων τινὰ τοῖς διαδίκοις συμπράττοντας. Τῷ γὰρ ἐλέγ χεσθαι παρ' ἐκείνων περὶ αὐτοῦ μὴ εἰρημένα εἰς αὐτὸν ἕλκειν ἐκβιαζόμενοι, τούτων κὰν τοῖς περὶ αὐ τοῦ ἀληθῶς καὶ διαρρήδην ειρημένοις, υπόνοιαν το κτουσι. Χρὴ δ' οὐχ οὕτως, ἀλλὰ τὰ μὲν εἰ; αὐτὸν εἰρη μένα, σαφῶς λέγειν, τὰ δὲ περὶ ἄλλων πραγμάτων ἐξν περὶ ἐκείνων εἰρῆσθαι, περὶ ὧν εἴρηται. Οὗτος γὰρ καὶ ἀληθείας καὶ ἀποδείξεως ὄρος. Οἱ δὲτὰ μὴ προσο ήκοντα προφέροντες, καὶ τὰ προσήκοντα ἀνατρέπεσθαι παρασκευάζουσι. ΤΜ'. — ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ανὴρ ἐλλόγιμος καὶ ὀρθὸς μὲν τὸν τρόπον, λαμ πρὸς δὲ τὸν βίον (τὸ γὰρ καὶ ἀξιώματι αὐτὸν λαμ πρῷ κεκοσμήσθαι, παρήσω· σκιὰ γὰρ τοῦτο καὶ ὄναρ), ἐντυχὼν ἡμῖν ἀπήγγειλεν, ὅτι προσῆλθε μὲν τῷ σεπτῷ θυσιαστηρίῳ τῶν θείων μυστηρίων μεταληψόμενος θεασάμενος δέ σε αὐτῷ παρεστώτα, ἄν θρωπον πρεσβύτην μὲν τὴν ἡλικίαν, πρεσβύτερον δὲ τὴν ἀξίαν, ἀκμάζοντα δὲ τῇ λαγνείᾳ, καὶ πάντας τοὺς ἐπ' ἀσελγείς βεβοημένους ὑπερακον τίσαντα, εἰς τοὺπίσω κεχώρηκε, μὴ ἀξιώσας τὰ ἱερὰ μυστήρια διὰ μιαρᾶς χειρὸς δέξασθαι. Ἐγὼ δ' ὅπως μὲν ἐπλήγην τὴν ψυχὴν ταῦτα ἀκούσας, παρήσω ὁ δ᾽ ἐκεῖνον κατακράτος έμεμψάμην, λέξω. Οὐδὲν, ἔφην, ὦ σοφώτατε, παραβλάπτεται ὁ δεχόμενος, εἰ καὶ ὁ διδοὺς ἀνάξιος εἶναι δοκοίη, οὐδὲ τὰ ἄχραντα χραίνεται μυστήρια, εἰ ὁ ἱερεὺς πάντας ἀνθρώπους εἰς κακίαν παρελάσειεν. Εἰ δ' ἀπιστεῖς, ἐννόει τὸν κόρακα, τὸ ἀκάθαρτον καὶ μισότεκνον ζῶον, δι' οὗ ὁ οὐρανοδρόμος καὶ οὐρανοπολίτης Ηλίας ἐτρέφετο. Καὶ ἄλλα δὲ πολλὰ ἔφην, ἅπερ γράψαι το δυεῖν ἕνεκεν παρῃτησάμην, τοῦ τε μή μήκος περιττόν τῇ ἐπιστολῇ προσθείναι, τοῦ τε μὴ δόξαι λίαν τὰ τὰ ἐκε τραγῳδεῖν κακά. Ὥσπερ τοίνυν ἐκείνῳ ἐμεμψάμην, οὕτω καὶ σοὶ παραινώ, ή μεταγνώναι, ἢ ἀποστῆνα τοῦ σεπτοῦ θυσιαστηρίου, ἵνα μὴ τοὺς προσιέναι αὐτῷ προῃρημένους διὰ τῶν σαυτοῦ πράξεων ἀπο ελαύνοις. ἀνόμους.
col. 1001–1002page 412 of 750
PG 78:1001ΤΜΑ'. — ΠΑΥΛΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον· Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζή σεται ἄνθρωπος.» Ἐπειδὴ Ἑβραῖοι τεσσαράκοντα έτη τῷ μάννα τρεφόμενοι, οὐκ ἀξιοπίστῳ, ὅσον κατ᾿ ἀνθρώπινον λογισμόν, πρὸς ἰσχὺν σωμάτων τυγχάνοντι, διέμενον ἐπὶ τῆς ἴσης ἀλκῆς τε καὶ ῥώμης, ἴσως δὲ καὶ μείζονος ἀπέλαυον δυνάμεως (οὐ γὰρ ἡ τροφή, ἀλλ' ὁ θεῖος ὄρος διεκράτει καὶ τὰς ψυχὰς καὶ τὰ σώματα), Εξη ὁ νομοθέτης, ὅπερ μαθεῖν [] ἐθέλησας· Οὐκ ἐπ' ἄρτῳ μόνῳ ζήσεται ἄνθρωπος, ἀλλ' ἐπὶ παντὶ ῥήματι εκπορευομένῳ διὰ στόματος Θεοῦ.» Οπερ καὶ ὁ Χριστὸς διακρουόμενος τὸ διαβολικὸν μηχά νημα, προεβάλλετο, καὶ κατέσεισε τοῦ πειράζοντος τὴν ἰσχύν. ΘΕΩΝΙ. Περὶ 'Αρειανῶν καὶ Εὐνομιανών, Λανθάνουσιν αἱρετικοί δι' ών κατασκευάζουσι, διὰ τούτων άλισκόμενοι, καὶ δι' ὧν νικᾶν οἴονται, διὰ τούτων λαμπρῶς ἡττώμενοι. Εἰ γὰρ κτίσμα ἐστὶν ὁ Υἱὸς, οὐδὲ τὸ μεῖζον κατ' αὐτοὺς ἵσταται. Τὸ γὰρ μεῖζον λέγεται ἐκ συγκρίσεως, καὶ οὐκ ἐκ τῆς ἀσυγκρίτου υπεροχής. Ποίαν οὖν σύγκρισιν ἔχει τὸ κτίσμα πρὸς τὸν Κτίστην; λεγέτωσαν οἱ σοφοί. ΤΜΓ'. ΠΕΤΡΟ. Οὐ μικρὸν συνετὸς ἀκροατής, ὁ μὴ μόνον θαύματι διακόπτων τοῦ λόγου τὸν δρόμον, ἀλλὰ καὶ ἐπινοῶν τὰ δυσθεώρητα, καί τι παρ' ἑαυτοῦ εἰσφέρειν δυνά μενος. Ὅτι δὲ οὐ μικρὸν, μετὰ τῶν ἄλλων τῶν με γάλων καὶ ἐξαιρέτων ὧν ηπείλησεν ὁ Θεὸς ἀπὸ τῆς Ιερουσαλήμ παραιρεῖσθαι καὶ τὸν συνετὸν ἀκροστὴν ἐνέταξεν· οὐκ ἂν τοῦτο φήσας, εἰ μηδὲν μέγα συνετέλει. Διὸ καὶ ὁ Παροιμιαστής ἔφη, ο Ούς ἀκροατοῦ, ἐπιθυμία σοφοῦ.» Οὐ γὰρ πολλούς πόνους, οὔθ᾽ ἱδρῶτας αὐτῷ παρέχει, ἀλλ' ἀφορμὰς μόνον καὶ σπέρματα ἀπαιτεῖ. Πρὸς γὰρ τὴν γεωργίαν ή σύνε σις ἀρκεῖ. ΤΜΔ'. — ΙΕΡΑΚΙ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Ισθι, ὦ καθαρότητος τέμενος, ὡς ἄδῃ κατὰ πα σαν τὴν πόλιν παράδοξον γὰρ ἔργον ανύσας παραδοξότερον αὐτὸ πεποίηκας τῷ τάχει. Ην μεν γὰρ καὶ αὐτὸ καθ' ἑαυτὸ μέγα, τὸ δὲ τάχος μείζον, μᾶλλον δὲ μέγιστον αὐτὸ ἔδειξε, κοσμῆσαν τὴν χάριν καὶ χαριεστέραν πεποιηκός. Διάλαμπε τοίνυν ἐν τοῖς τοιούτοις κατορθώμασι. Πρέπει γάρ σοι. ΤΜΕ'. - ΑΡΠΟΚΡΑ ΣΟΦΙΣΤΗ. Περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ θείου κηρύγματος. Εἰ ἀγχίνοια ἀνθρώπου τῆς τῶν γραμμάτων εἰδή ἐθέλησας ἐζήτησας, ἢ παραινεῖσθαι. παράδοξον.... ἀνύσας,
col. 1003–1004page 413 of 750
PG 78:1003σεως προκρίνεται, τί θαυμαστὸν εἰ οἱ ᾿Απόστολοι, ἰδιῶται ὄντες καὶ ἀγράμματοι τῆς θείας ἐμπεπλησμένοι σοφίας, καὶ τῶν διαλεκτικῶν, καὶ τῶν ῥη τόρων ἐκράτησαν; Εἰ γὰρ τὸν μὲν ἀναγινώσκοντα μὴ εἰδέναι τὴν ἑρμηνείαν εἰκὸς, τὸν δ' ἀγνοοῦντα τῶν γραμμάτων τοὺς χαρακτῆρας τὸν νοῦν ἐπίστασθαι τῶν γεγραμμένων ἀδύνατον. Αλλ' ἔστι πολλάκις τὸν μὲν ἀναγινώσκοντα μὴ εἰδέναι τὸν νοῦν τὸν δ' ἀκούοντα ὀξύτερον ὄντα καὶ συνέσει διαφέροντα εἰ δέναι, καίτοι τῶν γραμμάτων μὴ ἐπιστάμενον τοὺς χαρακτήρας. "Ο γὰρ ἀδύνατος ἡ κατάληψις τῶν ἐγκειμένων διὰ τὴν ἄγνοιαν τῶν στοιχείων, τούτῳ ἢ σύνεσις ἀκμάζει πολλάκις, ἄλλων ἀναγινωσκόντων. Εἰ τοίνυν ἀγχίνοια τῆς ἐπιστήμης κρατεῖ, πῶς οὐ θεία σοφία, λόγων τέχνης περιέσται; ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Περὶ τοῦ βωμοῦ. Ἐπειδὴ ἄμαχος καὶ ἀναντίῤῥητος πᾶς λόγος παρά τῶν. ἐναντίων συνομολογούμενος, ἑκάστῳ ἔθνει ἀπὸ τῶν παρ' αὐτοῖς νενομισμένων διαλεκτέον, δ καὶ [] τῶν [τοῦ] Χριστοῦ νοημάτων ταμίας ἐποίει Παῦλος, Ἰουδαίοις μὲν ἀπὸ τῶν Γραφών διαλεγόμενος, Αθη ναίοις δὲ ἀπὸ τοῦ βωμού. Διὸ καὶ ἔφη, «Εγενόμην τοῖς ἀνόμοις, ὡς ἄνομος.» Ως γὰρ ἀνήκοος ὢν του νόμου, ἀπὸ τοῦ βωμοῦ τὴν παραίνεσιν ἐποιεῖτο, οὐ τὸν βωμὸν ἀξιοπιστότερον τῶν Γραφῶν ἡγούμενος, ἀλλὰ τοὺς ἀπιστοῦντας αὐταῖς, ἀπὸ τῶν οἰκείων χειρούμενος δογμάτων. ΤΜΖ.' — ΠΑΥΛΟ ΤΡΙΒΟΥΝΑ. Παλαιός λόγος διαγορεύει, καὶ θεσμὸς εὖ ἔχειν ἅπασιν ἀνθρώποις δόξας, μὴ ἐπεμβαίνειν τοῖς περ πτωκόσι, μηδὲ κατασφάττειν τοὺς κειμένους, ἀλλ' αἰδεῖσθαι ὡς ἱκέτας, καὶ χεῖρα ὀρέγειν τοῖς ἐκλωκό σιν. Ακούω δὲ ὅτι τὰ θηρία, οἷς μέτεστι φρονήματος, τὸ μὲν ἀνθεστηκὸς ἀμύνεται· τὸ δὲ ἀπειρηκός αἰδεῖται. Εἰ τοίνυν καὶ παρὰ ἀνθρώποις, καὶ παρὰ θηρσίν εἰσιν ἔχθρας καὶ πολέμου δροι, οὓς οὐ χρὴ ὑπερβαίνειν· μηδὲ αὐτὸς ὀργίζου τοῖς ἡττημένοις, μηδὲ τοῖς χαμαὶ κειμένοις ὡς ἀντιπάλοις ἔγκεισο. ΗΣΑΙΑ. Εἰ μὲν τοῦτο δεδιώς, μὴ φθάσῃ ἐγκαλέσας ὁ παροινηθεὶς παρὰ σοῦ, ᾠήθης προλαβὼν ἐπισκιάσα σθαι τὰς αἰτίας, καὶ τὰς μέμψεις τας κατά σαυτοῦ ὑποτεμεῖσθαι, σοφὸν τῷ ὄντι, ἵνα μὴ κακοῦργον εἴπω, καὶ τοῦτο μηχάνημα· εἰ δ᾽ ὡς ἀληθῶ; αι ἀλλ' ἔστι πολλάκις τὸν μὲν ἀναγινώσκοντα μὴ εἰδέναι τὸν νοῦν, ὑποβολιμαία οπιίι λόγων λό γου. παλαιός λόγος παλαιός νόμος. ὅτι τὰ καί. ἐπισκιάσασθαι ἐπισκιάσαι, ὑποτεμεῖσθαι, ὑποτεμεῖς. άλως εάλω.
col. 1005–1006page 414 of 750
PG 78:1005ρήσειν προσδοκῶν, ἠλίθιόν τι πέπονθας. Οὐ γὰρ ἂν ἀλοίη ἐφ᾽ οἷς ἤδη κάλως κατὰ τὴν τῶν γραψάντων ἀψευδή μαρτυρίαν. ΤΗΘ. — ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ισθι, ὦ θαυμασιώτατε, ὅτι μήτ' ἐξειπών, μήτε κοινωσάμενός μοι ὁ δοχῶν εἶναι φίλος (ᾔδει γάρ οὐκ ἀνεξόμενον, οὐδὲ συγχωρήσοντα αὐτῷ λύσαι πολυχρόνιον φιλίαν) πέπραχεν & πέπραχε. Διὸ καὶ τῆς φιλίας ἡμῶν ἀπεκηρύχθη. ΤΝ. – ΕΡΜΕΙΑ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ. Περὶ τοῦ, ο Φάσκοντες εἶναι σοφοὶ ἐμωράν. ο θησαν.» Κινδυνεύεις ἀγνοεῖν, ὅτι οἱ ποιηταὶ τοὺς πλεονεκτήμασιν εὐγενείας ἐμπρέπειν οὐκ ἔχοντας, μυθο λογίαις ἀπίστοις ἐσέμνυναν. ΤΝΑ'. ΑΝΤΩΝΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. ΑΝΤΟΝΙΟ Ο τῆς παρθενίας ἀγών, μέγας μὲν καὶ λαμπρὸς καὶ ἔνθεος πρὸς γὰρ τὴν ἔμφυτον τοῦ σώματος ἡδονὴν ὁ πόλεμος), ἐν δὲ τοῖς ἄλλοις ἄθλοις ἐξευμαρίζει τοὺς πόνους. Ρᾳδίως γὰρ φιλοχρηματ τίας κρατήσει, κόσμου σωματικοῦ, ἀνδρός τε καὶ παίδων μὴ φροντίζουσα, δι' δ ὁ τῶν χρημάτων πορισμὸς ἀναγκαῖος εἶναι τοῖς ἀφιλοσόφοις δοκεῖ· πένθει τε ἀνάλωτος ἔσται. Οὐ γὰρ ἤνθησε κλάδους, οἷς συν ανθοῦσι καὶ αἱ φροντίδες καὶ τὰ πένθη Ζών των μὲν γὰρ τῶν παίδων, ἀναγκάζονται μεριμνᾷν, τεθνεώτων δὲ πενθεῖν. Οδυνῶν τε καὶ ἀθυμιῶν ἔξω ἐσκήνωται, μηδ' ἀνδρὸς δουλευομένη φρονήματος, μήτε ὠδῖσι ταῖς τοῦ θανάτου γείτοσι διακοπτομένη. Οι παρευδοκιμουμένη ζηλοί, οὐκ ἀγαπωμένη ὑπτιοῦται. Οὐκ ἀποστρεφόμενον κολακεύει, οὗ μια σοῦντα θωπεύει, οὐχ ὑβρίζοντα ἀποστρέφεται, ἀλλὰ πάντων τούτων τῶν ἀνηκέστων κακῶν ἀπαλλαγή, ἡ πρὸς τὴν ἔμφυτον ἐπιθυμίαν μάχη, ἧς κρατοῦσα, πάντα ἐκεῖνα ὑποκύπτοντα ἔχει. Διὸ καὶ ὁ τῶν ἀγα θρωπίνων πραγμάτων ἀκριβῶς βασανίσας τὴν φύσιν, ἔγραφε περὶ τῶν πάντα ὑπομενόντων τὰ δυσχερή, ἵνα μόνον τὴν ἀπὸ τῆς ἐπιθυμίας λύτταν μὴ χειρώ σωντας, ο θλίψιν τῇ σαρκὶ ἔξουσιν οἱ τοιοῦτοι. Ἐγὼ δὲ ὑμῶν φείδομαι.» Αλλ' ἐπειδὴ πολλοὶ μὲν τὴν ἀποστολικὴν συμβουλήν, ὡς διὰ πραγμάτων μη δεικνυμένην ἀτιμάζοντες, τὸ δ' ἀληθὲς τῇ ἡδονῇ συν ηγοροῦντές φασιν, ὅτι, θλίψιν μὲν οὐκ ἔχουσιν οἱ τὸν γάμον ἀσπασάμενοι, ἀλλὰ καὶ τέρψιν καὶ τρυφήν πολλοὶ δὲ δεινότητι χρώμενοι, καὶ ἀνδρειοτέρους ἑαυ τοὺς τῶν τὴν ἁγνείαν εστεμμένων οιόμενοι, οὐ δεόν κοινωσάμενος κοινωνη σάμενος, οι ἀπεκηρύχθη, ἀπέστη. 15. ἄθλοις λόγοις, 7 ἀφιλοσόφοις, φιλοσωμάτοις. άνθησε κλάδοις, οἷς συνανθοῦσι καὶ αἱ φροντίδες καὶ τὰ πένθη. περιφράζει 1 Ιδὲ ὅση λύπη παῖς πατρὶ πάντα χρόνον. Κιττ. κακιῶν. μόνον μόνην.
col. 1007–1008page 415 of 750
PG 78:1007τως λέγουσιν, ὅτι ἀγεννοῦς τοῦτο ψυχῆς τεκμήριον. Ταῖς γὰρ τῆς ἀγαμίας ἀγιστείαις ἀφιερώσαντες εαυ τοὺς, ἀπέκλεισαν τῇ γενέσει τὰς διεξόδους, γάμων ἀμύητοι μείναντες, καὶ τῇ τῶν ἀναγκών γυμνά τητι πρὸς τὰς μεταβολὰς τῶν πραγμάτων νεανιευσάμενοι, παραπλήσιόν τι ποιοῦσιν, ὥσπερανεί τις ἀσώματος τυγχάνων ἐνηβρύνετο τῷ άτρωτος εἶναι. Καὶ γὰρ καὶ αὐτοὶ τὰς παραλόγους τῶν ἀβουλήτων ἐφόδους δείσαντες, τὸν τῆς παιδογονίας θεσμόν ήτί μασαν, ἀτεχνίᾳ ἑαυτοὺς πρὸς τὰς μεταβολὰς όχι ρώσαντες, καὶ τὸ ἀνάλωτον διὰ ταύτης πραγματευσάμενοι. Ἡμεῖς δὲ ταῖς τῆς μεταβολής παραλόγοις ῥοπαῖς παραδόντες ἑαυτοὺς, καὶ οὐ ψιλῶν τάξιν πρὸς αὐτὴν ταγέντες, ἔξω τῆς φάλαγγος ἔστημεν, ἀλλὰ τοῖς βέλεσιν αὐτοῖς ὑποθέντες τὴν πολιτείαν, καὶ ἀφθονίαν παρασχόντες εἰς ἃ βούλοιντο πλήττειν πρὸς ἐκείνην ἐφραξάμεθα, ὡς καὶ τιτρωσκομένους μὴ πλήττεσθαι, καὶ βληθέντας, ἄκεντρα τοξεύεσθαι, καὶ ἐν τῇ τῶν δυσκόλων πείρα τὸ δόγμα βεβαιούμενοι, ὡς ἀρετὴ μεταβολῆς ἀδέσποτος, τὴν ἀκρι βεστάτην εκφέρομεν βάσανον. Ἐπεὶ τοίνυν τοιαῦτά τι να συνείροντες καταρητορεύουσιν, αἰσχυνόμενοι μὲν ἐπὶ τῷ ἀπολελείφθαι τῶν τῆς παρθενίας άθλων, εὐπρόσωπον δὲ δοκοῦντες ἀπολογίαν προβάλλεσθαι, εἴσονται μὲν διὰ τῶν πραγμάτων ἐπὶ τῶν ἐπάθλων, ὅσον γυναικὶ μὲν ἀνὴρ, ἀνδρὶ δὲ γυνή, καὶ γυναικὸς καὶ παίδων φροντίδες ἐμπόδιόν ἐστι πρὸς σωτηρίαν ἐλέγχονται δὲ καὶ νῦν εἰς τῶν κακῶν πυθμένα, διὰ ταῦτα συνελαυνόμενοι, δι' & καὶ οἱ μὲν τρυφῆς καὶ ἀνέσεως ἀπολαύσεσθαι, οἱ δὲ καὶ μειζόνων στε φάνων ἀξιωθήσεσθαι προσεδόκησαν. Ποίοις γὰρ πά θεσιν οὐχ ὑπόκεινται; Ποίαν δὲ καπηλείαν οὐ μετα χειρίζονται; Πόσας δὲ ἀηδίας ὑπομένοντες, οὐκ αι σθάνονται; Τί γὰρ τῶν καλῶν αὐτοὺς οὐ παρικ πεύει; Τί δὲ κατασκηνοί παρ' αὐτοῖς ἐπαίνου ἄξιον; Καὶ ταῦτα, οὐ τοὺς τὸν τίμιον γάμον ἀσπαζομένους ἀποκηρύττων λέγω (ἅπαγε) ἀλλὰ τοὺς ἀθυρώτῳ καὶ ολισθηρά γλώττη τολμώντας τον γάμον τῆς παρ θενίας ὑπερτιθέναι κωμῳδῶν. Ὅσον γὰρ οὐρανὸς γῆς, καὶ ψυχὴ σώματος διαφέρει· τοσοῦτον ἡ παρ θενία τοῦ γάμου διενήνοχεν. Ἐκείνη μὲν γὰρ τὰ πρωτεῖα ἐν τῇ παρατάξει ἔχει, καὶ τὸ μέτωπον και σμεί τῆς φάλαγγος, καὶ τὰ λαμπρὰ τρόπαια ίστησιν οὗτος δὲ σύμμετρος ῶν, καὶ τοῖς ἀσθενεστέροις έρεισμα δοθείς, δύναται μὲν σώζειν τοὺς φυλάττοντας, οὐ μὴν εἰς τὴν τῆς παρθενίας ἀνάξει κορυ φήν. Διὸ καὶ ὁ πνευματικός νόμος τοὺς γή μαντας καὶ ἀμπέλους φυτεύσαντας εἰς τὸν κατὰ τῶν πνευματικῶν τῆς πονηρίας πόλεμον ἐξελθεῖν ἀπηγό ἀναγκαίων. πλήττειν οὕτω, έφραξάμεθα έφθεγξάμεθα. 2, βληθέντες βληθέντας. ο. ὡς ἀρετὴ ὡς γὰρ ἐστι, ἀδέσποτος Εἰς τῶν κακ. εἰς τὸν τῶν ἀπολαῦσαι ἀπολαύσεσθαι. θυρώτῳ καὶ ὅλισθηρά γλώττη, δύναται μὲν σώζειν τοὺς φυλάττοντας, οὐ μὴν εἰς τὴν τῆς παρθενίας ἀνάξει κορυ φήν, ἀπηγόρευσε.
col. 1009–1010page 416 of 750
PG 78:1009ρευσε. Μὴ τοίνυν οἱ τοιούτῳ κατεχόμενοι δεσμῷ τοῖς λελυμένοις ἀμιλλάσθαι οἰέσθωσαν· οὐδὲ γὰρ οἷόν τε. Μηδὲ οἱ χρηματισμῷ καὶ κόσμῳ σωματικῷ ὅλον ἑαυ τῶν ἀναθέντες τὸν βίον, νομιζέτωσαν ἴσα ἆθλα λής ψεσθαι τῶν ἀφιερωσάντων ἑαυτοὺς, καὶ τὰ τοῦ Κυ ρίου μεριμνώντων· ἀλλὰ ἐν τῇ προσηκούσῃ τάξει ἑαυτοὺς φυλάττοντες, μὴ ὁπλιζέτωσαν γλῶτταν κατὰ τῶν εἰς τὴν οὐράνιον κορυφὴν ἀναβάντων. Οὐ γὰρ ὁ γάμος κακόν· ἄπαγε· ἀλλὰ καὶ ἔννομον καὶ σύμμετρον ἀγαθόν. ᾿Αλλὰ τὰ ἐπισυρέντα τῷ γάμῳ κακά, ἱκανὰ καὶ τὴν τοῦ γάμου ἀμβλῦναι ἡδονήν. Εἰ δὲ καὶ μηδὲν τούτων ἐπήγετο, οὐδ᾽ οὕτως τῇ παρθενίᾳ παραβάλλεσθαι δίκαιος ἦν. "Ο δέ με καὶ ἐπειγόμενον παραδραμεῖν οὐκ ἐξ, τοῦτο ῥητέον· ὅτι ἡ μὲν παρ θενία καὶ τἆλλα χειρονται πάθη, ὁ δὲ γάμος καὶ τοῖς ἄλλοις αλίσκεται πάθεσι. Τίς γὰρ ἵνα παισὶ χορηγήσῃ τροφάς, οὐ πάντα ποιεῖ τὰ μὴ πρέποντα καὶ εἰς κιν δύνους ἑαυτὸν ῥιπτεῖ, καὶ εἰς πέλαγος, καὶ εἰς θη ρίων βοράν. Οὗτοι οὖν ὡς ἀνδρεῖοι καὶ τροπαιούχοι ἐναβρύνεσθαι θέλουσι Καὶ τίς ἀνέξεται; τίς γὰρ αὐτοῖς ἐπαρκέσει καιρὸς πρὸς τὸ ταῦτα τὰ τραύματα θεραπεῦσαι; Τίς δὲ οὐ συναλγήσει τοῖς ὑπὸ τοσού των βελών κατατετρωμένοις; Τοσαῦτα γὰρ αὐτοὺς περιέχει κακά, οἷα οὐδ᾽ ἐννοῆσαι, οὐδὲ φράσαι διὰ τὸ πλῆθος δυνατόν. Παυέσθωσαν οὖν τῶν τοιούτων λόγων, καὶ μὴ κατὰ τῆς παρθενίας ὁπλιζέτωσαν τὴν γλώτταν· ἀλλ' ὡς βασιλίδα αὐτὴν γεραιρέτωσαν, καὶ ὑπ' αὐτῇ ταττέσθωσαν, ἵνα ἔχοιεν αὐτὴν καὶ ὑπερασπίζουσαν καὶ πρεσβεύουσαν. Ηλίῳ μὲν γὰρ τοὺς τὴν παρθενίαν (ἵνα καὶ οὐρανίοις χρήσωμαι παρα δείγμασι)· σελήνῃ δὲ τοὺς τὴν ἐγκράτειαν, ἄστροις δὲ τοὺς τὸν τίμιον γάμον ἀσπασαμένους καὶ διατηρήσαντας, παραβάλλεσθαι θέμις, μάλιστα επιψη φίσαντος τοῦ θεσπεσίου Παύλου, καὶ λέγοντος· «"Αλλη δόξα ἡλίου, καὶ ἄλλη δόξα σελήνης, καὶ ἄλλη δόξα ἀστέρων.» (ως ΤΝΒ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Ἐκεῖνον μόνον ἂν ἔγωγε ζήν κυρίως ὁρισαίμην, τὸν τῶν σωματικῶν παθῶν κρείττονα καὶ ἀνώτερον. Ο γὰρ ἐκείνοις ἑαυτὸν ὑποζεύξας, καὶ κατὰ κράτος ὑπ' αὐτῶν ἐλαυνόμενος, οὐ μόνον εἰς τὸ ἔσχατον τε λευτῷ βάραθρον, ἀλλ' οὐδὲ ζῆν ἐνταῦθα δύναται δια τὰς ἐξ αὐτῶν λύπας, καὶ τοὺς φόβους, καὶ τοὺς κιν δύνους, καὶ τὸν μυρίον αὐτῶν ἐσμόν. "Αν τε γὰρ θάτ νατος προσδοκηθῇ, τέθνηκε καὶ πρὸ τοῦ θανάτου τῷ δέει· ἄν τε νόσος, ἄν τε ὕβρις, ἄν τε πενία, ἄν τε ἕτερόν τι τῶν ἀδοκήτων, ἀπόλωλε καὶ ἀπὸ τῆς Για θέλουσι δίκαιος, βελῶν κακῶ».
col. 1011–1012page 417 of 750
PG 78:1011ύπονοίας μόνης, καὶ διέφθαρται. Αλλ' οὐχ ὁ τῶν παθῶν κρατῶν τοιοῦτος· ἀλλὰ καὶ φόβων, καὶ κιν δύνων, καὶ μεταβολῆς ἁπάσης έστηκεν υψηλότερος. οὐ τῷ μηδὲν ὑπομένειν (τοῦτο γὰρ ἴσως ἀμήχανον), ἀλλ᾽ ὁ καὶ πολλῷ μεῖζόν ἐστι καὶ παραδοξότερον ποιεῖ τὸ τρόπαιον τῷ καὶ προσβαλλόντων αὐτῶν καὶ ἀκροβολιζομένων καὶ κατατοξευόντων καταφρονείν. ΤΙΜΟΘΕΟ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Εἰ καὶ Χαιρήμων, ὡς γέγραφας, ὁ Εὐσεβίου ὑπε ασπιστής, ἐκ τῆς αὐτοῦ συνουσίας ήκονημένος πρὸς πᾶσαν κακίαν οἰστρᾷ, καὶ πίστιν οὐκ οἶδεν, ἀλλ' ἐπ' ἀδικίας ἀδείᾳ κέχρηται τοῖς ὅρκοις (σπένδεται γὰρ, καὶ μένει ἀκήρυχτος· συνθήκας ποιεῖται καὶ λύει· ἔμνυσι καὶ πανουργίας ἐφόδιον ἔχει τοὺς ὅρκους (87))· ἀλλά γε ὁ τοῦτον συγκροτών, παρ' ἐμοὶ κριτῇ, νῦν μὲν καρποῦται τῶν κακῶν τὴν αἰτίαν· ὕστερον δὲ καὶ τῆς δίκης τὸ πλέον καρπώσεται. ΤΝΔ'. ΠΑΥΛΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Τῷ ἱερωμένῳ πλοῦτος μὲν ὁ τῆς ἀρετῆς κόσμος, ἡδονὴ δὲ ἡ σωφροσύνη, τρυφὴ δὲ ἡ αὐτάρκεια, εὐτ φροσύνη δὲ ἡ τῶν ὑπηκόων πρὸς ἀρετὴν ἐπίδοσις εἰ δέ τις τἀναντία τούτων ἐπιτηδεύων Ιερωσύνης ὀνόματι ἐναβρύνεται, οὗτος ἀνίερος τυγχάνει, καὶ τῆς ἀρχῆς ἀνάξιος. ΤΝΕ. — ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Περί Αρειανῶν καὶ εὐνομιανών. Εἰ μὲν τοῖς ἀνθρωπίνοις πάθεσιν (ὅπερ οὐδὲ εἰ πεῖν θέμις κατὰ πάντα ἔψοιτο ὁ τὴν θείαν γέννησιν ὑπογράφων, ἀκοῦσαι & εἴη δίκαιος, ὅτι εἴ σοι πάθος πλάττεται περὶ τὴν γέννησιν, κάμοὶ περὶ τὴν κτίσιν. Οὐδὲ γὰρ τὸ κτιζόμενον (εἰ τοῖς ἀσθενέσι τῶν ἀνθρώπων λογισμοῖς ἐψοίμην) ἀπαθῶς κτίζεται· εἰ δὲ θεοπρεπῶς, τὰ μὲν ἁρμόττοντα τῇ ἀκηράτῳ οὐσίᾳ καταδέξοιτο, τὰ δὲ ἀπηχῆ παριππεύσειεν, ἐννοήσαι ὀφείλει εἶχε τὸ λογιστικὸν ἐῤῥωμένον έχει ὅτι ἐπειδὴ ὁ θνητός οὕτως τίκτει, ὁ ἀθάνατος εὐχ οὕτως· ὥσπερ οὖν καὶ ὁ κτίζων, ὁ μὲν μετὰ πόνου, ὁ δὲ ἀμογητὶ κτίζει. Ταῦτα γὰρ ἐννοήσας καὶ ὁ που λυόμματος νοῦς, καὶ ὥσπερ ἔνθους γενόμενος, πάντα τὰ γήϊνα παραδείγματα παραδραμων, απαύγασμα τῆς δόξης, καὶ χαρακτῆρα τῆς ὑποστάσεως τῆς πα τρικῆς, τὸν υἱὸν εἰκότως ώρίσατο· τῷ μὲν τὸ συναΐδιον, τῷ δὲ τὸ ἐνυπόστατον παριστάς. Ἐπειδὴ γὰρ τὸ πρῶτον ἀνυπόστατον φαντασίαν ἴσως τισὶν ἔτιπτε, διὰ τοῦ δευτέρου τὴν ὑποστάσεων ποιητικὴν ὑπόστασιν ἐχαρακτήρισε. ἀδείᾳ &εί. ακηράτῳ ἀκράτῳ.
col. 1013–1014page 418 of 750
PG 78:1013ΤΝΤ. - ΤΟ ΑΥΤΟ. Έοικος οὐ συνορᾷν τὰ μέχρι νῦν γινόμενα, καὶ διὰ τοῦτο γεγραφέναι, δι' ήν αἰτίαν Δαρείου τοῦ Μήδου τρεῖς τακτικούς χειροτονήσαντος (ὧν εἷς ἦν καὶ ὁ Δανιήλ), ὥστε ἄρχειν τῶν χειροτονηθέντων παρά αὐτοῦ ἑκατὸν εἴκοσιν ἀρχόντων, συγκρίνουσα αὐτὸν * Γραφή, δέον τοῖς ἴσοις μόνον συγκρῖναι, καὶ τοῖς πολλῷ ὑποδεεστέροις συνέκρινεν. Ηρχει γάρ, Εφης, ἡ τῶν συντεταγμένων υπεροχή, καὶ τὴν κατὰ τῶν ὑποτεταγμένων νίκην ἐνδείξασθαι. Νῦν δέ φησι Καὶ ἦν Δανιὴλ ὑπὲρ τοὺς τακτικοὺς καὶ τοὺς σατράπας· τοῦτ' ἔστι, σοφώτερος ἀπεδείχθη, καὶ κατὰ τὴν διοίκησιν ἐπιτηδειότερος, οὐ μόνον τῶν δυοῖν τῶν ἐξόχων, ἀλλὰ καὶ τῶν μετ' αὐτούς. Ἡ δὲ λύσις τοῦ ζητουμένου αὕτη. Ἐπειδὴ ἐνεδέχετο τὴν τοῦ βασι λέως κρίσιν οὐχ ὑγιῆ τυγχάνουσαν, πολλάκις τοὺς φαυλοτέρους εἰς ἀρχὴν φέρειν (ὃ δὴ φιλεῖ γίνεσθαι, οὐ μόνον ἐπὶ τῶν βασιλειῶν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν Ἐκε κλησιῶν· τί γὰρ δεῖ θαυμάζειν, εἰ οἱ βιωτικὰ πράγ ματα εγκεχειρισμένοι τοιαῦτα ἁμαρτάνουσιν, ὁπότε καὶ εἰς τὰ ἅγια εἰσεκώμασεν αὕτη ἡ ἀλογία;) εἶναι δέ τινας ἐν τῷ πλήθει συνέσει τούτων προύχοντας, ἀναγκαίω, τὴν σύγκρισιν τοῦ δικαίου οὐ πρὸς τοὺς δύο μόνους ἐποιήσατο τακτικούς, τοῦτ' ἔστι, τοὺς τῶν στρατιωτικῶν τάξεων ἡγουμένους, καὶ τάττον τας ταύτα, ὅποι χρή, εἴτε ἐν πολέμῳ, εἴτε ἐν εἰ ρήνῃ, ἀλλὰ καὶ πρὸς τοὺς ἄλλους ἅπαντας· οὐκ ἀπὸ τῆς κρατοῦντος γνώμης, τῆς πολλάκις διαμαρτανού σης, ἀλλ' ἀπὸ τῆς τῶν πραγμάτων ἀληθείας αὐτὸν στεφανοῦσα Υπερέφερε γὰρ οὐ μόνον τῶν δο ξάντων τῷ βασιλεῖ συνετῶν εἶναι, ἀλλὰ καὶ τῶν ὄνο έως συνετῶν. Διὸ καὶ [] βασιλεὺς μὲν κατέστησεν αὐτὸν ἐφ' ὅλης τῆς βασιλείας, ἐκ τῶν πραγμάτων, κρείττονα τῶν λοιπῶν δηλονότι ὀφθέντα· οἱ δ' ἄλλοι δόλους καὶ σκευωρίας ράπτειν διεγίνωσκον. Φθόνος γὰρ ταῖς εὐπραγίαις ἀντιστρατεύεσθαι πέφυκεν. ΙΖ'. - ΗΣΑΙΑ. Βλέπε μή ποτε ἡ ἀνυπέρβλητός σου ἀλαζονεία ἀναγκάσῃ τὴν θείαν καὶ ἡμερωτάτην φύσιν την οι κείαν ἐπιδείξασθαι δύναμιν, τὴν κἀνταῦθα πανολεη θρίαν σε παραδοῦναι, κἀκεῖσε πικροτάτας απαι τῆσαι δίκας δυναμένην. ΤΝΗ. ΤΟ ΑΥΤΟ. Ο χρημάτων κρείττων, οὔτε εἰς τοὺς πλούτῳ κοι μώντας, οὔτε εἰς τοὺς δυσνουθετήτῳ θηρίῳ, τῇ πενία φημί μαχομένους, παρὰ νόμον τι ἀξιοῖ δια πράξασθαι. οὔτε γὰρ ἐκείνους ἀδικεῖ ἁρπάζων τὰ χρήματα· οὔτε τούτους, λήμματι παραφθείρων τὸ δίκαιον. 650, Εοικάς μοι συνοραν, 7 ριο τοῖς πολλῷ τοῖς πολ λοῖς. στεφανώσαι. 10 πανωλεθρία.
