S. ANDREAS CRETENSIS. ad dimidium usque anni 724. Ut ut se res habeat, illud certum videtur, sanctum Andream scripsisse longe ante auctorem Dialogi Christiani cum Saraceno, quem vulgo Joanni Damasceno ferunt acceptum. In hanc sententiam inducor ex eo quod, ut suo loco adnotavimus, illius hic videatur verba usurpare, et quidem tanquam palam et publice jamdudum auctoritatem obtinentia. Cum porro sanctus Joannes Damascenus obierit circa annum 750, omnium ninimam probabilitatem Oudini sententiam præ se ferre arbitramur. Deinde cum probe constet ex Synaxariis Andream a Theodoro Hierosol. ad vi synodum missum fuisse Constantinopoli, ubi et diaconus et orphanotrophus creatus est; illaque synodus habita fuerit anno 630 ipseque Andreas in lambis ad Agathonem de codicibus Actuum illius concilii agat, tanquam de Collectaneis recentibus atque utilibus; nisi vitam ei tribuamus supra hominum fidem longissimam, ad annum usque 724 superfuisse cum Casimiro dicere nullo modo possumus. Variæ ejus exstant homiliæ et alii fetus. Nos selectissimas tantum exhibendas censuimus. Quam vero primus edidit De publicano et Pharisæo Fabricius nos hic cum nostra versione repræsentandam censuimus, ne quem forte hominis to w interpretatio offenderet. Quanta porro ejus sit yunaten; et sinceritas (ut et ejus quam damus ab Angelo Maria Riccio publici juris factam), nos hanc litem dirimere non avemus. Certe recentior videatur divisio Bibliorum in capita, qualem citat: præter quam quod sextum appellat caput Proverbiorum II. Quod si Caveus suspecta habet nonnulla Opuscula, quæ jampridem sub Andreæ Cretensis nomine circumferuntur; dissidium facile componi poterit, si dicamus vel plures fuisse variis temporibus Cretenses Andreas, vel ab aliis contextas orationes ex verbis illius, illius quoque nomine fuisse inscriptas. Postremæ hujus conjecturæ infinita suppetunt exempla etiam in aliis sanctis Patribus; priori vero probabilitatem conciliare valeat, quod fortasse, ut Andreas noster ab aliis distingueretur, factum fuerit, quod a Græcis veteribus vel Hierosolymitani appellatione, vel xxt' toh archiepiscopi Cretensis vocabulo indicatus sæpe fuerit. Bibl. Gr. tom. X, pag. 141. NOTE. (FABRICIUS, Bibliotheca Græca, tom. XI, p. 62, edit. Harless.) Andreas, natus Damasci aliquandiu antequam CPolim proficisceretur, Hierosolymis monachi vitam vixit, unde Hierosolymitanus in quibusdam codicibus dicitur; sed a Marco Hoppero Surio, Laur. Cumdio et Sixto Senensi perperam venditatur pro episcopo Hierosolymitano. Utrum Sophronio patriarchæ. Hierosol. a. C. 639 defuncto fuerit súyxpovos, quod in Synaxario traditur, viderint alii: certe a Theodoro patriarcha Hierosol, ad sextam synodum a 680 celebratam CPofim subsidio adversus Monotheletas missum esse, Græci ipsi in Synaxario affirmant, constitutumque in illa urbe diaconum et orphanotrophum (8-9), ubi describenda acta synodi illius adversus hæreticos istos habitæ cum ipso communicavit Agatho archidiaconus et chartophylax, cui pro hoc beneficio gratias egit in jambis, quos Græce et Latine exhibet Franciscus Combelisius Auctarii novi tom. 11, in historia MonotheleNOTE. Synaxarium Triodio adjunctum et magno canoni p. 285 edit. Combefisianæ, atque ex eodem Triodio Græcorum Aub. Miræus Auctario de script. eccles. cap. 182. Combefisius notis ad Andream Cretensem p. 339 et in Bibl. concionatoria, tom. I. Τοῦ μακαρίου Ανδρέου τοῦ Ἱεροσολυμίτου, Αρχιεπισκόπου Κρήτης. Etiam in Catenis et alibi, 6 lapocolúμwv, Andreas hic innuitur. Vide Com befisii notas ad Manuelis Caleca De essentia et operatione, tom. If Auctarii novissimi p. 131, ubi apud Calecam, p. 26, pro κατὰ τὸν θεῖον ᾿Αναστά στον Ἱεροσολύμων legit Ανδρέαν Ἱεροσολύμων. In magno canone, p. 301: Ποίημα τοῦ ἁγίου Πατρὸς Κυρίου Κρήτης, τοῦ Ἱεροσολυμίτου. Marcus Hopperus in editione Homilia Andrea in B. Mariæ salutationem. Surius, ad 15 August. Laur. Cumdius, tom. IV Ilomiliar. Patrum, ין Sixtus Senensis in Bibl. sancta, lib. iv, pag. 243. Affirmatur in Synaxario, p. 286. Negal Papebrochius in Actis S. tom. 1, April. p. 69. In Actis synodi sextæ, tom. III, edit. Har duin. p. 1441. ffic Theodorus tantum dicitur dow τατος πρεσβύτερος καὶ τοποτηρητὴς τοῦ ἀποστολικού θρόνου Ἱεροσολύμων, edit. Labber p. 1057, Hiero solymorum vicarius. (8-9) Cave Hist. litterar, ad. a. 635. Possevino, Canisio et aliis male refertur ad a. 550. Apud Eliesium du Pin autem tom. VI Bibl. eccles. pag. 99, videtur esse error typographi, ubi traditur Andream venisse Ilierosolymas a. 730. Legendum enim 650 vel 650, quia subjungitur deinde, eum adfuisse concilio sexto (a. 680). FABR. Cave igitur, lib. cit. 1, p. 582; ex iambis a Fabricio quoque memoratis colligit, Andream ultra a. 680 vitam protraxisse. Atque a Saxio in Onomast. part. 11, p. 81,