col. 1015–1016page 419 of 750
PG 78:1015ΑΥΣΟΝΙΟ ΚΟΡΡΗΚΤΟΡΙ. ΤΝΘ. Ἐπειδὴ δεινὸν ἡ κολακεία οὐ μόνον τῶν ἀνδρείων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐμφρόνων κλέψαι τὸν νοῦν· διὰ τοῦτο εἰκότως τοῦ φόβου ταύτην φημὶ δυνατωτέραν εἶναι. Τῷ μὲν γὰρ αἰσχύνονται πολλοὶ εἶξαι· τῆς δὲ ἡδέως ἡττῶνται, ἀκρίτως καὶ ἀβασανίστως ἑαυτοὺς ἐνδιδόντες. ΤΞ. ΛΕΟΝΤΙΟ. Μὴ θαύμαζε, ὦ ἄριστε, μηδὲ ἔξω τοῦ πρέποντος ἐξακοντιζέσθω σου τὸ φρόνημα, εἰ κεκλεισμένης ὡς γέγραφας, Ζωσίμου τῆς παρρησίας, οὐ κιγκλίσι καὶ θύραις τισὶν, ἄς τινες ἂν καὶ παρανοίξειαν, ἀλλὰ τοσούτοις καὶ τηλικούτοις ἐγκλήμασιν, ἔτι καὶ Ἀθυρογλωττεῖ. Ωσπερ γὰρ τοῖς κατορθοῦσι μετριάζειν μετὰ τὰ κατορθώματα ἔθος, οὕτω καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσι μετὰ τὰ πταίσματα επαίρεσθαι. Εἰ δὲ βούλει ἀπόδειξιν τούτου λαβεῖν, θέα τοὺς τρεῖς παῖδας ἐκεί νους τοὺς κρείττονας τοῦ πυρὸς διὰ δικαιοσύνην ἀποφανθέντας, τί φασιν· «Ημάρτομεν, ἠνομήσαμεν, ἡδικήσαμεν.» Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι, οἷς οὐδὲν ἁμάρτημα άπρακτον, οὐδὲ λόγος αἰσχρὸς ἄῤῥητος ἦν, ἔφασκον Ἐφυλάξαμεν τὰ προστάγματά σου, καὶ τὰ δι καιώματά σου· καὶ νῦν μακαρίζομεν ἀλλοτρίους, ο Μὴ τοίνυν μηδὲ αὐτὸς ταράττου, μηδὲ ἀπηχές τι φθέγγου καὶ ἀπῳδὸν, γινώσκων ὅτι τοῦτο μάλιστα δεῖγμά ἐστι τῆς ἐσχάτης αὐτοῦ παραπληξίας. ΤΞΑ. — ΙΕΡΑΚΙ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Οὐ χαλκῇ εἰκὼν χρυσῷ ἀπαστράπτουσα τῆς σῆς πράξεως ἀξία, ἀλλὰ ζωὴ τέλος οὐκ ἔχουσα. Τὴν μὲν γὰρ ὁ χρόνος ἀφανίζει· τὴν δὲ αἰῶνες στεφανοῦσι, τελευτὴν μὴ ἐπιστάμενοι. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ὥσπερ λόγος άπρακτος ἀτελῆς· οὕτως καὶ πρά ξις ἄλογος. Ἐκ τούτων γὰρ ἀμφοῖν, εἰ καὶ μὴ βού λοιντο οἱ τὴν ἑλλόγιμον σοφίαν, φαῦλόν τι καὶ πεπατ τημένον πράγμα παραλόγως οιόμενοι, ὁ ὀρθὸς καὶ λαμπρὸς χαρακτηρίζεται τῶν ὑφηγητῶν βίος, ο Ος γὰρ ἂν ποιήσῃ καὶ διδάξῃ, μέγας κληθήσεται ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν.» Εἰ δὲ χρὴ σύγκρισιν αμφοίν ποιήσασθαι, ἄμεινον πράττειν μὴ λέγοντα, ή λέγειν μὴ πράττοντα. ΤΕΓ. ΑΠΟΛΛΩΝΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ἐπειδὴ τὸ βιάζεσθαι καὶ ἕλκειν πρὸς εὐσέβειαν τοὺς ἀντεξουσίους γεγονότας, εὐπρεπὲς οὔτ᾽ ἐστὶν, οὔτε δοκεῖ· τῷ πείθειν οὗ καιρός ἐστι χρησάμενος, φώτιζε τῷ σαυτῷ βίῳ τοὺς ἐν σκότῳ διατρίβοντας. τῇ δέ. κεκλεισμένης χει κλιμένης. κιγκλίσι εγκλείσει
col. 1017–1018page 420 of 750
PG 78:1017ΤΣΑ. ΝΕΙΛΑΜΜΩΝΙ ΔΙΑΚΟΝΟ. Οἱ μὲν πταίοντες, καὶ τοῖς ἱεροῖς μυστηρίοις προσ είναι μη τολμώντες, εὐγνώμονες εἰσι, καὶ ταχέως καὶ εἰς τὸ μὴ ἁμαρτάνειν περιστήσονται. Οἱ δὲ καὶ πλημμελοῦντες, καὶ τῶν ἀχράντων μυστηρίων μια ραῖς χερσὶ τολμῶντες ἅπτεσθαι, ὧν εἷς, καθώς γέ γραφας, καὶ Ζώσιμος, μυρίων εἰσὶ τιμωριῶν ἄξιοι. Ενόχους γὰρ ἑαυτοὺς ἀποφαίνουσι, κατὰ τὴν ἀψευδῆ τοῦ Παύλου φωνήν, τοῦ σώματος καὶ τοῦ αἵματος τοῦ Κυρίου. Διὸ δὴ τοῖς μὲν πρώτοις οὐ πάνυ ἐπι τίθεται ὁ διάβολος, εἰδὼς ὅτι καὶ πταίουσιν, ἀλλ' οὖν γε γινώσκοντες τοῖς θείοις τὸ σέβας φυλάττουσι τοῖς δὲ δευτέροις τοῖς καὶ πλημμελοῦσι καὶ μὴ γινώσκουσιν, ἢ γινώσκουσι μεν, καταφρονοῦσι δὲ, καὶ τῶν ἱερῶν μυστηρίων τολμῶσιν ἅψασθαι, ὅλος ἐπι κωμάζει, τεκμήριον τῆς ἀναλγησίας καὶ τῆς διαφθορᾶς τῆς παντελούς, τοῦτ᾽ εἶναι εἰκότως οιόμενος. Ο δὴ καὶ ἐπὶ τοῦ προδότου πεποίηκεν. Οὐ γὰρ, ὡς ἡγῇ, τοῦ Δεσποτικοῦ καταφρονῶν σώματος εἰσῆλθεν εἰς αὐτὸν, ἀλλὰ τῆς πονηρίας αὐτοῦ καταγνούς, ὅτι λοι τὸν ἀνίατα νοσεῖ· προδοῦναι μὲν διανοούμενος, μετα σχεῖν δὲ μὴ παραιτούμενος, ώχετο ἄγων. Εἰ γὰρ εἶδεν αὐτὸν εὐλαβῶς ἔχοντα περὶ τὸ θεῖον μυστήριον, καὶ παραιτησάμενον, ἴσως ἂν ὡς ἔτι νήφοντα παρώδει σεν. Ἐπεὶ δ' εἶδεν αὐτὸν ὑπὸ τῆς φιλοχρηματίας και ρηβαροῦντα, καὶ μηκέτι τὸν ὀρθὸν ἔχοντα λογισμόν, ἀλλ' ἐκβακχευθέντα ὑπὸ τῆς ἀκορέστου μέθης. Οὐ μὴν δὲ, ἀλλὰ καὶ τολμήσαντα ἅψασθαι, ὧν ἅψασθαι τοιοῦτον ὄντα οὐκ ἐχρῆν, τῆς ἀναλγησίας αὐτοῦ και ταγνούς, ὅλος εἰς αὐτὸν ἐχώρησε. ΤΕ. - ΤΑΥΡΟ ΥΠΑΡΧΟ. Τότε ὁ ὀρθὸς τῆς δίκης ὄρος σώζεται, ὦ ἀρχικῆς ἀρετῆς ἀψευδέστατον βασανιστήριον, ὅταν τῇ μὲν αἰτιάσει ἡ κρίσις ἀκολουθήσῃ, τῇ δὲ κρίσει ὁ ἔλεγχος, τῷ δὲ ἐλέγχῳ ἡ ψῆφος, ἡ πρὸς τὴν ποιότητα τοῦ ἁμαρτήματος την τιμωρίαν ὁρίζουσα. Τις. - ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΩ, ΖΩΣΙΜΟ, ΜΑΡΩΝΙ, ΕΥΣΤΑΘΙΟ. Κινδυνεύετε, ὡς πυνθάνομαι, πεφραγμένας ἀπο γνώσει τὰς ἀκοὰς ἔχειν, καὶ ὡς ἂν ἔκπαλαι καθοσιώσαντες ἑαυτοὺς ταῖς τιμωρίαις, παροξύνεσθαι πρὸς τοὺς παραινοῦντας τὰ κάλλιστα. Ἐγὼ δὲ εὔχομαι ὑμᾶς ἀνενεγκεῖν ἐκ τῆς μανίας, οὐχ ὅτι βλάβην ἀποστήσομαι μὴ ἀνενεγκόντων ὑμῶν, πλὴν εἰ μή τις λέγει τὴν ἀθυμίαν τὴν προγιγνομένην μοι ἐκ τούτου. Εἰς γὰρ τὸν τοῦ μισθοῦ λόγον οὐδὲν παραβλαβήσου μαι. Αλλ' ἐπειδὴ ποθεινοτέρα μοι ὑμῶν ἡ σωτηρία, τῆς τῶν μισθῶν ἀπολαύσεως. Εἰ δέ τις ἀπιστεί, πόρρω μὲν τυγχάνων φιλικῆς ἔξεως ἁλώσεται καὶ τὰ ἑαυτοῦ μόνον ζητῶν φωραθήσεται Εἰ δὲ έλεγ ἁμαρτήματος πταίσματος. καὶ τὰ ἑαυτοῦ... φωραθήσεται, ὁ δὲ
col. 1019–1020page 421 of 750
PG 78:1019χόμενος εἰς ἀναισχυντίαν τραπείη, και μηδένα ἀν θρώπων τοῦτο κατωρθωκέναι φαίη, ελεγχθήσεται καὶ παρὰ τοῦ θεοφιλούς Μωσέως, καὶ παρὰ τοῦ σοφωτάτου Παύλου. ἂν ὁ μὲν ἐξαλειφθῆναι τῆς θείας βίβλου ηύξατο, εἰ μὴ συγγνωσθείεν Ἰουδαῖοι, ὁ δὲ καὶ ἀνά θεμα ηύξατο είναι, ἵνα Ἰουδαῖοι πάντες πιστεύσωσιν. Εἰ δὲ πάλιν φαίη· Ἐκείνοις οὖν τοῖς ἀνδράσι παρα βάλλεις σαυτόν; Εἴποιμ᾽ ἂν ὅτι ἐν τοῖς ἄλλοις ἅπασι πλεονεκτήμασιν ἁπάντων σχεδὸν ἀνθρώπων ἐλαττούμενος· οὐ φημι τούτοιν μόνον τοῖν δυοῖν· τούτου μόνου ἐκθύμως περιέχομαι, τοῦ βούλεσθαι πάντας, τόγε ἡμέτερον μέρος, σωθῆναι. ΕΡΜΟΓΕΝΕΙ ΚΑΙ ΛΑΜΠΕΤΑ ΕΠΙ ΣΚΟΠΟ. Ἐπειδὴ, ὡς γεγράφατε, δεινότατος ὢν Εὐσέβιος ἐπιτιμῆσαι ἑτέροις, καὶ αιτιάσασθαι τὰ ψεύδη καὶ μέμψεις ἀτόπους συμπλάσαι, αὐτὸς μὲν παντὸς μᾶλλον ἔνοχός ἐστιν οἷς αἰτιᾶται, διὰ δὲ μηχανῆς ταύτης λήσειν οίεται, μανθανέτω, ὅτι τὸ σοφὸν αὐτῷ, ἠλίθιον ἔσται. Καὶ τοῦτ' αὐτὸ μάλιστα οὐ λανθάνει, ὅτι λαθεῖν μηχανώμενος, μᾶλλον ἀλίσκεται. Αι ΤΞΗ'. - ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Τὰ μεμηνότα καὶ λυττῶντα τῆς σαρκὸς πάθη τις θασσεύειν καὶ ἐξημεροῦν καὶ πραΰνειν χρή. Εἰ δὲ μὴ πείθοιντο, καὶ κολάζειν, ὡς δέχεται. Σὺ δὲ, ὥς φασι, τὰς ἡνίας αὐτοῖς ἐνδοὺς, ἄγῃ ὅποι δ' ἂν ἐκεῖνα βούλοιντο. Βούλονται δὲ εἰς ὅλεθρον καὶ ἀπώλειαν τελευτᾷν. Ιν᾽ οὖν μὴ εἰς τὸν πυθμένα τῶν κακῶν ἐξακοντισθείης, φρόντισον αὐτὰ ἀνασειράσαι. ΤΕΘ'. - ΕΥΣΤΑΘΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰ μὲν κεκάκωτό σου τὸ λογιστικὸν τῆς ψυχῆς εὐθὺς ἀπὸ γονῆς, ἢ διὰ νόσους τινὰς ἀνιάτους ἠφά νιστο, ἴσως ἂν συγγνώμης ἔτυχες ἐπὶ τοῖς δρωμένοις. Εἰ δὲ τοῦτο μὲν οὐ πέπονθας, ὑπὸ δὲ ἀνυπερβλήτου ῥαθυμίας κατέχωσας τοῦτο, μᾶλλον δὲ ἐνέ κρώσας, οὐδὲ συγγνώμης τυγχάνεις παρὰ τῶν θεω μένων. Δυνάμενος γὰρ τοῦτο᾽ αὖθις αναζωπυρήσαι ταῖς δεούσαις ἐπιμελείαις, οὐ μόνον οὐ φροντίζεις, ὅπως τοῦτο γένηται, ἀλλὰ καὶ ὅπως μηδέποτε γέ νηται κατασκευάζεις. Τοσοῦτον γὰρ ἡ κακία τὴν ἀρετὴν παρὰ σοὶ παρηυδοκίμησεν, ὡς μηδὲ κακία εἶναι νομίζεσθαι. Εἰ τοίνυν βούλει τῆς κωμῳδίας ἀπαλλαγῆναι, ἀνάνευσον μικρὸν, ἵνα γνοὺς οἱ τῶν κακῶν ἐξηκοντίσθης, σπουδάσειας ἀναδραμείν. καὶ ἀνάθημα ηύξατο εἶναι, ἵνα Ἰουδαῖοι. τό γε ἡμέτερον εἰς τὸ ἧκόν μοι μέρ. ψευδή, ἐστὶν έσται. αὐτῷ αὐτοῦ.
col. 1021–1022page 422 of 750
PG 78:1021Τα. ΕΡΜΙΝΟ ΚΟΜΗΤΙ. Πολλοὶ μὲν τροπαιούχοι ἀνδρίαν κτησάμενοι, φιλο ανθρωπία τους ὑπηκόους διεσώσαντο. Καὶ οὓς ἄκον τας κατεδουλώσαντο, τούτους εκόντας εχειρώσαντο. Η μὲν γὰρ ἀνδρία δεινὴ τὸ μὴ ὑπάρχον κτήσασθαι, ἡ δὲ πραότης αὐτὸ τὸ κτηθὲν ἀμείνων φυλάξαι. Οἱ δὲ τοῦ πράου τροπαιούχου αὐλοῦντες εἶναι φοιτηταί, καὶ τοῦ οὐρανίου βασιλέως στρατιῶται, οὓς οἱ παρὰ τὴν ἀρχὴν ὑπασπισταὶ πραότητι εκόντας ἐχειρώσαντο, τούτους ἀλαζονείᾳ ἄκοντας ἀποσοβοῦσιν. Οὓς γὰρ ἐκεῖνοι ἑκόντας εἰς τὴν ἀρχὴν παρεστήσαντο, τούτους καὶ μὴ βουλομένους διὰ τῆς ἑαυτῶν τυραννίδος ἀπελαύνουσιν. Ως γὰρ λυμεῶνες καὶ ἀλάστορες, οὐχ ὡς ποιμένες τοῖς ὑπηκόοις προσφέρονται. Τι οὖν ποιητέον, ἔφης; Οὐδὲν ἄλλο ἢ ἀρετὴν ἀσκοῦντας, η τὸ θεῖον ἀναμένειν δικαστήριον ΤΟΑ' ΘΕΟΔΟΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ Ο μὲν τὸν ἐγκρατέστατον καὶ αὐταρκέστατον βίον Ελόμενος, τῇ μὲν ψυχῇ λαμπρός ἐστι καὶ μέγας, τῷ δὲ βίῳ εὐτελής. Πολλοῦ γὰρ ἄξιος ὢν, ἀναλίσκει ὀλίγα. Ὁ δὲ τὸν ἁβροδίαιτον βίον τιμῶν, καὶ τὴν φλεγμαίνουσαν τράπεζαν διώκων, τῇ μὲν ψυχῇ τα πεινός ἐστι καὶ μικρός, καὶ χαρίτων ἔρημος, τῷ δὲ βίῳ πολυτελής. Οὐδενὸς γὰρ ἄξιος ὢν πλεῖστα ἀναλίσκει. Διὸ ἐκεῖνος μὲν ἄτε ὀλίγοις αρκούμενος, πλουσιώτατον ἑαυτὸν εἶναι ἡγεῖται· οὗτος δὲ πολλὰ ἀναλίσκων, εἰς τὰς τῶν πέλας οὐσίας τὰς μιαρὰς ἑαυτοῦ ρίπτει χεῖρας. Διὸ καὶ πενέστατον ἑαυτὸν εἶναι ἡγεῖται. Τίς οὖν τῶν ἐχεφρόνων τὸν μὲν πρό τερον οὐ ζηλώσει, τὸν δὲ δεύτερον οὐ μισήσει; ΤΟΒ. — ΘΕΩΝΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Περὶ Μάρωνος. Λίαν ήσθην πυθόμενος ὅτι ὁ σας διάδικος ώρμησε μὲν κατὰ σοῦ ὡς αὐτοβοεὶ περιεσόμενος. Ερράγη δὲ καθάπερ ἐν τοῖς Ὀλυμπικοῖς ἀγῶσιν ὑπὸ τῆς σῆς φιλοσοφίας νενικημένος. ΤΟΓ'. ΕΡΜΙΝΑ, ΔΩΡΟΘΕΟ, ΜΕΡΑΚΙ ΛΑΜΠΡΟ Ο μὲν ἀρετὴν ἀσκῶν, στέφανον ἔχει λαμπρόν ὁ δὲ κατορθῶν μὲν, μὴ ἡγεύμενος κατωρθωκέναι, καὶ αὐτοῦ τοῦ οὕτω διακεῖσθαι χάριν, στέφανον ἕξει λαμπρότερον. Αντίῤῥοπον γὰρ τῶν κατορθωμάτων ἐστί, τὸ κατορθοῦντα μὴ ἡγεῖσθαι κατωρθωκέναι. Μᾶλλον δὲ τοῦτο παρὸν μὲν κἀκεῖνα δείκνυσι μετ γάλα, ἀπὸν δὲ καὶ τὰ μέγιστα κατασμικρύνει. Ο βουλόμενος τοιγαροῦν μεγάλα ἑαυτοῦ ποιῆσαι τὰ Πιττ. καὶ Ελισσαίῳ μονάζοντα, "Αρχοντι πρεσβυτέρῳ. ἡγούμενος δὲ
col. 1023–1024page 423 of 750
PG 78:1023κατορθώματα, μὴ ἡγείσθω αὐτὰ εἶναι μεγάλα, καὶ τότε ἔσται μεγάλα οι ΤΟΔ'. ΑΡΧΟΝΤΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ Ἡ μὲν ἀρετὴ καὶ τὴν εὐημερίαν καὶ τὴν δυση μερίαν κοσμεῖν εἴωθεν· ἡ δὲ παίδευσις, τῆς μὲν δο κεῖ κόσμος εἶναι, τῆς δ' όρμος. Εἰ μὲν οὖν ἄμφω ἔχειν δυνατὴν, εὖ ἂν ἔχοι. Εἰ δὲ θάτερον λείπεται, ἄμεινον ελέσθαι τὴν ἀρετήν. Τὸ γὰρ εἶναι τοῦ δο κεῖν ἄριστον, παρ' ἐμοὶ κριτῇ προτιμότερον. ΕΡΜΙΝΟ ΚΟΜΗΤΙ Θαυμαστά τινα περὶ σοῦ οἱ τῆς σῆς θέας ἀπολαύσαντες περιόδουσιν, ὅτι ἡμερότητος τυγχάνων ἄγαλ μα, καὶ ἐπανθοῦσαν ἔχων τῷ προσώπῳ τὴν αἰδῶ, τῷ βλοσυρῷ τῶν ὀφθαλμῶν, τοὺς πλημμελεῖν προῇ ρημένους προαναστέλλεις· τὴν μὲν γαλήνην τοῖς ὀρθῶς βιοῦσι, τὸν δὲ φόβον τοῖς ῥᾳθύμοις· ἐπιδεικνύμενος. Τὴν μὲν γὰρ τοῖς ἀδικουμένοις προτείνεις, τὸν δὲ τοῖς ἀδικοῦσιν ἐφοπλίζεις. Χρῶ τοίνυν, ὦ θαυμάσιε, διὰ τέλους τοῖς θαυμαστοῖς τούτοις πλεονεκτής μασι. ΤΟ' - ΤΙΝΙ ΗΓΝΟΗΜΕΝΟ. Μετὰ τῶν ἄλλων ἐπωνυμιῶν τῶν μεγάλων καὶ θαυμαστῶν, καὶ τῆς θείας αὐτοῦ φύσεως τὴν μεγα λοπρέπειαν, ὡς ἐνδέχεται, σημαινουσῶν, καὶ λόγος κληθῆναι καταξιώσας, οὐ μισεῖ τοὺς λόγους, οὐδὲ ἡ σοφία τὴν σοφίαν ἀποκηρύττει. ᾿Αλλὰ τότε κἀκείνους, καὶ ταύτην ἔξω ἱερῶν περιβόλων ἀπελαύνει, ὅταν τὴν κακίαν ἐπαινῶσι, καὶ τὴν εἰδωλολατρείαν συγκροτῶσιν. Εἰ δὲ μηδὲν τούτων ποιοῖεν, καὶ ἀσπά ζεται καὶ προσίεται, καὶ τοῖς ἱεροῖς συλλόγοις συνε στίους ποιεῖ καὶ ὁμοτραπέζους. ΓΕΡΜΑΝΟ ΚΟΜΗΤΙ. Οὐχ ὁ τοὺς ἔξωθεν βαρβάρους νικών, τροπαιούχος ἂν εἰκότως καλοῖτο· ἀλλ' ὁ τὸν ἔσω πόλεμον τῶν ἡδονῶν χειρούμενος. Πολλοὶ μὲν ἐκείνους νενιχη κότες, ὑπὸ τούτων αἰσχρῶς καὶ ἐλεεινῶς ἐά λωσαν. ΤΟΗ. ΕΠΙΜΑΧΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Ο φίλος ὁ σὸς ἐν μεγίστῳ κλύδωνι πραγμάτων ἀποληφθεὶς, καὶ πᾶσαν κινήσας μηχανήν, ὥσπερ οι κυβερνῆται, ὧν ὁ χειμὼν τὴν τέχνην ἐβάπτισεν, ἐν Έρμίνῳ κόμητε 650 καὶ Δωροθέῳ καὶ Πέρακι λαμπροτάτοις. Τῷ αὐτῷ. μετὰ
col. 1025–1026page 424 of 750
PG 78:1025εὐχαῖς σαλεύει. Εύχου τοίνυν καὶ αὐτὸς ὅπως κρείτ των χειμώνος γένηται. ΤΟΘ'. — ΘΕΟΔΩΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Οὔτε ἀλαζόνα εἶναι χρή, οὔτε κόλακα· ἀλλ' ἀμ φοτέρων τῶν κακιῶν τούτων τὴν ἀμετρίαν κοι λάζοντα, ἐλευθέριον εἶναι, μήτε εἰς αὐθάδειαν ἀποκλίνοντα, μήτε εἰς δουλοπρέπειαν καταπίπτοντα, ΤΠ. – ΤΙΜΟΘΕΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Μάνθανε, ὦ σοφώτατε, καὶ ῥητορικώτατε, ὅπερ κινδυνεύεις, ὡς ἔοικεν, ἀγνοεῖν, ὅτι εἰ συμβαίη φί λοις πρὸς ἀλλήλους διενεχθῆναι, ἢ ἐχθροῖς, οὐχ ὁμοίως διαγωνιοῦνται· ἀλλ᾽ οἱ μὲν ὡς διαλλαγησό μενοι διοίσονται, οἱ δὲ ὡς ἀκήρυκτον ἕξοντες τὸν πόλεμον. ΤΠΑ'. — ΔΩΡΟΘΕΟ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Ἐγὼ καὶ μετριόφρονα καλῶ καὶ μεγαλόφρονα, τὸν μέγιστα μὲν κατορθοῦντα, τῆς δὲ ἐπὶ τῷ μεγάλα πράττειν μὴ ἀντιποιούμενον δόξης, ἀλλὰ σιωπῇ κρύ πτοντα τὰ πλεονεκτήματα, καὶ κατὰ τῶν πέλας μὴ ἐπιφυόμενον. Τῷ μὲν γὰρ πρᾶξαι μεγάλα, μεγάλως ἐφρόνησε, τῷ δὲ κρύψαι, μετρίως· τῷ γὰρ μικρό φρονι τὸν μεγαλόφρονα αντισταλτέον, καὶ οὐ τῷ τα πεινόφρονι. Μικρὰ γὰρ φρονεῖ, ὁ τὰ γήϊνα ὀνειροπολῶν. Μεγάλα δὲ, ὁ τὰ ὑπερκόσμια ζητῶν. Διὸ δὴ καὶ ἀπὸ μεγάλης μὲν καὶ ὑψηλῆς διανοίας τίκτεσθαι συμβαίνει τὴν ταπεινοφροσύνην, ἀπὸ δὲ μικρᾶς καὶ φαύλης τὴν ἀλαζονείαν. Εὐγνώμονα δὲ οὐ ταπεινόφρονα κλητέον, τὸν πταίοντα μὲν ὁμολογοῦντα δὲ καὶ γνωσιμαχοῦντα, οἷος ἦν ὁ τελώνης. Κενόδοξον δὲ, τὸν ἐφ' οἷς μὴ πράττει δοξάζεσθαι βουλόμενον φιλόδοξον δὲ, τὸν ἐφ᾽ οἷς πράττει έναβρυνόμενον ὑπερήφανον δὲ, τὸν πράττοντα μὲν, σεμνυνόμενον Κενόδοξον δὲ, καὶ τοὺς ἄλλους ὀνειδίζοντα· μεγαλόψυχον δὲ, τὸν καὶ τὴν εὐημερίαν μετρίως, καὶ τὴν δυσπραγίαν φιλόδοξον γενναίως φέροντα· μικρόψυχον δὲ, τὸν τἀναντία τῷ μεγαλοψύχω πράττοντά τε καὶ πάσχοντα. οι μικρόψυχον ΤΠΒ. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Εἰ καὶ, ὡς γέγραφας, ὁ λόγος τὸν κρότον ἐγέννησεν· ἀλλ᾽ οὖν γε καὶ ὁ κρότος τὸν λόγον ἐπέῤῥωσεν Έρεισμα τῷ τεχόντι φανείς. 'Αλλ' ἐπειδὴ πολλάκις δ κρότος τὸν μὲν λόγον νευροῖ, τὸν δὲ τρόπον τοῦ λέ γοντος λυμαίνεται, εἰς ὑπτιότητα αὐτὸν χειραγωγῶν, παραινῶ τῇ σῇ συνέσει, μάλιστα μὲν τῷ Θεῷ εἰ δέναι χάριν, τῷ καὶ τοιαύτην δεδωκότι χάριν· εἰ δὲ καὶ ἐπαινεῖν βούλει ὡς γὰρ ἔφης ἀδύνατον, μὴ κρότοις τὸν λόγον ἀμείβεσθαι), τὸν λόγον ἐπαινῶν, ὡς βούλει, μὴ ἄμετρα ύφαινε κατ' ἐμοῦ ἐγκώμια, ἵνα μή με οπτιώσης. τῶν κακῶν τῶν κακῶν.
col. 1027–1028page 425 of 750
PG 78:1027ΤΩΝ. - ΔΙΟΓΕΝΕΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Αδελφὰ ἁμαρτάνειν μοι δοκοῦσιν, οἵ τε ἐπὶ τοῖς μεγίστοις κατορθώμασι σιγῇ προέμενοι τὴν ἀλη θειαν, (φθόνῳ γὰρ τήκονται, πάθει χαλεπωτάτῳ, καὶ συγγνώμης παρά γε τοῖς ἐχέφροσιν ἀμοίρῳ) καὶ οἱ προχείρως ἐπαινοῦντες τοὺς πάσης εὐφημίας ἐρήμους. Τὴν γὰρ τῶν κολάκων ἐναπομάττονται δύσ κλειαν, τοῦ σωφρονισμού δεομένους εγκωμιάζειν ἐπιχειροῦντες. ΤΗΔ'. — ΤΙΜΟΘΕΟ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Ὅτι μὲν τὸ πρᾶον οὐκ εὐκαταφρόνητον ἔχεις, οὐδὲ τὸ ἀνδρεῖον ἀνήμερον (ἡ γὰρ φιλανθρωπία κοι λάζει τὴν ὠμότητα) ἅπαντες ἴσμεν. Ὅτι δὲ χρή σε β καὶ τὰς ἄλλας ἀρετὰς ἀναδήσασθαι, ἵνα ἐν πᾶσι δια λάμποις, τοῦτο παρ' ἐμοῦ μάνθανε. ΤΠΕ. ΘΕΟΔΟΣΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Οὐχ ἁπλῶς ἐπιτίθεται ὁ δεινὸς πειράτης τοῖς ταύτην τὴν χειμῶνος γέμουσαν πλέουσι θάλατταν, ἀλλὰ πρῶτον διακωδωνήσας, καὶ τὰς ῥοπὰς καὶ τὰς ὁρμᾶς τῆς ψυχῆς καταμαθών, οὕτως ἐπιχειρεῖ, καὶ τὰς μηχανὰς πλέκει. Διὰ τί γὰρ εἰς πορνείαν οὐκ ὤθησε τὸν Ἰούδαν, ἀλλ᾽ εἰς προδοσίαν; Ὅτι ἐκεῖνο μὲν τὸ μέρος ἑώρα ἡσφαλισμένον· τὸ δὲ περὶ φιλοχρηματίαν σφαλερὸν καὶ σαθρόν. Ἐκ γὰρ τῆς κλο πῆς τοῦ γλωσσοκόμου ἤλπισε καὶ εἰς προδοσίαν αὐτ τὸν ῥᾳδίως ὁρμήσειν. Τὰς ὁρμᾶς οὖν ἑκάστου καὶ τὰς συγκαταθέσεις πολυπραγμονῶν, καὶ οὐδένα καιρὸν οὐδ᾽ ὥραν παραλείπων, οὕτως τὰς ύλας ἔξωθεν χου ρηγεῖ, καὶ εἰς δ ἐπιῤῥεπῶς ἔχοντα αἰσθάνεται, εἰς ἐκεῖνο τιτρώσκει. Χρὴ οὖν πανταχόθεν ἡσφαλίσθαι τὸν εὐδόκιμον. Πολλάκις γὰρ πολιτείαν ὥσπερ πό λιν ἀπορθήτοις τείχεσι πεπυργωμένην, διὰ μέρους σαθροῦ παρεστήσατο, ματαίαν τὴν τῶν λοιπῶν τειχών δείξας οχυρότητα. Της. - ΕΛΙΣΣΑΙΟ ΜΟΝΑΖΟΝΤΙ. Περὶ Ἀρειανῶν καὶ Εὐνομανών. Εἰ ὁ ἅγιος Δανιὴλ ἄγγελον θεασάμενος, καὶ ἀγα σθεὶς τὸ κάλλος τοῦ ὀφθέντος, πρηνής ἔπεσεν, ἐκε πλαγεὶς πρὸς τὸ παράδοξον τῆς θέας· ποίαν ἐξουσιν ἀπολογίαν, οἱ Πατρὶ καὶ Υἱῷ μεσιτεύειν τολμῶντες, καὶ τὴν ἄῤῥητον φύσιν λόγοις ζυγοστατεῖν ἐπιχειροῦντες; ΤΠΖ'. ΛΕΟΝΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εγώ σε, ὦ ἁγνείας ἀνάκτορον, οὐκ ἐκ τῆς ἱερω σύνης θαυμάζω· ἀλλ' ὅτι προσηκόντως ταύτης τετύ προέμενοι προσιέμενοι, ἐρήμους ἀμοίρους.
col. 1029–1030page 426 of 750
PG 78:1029χηκας. Πολλοὶ μὲν γὰρ αὐτῇ ἐπεκώμασαν οὐκ εὐα γῶς· οἱ δὲ εἰκότως τετυχηκότες τῆς τιμῆς, καὶ διὰ τέλους ἑαυτοὺς οὐ μόνον μέμψεως κρείττους, ἀλλὰ καὶ θαύματος ἀξίους ἀποφήναντες, οὗτοι παρά πάντων ἀναῤῥηθῆναι ἂν εἶεν δίκαιοι. Ων εἷς καὶ αὐτὸς τυγχάνων, μυρίοις ὀφθαλμοῖς τὰ κατὰ σαυτὴν περισκόπει· μή ποτέ τι παροφθέν, τῇ τοσαύτῃ λυμήνηται ἀρετῇ. ΤΠΗ. — ΙΕΡΑΚΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Περὶ ἀναγνώσεως, κατὰ ῾Ελλήνων. Περὶ τῆς χάριτος τῶν θεοπνεύστων Γραφῶν, καὶ τῆς ἐξ αὐτῶν ὠφελείας. Οἱ θεῖοι καὶ οὐράνιοι χρησμοὶ τοῖς μὲν τῶν καλῶν ἀνεράστοις γράμματα μόνον εἶναι δοκοῦσι τοῖς δὲ ὑπερκοσμίοις [καὶ] φιλοθεάμοσι, λειμῶνές εἰσιν εὐ ανθεῖς, ὥσπερ ἐξ οὐρανίου νέκταρος βρύοντες ἀκηράτοις ἄνθεσιν. Εξαρκοῦσι μὲν γὰρ καὶ μόνον ῥης θέντες πρὸς ἔκπληξιν· κατανοοῦσι δὲ σχολὴν ἄγειν οὐκ ἐπιτρέπουσιν, ἀλλὰ παρασκευάζουσι πᾶσαν τὴν νοεράν αἴσθησιν τρέπειν εἰς ἑαυτούς, ὡς πρὶν τὸ παρὸν ἀκριβῶς θεάσασθαι, ποθεῖν τὸ ἑξῆς· κἀκεῖνο θεασαμένους, ὅπερ ἀπέλιπον ζητεῖν, καὶ τὸ τρίτον Ιδόντας, οὐκ ἔχειν ὅτι θαυμάσουσιν. Εἴσω γὰρ τοῦ γράμματος παραπέμποντες τὸν νοῦν, τοσούτου πίμπλανται θαύματος, καὶ τοσαύτης πληροῦνται χάρι τος, ὥστε μηδὲν ἔτι χωρῆσαι τῶν ἐπιγείων πραγμά των δύνασθαι, μηδὲ ἂν πάντα πρὸς αὐτοὺς συῤῥέῃ τὰ περιμάχητα, λήθης ὧν πρότερον ἐθαύμαζον ἐκ νικησάσης. ΤΙΘ. – ΔΙΟΓΕΝΕΙ ΜΑΓΙΣΤΡΙΑΝΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον, «Ἐὰν ἴδῃς τὸ ὑποζύγιον τοῦ ἐχθροῦ σου πεπτωκὸς ὑπὸ τὸν γόμον, οὐ παρελεύσῃ ἀλλὰ συνεγείρῃς. Καὶ ἐν τῇ Παλαιά Διαθήκη, ὦ σοφέ, ἐπειδήπερ ἀπὸ ταύτης μόνης ἡμῖν διαλέγῃ, τὴν Νέαν παρεις, εἰ καὶ μὴ φανερῶς μηδὲ διαῤῥήδην, ἀλλ᾽ αἰνιγο ματωδῶς ἡμῖν ἐνομοθέτησεν ἡ ἡμερωτάτη φύσις, καταλλάττεσθαι τῷ ἐχθρῷ, φήσασα· Ἐὰν ἴδῃς τὸ ὑποζύγιον τοῦ ἐχθροῦ σου πεπτωκὸς ὑπὸ τὸν γόμον, οὐ παρελεύσῃ, ἀλλὰ συνεγείρῃς αὐτό.» Εἰ δὲ οὐκ ἐφικνῇ ἀτενίσαι πρὸς τὸ βάθος τοῦ χρησμοῦ, ἐγώ σοι τοῦτον ἐρμηνεῦσαι, καὶ τοῦ νομοθέτου αναπτύξαι τὸ βούλημα πειράσομαι. Οὐ γὰρ τοῦ ζώου τοσοῦτον κηδόμενος, ἀλλ' αὐτῶν ἕνεκα μάλιστα τῶν ἀνθρώπων τοῦτ' ἐθέσπισεν. Ὁ γὰρ ἐχθρὸς ἐρχόμενος εἰς τὸ συνεγείραι τὸ πεπτωκὸς ζῶον, πάντως ὁμιλήσει τῷ ἐχθρῷ, καὶ λέξει, ἐκεῖθεν σὺ ἔγειρον, κἀγὼ ἐντεῦθεν. Ομιλία δὲ προοίμιόν ἐστι καταλλαγῆς, καὶ ὁδὸς ἐπὶ φιλίαν άγουσα. Τρία τοίνυν κάλλιστα ἐσπούδασε κατορθωθῆναι ἡ θεία γαληνότης, ἐν μὲν, τὸ μὴ ἐν ἀρίστοις. 650. Επιτ. πρέπειν περιμάχητα ἀλλὰ καί. εἰ καὶ, κάν.
col. 1031–1032page 427 of 750
PG 78:1031τὸν δεσπότην. Τρίτον δὲ, τὸ καταλλαγῆναι πρὸς φιλίαν τοὺς ἐχθρούς. Ο γὰρ παθών εὖ, εἰ καὶ λί θων ἀναισθητότερος εἴη, σπουδάσει ἀμείψασθαι τὸν εὐεργέτην· ὁ δὲ εὐεργέτην επιγραφόμενος, οὐκ ἂν δήπου ἐχθρὸν ἔτι ὁριεῖται. Ορᾷς πῶς ἡ ἄῤῥητος σοφία πρὸς ἀγαθότητα καὶ φιλανθρωπίαν βλέπουσα νομοθετεῖ; διαφθαρῆναι τὸ ζῶον· ἕτερον δέ, τὸ μὴ ζημιωθῆναι ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰ καὶ ὑπερβολικῶς νομιοῦσί τινες εἰρῆσθαι τὸ ῥηθησόμενον (οἶδα γὰρ πολλοὺς ἀγεννῶς καὶ ἀνάν δρως διακειμένους) ἐγὼ τὴν ἐμαυτοῦ γνώμην φράσω. Ἡγοῦμαι γὰρ, εἶναί τινας τοὺς ἀποδεξημέ νους· εἰ δὲ καὶ μηδεὶς ἀποδέξοιτο, ἡ ἀλήθεια προκε κρίσθω. Τί οὖν ἐστιν 8 βούλομαι φράσαι; Συντόμως λεκτέον. Ηδιστα ἂν πάντας εὐεργετήσας, ὡς πάντας ἀδικήσας, δοίην δίκην, ἢ ἀδικήσας τινά, ὡς πάντας εὐεργετήσας, στεφανωθείην καὶ ἀναῤῥη θείην. Τοῦ Δευτερονομίου. Εἰς τὸ εἰρημένον περὶ τῶν ἀστέρων, «'Α ἀπένειμε Κύριος ὁ Θεός σου πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν.» δ Τί ἐστιν, ἔφης, τὸ περὶ τῶν οὐρανίων φωστήρων εἰρημένον, «"Α απένειμε Κύριος ο Θεός σου πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν; › Ακουε τοίνυν, ἀπένειμε πρὸς δι δασκαλίαν, πρὸς παίδευσιν, πρὸς γνῶσιν, ἵν᾽ ἐκ τοῦ μεγέθους, καὶ τῆς καλλονῆς τῶν κτισμάτων ὁ γενε σιουργός, ἀόρατος ών, θεωρήται. Τοῦτο δὲ ἔφη, ἐπειδὴ τοῖς Εβραίοις μετὰ τῆς κτίσεως καὶ ἡ τοῦ νόμου διδασκαλία ἐδόθη, ἀνακηρύττουσα τὸν δημιουργὸν καὶ τεχνίτην. Εἰ δέ τινες οἴονται ἀπονενεμῆσθαι πρὸς τὸ προσκυνῆσαι αὐτοῖς, λαμπρῶς τὴν οἰκείαν ἀπαιδευσίαν στηλιτεύουσι πάσης τῆς ἱερᾶς Γραφῆς αἰτιωμένης, καὶ καταφορικῶς κατηγορούσης τῶν τοῦτο ποιῆσαι τολμησάντων. ΤΑΒ. — ΙΕΡΑΚΙ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Ἀρετῆς σημεῖον οὐ μικρόν, ὦ ἄριστε, ἀλλ' ὡς δυ νατὸν καὶ μέγιστον εκφέρεις, προηρημένος δόξαν γεῖν Ωστε ἂν ἐμμείνῃς ταύτῃ τῇ γνώμῃ, οὐκ ἀπορήσεις τῶν ἐγκωμιασομένων, καὶ πᾶσιν ἀνθρώποις τὴν σὴν φρόνησιν ἀγόντων καλήν κτήσασθαι μᾶλλον ἢ πλοῦτον μέγαν συναγα ανάνδρως άνδρας Ἥδιστα ἄν. ἥδιον ἄν. ᾀσόντων.
col. 1033–1034page 428 of 750
PG 78:1033ΤΗΓ'. - ΑΡΜΟΚΡΑ ΣΟΦΙΣΤΗ. Οἱ τὰς τῶν λόγων δυνάμεις ἀποδοκιμάζοντες, οὐ λανθάνουσι τὸ τῆς οἰκείας ἀλογίας όνειδος ἐπὶ ταύ τας μεταφέρειν τολμῶντες. Οἱ δὲ ταύτας ἀποδεχόμε να μὲν, ὅταν τῇ ἀληθείᾳ συναγωνίζοιντο, κακίζοντες δὲ ἦταν τῇ κακία συμπράττοιεν· οὗτοι καὶ τὴν τῆς ἀνθρωπότητος εὐγένειαν ἴσασιν, ὅτι λόγῳ τετίμηται, καὶ τὴν τῆς κακουργίας τῶν οὐκ ὀρθῶς τοῖς λόγοις χρωμένων οὐκ ἀγνοοῦσι σκαιότητα. ΤΙ Δ'. - ΔΩΡΟΘΕΟ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Ἀπιστεῖν μέν σοι οὐκ ἔχω· παρκινῶ δὲ μὴ σκαν δαλίζεσθαι, ἀλλ' ἀναμένειν τὴν ἀδέκαστον κρίσιν. Καὶ γὰρ παραινέσας τοιαῦτα, καὶ ἄλλον ἄνδρα μισοπόνηρον ἀνέστειλα, ταύτά σοι φράσαντα καὶ και ταῤῥητορεύσαντα αὐτὴν, καὶ φήσαντα· Οἱ μὲν ἀπό στολοι, ἅτε τῷ θείῳ Πνεύματι σεσοφισμένοι, καὶ τὴν Ἐκκλησίαν, ὡς δεσποτικὴν νύμφην οὕτω διεκόσμησαν, ὡς μήτε τῶν χειρόνων αὐτῇ μηδὲν διενοχλεῖν, μήτ' εἶναί τι κάλλιον, 5 χρὴ τῷ θεσμῷ προστεθῆναι. Τινὲς δὲ τῶν νῦν τὸν διδασκαλικὸν οὐκ οἶδ' ὅπως ἐμπεπιστευμένων θρόνον, τολμῶσι νεωτερίζειν, καὶ τὸν παρ' ἐκείνων κοσμίως καὶ εὐσεβῶς θεμελιωθέντα θεσμὸν ἀτιμάσαντες, τὰ οἰκεῖα προκρίνουσι, τὸν ἐξ ἀρχῆς κόσμον ἀτιμότερον, δι' ὧν ποιοῦσι νομίζοντες. Ινα γὰρ τὰ ἄλλα παρῶ, ἐν εἰς ὃ πάντα τείνει λέξω ἐκείνῳ γὰρ τῷ χρήμασιν ὠνήσασθαι προσδοκήσαντι τὴν ἀποστολικὴν ἀξίαν, ἐπιπληξάντων καὶ φη σάντων, 4 Τὸ ἀργύριόν σου σὺν σοὶ εἴη εἰς ἀπώλειαν, ὅτι τὴν δωρεὰν τοῦ Θεοῦ ἐνόμισας διὰ χρημάτων κτᾶσθαι, οὐκ ἔστι σοι μερὶς οὔτε κλῆρος ἐν τῷ λόγῳ τούτῳ· ο οὗτοι τούτοις μάλιστα τοῖς ἱερωσύνην ἐν εχείρισαν, τοῖς ὥσπερ ἐξ ἀγορᾶς αὐτὴν ὠνησαμένοις. Καὶ οὐ τοῦτό πω δεινὸν, καίπερ ἂν δεινόν· ἀλλὰ καὶ μείζον φρονοῦσιν ἐπὶ τούτῳ ἢ ἕτεροι ἐπὶ καλοκἀγαθίᾳ καὶ ἀκτημοσύνῃ. Καὶ ὅταν μὲν δόξωσι παρά τι νων λοιδορεῖσθαι, εὐθὺς τὸ ἀποστολικὸν ἀξίωμα προφέρουσιν (οὐ γὰρ ἡμᾶς, φασὶν, ἀλλὰ τὴν ἐπισκο τὴν ύβρισαν)· ὅταν δὲ δέῃ τι πρᾶξαι τῶν δεόντων, οὐκ ἔτι τοῦτο προφέρουσιν, ὡς ἐξὸν αὐτοῖς τιμᾶσθαι μὲν ὡς ἀποστόλους, μὴ πράττειν δὲ ὡς ἀποστόλους. Ὥσπερ τοίνυν ἐκεῖνος πεισθεὶς τῇ ἡμετέρᾳ παραινέσει, καὶ ἀκούσας ὅτι ἀτοπώτατόν ἐστι τὰ ἑαυτῶν παρέντας κακά, τὰ τῶν ἄλλων περιεργάζεσθαι, ἀπῆλθε χαλινὸν ἐμβαλὼν τῇ ἑαυτοῦ γλώττῃ, καὶ σι γὴν ἑαυτοῦ καταψηφισάμενος· οὕτω καὶ σὺ πείσθητι, καὶ ἀπὸ τῶν διδασκάλων, πρὸς σαυτὸν τρέψον τὴν Έρευναν. ἵνα γὰρ, ἐκείνῳ γάρ, Επιτ.
col. 1035–1036page 429 of 750
PG 78:1035ΠΕΤΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Πανήγυριν ἔγωγε κυρίως εἶναί φημι, τὴν ὑπὸ μην δεμιᾶς αἰσχρᾶς ἐπιμιξίας χραινομένην, ἀλλὰ τῇ ἁγνείᾳ καὶ ταῖς ἀρεταῖς ἐναβρυνομένην. της. ΑΥΣΟΝΙΑ ΚΟΡΡΗΚΤΩΡΙ Ἡ σύνεσις, ὅταν τὸν τῶν χρημάτων εξοστρακίσῃ Έρωτα, βασανιστήριόν ἐστι δικαιοσύνης ἀψευδέστα τον. Εἰ δὲ τοῦτον προσέοιτο, καπηλεῦσαι τὸ δίκαιον, καὶ νοθεῦσαι τὴν ψῆφον οὐ παραιτήσοιτο. ΘΕΟΔΟΣΙΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Οἶδα πολλάκις έμαυτῷ παραινέσας τοιαῦτά τινα Ο Ἰσίδωρε, ἐπειδὴ τὰ μεγάλα πράγματα μεγάλοι; κινδύνοις φιλεῖ κατορθοῦσθαι, χρῆσαι τῇ πρεπούσῃ παρρησίᾳ· τάχα πως ερυθριάσουσιν, οἱ μηδὲ ἐρυ θριᾷν ἐν τοῖς πταίσμασιν εἰδότες. Ἴσως μὲν γὰρ κατορθώσειας. Εἰ δέ τι καὶ πείσαιο ἄχαρι, μετὰ τῶν προφητῶν, καὶ τῶν ἀποστόλων, καὶ τῶν ἄλλων ἁγίων πείσῃ, μεθ' ὧν σοι εὐκταῖόν ἐστιν ἐνὶ τῶν πολλῶν ὄντι, εἰ καὶ μὴ ἐν τοῖς κατορθώμασιν, ἀλλ' οὖν γε ἐν τοῖς παθήμασιν ἀριθμεῖσθαι. Ἀλλ᾿ ἀνταπεκρίθην ἐμαυτῷ λέγων, ὅτι τὰ μὲν ἄλλα εὖ λέγεις, και στις ἕτοιμός είμι πείθεσθαι. Πῶς δὲ δὴ παρρησιασόμεθα; 'Αρα άκράτῳ τῇ παῤῥησίᾳ χρησάμενοι, ἢ κεράσαντες αὐτὴν προσηνεία; Οίδα γὰρ τινὰς μὲν ὑπὸ τῆς σφοδρᾶς ἐπιτιμήσεως ἰαθέντας· τινὰς δὲ ἐπιτριβέν τας, καὶ εἰς χαλεπωτέραν παιδοτρίβηθέντας κακίαν ἄλλους δὲ τῆς μετρίας συμβουλῆς καὶ παῤῥησία; Ο καταγελάσαντας, καὶ οὐδὲν αὐτὴν εἶναι ἡγησαμένους. Πῶς οὖν τις τοσούτοις πάθεσιν ἐν προσενέγκη φάρμαχον; Πῶς δὲ θεραπεύσει, τῶν αἰτιῶν ἐξ ἐναν τίων παθῶν φυουσῶν; Οὐκοῦν ἔφην πρὸς ἐμαυτόν, ὅπερ καὶ πρὸς σὲ νῦν φημι· ὅτι Εἰ μὲν σὺ μόνος ἀποτυγχάνειν ἔμελλες, ὀκνεῖν ἐχρῆν, εἰ καὶ Μωσῆς καὶ Ἠλίας καὶ Ἰωάννης, οἱ θεοφιλεῖς ἄνδρες, οὔτε συμ βουλεύσαντες, οὔτε παῤῥησιασάμενος ώνησαν ἐκεί νους· οὐ μὴν τὰ καθ' ἑαυτοὺς χεῖρον διέθεσαν, χρή τῇ μὴν παῤῥησίᾳ μιγνύναι τὴν προσήνειαν· τῇ δὲ θείᾳ δεξιὰ ἐπιτρέπειν τὴν ἰατρείαν· τὰ κακὰ γὰρ ἴσασι πάντες ἄνθρωποι σχεδὸν ἀφ' ἑαυτῶν· τὰ καλὰ δὲ, οὐδὲ παρ' ἄλλων ἀκούοντες, μαθεῖν ἐθέλουσιν. ΤΗ. - ΑΛΥΠΙΩ. Περὶ τοῦ πιστευθέντος τὰ ε' τάλαντα. Καταβολὴν, ὦ βέλτιστε, ἀργυρίου λέγει, τὴν τῶν θείων Γραφῶν διδασκαλίαν· τόκον δὲ ἀκροάσεως, τὴν τῶν ἔργων ἐπίδειξιν. "Οφελος γὰρ οὐδὲν ἀκροάσεως, ὅταν ἡ διὰ τῶν ἔργων ἐπίδειξις μὴ συμβαίνει τοῖς λεγομένοις. "Οτι δὲ τοῦτ᾽ ἔστιν ἀληθές, τιμωρία απε ΝΟΤ.Σ. Πιο πταίσμασιν 630 πράγμασιν, άχαρι χείρον. μαθεῖν μανθάνειν.