NOTITIA kærum, pag. 235-240. Ab eo tempore archiepi copum Cretensem factum ex mult's constat. Non æque estexploratum, quod a Casimiro Oudino adjungitur, ad cathedram Cæsareæ Cappadocie Lui dem translatum fuisse, vitamque produxisse ad a. 724, 14 Junii. Græcorum quidem menologia memoriam bujos Andreæ 4 Julii cclebrant: Andream vero Cæsariensem ab hoc Cretensi communis eruditorum sententia distinguit. [Vita Andreæ, ex conjectura Iœschelii, Cretensis,in cod. August. Vindel. V. Reiseri Notit. bibl. August. p. 30. HARL]. Andrea Cretensis scripta edita. In primis recensere juvat ea, quæ junctim cum SS. Amphilochii et Methodii lucubrationibus Græce et Latine, notis etiam ad calcem voluminis subjunctis et Onomastico peculiarium Andreæ vocum, vulgavit Franciscus Combeſisius Paris. 1644, fol. [Selectiores Andreæ Orationes undecim leguntur in Galland. Bibl. PP. tom. XIII, pag. 93 seqq. BECK.] Sunt autem hæc: 1. Εγκώμιον εἰς τὸ Γενέθλιον τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. In Β. Mariæ natalem. Incipit: Αρχὴ μὲν ἡμῖν Łozrův p. 1, e ms. regis Galliæ n. 275. Emendatiorem deinde hanc homiliam dedit Combefisius ex e-dice Mazariniano in Auctario novo Bibl. Patrum tom. I, p. 1289, Paris. 1648, fol. Fabr. V. supra in vol. X. pag. 277, de hac homilia, quæ incip. ¿pzħ µív, et de alia; a Riccio edita, cujus initium: "AX)o: pety ǎhka; koptŵy drobio±5. Hæc est quoque in cod. Coislin. mox laudando. Prior autem Gr. recusa est in Patusæ Encyclopædia philologica, Venet. 1710, 8, vol. II, pag. 341 seqq. Tres diversæ in cod. Gali 32, 1, n. 5866 Caa. — Ms. Florent. in cod. Laurent. 45, n. 1, plut. 11; et in cod. 4, n. 1, plut. 4. V. Bandini Cat. codd Gr. Laur. 1, pag. 510 et 519. Paris. in bibl. publ. codicibus sepiemdecim, in cod. Coislin. 2274 Andreæ Cret. quatuor diversæ homiliæ in Mariæ nativitatem. V. Monfauc. Bibl. Coist. p. 388. 1bid. pag. 422, in cod. 306, n. 3, ad d. 3 Sept. homilia; incipit: Ei perpeital yñ, etc. Oudin. 1. c. p. 181, Andreæ Cret. posse orat. de Mariæ Virg. Nativitate et Assumptione attribui negat, quia festi illi Mariæ dies tempore ejus nondum exstitissent. HARL. Apud Galland. p. 93 seqq. NOTÆ. quoque refertur ejus ætas ad a. 680 quo synodo CPolitana Monotheletarum causa inter fuisse dicitur. Oudin. in Comment. de SS. eccl. tom. II, col. 174-188, ad a. 850, multus de hoc Andrea, in Prologo de Magno canone, cujus ille auctor fuit, tum in duobus capitibus de vita et scriptis Andreæ copiose disserit, contra Caveum acerbe disputans, et ex ipsis Andreæ scriptis, illum a. 840, vel 850, non esse antiquioren, ostendere studet his arguDenis ductus, festivitates, in quas homilias scripsisse legitur, nempe in sanctæ Mariæ Natalem, circumcisionem et in Basilium, in crucis exaltationem, in Mariæ dormitionem, ejus canones præcipuns et triodia, seu canones ix, festivitates igitur illas omnes a Græcis demum institutas esse, postquam a. 842 decreto solemni post Theophili, imperatoris mortem a Michaele imp. ac Theodora ejus matre atque Methodio, patriarcha CPolit. cultus imaginum sancitus fuissent, (II.) illa opuscula tempore Nicænæ synodi, cujus Patres alioquin illas citare haud omisissent, nondum exstitisse; (i) ex Orat. in circumcisionem et in sanctum Basilimin fin. p. 38, quam putat Ondinus pronuntiatam fuisse a. 842, vel 843; et (IV.) ex homilia in apostolum Titum p. 175, patere Andream vixisse Post ablatas ab insula Cretensi imagines, et sub Amperat. Porphyrogenneto, magno imaginum cultore, qui a. 855 matrem occidisse dicitur, et Combefisium (qui in notis ad edit. opp. Andreæ, a. 1644 latem ejus alligarat a. 702 et 710, atque pag 357. Baronium ad a. 702, secutus, impp. Justinianum ac Philippicum ejus filium intellexerat), multis refutat: (V.) ex Andreæ canonibus, canticis sacris et tropariis, que medio sæculo nono maxime invaluissent; (VI.) denique opinatur Agathonem non eum fuisse, qui Acta concilii ecumenici a. 680, tanquam notarius scripsit; sed alium ejusdem nominis et serioris ætatis esse intelligendum. Enimvero plura argumenta infirmis niti talis, non est, quod fusius demonstremus. Dein Oudin. quosdam codd. præcipue Vindoboneoses ex Lambecii commentariis recenset, et Quosdam VV. DD. qui de scriptis Andreæ CretenBis egerunt, nominat. Schrockh in Ilistoria eccl. Christiana, Germanice scripta, tom. XX, p. 135, ubi Andreæ orat. 2 in diem Mariæ natalem, flosculis ineptis tumidisque repletas, excitat, iis accedit, qui vitam illius intra a. 635 et 680 collocant. Secundum Bandinium in indice ad Catal. codd. Gr. Laurent. 3, p. 448 (sed nullo adducto teste), obiit Andreas Cret. a 720. vel 723. Vita ejus fegitur in cod. Coislin. 38. V. Montfauc. Bibl. Coistin. pag. 113. (Add. supra in hoc vol. pag. 194 et 195 de eo aliisque SS. Andreis); atque Ant. Eparchus in Indice infra in h. vol. pag. 481-ed. vet. § 29, pauca de Andrea Cret. tradidit. Plura leges in Flamini Cornari Creta sacra, Venet. 1755, fol. ubi quoque Acta Andree Cretensis, Græce, primum edita sunt. HARL. In Prolegg. ad Galland. B. PP. XIII, p. vi, breviter de co disseritur, monetur, vel plures fuisse Andreas Cretenses, vel ab aliis contextas ex verbis archiep. Cretensis orationes, illius nomine inscriptas essc. BECK. Oudinus Supplemento de scriptoribus eccles. p. 190. Menologium in Typico S. Sabæ, etc. Conf. supra, vol. VII, p. 264, not. 1. Plures autem sermones, interdum nullo singulorum indice addito, conjuncti reperiuntur, n. 4, 7, 11, et Sermó in B. Virginem in Sabbato tǹe ἀκαθίστου· Σήμερον εὐφροσύνη, Oxon. in bibl. Βοlei. in cod. Barocc. 197; ibid. n. 2, 5, 6, 9, 10, 11, 12 et 21; ibid. in cod. 199; ibid. n. 1, 2 et 21, in cod. 231; ibid. n. 1, 7, 2, 6, 9, in cod. Oliv. Cromwell. 404; s. n. 283, Cat. codd. Guil. Laud. 81, sive n. 725 dicti. et in 84, s. 1. 726 decem sermones. Ibid. quatuor diversæ homiliæ in Nativit. B. Mariæ. Item n. 7 et 8, ac 2, in cod. 5 Bodlei., s. n. 2500 Catal. Sermo in nativitatem Virginis Mariæ in cod. Selden. 55, s. n. 3383 dicti catal. Ibid. homiliæ quædam Andreæ et aliorum de B. Virgine, Arabice, in cod. Rob. Huntington. 72, s. n. 5818 ejusd. Catal. Venet. in codd. Marcian. 359, 360, 362, 363. — In codd. bibl. Escorial. Pluer. Itiner. per Hispan. p. 156 seq. HARL.

S. ANDREAS CRETENSIS. 2. Εἰς τὸν Εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου. In Annuntiationem. Incipit: Επέστ chµepov † návtwv yapź, p. 11. Sæpius prodierat Græce et Latine cum alia versione Marci Hopperi, ut ia Micropresbytico Basil. 1550, fol. et in Orthodoxographis utriusque editionis 1555 et 1569, etc., nec in tomo secundo Auctarii Bibl. patrum Ducæani, Paris. 1624, et in Bibl. Patrum, Paris. 1644, toime SL. No dicam de editiombus Latinis in Bibl. Patrum, Paris. et Colon. FABR. Conf. supra, vol. X. p. 280, di alia ejusdem argumenti homilia, ib. p. 281. Ms. ¡n cod. August. Vind. V. Reifer. notit.». R. Coislin. 274. V. Montfauc. 1. c. p. 389, in decem codd. bibl, publ. Paris. Florent. in cod. Laurent 31, n. 10, plut. 9. V. Bandin. Cat. codd. Gr. Laur. 1. p. 442. HARL. Ap. Galland. p. 98. 3. Εἰς τὴν περιτομὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ, καὶ εἰς τὸν ἅγιον Βασίλειον. In circumcisionem Chriati, et S. Basilium. Incipit: Пávta tà into †µwv Osavõpixw;, pag. 28. Ex mss duobus, Regio alteroque tusto membranaceo codice. FABR. V. supra, vol. X, p. 140. Ms in cod. Coislin. 121, n. 24. V Monte ſauc. Bibl. Coisl. pag. 196. In cod. Paris. bibl. publ. 1173, n. 24. Harl. Ap. Galland. l. I. p. 108. 4. Εἰς τὴν μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Χριστοῦ. In Domini nostri Transfigurationem. Iπαρά τ “OGO! TỪ XE YUUGEL rou Adyou, pag. 57. FABR. V. supra, vol. X, pag. 244; add. cod. Goislin. 107, n. 2, V. Montfauc. Bibl. cit. p. 183. Paris. in novem codd. bibl. Publ. Taurin. in codd. 70 at V. Cat. codd. Gr. Taur. p. 166 et 175. — in cod. Laur. 33, n. 26, plut. 9. V. Bandin. Cat. cit. L, p. 455 Harl. Gall 1. 1. p. 114. 5. Εἰς τὸν τετραήμερον Λάζαρον. In Lazarum quatriduanum. Incipit: Λάζαρος τὸν παρόντα συγκι xpótyxe múdàoyov, pag. 56. Fabr. Conf. supra volum. X, pag. 268. Paris. in quatuordecim codd. bibl. publ. Hæc et sequens et secunda homil. in codd. Coislin. 107, n. 1 et 29; et 285, 304. V. Montfauc. Bibl. Coisl. pag. 181, 182,401, 402, 419. -· Taurin. in codd. 70, 115 et 320. V. Cat. cit. pag. 165, 211 et 399. Mosquæ in cod. synod. 5, hæc et seq. hom. V. Matthæi Cat. codd. Gr. Mosquens. p. 19, n. 9 et 13. — In cod. Ge. Wheler. 16, s. n. 9087, Cat. mss. Angl. II, 1. Hæc et sequens hom, in cod. Thom. Roe 28, s. 11. 274, Cat. J, 1. Harl. Galland. p. 125. 5. Εἰς τὰ βαΐα. Ιn ramos Palmarum. Incipit: Χθες ἡμᾶς μετὰ τοῦ Δεσπότου Λάζαρος. p. 75. Hujus se mɔnis in Triodio mentio. In hac oratione ad Pseudevangelium Jacobi auctor alludit p. 77 C. Fabr. Vide supra. vol. X, p. 302, et ad n. 1 ac 5. In codd. Taurin. 115, 146, atque 520. V. Cat. codd. Gr. Taur. P. 217 seq. 253 et 399. Paris, in tredecim codd. bibl. publ. Harl. Galland. p. 155. 7. 8. Λόγος σχεδιασθεὶς εἰς τὴν παγκόσμιον ὕψωσιν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ. In exaltationem S. Crucis. Oratio prior. Incipit: Ezaupo mavhupi &yoμev, pag. 96. Oratio posterior. Incipit: Κινήσωμεν, ἀγαπητοί, σήμερον ὡς κινύραν τὰ χείλη, pag. 108. Utramque hanc orationem dedit Cowbe Asius cum recognita paucis in locis versione Jacobi Gretseri S. I. qui eas Græce et Latine vulgaveral tomo II, de Cruce pag. 94 et 108, Ingolstad. 1600, 4. Opus Gretseri deinde recusum Ingolstad. 1616, fol. Hæ duæ orationes (sive potius una in duas male distincta. Vide Lambecinm, VIII, p. 288) [pag. 61%. s1. Kollar.] etiam ex Gretseri versione plus simplici vice recusæ sunt Latine in Bibliothecis Patrum, Paris. et Colon. FABR. Conf. supra, vol. X, p. 247, ibique not. d. d. et pag. 248. - Florent, in cod. Laurent. 31, n. 2, plut, 10 d. 14 Sept. V. Bandin. Cat. codd. Gr. Laur. 1, pag. 495. codd. bibl. publ. In cod. Coislin. 