col. 1037–1038page 430 of 750
PG 78:1037τας τῷ μὲν διδάσκοντι καὶ πράττοντι, εἰ μὴ καὶ φράσειεν· τῷ δὲ ἀκούοντι, εἰ μὴ καὶ πράξειεν. ΤηΘ. — ΑΡΧΟΝΤΙΑ. Εἰς τὸ, «Καθ' ἡμέραν ἀποθνήσκω.» Καθ' ἡμέραν ἀποθνήσκω, ο ἔφη ὁ ᾿Απόστολος, τῷ πρὸς τοῦτο παρεσκευάσθαι. Ο γὰρ παρασκευα ξόμενος εἰς τι, εἰ καὶ μὴ τῇ πείρᾳ αὐτὸ ὑποσταίη, ὑφίσταται τῇ προσδοκίᾳ καὶ τῇ προθυμίᾳ. Ἀπὸ γὰρ τῶν ἐπιχειρημάτων, οὐκ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τα πράγματα, ὡς τὰ πολλὰ, κρίνεται· ἀπὸ τῆς γνώ μης, οὐκ ἀπὸ τοῦ τέλους ὁ στέφανος πλέκεται. Εἰ δὲ καὶ, ὅτι κινδυνεύουσιν οἱ ὀρθῶς ἀπτόμενοι φιλοσοφίας, λέληθε τοὺς πολλοὺς ὅτι τῷ κόσμῳ ἀπο θνήσκουσι, διὰ τοῦ νεκροῦν τὰς ἡδονὰς, ἐπίστησον. Ἐκεῖνο μὲν γὰρ πιθανώτερον, τοῦτο δὲ πικρότερον. Υ. - ΚΑΣΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ Τὸ μὲν εἰδέναι αἰσχύνεσθαι ἃ δεῖ, αἰσχύνης ὄντως ἀπαλλάττει. Τὸ δὲ μὴ εἰδέναι, αἰσχύνῃ ἀθανάτῳ περιβάλλει. ΥΑ'. - ΖΩΣΙΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ Εἰ οἱ νηστείαις καὶ χαμευνίαις καὶ ταῖς ἄλλαις σκληραγωγία:ς τὸ σῶμα δαμάζοντες, καὶ ταύτῃ τὴν ἄλογον τῶν παθῶν ἐξουσίαν κολάζοντες, ἀλλ' οἱ ἐν άπαξ ὑπὸ ἐπιθυμίας κεχειρωμένοι, οὐ συγγνω σθήσονται· οἱ τὸ ἀκόλαστον παρακαλοῦντες, καὶ διὰ τῆς τρυφῆς τοῦτο διεγείροντες, ὧν ἕνα σε φασινεἶναι, ποίας ἀπολαύσειαν συγγνώμης; ΥΒ'. — ΚΑΣΣΙΑΝΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τῆς Νέας, τῶν δ' Ευαγγελίων. Εἰς τὸ, «Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος.» Ο θεολόγος καὶ θεοφιλής Ἰωάννης, ὁ τῆς βροντῆς ὄντως υἱός, θεοφράστω γλώττῃ (ὑπὸ ἁγίου γάρ Πνεύματος ἐκινεῖτο) τὴν τοῦ θείου λόγου ὑπόστασιν τε καὶ ιδιότητα, ἀϊδιότητά τε καὶ βασιλείαν, οὐκ ἐπίκτητον, ἀλλ' οὐσιώδη τυγχάνουσαν ἀνεκήρυξε. Καὶ τῷ πολλάκις τὸ ἦν εἰπεῖν, τὸ ἐκ μὴ ὄντων, ἐξ ωστράκισι. ΥΓ. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Κιρναν χρή, ὦ σοφώτατε, τῇ τῶν δογμάτων ὀρθό τητι, τὴν ἀπὸ τῆς πολιτείας φιλοσοφίαν, είγε αληθές ἐστιν, ἀληθὲς δὲ, ὅτι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων νεο κρά ἐστιν. Εἰ δὲ τὸ μεῖζον χωρὶς τοῦ ἐλάττονος νε κρόν ἐστιν, εύδηλον ὅτι καὶ τὸ ἔλαττον χωρὶς τοῦ μείζονος Εἰ δ' ἀμφότερα κερασθείη, καὶ τρόπον ἕπεται τῷ μὲν διδάσκοντι, ἔποιτ' ἂν τῷ μὲν διδασκάλῳ. 10. λέληθε τους πολλούς λεληθέναι τοὺς ἄλλους. πρεσβυτέρῳ πολιτευομένη. άλλ' οἱ ἐνάπαξ, άλοιεν ἅπαξ. [εἰ δὲ τὸ μεῖζον χωρὶς τοῦ μείζονος] εἰ δ' ἀμφότερα,
col. 1039–1040page 431 of 750
PG 78:1039ή τινὰ ἑνωθείη, τότε δή, τότε ἡ τελεία καὶ ἀκροτάτη εὐδοκίμησις ἀναφαίνεται εὐσεβείας καὶ ἀρετῆς εἰς ταὐτὸν συνδραμούσης. ΥΔ'. ΜΑΡΩΝΙ. Ἐπειδὴ μικραί αἰτίαι μεγάλους πολλάκις ἀνα άπτουσι πολέμους, παραινῶ σοι μὴ σπινθήρας φιλος νεικιῶν ἐμβάλλειν. Αναῤῥιπιζόμενοι γὰρ οἱ μάχας, πάντα τὰ καλὰ ἐκ τῆς τῶν διαφερομένων ἐκριζοῦσι ψυχῆς. ΥΕ'. — ΠΑΛΛΑΔΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰς τὸ, «Δι' ὑμᾶς βλασφημεῖται τὸ ὄνομά μου εν τοῖς ἔθνεσιν. Επειδή γέγραφας τί ἐστι, Τὸ ὄνομά μου δι' ὑμᾶς . βλασφημείται· ο φημι, ὅτι ἐπειδὴ Ἰουδαῖοι μὲν ἁμαρ τάνοντες, αἰχμαλωσίαις παρεδίδοντο· οἱ δ᾽ αἰχμαλωτεύοντες, οὐ τῇ τοῦ Θεοῦ ὀργῇ, ἀλλὰ τῇ τῶν οἰκείων ξοάνων δυνάμει τὴν νίκην ἐπιγράφοντες τῆς παγκρα τούσης δεξιᾶς ἀσθένειαν κατεψηφίζοντο· διὰ τοῦτο, τοῦτο ἔφη. Αίτιοι γάρ τε εγίνοντο ἁμαρτάνοντες καὶ παραδιδόμενοι τῆς τοιαύτης ὑπονοίας τε καὶ βλασφημίας. Ισως δὲ ἐπειδὴ καὶ τἀναντία ὧν προσετάττοντο ποιεῖν ἔπραττον, ὅπερ καὶ ἐφ' ἡμῶν νυνὶ πινδυνεύει συμβαίνειν· κελευσθέντες γὰρ τοὺς ἐχθροὺς ἀγα πᾷν, οὐδὲ τοὺς φίλους ἀγαπῶμεν· καὶ ἀκτημοσύνην ἀσκεῖν, οὐ μόνον οἷς ἔχομεν οὐκ ἀρκούμεθα, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ἀλλοτρίων χρηματιζόμεθα συμφορῶν· καὶ ; ἡρεμεῖν προσταχθέντες, φιλοπραγμονοῦντες καὶ τοῖς ήσυχάζουσι παρενοχλοῦμεν. Καὶ οὐ μόνον ταῦτα δρο μεν, ἀλλὰ καὶ διδάσκειν ἄλλους ἐπιχειροῦμεν, ποιεῖν οὐκ ἐθέλομεν· τὰ γὰρ ἄλλα παρίημι· οὐδὲν γὰρ βούλομαι δυσχερὲς εἰπεῖν. Ταῦτ' οὖν ἀκούοντες οἱ άνθρωποι, καὶ ὁρῶντες, ἄλλα μὲν ὑμᾶς διδάσκειν ἐπιχειροῦντας, ἄλλα δὲ ὁρῶντας, ὥσπερ εἰρωνεύεσθαι ἡμᾶς καὶ παίζειν ἐν οὐ παικτοῖς ἡγούμενοι, κατὰ τῆς θείας προνοίας ἀκονῶσι τὰς γλώττας ἥτις καὶ αὐτοὺς μὲν, ἡμᾶς δὲ πλέον ἀμυνεῖται, τοὺς αἰτίους τῆς τοιαύτης βλασφημίας γινομένους. ΥΓ. - ΖΩΣΙΜΟ ΚΑΙ ΜΑΡΩΝΙ. Εἰ μὲν τὰ παρ' ἡμῶν ἀπαραλείπτως, καὶ μετὰ πάσης σπουδῆς γίγνοιτο, τότε καὶ τὴν θείαν βοπὴν κλητέον εἰς συμμαχίαν· ἥξει γὰρ παντί τρόπῳ τὴν νίκην πρυτανεύουσα.. Εἰ δὲ μηδὲν τῶν δεόντων παρ' ἡμῶν γίγνοιτο, περιττὴ καὶ ἡ κλήσις· ειρωνείας γὰρ οὐκ ἀνέξεται, οὐδ᾽ ἐπιφοιτήσει τοῖς ἑαυτοὺς εἰς τὸ ἀχανὲς τῆς ἀπωλείας ἀσμένως ρίπτουσι πέλαγος. ΤΖ' — ΔΙΟΓΕΝΕΙ ΔΙΑΚΟΝΟ. Συγγνώμης μείζονα, ὦ βέλτιστε, ἁμαρτάνεις, την Εὐσεβίου τυραννίδα πρὸ τοῦ δικαίου θεραπεύων. "Η ἀναφαίνεται ἀναφανεῖται.
col. 1041–1042page 432 of 750
PG 78:1041τοίνυν συνών, αἴσθησιν αὐτῷ ἐμποίει τῆς ἀνηκέστου νόσου, ἢ ἀπόστηθι, επιτρίβων αὐτοῦ τὴν κακίαν. ΥΗ'. ΖΗΝΩΝΊ ΜΟΝΑΧΟ Ὅτι μὲν ἀκμαζούσης τῆς Ἐκκλησίας, και μήπω νενοσηκυίας, τὰ θεῖα περὶ αὐτὴν ἐχόρευε χαρίσματα, τοῦ ἁγίου Πνεύματος δημαγωγούντος, καὶ τῶν προ εστώτων ἕκαστον κινοῦντος, καὶ οὐρανὸν τὴν ἐκκλησίαν ποιοῦντος, πᾶσι δῆλόν ἐστιν. "Οτι δὲ νοσησάσης και στασιασάσης, ἀπέπτη πάντα ἐκεῖνα, καὶ ἀπεπήδησεν, οὐ τὰ χαρίσματα μόνον· οὐ γὰρ ἦν οὕτω δεινὸν εἰ τοῦτο μόνον ἦν· ἀλλὰ καὶ βίος· καὶ ἀρετὴ, καὶ τοῦτο πᾶσι δῆλον. Ἵνα γὰρ τἄλλα παρῶ, ἐξ ἑνὸς πράγματος καὶ περὶ τῶν λοιπῶν αἰνίξομαι. Τὸ μὲν γὰρ τῆς εἰρήνης όνομα, πανταχοῦ· τὸ δὲ πρᾶγε μα, οὐδαμοῦ. Ἀλλ᾿ ἔοικεν Ἐκκλησία γυναικί τιν τῆς ἀρχαίας ευημερίας ἐκπεσούσῃ, καὶ τὰ σύμβολα μόνον ἐχούσῃ. Τὰς μὲν γὰρ θήκας τῶν κοσμίων ἔχει καὶ τὰ κιβώτια· τοῦ δὲ πλούτου ἐστέρηται, οὐ παρὰ τὴν τοῦ ἐξ ἀρχῆς κοσμήσαντος ἀμέλειαν, ἀλλὰ παρὰ τὴν τῶν οὐ δεόντως τὰ πράγματα μετα χειριζομένων κακίαν. Οἱ μὲν γὰρ πωλεῖν, οἱ δὲ ἀγο ράζειν τὴν ἱερωσύνην τολμώσιν. Οἱ μὲν πράττουσιν, & μηδὲ λέγειν τολμῶ ἐξόν· οἱ δὲ λέγουσιν, & μηδ' ἐννοεῖν θέμις. Εἰκότως οὖν ἐπείλησε τοῖς τοιούτοις ὁ τῆς Ἐκκλησίας Δεσπότης καὶ νυμφίος τοῦθ᾽ ὅπερ μαθεῖν ἐζήτησας, ὅτι "Ηξει ὁ Κύριος τοῦ δούλου ἐκεί νου, καὶ διχοτομήσει αὐτὸν, καὶ τὸ μέρος αὐτοῦ μετὰ τῶν ἀπίστων θήσει. ᾿Αλλὰ μύθος αὐτοῖς ἡ τοιαύτη ἀπειλὴ, καὶ ἡ ἀπόφασις, ἀγυρτική νομίζεται λογοποιία· καίτοι λοιπὸν τοῦ κόσμου εἰς τέλος ἐπειγομένου, καὶ τὴν τιμωρίαν ὠδίνοντος. ᾿Αλλὰ σὺ, ὦ τῆς Ἐκκλησίας θρέμμα περίβλεπτον, μὴ τοῖς ναυαγούσι πρόσεχε, μηδὲ τοῖς ῥαθυμοῦσι παράβαλλε σεαυτόν, ἀλλὰ τὸ φῶς τῆς γνώσεως λαμπρότερον κατασκεύαζε, ποτίζων αὐτὸ διὰ τῆς κατὰ τὸν βίον ἀρετῆς. Καὶ τὸν νυμφίον περίμενε, εἰσελευσόμενον μὲν μετὰ τῶν παρθένων ψυχαῖς τε καὶ σώμασι μετελευσόμενον δὲ τοὺς τὸ τῆς παρθενίας καὶ τῆς Ιερωσύνης ἀξίωμα, δι' ὧν δεδράκασιν, ἐνυβρίσαντας. ΥΘ. — ΛΑΜΠΕΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Ἐξανύσων τὸ παρὰ σοῦ προσταχθησόμενον. ἄσμενος ἧκεν ὁ φίλος, εὖ εἰδὼς ὅτι τὰ παρὰ σοῦ κελευόμενα, εἰς εὐσέβειαν καὶ δικαιοσύνην βλέπει. Αγασθεὶς οὖν τὴν προθυμίαν, ἄμειψαι τῇ εὐμενείᾳ. ΧΙ. — ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Ἐγὼ οὔτε ἄπταιστός είμι, οὔτε ἀπταίστους ζητῶ ΖΕΝΟΝΙ LAMΡΕΤΙΟ _μοναχῷ ναυάρχω, φωτίζων. προσταχθέν. Μαρτινιανῷ Μαρτυρίῳ.
col. 1043–1044page 433 of 750
PG 78:1043φίλους· οὐ γὰρ εὑρήσω· ἀλλὰ τοὺς πλεῖστα μέν ἔχοντας καὶ μεγάλα κατορθώματα, ὀλίγα δὲ καὶ εὐτελῆ ἐλαττώματα (δεῖ γὰρ πάντως τὸν ἄνθρω. που τυγχάνοντα ἐλεγχθῆναι) εἰς τοὺς φίλους ἐγε γράφω. Οἱ γὰρ διὰ μικρὸν ἐλάττωμα, καὶ τὸ μέσ γιστον πλεονέκτημα ἐξευτελίζοντες, οὔτε τὰν θρώπινα σκοποῦσιν, οὔτε τῷ ἀποστόλῳ πείθονται Παύλῳ παραινοῦντι· Ἀλλήλων τὰ βάρη βαστάζετε, «καὶ οὕτως ἂν ἀναπληρώσατε τὸν νόμον τοῦ Χριστοῦ.» Ο γὰρ μὴ φέρων τὸ μικρὸν ἐλάττωμα, οὔτε τοῦ μεγίστου κατορθώματος ἀπολαύσει, οὔτε τὸν νόμον τοῦ Χριστοῦ, τοῦτ' ἔστι, τὴν ἀγάπην πληρώσει. δὲ φαίης, ἐν τῇ Παλαιᾷ οὖν Διαθήκῃ οὐκ εἴρηται Αγαπήσεις τὸν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν· ο φαίην ὅτι μάλιστα μὲν κἀκείνην αὐτὸς ἐθέσπισεν, ἔπειτα δὲ ἐν τῇ παρουσίᾳ αὐτοῦ τῇ κατὰ σάρκα, προσέθηκέ τι πλέον, εἰπὼν ὅτι ο Ἐντολήν καινήν δίδωμι ὑμῖν, ● ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους, καθὼς ἐγὼ ἠγάπησα ὑμᾶς. ο 5... Τὸ μὲν γὰρ ἀγαπῆσαι καὶ ἐν τῇ Παλαιᾷ κεῖται· τὸ δὲ, «Καθὼς ἐγὼ ἠγάπησα ὑμᾶς, προσέθηκε. Διὸ καὶ ‹ καινὴν ἐντολὴν αὐτὴν ἐκάλεσεν. "Αλλο γὰρ τὸ ἀγα πῆσαι τὸν πέλας ὡς ἑαυτόν· ἄλλο καὶ τὰ οἰκεῖα παριδεῖν, ἵνα τὰ τῶν πέλας ἐπανορθώσῃ. "Ωσπερ γάρ αὐτὸς οὐ πρὸς τὸ οἰκεῖον ὕψος, ἀλλὰ πρὸς τὸ τῶν ἀνθρώπων ὄφελος εἶδε, καὶ ταπεινώσας ἑαυτὸν, μορ φὴν δούλου κατηξίωσε λαβεῖν, ἵνα τοὺς δούλους εἰς υιοθεσίαν ἀγάγῃ· οὕτω καὶ ἕκαστον ἡμῶν ἐκέλευσε, μὴ πρὸς τὸ οἰκεῖον κέρδος ὁρᾶν, ἀλλὰ πρὸς τὸ τῶν πέλας όφελος βλέπειν. Εἰ δὲ νομίζει τις βλάπτεσθαι συγκαταβαίνων, μανθανέτω, ὅτι ἡ συγκατάβασις αὕτη εἰς αὐτὴν αὐτὸν ἀνάγει τῆς τιμῆς τὴν κορυ φήν. ΓΙΑ. ΠΕΤΡΟ. Διὰ τί ὁ νόμος τους λεπρώντας, ἢ ἑτέρους νοσή ματα ακούσια νοσοῦντας, ἔξω εἶναι τῶν ἱερῶν περιβόλων προσέταξε. Τὸ μὲν ἐκ δυσκρασίας τῶν γονέων καὶ τὰ τικτόμενα δύσκρατα εἶναι, καὶ εἰκὸς καὶ δῆλον τὸ δ' ἐξ ἀκρασίας, ἄδηλον μὲν, εἰκὸς δέ. Τὸ μὲν γὰρ ἐκ νο σούντων, καὶ πάθεσι [τισὶ] προσκαταληφθέντων ἀσθενῆ τίκτεσθαι, οὐκ ἀπεικός· τὸ δὲ ἐξ ὑγιαινόντων μὲν, ἀκρασίᾳ δὲ προσεχόντων, εἰκὸς μὲν, ἄδηλον δέ. Διό, ὡς οἶμαι, καὶ ὁ προφήτης Ἰεζεχιήλ μετὰ τῶν ἄλλων ἁμαρτημάτων ἔταξε τὸ καὶ πρὸς γυναίκα ἐν ἀφέδρῳ οὖσαν εἰσεληλυθέναι τὸν ἁμαρτωλόν. Με λιστα μὲν γὰρ τοῦτ' ἔφη, τὸ πρέπον τῇ φύσει φυ λάττων, καὶ καθαιρομένην αὐτὴν ἐνοχλεῖσθαι, ἀτο πώτατον εἶναι ἡγούμενος· ἔπειτα δὲ ἵνα μὴ καὶ τοῖς τικτομένοις νοσημάτων εἰδεχθῶν αίτιοι γένοιντο οι ΝΟΤ.Ε. εὐεργέτημα. Περὶ φύσεως ἀν qιων
col. 1045–1046page 434 of 750
PG 78:1045Μιγνύμενον γὰρ τὸ τοῦ ἀνδρὸς σπέρμα τῷ ἀκαθάρ τῳ τῆς θηλείας αίματι, σώματα ἀποτίκτει νοσήμασι διαφόροις υποκείμενα. Εναπομάσσονται γὰρ τρόποντινὰ τὴν τῶν γονέων ἀκρασίαν. Εἰ τοίνυν, φησί, φροντίζετε τῆς τῶν τικτομένων εὐκρασίας τε καὶ ὑγιείας, καὶ οὐ βούλεσθε αὐτὰ Ἐκκλησίας Κυρίας χωρίζεσθαι, φυλάττεσθε, καὶ καιρὸν συνουσίας γινώ σχετε, ἵνα μὴ καὶ τὰ τέκνα τῆς ἀκολασίας ὑμῶν τὰ σύμβολα περιφέρωσι. ΥΙΒ. - ΜΑΡΤΙΝΙΑΝΟ ΚΑΙ ΜΑΡΟΝΙ Εἰ καὶ τὸ εἶδος τῆς μέθης τῶν ἐπὶ οίνῳ καὶ χρήσ μασι λυττώντων ἐστὶ διάφορον (τὸ μὲν γὰρ ἐξ οίνου, τὸ δὲ ἀπὸ χρημάτων γίνεται), ἀλλά γε τὸ πάθος ὅμοιον. Καὶ γὰρ ἀμφότεροι ὁμοίως ἐπιθυμίᾳ ἀτόπο κε χείρωνται. Ο τε γὰρ φίλοινος ὅσῳ ἂν πλείους ἐχε πίῃ κύλικας, τοσούτῳ πλειόνων ορέγεται· ὅ τε ἐρασιχρήματος, ὅσῳπερ ἂν πλείω συνάγη, τοσούτῳ μᾶλλον ἀνάπτει τῆς ἐπιθυμίας τὴν κάμινον. Τούτῳ μὲν οὖν ἔοικεν· ἑτέρῳ δὲ πάλιν ο φιλάργυρος πλεονεκτεῖ. Ἐκεῖνος μὲν γὰρ, εἰ καὶ πάσης ἐστὶ κατα γνώσεως ἄξιος, ἀλλ' οὖν γε πρᾶγμα πάσχει κατά φύσ σιν (ὁ γὰρ οἶνος θερμὸς ὢν καὶ διακαής, καὶ τὴν ἔμφυτον ἐπιτείνων ξηρότητα, τοὺς μεθύοντας ποιεῖ διψήν )· οὗτος δὲ πόθεν ἀεὶ πλειόνων ορέγεται, οὐκ ἔχω λέγειν πόθεν. Ἐπειδὰν γὰρ μειζόνως πλουτήσῃ, τότε μάλιστά ἐστιν ἐν πενίᾳ. Απορον γὰρ τοῦτο τὸ νόσημα, καὶ αἰνίγματι μᾶλλον ἐοικός. Οὐκοῦν εἰ θεραπευόμενον ἐπιτρίβεται, καὶ τῷ ἐπινενοημένῳ @ φαρμάκι χαλεπώτερον γίνεται, παυσώμεθα ύλην παρέχοντες τῷ τοιούτῳ πυρὶ, καὶ τὴν προϋπάρχουσαν ἢ ἀθρόως, ἢ κατὰ μικρὸν ὑπεξέλωμεν· ἵνα μὴ άσβεστον γενόμενον κἀνταῦθα ἡμᾶς τεφρώσῃ, κά κεῖσε τῷ ἀσβέστῳ παραπέμψῃ πυρί. ΥΙΓ'. — ΔΙΟΓΕΝΕΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Ἡγοῦμαι ὅτι ἕκαστος ἐξ ὧν πράττει, καὶ περὶ τῶν μελλόντων ἀποφαίνεται. Οὐδεὶς γοῦν τῶν ὀρθῶς καὶ σεμνώς βεβιωκότων, καὶ πολιτείαν ἀρίστην επι δειξαμένων, ἀπιστεῖ τῇ κρίσει. Οἱ δὲ ῥᾴθυμοι, τῷ πονηρῷ ἀγχόμενοι συνειδότι, οὔτε κρίσιν, οὔτε ἀν τίδοσιν εἶναι ἐθέλοντες, δ βούλονται, καὶ δογματίζουσιν, οὐ τὴν ἀλήθειαν σκοποῦντες, ἀλλὰ τὴν ἰδίαν βούλησιν κυροῦντες Επει τοίνυν τὴν κρίσιν καὶ ποιητῶν καὶ ῥητόρων καὶ συγγραφέων καὶ φιλοσόφων οἱ ἐνδοξότατοι κηρύττουσιν (ή γάρ μερι 650, τηρούντες. οι ενδοξότατοι κηρύττουσιν. Οὐκ ἔστι μῦθος περὶ τῆς γεέννης Λόγοςἀλλ' οὕτως ἐστὶν ἀληθῆς, ὅτι οὐχ ἡμεῖς μόνον ἀλλὰ καὶ ποιηταὶ, καὶ φιλόσοφοι, καὶ λογοποιοὶ περὶ τῆς μελλούσης ανταποδίσεω; ἐφιλοσόφησαν, καὶ ἐν δου κολάζεσθαι τοὺς πονηρούς ειρήκασι· εἰ γὰρ καὶ μετὰ ἀληθείας ὡς ἔχει ταῦτα, εἰπεῖν οὐκ ηδυνήθησαν, ἅτε ἀπὸ λογισμῶν κινηθέντες, καὶ παρ' ἀκουσμάτων τῶν παρ' ἡμῖν· ἀλλ' ὅμως εἰκόνα τινὰ κρίσεως ἔλαβον Κωκυτούς γάρ φασί τινας, καὶ πυριφλεγέθοντα, που ταμοὺς καὶ στυγὸς ὕδωρ, καὶ τάρταρον τοσοῦτον ἀπὸ έχοντα τῆς γῆς ὅσον αὐτὴ τοῦ οὐρανοῦ, καὶ πολλοὺς κολάσεως τρόπους. Καὶ πάλιν ἡλύσιον πεδίον, καὶ

Book IV, Containing 230 LettersLiber quartus, continens 230 epistolas

col. 1047–1048page 435 of 750
PG 78:1047δεὶς ἀκρίτως τῇ κρίσει ἀπιστείτω· ἀλλ' ἀρετὴν μὲν ἀσκῶν, στεφάνους· κακίαν διαπραττόμενος, κολά σεις προσδοκάτω. κῶς ἐνταῦθα γινομένη, την γενικὴν ἐγγυάται μη ΤΩΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΙΣΙΔΩΡΟΥ ΠΗΛΟΥΣΙΩΤΟΥ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ ΒΙΒΛΙΟΝ Δ'. ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΤΟΥ ΠΑΝΤΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑΣ. ΙΣΙΔΩΡΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰς τὸν στέφανον ἐνιαυτοῦ καὶ τροχοῦ γενέσεως. Επειδή κυκλικήν ἐστι τοῦ χρόνου τὸ σχῆμα, τῆς μὲν ἡμέρας ἑπτάκις ανακυκλουμένης, τῆς δ μακάρων νήσους, καὶ λειμῶνας εὐανθεῖς, καὶ εὐωδίαν πολλὴν, καὶ αὐραν λεπτήν, καὶ χοροὺς ἐκεῖ διατρί. βοντας, καὶ λευκὴν περιβλεβλημένους στολήν· καὶ είδοντας ὕμνους τινάς· καὶ ὅλως καὶ ἀγαθοῖς καὶ που νηροῖς ἀποκειμένην ἀντίδοσιν, μετὰ τὴν ἐντεῦθεν Εξοδον· μὴ τοίνυν ἀπιστῶμεν γέενναν, ἵνα μὴ ἐμπέ σωμεν εἰς αὐτήν. Οἴει σὺ τοὺς θανόντας, ὦ Νικόστρατο Νικό Τρατε) Τρυφῆς ἁπάσης μεταλαβόντας ἐν βίῳ Καὶ γῆν καλύψειν, ὡς ἀπὸ τοῦ πάντ' εἰς χρόνον Πεφευγέναι τὸ θεῖον, ὡς λεληθότας; Εστιν Δίκης ὀφθαλμές, ὃς τὰ πάνθ' ὁρᾷ. Καὶ γὰρ καθ' Αδην δύο τρίβους νομίζομεν, Μίαν δικαίων, ἑτέραν δ' ἀσεβῶν εἶν᾿ ὁδόν. Εἰ γὰρ ὁ δίκαιος κἀσεβὴς ἔξουσιν ἐν, Αρπαζ ἀπελθών, κλέπτ', αποστέρει, κύκα. Μηδέν πλανηθῇς· ἔστι κὰν ᾅδου κρίσις, Ηνπερ ποιήσει Θεός, ὁ πάντων Δεσπότης, Οὗ τούνομαι φοβερὸν, οὐδ' ἂν ὀνομάσαιμ' ἐγώ, "Ος εδῖς ἁμαρτάνουσι πρὸς μῆκος βίον Δίδωσιν. Εἰ τις δὲ θνητῶν οίεται τ' οὐφήμερον Κακόν τι πράσσων τοὺς θεοὺς λεληθέναι, Δοκεῖ πονηρὰ, καὶ δοκῶν ἁλίσκεται, Οταν σχολὴν ἄγουσα τυγχάνει δίκη. 'Ορᾶθ', ὅσοι δοκεῖτε οὐκ εἶναι Θεόν. Εστιν γὰρ, ἔστιν· εἰ δέ τις πράττει κακῶς Κακός πεφυκώς, τὸν χρόνον κερδαινέτω. Χρόνῳ γὰρ οὗτος ὕστερον δώσει δίκην. Επειδή κυκλικές.
col. 1049–1050page 436 of 750
PG 78:1049ἑβδομάδες εἰς μήνα, τῶν δὲ μηνῶν εἰς ἐνιαυτόν· καὶ πάλιν εἰς τὰ αὐτὰ σημεῖα ἀποκαθίσταται· διὰ τοῦτο πῆ μὲν στέφανον ἐνιαυτοῦ, τῆ δὲ τροχον γενέσεως ἐκάλεσεν ἡ Γραφή κύκλου γὰρ καὶ στεφάνου καὶ τροχοῦ τὸ αὐτὸ σχῆμα. Τῶν τεσσάρων ὡρῶν, ἐαρι νῆς, φημί, καὶ θερινῆς, μετοπωρινῆς καὶ χειμερινῆς, τρόπον τινὰ τὰς χεῖρας συναπτουσῶν καὶ τὸν ἐνιαυτὸν ἑλιττουσῶν, ἀρίστην χορείαν χορεύουσιν Οὕτω γὰρ σοφῶς καὶ ἐναρμονίως ὑπὸ τοῦ ἀριστοτέχνου Θεοῦ ἐδημιουργήθησαν, ὡς ἠρέμα ἐκά στῆς τὸ τέλος τῇ ἀρχῇ τῆς ἄλλης κιρνώμενον λανθα γόντως καὶ ἀνεπαισθήτως καὶ ἀβλαβῶς ἐν τοῖς σώμασι χορεύειν. Ἵνα δὲ σαφέστερον γένηται τὸ λεγόμενον, δι' αὐτοῦ τοῦ πράγματος ο λόγος βαδιείτω. Τὸ ἀκρότατον θέρος οὐκ εὐθὺς εἰς χειμῶνα ἄκρον παραπέμπει· ἡ γὰρ ἂν ἐβλάβη τὰ σώματα καὶ τὰ σπέρματα καὶ τὰ φυτά, τῆς ἀθρόας μεταβολῆς μὴ ενεγκόντων τὴν ἔφοδεν· ἀλλὰ τὸ μὲν τῷ μετα οπώρῳ παραχωρήσαν λήγει, τὸ δὲ κατὰ μὲν τὴν ἀρχὴν τῷ θέρει, κατὰ δὲ τὴν τελευτὴν ἠρέμα καὶ κατὰ με κρὸν τῷ χειμῶν. ὁμοιωθέν, ἀβλαβῶς τῷ χειμῶνι παρα πέμπει, εἶτα ὀχειμὼν τῷ ἔαρι παραχωρήσας, λήγει τὸ δὲ κατὰ μικρὸν λανθανόντως περνώμενον παρα πέμπει τῷ θέρει. Β'. — ΖΩΣΙΜΟ. Εἰς τὸ, ο Καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τὰς σάρ κας μου.» Γέλωτα ὀφλισκάνεις (ὦ τί σε καλέσας τῆς σῆς ἀναλγησίας καθάψομαι); εὐχόμενος· «Καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τὰς σάρκας μου.» Τῶν μὲν γὰρ τὰ παρ' ἑαυτῶν εἰσφερόντων, καὶ νηστευόντων καὶ τῇ αυταρκεία χρωμένων, καὶ τοῦ σώματος κολαζόντων τὰ σκιρτήματα, ἐστὶν αὕτη ἡ εὐχὴ, ἐπικουρίαν τῇ αὐτῶν ἀσκήσει πεμφθήναι ουρανόθεν παρακαλούντων. Τῶν δὲ, ὥσπερ σύ, κραιπάλῃ ἀμέτρῳ πιαινόντων τὸ σῶμα, καὶ τρυφῇ ποικίλῃ καὶ παντοδαπῇ τὰ σκιρτήματα αὐτῆς διεγειρόντων, καὶ τῇ εὐεξίᾳ τοὺς ἀθλητὰς ἀποκρυπτόντων, οὐκ ἔστι. Ταὐτὸν γὰρ ποιεῖς, ὡς ἂν εἰ καὶ ἑταίρᾳ συμπλεκόμενος καὶ ἐρῶν αὐτῆς, εὔξοιο σωφροσύνην λαβεῖν. Τῶν γὰρ ἀνωτέρω τῶν δικτύων ἐκείνης πετομένων ἐστὶν ἡ εὐχή· οὐ τῶν ἄρκυσιν ὑποκυπτόντων ἑαυτοὺς ταῖς αὐτῆς ἢ ὡς ἂν ἀπὸ πλοίου εἰς πέλαγος ἄπειρον σαὐτὸν χορεύουσιν χορευουσῶν. 'Αρίστην χορείαν χορεύουσιν. ὥσπερ χορείαν τινὰ ἀρίστην τῶν ὡρῶν χορευουσῶν. εν βαδι ζέτω βαδιείτω. ἐνέγχοντα με χρὸν καί. σφῶν, τὸ σῶμα, τὴν σάρκα. εύξοιο εύξαιο, 2 υποκυπτόντων, ὑποβαλλόντων.
col. 1051–1052page 437 of 750
PG 78:1051τασκεύαζων τὸν κίνδυνον, εὐχή σωθήναι Καὶ πῶς οἷόν τε; Τῶν γὰρ πάντα τὰ παρ' ἑαυτῶν πλη ρούντων, καὶ παρακαλούντων μὴ βαπτισθῆναι τὴν οἰκείαν τέχνην ὑπὸ τοῦ χειμῶνος, ἐστὶν αὕτη ἡ δέτ σις· οὐ τῶν ἑαυτοὺς εἰς τὸ πέλαγος καὶ πρὸ τοῦ κλύδωνος ριπτούντων. Παῦσαι τοίνυν τρυφῶν. Εἰ γὰρ γαστρός περιέσῃ, καὶ τῶν μετὰ γαστέρα κρατήσεις, καὶ γέλωτα οὐκ ὀφλήσεις, ὡς τἀναντία ὧν διαπράττη λαβεῖν προσευχόμενος. ρίπτων, ἀντιβολοίης σωθῆναι ἐμβρόντητε, αυτή και Γ. ΤΟ ΑΥΤΩ. Εἰς τὸ αὐτό. Ἐπειδὴ γέγραφας, τί ἐστι τό· ι Καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τις σάρκες μου» (ἴσως γὰρ ἀγνοῶν ᾔτεις & μὴ ἐβούλου λαβεῖν)· ἄκους. Πήξον αὐτὰς, νέκρωσον, ἀκινήτους ποίησον πρὸς ἡδονὴν, ἀντὶ ἦλων ὁ φόβος ὁ εἰς πηγνύτω αὐτὰς, καὶ νεκρούτω, καὶ σταυρούτω, καὶ ἀκινήτους καὶ ἀνενεργήτους προς άμαρτίαν παρασκευαζέτω. Γνοὺς οὖν τὴν ἑρμηνείαν ὁ τρυφῶν, τοῦτο μὴ αἴτει· ἢ αὐτῶν μὴ τρύφα· καὶ μάλιστα, ὅτι οὐδ' ή τρυφὴ οἴκαδε σοι παρασκευάζεται, ἀλλ' ἀλλοτρίαις ἀναισχύντως ἐπιπηδῶν τραπέζαι; ὅπερ ἐν τῶν ἀπευκταίων καὶ ἀθλίων ώρίσατο εἶναι ὁ Σολομών· τὴν σάρκα οὐ δεόντως ὅλως πιαίνεις. Οι γὰρ τῆς χρείας γίνῃ· ἀλλὰ καὶ τὸν κόρον ὑβρίζεις. Δ'. — ΤΟ ΑΥΤΩ. Εἰς τὸ αὐτό. Ο μὲν τῆς ἀρετῆς γνήσιος εραστής, καὶ τὸ θεῖον εἰς τὸ ἀγαγεῖν τὸ ποθούμενον εἰς πέρας δίκαιος αν εἴη καλεῖν· ὁ δὲ ἄσπονδος ἐχθρὸς, οὐδὲ ἂν καλέ σας ἐπήκοον ἔξει τὸ θεῖον. Τί τοιγαρούν την σάρκα τὴν σαυτοῦ κραιπάλαις καὶ μέθαις καταπιεί νων, καὶ πῦρ ἐπὶ πῦρ ὀχετεύων, καὶ πᾶσαν καινοτομῶν ὁδὸν ἡδονῆς, καὶ τὸ ἀκόλαστον καὶ κοιμώμενον διεγείρων τε καὶ παρακαλῶν, ἐν ταῖς εὐχαῖς λέγεις Καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τὰς σάρκας μου; κ Τῷ μὲν γὰρ νηστείαις καὶ χαμευνίαις, καὶ παννυχίσι τὴν οἰκείαν κατατήκοντι σάρκα, καὶ εὐήνιον αὐτὴν τῷ πνεύματι κατασκευάζοντι, πρεπωδεστάτη αὕτη ἡ εὐχή· τῷ δὲ, ὥσπερ ού, σκιρτᾷν παρασκευάζοντι τὴν σάρκα, καὶ τὰς ἀσώτους συνεστιάσεις καὶ τὰς κραιπάλας διώκοντι, ἐξ ὧν ἡδοναὶ βρύουσιν, οὐ μόνον ἀπρεπής αὕτη ἡ εὐχὴ, ἀλλὰ καὶ εἰρωνείας, μᾶλλον δὲ κινδύνου μεστή Όταν γὰρ τὸν ἀκήρατον νοῦν ταῦτα αἰτῇ, & ποιεῖν οὐ θέλει, οὐ μόνον ἀνθρώ εμβρόντητε σαυτῷ σωθῆναι, καλέσῃ, καὶ κοιμώμενων κεκοιμημέν νων. νως μεστή, Επιτ.
col. 1053–1054page 438 of 750
PG 78:1053πους, κριτήν. ἀλλὰ καὶ αὐτὸν παρακρούεσθαι θέλει τὸν Ε. ΙΣΙΔΩΡΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τι ἐστι γεγραμμέμον ἐν τοῖς "Ασμασι, «Εξήκοντά εἰσι βασίλισσαι.» Γέγραφα;, τί ἐστιν, «Εξήκοντά εἰσ: βασιλίδες, καὶ τὰ ἑξῆς. Ακους τοίνυν Εχέτω μὲν ἡ ἄμωμος καὶ παρθένος Ἐκκλησία, ἡ ὀρθὴν περὶ τὸ θεῖον τὴν πίστιν ἔχουσα, τὰ πρωτεῖα· καὶ αὐτὴ καλείσθω περ ριστερὰ τελεία, ὅλων τῶν ταγμάτων ὑπερβαίνουσα τὴν ἀξίαν. Εἰ δὲ καὶ εἰς πράξεις αὐτὸ ἐκλαβεῖν χρὴ, λελέχθω καὶ τάδε· Εξήκοντά εἰσι βασιλίδες, αἱ τῆς βασιλείας ἕνεκεν εἰσπράττουσαι ψυχαί· καὶ όγο δοήκοντα παλλακαί, αἱ φόβῳ τῆς κολάσεως ἀπεχόμε και τοῦ κακοῦ· καὶ νεάνιδες, ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθμὸς, αἱ διά τινας προφάσεις κοσμικὰς σωφρονοῦσαι, καὶ τὸ δίκαιον διώκουσαι, αἳ οὐδὲ πόθῳ τῆς βασιλείας, οὐδὲ φόβῳ τῆς κρίσεως τὸ δέον πράττουσιν ἀλλ' ἵνα πλούτου, ἢ δόξης, ἢ τιμῆς τινος μὴ στερηθῶσι. Μία ἐστὶ περιστερὰ τελεία, ἡ τὸ καλὸν δι' αὐτὸ τὸ καλὸν πράττουσα, τῶν ἄκρων ἁγίων σύνοδος· ἡ οὔτε διὰ μισθόν, οὔτε διὰ τιμωρίαν, οὔτε διὰ πρόφασιν τινα βιωτικὴν, ἀλλὰ διὰ τὸ τῷ Θεῷ φίλον, πράτ τουσα τὸ δέον. Δῆλον δ' ὅτι τὸν Θεὸν ἔχουσα, καὶ πάντα τὰ αὐτοῦ ἔχει· κἀκεῖναι μὲν ἀκοῦσαι δυνή σονται· Χάρις τῇ βασιλείᾳ, καὶ τῇ γεέννῃ, τῇ παρα σκευασάσῃ ἡμᾶς ἀριστεῦσαι. Αὕτη δὲ οὐδὲν τοιοῦ τον ἀκούσεται, ἀλλὰ καὶ παρὰ πάντων μακαρισθήσεται. ΕΠΙΜΑΧΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Εἰς τὸ, ο Εἴ τις δοκεῖ σοφὸς εἶναι, γενέσθω μωρός. Γέγραφας, τί ἐστι τῷ Παύλῳ εἰρημένον· «Εί τις δοκεῖ ἐν αἰῶνι τούτῳ σοφὸς εἶναι, γενέσθω μωρός, ἵνα γένηται σοφός. ο "Ακους τοίνυν συντόμως. Η οἴησις προκοπῆς ἐστιν ἐγκοπή Ωστε κενώσαι χρὴ τὸν ὄγκον καὶ τὴν φλεγμονὴν (τοιοῦτον γὰρ ἡ «Ελληνική σοφία, οὐδὲν ἔχουσα στερέμνιον, οὐδὲ σταθηρὸν καὶ οὕτως ἐμπλησθῆναι τῆς θείας παι δεύσεως. Εἰ γὰρ μὴ τὸ φύσημα κενωθείη, ή στερρά διαφθαρήσεται τροφή. Εἰ δὲ βούλει, καὶ διὰ παρα δείγματος χωρήσει ὁ λόγος. Ονπερ γὰρ τρόπον ἐπὶ τοῦ σώματος, ἐὰν πνεῦμα κενὸν ἐν τῇ γαστρὶ οἰκήσῃ, λυμαίνεται τὴν πέψιν· οὕτω καὶ ἀπόνοια, 650, τὸ δίκαιον πράττουσαι. παρὰ πάντων Βίι πάντως. Εγκοπή. ἐκκοπή. Οἴησις ἐγκοπή προκοπῆς Ριο σταθηρόν στεανόν, εἰ στερρά στερεά. πνεῦμα πολύ καί. τὴν πέψιν τῇ πέψει, τῷ εἰ λόγῳ θείῳ. ν.