121, n. et 304; n. 2 et 306. ad d. 17 Sept. V. Montfaue. bibl. Coisl. p. 195, 418 et 422. Venet. in cod. Naniano 63, n. 14. V. Cat. codd. Gr. Nan. pag. 105. Mosquæ in cod. synod. 39, n. 1. V. Matthæi Notit. codd. Gr. Mosq. p. 50. — Taurin. in codd. 78 et 226. Vid. Cat. codd. Gr. Taur. p. 172 et 405. In cod. August. Vindelic. V. Reiseri Notit. mss. August. p. 32. HARL. Paris. in duodecima 9. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς ὑπεραγίας δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου. In dormitionem B. Maria, Homilia prima. Incipit: "O001 TO CENTOY TOUTO the Ocoróxov, p. 115. Hæc secunda est in codice ms. Cæsaren, de quo Lambecius VIII, p. 130, et in Sacro itinere Cellensi p. 152. FABR. V. supra, in vol. X; p. 283 bis el 284 bis, ubi init. prioris, Of thy tv zveújati Dewplav, posterioris, "Ocot to centoy Touro. Sunt igitur qua tuor Andreæ homiliæ in dormitionem Mariæ. In cod. Coislin. 34, duæ homiliæ; — in cod. 108, homil. quæ inc. µvoch prov; in cod. 307, hom. cujus init. "Ooot, etc. V. Montfauc. Bibl. Coisl. p. et 425. Paris. in septemdecim codd. bibl. publ. Florentiæ in cod. Laurent. 31, n. 11, inc. Mə στήριον, etc., ac 42, sive quarta hom. quæ inc. Οἱ τὴν ἐν πνεύματι θεωρίαν τῷ ἀΰλῳ. του 10 001, ότι n. 36, 37 et 38, tres homil. In cod. 11 n. 1., plat. 60, inc. "OoK TO GET TOUTO. V. Bandini Cal. codd. Gr. I, p. 442, 456; et II, p. 600. HARL. Ap. Galland. 1. 1. p. 147. 10. Secunda incipit: μuschpov napovca navhyupię pag. 131. Ex duobus Regiis codd. (Antea tastummodo legebatur Latine apud Surium 15 Augusti et Laur. Cumdium, tom. IV Bibl. homiliarum Petrum, p. 631). Hæc prima est in codice Cæsareo. 11. Tertia incipit: Kaλeľ nádiv hudç ed ouvexic, pag. 143. Hæc quoque, sed Latine tantum apud Se rium loco citato et Cumdium, p. 633. Andreæ Cretensis De dormitione B. Virginis ex versione Ambresi Camaldulensis lucem viderat Venet. 1530, 8. 12. Εἰς τὸν ἅγιον καὶ μακάριον καὶ πανεύφημον τοῦ Χριστοῦ ἀπόστολον Τίτον. In sexcίum apostolum

ΝΟΤΙΤΙΑ. Fian. Incipit: Αποστολικῶν ἐγκωμίων ἐφάπτεσθαι, pag. 155. FABR. Conf. supra, vol. Ι, p. 341. Perent. in cod. Laurent. 33, n. 41, plut. 9. V. Baudin. 1. c. I. p. 457. Paris, in quatuor codd. ibl. publ. HaRL. Galland. p. 456. 13. Εγκώμιον εἰς τὸν ἅγιον μεγαλομάρτυρα Γεώργιον. Ιn sanctum martyrem magnum Georgium. ncipit: 'Δεὶ μὲν λαμπρὰ καὶ πανεύφημα, μας. 175. Legitur etiam in Actis sanctorum tom. Ill, Aprilis ›æg. xx, e nis. Vaticano, Sed extrema pars hujus homiliæ, tantum Latine exstat apud Lipomannum et Surium 23 April. In plerisque, inquit Combefisius p. 358, Regio codice usus, corrigimus Lipomanni interpretem, seu polius novam versionem adornamus, ut est ille revera minus accuratus, ele. F▲br. V. supra, rol. X, p. 230. In cod. Nanian. 220 (qui continet canones, troparia, hymnos, lect. et narrationes, recitandas die festo S. Georgii), n. 6, Andrez Enconium in Georgium; sed incipit: "Ηλιος μέν Εκάστης ἀνίσχων ἡμέρας. V. Cat. Codd. Gr. Nanian. p. 412. - Paris. in cod. 1197, n. 1, bibl. publ. IaRL. 14. Ἐγκώμιον εἰς τὸν ὅσιον πατέρα ἡμῶν Νικόλαον, τὸν τῆς ἐν Λυκία Μύρης. In S. Nicolaum, Myren sem in Lycia episcopum. Incipit: Ανθρωπε τοῦ Θεοῦ καὶ θεράπων, p. 188. FABR. V. supra, vol. X, pag. 298 seq. Paris. in quinque codd. bibl. publ. - in cod. Coislin. 105, n. 11. V. Montfauc. Bibl. – Taurini in cod. 320, fol. 44. V. Catal. codd. Gr. Taur. p. 399. Harl. Coisl.. p. 179. 15, 16, 17. Εἰς τὸν μακάριον Πατάπιον καὶ μερικὴ τῶν θαυμάτων αὐτοῦ διήγησις. In Β. Ρalapium, cujus memoriam recolunt Græci 8 Decembr. Incipit: ὡς λαμπρὰν καὶ πνευματικὴν ὁρῶ τὴν πανήγυριν pag. 196. Ejusque miraculorum particularis Darratio. Incipit: Τὴν τῶν ἐγκωμίων τοῦδε τοῦ Πατρὸς ἀποδώσαντες εὐφημίαν, pag. 206. Aliud encomium ejusdem Patapii, ἀπὸ φωνῆς ᾿Ανδρέου ἀρχιεπισκόπου Κρήτης, incipit: Πάντα πιστεύειν ἄξιον τὰ ὄντως θεῖα, pag. 216. FABR. V. supra, in vol. X, pag. 504 seq. Paris. ¡n cod. bibl. publ. 1458, n. 13 et 14. Harl. 18. Λόγος εἰς τὸν ἀνθρώπινον βίον, καὶ εἰς τοὺς κοιμηθέντας. In vitam humanam et defunctos. Incipit: Οὐδὲν ὡς ἀληθῶς τῶν ἐν ἀνθρώποις ἔχει τὸ στάσιμον, pag. 229. Hanc homiliam primus Grace vulgaverat J. Meursius in Variis divinis, Lugd. Batav. 1619, 4, p. 39. Legunt Græce Sabbato the ἀπόκρεω, quod Quinquagesimam proxime antecedit. FABR. Conf. supra, vol. X, pag. 218. Paris. in octo codd. bibl. publ. In bibl. Bodlei. in cod. Th. Roe, 28 sive n. 274, cat. codd. Angliæ, etc. Venetiis, in cod. 362. V. cel. Morelli bibl. ms. Gr. et Lat. I, p. 255 seq. - Monac. in cod. Bavar. 66. V. cl. Bardt. in Aretini Beytragen, etc. a. 1804, part. 11, p. 34. Harl. 19. Canones sive hymni sacri, Triodia ac Troparia Andreæ Cretensis ex varlis Græcorum libris eccle- ·siasticis eruta. IX Dec. Canon in conceptionem sancta ac Dei avia (θεοπρομήτορος) Anna, pag. 252. FABR. V. supra, τοί. Χ, p. 196. ΗARL. VIII Sept. In Natulem sanctissimæ Deiparæ, p. 258. Magnus Canon, 250, tropariis constans, qui feria quinta quintæ jejuniorum hebdomada a panitenuibus recitatur, pag. 265. Inserto cauone in Mariam Ægyptiacam, cujus ακροστιχίς hæc est: Σύ, ὦ Οσία Μαρία, βοήθει, idque disertis verbis notavit Combefisius pag. 268, licet in Aclis SS. tom. 1, April. pag. 70, a P…pebrochio notetur veluti qui hoc neglexisset. Observabis autem ab aliis Græcis junioribus post Andreæ ætatein passim esse addita, quibus Andreæ ipsius auxilium atque intercessio precibus expeditur. Ut pag. 263: Ικεσίαις σου ἡμᾶς, ᾿Ανδρέα, ῥῦσαι παθῶν ἀτίμων, καὶ τῆς βασιλείας νῦν Χριστοῦ κοινωνοὺς τοὺς πίστει καὶ πόθῳ ἀνυμνοῦντάς σε, κλεινὲ, ἀνάδειξον δεόμεθα. Pag. 272: ᾿Ανδρέου ταῖς λιταῖς, Σῶτερ, ἐλέησον ἡμᾶς. Pag. 975: Ταῖς ταῖς λιταῖς δώρησαι καμοὶ τὴν λύσιν τῶν ὀφλημάτων, ὦ Ανδρέα Κρήτης πρόεδρε, μετανοίας σὺ μυσταγωγός γὰρ ἄριστος. Εt pag. 280: Ανδρέα, Πατρῶν κλέος. εὐχαῖς του μὴ ἐπιλάθῃ καθικετεύων παρεστώς Τριάδα τὴν ὑπέρθεον, ὅπως λυτρωθῶμεν τῆς κολάσεως οἱ πόθῳ προστάτην σε θεῖον, πάμμακαρ, ἐπικαλοῦντες, τὸ Κρήτης ἐγκαλλώπισμα. Pag. 282: Ως ποιμένων ἄριστος, Ανδρέα σοφέ, πρόκριτον ὄντα σε, πόθῳ δέομαι πολλῷ καὶ φόβῳ, σαῖς πρεσβείαις τῆς σωτηρίας τυχεῖν καὶ ζωῆς αἰωνίου. Pag. 284: Τῆς Κρήτης σε ποιμένα καὶ πρόεδρον καὶ οἰκουμένης πρεσβευτήν ἔγνωκώς προστρέχω, Ανδρέα, καὶ βοῶ σοι· Ἐξελοῦ, Πάτερ, βυθοῦ τῆς ἁμαρτίας. Εt pag. 292: Τῆς πίστεως ἐν τῇ πέτρᾳ ταῖς πρεσβείαις σου στήριξον, Πάτερ, φόβω με τῷ ἐν Θεῷ τειχίζων, καὶ μετάνοιαν, Ανδρέα, παράσχου μοι, δυσωπῶ σε, καὶ ῥῦσαί με παγίδος ἐχθρῶν, τῶν ἐκζητούντων με. Ρag. 296: Ως παῤῥησίαν ἔχων πρὸς Κύριον, Ανδρέα Κρήτης σεπτὸν κλέος, δυσωπῶ, πρέσβευε τοῦ δεσμοῦ με τῆς ἀνομίας λύσιν νῦν εὑρεῖν εὐχαῖς σου, ὡς τῆς μετανοίας διδάσκαλος, ὁσίων δόξα. Novam editionem hujus Canonis magni debemus Chevillierio, bibliothecario Sorbonico, Paris. 1699. 12. FABR. Gallice scriptus est liber: Le grand canon, ou hymne de l'Eglise grecque qui contient la prière de l'Office Grec, où l'âme sollicite le pardon de ses péchés et s'anin e à la vertu, avec le canon du pécheur qui a recours à la S. Vierge; version paraphraste sur le Grec, par André Chevillier, Paris. 1699. 12. Andrea Cret. Orationes, selecti CaDones et Triodia, in Bibl. max. Patrum. Canon in agentes animam, Florent. in cod. Laurent. 17, A. 15, plut. 5. Inc. Δεῦτε, συνάχθητε. V. Bandin. Cat. codd. Laur. I, p. 40. Ibid. in cod. 6, n. 8, plut. 86, inter S. S. et Patrum auctoritates de prædeterminatione et præscientia Dei est locus ex Andrea Cretens. Triodio τῆς μεγάλης δευτέρας, s. in feriam secundam unajoris hebdomadis. V. Bandin Confer. Acta SS. tom. II, April. p. 69, 70; Cangium in Glossario Graco, p. 583.