col. 1055–1056page 439 of 750
PG 78:1055ὑγείαν τῆς ψυχῆς. Μεγίστη δὲ ὑπόθεσις ὑγείας τα πεινοφροσύνη, ἣν καὶ ἡ φύσις ἡμῶν, ὅθεν γέγονε, βοῶσα διδάσκει, κόνις καὶ τέφρα τυγχάνουσα, καὶ τὸ φρύαγμα τῶν ἀλαζονείαν νοσούντων δι' αὐτῶν τῶν πραγμάτων καταστέλλουσα. ἐὰν ἀποκλείσῃ τῷ λόγῳ τὴν εἴσοδον, λυμαίνεται τὴν Ζ. ΙΣΙΔΩΡΑ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ ᾿Αποστόλου, «Εύο χόμεθα δὲ τῷ Θεῷ, μὴ ποιῆσαι ὑμᾶς μηδὲν κακόν.» Γέγραφας, τί ἐστιν ὁ ἔφη ὁ Παῦλος, «Ευχόμεθα δὲ τῷ Θεῷ, μὴ ποιῆσαι ὑμᾶς μηδὲν κακόν, οὐχ ἵνα ἡμεῖς δόκιμοι φανῶμεν, ἀλλ' ὑμεῖς τὸ καλὸν ποιῆτε, ἡμεῖς δὲ ὡς ἀδόκιμοι ὦμεν.» Ακουε τοίνυν συντόμως. Ἐπειδὴ ἡ λόγῳ τικτομένη κατὰ τῶν ἁμαρτανόντων τιμωρία, οἷον ἢ κατὰ τῶν περὶ ᾿Ανανίαν καὶ Σάπφειραν, καὶ ἡ κατὰ τοῦ τυφλωθέντος μάγου, τους μὲν ἁμαρτάνοντας ἐταπείνου, τοὺς δὲ κολάζοντας λαμπροὺς καὶ ἐπισήμους καὶ φοβεροὺς ἀπέφαινε, διὰ τοῦτό φησιν, ὅτι οὐ βουλόμεθα ἐκ τῆς ὑμετέρας κακίας λαμπροί φαίνεσθαι, ἀλλ' ἡδέως άσημοι διὰ τοῦτ᾽ ἂν εἴημεν, ἵνα ὑμεῖς εὐδόκιμοι εἴητε. Οἱ γὰρ βουλόμενοι τῆς οἰκείας ἀρετῆς τὴν ἐπιφάνειαν ἐκ τῆς τῶν κολαζομένων συμφορᾶς τίκτεσθαι, οὗ μοι δοκοῦσι πατέρες εἶναι ἢ διδάσκαλοι ἀλλὰ λυμεῶνες καὶ ἐχθροὶ καὶ τύραννοι. Η. ΗΣΑΙΑ. Περὶ τοῦ Κάϊν καὶ τοῦ Λάμεχ. Διὰ τί, ἔφης, ὁ Κάϊν καὶ ὁ Λάμεχ φόνον δράσαντες οὐχ ὁμοίως ἐκολάσθησαν; Ὁ μὲν γὰρ δίκας ἔδωκεν· ὁ δὲ συνεγνώσθη. Ἐπειδὴ ὁ μὲν καὶ ἐλεγ χόμενος ηρνήσατο· ὁ δὲ μὴ ἐλεγχόμενος ἐξωμολογήσατο. Εἰ γὰρ καὶ τὰ τῆς ἁμαρτίας ἴσα, ἀλλὰ τὰ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν οὐκ ἴσα. Θεῖος γάρ ἐστι χρησμός παρακελευόμενος· «Λέγε σὺ τὰς ἁμαρτίας σου προ τος ἵνα δικαιωθῇς. Οὐκοῦν μάλιστα μὲν σπου δάζωμεν μὴ πλημμελεῖν. Εἰ δὲ καὶ πλημμελήσωμεν, μὴ διὰ τῆς ἀρνήσεως χαλεπωτέραν ἑαυτοῖς τὴν δίκην παρασκευάσωμεν. Θ'. — ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Διὰ τί ἐν τῇ καμίνῳ οἱ παῖδες κοινῇ πᾶσι παρα εκελεύσαντο εὐλογεῖν τὸν Θεόν, ἰδίως δὲ τῷ Δανιήλ. Διὰ τί, ἔφης, οἱ παῖδες οἱ τρεῖς μετὰ τὸ πᾶσινἀνθρώποις κοινῇ παρακελεύσασθαι, εὐλογεῖν τὸν περιφάνειαν. "Η διδάσκαλοι. ή δέδι δ., οὐδὲ διδ. Λέγε σὺ τὰς ἁμαρτίας σου πρώτος. ἀνομίας. ἡ ἁμαρτία ἐστὶν ἡ ἀνομία. Το ἵνα δικαιωθῆς σπουδάσωμεν χαλεπωτέραν αργαλει τέραν.
col. 1057–1058page 440 of 750
PG 78:1057Θεόν, ἰδίᾳ τῷ Δανιήλ παρεκελεύσαντο(50). Φημι τοί νυν, ὅτι ἐπειδὴ οἱ μὲν κοινῆς προνοίας, οἱ δὲ καὶ ἰδικῆς καὶ ἐξαιρέτου προστασίας απήλαυσαν· καὶ οἱ μὲν τὸν ἔμφυτον εἶχον· οἱ δὲ καὶ τὸν γραπτὸν ἐδέ ξαντο νόμον. ΙΣΙΔΩΡΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Περὶ τοῦ ῥητοῦ τῆς ἐπιστολῆς ᾿Ιακώβου· «Η γλώσσα πῦρ. Διττήν μοι δοκεῖ, τὴν μὲν πιθανωτέραν, τὴν δὲ πικροτέραν ἑρμηνείαν ἔχειν τὸ παρὰ σοῦ ζητηθὲν· «Η γλώσσα πῦρ, ὁ κόσμος τῆς ἀδικίας. Μάλιστα μὲν ἐπειδὴ εύστροφος οὖσα καὶ ῥᾴστη εὐ χερῶς πολλὰ λαλοῦσα κακά. Καὶ γὰρ καὶ κατηγορεῖ, καὶ κακηγορεῖ, καὶ ἐπιορκεῖ, καὶ ψεύδεται, καὶ ψευδομαρτυρεί, καὶ πολλοὺς ἀδίκως εἰς πῦρ ἐμβάλ λες, καὶ εἰς ξίφος, καὶ εἰς πέλαγος ὠθεῖ. Κόσμον δὲ οἶδε καλεῖν ἡ Γραφὴ τὸ πλῆθος. • Ο κόσμος γὰρ, φησὶν, αὐτὸν οὐκ ἔγνω· ἡ τοῦτ' ἔστι, τὸ πλῆθος. Η γλῶσσα οὖν, φησίν, ἢ πῦρ ἐστι, πλῆθος ἀδίκως και τακαίουσα, ἢ πλήθους πυρὸς ἀδίκου δοχεῖον. Επειδή δὲ πολλοὶ τῇ κακίᾳ συμπράττοντες, καὶ τὴν ἀδικίαν σεμνύνοντες, δεινότατοι όντες ῥητορεύειν ἐπὶ πρά ξεσι πονηραῖς καὶ παρανόμοις, λόγων εὐπρέπειαν ἐχόντων οὐκ ἀποροῦντες, λανθάνουσι καθ᾿ ἑαυτῶν τὴν ψῆφον τιθέμενοι, καὶ δεῖγμα τῆς ἑαυτῶν προαιρέσεως τῆς ἐπὶ τὰ φαῦλα ῥεπούσης διὰ τῶν λόγων τούτων ἐκφέρουσιν, ίσως στηλιτεύων αὐτοὺς τοῦτ' ἔφη· «Ἡ γλῶσσα πῦρ, ὁ κόσμος τῆς ἀδικίας, ὡς ἂν εἰ ἔλεγεν, ὅτι ὁ τῆς εὐγλωττίας πυρσός, ὅταν τοὺς μεγάλα πταίοντας κοσμῇ, ἐγκαλλώπισμα δοκεί τῆς ἀληθείας. Χρὴ τοιγαροῦν τῇ δεινότητι κεχρῆσθαι οὐ πρὸς τὸ τὴν κακίαν κοσμεῖν, ἀλλὰ πρὸς τὸ τὴν ἀρετὴν σεμνύνειν, τὴν καὶ χωρὶς λόγων ὑπέρλαμπρον. ΙΑ'. — ΘΕΟΔΩΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. ψώμιζε Εἰς τό «Ἐὰν πεινᾶ ὁ ἐχθρός σου, αὐτόν.» Αγνοεῖς, ὡς ἔοικεν, ὅτι ἡ νέα φιλοσοφία τῆς ὡς νηπίοις διαγορευθείσης τῆς παλαιᾶς παραινέσεως ἐστιν ὑψηλοτέρα. Τὸ γὰρ θαυμασθέν παρὰ σοῦ, Ἐὰν πεινᾷ ὁ ἐχθρός σου, ψώμισον αὐτόν· ἐὰν διψά, πότιζε αὐτόν·, οὐ λίαν μέγα καὶ νεανικόν, ἀλλ᾽ εὐχῆς ἔργον ἐστί. Τὸ γὰρ εἰς τοσαύτην έμπε σεῖν ἐκεῖνον ἀνάγκην ὡς τῶν ἀναγκαίων δεηθῆς ΧΙ. ο το τι Τῷ Δανιήλ παρεκελεύσαντο. ὅτι. δὲ εἰ πικροτέραν δει νοτέραν καί. 5 πολλά οι λαλοῦσα τὸν κόσμον τοῦτον καλεῖν ἡ Γραφὴ τὰς πονηρὰς πρά ξεις. Αδαμαντίῳ, της, ἐστιν πολλῷ. ὡς τῶν ἀναγκαίων
col. 1059–1060page 441 of 750
PG 78:1059ναι καὶ παρὰ τοῦ ἐχθροῦ ἐλεηθῆναι, πάσης συμφορᾶς ἔγωγε εἶναι ὁρίζομαι βαρύτερον καὶ πάσης μωρίας χαλεπώτερον. Οὕτω γοῦν οἱ πολλοὶ τοῦδ' ὅρκον μέγιστον νενομίκασι, λέγοντες· Μὴ λάβω παρά ἐχθρῶν μου ἔρανον. Εἰ τοίνυν τοῖς μὲν ποιοῦσι κατ' εὐχήν, τοῖς δὲ πάσχουσι κατὰ τιμωρίαν γίνεται, τί θαυμάζεις; Καὶ μάλιστα, όταν μηδὲ ἁπλῆ ἡ εὐερ γεσία, ἀλλὰ τιμωρίας μείζονος ποιητική. Τοῦτο γὰρ ποιῶν, φησίν, ἄνθρακας πυρὸς σωρεύσεις ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. Εἰ τοίνυν αὐτὸ καθ' ἑαυτὸ τὸ πρᾶγμα ἐν τιμωρίας γίνεται μέρει, καὶ ἡ αἰτία δι' ήν γίνε ται, διὰ κόλασιν ἄλλην γίνεται. Τοῖς γὰρ λέγουσιν, ὅτι θερμανεῖς αὐτοῦ τὸ ἡγεμονικόν, καὶ ἀνανήψαι ποιήσεις, οὐ πάνυ προσεκτέον. Ἡ γὰρ ἂν οὐ τὴν ἀνάγκην τοῦ λιμοῦ προσέθηκεν, ἀλλ' ἐν παντὶ καιρῷ καλῶς χρῆσθαι προσέταξεν. Οὐ θαυμάζω έγωγε τοὺς τοῦτο ποιοῦντας, ἀλλὰ τοὺς ἐν εὐημερίᾳ ὁρῶν τας τοὺς ἐχθροὺς, μὴ μόνον τους δυσχεραίνοντας, ἀλλὰ καὶ ἐπαινοῦντας, καὶ εὐχομένους ὑπὲρ αὐτῶν, ὥσπερ ή νέα φιλοσοφία προστάττουσα φησίν Αγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν καλῶς ποιεῖτε τοὺς μια σοῦντας ὑμᾶς· προσεύχεσθε ὑπὲρ τῶν ἐπηρεαζόντων ὑμᾶς καὶ διωκώντων. › Ἐκεῖ μὲν γὰρ ἀνάγκη ἐπι κλᾷν οἶδεν· ἐνταῦθα δὲ γυμνή ἐστι τῆς διανοίας ἡ βάσανος. Εἰ δὲ καὶ ὁ ᾿Απόστολος τῇ παλαιᾷ ἐχρή σατο παραινέσει, ἀλλὰ πᾶσι δηλόν ἐστιν, ὅτι πρὸς άτελεστέρους ὁ λόγος ἦν αὐτῷ. ΘΕΟΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Διὰ τί ὁ Παῦλος, εἰπών· ο θέλεις δὲ μὴ φοβεῖσθαι τὴν ἐξουσίαν;» μετ' ὀλίγον φησίν Απόδοτε, φησὶ, τῷ τὸν φόνον, τον φό Αντεπισταλῆναι μέν σοι οὐκ ἐχρῆν, παρακαλέσαντι ἄνευ προκατασκευῆς καὶ ἀποδείξεως τὸ ἀπὸ στολικὸν μεταφρασθέν χωρίον, δ καὶ μετὰ προ κατασκευῆς καὶ μακρᾶς περιόδου μόλις σαφηνίζεται. Ἐπειδὴ δ' ὑπὸ τῆς ἀγάπης τυραννούμενος ἐξεδιάσθην, φημί (σὸν δ᾽ ἂν εἴη κρῖναι, εἰ δύναμαι συν τόμως θηρεῦσαι φεῦγον τὸ τοῦ ᾿Αποστόλου βούλημα), ὅτι ὅ φησι, τοῦτό ἐστιν. Εἰ δοῦλος ὢν ἐκλήθης εἰς τὴν πίστιν, μὴ ἄλυε, μηδὲ δυσχέραινε, ώς ταύτῃ παραβλαπτόμενος. Ὅτι γὰρ οὐδέν ἐστι τοῦτο δεινὸν, η συμβουλεύσω σοι, ὅτι εἰ καὶ δύνασαι γενέσθαι ἐλεύο θερος, μᾶλλον χρήσασθαι τῇ δουλείᾳ. Ελάττονα γὰρ λόγον ἐν ταῖς εὐθύναις ἀπαιτηθήσῃ, ἅτε μή μόνον το Καλῶς χρῆσθαι καλεῖς οὐ μόνον τούς. οὐ μόνον οὐ δυσχ. τοὺς μια σοῦντας. Β. τοῖς μισοῦσιν. Κίττ. ὥσπερ όπερ. 9 τοὺς μισοῦντας τοῖς μισοῦσιν. γάρ ή, ἐχρήσατο κατεχρήσατο. οὖν ἀπόδοτε οὖν. Βιττ. Μεταφρασθέν. Αυι μεταφρασθήναι πέμπειν Πιττ. μεταφρασθήναι. μεν δ' ἂν εἴη δ' ἐστι. δοῦλος εί. γάρ περ.
col. 1061–1062page 442 of 750
PG 78:1061αὐτῷ τῷ Κυρίῳ δουλεύων, ἀλλὰ καὶ τῷ σωματικῷ δεσπότη. Ο γὰρ κληθεὶς εἰς τὴν πίστιν, καὶ ἐλευθε μισθεὶς ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας, εἰ δοῦλος εἴη, ἀπελεύθερος ὢν τῷ Κυρίῳ, τῷ ἠλευθερώσθαι μὲν παρ' αὐτοῦ ἐκ τῆς δουλείας τῆς ἁμαρτίας· μετὰ τοῦ δὲ αὐτοῦ ὑποκεῖσθαι χρεωστεῖν ὑπηρεσίας καὶ τῷ σωματικῷ δεσπότῃ, οὐκ ἀκριβὲς ἀπαιτηθήσεται τὸ λογοθέσιον. Ο δὲ ἐλεύθερος, καὶ μηδενὶ ὑποκείμενος, δοῦλος ὢν Χριστοῦ, κατὰ πάντα αὐτῷ ὑποκείσεται. Δι' καὶ ἀκριβεστέραν ἀπαιτηθήσεται δίκην. Ταῦτα μὲν οὖν εἰς τὴν παράφρασιν τοῦ ῥητοῦ εἰρήσθω. Εἰ δὲ βούλει πλατύτερον καὶ ἀποδεικτικώτερον μαθεῖν, ἔντυχε τῇ ἐπιστολῇ τῇ πρὸς τὸν ἐπίσκοπον περὶ τούτου πρώην μοι γραφείσῃ, καὶ εἴσῃ ἀκριβῶς. ΙΓ. ΣΥΡΩΝ Εἰς τὸ, «Τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς ευ σιν. *Απαντες ἄνθρωποι τούτοις καὶ συμμαχεῖν καὶ προσέχειν ἐθέλουσιν, οὓς ἂν θεάσωνται οὐ καθεύδοντας οὐδὲ ῥαθυμοῦντας, ἀλλὰ παρασκευαζομένους καὶ παρατεταγμένους, καὶ πράττειν ἐθέλοντας, α χρή. Πῶς σὺ τὴν αήττητον συμμαχίαν, καθεύδων καὶ ῥέγχων, καὶ μὴ φροντίζων τῆς σαὐτοῦ σωτηρίας, ἐπιπτῆναί σοι παρακαλεῖς, καὶ διαμαρτάνων δυσχεραίνεις; Ἡγείσθω τοίνυν τὰ παρὰ σοῦ, καὶ τὰ παρ' ἐκείνης ἔψεται. Οὐ γὰρ λόγοις καλουμένη μόνον, ἀλλὰ καὶ ἔργοις παρακαλουμένη, ὥσπερ αυτεπάγγελτος ἥξει. Η γὰρ τοὺς καθεύδοντας διεγείρουσα, καὶ τοὺς μὴ βουλομένους προτρέπουσα, οὐκ ἂν τοὺς ἀφ' ἑαυ τῶν ἑλομένους τὴν ἀρετὴν, ἐγκαταλείψει, ἀλλὰ καὶ συμπράξει, καὶ εἰς τέλος αἴσιον τὸ κατόρθωμα ἄξει. ΙΔ'. ΙΕΡΑΚΙ ΠΡΕΣΒΥΤΕΤΟ Εἰς τό· «Ο δοκῶν ἐστάναι, βλεπέτῳ μὴ πέση» Απειλεῖ μὲν ἡ πάντων βασιλεύουσα φύσις τοῖς μετὰ τοῦ δὲ αὐτοῦ μετά τοῦτο δὲ αὐτῷ, τὸν ἐπίσκο. που σόν. Συρίων ἅπαν τες εἰ πάντες. 3 προσέχειν τὸν νοῦν. 3 4 παρασκευαζομένους παρεσκευασμένους. καθεύδων καί. παρακαλεί; παρα καλών. παρακαλουμένη ἄσμενος καί. ἀφ' εφ', μιο άξει ἕξει. "Άπαντες άνθρωποι. Εἰ πάντες, πῶς σὺ πῶς τοίνυν σύ. "Αν ἴδῃ ἡμᾶς (ὁ Θεός) τοῦτο μεριμνώντας, τούτου φροντίζοντας, συναντιλήψεται αν μηδένα ποιουμένους λόγον, οὐ δώσει χεῖρα· οὐ γὰρ καθεύδουσιν ἡμῖν χορηγεῖ τὴν βοήθειαν, ἀλλὰ πονουμένοις καὶ αὐτοῖς ὁ γὰρ βοηθός, οὐ τοῦ ἀργοῦντός εστι βοηθός, ἀλλὰ τοῦ καὶ αὐτοῦ ἐργαζομένου. Φιλοσοφεῖν μὲν γὰρ ὅσῳ μέγιστον καὶ χαλεπώτατον, καὶ οὐ πολλῶν τὸ ἐπιχείρημα, οὐδὲ ἄλλων ἢ τῶν ὑπλ τῆς θείας προκεκλημένων μεγαλονοίας, ἢ τοῖς προς ρημένοις καλῶς χεῖρα δίδωσι. Κιττ. μεν πρεσβυτέρω λαμπροτέρω.
col. 1063–1064page 443 of 750
PG 78:1063τὸ κάλλος· πεσοῦσι δὲ δεξιὰν σωτήριον ὀρέγει, καὶ συγγνώμην μετανοοῦσι νέμει. Τοῖς μὲν γὰρ βου· 10 δοκῶν ἑστάναι, βλεπέτω μὴ πέσῃ.» Τοῖς δέ· «ΜΕ ὁ πίπτων οὐκ ἀνίσταται· ν τοῖς δέ·. Ιδε ὑγιής γέ γονας, μηκέτι ἁμάρτανε.» 420 πταίουσι τιμωρίας, ἵνα ἀκέραιον ἔχωσι τῆς ψυχῆς ΕΠΙΜΑΧΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Απημφίασε μὲν ὁ κοινὸς ἁπάντων ἐχθρὸς, ἅτε δὴ τυραννίδα νοσῶν, τὸ ἀνθρώπινον γένος τῶν προσόν των αὐτῷ ἐμφύτων πλεονεκτημάτων, καὶ τὴν ἐναν τίαν τῆς ἀρετῆς περιέστειλε πολιτείαν, τὴν τῶν ἀνθρώπων ῥώμην ὑπήκοον δεξάμενος. Οὐ γὰρ ἂν τοσαύτην γνώμην είχε καθ' ἑαυτὸν, εἰ μὴ ὑπὸ τῆς τῶν ἀπατηθέντων ῥαθυμίας κομιδῇ ἐπερρώσθη. 'Αλλ' ἐπειδὴ ἔδει φιλανθρωπίᾳ τοῦ Δημιουργοῦ ἐνδύ σασθα: πάλιν τὰ τῆς ἀρετῆς ὅπλα, δεῦρ' ἐπεφοίτησεν ὁ Θεὸς Λόγος, καὶ ὑφηνάμενος ἡμῖν τὴν ἀγάπην, ὥσπερ ἀγγελικὴν στολὴν, τὰ πάντα ἐν αὐτῇ ἐτεκτήνατο. Τὰ γὰρ κατ' εἶδος ἐπαριθμούμενα τῶν ἀρετῶν κατορθώματα μία γενικὴ ἀρετὴ περιέλαβεν, ἧς ἡ ἀγάπη τούνομα. 14. - ΗΡΩΝ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Εἰς τό· «Απόδοτε τῷ τιμὴν, τὴν τιμήν.» ᾿Αποδοτέον, ὦ έλλογιμώτατε, καὶ τῷ τιμῆς ἀξίῳ Ο τὴν τιμήν, οὐ θωπείαν ἐπιδεικνύμενον, οὐδὲ τὴν ἐκεί νου ευμένειαν θηρώμενον δέος γὰρ διὰ ταῦτα εἰς εὐτέλειαν ἐκπεσεῖν, καί τινα κολακείαν βωμολόχον εξασκήσαντα καταισχύνειν ἑαυτόν)· ἀλλὰ σὺν κόσμῳ προσήκοντι τὸ πρέπον ἀπονεμητέον. Οἷόν τε γὰρ τὸ προσηκόντως τὸ χρέος ἀποδοθῆναι. ΙΣΙΔΩΡΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Από πασῶν τῶν ἱερῶν Γραφών δεῖξαι δυνάμενος, ὅτι τὰ Ἰουδαϊκὰ πράγματα τέλεον οίχεται καὶ παλιγγενεσίαν οὐχ ἕξει ἀπ' αὐτῆς τῆς ῥήσεως, ἧς ισχυριζόμενος ὁ πρὸς σὲ διενεχθεὶς Ἰουδαῖος ἐνόμισεν αὐτὰ ἀναστήσεσθαι, τὸν παντελῆ αὐτῶν ἀφανισμόν δείξαι πειράσομαι. Τίς οὖν ἐστιν αὕτη, ἐφ' ᾗ ἐκεῖνος μέγα φρονεῖ; «Καὶ ἔσται, φησὶν, ἡ δόξα τοῦ οἴκου, ἡ ἐσχάτη ὑπὲρ τὴν πρώτην.» Αλλὰ πρὶν εἰς τὴν Ερμηνείαν χωρήσω, οὐκ οἶδα τί δράσω, πότερον κατα 'Ρώμην. γνώμην, ρώμην,: τὴν τῶν ἀνθρ. γνώμην ὑπήκοον δεξάμενος· οὐ γὰρ ἂν τοσαύτην ρώμην είχε, παρ ήχησιςί η γνώμην ρώμην Είπερ ἴσην ρώμην γνώμη, Δημόσθενες είχες. Οὐκ ἄρ᾽ ἂν Ελλήνων ήρχεν Αρης Μακεδών. Πιτ. Το προσηκόντως. οὐ προσηκ. 650, μετὰ τοῦ προσήκοντος. Βιττ. "Οτι τὰ Ἰουδαϊκὰ πράγματα τέλεον οἴχεται. Πιττ.
col. 1065–1066page 444 of 750
PG 78:1065γνῶ αὐτοῦ τῆς ἀπαιδευσίας, ἢ μισήσω την κα κουργίαν. Τὸν μὲν γὰρ ἀμαθῆ διδάσκειν χρή· τὸν δὲ κακοῦργον ἐλέγχειν. Μᾶλλον δὲ ἐπειδὴ ἑρμηνεία καὶ παίδευσις ἔσται τοῖς ἀγνοοῦσι, καὶ ἔλεγχος τοῖς και 421 κουργοῦσε, φέρε, αὐτὴν τὴν ῥῆσιν εἰς μέσον ἀγά γωμεν. Φημί τοίνυν ὅτι, Σολομῶνος ἀναστήσαντος, ὁ Βαβυλώνιος αὐτὸν ἔκλινε, καὶ τοὺς Ἰουδαίους αἰχμαλωτεύσας ἀπήγαγεν. Ἐπεὶ τοίνυν μετὰ τὴν ἐπάνοδον ἔμελλον τοῦτον ἐγείρειν οὐδεμία δὲ χρημάτων ὑπεφαίνετο πρόσοδος, εἰς χρηστὰς ἐλπίδας αὐτοὺς ἄγων ὁ Θεὸς, ὅπως ἄψωνται τοῦ ἔργου, ἔφη· Εμὸν τὸ ἀργύριον, καὶ ἐμὸν τὸ χρυσίον. Καὶ ἔσται ἡ δόξα τοῦ οἴκου τούτου ἡ ἐσχάτη ὑπὲρ τὴν πρώτην. ο δέ μοι πρόσεχε τὸν νοῦν. Ο Ζοροβάβελ ήψατο της δευτ τέρας οικοδομίας, καὶ χρησμός εἴρηται περὶ αὐτοῦ Δί χεῖρες Ζοροβάβελ ἐθεμελίωσαν τὸν οἶκον τοῦτον, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ ἐπιτελοῦσιν αὐτόν. Τό δ', ἐθεμελίωσαν, δείκνυσι μὲν καὶ τὴν μετὰ τὴν Βαβυ λῶνα παντελῆ ἐρημίαν· δείκνυσι δὲ καὶ τὴν δευτέραν οικοδομίαν. Ἐπεὶ οὖν ἀνέστη ὁ ναὸς, καὶ εἰς τὴν.. λαμπροτέραν τῆς προτέρας ηνέχθη εὐπρέπειαν πάλιν πταισάντων τῶν Ἰουδαίων, εἰς τὰ κατὰ τὸν Χριστόν, παρεδόθη τῇ τῶν Ῥωμαίων χειρί, ἥτις αὐτ τὸν εἰς τοῦδαφος κατήνεγκεν. Εἰ μὲν οὖν ἡμελλε πάλιν ἀναστήσεσθαι, εἶπεν ἄν· «Εσται ἡ δόξα τοῦ οἴκου τούτου ἡ δευτέρα ὑπὲρ τὴν πρώτην. Τὸ δὲ, ὑπὲρ τὴν πρώτην, τὴν δευτέραν ἐσχάτην ἀπέφηνεν. Ὥσπερ οὖν οὐκ ἔστι τῆς προτέρας προτέρα, οὐδὲ τῆς ἐσχάτης ὑστέρα. Εἰ μὲν γὰρ εἶπεν· Η δευτέρα ὑπὲρ τὴν ἔμπροσθεν, εἰκὸς ἦν καὶ τρίτην προσδοκάν. Εἰ δὲ τὴν δευτέραν ἐσχάτην εκάλεσε, › ‹ › πᾶσα αὐτοῖς ἀποκέκλεισται ἀναισχυντίας ὁδός. ΙΗ'. — ΛΕΟΝΤΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ Εἰς τό· «Ἐπὶ τῆς Μωσέως καθέδρας ἐκάθισαν οἱ Γραμματεῖς.» Απας μὲν ὁ λόγος χηρεύων πραγμάτων νεκρός ἐστι καὶ ἀχρεῖος μάλιστα δὲ ὁ παρὰ τῶν τῇ εὐαγεστάτῃ ἱερωσύνη σεμνυνομένων προφερόμενος. Ὅσον γὰρ δοκοῦσι προχειρότατα αὐτῷ χρῆσθαι, τοσούτῳ μᾶλλον οἱ τῷ βίῳ αὐτῶν προσέχοντες ἀπι στοῦσιν αὐτῷ. Πολλὴν τοιγαροῦν τὴν μετάστασιν, καὶ Τοῦτον ἐγείρειν. ἀνεγείρειν, Επιτελοῦσιν αὐτόν. ἐπιτελέσουσιν Ηνέχθη εὐπρέπειαν. ἀνήχθη. 10. Τῆς προτέρας. πρώτης. ἐσχάτης. Οὐδὲ τῆς ἐσχάτης. οὐδὲ, ἀποδοτική, οὐ τως, οὔτε λαμπρώς βιοῦντες, ούτε οὕτως. φρονεῖ αφρό νει. πρώτην ἔμπροσθεν. χωρήσω χωρῆται οι πότερον πότερα. 421 * 6 αἰχμαλωτεύσας και αιχμαλύτους. Η πρώτην ἔμπροσθεν. 4 ἐπιτελοῦσιν ἐπιτελέσουσιν. πτα σάντων πταιόντων. τῶν δευτέρα εσχάτη πρώτην Εμπροσθεν. 7, προτέρας παύει πρώτης. ΡοεειΝ. Επιτ. ἐστ: και μάταιος, οι τῶν, ἐπί. όσον ὅτῳ. 5. μᾶλλον, ἅπαντες.
col. 1067–1068page 445 of 750
PG 78:1067μεγάλην δεικτέον τὴν μεταβολήν, ἀρνοῦντας καὶ ἠρεμοῦντας, καὶ μὴ χρηματιζομένους, είπερ βού λοιντό τινας αὐτοῖς προσέξειν τὸν νοῦν. Εἰ γὰρ ταῦτα πράξοιεν, οὐ μόνον τὰ τῶν ὑπηκόων εν διακείσεται, ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ἀναῤῥηθήσονται. Μὴ γὰρ δὴ τὸ εἰν ρημένον, πρὸς τὸ μηδεμίαν σκηψιν ὑπολειφθῆναι τοῖς ὑπηκόοις· «Ἐπὶ τῆς καθέδρας Μωϋσέως ἐκε θισαν οἱ Γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι. Πάντα οὖν ὅσα ἂν λέγωσιν ὑμῖν ποιεῖν, ποιεῖτε· ο πρὸς τὴν οἰκείαν ἀπολογίαν, καὶ πρὸς τὸ ἐπιστομίσαι τους ἄλλους προφερέτωσαν. Ἡ γὰρ δοκοῦσα ἀπολογία αύξει τὴν κατηγορίαν, οὐ μόνον ἀπαραίτητον τιμωρίαν ὠδίνουσα, ἀλλὰ καὶ ἀνοίας όνειδος προστρι ομένη. Εἰ γὰρ καὶ τοῖς φοιτηταῖς τοῦτο λυσιτελεί ἀκοῦσαι, ἀλλ' οὐ τοῖς ὑφηγηταῖς πρέπει προφέρειν, τὸ τὴν ῥᾳθυμίαν αὐτῶν ἐκπομπεύον. Ἐῤῥέθη γάρ Κατὰ δὲ τὰ ἔργα αὐτῶν μὴ ποιεῖτε. Λέγουσι γάρ, καὶ οὐ ποιοῦσιν.. Ο 'μὲν γὰρ Χριστός, πρόφασιν πᾶσαν ἐξορίσαι βουλόμενος, ἐκέλευσε, μήτε τῷ βίῳ προσέχειν τῶν διδασκάλων, ὅταν λαβὴν τοῖς ὁρῶσι παρέχῃ, μήτε τοῖς κατ' ἰδίαν πραττομένοις εἰ μὴ τοῖς χρησμοῖς συνᾴδοιεν τοῖς οὐρανίοις, ἀλλὰ τῇ διδασκαλίᾳ μόνῃ, τῇ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιῶν γινομένη. Διὸ καὶ τῆς καθέδρας Μωϋσέως ἐμνημόνευσε τῆς τοῦ νομοθέτου. Τότε γὰρ οὐ τὰ ἑαυτῶν, ἀλλὰ τὰ τῶν Γραφῶν φράζουσιν· αὐτοὶ δ᾽ οὐκ ἂν δίκαιοι εἶεν ταῦτα προφέρειν, & πᾶσαν αὐτῶν δείκνυσι τὴν που νηρίαν· ἀλλὰ σπουδάζειν, ὡς ἐνδέχεται, πᾶσαν ἐχ κόπτειν πρόφασιν. Εἰ δὲ λαμπρῶς πολιτευόμενοι οὐκ ὠφελοῦσί τινας, οὐδὲν πρὸς αὐτούς. Ωσπερ γὰρ κακῶς πολιτευόμενοι οὐκ εἰσὶ συμμερισταὶ τῶν στε φάνων, τοῖς εὐδοκίμοις ἀποκειμένων· οὔτε λαμπρῶς βιοῦντες κοινωνήσουσι ταῖς τῶν πταιόντων τιμω ρίαις. Σὺ γὰρ φησί, διάθου τὰ κατὰ σαυτόν τὸν βίον φημὶ καὶ τὸν λόγον· ταῦτα ἀπαιτῶ παρά σοῦ, καὶ ὠφελοῦντι μὲν συνησθήσομαι· μὴ ὠφελήσαντα δὲ, οὐκ ἀτιμάσω, ἀλλὰ καὶ στεφανώσω. Εκα στὸς γὰρ τὸν ἴδιον μισθὸν λήψεται, κατὰ τὸν ἴδιον κόπον, οὐ κατὰ τὴν τοῦ καμάτου Εκβασιν Ταύτ' οὖν ἐννοοῦντες καὶ ὑφηγηταὶ καὶ φοιτηταί, εἰς ἀρετὴν ἑαυτοὺς συνελαυνέτωσαν, πᾶσαν σκῆψιν ἐξοστρακίζοντες. άλλους λαούς. πραττομένοις προσταττομένοις. 3 Μωσέως, τοῦ νομοθέτου. 10. εὖ γάρ. Κατὰ τὴν τοῦ καμάτου έκβασιν. οὐ κατά τήν. έκβασιν
col. 1069–1070page 446 of 750
PG 78:106910. — ΔΩΡΟΘΕΟ Απῆρας μὲν ἐντεῦθεν ὡς τάχιστα ήξων ἀπέμεινας δ' ἐκεῖσε οὐκ οἶδ' ὅπως περὶ τὰς ἐπαγγελίας· τάχα δ' ὠφελήσων τοὺς ἐκεῖσε, καὶ θηράσων, καὶ τῷ Χριστῷ προσοίσων. Εἰ τοίνυν ἀλη θῆς ἡ ὑπόνοια, δήλου, ἵνα τὴν ἐκ τῆς ἀπουσίας ἀνίαν τῇ προσδοκία τοῦ κατορθώματος ἀπελάσωμεν. Υπερορίοις γὰρ ῥᾳδίως παραχωρήσει, τῇ δόξῃ τῇ Δεσποτικῇ τοὺς ὅρους ῥᾳδίως παραχωρήσασα. Κ. ΔΙΔΥΜΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Οἱ περὶ τὸ ὁμολογούμενον λαμπρῶς πταίοντες, οὐκ ἂν εἶεν ἀξιόχρεῳ περὶ τοῦ δοκοῦντας ἀμφισβητησίμου ἀποφαινόμενοι. Εἰ γὰρ τοῖς κακίαν ἀσπαζομένοις, οὐδὲ περὶ τῶν θείων δικαιωμάτων λόγον κινεῖν θέμις· «Τῷ γὰρ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ Θεός· Ἵνα τί σὺ ἐκδιηγῇ τὰ δικαιώματά μου; ο πῶς τοῖς καὶ αὐτὰ τὰ δικαιώματα δι' ὧν πράττουσιν ὑβρίζουσι περὶ δογμάτων διαλέγεσθαι θέμις; Εί τοίνυν ἡ ἀρετὴ τὴν εὐσέβειαν ἐγγυᾶται, σπουδαστέον αὐτὴν ἔχειν, δι᾿ ἣν ἡ εὐσέβεια ἀξιόχρεως ἀποφανθήσεται. Τῷ γὰρ οὐκ εὖ βιοῦντε οὐδεὶς πει σθήσεται, τῆς κακίας καὶ τὰ ὀρθὰ καθυβριζούσης δόγματα, καὶ καταδεχθῆναι μὴ συγχωρούσης. Ἀρετῆς τοίνυν καὶ εὐσεβείας ἀνθεκτέον· ὡς ἡ μὲν θεμέλιος ἐστιν, ἡ δὲ στεφάνη καὶ ἐγκαλλώπισμα. ΧΙΧ. 423 ΧΧ. ΚΑ'. ΘΕΩΝΗ Εἰς τὸ αὐτό. Δρα σαυτὸν λέληθας, ὅτι οὐκ ἔχεις τὴν κρίσιν πραγμάτων ὀρθὴν, ἢ ἐμὲ ἔχειν ταύτην ἐῤῥωμένην. Εἰ μὲν οὖν σαυτὸν λέληθας, χρήσαι σφοδρῷ διδα σκάλῳ· εἰ γὰρ ζητήσειας, εὕροις ἄν· ζητήσεις δὲ, εἶχε οιηθείης μηδὲν εἰδέναι. Τὸ γὰρ οἴεσθαι εἰδέναι, τοῦ μηδὲ εὑρεῖν αἴτιόν ἐστιν. Εἰ δὲ ἐμὲ ἔλαβε, δεῖξον διὰ τῶν πραγμάτων τὴν κρίσιν· δείξειας δὲ, εἰ συν δράμοι δ βίος τῷ λόγῳ. ΧΧΙ. ροθές, Δανιήλ πρεσβυτέρω, υπερορίοις ὑπερόριος βαδίως ἀσμένως. Ως τάχιστα ήξων. ανήξων, Περὶ τὰς ἐπαγγ. παρὰ τάς. παρά οι περί τὸ αξιόχρεῳ αξιόχρεοι. Οι περὶ τὸ ὁμολογούμενοr. Πιττ. καταδεχθῆναι παραδεχθῆναι, ως ὧν. Ρασσικ. κρίσιν των έχειν έχων. σφοδρῷ σοφώς. μηδὲν μή. β οι το γὰρ οἴεσθαι εἰδέναι, τοῦ μηδὲ εὑρεῖν αἰτιόν ἐστιν, ἔλαβε έλαθες.
col. 1071–1072page 447 of 750
PG 78:1071ΧΧΠ. ΚΒ'. Πρὸς Φιλιππησίους. Εἰς τό· ο 'Αλλήλους ηγού μενοι ὑπερέχοντας ἑαυτῶν· καὶ εἰ ἐστι Τοῦτο φρονείσθω ἐν ὑμῖν, δ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. Αριπρεπὲς μὲν καὶ ἀρίδηλον τὸ βούλημα τὸ ἀπο στολικόν· εἰ δέ σοι βαθὺ καὶ δυσέφικτον φαίνεται, συντόμως αὐτὸ σαφηνίσαι πειράσομαι. ῾Ο ἀπόστολος εἰς μετριοφροσύνην παρακαλῶν καὶ εἰπών Αλλήλους ἡγούμενοι υπερέχοντας ἑαυτῶν, ὁ ἔφη Τοῦτο φρονείσθω ἐν ὑμῖν, δ καὶ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ, δ, ἐν μορφῇ Θεοῦ ὑπάρχων, οὐχ ἁρπαγμὸν ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσα Θεῷ, ἀλλ᾽ ἑαυτὸν ἐκένωσε μορφὴν δούλου λαβών.» Εἰ μὲν οὖν οὐκ ἦν ἴσος, περιστὸν τὸ ὑπό δειγμα, είγε τῷ μείζονι ὑπακούσας κελεύσαντι, πε ποίηκεν 8 πεποίηκεν. Εἰ δὲ ἴσος, ὥσπερ οὖν καὶ ἴσος, ἀρμόδιον τὸ ῥηθὲν, καὶ πρὸς ταπεινοφροσύνην βλέπον. Εἰ ἔρμαιον ἡγήσατο τὸ εἶναι ἴσον, οὐκ ἂν ἑαυτὸν ἐταπείνωσεν, ἵνα μὴ ἡ ὑπερισσεία πρόκριμα ποιήσῃ τῇ ἀξίᾳ. Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ ἐκ φύσεως ἴσος ἦν, καὶ οὐσιώδη εἶχε τὴν εὐγένειαν, καὶ οὐ κατὰ χάριν δωρηθεῖσαν, ταπεινῶσαι ἑαυτὸν οὐ παρ ητήσατο. Δούλος μὲν γὰρ καὶ ἐλευθερωθείς, καὶ υἱο θεσίᾳ τιμηθεὶς, ἅτε ἅρπαγμα ή εὕρεμα τὴν ἀξίαν ήγησάμενος, οὐκ ἂν ὑποσταξη οἰκετικὸν ἔργον ἀν σαι· ὁ δὲ γνήσιος υἱὸς, ὁ σύμφυτον ἔχων καὶ τὴν εὐγένειαν, καὶ τὴν ἀξίαν, οὐκ ἂν παραιτήσαιτη τοιοῦτόν τι ἀνῦσαι, πάσης υποψίας ἐκποδών οἰχομένης. Τῷ μὲν γὰρ ἡ ἀρχαία δουλεία ὑποψίαν τίκτει εὐτελείας· τῷ δὲ ἡ ἔμφυτος εὐγένεια οὐδὲ τικτομένην τὴν ὑπόνοιαν προσίεται. Ὁ μὲν γὰρ δύναται τῆς υἱοθεσίας ἐκπεσεῖν· ὁ δὲ τῆς ἐμφύτου εὐγενείας τε καὶ ἀξίας οὐδέποτε ἀποπεσεῖται. Ο ΚΙ. — ΘΕΩΝΙ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Πῶς ὁ 'Αχαάβ, καίτοι προμαθὼν τὸν θάνατον αὐτοῦ, φυλάξασθαι οὐκ ηδυνήθη. Αὐτὸς μὲν ἔφης λίαν θαυμάζειν, πῶς ὁ Αχαάβ, παρακαλών παρακαλέσας Εἰ έρμαιον ηγήσατο.: Ερμαῖον τὸ ἀπροσδόκητον κέρδος ἀπὸ τῶν ἐν ταῖς ὁδοῖς τιθεμέ των ἀπαρχῶν, ὡς οἱ ὁδοιπόροι κατεσθίουσιν· οὐκ ἀπὸ τῶν σωρῶν τῶν λίθων, αἱ (Ι. ο!) τῷ ἑρμεῖ ἀνέκειντο. Οὐ κατὰ τοὺς ἄλλους, ἀγαπήσας τὸ ἑρμαῖον οὐδὲ οιηθεὶς ἄρα μηδὲν ἀδικεῖν, εἰ ἑκὼν παρεχόντο; ὁτιοῦν ἐωνήσατο. 'Ερμαίον, εύρημα. Επειδὴ λίθων σω μοὺς ἀφιέρουν τῷ ἐρμεῖ ἐν ταῖς ὁδοῖς ἀδήλοις. Δαμά σκιος· καὶ ἐδόκει ἑρμαίῳ ἐντετυχηκέναι ἐμοὶ περι τυχών. Ερμαιόν ἐστι κακοήθων ἅπας ἐπιεικής. Καὶ ἡ πρόσοδος τοῖς πονηροῖς ἐκ τῆς ἑτέρας μερίδος πα έρμαῖον, Έρμαιον, "Η ἀπὸ τοῦ ἐν ἔθει λεγομένου, Κοινὸς ἔρ μῆς, ἐπὶ τῶν εὑρισκόντων τι, οἷον κοινὸν τὸ εὔρημα παρὰ τὸ οὖν Ἑρμῆς ἔρμαιος· καὶ ἔρμαιον τὸ οὐδέ τερον. ὅθεν καὶ τὰ ἀπὸ τύχης ἀγαθὰ καὶ κέρδη, έρμαια. εἰ ἔρμαιον ἡγήσατο, τὸ εἶναι ἴσον. Έρμαιον ἂν ἦν τοῖς κακοῖς ἀποθανοῦσι τοῦ τε σώματος ἀπηλ λάχθαι. Αιττ. ύπερισσεία όπο ηρεσία. οι Βιττ.
col. 1073–1074page 448 of 750
PG 78:1073καίτοι προμαθὼν τὸν ἑαυτοῦ θάνατον, διαφυγεῖν οὐκ 4 ηδυνήθη. Ἐγὼ δὲ οὐ θαυμάζω· οὐδὲ γὰρ διαφεύγειν οἷόν τε την δίκην. Κλέπτουσα γὰρ τὰς τῶν κλέπτειν αὐτὴν φρένας πειρωμένων, τους βουλομένους αὐτὴν ἐκκλίναι, εἰς τὰ ἑαυτῶν δίκτυα, δι' ὧν μηχανώνται, ἐμπίπτειν παρασκευάζει. ΚΑ'. ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰς τὸ, ο Πάτερ ἡμῶν» Αὐτὸς μὲν ἔοικας θαυμάζειν τῆς εὐχῆς τὴν βραχυλογίαν· ἐγὼ δὲ ἡγάμην ἀεὶ, καὶ ἄγαμαι τὴν ἐν βραχέσι ρήμασιν ὑπερφυή φιλοσοφίαν. ΕΙ γὰρ καὶ ἡ τῶν λόγων ἀπαγγελία εὔκολος, ἀλλὰ οὐ τῶν φωνῶν. Οὐ γὰρ λόγων ἀκροατής μόνον, ἀλλὰ καὶ ἔργων ποιητής. Πάσης τοιγαροῦν ἐπέκεινα τόλ μης χωρεῖν ὑπολαμβάνω, τὸν μὴ πράττοντα μὲν τὰ υἱῷ εὐδοκίμῳ πρέποντα, τολμῖν δὲ πατέρα καλεῖν τὸν Δεσπότην· καὶ ὁρῶντα μὲν ἐξ ὧν δυσφημηθήσε ται τὸ θεῖον ὄνομα, ἐπιχειροῦντα δὲ λέγειν· ο Αγια σθήτω τὸ ὄνομά σου· › καὶ τοῦ τυράννου ὄντα δορυφόρον ἐπισημότατον, φράζειν·. Ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου· ο ὄρθητι, τουτέστι, τοῖς τυραννουμένοις βασ λεὺς νικηφόρος, παρέχων τὴν κατὰ τῆς ἁμαρτίας αήττητον συμμαχίαν· ἔτι τε μηδὲν ὧν θέλει ὁ Θεὸς, διαπραττόμενον, ὑποκρίνεσθαι ἀρετὴν, καὶ λέγειν Γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ὡς ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς" ο τρυφῇ τε καὶ ἀσωτίᾳ ἐκδεδωκότα ἑαυτόν καὶ πολλὰ προαποθέμενον, οὐ μόνον εἰς τροφήν, ἀλλὰ καὶ εἰς γαστριμαργίαν ἐφόδια, εὔχεσθαι·. Τὸν ἄρτον ἡμῶν τὸν ἐπιούσιον (τουτέστιν, ἢ τὸν τῇ ψυχῇ ἁρμόδιον, ἢ τὸν τῇ σαρκὶ αὐτάρκη) δὸς ἡμῖν σήμε ρον.» Το γάρ ο σήμερον ο τὴν καθημερινὴν οἰκονομίαν μηνύει. Εἰς γὰρ τὴν ἀκροτάτην φιλοσοφίαν ἀγα γὼν τῆς ψυχῆς τὸ νοερόν, καὶ αὐτὸν ὁρίζει τῆς αἰτήσεως τὸν χρόνον. Εἶτα ἀμείλικτον ὄντα καὶ ὠμόν, λέγειν· Αφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν· ο μνησικακοῦντα δὲ, καὶ πέρα τοῦ μέτρου ἀμυνόμενον, λέο γειν· «Καθώς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν· ο τὸν δ᾽ εἰς πειρασμοὺς ἑαυτὸν ῥίπτοντα, καὶ πᾶσαν τεμόντα ὁδὸν ἐπὶ κινδύνους ἄγουσαν, φράζειν·. Μὴ εἰσενέγκῃς ἡμᾶς εἰς πειρασμόν· ο καὶ γελοῖον εἶναι δοκεῖ, μᾶλλον δὲ ἀγανακτήσεως ἀπάσης ἄξιόν ἐστ. Τὸ δὲ καὶ ἀσμένως ἀκολουθοῦντα τῷ ἐχθρῷ οὐ γὰρ βία, οὐδὲ τυραννίδι, ἀλλ' ἀπάτη περιγίνεται) λέγειν·ε ᾿Αλλὰ ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ, ο πᾶσαν εἰρωνείαν ὑπερβάλλει. Τὸ δὲ φρά ζειν μέν· ο Ότι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία, καὶ ἡ δύνα μις, καὶ ἡ δόξα· ι καταφρονεῖν δὲ τοῦ πᾶσαν δύνα ὑπερφυή ὑπερφυ. ἀπαγγελ. έπαγ. φωτῶ, 650 ἀλλὰ τῆς γνώμης δοκιμασθείς δοκιμαστής) Θεός. μαρ. ο. εἰς πρὸς γαστρι 'Αγαγών της ψυχῆς τὸ νοερόν αιτήσεως 630, ἀναγαγὼν τῆς εὐχῆς τὸν ὄρον, φιλο σοφώτερον καὶ αὐτὸν συνέτεμε τῆς αἰτήσεως. Ιν. τεμόντα ανατέμνοντα. 1.
col. 1075–1076page 449 of 750
PG 78:1075ἐκεῖνοι μόνοι μετὰ τὰς θαυμασίους ὠδῖνας τὰς ἐν τῷ θείῳ βαπτίσματι, καὶ τὸν ξένον καὶ παράδοξον λοχευμάτων νόμον, δίκαιοι ἂν εἶεν τὸ «Πάτερ ἡμῶν, λέγειν, υἱῶν ἐπιδεικνύμενοι γνησιότητα· καὶ τὸ, Αγιασθήτω τὸ ὄνομά του, ο οἱ μηδὲν ἐναγὲς δια πραττόμενοι· καὶ τὸ, ο Ἐλθέτω ἡ βασιλεία σου, οἱ φεύγοντες τὰ τῷ τυράννῳ ἡδονὴν τίκτοντα· καὶ τ), ο Γενηθήτω τὸ θέλημά σου, ο οἱ διὰ τῶν πράξεων τοῦτο δηλοῦντες· καὶ, ο Τὸν ἄρτον τὸν ἐπιούσιον δὸς ἡμῖν σήμερον, ο οἱ τρυφαῖς καὶ ἀσωτίαις ἀποταττόμενοι· καὶ τὸ, ι "Αφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, οἱ τοῖς εἰς αὐτοὺς πταίσασι συγγινώσκοντες· καὶ τὸ, Μὴ εἰσενέγκης ἡμᾶς εἰς πειρασμόν, ο οἱ μήτε ἑαυτοὺς μήτε ἄλλους εἰς τοῦτον ἐμβάλλοντες· καὶ τὸ, μιν καὶ δόξαν πηγάζοντος, συγγνώμης μείζον. Οὐκοῦν Β' Ῥῦσαι ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ πονηροῦ, ν οἱ πρὸς τὸν Σπο τανᾶν ἄσπονδον ἔχοντες τὴν μάχην· καὶ τὸ, ο Ὅτι σοῦ ἐστιν ἡ βασιλεία καὶ ἡ δύναμις, καὶ ἡ δόξα, ο οἱ τρέμοντες αὐτοῦ τοὺς λόγους, καὶ ἔργοις αὐτοὺς ἐπι δεικνύμενοι. Οὐ γὰρ τοσοῦτον πέφυκεν ἀνύειν ἡ τῆς εὐχῆς ἐπιστήμη, ὅσον ὁ τρόπος καὶ ὁ βίος τοῦ εὐχα μένου. ΚΕ. ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰς τόν Τί δὲ βλέπεις τὸ κάρφος το ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου, τὴν δὲ ἐν ἐφθαλμῷ δοκὸν οὐ κατανοεῖς; γὰρ ἡμᾶς τὴν ἀκριβῆ βάσανον ἐμβάλλων ὁ Χριστὸς, Κοινὸν μὲν πάθος εἶναι δοκεῖ, οὐ μόνον τὸ τις φλώττειν μὲν περὶ τὰ ἴδια, ὀξέως δ' ὁρᾷν τὰ τῶν πέλας πταίσματα, ἀλλὰ καὶ τὸ ἑαυτοῖς μὲν καὶ τὰς οὐκ οὖσας ἀπολογίας πορίζεσθαι, τὸ δ' ἀλλοτρίων πικροὶ καὶ ἀπαραίτητοι καθῆσθαι δικασταί. Οἱ δὲ τῷ ὄντι φιλαυτίας ἀπηλλαγμένοι, καὶ τὸ δίκαιον οιόμενοι δεῖν κρατεῖν, τὴν αὐτὴν φέρουσι καθ' ἑαυτῶν ἁμαρτ τάνοντες ψῆφον, ήνπερ ἂν καὶ κατὰ τῶν πέλας ἐνέγε χοιεν· καὶ μᾶλλον ἑαυτοὺς διὰ τῆς μετανοίας κολά ζουσι, τὸν ἀκόλαστον ὄλεθρον εἰδότες (3'). Εἰς ταύτην ἔφη·. Τί βλέπεις τὸ κάρφος τὸ ἐν τῷ ὀφθαλμῷ τοῦ ἀδελφοῦ σου· τὴν δὲ ἐν τῷ σῷ ὀφθαλμῷ δοκὸν οὐ κατανοεῖς;» Οὐ γὰρ προσήκει τῶν ἄλλων εἶναι πι κρὸν δικαστὴν τὸν τὰ οἰκεῖα παρορώντα. ἐκεῖνοι οι μόνοι μοι, παραδόξων οι λοχευμάτων τῶν. ἀκούσας. Επιτ. 3) τὸ δ' ἀλλοτρίων τῶν δ' άλο λοτρίων. τὸν ἀκολ. Κλ. τὸ ἀκόλαστον ολέθριον τῶν ἄλλων τῶν πέλας.
col. 1077–1078page 450 of 750
PG 78:1077Κα'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ. Εἰς τὸ εἰρημένον περὶ τοῦ 'Ησαΰ·ο Μετανοίας τόπον οὐχ εὗρε, καίπερ μετὰ δακρύων ἐκζη τήσας αὐτήν.» Αὐτὸς μὲν θαυμάζειν ἔφης, ὅπως ὁ Παῦλος τὴν μετάνοιαν, ἂν καὶ αὐτὸς ἐκήρυττε, καὶ ὁ Θεὸς ἐστεφάνου, μηδὲν δεδυνῆσθαι ἐπὶ τοῦ Ἡσαῦ διισχυρίσατο, λέγων·. Μετανοίας γὰρ τόπον οὐχ εὗρε, καίπερ μετὰ δακρύων ἐκζητήσας αὐτήν. • Εγωγε θαυμάζω, πῶς τοῦτό σε διέλαθεν. Οὐ γὰρ ὡς τὴν μετ τάνοιαν ἀτιμάσαντος τοῦ κριτοῦ, τοῦτο ἔφη, ἀλλ' ὡς τὸν μισθόν, τουτέστι, τὴν εὐλογίαν, τὴν τῇ ἀρετῇ μᾶλλον ἢ τῇ πρεσβυγενείᾳ χρεωστουμένην, τῷ δια πωλήσαντι αὐτὴν μὴ δεδωκότος. Οὐ γὰρ δίκαιον ἦν, ἐκεῖνον, ἵνα καὶ δοίημεν τῇ πρεσβυγενείς τὸ γέρας χρεωστεῖσθαι, τὸ κτῆμα ὅπερ ἐπώλησεν ἀνακομίσασθαι εἰ μὲν γὰρ ἀποσπασθὲν ἦν, ἔδει ἀποδοθῆναι· εἰ δὲ πραθέν, καὶ ὑπὸ τὴν νομὴν τοῦ ἀγοράσαντος ἦν οὐ δίκαιων τὸ ἀποσπασθῆναι. Κλαύσαντος γοῦν πικρῶς οὐ μόνον αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ γεννήτορος, τὸ δίκαιον ίσχυσεν. "Οτι δὲ οὕτως ἔχει, ἄκους τῶν πρὸς αὐτὸν εἰρημένων·. Μή τις πόρνος, ἢ βέβηλος, ὡς Ἡσαῦ, ὅς ἀντὶ βρώσεως μιᾶς ἀπέδοτο τὰ πρωτοτόκια αὐτοῦ. Ισθε γὰρ, ὅτι καὶ μετέπειτα θέλων κληρονομῆσαι τὴν εὐλογίαν, ἀπεδοκιμάσθη.» Ορᾷς, ἵνα παρῶ τέως τὸ πεπράσθαι τὰ πρεσβεία, ὅτι οὐδὲ ἀρετὴν ἦν ἀσκήσας, ἀλλ' οἷς πέπρακε πρεσβείοις ἐπερειδόμενος, τὴν εὐλογίαν, τὴν τῇ ἀρετῇ, ὡς ἔφην, χρεωστουμένην, κληρονομήσαι ήβούλετο· ὅπερ ἀδύ νατον ἦν· εἰ γὰρ καὶ μετὰ τῆς τοῦ τεχόντος εὐνοίας καὶ τὴν τῶν πρεσβείων είχε τιμὴν οὐκ ἂν ἀπ- 427 έτυχε τῶν θείων εὐλογιῶν. Ἀρετὴ γάρ ἐστιν ἡ παρὰ τοῦ Θεοῦ στεφανουμένη. Ἐπειδὴ δὲ καὶ πέπρακεν ἐννόμως τὰ πρωτοτόκια, αναμφισβήτητος τοῦ Ἰακὼς ἡ νίκη. Ἐὰν γάρ τις ἀγρὸν πωλήσας, καὶ τὸ τίμημα εἰληφώς, καὶ εἰς νομὴν τοῦ κτήματος τὸν ἀγοράσαντα εἰσκομίσας, ὕστερον χωρὶς τοῦ ἀποδοθῆναι τὸ τίμημα λέγω (οὐδ᾽ ἀποδιδόντος μὲν οὖν συγχωροῦσιν οι νόμοι ἄκοντος τοῦ ἀγοράσαντος τὸ ἀποσπασθῆναι τὸ κτῆμα· ἀλλ' ὅμως λελέχθω), χωρὶς τοῦ ἀποδοῦναι τὸ τίμημα, εἰ ἀμφισβητοίη περὶ τῆς κτήσεως, ποῖος νόμος, ἢ τίς δικαστὴς ἀποκρίνεται αὐτῷ, κἂν μυρία ἐκεῖνος δακρύοι, καὶ ἐλεεινὰ φθέγ γοιτο; Οὐδὲ εἰς δήπου. Εἰκότως οὖν οὐκ εἴληφε πρῶτον μὲν ἀρετὴν οὐκ ἀσκήσας, εὐλογίαν δὲ κλη ρονομήσαι θελήσας, ἧς ἀνάξιον ἑαυτὸν ἀπέφηνε δεύτερον δὲ καὶ πωλήσας τὸ γέρας· τρίτον ἔκκλει σθεὶς εἰκότως ὑπὸ τοῦ καιροῦ. Εἰ γὰρ ὄντως ἦν μεταγνούς, καὶ τὰς ἥττας πάσας ἀναμαχησάμενος, οὐκ ἂν παρώφθη παρά Θεοῦ. Πλούσιος γὰρ ὧν ὁ Θεὸς, καὶ πλουτῶν στεφάνοις ἄλλοις, κοσμῆσαι ἐδύ η όπως πως. 3. ἐστεφάνου στεφανοί. τὸ κτῆμα ἀναχομ. ἦν πρὸς αὐτόν παρ' αὐτοῦ. φωνήν. Επιτ. ἀπέτυχε, έτυχε, εννόμως, ένιμότως. ἀποσπασθῆναι τό, ἐκκληθείς.
col. 1079–1080page 451 of 750
PG 78:1079νατο. Εἰ γὰρ καὶ τὰς εὐλογίας, ἃς πέπρακεν, ἀνοχο μίσασθαι οὐχ οἷός τ' ἦν, ἀλλ᾽ οὖν γε ἄλλοις ἂν στε φάνοις ἐκοσμήθη· καὶ πρῶτον μὲν τῷ τὸν Θεὸν ἵλεω ἔχειν. Ἐπειδὴ δὲ ἀρετῆς μὲν οὐκ ἐφρόντιζεν, εὐλο γιῶν δ' ἀντεποιεῖτο τῶν τῇ ἀρετῇ χρεωστουμένων, εἰκότως ἀπέτυχεν. ΟΛΥΜΠΙΟΔΩΡΟ. Οτι Ἕλληνες, δι' ὧν τὰ Χριστιανών δοκοῦσι σμικρύνειν, διὰ τούτων τὰ ἑαυτῶν ἀνατρέπουσιν. θαυμάζω, όπως οὐ μόνον οἱ παιδεύσεως άμοιρο τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ καὶ οἱ σοφίαν ἐπαγγελλόμενοι, καὶ οἱ ἐπὶ εὐγλωττία εναβρυνόμενοι, ἐπὶ διαλεκτική τε αὐχοῦντες, καὶ συλλογισμοῖς ἐπερειδόμενοι, καὶ τὰς μὲν ἐναντιώσεις τῶν λογισμῶν ὁρῶντες, τὰς δὲ τῶν πραγμάτων μὴ καθορῶντες, οὐκ αἰσθάνονται, δι' ὧν τὸ κήρυγμα τὸ θεῖον κατατοξεύουσι, διὰ τούτων μᾶλλον ἑαυτοὺς καταισχύνοντες. Φέρει γάρ τινα φιλοτιμίαν τοῖς κεκρατημένοις, ἡ τῶν κεκρατηκότων ὑπεροχή. Αὐτοὶ δὲ φάσκουσι νεκρὸν τὸν Ἰησοῦν, ἵνα νεκροῦ ἀποφανθῇ τῶν παρ' αὐτοῖς θεῶν ὁ δῆμος ἀδρανέστερος. Κωμῳδοῦσι τὸν σταυρὸν, ἵνα κωμι δηθῶσι σφοδρότερον, ατίμως πεπορθημένοι καὶ γενι κημένοι σταυρῷ. Σκώπτουσι τὴν τῶν ἀποστόλων ἀμαθίαν, ἵνα λαμπρότερον οἱ θρυλλούμενοι παρ αὐτῶν στηλιτευθῶσι σοφοί, ἰδιωτῶν ἀνδρῶν διδασκαλία ἡττηθέντες. Τὸν τοῦ Χριστοῦ προσκυνούμενον χλευάζουσι τάφον, ἵν' οἱ παρ' αὐτοῖς περιφανείς ναοί, γέλωτα ὀφλείωσι μείζονα, χλευαζομένῳ παρα χωρήσαντες τάφῳ. Παντὸς ἐπιλαμβάνονται ὡς εὐτε λοῦς τοῦ κηρύγματος, ἵνα τὰ παρ' αὐτοῖς περιφανῆ πλέον ὀφθῇ καταγελαστότερα, τῇ τῶν εὐτελῶν ὑπο κύψαντα φύσει. ΚΗ'. - ΑΣΚΛΗΠΙΑ ΣΟΦΙΣΤΗ. Περὶ τοῦ αὐτοῦ. Λανθάνουσιν Ελλήνων παῖδες, δι' ὧν λέγουσιν, ἑαυτοὺς ἀνατρέποντες. Εξευτελίζουσι γὰρ τὴν θείαν Γραφὴν, ὡς βαρβαρόφωνον καὶ ὀνοματοποιίαις ὀφλείωσι όφλήσωσι. Την θείαν Γραφήν, ως βαρβαρόφωνον.
col. 1081–1082page 452 of 750
PG 78:1081ξέναις συντεταγμένην, συνδέσμων δὲ ἀναγκαίων έλνα λείπουσαν καὶ περιττών παρενθήκῃ τὸν νοῦν τῶν λεγομένων ἐκταράττουσαν. Ἀλλ᾽ ἀπὸ τούτων μανθανέτωσαν τῆς ἀληθείας τὴν ἰσχύν. Πῶς γὰρ ἔπεισεν ἡ ἀγροιχιζομένη τὴν εὐγγλωττίαν Εί πάτωσαν οἱ σοφοί, πῶς βαρβαρίζουσα κατακράτος καὶ σολοικίζουσα νενίκηκε τὴν ἀττικίζουσαν πλάνην πῶς Πλάτων μὲν, τῶν ἔξωθεν φιλοσόφων ὁ κορυ φαῖος, οὐδενὸς περιεγένετο τυράννου· αὕτη δὲ γῆν τε καὶ θάλατταν ἐπηγάγετο; ΚΘ'. ΕΡΜΙΝΟ ΚΟΜΗΤΙ. Περὶ τοῦ αὐτοῦ. Ο σταυρός, ὦ βέλτιστε, ὁ ὑπὸ τῶν εἰδωλολατρῶν κωμωδούμενος, τὴν πολύθεον ἐσταύρωσε πλάνην· καὶ τὸ πάθος τοὺς ἀλιτηρίους στηλίτευσε δαίμονας· καὶ ὁ θάνατος τὸν θάνατον ἀπέκτεινε· καὶ ἡ νέκρωσις τῆς σαρκὸς, τὰς τῶν σταυρωσάντων ἐνέκρωσεν ἐλπί δας· καὶ ὁ τάφος τὸν μὲν διάβολον κατέθαψε, πᾶσι δὲ πηγὴν ζωῆς ἀνώμβρησε. Διὸ καὶ ὁ θεῖος κήρυξ βος· «Οὐ γὰρ ἐπαισχύνομαι τὸ Εὐαγγέλιον. ὁ Εὐχής γὰρ ἡμῖν εὐαγγελίζεται κρείττονα. ΔΟΜΕΤΙΟ ΚΟΜΗΤΙ. Περὶ τοῦ αὐτοῦ. Αὐτὸ τοῦτο, ὅ νομίζεις, ὦ βέλτιστε, ἀπόδειξιν εἶναι τοῦ μὴ εἶναι θεῖον τὸ κήρυγμα, δείκνυσιν αὐτὸ θεῖον καὶ ὑπερφυές. Ἵνα γὰρ παρῶ Πλάτωνα ὡς ὑπερ βαίνοντά σου τὰς ἀκοὰς, φήσαντα, ότι φιλοσόφων μὲν ἀνάξιον ἡ εὐγλωττία, μειρακίων δὲ παιζόντων ή φιλοτιμία· ἐν οἷς τὸν διδάσκαλον ἑαυτοῦ εἰσήγαγε λέγοντα·. Οὐ γὰρ ἂν δήπου πρέποι ὦ ἄνδρες, τῇδε τῇ ἡλικίᾳ, ὥσπερ μειρακείῳ, πλάττοντα λόγους, εἰς ὑμᾶς εἰσιέναι. ο Ομηρον δὲ, ὃν ἐπὶ γλώττης ἔχεις, μάρτυρα προβαλοῦμαι, λέγοντα ΧΧΙΧ. ΧΧΧ. Αὐτοδίδακτος εἰμι· θεὺς δέ μοι ἐν φρεσὶν Παντοίας ἐνέθηκεν, Τοίμας ἤγουν ώπασεν ὀμφάς. Εἰ τοίνυν ὁ ἐκθειαζόμενος παρὰ δὲ ἀναγκαίων ἐλλείπουσαν 650 μεύει τε αναγκαίων ελλείψει. ευγλωττίαν εὔγλωττος τῶν οι κορυφαίος Οὐ γὰρ ἂν δήπου πρέποι, οὐ γάρ, οὐδὲ γάρ πλάττοντα, πλάττοντι, πλάττοντα πλάτ τοντι. 2 προβαλοῦμαι προβάλλομαι, ενέθηκεν ἐνέφυσεν, ὀμφάς ὀμφήν ἡμῖν κα ἡμῶν. Αὐτοδίδακτος δ' εἰμὶ, θεὸς δέ μοι ἐν φρεσὶν οἶμας Παντοίας ἐνέφυσεν.
col. 1083–1084page 453 of 750
PG 78:1083σοῦ ποιητῆς ἐγγυητής, μᾶλλον δὲ Ὅμηρος ὄντως ὧν τῶν παρ' ἡμῖν νυνὶ λεγομένων, ἀπεφήνατο, ὅτι οἱ τὰ θεία καταγγέλλοντες, οὔτε θνητῶν ἀνθρώπων φοιτηταὶ, οὔτε τοιούτων παιδεύσεων ἔμπειροι εἶναι δίκαιοι ἂν εἶεν· διατί ἀπιστεῖς, εἰ διὰ τῶν ἰδιωτῶν καὶ ἀμαθῶν ἀνδρῶν ἀῤῥήτῳ παιδευθέντων σοφίᾳ, ὁ περὶ τοῦ θείου κηρύγματος διηγγέλθη λόγος; Αλλ', οἶμαι, οὐκέτι ἀπιστήσεις. “Ο γὰρ ἐνόμιζες ἐλάττωμα εἶναι, τοῦθ' εὗρες πλεονέκτημα. ΧΧΧΙ. ΛΑ'. -- ΑΣΚΛΗΠΙΟ ΣΟΦΙΣΤΗ. Αντίθεσις ἀξιάκουστος πρὸς "Ελληνα, περὶ τῆς ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος. Οιδά ποτε διαλεγόμενον πρός με δεινὸν Ἕλληνα, καὶ παρὰ πολλοῖς ἐπὶ δυνάμει λόγων μεγίστην δόξαν ἔχοντα, ἐν βραχέσιν ἐπιστομίσας. Προσφέροντας γὰρ αὐτοῦ τὰ πάθη, καὶ τὸν σταυρὸν, καὶ πλατών καταχέοντος γέλωτα, ἀπεκρίθην ἐγὼ αὐτῷ πράως Πόθεν γὰρ ἔχεις δεῖξαι ὅτι ἐσταυρώθη;» Πάντων δὲ τῶν ἀκροωμένων καταπλαγέντων, καὶ ἐννοούντων, τί ἄρα κατασκευάσαι βουλόμενος τοῦτο ἔφην, ἀπο εκρίνατο ἐκεῖνος, ὡς δὴ τὴν νίκην ἀπονητί Ανατ ρησόμενος·. Ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις γέγραπται. ο τῷ εὐθὺς ἀντεπήγον· «Οὐκοῦν ἐν αὐτοῖς, ὅτι καὶ ἀνέστη, καὶ ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἀνῆλθε, γέγραπται. Εἰ μὲν οὖν πιστεύεις τοῖς Εὐαγγελίοις, καὶ τοῦτο κἀκεῖνο λέγουσι πίστευσον. Εἰ δὲ μή, ατοπώτατον ποιεῖς, τὸ μὲν ἐγκρίνων, τὸ δὲ εἰσβάλλων Μη γὰρ δὴ περὶ τὰς ὕβρεις ἀναπεπετασμένας καὶ ὀξυ τάτας ἔχετε τὰς ἀκοὰς, περὶ δὲ τὰ λαμπρὰ καὶ θεῖα πεφραγμένας; Καὶ μάλιστα ἐπειδὴ οἱ λεγόμενοί σου θεοὶ ὑπὸ τοῦ σταυρωθέντος ηττήθησαν. Εἰ μὲν οὖν ἐσταυρώθη, δῆλον ὅτι καὶ εἰς οὐρανοὺς ἀνῆλθεν. Εἰ δὲ τὰ λαμπρά παραγράφῃ, μηδὲ τὰ ἐπονείδιστα πρόφερε. Θάτερον γὰρ θατέρου ήρτηται, καὶ διαζευχθῆναι οὐκ ἀνέχεται.» Τούτων τοιγαροῦν εἰρημένων, τοσοῦτος ἐξερράγη κρότος, ὡς κἀμὲ κἀκεῖνον ἐρυθριᾶσαι· ἐμὲ μὲν, ὅτι ὑπὲρ τὴν ἐμὴν ἀξίαν ὁ ἔπαινος ἦν· ἐκεῖνον δὲ, ὅτι ταῖς οἰκείαις συνεδέθη φωναίς. Ταῦτα μηνύσας, ἀποκεκρίσθαι οἶμαι σαφώς προς τὰ παρὰ τῆς σῆς συνέσεως ἀποσταλέντα. ΧΧΧΙΙ ΛΒ'. — ΔΩΡΟΘΕΟ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ Περὶ δόξης τοῦ τιμίου σταυροῦ. Τὸν ἀοίδιμον σταυρὸν δίκαιον προσειπεῖν, οὐ μόνον διαλέξει Αὐτοδίδακτος δ' εἰμί· θεοὶ δέ μοι ώπασαν ὀμμήν. ἀπονητί ἀπονιτί ἐν τοῖς οὐρανοῖς εἰς οὐρανούς. εἰσβάλλων εκβάλλων, επειδή πάντες. άπωσ., επισταλέντα λαμπροτάτῳ δια κόνῳ. Ιω.
col. 1085–1086page 454 of 750
PG 78:1085γῆς, ἀλλὰ καὶ οὐρανοῦ ἔρεισμά τε καὶ ἀγλάϊσμα. Τὴν γὰρ κτίσιν πᾶσαν ἀνέσχε, τοῖς μὲν ὑπερκοσμίοις χαράν, τοῖς δ' ἐπιγείοις ἐλευθερίαν πρυτανεύσας, καὶ τὰ διεστῶτα συνάψας. ΑΓ. ΘΕΟΔΩΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Περὶ πολιτείας. Εἰ εὐγνωμόνως καὶ νουνεχῶς ἐντυχεῖν ἐθελήσειας ταῖς ἱεραῖς Γραφαῖς, οὐ πρὸς τὸν ἔρωτα τῆς θείας φιλοσοφίας ορμήσειας μόνον, ἀλλὰ καὶ πρὸς αὐτὴν τῶν δογμάτων τὴν ἐπιθυμίαν, ἀφ' ἧς ἡ οὐρανῷ πρέ πουσα πολιτεία ἔχει τὴν ὑπόθεσιν. ΑΔ'. ΠΑΥΛΟ. Περὶ τοῦ αὐτοῦ περί πολιτείας). Ὥσπερ τὸν φιλόσοφον οὐχ ἡ στολὴ καὶ βακτηρία δείκνυσιν, ἀλλ' ἡ παῤῥησία καὶ ἡ πολιτεία· οὕτω καὶ τὸν Χριστιανὸν οὐ σχῆμα καὶ λόγος, ἀλλὰ τρόπος καὶ βίος τῷ ὀρθῷ λόγῳ ἐφάμιλλος. ΑΕ. — ΗΡΩΝ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΑ. Περί ζωοφθορίας, ἧς ὁ νομοθέτης εμνήσθη· καὶ εἰς τό· ο 'Απόστητε ἀπ' ἐμοῦ, πάντες οἱ ἐργα ζόμενοι τὴν ἀνομίαν» ΧΧΧΙΙΙ. Ὥσπερ ή μυθευομένη τῶν ἑτερογενῶν σύνοδος ἀλλόκοτα ἔτικτε σώματα, Μινώταυρόν τινα καὶ κεν ταύρους· ὧν ὁ μὲν τοὺς Ἀττικοὺς ἐθοινᾶτο παῖδας, οἱ δὲ τὰς ἀλλοτρίας ήρπαζον γυναῖκας· οὕτως καὶ ἡ τῶν κακίστων ἀνδρῶν συνουσία, ἀλλόκοτα καὶ ἄτοπα ήθη τίκτει, μικροῦ τὰ τῶν κενταύρων μιμούμενα τολμήματα. Δι' δ καὶ ὁ Μελῳδὸς τούτους ἀπήλαυνεν ὡς πορρωτάτω, λέγων· ' Απόστητε ἀπ᾿ ἐμοῦ, πάντες οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν.» Οὐ γὰρ μικρὰν ἡ τούτων συνουσία τίκτει βλάβην, ἀλλ᾽ εἰς αὐτὴν βλέπουσαν τὴν ψυχήν, ἧς οὐδὲν τιμιώτερον. Εἰ μὲν οὖν, ὡς φασί τινες, έργα γεγόνασιν οἱ μῦθοι (δι' δ καὶ ὁ νομοθέτης τοῦθ', ὅπερ ἠθέλησας μαθεῖν, ἐθέσπισε, τὴν πρὸς ζῶα κωλύων σύνοδον, καὶ θα νάτῳ τοὺς συνιόντας κολάζων, ὥστε μὴ τερατώδη τίπτεσθαι σώματα, καὶ τραγῳδίας βλαστάνειν), θαυ μαζέσθω τοῦ νομοθέτου ή προμήθεια. Εἰ δὲ, ὡς φασί τινες, καὶ αὐτὸς μᾶλλον πείθομαι, ἠθῶν ποικίλων ἐπιμιξίαν δηλοῦσιν οἱ μῦθοι (οὐδὲν γάρ, φασί, τῶν ἐξ ἀρχῆς γενομένων ἐπιλεῖψαι ἠνέσχετο), καὶ οὕτως φυλαττέσθωσαν τὴν τῶν πονηρῶν συνουσίαν· ὅτι γὰρ τὰ μέγιστα βλάπτει δηλοῖ μὲν καὶ τό Φθείρουσιν ήθη χρηστὰ ὁμιλίαι κακαί. Δηλοῦσι δὲ καὶ Ἀμνῶν ὁ πρεσβύτατος, καὶ '168 σαλώμ ὁ νεώτατος υἱὸς τοῦ Μελωδοῦ, αἰσχρῶς Χ, ἠθέλησας 650 ἐζήτησ σας. φυλατ. μέγιστα βλάπτει Επιτ. καθ' ἑαυτήν καθ' ἑαυτῆς. ὁ δέ &ς. οὐδέ δέ. δίκην ταχίστην. τὴν ὁμιλίαν, τὰς ὁμιλίας.
col. 1087–1088page 455 of 750
PG 78:1087Ο μὲν γὰρ τῆς ὁμοπατρία, ἀδελφῆς ἐρασθείς, καὶ αἰσχυνόμενος την φύσιν καθ' ἑαυτὴν ἐπιφυομένην συνάψαι, ἐκοινώσατο τὸ πάθος τινὶ τῶν δοκούντων φίλων· ὁ δὲ οὐ μόνον οὐκ ἔσβεσε τὸ πάθος, αὐτὲ ἀπεστρέψατο τοῦ ἄγους· οὐδὲ εἶπε· Μὴ καινὰ εἰσενέγκης εἰς τὸν βίον δράματα· ἀλλὰ καὶ μέθοδον αὐτῷ ἐφεῦρεν, ὅπως δράσεις τὸ ἄγος. Δράσας τοίνυν, δίκην δέδωκε τὴν ἐσχάτην, τοῦ ὁμομητρίου της ὑβρισθείσης ἀδελφῆς διὰ τῶν οἰκετῶν σφαγῇ μετελθόντος τὸν ὑβριστήν. Οὕτω μὲν οὖν αἰσχρῶς καὶ ἐλεεινῶς ὁ ᾿Αμνῶν τὸν βίον κατέστρεψεν. Ὁ δὲ τοῦτον δίκας ἀπαιτήσας, εἴτε τυραννίδος ἐρῶν (εἴτε μνησικακῶν τῷ πατρὶ, ὅτι οὐ μόνον οὐκ ἐξεδίκησε τῆς θυγατρὸς τὴν ὑβριν, ἀλλὰ καὶ τὸν ἀμυνάμενον ἀπο εστρέφετο, καὶ παρακληθεὶς, οὐδὲ οὕτως αὐτὸν ἐδέ χετο εἰς ἔψιν, εἰ μὴ ὕστερον ἡ τοῦ στρατηγού σοφία τοῦτο κατεσκεύασεν), ἐπανίσταται τῷ πατρὶ, καὶ τῷ κακῶς αὐτῷ συμβουλεύσαντι, καὶ τοὺς τῆς φύσεως ἀνατρέψαι θεσμούς, καὶ τοὺς τῆς μίξεως υβρίσαι νόμους, ἐπείσθη. Τοσοῦτόν ἐστι κακὸν ἡ τῶν κακίστων συνουσία. Αλλ' οὐ διέφυγεν οὔθ᾽ οὗτος, οὔτε ὁ παρασυμβουλεύσας, τὴν ἄφυκτον δίκην· ἀλλὰ δίκην ἔδοσαν. Ιν' οὖν μηδὲν τοιοῦτον μήτε δράσωμεν, μήτε πάθωμεν, φεύγωμεν τὴν τῶν ἐναγῶν ὁμιλίαν. μὲν ζήσαντες, ἐλεεινῶς δὲ τὸν βίον καταστρέψαντες. ΑϚ'. - ΠΕΤΡΟ ΜΟΝΑΧΟ. Τό· «Εἰ δυνατὸν τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων άν θρώπων εἰρηνεύοντες. Ἔστιν, ὦ σοφέ, καὶ πόλεμος εὐαγὴς, καὶ εἰρήνη πάσης ἀσπόνδου μάχης αργαλεωτέρα, κατὰ τόν Ἐζή λωτα ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις, εἰρήνην ἁμαρτωλῶν θεω ρῶν. ὁ Λῃσταὶ μὲν γὰρ πρὸς ἀλλήλους σπένδονται κατὰ τῶν μηδὲν ἀδικούντων ἐπλιζόμενοι· λύκοι & συναγελάζονται, όταν αἱμάτων διψῶσι· καὶ ὁ μὲν μοιχὸς εἰρηνεύει πρὸς τὴν μοιχευομένην· ὁ δὲ πόρνος πρὸς τὴν πορνευομένην. Μή τοίνυν πανταχοῦ τὴν εἰ ρήνην νόμιζε είναι καλόν. Ἔστι γὰρ πολλάκις παντός πολέμου χαλεπωτέρα. Όταν γάρ τις πρὸς τοὺς κατά τῆς προνοίας ὑλακτοῦντας εἰρηνεύῃ, καὶ πρὸς τοὺς τοῖς βίοις ἀχρείους τὴν κοινὴν λοχῶντας καὶ λυμαινομένους πολιτείαν σπένδηται· οὗτος τῶν τῆς εἰρήνης όρων πόρρω που ἐσκήνωται καὶ μακράν. Δι' δ καὶ ὁ Παῦλος ἔλεγεν; • Εἰ δυνατὸν τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες.» Σαφώς γὰρ πο στατο, ὅτι ἐστὶν ὅπου οὐ δυνατόν. ΑΖ'. — ΕΝΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Ὅμοιον. Χρὴ οὐ τοῖς μὴ σπενδομένοις ἄσπονδον εἶναι, ἀλλὰ μέλλον σπένδεσθαι, τότε ἡμέτερον μέρος, καὶ τοῖς
col. 1089–1090page 456 of 750
PG 78:1089ἀσπόνδοις, είγε μηδὲν ἡ εὐσέβεια παραβλάπτοιτο. Καὶ τοῦτ' ἔστιν ἄρα ὅπερ ὁ θεσπέσιος Παῦλος παρ εκελεύσατο, φράζων· ο Εἰ δυνατὸν τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες.» "Ατε γὰρ ἀκρι βῶς ἐπιστάμενος τῶν πραγμάτων τὴν φύσιν, καὶ εἰδὼς, ὅτι πολλοὶ τοῖς φιλαρέτοις διὰ μάχης ἀεὶ ἐλ θεῖν οὐ παραιτοῦνται, τόγε ηκον εἰς ἡμᾶς ἀπῄτησεν, εἶχε ἡμῶν πάντα ποιούντων, ἄλλοι πόλεμον ἀκήρυκτον, ἢ τῇ εὐσεβείᾳ ἀντιστρατευόμενοι, ἢ τῇ ἀρετῇ ἀντιπολιτευόμενοι, ἐπαγγέλλοιντο. ΔΗ. ΠΕΤΡΟ. Εἰς τὸ γεγραμμένον· «Μετά βουλῆς πάντα ποίει.» Οἱ μὲν θυμῷ πλέον στρατηγούμενοι, εἰς χαλεπόν, ὡς τὰ πολλά, καταστρέφουσι τέλος· οἱ δὲ συνέσει μὲν στρατηγούμενοι, τὰ δὲ σώματα όργανα ταύτης ἡγούμενοι, οὐκ ἀμοιροῦσι τῆς ἐπὶ τοῖς καλλίστοις δόξης. Καὶ τοῦτ' ἔστιν, ὅπερ ἔφη ὁ Παροιμιαστής Μετά βουλῆς πάντα ποίει· ο τὸ γὰρ ἀπερίσκεπτον, σφαλερόν – ΝΕΜΕΣΙΟ. ΑΘ. Εἰς τὸ αὐτό. Χρὴ τὸν βουλόμενον καθαρὰν εὐθυμία, καρπώσασθαι, πρῶτον βουλόμενον οὕτως ἔκειν ἐπὶ τὸ λέγειν τε καὶ πράττειν. Ἐπειδὴ γὰρ οὐχ οἷόν τε τὰ λεχθέντα ἡ πραχθέντα ἀνακαλέσασθαι ῥᾳδίως, χρὴ πειθόμενον τῷ Παροιμιαστῇ, λέγοντι· «Μετά βουλῆς πάντα ποίει· ο τὸν μὴ βουλόμενον διὰ τῆς μεταγνώσεως ἑαυτὸν νύκτωρ καὶ μεθ᾿ ἡμέραν μαστίζειν, την παρο αίνεσιν διὰ πραγμάτων ἐπιδείξασθαι. Μ'. - ΙΣΙΔΩΡΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ. Περὶ τῶν τριῶν Σολομῶντος βιβλίων, Παροιμιών, Εκκλησιαστικῶν "Ασμάτων. Ἐπειδὴ περὶ τῆς τάξεως τῶν τριῶν βιβλίων Σο λομῶντος ἠθέλησας μαθεῖν, ἴσθι, ὅτι τὸ μὲν ἠθικὴν παιδεύει ἀρετήν· τὸ δὲ δεικνύει τῶν περὶ βιωτικά επτοημένων τὴν ματαιοπονίαν· τὸ δὲ τῆς ταῦτα προ παιδευμένης ψυχῆς τὸν περὶ τὰ θεῖα ἔρωτα. Διὰ τοῦτο τὸ μὲν πρῶτον, τὸ δὲ δεύτερον, τὸ δὲ τρίτον Εκκλησιαστικῶν. Εκκλησιασ
col. 1091–1092page 457 of 750
PG 78:1091τέτακται. Ο δὲ γὰρ τὰ ἠθικὰ κατορθώσας, τῷ μετ μαθητεῦσθαι τῷ Παροιμιαστῇ, καὶ τὴν βιωτικήν φαντασίαν καταπατήσας τῷ πεφοιτηκέναι παρὰ τῷ Εκκλησιαστῇ οὐκ ἂν περὶ τὸ τῶν ᾀσμάτων "Ασμα ἐλθὼν εἰς σαρκικὸν καὶ ἠθικὸν έρωτα ὀλισθήσειεν· ἀλλὰ περὶ τὸν ἄχραντον καὶ θεῖον πε ρωθείη νυμφίον, τὸν μακαρίους τοὺς τρωθέντας ἀπο φαίνοντα. Παραινώ τοιγαροῦν τοῖς νέοις, μή πρότερον ἅπτεσθαι τοῦ τρίτου συγγράμματος, πρὶν ἢ τὰ ἐν τοῖς δυσὶ κατορθώσειαν. "Ατοπον γὰρ, μᾶλλον δὲ Διψοκίνδυνον, καὶ παρὰ τοὺς μυστικούς θεσμούς, τοῖς ἀδύτοις ἐπιπηδᾷν, τοὺς μηδὲ τῶν προθύρων ἀξίους. Ὥσπερ γὰρ ἐν τῷ ναῷ τὰ μὲν ἔξω πᾶσιν εἰσι βά σιμα· τὰ δ' ἔνδον ἱερὰ, ὅσα τῷ περισχοινίσματι περιείληπτο, βατὰ ὄντα, τοῖς πολλοῖς ἀνιέροις καὶ βεβήλοις ἄβατα ἦν· τὰ δὲ ἔνδον ἱερῶν ἱερώτερα, καὶ ἁγίων "Αγια, οἷς οὐδὲ τοῖς τὸν ἀνεπίληπτον ἔχουσι βίον ἐπιβῆναι ἦν θέμις, ἀλλὰ τῷ ἀρχιερεῖ μόνῳ, τῷ ἑαυτὸν δηλονότι ἀφιερώσαντι, καὶ πᾶσαν θνητήν ἀποσεισαμένῳ κηλίδα· οὕτω κἀπὶ τῶν βιβλίων τού των διακεῖσθαι τους νέους χρή, πρῶτον μὲν τῇ τῶν ἠθῶν λαμπρύνεσθαι ἀρετῇ· ἔπειτα καταγινώσκειν τῆς τῶν βιωτικῶν πραγμάτων οὐδενείας· καὶ οὕτως ἅψασθαι τῶν τοῖς πολλοῖς ἀνεφίκτων. Οἱ γὰρ ἔξω περιρραντηρίων εἶναι ὀφείλοντες, εἰ φιλονεικήσειαν μὴ μεμυημένοι τῇ θείᾳ τελετῇ, ριψοκινδύνως έπιχω μᾶσαι, δίκην δώσουσι τὴν ἐσχάτην. καὶ τὴν βιωτικὴν ΠΕΤΡΟ. ΜΑ'. Εἰς τό «Μὴ ποιεῖν τὴν ἐλεημοσύνην ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων. Θαυμάζω σου τὴν κεχρεωστημένην ἀφροσύνην. Οὐ γὰρ οἷμαί σε εἰς τοσαύτην ἄνοιαν ἐληλακέναι, ὡς νομίσαι, τοὺς ἐλεοῦντας μὲν, ἐπιδεικνυμένους δὲ, τῶν μὴ ἐλεούντων χείρους εἶναι. Ἐγὼ δὲ ὡς ἔχω γνώμης περὶ τούτων φράσω· ὅτι ἐλεήμων μέν ἐστι κυρίως ἐκεῖνος, ὁ εὐεργετῶν μὲν, μὴ ἔχω πομπεύων δὲ τὰς τῶν εὖ πασχόντων συμφοράς. Εἰ μὲν γὰρ δι' αὐτὸ τὸ καλόν τις πράξεις, μείζονα έχει τὸν μισθὸν τοῦ διὰ μισθὸν αὐτὸ ποιοῦντος· εἰ δὲ διὰ μισθὸν θεῖον, ἐν δευτέρᾳ τάξει τετάξεται· εἰ δὲ δι' ἔπαινον ποιεῖ, ἕξει τοῦτο δι' δ καὶ πεποίηκεν. Ο δὲ μήτε δι' αὐτὸ τὸ καλόν, μήτε διὰ τὸν θεῖον με σθόν, μήτε δι' ἀνθρώπινον ἔπαινον ποιῶν τὸ δέον, οὐδὲ ἄνθρωπος εἶναί μοι δοκεῖ, ἀλλ' ἀλιτήριος δαί μων. Δι' ἣν τοίνυν αἰτίαν σὺ τῶν θείων χρησμῶν ἀκούσας, παρακελευομένων μὴ ποιεῖν τὴν ἐλεημοσύνην ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων, οὐ διὰ φιλοδοξίαν παρὰ τῷ Ἐκκλησ σιαστή, το ηθικόν υλικόν. κεχρεωστημένην 650 κεχρωσμένην. Ρυσεις.