S. ANDREAS CRETENSIS. libr. cit. vol. III, p. 295.· Mósquæ in cod. synod. 11, magnus canon cum interpretatione satis ampa et copiosa: desinit in interpretatione troparii 255. Post hoc legitur aliud troparium. V. Mathæi Notit. niss. Mosq. p. 12 seq. ed. in 8. Canon in Lazarum, ad vesperas Parasceves, ante ramos Palmarum, p. 301. Triodium in Dominica in ramis Palmarum, p. 311. Magna secunda feria, p. 315; tertia, p. 318; quarta, p. 322. In diem festum mediæ Pentecostes, p. 316. [V. cod. Florent. Laur. cit.] Idiometa in Christi nativitatem, p. 334; In occursum Domini, ihid. In exaltationem S. crucis 14 Sept. p. 333. In Natalem Joannis Præcursoris, ibid. Sticharium idiomelon In apostolos Petrum et Paxhu, p. 336. In S. Ignatium 20 Dec. FABR. In zonam B. Mariæ. V. supra, vol. X, p. 285. Hart. llæ omnes bactenus enumeratæ Andreæ homiliæ una cum hymnis Latine recusæ sunt ex Combefisi versione in tomo decimo Bibliothecæ Patrum edit. Lugd. a 1677. Pleraque etiam meliora edidit ipse Combefisius partim interpretationis suæ recensione, partim collatione mss. exemplarium, in Bibliotheca concionatoria, quam Parisiis 1662, ful. octo voluminibus Latine vulgavit. Quæ præterea lucem viderunt Andreæ lucubrationes, hæ sunt: 20. Εἰς τὴν ἁγίαν Γέννησιν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθένου Μαρίας. Sermo in nativitatem B. Mariæ. Incipit: El papa ñ ñ.llic sub Germani patriarchæ CPolitani nomine Græce et Latine exstat cum Andreæ Schotti S. I. versione in Auctario Bibl. Patrum Ducæano, Paris. 1624, fol. tom. II, pag. 450, et in Bibl. Patrum Paris. Morelliana a. 1644, tom. XII. Eumdem Allatius pag. 312, de Georgiis tribuit Georgio Nicomediensi. Et codex regis Galliæ ms. num. 275 refert ad Joannem Damascenum. Ilis omnibus sententiis præfert Combefisius testimonium codicis Mazariniani, a quo Andreæ Cretensi vindicatur, itaque sub bujus nomine cum nova versione sua edidit, p. 130 Auctarii! nori Bibl. Patrum, Paris. 1618, fol. Andreæ etiam tribuitur in codicibus Cæsareis, de quibus Lambecius, IV, p. 88 [p. 204, seq. Kollar.]; VIII, 379, 380 [p. 515 Kollar.], et in codice bibl. Coislinianæ, p. 388. Fabr. Conf. supra in vol. X. p. 278; et infra, vol. X, vet. ed. p. 210, n. 7. de Germano. Florent. in cod. Laurent. X, n. 92, plut. 5. - Cod. 31, n. 3, plut. 9; et cod. 41, n. 1, plut. 10. F. Bandin. Cat. codd. Græc. Laurent. 1, pag. 30, 441 (ubi ex cod. finem homiliæ edidit), et 495. HARL. 21. El; &notoµhy 'Iwávvou to5 [podpóµov. In Joannis Præcursoris decollationem. Incipit: Пr xil Yñpas w; tà mollá. Ediderat Latine Lipomannus interprete minus accurato; itaque Combelisius cum nova versione sua Græce et Latine in lucem extulit in eodem Auctario novo, tom. I, p. 1327. Hunc, quemadmodum et alia Andreæ hujus pleraque, mss, servat etiam bibl. Cæsarea, vide Lambecium, VI, p. 530. Fabr. [s. p. 463, ed. Kollar. de cod. 14, n. 72, in quo cod. n. 12, 30, 31, 32, 65, sunt plures Andreæ Cret. orationes, et aliæ in aliis haud paucis 'codd. in cod. volumine. V Ind. P. 1108 seq. et indices ad reliqua volumina, que notitiam multorum Andreæ homiliarum in codd. Vindob. suppeditalant. Florentiæ in cod. Laurent. 33, n. 45. V. Bandin. I. c. I, p. 457.- In cod. Barocc. bibl. Bollei. 174, 199, cum multis aliis Andre:e Cret. Homiliis, et 231, ſin. In cod. Coislin. 107, n. 32, et 305 (în quo plures aliæ Andreæ sunt homiliæ), n. 46. V. Montfaucon. Bibl. Coislin. p. 183 et 419. - Paris. in cod. bibl. publ. 772, n. 59, in quo plures aliæ Andree Cret. exstant homiliæ. conf. supra, vol. L 22. Idiomelon in annuntiationem B. Mariæ. In eodem Auctario novo, tom. I, p. 1363. 23. Carmen iambicum eucharisticum 128 versuum ad Agathonem, archidiaconum et chartophylacem ecclesiasticum CPol. pro communicatis ad describendum Actis sexta synodi, editum Græce et Lat. a Combefisio in Auctarii novi Bibl. Patrum, tom. II, sive Historia Monotheletarum, Paris. 1648 fol. p. 235-240. Idem carmen etiam in tomis conciliorum editionis Labbeanæ exstare scribit Oudinus, pag. 191 De Script. eccles. Sed illud in tom. VI Labbei, ubi acta sexta synodi habentur, periude ut in tertio edit. Harduiniane tomo incassum quæsivi. De codice mss. Cæsareo, in quo bi iambi continenter, vide sis Lambecium, VIII, p. 500. FABR. sive p. 1042 seqq. ed. Kollar. de cod. 59, ibique Kollarii not. conferes. HARL. Leguntur hi iambi cum nova et planiore versione Lat. In Galland. Bibl. PP. XIII, 167 scqq. 24. Computus sive μέθοδος πῶς δεῖ εὑρεῖν τὸν κύκλον τοῦ ἡλίου, φιλοπονηθεῖσα ἀκριβῶς χάριν τῶν φίλο. pawv. Methodus investigandi cycli solaris (et lunaris, nec non Paschatis) in studiosorum gratiam accu rate elaborata. Græce et Lat. edita a Dionysio Petavio ex apographo Andreæ Schotti, qui ex codice bibl. Vaticanæ descripserat. Uranologium Petavii in quo plura Græca scripta astronomica veteNOTÆ. In ed. Lips. 1712. fol. tom. 11, p. 182, non legitur, hoc carmen exstare in tom. concilior, ed. Labbean; sed alia tria opuscula Andreæ sive Cretensis s. Cæsar, inedita ex Labbei nova bibl. mss. librorum, etc. Paris. 1653, 4, part. 11, p. 82, commemorantur. Harl. Alia scripta in Uranologio Petarii obvis recensui lib. 11, cap. 5, p. 69 seq. [c. 18, vol. IV. p. 29 not. ff, nov. edit.]