col. 1093–1094page 458 of 750
PG 78:1093ἀνεχόμενός τι ποιεῖν χρηστόν, τοὺς διὰ φιλοτιμίαν ποιοῦντας αἰτιᾷ; "Οσῳ γὰρ κρείττων ὁ διὰ τὴν τῶν ἀνθρώπων δόξαν σωφροσύνην ἀσκῶν, τοῦ μηδὲ διὰ ταύτην σωφρονοῦντος· τοσοῦτον ὁ διὰ φιλοδοξίαν εξ ποιῶν, τοῦ μηδόλως εὖ ποιοῦντος ἀμείνων. Ὁ μὲν γὰρ τοὺς ἀνθρώπους, ὁ δὲ οὔτε τοὺς ἀνθρώπους οὐδὲ τὸν Θεὸν ἠδέσθη. ΜΒ'. — ΜΑΡΚΑ. Διὰ τί τὸν μέθυσον καὶ τὸν λοίδορον ὁ ᾿Απόστο λος μετὰ τῶν τὰ μέγιστα ἡμαρτηκότων τα ξεν. Θαυμάζειν ἔφης, πῶς τὸν μέθυσον καὶ τὸν λοίδορον ὁ ᾿Απόστολος μετὰ τῶν μοιχῶν καὶ τῶν ἡταιρηκότων έταξε. Φημί τοίνυν, ὅτι εἰ μὲν τὴν αὐτὴν ἐκείνοις ἔφησεν αὐτοὺς δώσειν δίκην, λύσιν ἐχρῆν Επιζητεῖν. Εἰ δὲ τῆς βασιλείας ὁμοίως ἐκείνοις ἐκ πεσεῖσθαι ἔφη, δι' ἣν αἰτίαν αἴνιγμά σοι δοκεῖ τὸ βηθέν; Αλλο γὰρ τὸ εἰπεῖν, ὅτι ἔξω πάσης τιμῆς τε καὶ δόξης κείσονται, καὶ ἄλλο, τὸ φάναι· Τὴν αὐτὴν δώσουσι δίκην. Οὐ γὰρ εἶπεν· Τὴν ἴσην δώ σουσι δίκην, 3 σὺ ἴσως μὴ νοήσας τὸ ῥηθὲν ἐνόμισας εἰρῆσθαι, ἀλλὰ, ο Βασιλείαν Θεοῦ οὐ κληρονομήσουσι.» Τῆς μὲν γὰρ δόξης, φησί, παντί τρόπῳ ἔξω κείσονται· πρὸς δὲ τὴν ποσότητα καὶ τὴν ποιότητα και πηλικότητα τῶν ἁμαρτημάτων κριθήσονται. Πολλὴ γὰρ τοῦ θείου δικαστηρίου ἡ ἀκρίβεια. ΜΓ'. — ΙΕΡΑΚΙ ΛΑΜΠΡΟΤΑΤΟ. Τίνος ἡ ἔννοια τοῦ διὰ κόρακος τρέφεσθαι τὸν Ἠλίαν. Ἴσθι, ὦ σοφέ, ὅτι ἡ πηγὴ τῆς ἀγαθότητος τὴν δικαίαν τοῦ προφήτου κατὰ Ἰουδαίων ἀγανάκτησιν ἐκμάξαι βουλομένη (λιμὸν γὰρ ἐπήγαγεν, ἵνα τὸν κόρον ύβριν ὠδίνονται σωφροσύνη σωφρονίσαι (33)) παρεσκεύασεν αὐτὸν διὰ κόρακος τρέφεσθαι, μισο τέκνου πτηνοῦ, καὶ τίκτοντος μὲν, οὐ τρέφοντος δέ διὸ καὶ ὁ Μελῳδος καίτοι πάσης τῆς κτίσεως φυ σικῷ λόγῳ εἰς τὸν Δημιουργὸν ἀποβλεπούσης· «Οἱ ὀφθαλμοὶ γὰρ πάντων, φησὶν, εἰς σὲ ἐλπίζουσι, καὶ σὺ δίδως τὴν τροφὴν αὐτῶν ἐν εὐκαιρίᾳ· ο κοράκων ἐμνημόνευσε, λέγων· Τῷ διδόντι τοῖς κτήνεσι τρο φὴν αὐτῶν, καὶ τοῖς νεοσσοῖς τῶν κοράκων, τοῖς ἐπικαλουμένοις αὐτόν.» Μάλιστα μὲν γὰρ πάντα ἡ θεία πρόνοια τρέφει, φησί, διαφερόντως δὲ τοὺς νεοσσοὺς τῶν κοράκων, τοὺς παρὰ τῶν τεκόντων ἀμελουμένους· ζωύφια γὰρ ταῖς καλιαῖς περι καὶ πηλικότητα, δικαστηρίου δικαστού. Ια εκμάξαι 650 έκμαλάξαι. ζωύφια γάρ ζῶα γὰρ μικρά.
col. 1095–1096page 459 of 750
PG 78:1095ιπτάμενα τροφή γίνεται τούτοις. Μονονουχί γὰρ συνεβούλευσεν ὁ Θεὸς τῷ Ηλία, μὴ ἄγαν τῇ ἀγανακτήσει χρήσασθαι, μηδὲ τῆς τοῦ μισοτέκνου πτηνοῦ φιλανθρωπίας ἀπάνθρωπον ὀφθῆναι μάλλον. Το μὲν γάρ σε διὰ τὴν ἐμὴν πρόσταξιν τρέφει· σὺ δὲ τῆς ἀγανακτήσεως ὅλος γενόμενος τὰ τῆς φιλανθρωπίας ὑπερείδες δίκαια. ΜΔ'. — ΔΑΝΙΗΛ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Τί ἔστι τό· «Οι πατέρες ἔφαγον όμφακα, καὶ οἱ ὀδόντες τῶν τέκνων ὠμοδίασαν. Ἴσθε, ὦ βέλτιστε, ὅτι οὐ τῆς Γραφῆς ἐστιν ἀπό φασις, ἀλλὰ τῶν ἀσεβησάντων Ἰουδαίων κρί σεως ψῆφος, τό, «Οἱ πατέρες ἔφαγον όμφακα, καὶ οἱ ὀδόντες τῶν τέκνων ὠμοδίασαν.» Ἐπειδὴ γὰρ μείζονα τῶν προγόνων πταίοντες, ώοντο ὑπὲρ ἐκεί νων εἰσπράττεσθαι δίκας, τοῦτ' ἔλεγον· ὁ δὲ θείος καὶ ἀδέκαστος κριτής, παριστάς, ὡς οὐχ ὑπὲρ ἄλλων, ἀλλ' ὑπὲρ ἑαυτῶν ἀπητοῦντο δίκας, ἔλεγεν· «Ζω ἐγώ, λέγει Κύριος, εἰ ἔτι βηθήσεται ή παραβολή αὕτη, ήν φενακίζοντες ἑαυτοὺς καὶ τοὺς ἀκούοντας ἐπλάσαντο. Εκαστος γὰρ τῇ ἑαυτοῦ ἁμαρτίᾳ ἀπο θανεῖται. Ψυχὴ γὰρ ἡ ἁμαρτάνουσα, αὐτὴ ἀποθανεῖται.» ΜΕ.- ΙΚΡΑΚΙ ΚΑΙ ΔΙΟΝΥΣΙΑ ΠΡΕΣΒΥΤΕ ΡΟΙΣ. Τοῦ Δανιήλ Περὶ τῆς σώφρονος Σωσάννης. Οτε οἱ ἀκρατεῖς ἐκεῖνος ἐρασταὶ βεβαπτισμένοι τῷ πόθῳ, ἧκον ἐπὶ τὴν σωφρονεστάτην Σωτάννεν (ακολασία γὰρ καὶ μέθη παροινεῖν αὐτοὺς ἐπαίδευσάν), τότε δὴ τοὺς δοκοῦντας διδασκάλους ή τελούσε ἐν τοῖς μαθητευομένοις τὴν θείαν καὶ ἀδέκαστον ἐδίδασκε κρίσιν. Ἐπεὶ δὲ ὁ πόθος τὴν φόνον περί γράψατο, καὶ τὸ πάθος τὸν λόγον οὐ παρεδέξατο, ἐβόησεν ἐκείνη, τὸ τῆς σωφροσύνης κειμήλιον επί ραιον καὶ ἀνέπαφον φυλάξει επειγομένη. Ως δ' αυτή μὲν ἤνυσεν ὅπερ ἐβούλετο, ἐκεῖνοι δ' ἀπέτυχαν, ού περ ἐπιτυχεῖν οὐκ ωφελον τότε δὴ ἐγράψαντο γραφήν, εν γραφήναι ἦταν δίκαιοι, ἀλλ᾽ ἡ παρά λογος ψῆφος ἀντιπεριέστησεν εἰς ἑαυτοὺς τ ἔγκλημα. Εἰ τοίνυν καὶ Εὐσέβιος, ώς γεγράφατι, ΣΤΗΙ, Περιπτάμενα -τούτοις. τρέφει αὐτοὺς τροφὴν αὐτοῖς παρέχει μέχρις οὗ πτηνο γέν νονται πτερωθείεν περιεκτά μενα τροφή γίνεται τούτα μονονουχί γάρ συνε. το απάνθρωπον ἀπανθρωπότερος. τὰ τῆς φιλανθρωπία;, διὰ τῆς φιλανθρωπίας ὑπρος δικαι ἀσεβησάντων, καὶ κολασθέντων ει ώμοδίασαν ήμωδίασα. 8 9 ἀπητοῦντο Διονυσίων προσδυτέρα. δύεια 3 διδασκάλους ή τελοῦσα ἐν τοῖς μαθητευμένοις, φαί ή εἰς τοὺς φοιτητές τελούσα. Ριοχ Για παραλογος, παραλόγιστος.
col. 1097–1098page 460 of 750
PG 78:1097τῷ διδασκαλικῷ ἀξιώματι ὠφρυωμένος, καὶ τολμῶν ἃ μὴ θέμις, οὐδὲ συμβουλῆς ἀνέχεται, ἄνω καὶ κάτω τὸ τῆς ἐπισκοπῆς, οὐ τὸ τῆς ἀρετῆς προφέρων ἀξίωμα, μὴ ὀλιγωρεῖτε. "Αξια γὰρ πάντων, ἢ ἐνταῦθα ἢ ἐκεῖσε, τῶν δρωμένων ἀπαιτηθήσεται τὰ ἐπίχειρα. ΜΠ. – ΔΩΡΟΘΕΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Εἰς τὸ, «Εἰ καὶ ἐγνώκαμεν κατὰ σάρκα Χρισ στόν.» Ἴσως ἐπειδὴ ἀδελφοὺς ἐκάλεσεν ὁ Χριστὸς τοὺς ποιοῦντας τὸ πατρῷον θέλημα, καὶ ἔδειξε τὴν κατὰ σάρκα συγγένειαν ἄνευ τῆς κατὰ πνεῦμά φημι καὶ εἶπεν ὁ ᾿Απόστολος· Εἰ καὶ ἐγνώ καμεν κατὰ σάρκα Χριστὸν, ἀλλὰ νῦν οὐκέτι γινώσκο μεν'» οἷον· Εἰ καὶ ἐσεμνυνόμεθα πρώην οἱ ἐξ Ἰουδαίων πιστεύσαντες τῇ κατὰ σάρκα αὐτοῦ συγγενείᾳ, νῦν οὐ ταύτῃ ἐναβρυνόμεθα, ἀλλὰ τῇ κατ' οἰκειότητα αυτ τοῦ ἀγχιστείᾳ, ἣν διὰ τῆς ἀρετῆς καρπούμεθα. Διδ καὶ ἔλεγε ο Μιμηταί μου γίνεσθε, καθὼς κἀγὼ Χριστοῦ· ἡ ὡσανεὶ ἔλεγε· Τῇ μιμήσει σεμνύνομαι μᾶλλον ἢ τῇ κατὰ σάρκα ἀγχιστεία. ΠΑΥΛΟ Οτι χρὴ τὸ φρόνημα τῶν σφαλλομένων, μὴ ολομένων δὲ σφάλλεσθαι, καθαιρεῖν· γνωσιμαχοῦσι δὲ συγγνώμην νέμειν. Ἴσθε, ὦ βέλτιστε, ὅτι οὐ λήσεται οὐδεὶς τὸν φανότατον καὶ ἀκοίμητον ὀφθαλμὸν, οὐδ᾽ εἰ ἐν παρα βύστῳ τι δράσεις. Γυμνὰ γὰρ αὐτῷ πάντα, κἂν ἀπό κρυφα εἶναι δοκῇ. Διὸ καὶ τοὺς ἁμαρτάνοντας καὶ μὴ μετανοοῦντας, ποταμοί τινες αένναοι ὑποδέξονται, πῦρ φοβερὸν ἀναζέοντες, ὧν τὰ ῥεῖθρα φλόγες εἰς τιμωρίαν κυμαίνουσαι. Τοιγαροῦν φοβηθῶμεν τὸ θεῖον· φοβερὸν γάρ· καὶ σέβωμεν, ὅτι δὴ ἀγαθόν αἰτῶμέν τε αὐτῷ πρέποντα δοῦναι, καὶ ἡμῖν συμ φέροντα λαβεῖν· πρὸς γὰρ τοῦτο ἐπήκοον· καὶ γνω σιμαχῶμεν πταίοντες· καὶ εὐεργετικὸν γὰρ, καὶ δεκτικὸν τῶν γνησίως μεταγινωσκόντων· μηδαμῶς δὲ ὀλιγωρῶμεν, ὅτι δὴ δυνατὸν καὶ ἀπαραλόγιστον, ἀλλ' ἐκθύμως ἀγαπῶμεν. Τοῖς γὰρ ποθοῦσιν οἷς λόγοις καὶ μειλίχιον. ΜΗ'. — ΑΜΜΩΝΙΟ. Εἰς τόν «Εγείρεσθε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν.» ἵνα μὴ προλήψει, πάθει αργαλεωτάτῳ, καὶ ΑΜΜΟΝΙΟ. ο Καὶ ἔδειξε τὴν κατὰ σάρκα συγγένειαν. οὐδὲν οὖσαν, μηδὲν ισχύειν. Κιττ. 650 ριο φημι μικράν, εἰ και ἀλλὰ ἐπί. Νου Παύλῳ, Αλυπίῳ φανότατον καὶ ἀκοίμητον, τὸν ἀκοίμητον καὶ νότατον. φοβηθώμεν ορρωδο μεν. Τοῖς γὰρ ποθοῦσιν. πείθουσιν. Κιττ. οἷς λό γοις,
col. 1099–1100page 461 of 750
PG 78:1099ὁ δυσκόλως ἀναμοχλευθήναι δυναμένῳ κα εχόμενοι ἐν τῇ γῇ, τῶν οὐρανίων εἰργοίμεθα γερῶν, ἔφη ὁ Σωτήρ· «Εγείρεσθε, ἄγωμεν ἐντεῦθεν. ο Τῇ γὰρ πεμφθείσῃ φωνῇ τὴν ἑαυτοῦ καταμίξας δύναμιν τους γνησίους αὐτοῦ φοιτητὰς τῶν τυραννικῶν παθῶν ἐλευθερώσας, εἰς τὴν ὑπερχό σμιον μετεκόμισε σύγκλητον. ΜΘ'. - ΩΡΙΩΝΙ. Εἰς τό· «Εἰ δέ ἐστι γεῦμα ἐν ρήμασι κενοῖς. Ισθι, ὅτι ἐῤῥωμένης τῆς νόσου, καὶ τὴν δύναμιν καταπαλαιούσης, καὶ εἰς τελευτὴν ἐλαυνούσης και ἀπειλούσης τὴν ψυχὴν μὲν χωρίσαι, τὸ δὲ σῶμα νεκρῶσαι, ὀλίγα φροντίσαντες, τὰ γραφέντα παρά σοῦ ἑρμηνεῦσαι προεθυμήθημεν νῦν· τό· «Εἰ δὲ καὶ ἔστι γεῦμα ἐν ῥήμασι κενοῖς, ο οἶμαι δύο μηνύειν ἢ ὅτι τὸ ψευδὲς ὄνειδος οὐ περαιτέρω τῆς ἀκοῆς ἀφικνεῖται· οὐ γὰρ ἅπτεται τῆς τοῦ ἀκούοντος δια νοίας· ἢ ὅτι χρὴ μετρίοις ἅλασι τὸν λόγον ἡρτύσθαι, ἵνα καὶ ἡδὺς ᾗ τοῖς εὐγνώμοσι, καὶ τρό φιμος, καὶ καθάπτηται τῆς τῶν ἀκουόντων διανοίας. Αλες δὲ τῶν παραινετικῶν λόγων ἡ τῶν θείων λογίων μαρτυρία, δ τε τῆς κρίσεως φόβος, καὶ τῆς βασιλείας λόγος, ἰσχυροτέραν καὶ δραστικωτέραν καὶ τροφιμωτέραν δημιουργοῦντες τὴν παραίνεσιν, καὶ οὐ μόνον τοῖς εὐστομάχοις, ἀλλὰ καὶ τοῖς κακο σίτοις, πρόσφορον καὶ κατάλληλον τροφὴν ὀρέγοντες. Ν'. — ΕΥΤΟΝΙΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Πρὸς τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ δήμου τῷ Ἡρώδη Θεοῦ φωνὴ, καὶ οὐκ ἀνθρώπου. Ισθι, ὅτι οἱ μὲν γινώσκοντές σε οὐκ ἐξενίσθησαν, ἐφ᾽ οἷς ἀνακηρύττεις(52)· οἱ δὲ ἀγνοοῦντες, ἔγνω σαν· οἱ δὲ φθονοῦντες, ἔτι μᾶλλον ὑπὸ τῆς νόσου κατεδαπανήθησαν, καὶ δίκην ἔδοσαν, ἧς μείζονα οὐκ ἂν δύναιο παρ' αὐτῶν λαβεῖν. Εἰ τοίνυν βούλει τους μὲν πάλιν θυμηδίας ἐμπλῆσαι, τοῖς δὲ ἀκριβεστέραν γνῶσιν ἐνθεῖναι, τοὺς δὲ δίκας ἀπαιτῆσαι, τη σαυτοῦ καλοκαγαθία πρόσθες. Καὶ ταῦτα μὲν ἐς τοσοῦτον. Ἐπειδὴ δὲ γέγραφας, δι᾿ ἣν αἰτίαν, άλλων ὑπὲρ τὴν ἀξίαν κολακευσάντων τὸν Ηρώδην, καὶ εἰπόντων· «Θεοῦ φωνὴν, καὶ οὐκ ἀνθρώπου, ὁ αὐτὸς δίκην δέδωκε· φημὶ ὅτι οὐκ ἐπέπληξεν ἐκεῖνος, οὐδὲ την κολακείαν ἀσεβοῦσαν καὶ μαινομένην ἀπετρέψατο. αναμοχλευθῆναι 650 ἀναβακχευθῆναι. μετεκόμισε μετεκόσμησε. ἐν τῷ Περὶ δυσπνοίας Οὐδεμία βαφή δευσοποιός οὕτως, ὡς τὸ τῶν ἄνευ λογισμοῦ πρὸς τὰ μοχθηρὰ δόγματα πάν θος· οὐ γὰρ ἔστι μεταπεῖσαι τοὺς ἐν αὐτοῖς τραφέντας. Ψευδείς δόξαι προκαταλαμβάνουσαι τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχάς, οὐ κωφούς μόνον, ἀλλὰ καὶ τυφλοὺς ἀπεργάζονται. Κιττ. Καὶ ἀπειλούσης. άλασε άλσι, 4 λόγος, πόθος. ἀνακηρύττεις κηρύττη. δίκας μεγίστας πρόσθες προστίθει, ἐπειδή. φωνὴν τι φωνή. ὅτι οὐχ
col. 1101–1102page 462 of 750
PG 78:1101Τῷ γὰρ καταδέξασθαι, καὶ εἰς μείζονα αὐτοὺς ἀσέ βειαν ἐπαιδοτρίβησεν. Εἰκὸς δὲ κἀκείνους, εἰ καὶ μὴ παραυτίκα, ἀλλ᾽ ὕστερον δεδωκέναι δίκην. Εἰ δὲ καὶ ἐνταῦθα διέφυγον, τὰ ἐκεῖσε οὐ διαφεύξονται. ΝΑ'. — ΘΕΩΝΙ. Εἰς τό· «Τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν.» Η θεία χάρις τῇ ἀνθρωπίνῃ κιρνωμένη προθυμία, σώζει τὸν ἄνθρωπον. Διόπερ καὶ ὁ τὸν Χριστὸν ἔχων ἐν ἑαυτῷ λαλοῦντα εἶπε· Συνεργεί τοῖς κατὰ πρόθεσιν κλητοῖς οὖσιν. Οὐ γὰρ ἡ κλή σις μόνον (πάντες γὰρ ἐκλήθησαν μὲν, οὐχ ὑπήκουσαν δέ)· ἀλλὰ καὶ πρόθεσις τῶν κεκλημένων τὴν σωτηρίαν ειργάσατο. Οὐ γὰρ ἠναγκασμένη γέγονεν ἡ κλῆσις, οὐδὲ βεβιασμένη, ἀλλ᾽ ἑκούσιος. ΝΒ. - ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΑ “Ότι ἡ ἁμαρτία τοῦ θανάτου χαλεπωτέρα. Εἰς τό·. Εἰ γὰρ τὰ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνα τος· ο καί·. Μὴ βασιλευέτω ἐν ὑμῖν ἡ ἁμαρ τία· › καὶ πάλιν· «Τὸ δὲ κέντρον τοῦ θανάτου ἡ ἁμαρτία.» Ἡ ἁμαρτία πολλῷ τοῦ θανάτου ἐστὶ χαλεπωτέρα. Διὸ καὶ ὁ Παῦλος, ὁ μάλιστα πάντων τὰ τοιαῦτα διασκέπτεσθαι δεινὸς τὴν μὲν βασιλίδα εἶπε, τὸν δ᾽ ὀψώνιον, ὡς τοῦτον ὑπ' ἐκείνην ταττόμενος Βασιλίδα δὲ, οὐ διὰ τὴν ἀξίαν (οὐδὲν γὰρ αὐτῆς αἰσχρότερον)· ἀλλὰ διὰ τὴν σφοδρὰν τῶν ἀλόντων ὑπακοήν. Εἰ γοῦν τὰ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος, μὴ βασιλευέτω ἐν ὑμῖν ἡ ἁμαρτία, ἡ τοῦ θανάτου, τοῖς γε νοῦν ἔχουσιν, ἀργαλεωτέρα. Εἰ γοῦν αἵρεσις προκέοιτο, καὶ δυνατὸν εἴη, ἑλοίμην ἂν ἀποθανεῖν μὴ ἁμαρτήσας, ἢ ἁμαρτήσας μὴ ἀποθανεῖν. Οὕτω τοῦτο ἐκείνου δεινότερόν ἐστι, παρ' ἐμοὶ κριτῇ. Ο μὲν γὰρ θάνατος ὑπ' ἀναστάσεως σβεσθήσεται· ἡ δὲ ἁμαρτία καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν τιμωρηθήσεται ὥστε οὐδὲν κερδάνῃ ὁ ἁμαρτάνων μὲν, μὴ ἀπο θνήσκων δὲ (καθ' ὑπόθεσιν δὲ εἰρήσθω), είγε καὶ μετὰ τὴν ἀνάστασιν τιμωρίαν ὑφέξει. Καὶ ἄλλῳ δὲ παραδείγματι έναργεῖ τοῦτ' ἐποίησε δῆλον, εἰπών Τὸ δὲ κέντρον τοῦ θανάτου ἡ ἁμαρτία.» "Ωσπερ τοίνυν ὄφιν ἢ σκορπίον ἐδόντας ἢ κέντρον μὴ ἔχον τας, δι' ὧν τὸν ἰὸν παραπέμψουσιν, οὐκ ἄν τις φοβη νηι, ασέβειαν βλασφημίαν. Η θεία χάρις. Κιττ. κιρνωμένη κιρναμένη. γάρ γοῦν. καὶ εκούσιος εκούσια. ταττόμενος ταττόμενον. αἰσχρότερος, καὶ ἀτιμότερος. Ἡ δὲ ἁμαρτία τιμωρηθήσεται.
col. 1103–1104page 463 of 750
PG 78:1103θείη, οὕτω καὶ τὸν θάνατον, εἰ μὴ δι' ἁμαρτίαν προσάγοιτο, ἀδεῶς καταδεκτέον· εἰ δὲ καὶ ὑπὲρ ἀρετῆς, ἀσμενέστερων Οὐχ ἡγῇ τοῦτο δυνατόν; Μάρτυρας δέχου τοὺς μάρτυρας τοὺς καθάπερ προοίμιον ἀθανασίας τὸν θάνατον ἀσπασαμένους. ΝΓ. ΔΙΟΝΥΣΙΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Οσα ἂν θέλητε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν. Εὐδόκιμοι μὲν οἱ τῷ ἐμφύτῳ νόμῳ παιδαγωγηθέντες, καὶ τὸ δέον πεποιηκότες· ἔχει γὰρ ἡ φύσις ἐν ἑαυτῇ τῶν ἀρετῶν ἀκριβὲς καὶ ἀδέκαστον τὸ κριτήριον, ὅπερ καὶ ὁ Χριστὸς ἐν παραινέσεως μέρει καὶ συμβουλῆς εἰσήγαγε, λέγων· «Πάντα, ὅσα ἐὰν θέλητε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς ὁμοίως ποιεῖτε αὐτοῖς.» Εἶτα δεικνύς ότι κανών ἐστιν οὗτος καὶ εὐσεβείας καὶ φιλανθρωπίας ἔφη· «Οὗτος γάρ ἐστιν ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται. Ἐπειδὴ δ' ᾤκλασεν ἡ φύσις, καὶ ἡμαύρωσε τους τῆς ἀρετῆς χαρακτήρας, ἐδόθη καὶ ὁ νόμος γραπτές. Ἐπειδὴ δὲ καὶ αὐτὸς παρεβάθη, ὁ τῶν προφητῶν χορὸς ἐνεχειρίσθη τὴν διόρθωσιν. ὡς δὲ καὶ οὗτος ἀπεῖπεν· «Ἰατρεύσαμεν, λέγων, τὴν Βαβυλῶνα, καὶ οὐκ ἰάθη·· δεῦρ' ἐπεφοίτησεν ὁ καὶ τῇ φύσει ἐνθεὶς τὰ τῆς ἀρετῆς σπέρματα, καὶ διὰ τοῦ νόμου διδάξας, καὶ διὰ τῶν προφητῶν κηρύξας. Ελθόντος τοίνυν τοῦ τῶν οὐρανῶν Βασιλέως, ἀναγκαίως καὶ δόγματα οὐρανῷ πρέποντα ἐθεσπίσθη, καὶ πολιτεία ἀγγέλοις μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις ἁρμόζουσα αρέ σκουσα καθάπερ ἐν βασιλικοῖς διατάγμασιν, ἐν τοῖς ἱεροῖς Εὐαγγελίας διηγορεύθη. ΝΔ'. — ΠΑΥΛΟ ΥΠΟΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰς τὸ αὐτό. Η ἄῤῥητος σοφία, ἵνα μὴ ζυγομαχῶμεν, τί ἐστιν ἀρετὴ ζητοῦντες, τελειότατον ἔργον τὴν ἐκεί στου βούλησιν πηξαμένη, ἔφη· «Πάντα ὅσα ἐὰν δέο λητε ἵνα ποιῶσιν ὑμῖν οἱ ἄνθρωποι, καὶ ὑμεῖς τους τε αὐτοῖς.» Εἰ τοίνυν ἐν σεαυτῷ ἔχεις καὶ τὸν κανόνα άσμενέστερον μάρ τυρας, ασμενιστέον· εἰ δὲ οὐχ ἡγῇ τοῦτο δυνατὸν εἶναι, μαρ. πλοκή μάρτυρας Κανών ἐστιν οὗτος καὶ εὐσεβείας καὶ φι λανθρωπίας. κανόνα τῶν ἀρετῶν, εἰ κανών τῆς ἀρετῆς, Τι χρηστότητος δόγμα συντομώτερον, Τοιοῦτος ἴσθι τοῖς φίλοις καὶ τοῖς πέλας Οίους σεαυτῷ τούσδε τυγχάνειν θέλεις, Καὶ συντομώτερόν τι τὰ Χριστοῦ πάθη. Βιττ. αρμόζουσα ἁρμόττουσα ἀρέσκουσα. 'Αρμόζουσα, ἀρέσκουσα. ἀγγέλοις μᾶλλον ἁρμόζουσα, ἢ ἀνθρώποις ἀρέσκουσα. Ει ηκα ἔργον δρον εἰς. ἔχεις τὸν γνώμονα. οἰκείῳ οίκαδε.
col. 1105–1106page 464 of 750
PG 78:1105τῶν ἀρετῶν, μὴ παρ' ἄλλοις τοῦτο ζήτει ἀλλὰ χρῶ τῷ οἰκείῳ θησαυρῷ. ΝΕ'. - ΑΡΜΟΚΡΑ ΣΟΦΙΣΤΗ. Ότι ἀπὸ φιλαρχίας ή προλήψεων φύονται αἱρέσεις. Η φιλαρχία ἁπάντων αἰτία τῶν κακῶν, ἢ καὶ τὰ καθεστῶτα ἀνατρέπειν πειρωμένη, δεινούς πολέμους οὐ μόνον ἐφ' ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν παλαιῶν ἐπικωμάσαι παρεσκεύασεν. Οἱ μὲν γὰρ Πυθαγόρειοι σιγὴν ἡσκηκότες, τοὺς μέγα φρονοῦντας ἐπὶ εύγλωτ τὰς ἀπεκήρυττον. Οἱ δὲ Ομηρίζοντες, τοὺς Πλατων νίζοντας διέσυρον· οἱ δὲ Πλατωνίζοντες τοὺς Ομηρία ζοντας ἀσεβείας ἐγράφοντο· καὶ οἱ μὲν 'Αριστοτελικοί πρὸς τοὺς Πλατωνίζοντας ἐπαπεδύσαντο· οἱ δὲ Στοῖ καὶ πρὸς τοὺς Ἀριστοτελικοὺς ἐφράξαντο. Έπιχου ρείων δὲ, τῶν τῇ κακίᾳ ἐπικουρῆσαι τολμησάντων, καὶ μεμνήσθαι ατοπώτατον. Καὶ ἐπὶ τῆς ἰατρικῆς δὲ τὸ αὐτὸ ἐπηκολούθησαν. Οἱ μὲν γὰρ Λογικοὶ τοὺς Μεθοδικούς ἐστηλίτευσαν· οἱ δὲ Μεθοδικοὶ κατὰ τῶν λογικῶν ἐφράξαντο. Οἱ μὲν γὰρ πολλὰς καὶ ποικίλας ρίζας ἔφασαν τῶν παθῶν· διὸ καὶ ποικίλοις ἐχρῶντο βοηθήμασι, τὰς ῥίζας πολυπραγμονοῦντες τῶν νοσημάτων, καὶ οὕτως ἀναστέλλοντες τὰς πηγὰς τῶν παθῶν. Οἱ δὲ δύο μόνας αἰτίας ὡρί σαντο, στέγνωσιν καὶ ῥῦσιν· διὸ καὶ τὸ, ἢ κενωτέον, ἢ στακτέον, ἐδογμάτισαν. Οἱ δὲ Ἐμπειρικοὶ καὶ τού τους κἀκείνους ἔσκωπτον. Εἰ δὲ καὶ τὰς τῶν ῥητό ρων, καὶ τὰς τῶν ποιητῶν, καὶ τὰς τῶν συγγραφέων πρὸς ἀλλήλους διαφορὰς εἰπεῖν ἐθελήσαιμι, πολὺς καὶ λόγος καὶ χρόνος ἀναλωθήσεται. Καὶ θαυμαστὸν – οὐδέν. Οπου γὰρ οἱ φιλοσοφίας ονόματι βρενθυόμενοι οὐκ ώκνησαν διαπρύσιον καθ' ἑαυτῶν κινῆσαι πόλεμον, σχολῇ γ' ἂν τοῖς ρήτορσι καὶ τοῖς ποιηταῖς ἐμέλησεν εἰρήνης, οι γε καὶ πρὸς τοὺς ἐγκράτειαν, καὶ δικαιοσύνην, καὶ σωφροσύνην ἐγκρίνοντας Σω κρατικούς διεφέροντο, οὓς Πλάτων ἐκκωμῳδήσας ἐν διαλόγοις, ἀνεκωμῳδήθη παρὰ τῶν Κυνικῶν, ὧν εἷς ἦν καὶ Λουκιανὸς, ὁ τους διαλόγους κατὰ πάντων ὁμοῦ σχεδόν τῶν τε εἰρημένων, τῶν τε παραλελειμμένων συντάξας. Ον οἱ μὲν Πλατωνι καὶ διὰ τὸ τοὺς παρὰ τῶν ποιητῶν ἀναπλασθέντας θεούς τεθεατρικέναι, ἀπεδέξαντο. Οἱ δὲ τῶν ποιητῶν τρόφιμαι δύσφημον ἀπεκάλεσαν· δεινῶς γὰρ τοὺς παρ' αὐτῶν ἐκθειαζομένους θεοὺς ἐξεχω μώδησε. Τίς οὖν τολμήσει τὰ τῶν Ἑλλήνων πρε Τοῦτο ζήτει. Οἱ μὲν γὰρ Λογικοὶ τοὺς Μεθοδικούς. τὸ δόγμα, τὴν μέθο δον, τὴν ἐμπειρίαν δόγμα λόγος.
col. 1107–1108page 465 of 750
PG 78:1107αἱρέσεις ἐτέχθησαν, τοσαύτας ὁρῶν καὶ παρ' ἐκεί νοις διὰ φιλαρχίαν (χρὴ γὰρ ἀληθῆ λέγειν) τεχθεί σας; Εἰ δ' αὕτη ἐξοστρακισθείη ἐκ τῶν ἀνθρώπων, ἐλπίς ἐστι χρηστή, πάντας εἰς τὸ θεῖον κήρυγμα ὁμοφώνως καὶ ὀρθοδόξως συνδραμείν. σβευόντων εἰπεῖν, ὅτι πολλαὶ περὶ Χριστιανοῖς ADAΜΑΝΤΙΟ. ΠΕΤΡΟ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Περὶ τοῦ αὐτοῦ. Η ἐκ φιλαρχίας, οἶμαι, ἢ ἐκ προλήψεως, δύο δυσκαταγωνίστων παθῶν, τὰς αἱρέσεις τετέχθαι. Οἱ μὲν γὰρ ἐν τοῖς ὑπηκόοις μὴ ἀξιώσαντες εἶναι μηδὲ καταδεξάμενοι, νεωτέρας διδασκαλίας σπέρμα καταβεβλήκασι, τοῖς καθεστῶσιν ἐμμένειν μὴ κατ αξιώσαντες ΑΔΑΜΑΝΤΙΑ. Εἰς τὸ αὐτό. Τί θαυμάζεις, εἰ μετὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἔνσαρκον παρουσίαν πολλαὶ αἱρέσεις ἐτέχθησαν, τοῦ διαβόλου, ἅτε δὴ σαφῶς καὶ διαρρήδην ἀκούσαντος, ὅτι πάντα κρίσει καθυποβληθήσεται καὶ δίκην δώσει, τοῦ ταύτας κατασπείραντος ἵν' ἔχῃ πολλοὺς τοὺς συγκολασθησομένους, οπότε καὶ πρὸ τῆς παρουσίας αὐτοῦ οὐκ ὀλίγαι ἦσαν αἱρέσεις; Τῶν γὰρ ἀνθρώπων οἱ μὲν μηδὲ εἶναι τὸ Θεῖον ἐνόμιζον· οἱ δὲ εἶναι μέν, μή προνοεῖν δέ· καὶ οἱ μὲν προνοεῖν μὲν, τῶν δ' οὐρανίων μόνον· οἱ δ' οὐ μόνον τῶν οὐρανίων, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐπιγείων, οὐ πάντων δὲ, ἀλλὰ τῶν ἐξόχων, οἷον βασιλέων τε καὶ ἀρχόντων. Καὶ οἱ μὲν αὐτοματισμὸν, οἱ δ' εἱμαρμένην, οἱ δ' εἰκῇ φέρεσθαι τὰ πάντα ἀπεφήναντο. Καὶ οἱ μὲν τὰ εἴδωλα προς κυνεῖν εὐσεβὲς ἐνόμιζον· οἱ δὲ τὸ μητρογαμεῖν· καὶ οἱ μὲν τὸ ἀνθρωποθυτεῖν, οἱ δὲ τὸ ζωοθυτεῖν· ο μὲν τὸ βουθυτεῖν, οἱ δὲ καμηλοσφαγεῖν· καὶ οἱ εἰπ τὸ ἀλληλοφαγεῖν, οἱ δὲ τὸ ποηφαγεῖν Αλλ' ε πάντα εἰς μέσον ἀγάγοιμι, ἴσως ἂν ἀπιστηθήσουμε μὲν, οὐκ ἐλεγχθήσομαι δέ. Εἰ τοίνυν ἀεὶ πρὸς ἑαυτὸ ἐστασίαζε τὸ γένος καὶ οὐ τὰ αὐτὰ ἐδόξαζε (κατὰ καιροὺς γὰρ ἄνθρωποι νεωτεροποιοί * καὶ στασιάζοντες, τὰ καθεστῶτα μὲν ἐκίνουν, ένα μοθέτουν δ τὰ δοκοῦντα )· τί θαυμάζεις, εἰ καὶ νῦν περὶ πράγμα θεῖον καὶ λόγου κρείττον διαφωνεῖν προσποιοῦνται ὑπὸ φιλαρχίας ἐκβακχευόμενοι; Ἐν τοῖς ὑπηκόοις μὴ ἀξιώσαντες εἶναι. Τοῖς καθεστῶσιν ἐμμένειν. Ὅπερ γενναίων εἶναι ἀνδρῶν, οὐκ οἶδ' ὅστις ἔγραψε. τὸ τὰ καθεστῶτα κινεῖν, "Οτι πάντα κρίσει καθυποβληθήσεται. πάντως. Αιττ. πάντως.] Τοῦ ταύτας κατασπείραντος τοῦ Οι μηδὲ εἶναι τὸ θεῖον. Κιττ. οἱ δὲ τὸ ποηφ. Ἐστασίαζε τὸ γένος. ἀνθρώπινον, ἡμέτερον νεὶ τῶν ἀνθρώπων. καὶ στασιαστὰς ἐπιπολάζοντες τὰ καθεστηκότα.
col. 1109–1110page 466 of 750
PG 78:1109ΝΗ'. — ΙΩΑΝΝΗ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τῆς Ἰούδα Επιστολῆς. Τι ἐστιν «Αστέρες πλα νῆται, οἷς ὁ ζόφος τοῦ σκότους εἰς αἰῶνα τε τήρηται. β Εἰ μὲν αὐτὸς μόνος ἐπέστειλας, εἰσόμενος, δι' Αν αἰτίαν εἴρηται· «Αστέρες πλανήται, οἷς ὁ ζόφος τοῦ σκότους εἰς αἰῶνα τετήρηται· ἴσως ἄν σοι κατα γνοὺς ἀμαθίαν, καὶ συντόμως ἐπιστείλας τοῖς ἀνδράσιν οὐ τοῖς ἀστράσιν, ἀπηλλάγην. Ἐπειδὴ δὲ πολλοί, καὶ τῶν δοκούντων εἶναι συνετῶν, τοῦτ' ἐζήτησαν μαθεῖν, καὶ πολλὰ κινήσαντες, ὕστερον μαθόντες ἐξεθείασαν, καταγνώσομαι μὲν σου οὐδαμῶς, ἑρμη νεῦσαι δὲ αὐτὸ σαφέστερον πειράσομαι. Φημὶ τοίνυν, ὅτι περὶ ἀνθρώπων συγγνώμης πταιόντων ὑψηλότερα ἦν τῷ ἐπιστείλαντι ὁ λόγος, οὐ περὶ ἄστρων καὶ νεφελών, κυμάτων τε καὶ δένδρων· οἷς δὴ παρα δείγμασι κέχρηται· ὅπερ ἔχουσιν ἐκεῖνα κατὰ φύσιν, τοῦτο πεπονθέναι τοὺς ἀνθρώπους κατὰ προαίρεσιν αιτιώμενος. Ωσπερ γὰρ αἱ νεφέλαι αἱ ἄνυδροι, αἱ ὑπὸ ἀνέμων ἐλαυνόμεναι, καὶ τὰ ἄκαρπα δένδρα, & διστῶς ἔφη ἀποθανόντα, οὐ τιμωρηθήσονται· ἀλλ' οὐδὲ τὰ κύματα τὰς ἑαυτῶν ἀπαφρίζουσιν αἰσχύνας, άλογα ὄντα καὶ αἰσθήσεως ἄμοιρα· οὕτως καὶ οἱ λεγόμενοι ἀστέρες πλανήται οὐ τὸν ζόφον κληρονομοῦσιν, ἀλλ᾽ οἱ ἄνθρωποι, οἱ κατὰ προαίρεσιν ἁμαρτάνοντες· περὶ ὧν καὶ τὰ ὑποδείγματα ταῦτα ἐλήφθη, ὡς εἶναι τοιοῦτον τὸ λεγόμενον· οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, περὶ ὧν ὁ λόγος, ὥσπερ πλανῆταί εἰσιν ἀστέρες, τῆς εὐθείας εκτρεπόμενοι, καὶ τὴν ἐναντίαν αὐτῇ ὁδὸν βαδίζοντες· διὸ αὐτοῖς ὁ ζόφος τετή ρηται, οὐχὶ τοῖς ἀστράσιν, ἀλλὰ τοῖς ἀνδράσιν. Οὐ γὰρ περὶ ἄστρων, ή νεφελῶν, ἢ κυμάτων ἦν αὐτῷ, ὡς ἔφθην εἰπὼν, ὁ λόγος, ἀλλὰ περὶ ἀνθρώπων εἰς θηριωδίαν, καὶ ἀσέλγειαν, καὶ ἀλαζονείαν ἐκπεπτωκότων, καὶ διὰ τῆς συνουσίας καὶ τοὺς πλησιάζοντας λυμαινομένων. Οτι δὲ ταῦτα οὕτως ἔχει, γυμνάσω μεν, εἰ δοκεῖ, τὸν λόγον. Οἱ μὲν οὖν περὶ ταῦτα δει γα, οὔτε εἰκότα, οὔτε πιθανὰ τοῖς πολλοῖς λέγουσιν. Τῇ γὰρ ἐναργείᾳ καὶ διὰ τῶν ὄψεων μαρτυρία μάτ χονται. Λέγουσι δ' οὖν ὅμως, ὅτι οἱ πλανῆται τὸν μὲν οἰκεῖον δρόμον ἔχουσιν, ἀπὸ δυσμῶν εἰς ἀνατολὰς· καὶ τοῦτον ἐπείγονται ἀνύειν· ὑπὸ δὲ τῆς τῶν ἁπλανῶν ἐναντίας καὶ ὀξυτέρας κινήσεως ἐχνικώ μενοι εἰς δύσιν φέρονται. Καὶ ὑποδείγματι τοιούτῳ χρῶνται. Ὥσπερ τροχοῦ ὀξέως φερομένου, μύρμηξ τὴν ἐναντίαν αὐτῷ κίνησιν πορευομένη οὐδὲν τοσοῦ α ἀλλ' ού. κατά αὐτῇ ἀρετῇ. οὐχὶ τοῖς οὐχ ὡς ἀστρ. 1 Ε. ώσπερ ὅτι, φερομένου κινουμένου. 2. πορευομένη πορευόμενος. 6 Έλεγχος ελέγχειν. μοει ποτὲ μὲν αὐτούς.
col. 1111–1112page 467 of 750
PG 78:1111τον ἀνύει (εκνικᾶται γὰρ ὑπὸ τῆς τοῦ τροχού ὠχυ τάτης κινήσεως), οὕτω καὶ οἱ πλανήται πρὸς τὴν τῶν ἀπλανῶν διάκεινται κίνησιν. Τὸ μὲν οὖν ἐλέγχον αὐτοὺς, ὅτι μὲν ὡς θεοὺς ἐκθειάζουσι, ποτὲ δὲ μύρα μηξι παραβάλλουσι, μόνον ἐπισημαινόμενος (εἰς ἄλλο γὰρ ἐπείγομαι) νυνὶ παρήσω· ἐπὶ δὲ τὸ ζητούμενον ἥξω. Ταῦτα μὲν οὖν ἐκεῖνος. Εγώ δ' οἶμαι, διὰ τὸ χρήσασθαι καὶ τὴν Γραφὴν τούτῳ τῷ ονόματι, ἢ κυριολεκτούσαν, ἢ καταχρωμένην, ἢ τῇ τῶν πολλῶν συνηθείᾳ ἐπομένην, ὅτι, ἐπειδὴ τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην, καὶ τοὺς ἄλλους πέντε αστέ ρας, οὐ πολλοῖς γνωρίμους φαίνοντά τε καὶ φαέθοντα, στίλβοντα τε καὶ πυῤῥόην, καὶ μὴν καὶ φωσφόρον εἰς τοὺς πλανήτας τάττουσιν οἱ σου ανοητότεροι, τινῶν δὲ ἐπὶ γῆς δυναστευσάντων καὶ αἰσχρῶς βεβιωκότων, καὶ εὐκλεῶς τὸν βίον και μήνη μηνοειδὴς, σελήνη, μήνη ταστρεψάντων τὰς προσηγορίας ἐπέθεσαν. Ο δ' ήλιος εἰς τὸ πλάτος κατ' ἐνιαυτὸν περιπολεῖ τὰ ἀρχτῷα καὶ τὰ νότια μέρη· ἡ δὲ σελήνη κατὰ μῆνα, ὅθεν οἶμαι καὶ τὸν μῆνα, οὐ διὰ τὸ μηνοειδή γίνεσθαι την σελήνην, ὡς φασί τινες· ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ κατὰ μῆνα πάντα ἑαυτῆς πληροῦν τὸν κανόνα. Μήνη γὰρ ἡ σελήνη καλεῖται. Οἱ δὲ ἄλλοι πάντες ἀναλόγως τοῖς ἑαυτῶν κύκλοις τε καὶ δρόμοις την περίοδον ταύτην ἀποτελοῦσι· διὰ τοῦτο πλανήτας αὐτούς· κα κλῆσθαι. Πλήν εἴτε τοῦτο, εἴτ' ἐκεῖνο ἀληθὲς εἴη, τοῦ Δημιουργοῦ ἀνακηρύττει τὴν ἐπιστήμην, τοῦ καὶ τάξαντος, καὶ νομοθετήσαντος, ὡς καὶ αὐτὸς μέν φησιν· «Εγώ τοῖς ἄστροις ἐνετειλάμην.. 'Ο δὲ Μελωδός, δεικνὺς ὡς ἐν γῇ μὲν παρεβάθη τὸ θεῖον πρόσταγμα, τῶν ἀνθρώπων εἰς παρανομίαν αὐτο μολησάντων, ἐν οὐρανῷ δὲ ἐφυλάχθη, ἔφη· Βἰς τὸν αἰῶνα, Κύριε, ὁ λόγος σου διαμένει ἐν τῷ οὐ ρανῷ.. Εἰ δὲ διὰ τὸ εἰρῆσθαι, «Τοῖς ἄστροις ένω ετειλάμην,» ζώα λογικὰ αὐτὰ καὶ αὐτεξούσια ὀριοῦν ταί τινες (οίδα γάρ τινας οὐ μόνον τῶν ἔξω τῆς πίστεως, ἀλλὰ καὶ τῶν πεπιστευκότων τοῦτο δογματίσαντας), περιττήν καὶ ἀνωφελῆ τὴν ζήτησιν ταύτ επισημαινόμενος επισηδίτης, οἱ δὲ Ηρας προσαγορεύουσιν· εἶτα ὁ Ηλίου μηνάμενος. 5, ὅτι οι ἐπειδὰν τοὺς ἄλλους πέντε ἀστέρας οὐ πολλοῖς γνωρίμους εἰς τοὺς φλέγοντα, στίλβοντά τε, καὶ πυρόεντα, ναὶ μὴν καὶ φωσφόρον, πέντε αστέρας οὐ πολλοῖς γνωρίμους εἰς τούς. σοι δὲ Στίλβοντα.: στίλβων, ὁ τοῦ Ἑρμοῦ ἀστὴρ. νοθεύεται. Συνεχῆ δὲ ἔχει ἀεὶ ταύτην τὴν θέσιν· καὶ φαί νοντος ἅμα καὶ Κρόνου καλούμενος κύκλος, ἐφεξῆς δὲ ὁ τοῦ Φαέθοντος, Διὸς λεγόμενος· εἶθ' ὁ Πυρόεις πυρβόεις δ Ηρακλέους τε καὶ Αρεος προσαγορευόμενος· ἑξῆς δὲ ὁ Στίλβων, ὃν ἱερὸν Ἑρμοῦ καλοῦσιν ἔνιοι, τινὲς Απόλλωνος· μεθ᾽ ἂν ὁ τοῦ Φωσφόρου, η Αφρο καὶ τελευταῖος, ὁ τῆς Σελήνης, μέχρι τῆς γῆς ὁρί ζεται. Πιττ. Εὐκλεῶς ἀκλεῶς. μήνα κεκλήσθαι. πάντες ἀναλόγως πέντε ἀναλόγοις. τοῦ καὶ ούτω. 2, ριο δειχνύς δεικνύων.
col. 1113–1114page 468 of 750
PG 78:1113την εἶναι ἡγούμενος (ο Μειζότερα γάρ σου, φησί, μὴ ζήτει· καὶ ἰσχυρότερά σου μὴ ἐξέταζε α προσετάγη σοι, ταῦτα διανοοῦ· οὐ γάρ ἐστί σοι χρεία τῶν κρυπτῶν), οὐκ ἐγκρίναιμι τοῦτο, οὔτ' ‹ ἀποψηφίσαιμι· ἐκεῖνο δὲ μᾶλλον εἴποιμι, ὅτι περὶ ". › ὀλόγων καὶ ἀναισθήτων τούτῳ τῷ ὀνόματι κέχρηται ἡ Γραφή, λέγουσα· Ενετείλατο Κύριος καύσ σων· ο καί· ο Ενετείλατο Κύριος νεφέλαις· ο καί Ενετείλατο Κύριος σκώληκι. Είτε οὖν λογικά ἐστι ζώα. ὥς φασί τινες, εἴτε πύρινοι σφαίραι, εἴτε δισκοειδή σώματα, ἐκ τοῦ αἰθερίου πυρὸς ἐξαφθέντα, εἴτε σφαιροειδεῖς πυρὸς πτήσεις εἴτε μυδροί ( (τινὲς γὰρ τῶν φιλοσόφων τοῦτ' ἐδογμάτισαν), εἴτε χρήματα δεκτικά τοῦ ἀΰλου καὶ ὑπερκοσμίου φωτός,; οὐ σφόδρα ισχυρισαίμην· οὐδὲν γὰρ τοῦτο πρὸς ἀρί *»), στην πολιτείαν συντείνειν ἡγοῦμαι· ἀλλ' ἐκεῖνο εἴ ποιμι, ὅτι οὐ μόνον περὶ τῆς ψυχῆς, ὅταν ἐκτραπείη τῆς ἀρετῆς, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ τοῦ σώματος, ὅταν διαμάρτῃ τῆς προκειμένης ὁδοῦ, τὸ τῆς πλανήσεως •; ὄνομα κεῖται ἐν ταῖς Γραφαῖς. «Εἶδε γάρ, φησί, τὸν: •;»: « Ἰωσήφ ἄνθρωπος πλανώμενον ἐν τῇ ὁδῷ καὶ πάλιν· Ἐπλάνησεν αὐτοὺς ἐν ἀβάτῳ, καὶ οὐχ ὁδῷ. Οὐδὲν οὖν θαυμαστὸν, εἰ καὶ τὴν τῶν ἑπτὰ ἀστέρων ἄνω καὶ κάτω περιτρεχόντων ἀρκτώαν τε καὶ νότιον περιπόλησιν, πλάνησίν τινες κεκλήκασιν, ( ὡς πρὸς τὴν τῶν ἁπλανῶν μίαν καὶ τὴν αὐτὴν ὁδὸν περιθεόντων. Εἰ τοίνυν ἐμμελῶς καὶ ἐναρμονίως περιπολοῦσι, τίνος ένεκεν διδόασι δίκας; Εἰ μὲν γὰρ, 444 ὅπερ οὐδὲ εἰπεῖν θέμις, ἀγενήτους καὶ αἰτίας κρείτε τους εἶναι φαίεν Ἕλληνες, μάλιστα μὲν ἐκ τῆς ἐμ μελείας αὐτῶν καὶ τῆς εὐταξίας ἐλεγχθήσονται. Η γὰρ τάξις τὸν ταξίαρχον κηρύττει. Εἰ δ᾽ οὐ πεί θονται, ἀκουέτωσαν μὲν Πλάτωνος λέγοντος 'Αγαθός ἐστιν ὁ τοῦδε τοῦ παντός δημιουργός. Ευριπίδης δέ Ὡς ήλιος μὲν νύξ τε δουλεύει βροτοῖς (88'). Καὶ παυέσθωσαν τῆς τοιαύτης ἀσεβείας. Η δ' μειζότερα υψηλότερα. οὐκ έγχρ. οὔτ' έγχρ. αποψηφίσαιμι αποψηφισαίμην. πτήσεις πιλήσεις, χρήματα σχήματα. ΙΒ. ὅταν διαμάρτῃ, τῆς πλαν. ὁδῷ ἐρήμῳ. να Προπαρασκευῆς, 8, σοφίστευμα Εύο ριπίδειον ἡ δ' εἰ δ'. καὶ Ἰουδαίοις
col. 1115–1116page 469 of 750
PG 78:1115αἴτιον ἔχουσι καὶ ποιητήν, ὡς ἀληθὲς ἔχει, και Ελε λησιν ἔδοξε, καὶ Ἰουδαίοις, καὶ Χριστιανοῖς, καὶ πᾶσι τοῖς νοῦ καὶ φρονήσεως οὐκ ἀμοιροῦσι, τὸν καὶ τὴν κίνησιν καὶ τὴν ἁρμονίαν ῥυθμίζοντα, δι' ὧν καὶ αἱ ὧραι τοῦ ἔτους, καὶ αἱ νύκτες μεγάλαι τε καὶ μικραί ἀποτελοῦνται· δῆλον ὅτι οὐκ ἔστι μεμπτὴ αὐτῶν ἡ θαυμαστὴ καὶ ἐμμελεστάτη περιπόλησις. Εἰ δ' οὐκ ἔστι μεμπτή, πῶς ἀπαιτοῦνται δίκας; Εἰ γὰρ καὶ λογικὰ καὶ προαιρετικὰ εἶεν ζώα, ὅπερ τινὲς ἡγοῦνται (δεδόσθω γὰρ τοῦτο καθ' ὑπόθεσιν, μείζονα και τασκευάζον τὸν κατ' αὐτῶν ἔλεγχον)· οὐδ' οὕτω δίκην δοῦναι δίκαιο: ἂν εἶεν. Εἰ μὲν ὅπη ἐδού λοντο, ἐπορεύοντο, καὶ ἅπερ ήθελον κατεσκεύαζον, οὐ μόνον τούτων, ἀλλὰ καὶ τῶν λεγόντων ποιητικοὺς αὐτοὺς εἶναι κακῶν, λόγον ἂν εἶχεν ὁ λόγος, καὶ εἰκότως δίκας ὤφειλον δοῦναι. Εἰ δὲ τὸν προσταχθέντα αὐτοῖς δι' αἰῶνος θέουσι δρόμον, οὐ ποιητικούς αὐτοὺς κακῶν λεκτέον· ἀσεβὲς γὰρ καὶ ἄλογον. Αλλ' εἰ καὶ καθ' ὑπόθεσιν ὅπερ τινές φασιν (οὐ γὰρ ἔγωγε φαίην), δοθείη (ἄτοπον γὰρ τῶν ἀδήλων κατα τολμαν) σημαντικούς αὐτοὺς δοῦναι, οὐδ' οὕτω τώ σουσι δίκας· οὐδὲ γὰρ οἱ προφῆται τὰ μέλλοντα παρὰ τῶν Ἰουδαίων πράττεσθαι κακά προμηνύσαντες. Οὐ γὰρ ἐπειδὴ προεμήνυσαν, γέγονεν· ἀλλ' ἐπειδὴ ἔμελλον γίνεσθαι, προεμήνυσαν Η γὰρ κακία τῶν Ἰουδαίων τῆς προφητείας γέγονεν αἰτία οὐχ ἡ προφητεία τῆς κακίας. Δῆλον τοίνυν, ὡς οἱ μαι, πᾶσι γέγονε, πάσης ἐκποδὼν οἰχομένης ἀντιλογίας, ὅτι οὐ περὶ ἄστρων, ὥσπερ οὐδὲ κυμάτων, δένδρων, ἢ νεφελῶν ἦν τῷ ἐπιστείλαντι ὁ λόγος· καθ ὡς καὶ ὁ πάσης τῆς ἐπιστολῆς νοῦς μηνύει· ἀλλὰ περὶ τῶν ἁμαρτησάντων ἀνθρώπων, οἷς ὁ ζόφος τοῦ σκότους εἰς αἰῶνα τετήρηται. Αρξάμενος γὰρ ἀπὸ παραδειγμάτων, εἰς τοὺς περὶ ὧν ἦν ὁ λόγος αὐτῷ, ἐτελεύτησεν. ΝΘ. ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΑ. Τῆς πρὸς Ῥωμαίους Επιστολῆς. Εἰς τὸ γεγγαρι μένον· «Παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν, ποιεῖν ο κ. τ. λ. Ἐπειδὴ γέγραφας, δι᾿ ἣν αἰτίαν παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν, ἐρῶ· ὅτι εἰ τὸ ἑξῆς ἀνα γνώσῃ, καὶ γνώσῃ, καὶ ἀπαλλαγήσῃ πάσης ἀμφιλο εἰ μὲν όπη, διὰ τοῦτο καὶ γίνεται τὰ γινόμενα· ἀλλ' ὅτι γίνεσθαι γὰρ ὅπου. ὑπόθεσιν δοθείη, δοῦναι εἶναι. Οἱ προφῆται τῶν μελ Εντων εἰσὶ προσημάντορες· οὐ γὰρ ἐπειδὴ λέγουσι, μέλλει, διὰ τοῦτο καὶ προλέγουσι, καὶ ἀνάγκη μη ψεύδεσθαι τους προφήτας· ὁρῶσι γὰρ ἀληθος. Εί τους: "Δρον τὰς πράξεις τῶν Ἰουδαίων, καὶ πάντως οὐ προεφήτευε ἂν περὶ αὐτῶν ὁ Ἠσαΐας τοιαῦτα. Εἰ Ἐπειδὴ γὰρ ἀλη θῶς ἑώρακε, διὰ τοῦτο ἀδύνατον ἣν αφανῆναι αὐτ τόν· οὐ γὰρ ἄλλως ἑώρακεν ἢ ὡς γέγονε· καὶ πάντα τὰ προγεγραμμένα πεπλήρωται· οὐδὲ γὰρ ἐπειδὴ γέγραπται, διὰ τοῦτο καὶ ἀπέβαινον, ἀλλ' ὅτι ἐγίγνετο πάντως, διὰ τοῦτο καὶ προελέχθη. Βιττ.
col. 1117–1118page 470 of 750
PG 78:1117γίας Φησί γάρ, ο Πεπληρωμένους πάσης άδι κίας, ο Γενικῶς γὰρ ὀνομάσας πᾶσαν τὴν κακίαν, καὶ κατ' εἶδος ἐν τοῖς ἑξῆς διεξέρχεται. Εἰ τοίνυν οὐ πληρωθησομένους, ἀλλὰ πεπληρωμένους παρέδωκε, τί ἄτοπον εἴη πεποιηκώς; Εἰ δ' ἀσαφὲς εἶναι νομί ζεις, καίτοι σαφές δν, σαφέστερον αὐτὸ ἑρμηνεῦσαι πειράσομαι. Οὐκ εἶπεν, Ἐπειδὴ παρεδόθησαν, ἐπλη ρώθησαν, οὔτε μήν, Παρεδόθησαν πληρωθησόμενοι, ἀλλά, ο Πεπληρωμένους παρέδωκε ο τουτέστιν ἀφῆκε, γυμνώσας τῆς ἑαυτοῦ βοηθείας· ὡς ἂν στρα τηγὸς μὴ πειθομένους στρατιώτας τοῖς παραγγέλμασιν αὐτοῦ, ἀλλὰ τό γε αὐτῶν μέρος ήττηθέντας, ἀφίησι, γυμνῶν τῆς ἑαυτοῦ σοφίας. Τοὺς γὰρ οίκοθεν πεπληρωμένους πάσης κακίας, εἰκότως τῷ ἐγκαταλείψαι παρέδωκεν, οὐκ ὠθήσας εἰς τὸν ἀδόκιμον νοῦν, ἀλλ' ὁρμήσαντας εἰς αὐτὸν ἀφείς. Σ. - ΘΕΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον. Οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦσιν. Ἐπειδὴ πάλιν ἀποστολικούς θησαυροὺς ἀνιχνεύειν ἡμᾶς παρεσκεύασας (ἔφης γὰρ· Τί ἐστι τό «Οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦσιν, ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦσι τοῖς πράττουσι,» καὶ ἐπήγαγες· Εἰ τοῦ ποιεῖν τὸ συνευδοκεῖν χαλεπώτερόν ἐστι, δι' ἣν αἰτίαν οὕτως αὐτὸ ἔταξεν ὁ Παῦλος;)· ὀλίγον συναγαγών σαυτοῦ τὸν νοῦν, ὥστε θηρεύσαι φεύγοντα τὸν ἀποστολικὸν νοῦν, ἄκουε. Τινὲς μὲν οὖν μὴ νοήσαντες τὸ εἰρημένον, ἀλλ᾿ ὥσπερ σὺ διαπορήσαντες, καὶ παραπεποιῆσθαι τὰς λέξεις τὰς ἀποστολικὰς νομίσαντες, οὕτως αὐτ τὰς ἡρμήνευσαν· «Οὐ μόνον οἱ ποιοῦντες αὐτὰ, ἀλλὰ καὶ οἱ συνευδοκοῦντες τοῖς πράττουσιν.» Οὕτω γὰρ εἶχεν, ἔφασαν, τὸ παλαιὸν ἀντίγραφον, ἵνα μείζον ᾗ τὸ ποιεῖν τοῦ συνευδοκεῖν. Ἐγὼ δ᾽ οὔθ᾽ ἡμαρ τῆσθαι ἐν τούτῳ φήσας τὰ ἀποστολικά βιβλία, οὔτε καταδραμὼν τῶν μὴ νενοηκότων (ἴσως γὰρ εἰ καὶ ἐν τούτῳ πλεονεκτοῦνται, ἐν ἄλλοις πλεονεκτοῦσι, και τινα ἐνόησαν, ὧν αὐτὸς οὐδ' εἰς ἔννοιαν ἀφικόμην), τὸ νενοημένον φράσας, τοῖς ἐντευξομένοις ἐπιτρέψω τὴν ψῆφον. Φημὶ τοίνυν, ὅτι, ἐπειδὴ τοῦ πλημ μελεῖν τὸ ἐπαινεῖν τοὺς πλημμελοῦντας πολλῷ ἀργαλεώτερόν ἐστι, καὶ μεῖζον εἰς κολάσεως λόγον, εἰκότως εἴρηται· «Οὐ μόνον αὐτὰ ποιοῦσιν, ἀλλὰ καὶ συνευδοκοῦσι τοῖς πράττουσιν.» Ο μὲν γὰρ μετὰ τὸ πλημμελεῖν καταγινώσκων τῆς ἁμαρτίας, δυνήσεται χρόνῳ ἑαυτόν ποτε ἀνακτήσασθαι, μεγίστην βοήθειαν ἔχων εἰς τὸ μεταγνώναι τὴν κατάγνωσιν τῆς ἁμαρτ τίας· ὁ δ᾽ ἐπαινῶν τὴν πονηρίαν, τῆς ἐκ τοῦ μετα νοῆσαι βοηθείας ἑαυτὸν ἀποστερεῖ. Ἐπειδὴ τοίνυν ΝΟΤΑ. Εἱρμὸν τῆς ἀκολουθίας Κιττ. γυμνούς. μυρὶ τὸ ποιεῖν καὶ ἔλαττον, εἰ του τό. καὶ ἑκατέρα κρατήσει ψήφος, ἡ ἑκατέρου ψήφος, τοῦ ποιοῦντος, καὶ τοῦ συνευδοκοῦντος κρατήσειεν.
col. 1119–1120page 471 of 750
PG 78:1119διεφθαρμένης ἐστὶ γνώμης, καὶ ψυχῆς ἀνίατα του σούσης αὕτη ἡ ψῆφος, εἰκότως τοῦ πλημμελοῦντος δ τὴν ἁμαρτίαν ἐπαινῶν, πολλῷ παρανομώτερος εἶναι κέκριται. Ὁ μὲν γὰρ τὴν ταχίστην, ὁ δ' οὐδ᾽ ὅλως ἀποφοιτήσει τῆς ἁμαρτίας, είγε καὶ ἑκατέρα κρατήσει ψήφος. ΞΑ'. - ΑΜΜΩΝΙΟ. Εἰς τό ο Δόξα, καὶ τιμὴ, καὶ εἰρήνη παντὶ τῷ ἐργαζομένῳ τὸ ἀγαθόν. Διὰ τί εἶπεν, ἔφης, ὁ Παῦλος· «Δόξα δὲ καὶ τιμὴ καὶ εἰρήνη παντὶ τῷ ἐργαζομένῳ τὸ ἀγαθόν, Ιου δαίῳ τὸ πρῶτον, καὶ Ἕλληνι, ο καὶ οὐδαμοῦ τοῦ Χριστιανοῦ ἐμνημόνευσεν; Ισθι τοίνυν, ὅτι περὶ τῶν πρὸ τῆς ἐντάρκου τοῦ Χριστοῦ παρουσίας ἦν τῷ Παύλῳ ὁ λόγος. Οὐδέπω γὰρ εἰς τοὺς τῆς χάριτος χρό νους ένδιατρίβων ἐτύγχανεν. Ελληνας δὲ ἐνω ταῦθά φησιν, οὐ τοὺς εἰδωλολάτρας, ἀλλὰ τοὺς εὐσε δεῖς, τοὺς ἐν τῷ ἐμφύτῳ πολιτευομένους νόμῳ, τοὺς ἄνευ τῶν Ἰουδαϊκῶν παρατηρήσεων πάντα τὰ πρὸς εὐσέβειαν βλέποντα παραφυλάσσοντας· οἷοι ἦσαν Μελχισεδέκ, Ιώ, Κορνήλιος. ΣΕ. – ΕΠΙΜΑΧΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Εἰς τό ο Χωρὶς δὲ νόμου ἁμαρτία νεκρά.» Επειδή, πῶς χωρὶς νόμου ἡ ἁμαρτία νεκρά, ήθέ λησας μαθεῖν, φημὶ ὅτι τοῦτο βούλεται εἰπεῖν ὁ Παῦ λος, ὅτι οὔπω ἦν γνώριμος. Οὐ γὰρ ταῦτα αἰνίττεται, ὅτι οὐκ ᾔδεσαν ἁμαρτάνοντες, ἐπεὶ ἀλόγως εὑρεθείεν κολασθέντες οἱ πρὸ τοῦ νόμου· οἱ μὲν γὰρ ὕδατος, οἱ δὲ πυρὸς ἔργον ἐγένοντο· ἀλλ' ὅτι ᾔδεσαν μὲν, οὐχ οὕτω δὲ ἀκριβῶς. Διὸ ἐκολάζοντο μὲν, οὐχ οὕτω δὲ σφοδρώς. ΕΓ. ΙΣΧΥΡΙΩΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰς τό ι Οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν Η καιροῦ.» Παῦλος ὁ ἄριστος στρατηγὸς, ὁ τῆς θείας χειροτονίας μὴ καθυβρίσας τὴν ψῆφον, ὁ ἁμιλλώμενον τῇ χάριτι τὸν βίον ἐπιδειξάμενος, καὶ προτρέπων ὁμοῦ τοὺς τὸν ἱερὸν ὄντως πολεμοῦντας πόλεμον, καὶ οὐκ αφιείς μέγα φρονεῖν, ἅτε νικωμένους τῇ τῶν στε φάνων ἀντιδόσει, στρατηγικώτερον ἐβόα· ο λογίζομαι γὰρ, ὅτι οὐκ ἄξια τὰ παθήματα τοῦ νῦν καιρού πρὸς τὴν μέλλουσαν δόξαν ἀποκαλυφθῆναι εἰς ἡμᾶς. Αποκαλυφθῆναι δὲ εἶπε δειχνύς, ὡς καὶ νῦν ἐστι μὲν, κρύπτεται δὲ, τοὺς τῶν τροπαιούχων αναμέ ΝΟΤ.Ε. Ρεσ χριστιανού 650 Χριστιανισμοῦ. Τεις, πρὸ περί. 10. (97. χρόνου; έφθασει, ἀλλ᾽ ἔτι ανωτέρω χρόνος ἐν τοῖς 2 μια εντε οἷοι. ούπω εὐχ οὕτως. ταῦτα του το ὑπὸ τοῦ νόμου.
col. 1121–1122page 472 of 750
PG 78:1121νουσα πόνους. Εἰ δὲ τὸ μέλλειν λυπεῖ, τοῦτο εὐφραινέτω μᾶλλον τοὺς τῶν παθῶν καὶ τῶν δαιμόνων και θαιροῦντας τὰ ὀχυρώματα. Τὸ γὰρ μεγίστη εἶναι, καὶ λόγον καὶ νοῦν καὶ τὴν παροῦσαν κατάστασιν ἐκ πολλοῦ τοῦ περίοντος ὑπερβαίνειν, ἐκεῖ τεταμίευται. Οὐδὲ γὰρ ἁπλῶς εἶπε· Τὰ παθήματα τοῦ νῦν και ροῦ· ἀλλ᾽ ἵνα δείξῃ αὐτὰ οὐχ ὅτι ποιότητι μόνον, ἀλλὰ καὶ ποσότητι νικώμενα (τὰ μὲν γὰρ τῷ παρ όντι συγκαταλύεται βίῳ· τὰ δὲ ἀθανάτοις συμπαρεκτείνεται αἰῶσιν)· ἅπερ, ἐπειδὴ οὔτε σαφῶς οὔτε κατὰ μέρος παραστῆσαι τῷ λόγῳ εἶχεν, ἀπὸ τῆς μάλιστα δοκούσης εἶναι παρ' ἡμῖν ἐπεράστου δόξης, αὐτὰ προσηγόρευσεν. Η γὰρ κορυφὴ τῶν ἀρετ τῶν αὕτη εἶναι δοκεῖ. ΕΔ'. - ΘΕΟΔΩΡΟ ΔΙΑΚΟΝΟ. Τοῦ Θεοῦ Λόγου ἐνανθρωπήσαι καταξιώσαντος, καὶ τὰ πάθη τὰ ἀνθρώπινα, κυμαίνοντα πρώην, καταστορέσαντος, καὶ τὴν σάρκα ὁρμητήριον ἀρετῆς ἀποφήναντος, καὶ τὰς πονηρὰς φάλαγγας ὑπὸ τοὺς πόδας τῶν οἰκείων φοιτητῶν παρασκευάσαντος, καὶ τὰ ἆθλα μείζονα τῶν παλαιῶν εἰκότως ὁρίσαντος, τά τε ἔπαθλα οὐράνια καὶ ὑπερκόσμια ευτρεπίσαντος οἱ ἡττώμενοι ἑαυτοῖς ἂν εἶεν δίκαιοι λογίσασθαι τὴν ἧτταν· ἡ γὰρ νίκη λοιπὸν παρ' ἡμῖν οὖσα, εἶτ᾽ οὐχ εὑρίσκουσα τοὺς εἰδότας νικᾶν, ἐν ὀλίγοις οἰκείαν δύναμιν ἐπιδεικνυμένη, τοῖς μὴ βουλομένοις διὰ πό νων αὐτὴν κτήσασθαι, τὴν αἰτίαν τῆς ἥττης. ΞΕ'. — ΤΟ ΑΥΤΟ. Περὶ τοῦ αὐτοῦ· ὅτι ἡ πίστις χωρὶς τῶν ἔργων οὐ σώζει τὸν ἄνθρωπον. Δεῦρο μὲν ἐπιφοιτήσας ὁ Θεὸς Λόγος, πίστιν ἀπαι τήσας, χάριτι ἐδικαίωσεν (οὐ γὰρ ἦν ἀπὸ δικαιοσύνης σωθῆναι τοὺς οἴκαθεν προδοθέντας· καὶ τοῦθ᾽ ὁ Μελῳδὸς καὶ τὸ Σκεῦος τῆς ἐκλογῆς ἀπεφήναντο· ὁ μὲν διαβεβαιωσάμενος· Οὐκ ἔστι δίκαιος οὐδὲ εἷς·, ὁ δέ· ι Πάντες ἥμαρτον, καὶ ὑστεροῦνται τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, ο διίσχυρισάμενος)· πιστεύσαντας δὲ: 38; δικαιοσύνην ἀκροτάτην εἰκότως ἀπῄτησεν· ὥστε ‹ παρὰ μὲν τὴν πρώτην, ἡ χάρις εδικαίωσε, τοὺς δὲ " 1 ) δικαιωθέντας, ἔργων ἀγαθῶν ἀντιλαβέσθαι ἐθέσπισεν, ὡς οὐκ ἐνὸν ἀπὸ πίστεως μόνον σωθῆναι. Χρὴ γὰρ τῇ πίστει κρίνεσθαι τὰς πράξεις, καὶ ἀπὸ τούτων αὐτὴν ψυχοῦσθαι. Νεκρὰ γὰρ ἂν εἴη τούτων χωρίς. ἀρετῶν ἀγαθῶν. ἐπιγράφει, άνα γράφει, λογίζεται. Κιττ. — ήττης προσρίπτει. ἔτι. ἀπὸ πίστεως μόνον ἀπ' αὐτῆς μόνης. κιρνάσθαι
col. 1123–1124page 473 of 750
PG 78:1123ΕΡΜΙΝΟ ΚΟΜΗΤΙ. Διὰ τί πάντα τὰ θεῖα τῷ τοῦ πυρὸς ὀνόματι χε ρακτηρίζεται. Διὰ τί, ἔφης, πάντα τὰ θεῖα τῷ τοῦ πυρὸς ἀνά ματι σχεδόν χαρακτηρίζεται; Πῦρ γὰρ εἴρηται δ Θεός· καὶ οἱ ἄγγελοι πῦρ φλέγοντες· καὶ ὤφθης σαν τοῖς ἀποστόλοις γλῶσσαι ὡσεὶ πυρός· καὶ τῷ Πνεύματι ζέοντες; Οἶμαι τοίνυν, ὅτι διὰ τὸ ἄφθανον καὶ πλούσιον, ὅτι ἀπὸ ἑνὸς λύχνου μυρίας ἀνάπτει λαμπάδας καὶ οὐ μειοῦται, ἀλλὰ πάλιν ἑτέρας τοσαύτας καὶ πλείους ἀνάψαι δύναται· τὴν δὲ ἐπὶ τὰ σώματα φέρουσαν ὁδὸν ἀνακεχώρηκε, τῷ τὰ ἄνω μόν νον τὸ πῦρ τῶν ἐπιγείων διώκειν. Τὰ μὲν γὰρ τὴν γῆν, τὸ δὲ τὸν οὐρανὸν ποθεῖ· καὶ τὰ μὲν τὴν κάτω φορὰν, τὸ δὲ τὴν ἄνω οἶδεν ὁδόν. Ωσπερ γὰρ ὁ λίθος καὶ τὸ ὕδωρ τὴν ἄνω ὁδὸν ἀγνοεῖ, οὕτω καὶ τὸ πῦρ τῆς κάτω οὐκ ἀνέχεται. ΞΖ'. — ΘΕΟΓΝΩΣΤΟ ΔΙΑΚΟΝΟ Περὶ ἀναγνώσεως, κατὰ Ἑλλήνων. Περὶ τῆς γά ριτος των θεοπνεύστων Γραφῶν, καὶ τῆς ἐξ αὐτῶν ὠφελείας. Πολλάκις ἐθαύμασα τῶν τοὺς διαλόγους συντιθέν των, καὶ τοὺς διεξοδικούς λόγους συγγραψαμένων, ὅτι τῆς μὲν οἰκείας δόξης λίαν ἐφρόντισαν υψηλή καὶ ὑπερσόφῳ χρησάμενοι λόγῳ τῆς δὲ τῶν ἀκου σομένων ὠφελείας ἡμέλησαν, ἧς εἰκὸς ἦν μᾶλλον αὐτοὺς ποιήσασθαι πρόνοιαν. Τῶν μὲν γὰρ συγγραφέων τοσαύτην δόξαν λαβόντων, οὐδὲν ἂν γένοιτο πλέον τοῖς ἄλλοις· τῶν δ᾽ ἄλλων ὠφελουμένων, πολλή ἡ ἐπίδοσις γένοιτ' ἂν τῆς ἀρετῆς. Ἀλλ᾿ ἐπειδὴ τὸ ἑαυτῶν εἶδον, τὸ τῶν ἄλλων παρεῖδον, διὸ καὶ τὴν θείαν αἰτιῶνται Γραφὴν, μὴ τῷ περιττῷ καὶ κεκαλο λωπισμένῳ χρωμένην λόγῳ, ἀλλὰ τῷ ταπεινῷ καὶ πεζῷ. Ἀλλ᾿ ἡμεῖς μὲν αὐτοῖς ἀντεγκαλῶμεν τῆς φιλαυτίας ὅτι δόξης ορεχθέντες τῶν ἄλλων ἥκιστα ἐφρόντισαν· τὴν δὲ θείαν ὄντως Γραφὴν ἀπαλλάττωμεν τῶν ἐγκλημάτων, λέγοντες ὅτι οὐ τῆς οἰκείας δόξης, τῆς δὲ τῶν ἀκουσάντων σωτηρίας ἐφρόντισεν. Εἰ δὲ ὑψηλῆς φράσεως ἐρῷενο μανθανέτωσαν ὅτι ἄμεινον παρὰ ἰδιώτου ταληθές, ἢ παρὰ σοφιστοῦ τὸ ψεῦδος μαθεῖν. Ὁ μὲν γὰρ ἁπλῶς καὶ συντόμως φράξει· ὁ δὲ πολλάκις ἀσαφείᾳ καὶ τὸ τῆς ἀληθείας ἐπικρύπτει κάλλος, καὶ τὸ ψεῦδος τῇ καλλιεπείᾳ κοσμήσας, ἐν χρυσίδι τὸ δηλητήριον φλέγοντες φλέγον, μαι ὅτι ἐπειδή. μεν ὁδὸν ὁρμήν. ᾿Απὸ ἑνὸς λύχνου μυρίας ανάπτει λαμπάδας καὶ οὐ μειοῖται. Κιττ. Αρποκρά σοφιστή. ει τῆς φιλαυτίας τὴν φιλαυτίαν. μέμψεως ἀπαλλάττομεν λέ γοντες. Ότι δόξης ερεχθέντες. οἰκείας ἰδίας. Βιττ. χρυσίδι χρυση κύλικε
col. 1125–1126page 474 of 750
PG 78:1125ἐπέρασε». Εἰ δ' ἡ ἀλήθεια τῇ καλλιεπεία συναφθείη, δύναται μὲν τοὺς πεπαιδευμένους ὠφελῆσαι, τοῖς δ' ἄλλοις ἅπασιν ἄχρηστος ἔσται καὶ ἀνωφελής. Δι' 8 καὶ ἡ Γραφὴ τὴν ἀλήθειαν πεζῷ λόγῳ ἡρμήνευσεν, ἵνα καὶ ἰδιῶται, καὶ σοφοί, καὶ παῖδες, καὶ γυναῖκες μάθοιεν. Ἐκ μὲν γὰρ τούτου οἱ μὲν σοφοὶ οὐδὲν παραβλάπτονται· ἐκ δ' ἐκείνου τὸ πλέον τῆς οἰκουμένης μέρος παρεβλάβη "Αν τινων οὖν ἐχρῆν φρον τίσαι, μάλιστα μὲν τῶν πλειόνων. Επειδὰν δὲ καὶ πάντων ἐφρόντισε, δείκνυται λαμπρῶς θεία οὖσα καὶ οὐράνιος. ΞΗ'. - ΘΕΟΓΝΩΣΤΟ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ Οὐ ταὐτὸν, ὦ βέλτιστε, τὸ κελεῦσαι καὶ τὸ ἐπι τρέψαι· τὸ μὲν γὰρ ὡς παντὶ τρόπῳ ἀνυσθῆναι ὀφείλον προστάττεται· ὡς τή· Οὐ μοιχεύσεις, Οὐ φονεύσεις, Οὐ κλέψεις,» καὶ ὅσα τοιαῦτα· τὸ δὲ οἱ κονομίας τινὸς ἕνεκεν συγχωρεῖται. Τὸ μὲν γὰρ θεσπίζεται· τὸ δ᾽ οὐ κωλύεται· καὶ τοῦτο ἀπὸ τῶν Γραφῶν πιστώσομαι. Οἱ ἀπόστολοι οὐκ ἐκήρυττον μὲν, οὐδ᾽ ἐνομοθέτουν περιτομήν· συνεχώρουν δὲ, οὐχ ὅτι δεῖ γενέσθαι, ἀλλ' ὅτι σοφῆς συγκαταβάσεως ἦν χρεία Οὐ γὰρ ἂν ἐπέτρεψαν ή ώς δέον παρεβλάβη καὶ ἀνεπίγραφος Τῆς σοφῆς συγκαταβάσεως ἦν χρεία. 212, τὸ πρὸς τοὺς ἐλάττους συγκαταβατικὸν ἀσκεῖν χρή. οἱ οἰκονομίαν ει συγκατά συγκατά βασις, συμψελλίζων, συγκαταβαίνειν. ἀνθρωποπαθῶς λέγειν ἢ λαλεῖν οἰκονομικῶς, πο οικονομία Ὁ Θεὸς οὐκ ἀθρόως πάντα ποιεῖ, ἀλλὰ κέχρηται συγκαταβάσει, διὰ τὴν πολλὴν αὐτοῦ φιλανθρωπίαν. συγκαταβάσεως Οὕτω πανταχοῦ συγ καταβαίνει· καὶ τί τοῦτο θαυμάζεις;: ούς δαμοῦ γὰρ τὴν ἀξίαν ὁρᾷ τὴν αὐτοῦ· ἀλλὰ πανταχοῦ τοῦτο τὸ ἡμῖν χρήσιμον. Εἰ γὰρ πατὴρ οὐχ ὁρᾷ τὴν ἀξίαν τὴν ἑαυτοῦ, συμψελλίζει τοῖς παιδίοις, καὶ τροφὴν καὶ ἐδέσματα, και πόματα οὐχ Ἑλληνικοῖς ὀνόμασι καλῶν, ἀλλὰ παιδικῇ τινι διαλέξει καὶ βαρβάρω, πολλῷ μᾶλλον ὁ Θεός· καὶ ὀνειδίζει συγκαταβατικῶς διὰ τοῦ Προφήτου λέγων· Εἰ ἀλλάξον. ται ἔθνη θεοὺς αὐτῶν· καὶ πανταχοῦ συγκατάβασις ἐστι καὶ τὰ ἐν ταῖς Γραφαῖς, καὶ βήματα καὶ πράγματα. Ει πως: Οὐ γὰρ πᾶσιν ἐνὶ τρόπῳ προσο ενεκτέον, ἀλλὰ διαφόρως, καὶ ποικίλως, καὶ πρὸς τὰ ὑποκείμενα. συγκαταβάσει Τῇ ἀσθενείᾳ τῶν Ἰουδαίων συγκαταβαίνων ὁ Θεός. οὐ γὰρ ἂν ἐπέτρεψαν, οὐ γὰρ ἂν ὁ ἐπέτρεψε πρότερος, ὕστερος ἀνέ τρεψεν. 2, ριο ἐφύλαττον προσέταττον. Παύλος Απόστολος.
col. 1127–1128page 475 of 750
PG 78:1127τῶν παρὰ τοῖς ἀπίστοις ἐστιωμένων ἔφη ὁ Παῦλος Ε! τις καλεῖ ὑμᾶς τῶν ἀπίστων, καὶ θέλετε που ρεύεσθαι, πᾶν τὸ παρατιθέμενον ὑμῖν, ἐσθίετε.» Ο κελεύω, φησὶν, ἀπελθεῖν· εἰ δὲ βούλεσθε, οὐ κωλύω. Αλλο γὰρ τὸ κελεύειν, ἄλλο τὸ μὴ κωλύειν εδ μὲν γὰρ νομοθεσίας ἐστὶ, τὸ δ' οἰκονομίας. φυλάττεσθαι, περὶ τὴν ἀρχὴν ἐφύλαττον. Καὶ περὶ ΣΘ'. — ΗΡΩΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ Διὰ τί ἐν τῷ βωμῷ ἐπεγέγραπτο, ο Αγνώστο Θεῷ. Δύο φασὶν αἰτίας εἶναι, τοῦ ἐπιγεγράφθαι ᾿Αθήνησι τῷ βωμῷ· ο Αγνώστῳ Θεῷ.» Οἱ μὲν γάρ φασιν, ὡς Φιλιππίδην ἔπεμψαν Αθηναίοι ήμερο δρόμον πρὸς Λακεδαιμονίους περὶ συμμαχίας, ἡνίκα Πέρσαι ἐπεστράτευσαν τῇ Ἑλλάδι· διὸ κατὰ τὸ παρθένειον δρος Πανός φάσμα ἐντυχόν, ᾐτιῦτο μὲν ᾿Αθη ναίους ὡς ἀμελοῦντας αὐτοῦ καὶ ἄλλους θεούς θεραπεύοντας, βοηθεῖν δὲ ἐπηγγέλλετο. Νικήσαντες οὖν, βωμὸν ᾠκοδόμησαν, καὶ ἐπέγραψαν· ο Αγνώ στῷ Θεῷ· ο 'Αλλοι δέ φασιν, ὅτι λοιμὸς κατέσκη. ψεν 'Αθήναζε, καὶ εἰς τοσοῦτον αὐτοὺς ἐξέκαυσεν, ὡς μηδὲ τῶν λεπτοτάτων σινδόνων ἀνέχεσθαι. Τοὺς νομιζομένους οὖν θεοὺς ἑαυτῶν θεραπεύοντες, οὐδὲν ἀπώναντο. Εννοήσαντες οὖν, ὅτι ἐστὶν ἴσως θεές τις, ὃν αὐτοὶ κατέλιπον ἀγέραστον, ὁ τὸν λοιμόν κατε πέμψας, ναὸν δειμάμενοι καὶ βωμὸν, ἐπιγράψαντες, Αγνώστῳ Θεῷ,» καὶ θύσαντες, εὐθέως ἐθεραπεύθησαν. Ταῦτα λαβὼν ὁ Παῦλος ἐκ τῶν οἰκείων δογμάτων, τοὺς μέγα ἐπὶ σοφίᾳ φρονοῦντας ᾿Αθη ναίους εχειρώσατο. σ ΟΥΡΣΕΝΟΥΦΙΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Διὰ τοῦτο ευχείρωτοι εσμεν, ὦ βέλτιστε, και εὐάλωτοι, ὅτι κατ' ἀλλήλων οπλιζόμεθα στρα "Ο πολλάκις εἶπον, τοῦτο καὶ νῦν ἐρῶ· ὅτι ὁ Θεὸς οὐχ οὕτω πρὸς τὴν ἀξίαν ὁρᾷ τὴν ἑαυτοῦ, ὡς πρὸς τὴν σωτηρίαν τὴν ἡμετέραν· οὐδ' όπως τι μέγα φθέγξηται, ἀλλὰ όπως δυνάμενον ἡμᾶς ἐπισπάσασθαι· διὰ τοῦτο τὰ μὲν ὑψηλὰ καὶ μεγάλα ὀλίγα αὐτὰ καὶ ἐγκεκρυμμένα τὰ δὲ ταπεινὰ καὶ εὐτελῆ καὶ πολλὰ περιῤῥεῖ τοῖς αὐτοῦ λόγοις, Οὐ γὰρ ἡ πρὸς τὸ σὸν ἀσθενὲς συγκατάβασις, ἐλάττωσις ὀφείλει γίνεσθαι τῆς ἀξίας τοῦ δυνατοῦ, ἀλλὰ τὴν μὲν φύσιν νόει θεοπρεπώς, τὰ δὲ ταπεινότερα τῶν ῥημάτων δέχου οἰκονομικῶς. συγ κατάβασιν Βελτίων τοῦ τάχους ἡ μακροθυμία, καὶ τῆς αὐθαδείας ἡ συγκατάβασις. Κιττ. άλλο γὰρ τὸ κελ., ἄλλο τ. μ. χωλ., τῳ. διό κατέσκηψεν ποτέ ᾿Αθη ναίοις, 'Αθήναζε. οὖν δέ, ταῦτα τοῦτο. Κατ' αλλήλων οπλιζόμεθα. «Οπλιζόμεθα κατ' ἀλλη λων· καὶ πῶς οὐκ ἂν εἴημεν καὶ τῶν θηρίων χεί ρους; διά τοι τοῦτο ἡμεῖς μὲν ἀσθενέστεροι· δε πάντων ἡμῶν πολέμιος ἰσχυρότερος καθ' ἑκάστην για νεται τὴν ἡμέραν. Οὐ γὰρ μετ' ἀλλήλων κατ' ἐκείνου φραττόμεθα, ἀλλὰ μετ' ἐκείνου κατ' ἀλλήλων ἱστά μεθα, καὶ αὐτῷ στρατηγῷ πρὸς τὰς τοιαύτας παρα τάξεις κεχρήμεθα. 139 Κιττ.