NOTITIA. 1 um exstant, lucem vidit Paris. 1630, fot. et Antwerp. (sive Amstelodami potius), 1703, fol. in qua posteriore editione computus Andreæ Cretensis pag. 211 et 212 implet. 25. In Catena Græca Patrum ad Lucam, quam Niceta collectore ms. evolvit in codice Mazariniano Combefisius, præclara nonnulla referuntur sub nomine to Jeposoduµitov, quæ ad Andream nostrum referre non dubitat, et earum pleraque Latinc dedit in Bibl. concionatoria. FABR. In Nicetæ Cat. Patr. in Erang. Lucæ in cod. Coislin. 201. ex Andreo Cretensi Excerpta reperiri, testatur Montfauc. in Bibt. Coislin. p. 231. Præterea loca Andreæ Cret. citantur a Jo. Cantacuzeno contra Palamam, et in Thesauro orthodox. fid. in codd. Laurent. V. Bandini Cat. codd. Gr. Laur. 4, p. 347 et 432. HARL. Cantabrig. in cod. Coll. S. Benedicti 144, sive n. 1421, Cat. mss. Angliæ, etc. I. 3. Est historica expositio Andreæ (hujusne Cretensis? an potiùs presbyteri, supra memorati?) super Pentateuchum, Libr. Regum, Paralipom. Parabolas, et Ecclesiasten. Ibid. in cod. 173, sive n. 1450, Cat. Cit. Andreas super Libr. Regum, Machabæorum et Danielis. Ilarl. In cod. Taurin. 320, tribuitur Andreæ Cretensi sermo in B. Mariæ ingressum, cujus initium: Kaλię tuiv åmapyàc Smabkoso);• qui Gr. ac Lat. sub nomine Georgii, metropolite Nicomediensis editus est a Combefisio in tomo I Auctarii novi, p. 1091. V. Cat. codd. Gr. Taurin. pag. 398 seq. HARL. Encomium SS. martyrum Cretensium. Inc.: 'Emosite Táya thy huɛrépav návodov in cod. Taurin. 70, V. Cat. cit. p. 174. Harl. Insuper in codd. bibl. publ, Paris. secund. cat. mss. bibl. Regiæ, vol. 11, sunt Andreæ Cretensis Homiliæ. In laudem Sergii martyris, in cod. 771, n. 36, cum nonnullis aliis ejusdem homiliis.· In S. Joannem Baptistam in septem cod. Carmen in secundum Christi adventum, in cod. 396, u. 26. De imaginum sanctar. adoratione, in cod. 1630, n. 55. De loco,in quem animæ post mortem abeunt, in cod. 2314, n. 17., inc.: Kałws proiv & paxápios. Add. Oudin. Commentarior. citt. tom. 11, p. 182, qui etiam ex Caroli du Fresne Glossario mediæ et inf. Græcitatis, ad calcem in Indice auctor. ineditorum, col. 24, refert Eusebium Renaudotum habuisse Gr. ms. Andrez Cretensis Εγκώμιον εἰς τοὺς ἁγίους καὶ καλλινίκους δέκα μάρτυρας, ὅτε ὑπὸ τῆς τοῦ χειμῶνος βίας ἐξ ὑποστροφῆς τοῦ πλοὸς ἐπιστὰς, τὸν παρόντα ἐσχεδίασε λόγον. Ejusdem Hom. in silentium Zachariæ et nativitatem Joannis, in cod. Coislin. 304 (qui præterea sex alias Andreæ Cretens. homilias continet), n. 40 init. 'Ev ysvntoi; yuvaixŵv oůdéva 'Iwávv. – V. Montfauc. Bibl. Coislin. p. 419. Fabric. infra vol. XIII, p. 806, not. memoravit Andreæ Cretensis Homiliam in nativitatem Christi, quæ incipit: Χριστοῦ τόκος ἀποτέλεσμα τῆς ἀφάτου τοῦ Θεοῦ φιλανθρωπίας. De libro ms. De musica ecclesiastica. V. supra, vol. III, p. 654 fin. Harl. Oratio εἰς τὸ γενέσιον τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου, μετὰ ἀποδείξεως, ὅτι ἐκ σπέρματος xztiyɛtal toŭ Aa6ld. In Natalem diem sanctissimæ Dominæ nostræ Deiparæ, quæ ostenditur, quod ex semine Davidis deducitur inc. "Αλλοι μὲν ἄλλας ἑορτῶν ὑποθέσεις ab Angelo Maria Riccio primum edita, cum ejus versione Lat., in notis subjectis passim emendata, in Galland. Bibl. PP. XIII, p. 175 *qq. est repetita. Bɛck. Ubique Andreas plane floridus scriptor magna loquitur ac si quis adverteret, Dionysianis, Methodianis, Gregorianis, Amphilochianis, aliorumque veterum infercita, qua verbis, qua sententiis: excepta Scriplara, quam lolus, vere Christianus orator, spirat. Nihil rhetoricis flosculis suavique compositione delicalius, nihil sensis plenius, nihil theologia solidius, nihil mystico volatu sublimius. Cum vero inter hymnorum auctores, quibus Ecclesia Græca utitur, jam a longo tempore illustre in Primis Andreæ hujus nomen exsistat, cujus xaddiénstay laudat Theophanes Ceramicus, p. 207, placet hoc loco, Indicem melodorum paulo pleniorem subjungere, quam olinı dedi ad calcem Allatii de libris eccleSiasticis Græcorum, atque publico simul nomine rogare rev. Urbanum Gotfridum Siberum, ecclesiastein et professorem Lipsiensem eruditissimum, ut historiam Melodorum Ecclesiæ Græcæ, eorumque theologiæ poeticæ, quam e Menæis librisque Græcorum liturgicis se expositurum recepit in Schediasmato edito Lips. 1714, 4, diutius nobis ne invideat. Num a promissis steterit Siberus, equidem ignoro. Index homiliarum Andreæ Cretensis XXI editarum et ineditarum XIX. (Majores numeri editas, de quibus supra, minores ineditarum, in Ms. ordinem denotant.) Al piv happá. In S. Georgium, XIII. "Avopπ TO BEU. In S. Nicolaum. XIV. Combefis. Notis ad Andream, p. 340. NOTÆ. Idem in Præf, et Ellies du Pin. tom. VI, 100. Les sermons de cet auteur ne sont pas si fort mépriser que la plupart de ceux des nouveaux rees: ils sont pleins d'esprit, de doctrine et de morale, et ne manquent pas d'éloquence et de noblesse. Son discours est plein de mots composés et hardis, ses narrations sont libres, ses réflexions justes, bes éloges éclatants, ses figures naturelles, et ses instructions solides.