col. 1129–1130page 476 of 750
PG 78:1129σηγῷ τῷ κοινῷ ἐχθρῷ χρώμενοι. Δέον γὰρ μετ' ἀλλήλων κατ' ἐκείνου στρατεύειν, κατ' ἀλλήλων μετ' ἐκείνου ὁπλιζόμεθα, στρατηγῷ ἐκείνῳ χρώμενοι τῷ ἀμφότερα τὰ μέρη ἀπολέσαι διψώντι. Ἀλλὰ τὸ μὲν αἰτιᾶσθαι ῥᾴδιον, καὶ παντὸς εἴη τὸ δ' εἰπεῖν, ὅπως παυσαίμεθα πρὸς ἀλλήλους πολεμοῦν. τες, τοῦτ᾽ ἔστι συμβούλου. Φημὶ τοίνυν, ὅτι, ἐπειδὴ καὶ πλοῦτον καὶ δόξαν καὶ τὰ ἄλλα βιωτικά, τὰ χόρτου δίκην μαραινόμενα, μεγάλα εἶναι νομίζομεν Εἰ γὰρ ἐκεῖνα φαῦλα καὶ εὐτελῆ, ὥσπερ οὖν καὶ ἔστιν, ἡγεῖσθαι ἑαυτοὺς ἐδιδάξαμεν, οὐκ ἂν περί αὐτῶν ἀσπόνδους ἔχθρας καὶ ἀκηρύκτους πολέμους πρὸς ἑαυτοὺς ἐκηρύξαμεν, ἀλλ᾽ εἰρήνην ἂν καὶ ἀγάπην Ασπασάμεθα, δι᾿ ἣν ἅπας πόλεμος καὶ μάχη καὶ διαφορὰ οίχεται. ΟΑ'. - ΚΑΣΙΑΝΟ. Ότι οὐκ ἔστιν αἴτιος τῶν κακῶν ὁ Θεός. Πολλοὶ κατὰ τὴν τοῦ σώματος λάμψαντες ὥραν, καὶ κατὰ τὴν τῆς ψυχῆς διέλαμψαν. Εἰ δὲ ἀπιστείς, θέα τὸν σωφρονέστατον Ἰωσήφ. Καλὸς γὰρ ὢν τῷ εἴδει καὶ ὡραῖος τῇ ὄψει σφόδρα, ὡς μαρτυρεῖ περὶ αὐτοῦ ἡ Γραφὴ, καὶ ἡ Αἰγυπτία αὐτῷ ἐπιλυττήσασα· ἀλλὰ τῇ τῆς σωφροσύνης ἀρετῇ πλεῖον ἤστραψε, καὶ τὴν ἀπὸ τῆς ἡλικίας έσβεσε φλόγα (οὐδὲ γὰρ λίθινος ήν), καὶ τὴν ἀπὸ τῆς κολακείας κατεπάτησε τυραννίδα. Φόβου δὲ κολακεία, παρ' ἐμοὶ κριτῇ, δυνατωτέρα. Εννοεῖν δὲ χρὴ, ὅτι καὶ δέσποινα ἦν ἡ κολακεύουσα, καλλωπιζομένη, καὶ τὸν χιτῶνα τῆς ἡδονῆς ἀνα βιπίζουσα, καὶ γυνή, δεινὸς καταγοητεῦσαι ῥήτωρ τοὺς μὴ προσέχοντας, καὶ παλαιὸν τοῦ διαβόλου ὅπλον, δι' οὗ πολλοὺς ἀνδρείους κατέβαλεν. Αλλ' ὅμως τούτων ἁπάντων τῶν μηχανημάτων ὑψηλότερος ώφθη. Εἰ δὲ καὶ τὴν γυναικωνίτιν ἐθέλοις ἰδεῖν ἐν τούτῳ στεφανουμένην, θέα τὴν εὐγενεστάτην Σω σάνναν, τὴν ἐν νέῳ σώματι καὶ ἀφράστῳ κάλλει ἐλέγ ξασαν τῶν πρεσβυτέρων τὴν ἀσέλγειαν, καὶ τὸ τῆς σωφροσύνης μὴ ἀπολέσασαν κειμήλιον. Εἰ δὲ πολλοὶ διασύρουσι τους καλούς καὶ ἀγαθούς, μὴ θαυ μάσης. Πρῶτον μὲν γὰρ διὰ τοὺς κακῶς κεχρημένους τῇ ὥρᾳ δοκοῦσι διασύρειν. Δεύτερον δὲ, ὅτι πολλο ἔργον τίθενται τὸ κατηγορείν Τρίτον, ὅτι πολλοί τῶν ἀνθρώπων, ἐπειδὴ αὐτῆς τῆς ψυχῆς καθικέσθαι στρατηγῷ ἐκείνῳ χρώμενος, τῷ ἀμφότερα, τοῦ ἑκάτερα. διψώντι διψώντος εἰπεῖν ἰδεῖν. Παντός εἴη. ἄν. Τὸ μὲν οὖν ἐπιτιμὰν ἴσως ἂν φήσαι τις ῥᾴδιον, καὶ παντὸς εἶναι, τὸ δ' ὑπὲρ τῶν παρόντων, ὅτι δεῖ πράττειν, ἀποφαίνεσθαι, τοῦτ' εἶναι συμβούλου. νομίζομεν διὰ τοῦτο τῶν ὄντως μεγάλων ὀλιγωροῦμεν. εκηρύξαμεν ἐκινήσαμεν, χιτῶνα χειμώνα. τῶν πρεσβυτέρων τῷ πρεσβυτέρῳ. 3, κακῶς μὴ καλώς, διασύρειν διατύρεσθαι. 5, κατηγορεῖν κακηγορεῖν. 4 ἀλλ' οἱ ἀδέκαστος Πολλοὶ ἔργον τίθενται τὸ κατηγορεῖν. Τ. κακηγο. ρεΐν Κιττ.
col. 1131–1132page 477 of 750
PG 78:1131οὐκ ηδυνήθησαν, τὸν γοῦν ἔξωθεν αὐτοῖς περικείμε τον κόσμον τρώσαι ἐπιχειροῦσι. Καὶ μαρτυρούσιν (οὐδὲν γὰρ κωλύει πάλιν τοῖς αὐτοῖς παραδείγματι χρήσασθαι) αὐτός τε ὁ Ἰωσήφ, ὁ ὑπὸ τῶν ἀδελφῶν καὶ τῆς δεσποίνης συκοφαντηθείς· αὕτη τε ή Σωσάννα, ἡ ὑπὸ τῶν πρεσβυτέρων κατακριθείσα, Αλλ' ἀδέκαστος κριτής κἀκεῖνον καὶ ταύτην ἐπεφέ νωσε. Μὴ τοίνυν τὸ κάλλος αἰτιῶ, ἀλλὰ τὴν αἰσχρὰν ψυχὴν, τὴν ἐν τῷ καλλίστῳ σώματι οἰκοῦσαν, καὶ τοῦτο ἐνυβρίζουσαν. ΟΒ. — ΗΡΩΝ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Περὶ [τοῦ] αὐτοῦ. Η μὲν ἄλογος εὐπραγία ὡς τὰ πολλὰ εἰς ὕβριν χωρεῖ· ἡ δὲ κατὰ λόγον, πολλάκις ἀγαθὸν ὠδίνει πέρας. Πλήν τινες καὶ τῶν παραλόγως δυναστευσάντων τὴν τῆς εὐπραγίας αύραν μετρίως ἐνεγκόντες, ἐπαίνων τετυχήκασι· καὶ τῶν εὐπατριδῶν καὶ εὐπρογόνων λαμπρών εἰς ὕβριν τιμὴν ἔτρε ψαν. Διὸ χρὴ τὴν προαίρεσιν μᾶλλον αἰτιᾶσθαι τῶν πέρα τοῦ μετρίου ταῖς δυναστείαις χρωμένων. ΟΙ. - ΕΥΣΕΒΙΟ ΕΠΙΣΚΟΠΟ Εἰς τὴν κιβωτόν, καὶ τὸ ἱλαστήριον, καὶ τὰ χει ρουβίμι, καὶ τὸ μάννα, καὶ τὴν ῥάβδον Ααρών. Η μὲν κιβωτὰς καὶ τὸ ἱλαστήριον, ὅπερ ἦν τῆς κιβωτοῦ ἐπίθεμα ἀνθρώπου φυλάττοντας τὰ θεῖα λόγια, καὶ ἵλεων ἔχοντος τὸν Θεὸν, καὶ τ λαττόμενον ὑπὸ τῶν θείων δυνάμεων, καθώς φησιν ὁ Μελωδός· Ἐν τῇ καρδίᾳ μου έκρυψα τὰ λόγιά σου· ο διὸ καὶ ἔλεγεν· «Εν σκέπῃ τῶν πτερύγων του σκεπάσεις με· ο οἷον τῶν δυνάμεων τὰ χερουβὶμ τοῖς πτέρυξι καὶ τὴν κιβωτὸν ἐφύλαττον καὶ τὸ ἱλαστήριον· φυσικώτερον δὲ, τοῦ τὸν νόμον Στρώ σαντος Χριστοῦ, τοῦ γενομένου ἱλασμοῦ περὶ των ἁμαρτιῶν ἡμῶν, ἐδήλου εναργή τεκμήρια· ὅστις τὸν νόμον πληρῶν, οὗτος ἐλάσεται τοῦ κόσμου την ἁμαρτίαν. Προέθετο γὰρ αὐτὸν ὁ Θεὸς, ὡς φησιν ὁ τῶν Δεσποτικῶν χρησμών ταμίας, ἐλαστήριον· ώσα ἐν τῷ αὐτοῦ αἵματι ἐνδείξασθαι τὴν οἰκείαν δικαι Αύτη τε. αὐτή τε, αύ- 4 φυλαττόμενον, φυλαττομέ τός τε. νου. τῶν εἰ δυνάμεων θείων. 650 άλογος παράλογος. εὖ προγόνων τιμήν τήν. ἐπισκόταῳ προ σβυτέρω. ἐπίθεμα ώσανει πῶμα, ὡς ἂν εἴποιμ Ανθρώπου. εἰκών ἐστιν, καὶ τύπος ἦν ἀπὸ κοινοῦ 11), ἐδήλου εναργή τεκμήρια. ἐφύλαττον 650 εκάλυπτον. εἰ πιοχ τοῦ τὸν τοῦτον τόν. 2 εδήλου γάρ. όστις ὅτι ὁ. λύτρον γάρ.
col. 1133–1134page 478 of 750
PG 78:1133σύνην. Αντεισήγαγε γὰρ λύτρον τὸν Μονογενῆ, ἵνα ἔχῃ λόγον ἡ χάρις. Εν γὰρ ὑπὲρ πάντων, καὶ ὑπὲρ τὴν πάντων ἀξίαν ἱερεῖον δεξάμενος, καὶ τὴν ἔχθραν ἔλυσε, καὶ τὴν καταδίκην ἀφῆκε, καὶ εἰς υιοθεσίαν ἀνῆγε καὶ μυρίαις ἀγαθοῖς ἐκόσμησε. Τὰ δὲ χερουβίμ, θρόνος όντα καὶ ἅρμα τοῦ Θεοῦ (. Ὁ καθώ ἡμενος γὰρ ἐπὶ τῶν χερουβίμ, ἐμφάνηθι»), ἐδήλου τὸν ᾧ κατεσκεύασται ὁ ναός, ὅτι ἀχωριστός ἐστι καὶ ἀσχημάτιστος. Τῆς δὲ βασιλείας αὐτοῦ σύμβολον ἔκειτο ταῦτα. Ἐπειδὴ γὰρ ναοῦ λόγος οὐδεὶς, ἂν μή στέφει ἄγαλμα· ὁ δὲ τούτων ἡγεμὼν καὶ ποιητὴς ἐπέκεινα πάσης φύσεως ἐστι καὶ ἀνθρωπίνης ἐπι νοίας, διὰ τοῦ θρόνου τοῦ παμβασιλέως Δεσποίνω ἐχαρακτήρισε Τὸ δὲ μάννα, καὶ ἡ ῥάβδος Δαρὼν ἡ βλαστήσασα, μηνύει, τὸ μὲν, ὅτι θείας ἀπολαύσεώς τε καὶ τροφῆς ὁ τῶν θείων θεσμῶν φύλαξ κοινωνήσειεν· ἡ δὲ, ὅτι οἱ παραβαίνοντες αύ τους, καὶ οἱ τῇ ἱερωσύνῃ οὐ δεόντως ἐπιπηδῶντες, σωφρονισθήσονται. ΟΔ'. - ΜΗΝΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Περὶ τῆς τῶν 'Ιουδαίων αἰχμαλωσίας. Ἡνίκα τὸν πολυθρύλλητον ἐκεῖνον ναὸν, καὶ τὴν περιβόητον καὶ πολλοὺς πολέμους αναιμακτὶ νική σασαν τῶν Ἰουδαίων μητρόπολιν πῦρ Ῥωμαϊκὸν, διὰ τὸ τετολμῆσθαι ἐν αὐτῇ κατὰ τοῦ Χριστοῦ τὰ ἀτόλο μητα, ἔκλινε· τότε δὴ καὶ αὐτοὶ πανταχοῦ τῆς οἰ κουμένης αιχμαλώτων τρόπον διεσπάρησαν. Δυνά μενος γὰρ αὐτοὺς ἀνελεῖν αὐτὸς ὁ παραινηθείς, διὰ πολλὰ τοῦτο οὐ πεποίηκε· πρῶτον μὲν καιρὸν αὐτοῖς μετανοίας διδούς· δεύτερον δὲ ἵνα καὶ τὰς ἀποφάσεις αὐτοῦ ἴδωσιν εἰς ἔργον ἐκβεβηκυίας. Η μὲν γὰρ ἦν·. Ἰδοὺ ἀφίεται ὁ οἶκος ὑμῶν ἔρημος· κ ἡ δέ, Οὐ μὴ μείνῃ λίθος ἐπὶ λίθον, ὃς οὐ καταλυθήσεται· ο τρίτον, ἵνα πανταχοῦ τὴν δόξαν αὐτοῦ δια λάμπουσαν θεώμενοι, παρακνίζωνται, καὶ ἐννοήσαντες ὅτι ἐπὶ τῶν προγόνων καὶ εἰδωλολατροῦντες, καὶ παιδοκτονούντες, καὶ προφήτας σφάζοντες, οὐδὲν τοιοῦτον ἔπαθον, ἀλλὰ σωφρονιζόμενοι, πάλιν οἴκαδε ἐπανήγοντο· νῦν δὲ αἰχμαλωσίαν ὑπομένουσιν ἀνα κλήσεως άμοιρον· καὶ τὴν ἀλήθειαν ἐπιγνοίεν. Εἰ δὲ μὴ ὑπὸ τῶν πραγμάτων παιδευθείεν, διὰ τῶν ἐκεῖσε τιμωριῶν καὶ ἄχοντες ὁμολογήσουσιν, ὅτι αὐτοῖς τῆς μεταγνώσεως όφελος οὐδέν, ἀνῆγε ἀνήγαγε. ὄντα ὤν. ἀχώριστος μια και ἀχώρητος, στέφει το. τούτων, τῶν πάντων. θρόνου την, μας μια Ζεστάτου Ιωδαι δεσποτείαν. 2, ἀπο λαύσεως τε καὶ, ἀπολαύσεται. κοινώνησεν Δεσπότου ἐχαρακτήρισε. αὐτὸν, τὸν ἡγεμόνα καὶ ποιητήν. Ει ἐχαρακτήρισε, δηλονότι τὰ χερουβίμ, ἐχαρακτηρίσθη. Κιττ. αὐτοῦ αὐτοῖ
col. 1135–1136page 479 of 750
PG 78:1135ΟΕ. -- ΑΔΑΜΑΝΤΙΝΟ. Εἰς τὸ αὐτό. Εἰ τὰ ἐπίχειρα τῶν ἀλιτηρίων Ἰουδαίων, τῶν κατά τοῦ Χριστοῦ ἐπιλυτησάντων, γνώνας βούλει, έντυχε τῇ Ἰωσήπου, ἀνδρὸς Ἰουδαίου μὲν, φιλαλήθους δ περὶ τῆς ἁλώσεως ἱστορίᾳ, ἵνα ίδης θεήλατον ίστο ρίαν οίαν οὐδὲ ὁ σύμπας εἶδε χρόνος, ἀφ' οὗ δὴ καὶ ἐφ' ὅσον ἄνθρωποι. Ἵνα γὰρ μηδεὶς ταῖς ἀπίστοις αὐτῶν καὶ παραλόγοις ἀπιστήσῃ συμφοραῖς, οὐκ ἀλλόφυλόν τινα (ἡ γὰρ ἂν ἴσως, μᾶλλον δὲ ἀναγκαίως ἠπιστήθη), ἀλλ' ὁμόφυλον αὐτὸν καὶ ζηλωτὴν παρεσκεύασεν ἡ ἀλήθεια τὰ ἀλλόκοτα ἐκεῖνα ἐκτραγῳδῆσαι πάθη. 04. ΗΡΩΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ. Εἰς τὸ εἰρημένον, ι Ομοία ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινάπεως.» Ἡ περὶ τὴν ἑρμηνείαν δεινότης ἐμφάσεσι τρανοτέραις παρίστησι τὸ λεγόμενον, καὶ οἷον ὑπ' ὄψιν ἄγει τὸ λανθάνον δι' ἦν καὶ οἱ ἀκροαταὶ ὥσπερ ὑπὸ λύρας ἔχονται καὶ μάλισθ' ὅταν μηδὲ περὶ τῶν συνήθων ἡ βάσανος, ἢ μηδὲ τῶν καθημαξευμένων, ἀλλὰ τῶν τοῖς πολλοῖς ἀδήλων, καὶ ἡ σοφία τῶν φραζόντων, ἀφ᾿ ἧς καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν ἀκουόντων ἐναργής· ἐλκτικὸν γὰρ τὸ μὴ σφόδρα σύνηθες. Ταῦτα δὲ ἔφην, ἐπειδήπερ μεμήνυκας· Τί ἐστι τὸ ὡμοιῶσθαι τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν κόκκῳ σινάπεως; Βραχὺς μέν ἐστι σπειρόμενος ὁ τοῦ θείου κηρύγματος λόγος, καὶ τῶν πώποτε λεγομένων παρὰ τῶν δοξάντων σο φῶν δογμάτων, καὶ ἐν βραχυτάτοις ἐπαγγέλλεται βήμασιν, οὐ μόνον διὰ τὴν συντομίαν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ἰδιωτικὴν λέξιν. Γεωργούμενος δ' αὔξει, καὶ πλατύνεται, καὶ ὑπὲρ πάντας τοὺς πώποτε θα μα σθέντας λόγους εὑρίσκεται, ἅτε δὴ ἀλήθειαν ὠδίνων, καὶ οὐ τὸ ψεῦδος κοσμῶν. Μείζον δὲ ἀληθείας οὐδέν. Διὸ καὶ οἱ τῷ τῆς φιλοσοφίας Αναβρυνόμενοι ονόματι, τοῖς οἰκείοις δόγμασι πολλά χαίρειν φράσαντες, ἐφίενται τῆς τοῦ Θεοῦ σκιᾶς, καὶ καταφεύγουσι πρὸς αὐτήν Πόσοι γὰρ Πυθαγόρειοι τύφου καὶ ὑπερ οψίας πεφηνότες διδάσκαλοι, φοιτηταί γεγόνασι τοῦ λόγου! πόσοι δὲ Πλατωνικοί, τὴν ὀφρὺν τὴν ἀπὸ τῆς καλλιεπείας κατασπάσαντες, ὑπὸ τὴν σκιὰν αὐτοῦ ιδρύνθησαν! πόσοι Αριστοτελικοὶ καὶ Στωϊκοί, τὴν ἐφ' ᾗ ἐσεμνύνοντο, σοφίαν ἀτιμάσαντες ἠγάπησαν ἐν τοῖς ὑπηκόοις τετάχθαι Δι οι ἱστορίαν τιμωρίαν. Ομοφυλον αὐτόν. αυτών, λίγο, τῶν Ἰουδαίων, καὶ οἶον... λανθάνον έχονται, άγονται. Πιο αὐτήν, αυτόν, πόσοι τοιγαρούν, γάρ. 10.
col. 1137–1138page 480 of 750
PG 78:1137ΟΖ'. ΕΝΤΟΝΙΑ ΔΙΑΚΟΝΟ. Περὶ ἀρετῆς τοῦ Ἰωσήφ. Η μὲν Αιγυπτία τοῦ νέου ἤρα· ὁ δὲ νέος τῆς σω φροσύνης. Διὸ καὶ ἡ μὲν θηρῶσα αὐτὸν, οὐκ ἐπέτυχε τῆς θήρας, καίτοι πάντα τὰ λίνα τῆς θήρας ἀναπετάσασα· ὁ δὲ ἐπέτυχε τῆς θήρας, πάντων δικτύων ἐκείνης ὑπερενεχθείς. Τῇ μὲν γὰρ ὁ ἐχθρὸς, τῷ δὲ ὁ νομοθέτης, τῆς σωφροσύνης ήγωνίζετο ΟΗ'. — ΑΡΣΕΝΟΥΦΙΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Περὶ τῆς ἀρετῆς τοῦ Ἰωσήφ. Λίαν χαίρω, ὅτι χαίρεις τοῖς περὶ τοῦ Ἰωσὴφ διηγήμασιν. Ο γὰρ τους σώφρονας ἀνακηρύττων, η δηλός ἐστι σωφροσύνης ὢν ἐραστής. Ἐκεῖνα γὰρ μάλιστα τὰ εἴδη τῆς ἀρετῆς ἐπαινεῖν εἰώθαμεν, περὶ Ο γνησίως μάλιστα διακείμεθα. Σὺ δὲ μετὰ τοῦ ἐρα στῆς εἶναι τῆς ἁγνείας, κἀκεῖνο θέα, όπως ή ἀρετὴ ἀρχικόν ἐστι χρῆμα, κἂν ὁ ταύτης ἀσκητὴς εἰς δουλείαν περιπέσῃ· ἦρχε μὲν γὰρ τῶν ἀδελφῶν ἐν τῇ πατρών ἑστίᾳ, τῷ ἔχειν τὸν γεννήτορα τῶν τρόπων ἐραστήν· ἦρχε καὶ ἐν τῇ Αἰγυπτιακή δουλεία, καίτοι πραθείς· εἶχε γὰρ τοῦ πριαμένου διὰ τρόπων κοσμιότητα τὴν εὐμένειαν, ἣν ἡ θεία χάρις αὐτῷ ανέχειν. Ηρξε καὶ τῆς δεσποίνης, μᾶλλον δὲ τῆς ἡδονῆς, τῆς πολλῶν νέων βασιλικῶς κρατησάσης. Ηρξε καὶ ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ, καίτοι ἐπὶ μοιχείᾳ αἰτιαθείς· εἶχε γὰρ τὴν τοῦ ἀρχιδεσμοφύλακος εὔνοιαν, ἐπιτροπεύουσαν αὐτῷ τὴν ἀρχὴν τῶν ἐκεῖσε καθειργμένων, οἷς καὶ ἰατρὸν οἶμαι ἐκεῖσε πεπέμφθαι τῶν συμφορῶν. Πῶς γὰρ ὁ ὡμὸς καὶ ἀμείλικτος, καὶ τὰς ἀλλοτρίας πραγματευόμενος συμφοράς (τοιοῦτοι γὰρ σχεδόν πάντες οι δεσμοφύλακες), τῷ ἡμερωτάτῳ καὶ πραοτάτῳ δεσμωτήριον ἐπέτρεπε, τῷ κέρδος μὲν μηδὲν περιποιουμένῳ ἐκ τούτου, τὰς δὲ ἀλγηδόνας τῶν εἴτε δικαίως εἴτε ἀδίκως ἐμβληθέντων λόγῳ χρηστῷ καὶ παραινέσεσι μειλιχίοις ίωμένῳ; Αλλά δήλη κανταῦθα ἡ θεία χάρις, ἡ τὴν ἀρετὴν πανταχού ή στεφανοῦσα. Ηρξεν ἐν τοῖς βασιλείοις, ὅτε ὁ τῆς Αἰγύπτου τύραννος τὴν τυραννίδα εἰς βασιλείαν μετα έστησε πάντα γὰρ αὐτῷ παρεχώρησε πλήν ονόματος. Ήρξε καὶ τῶν ἀδελφῶν δεύτερον, ὅτε καὶ ἀγνοούμενος ὡς ἀδελφός, προσεκυνήθη ὡς βασιλεύς. *Πρξε καὶ τῆς Αἰγύπτου· μέλλουσαν γὰρ λιμῷ δια φθείρεσθαι, τὴν τῶν ἄλλων χωρῶν τροφὸν θείᾳ προμηθεία διέθρεψεν. Πρξε καὶ αὐτὸς ἑαυτοῦ τὴν μεγίστην ἀρχὴν, ἐν μὲν τοῖς ταπεινοῖς ὑψηλὸς πάντων τῶν. συνηγωνίζετο. Πιττ. ὅπως ότι πῶς. δουλείᾳ, οἰκίᾳ. ἀνέχεεν, κατέχειν. έπιτροπεύουσαν ἐπιτρέπουσαν. μετεβύθμισε. πλὴν τοῦ. Τὴν τῶν ἄλλων χωρών τροφόν.
col. 1139–1140page 481 of 750
PG 78:1139τοῖς αἰσχύντας ανάλατος και Ελεύθερος, ἐν δὲ τοῖς πρέπουσι προθυμότατος και κοινότατος. Ούτε γάρ ἐν τῇ πατρία, οὔτε ἐν τῇ Αἰγυπτιακή οικία, ήρθη εἰς ἀτασθαλίαν, ἐρῶν ἑαυτὸν παρά πάντων ἀγαπώμενον· οὐδὲ ἐλεγξεν ἐκείνης τη λαγνείαν, έχων τ μὲν κάλλος τοῦ ἔρωτος ἐκείνης ἐξιόπιστον μάρτυρα, Την δε εύνοιαν τοῦ δεσπότου συναγωνιζομένην. Ὃς δε, της κατηγορίας σφαγὴν ἀδικούσης, είχε μαστίξας εἰς δεσμωτήριον ενέβαλεν. Εἰ δέ τις νομίζει, δε τὸ μὴ δεδυνήσθαι ἀμύνεσθαι, πεφιλοσοφημέναι εν vπείτω, ὅτι οὐδὲ βασιλεύσας αὐτὴν Αμύνατο. Ούτε σαν συκοφαντηθείς ελέγξει, ούτε εἰς τὸ εἶχε 12 ἐμπετών, καὶ τὴν ἀρχὴν τῶν ἐκεῖσε ἐμπιστευθείς (51', μέγα εφρόνησε, καὶ τοὺς ἄλλους κατεπάτησεν· ἀλλὰ καὶ ἐκούφισεν αὐτῶν, ὡς ἐνεδέχετο, τὸ τῆς λύπης ἄχθος, ἐκ τῶν καθ᾿ ἑαυτὸν ἴσως, ὅτι ἀδίκως ἐβέβλητο, καὶ περὶ ἐκε!κ· ν λογισάμενος. Ειώθασι γὰρ ἅπαντες ἐκ τῶν καθ' ἑαυτούς, καὶ περὶ τῶν δύων τὰς ψ φως φέρειν· μάλιστα δ' ἐκεῖνος, ὁ πανταχοῦ δοκίμες τῆς ἀρετῆς δεδωκώς, ὡς χρυσὸς ἐν πυρὶ βασανισθείς. καὶ τῆς οἰκείας δείξας τὰ γνωρίσματα. Καὶ τί λέγω, ἐν τῷ οἰκήματα; Ενθα καὶ τοῖς μὴ μίαν ἀναλγήτοις τίκτεται τις ταπεινοφροσύνη καὶ ἐπιτί κεια, ἢ ἐκ τοῦ συνειδότος, ἢ ἐκ τοῦ τόπου φυομένη, οπότε οὔτε ἐν τῇ βασιλείᾳ ἐλέγχθη· ἀλλὰ κἀκεῖ τὴν αὐτὴν πραότητα ἐπεδείξατο, τρέφων μὲν λίγ πτίως, καὶ τοῖς πανταχόθεν εχουσι χεῖρα σωτή ρίας ὀρέγων· τοὺς δὲ ἀδελφοὺς οὐ μόνον ούτ αμυνόμενος, ἀλλὰ καὶ εὐεργετῶν. Ὁ τῆς ἀρετές, καὶ τοῦλον μεγαλόφρονα επιδειξάσης, καὶ βασιλές ταπεινόφρονα! ὦ τῆς ἀπανταχοῦ τὰ οἰκτ τεκμήρια σημηναμένης! ὢ τῆς ἀταπεινώτου μὲν ἐν συμφοραῖς, ἐπιεικοῦς δὲ ἐν ὑπεροχαῖς! τῆς μήτ 450 τῇ ἀσελγείᾳ ηττηθείσης, μήτε ἐπὶ τῇ συκοφαντί δυσχερανάσης ω τῆς πάσι μὲν βασιλικώς, εξ δ' ήδονῇ τυραννικώς χρησαμένης ὢ τῆς καὶ εἰς ἐπί την εμπεσούσης διηγήσασθαι τὰ καθ᾿ ἑαυτὴν, ε ερυθριασάσης τὴν ἀλήθειαν εἰπεῖν, ἵνα μὴ δεξι στέφανον σωφροσύνης ἑαυτῇ περιτιθέναι! Ούτε γὰρ τῶν ἀδελφῶν τὴν ἐπιβουλὴν ἐξέφηνεν, οὔτε τὸν τῆς Αἰγυπτίας έρωτα· ἀλλ' ἔφη· Κλοπῇ ἐκλάπην έχ γῆς Ἑβραίων, καὶ ὧδε εποίησα οὐδὲν κακὸν ἀλλ' ἐνέβαλόν με εἰς τὸν τόπον τοῦ λάκκου τούτου. καίως ἄρα ὁ τῆς σωφροσύνης νομοθέτης καὶ πρώτα νις ἐβράβευσεν αὐτῷ τὸν στέφανον, ἀπόβλεπτον μὲν τοῖς πάλαι, ἀοίδιμον δὲ τοῖς μετὰ ταῦτα ἀποφήναι, ὅπου δὲ βασιλεὺς ἀμυνάτω αὐτή. εμπιστευθείς εγχειρισθείς. ἐκούφισεν επεκούφισεν αἱ εβέβλητο εμβέβλητο. Τῆς οἰκείας δείξας. οἰκείας, οίον τον το επιεικείας. Βιττ. οι δείξας εὐγενείας. πραότητα καὶ ἡμερότητα. Ροκκιν. Χείρα σωτηρίας. σωτήριον. ὡς, σημε νομένης κατασημην.
col. 1141–1142page 482 of 750
PG 78:1141Ι. — ΑΡΣΕΝΟΥΦΙΟ ΑΝΑΓΝΩΣΤΗ. Περὶ τοῦ Ἀποστόλου, ότι ο Σκεῦος ἐκλογῆς μοί ἐστιν οὗτος.» Σκεῦος ἐκλογῆς μοί ἐστιν οὗτος, ο περὶ Παύλου φησὶν ὁ Χριστὸς, ὅτε τὸ ἀποστολικὸν αὐτῷ κή ρυγμα ενεχείρισεν. Οὐ γὰρ ἂν, ὑπὲρ ἧς τὸ τίμιον αὐτοῦ αἷμα ἐξέχεεν Εκκλησίας, ταύτην φέ ρων παραδέδωκε διδασκάλῳ μὴ μέλλοντι τὴν ἀρετὴν αντίρροπον συνοίσειν τῇ χάριτι· ἀλλ' οὐδὲ ταύτην ἐποιεῖτο τὴν μαρτυρίαν, μὴ συμβαίνουσαν ὁρῶν αὐτ τοῦ τὴν προθυμίαν τῷ μεγέθει τοῦ πράγματος. Τρέ χειν γὰρ τὸ κήρυγμα πανταχοῦ ἐβούλετο, οὐ μόνον τῷ λόγῳ, ἀλλὰ καὶ τῷ τρόπῳ τῶν κηρυττόντων νευ ρούμενον. Τὰ μὲν γὰρ σημεῖα καὶ ὑπόνοιαν δύναται δέξασθαι πονηράν βίος δὲ ὀρθὸς, καὶ αὐτοῦ τοῦ διαβόλου ἐμφράττει τὸ στόμα. Μὴ τοίνυν ἐκ τῶν σημείων μόνον νομιζέσθωσαν κεκρατηκέναι τὸ κή ρυγμα, οι μηδεμίαν βίου ὀρθοῦ βουλόμενοι ποιεῖσθαι πρόνοιαν. Συνέπραττε γὰρ τοῖς γινομένοις καὶ λεγο μένοις καὶ ὁ τῶν κηρυττόντων βίος, μηδεμίαν λαβὴν διδούς. Εἰ τοίνυν καὶ νῦν ὁ τῶν ὑφηγητῶν βίος ήμελ Αυτο τῇ ἀποστολικῇ πολιτεία, ίσως μὲν καὶ σημεία ἐγίνετο ἄν. Εἰ δὲ καὶ μὴ ἐγίνετο, ἤρχει πρὸς φωτ τισμὸν τῶν ὁρώντων. ΠΑ. ΝΕΜΕΣΙΟ ΜΑΓΙΣΤΡΙΑΝΟ. Εἰς τὸ, ο Πάντα, ὅσα ἂν εἶπεν ὁ Κύριος, ποιήσο μεν, καὶ ἀκουσόμεθα (8').» Καὶ εἰς τὸ, Ο ψυ χικός άνθρωπος οὐ δέχεται τὰ τοῦ πνεύματος.» Καὶ εἰς τὸ, «Οὐ δύναται δένδρον πονηρὸν καρπούς καλούς ποιεῖν. Σὺ μὲν ἴσως ἀλλόκοτον νομίζεις τὴν φωνὴν, ἅτε παρὰ Ἰουδαίων, τῶν μηδὲν ὀρθὸν μήτε λεγόντων μήτε πραττόντων, ῥηθεῖσαν· ἐγὼ δὲ, ἐπειδὴ ὁ νομο θέτης αὐτοὺς εἰς τοῦτο οὐ κατεμέμψατο, ἡγοῦμαι, ὅτι & χρὴ μανθάνοντας πράττειν, ταῦτα διὰ τοῦ κήρυγμα χάρισμα μηδεμίαν μηδενί. Ροςικ. ἀντιῤῥοπον ἀντίπαλον. νομιζέτωσαν νομιζέτ). Καὶ ἀπουσόμεθα. Κιττ. ότι οι χρή τάχα ἐπειδή. προηγούμενοι προηρημένοι.
col. 1143–1144page 483 of 750
PG 78:1143ὅσα εἶπε Κύριος, ποιήσομεν καὶ ἀκουσόμεθα.. Ο! μὲν γὰρ ἄλλο τι μανθάνοντες εἰκότως ἀκούουσι, και τότε ποιοῦσιν· οἱ δὲ τὰς θείας ἐντολὰς εἰ; ἔργον φέ ρειν προηγούμενοι, ἀπὸ τῆς πράξεως μανθάνουσιν, οὐ τοῦ λόγου τοσοῦτον, ὅσον τῆς πράξεως τὴν γνῶσιν τικτούσης Τῷ ὄντι γὰρ ὁ τῆς ἀρετῆς ἀσκητὴς δι' αὐτῆς τῆς ἀσκήσεως παιδεύεται τὴν ἀρετὴν, καὶ τρόπον τινὰ μανθάνει, ὅτι χρησιμωτάτη και πρεπωδεστάτη καὶ φυλακτικωτάτη ἐστὶ, καὶ συμφερόντων νενομοθέτηται. Καὶ περὶ μὲν τούτου ἅλις. Τὸ δὲ, «Οὐ δύναται δένδρον πονηρών καρπούς καλούς ποιεῖν, ν οὐ τὴν μετάνοιαν ἀναιρεῖ, ἀλλὰ τὴν ἐν τῇ διατριβῇ τῆς κακίας διαμονὴν κωμῳδεί. Πονς μόν γὰρ ὄν, οὐ δύναται καρποὺς φέρειν ἀγαθούς μετα βληθὲν δὲ εἰς ἀρετήν, οἴσει. Εἰ μὲν γὰρ περὶ δένδρων ἦν ὁ λόγος τῷ Σωτήρι, κρατείτω ὁ σὺς λόγος· εἰ δὲ περὶ ἀνθρώπων, ὑποδείγματι δὲ ἐχρήσατο (ὅπερ γὰρ ἡ φύσις ἐκείνοις, τοῦθ᾽ ἡμῖν ἡ προαίρεσις), ἀνατρεπέσθω ἡ ὑπόνοια· ὁποῖον γὰρ εἶναί σοι δοκεῖ δένδρον ὁ Πέτρος; Καλόν; Καὶ πῶς ηρνήσατε; Κακών; Καὶ πῶς πᾶσα γῆ τε καὶ θάλασσα τοὺς ἄθλους αὐτοῦ ᾄδει καὶ τὰ τρόπαια; Ὁποῖον δὲ Ἰούδας; Κακόν; Καὶ πῶς τῆς ἀποστολικῆς ἠξιώθη τιμῆς; Καλόν; Καὶ πῶς προΰδωκεν; Αλλ' εἰ πάσας τὰς γεγενημένος μεταβολὰς ἐν ἀνθρώποις εἰς μέσον ἀγάγοιμι, λάθοιμε πλῆθος λόγων ἐπεισαγαγεῖν. Διόπερ ἐκεῖνά σας παρεὶς ἀναλέξασθαι ἐκ τῶν Γραφῶν, ἐπὶ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἀποστολικοῦ ῥητοῦ χωρήσω· «Ο ψυχικός, εἰ καὶ μὴ δέχεται τὰ τοῦ πνεύματος, ὁ ἀλλὰ δέξεται· οὐ γὰρ εἶπεν· Οὐ δέξεται, ἀλλ', «Οὐ δέχεται. ι Καὶ πάλιν Οὐ δύναται γνῶναι· ν καὶ οὐκ εἶπεν, Οὐ δυνήσεται. "Ωσπερ γὰρ εἴ τις σίδηρον πεπυρακτωμένον ἴδοι, καὶ εἴποι· Οὐ δύναται ψυχρός εἶναι, δυνήσεται δέ· οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν εἰρημένων· τὸ μὲν γὰρ ἐνεστῶτος ἐστι χρόνου, τὸ δὲ μέλλοντος. ;: • πράττειν μανθάνομεν, διὰ τοῦτο εὖ εἰρῆσθαι ο Πάντα Αι ΙΒ'. - ΑΘΑΝΑΣΙΟ. “Οτι οὐκ ἦν συμφέρον, τῶν πάντων γνώσιν ἔχειν ἡμᾶς. Σοφὸν ἔγωγε καὶ τοῦτ᾽ εἶναι ἡγοῦμαι, ὁ σὺ τῆς παράλογον. Εἰ μὲν γὰρ πάντα ἦν δῆλα που τῇ συνέσει ἐχρησάμεθα, μὴ οὔσης ζητήσεως; Εἰ ει τῆς πράξεώς την τάσιν τικτούσης. Επ Εἰς τὸν μέγαν Αθανάσιον Χρυσῇ ὄντως σειρά πλέκεται όταν τις βίῳ μὲν ὁδηγῷ, θεωρία δε σφραγίδι βίου χρῆται. τὴν πράξιν θεωρίας πρόξενον Ρου διαμονήν παραμονήν. 33) Αποστολικῆς ἀποστολῆς εἰ ἠξιώθη τιμής. 10. Εκεϊνά σοι. εκείνας, ἐκείνας, μεταβολάς. Βιττ. Εἰ μὲν γὰρ πάντα ἦν δῆλα. ΡΑ εις
col. 1145–1146page 484 of 750
PG 78:1145πάντα άδηλα, καὶ οὕτως ἀναπεπτώκειμεν ἂν, μὴ οὔσης εὑρέσεως. Νῦν δὲ διὰ τῶν δήλων, καὶ τὰ ἄδηλα τρόπον τινὰ καταλαμβάνεται. Εἰ δὲ διαφύγοι, καὶ οὕτως ἡμᾶς ὠφελεῖ τὸ φύσημα ἡμῶν καταστέλλοντα. ΠΓ. — ΕΥΛΟΓΙΑ. Περὶ ἀκαταλήπτου Τὰ μὲν ἐφικτὰ ῥᾴδιον θηρᾶται, ἅτε οὐ πολλῆς δεόμενα πραγματείας· τὰ δὲ δυσέφικτα, εἰ καὶ έργω δέστερα, ἀλλ' ὅμως ἀλωτὰ καθέστηκε· τὰ δὲ ἀν έφικτα, οὐδαμῶς ἁλώσιμα ὄντα, πόνον μὲν προξενεῖ τοῖς τολμῶσιν ἐπὶ θήραν ἐξελθεῖν· καὶ οἰῳδήποτε καιρῷ πράγμα πάσης θήρας κρεῖττον θηρᾷν ἐπι χειροῦντες, τοῦ τέλους διαμαρτάνουσιν. ΠΑ'. ΛΟΥΚΙΑΝΟ Κακὸν μὲν τὸ ἀδικεῖν· κάκιον δὲ τὸ ἀδίκως ψηφίζεσθαι. Τὸ μὲν γὰρ ἐλπίδα βοηθείας καταλιμπάνει τῷ ἀδικηθέντι τὸ δὲ καὶ ταύτην ἀφαιρεῖται, βεβαιώσαν τὸ ἀδίκημα. Μήτ' οὖν ἀδικῶμεν· μήτ', ἂν κριταὶ εὐ ρεθείημεν ἀδίκως ψηφιζόμεθα. ΠΕ. ΗΡΩΝ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟ. Εἰς τὸ, Θεὸν ὁμολογοῦσιν εἰδέναι· τοῖς δὲ ἔρ γοις ἀρνοῦνται.» Κινδυνεύεις, ὦ σοφέ, ἀγνοεῖν, ὦ πάντες ἴσασι· γέ γραφας γὰρ· Τί ἔστι, ο Θεὸν ὁμολογοῦσιν εἰδέναι, τοῖς δὲ ἔργοις ἀρνοῦνται; • Ότι γὰρ πάντες τοῦτο ἴσασιν, οὐ μόνον οἱ τῶν ἱερῶν χρησμῶν τρόφιμοι, ἀλλὰ καὶ οἱ μηδαμῶς τούτων ἐντετυχηκότες, μαρτυρεῖ καὶ Δημοσθένης λέγων· ὡς ἅπας μὲν λό γος, ἂν ἀπόντα ἔργα ἔχῃ, μάταιόν τι φαίνεται καὶ κενόν Καὶ οἱ ἔξωθεν δὲ νομοθέται οὐκ ἀπὸ ῥη μάτων, ἀλλὰ ἀπὸ πραγμάτων τοὺς ἐπὶ καθοσιώσει κρινομένους κολάζουσιν Ο δὲ Χριστὸς δύο προ Καὶ πᾶσα πράξις τὸν λόγον ἔργον ἔχει. Περὶ ἀκαταλήπτου. Πᾶ; λόγο; ἐστὶ μάταιος, ὁ μὴ τετελεσμένο; ἔργῳ, Καὶ οἰῳδήποτε καιρῷ. οἱ δὲ οἱῳδήποτε. καὶ οἱῳδήποτε καιρῷ κέρδος δὲ οὐ δὲν πρ. Λουκιανῷ Λουκά λαμπροτάτῳ που Ευρεθείημεν. αιρεθείημεν. Ηιττ. τούτων τούτοις μεν ἂν ἀπόντα ἔργα ἔχῃ ἂν ἀπῇ τὰ ἔργα. "Απας λόγος, ἂν ἀπῇ τὰ πράγματα, μάταιον τι φαίνεται καὶ κενόν. Ει "Απας λόγος μάταιος ἐστι πράξεων άμοιρος γενόμενος. Κορογραφίας, ήταν ετοποίη Εἰκότως τὰ ἔργα τους λόγους παρέρχεται, καὶ προσέχουσιν ἅπαντες, οὐχ οἷς εἶπέ ποτέ τις δικαίοις, ἀλλ᾽ οἷς ποιεί. Κιττ.
Page scan enlarged

Notebook

Full View