S. ANDREAS CRETENSIS. NOTITIA. Αποστολικῶν ἐγκωμίων. In apostolum Titum, VΠ. 'Aoxh μty hμiv toptiv. In S. Mariæ natalem, I. Εθος ἐστὶ τοῖς τῶν στρατευμάτων καθηγεμόσιν. De prædictione Passionis Dominic ms. 12. Εἰ μετρείται γῆ σπιθαμῇ. In nativitatein Marie, ΧΧ. Εἰ οἱ ἀγλαόφωτος τοῦ αἰσθητοῦ. 1n Marie præsentationem in templo ms. 8. Επέστη σήμερον ή πάντων χαρά. In Maria Annuntiationem, 11. Ἡ διὰ τοῦ Τελώνου καὶ τοῦ Φαρισαίου ύλη. In Publicanum et Pharisæum ms. 1. Hanc infra Grace d Latine integram exhibeo. Θάλαττα ὄντως τρικυμιών. In paralyticum, ms. 9. Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστὴς ἡμᾶς τήμερον συνήγαγεν. In Joannem evangelistam, nis. 14. Kadeľ nádiv huds. In Mariæ Dormitionem, tertia, XI. Kivhowev, &ɣntol. In crucis Exaltationem, secunda, VII. Kaipaɛ fuxh. In Præsentationem Mariæ trimulæ in templo, ms. 6. Κρίσις ἡμῶν τῇ προθέσει τήμερον προσβάλλει. In Dominica τῆς ἀποχρέου sive Carnis privii. ms. [Β] Λάζαρος τὸν παρόντα συνεκρότησε. Τη Lazarum quatriduanum, V. Aaμmpov tap huiv potelverat. In Mariam templo redditain, ms. 5. Μυστήριον ἡ παρούσα πανήγυρις. In Mariæ Dormitionem secunda, X. Nabs Ovews the Tpiádos † duas thepov. In SS. Anargyres (Cesmain et Damianum), ms. 16. Νηστείας ἡμῖν ἡ πρόθεσις. Iu Dominicam της τυροφάγου (Quinquages.), qua caseo et ovis comedenis finis imponitur, ms. 4. Οντως ἀρχιτέκτων τῶν δεινῶν ἁπάντων. De lunatico, ms. 11. "Ovews Eprov Snάpys! Ben to theoç. In Dominicam de filio prodigo, ms. 2. Multa communia can homilia Chrysostomi piß', p. 720, Gr. edit. Savil. tom.V. Οντως εὐφημία θεολογίας καὶ οἰκονομίας. Im Lucam evangelistam. ms. 15. - "Ovtw; Stevh Loti xal Tebliµµévý † ódó;. In crucem a Christiano in se suscipiendam, ms. 10. Οσοι τῇ κενώσει τοῦ λόγου. In Transfigurationen Christi 17. "OTOL TO CENTOV Touto. In Mariæ Dormitionem prima, VII. Oudy we alŋows. De vita humana et defunctis, XVIII. Πάντα πιστεύειν ἄξιον. In S. Patapium, XVII. Пávta à nép hµwy. In circumcisionem et S. Basilium, III. Πηδᾷ καὶ γῆρας ὡς τὰ πολλά. In Præcursoris decollationem, ΧΧΙ. Σήμερον τὸ ἱερὸν τοῦ Θεοῦ εἰς τὸ ἱερὸν εἰσέρχεται. In Marie ingressum in templum. ms. 17. Σταυροῦ πανήγυριν άγομεν. In crucis Exaltationem prima, VI. The univ of pepov. In conceptionem S. Annæ. Thy twy tywylwy. In S. Patapium, XVI. Tpanela Bacilixh. In conceptionem S. Mariæ, ms. 7. Χθὲς ἡμᾶς τοῦ Δεσπότου. I ramos Palmarum, VI. Xopsvetu ndoa xtioig. In Mariæ Nativitatem, ms. 18. ✗piotou tóxoc amoréesµ¤. In Christi Nativitatem in tempore, ms. 19. ας λαμπρὰν καὶ πνευματικήν. In S. Patapium, ΧV. Ὥσπερ οἱ τῆς τῶν ἀγώνων ἥττας. In Joannem theologum, ms. 13. Ex undeviginti hisce ineditis Andreæ homiliis, quas ex ms. codice Bodleiano descripsit et mecum pro sua in me benevolentia communicavit amicus noster eruditione et ingenio præstans Jo. Christianus Wol fius, placet primam speciminis causa cum lectore hoc loco communicare adjuncta mea versione*: cæteras vero servare alii tempori et alii occasioni, qua vel a me vel ab laudato Wolfio ipso, quod opto, ¡u lucem, qua non sunt indignæ, proferantur. Num editæ sint, nescio, et fere dubito. Hinc, diu quidem incertus, quid faciam, seq. orat. h. 1. retinere malui, quam omittere aut conficere in totum Supplementorum, quæ quando prodeant in lucem, decernere nequeo, HARL. Repetita est hæc homiſia in Galland. Bibl. PP. XIII, p. 170 seq. Addita tamen nova versione Latina, ne quem forte hominis toū Lkw interpretatio offenderet ut in Prolegg. dicitur. Scilicet & low verba magis annumeravit. Bɛck. (*) Hanc homiliam videsis infra. Gallandii versionem secuti sumus. EDIT.

ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΑΝΔΡΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΚΡΗΤΗΣ ΤΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΙΤΟΥ ΛΟΓΟΙ. SANCTI ANDREÆ ARCHIEPISCOPI CRETENSIS COGNOMENTO HIEROSOLYMITANI ORATIONES. Εγκώμιον εἰς τὸ Γενέθλιον τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου. Αρχὴ μὲν ἡμῖν ἑορτῶν, ἡ παρούσα πανήγυρις· πρώτη δὲ, τῶν πρὸς τὸν νόμον καὶ τὰς σκιάς· καὶ μέντοι καὶ τῶν πρὸς τὴν χάριν καὶ τὴν ἀλήθειαν εἴσοδος. Εστι δὲ αὐτὴ, καὶ μέση καὶ τελευταία· ἀρο χὴν μὲν ἔχουσα, τὴν τοῦ νόμου περαίωσιν· μεσό τητα δὲν τὴν πρὸς τὰ ἄκρα συνάφειαν· τέλος δὲ, τὴν τῆς ἀληθείας φανέρωσιν. Τέλος γὰρ νόμου, Χριστός οὐ μᾶλλον ἡμᾶς ἀπάγων τοῦ γράμματος, ὅσον ἐπανάγων ἐπὶ τὸ πνεῦμα. Τοῦτο γὰρ ἡ τελείωσις, καθὰ αὐτὸς ὁ τοῦ νόμου δοτήρ ἅπαντα συμπεράνας, ἐπὶ τὸ πνεῦμα τὸ γράμμα μετήνεγκεν, ἀνακεφαλαιώσας εἰς ἑαυτὸν τὰ πάντα, καὶ διαιτήσας νόμῳ τῇ χάριτι. Καὶ τὸν μὲν ὑποζεύξας, τὴν δὲ συνάψας ἐναρμονίως οὐ φύρας τὰ θατέρου προς θάτερον ίδια, μετοχετεύσας δὲ καὶ λίαν θεοπρεπῶς, ἐπὶ τὸ κουφόν τε καὶ Ελευθέριον ὅσον δυσαχθές τε καὶ δοῦλον, καὶ ὑποχείριον· ἵνα μηκέτι ὦμεν ὑπὸ τὰ στοιχεῖα τοῦ κόσ σμου δεδουλωμένοι, καθώς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, μηδὲ ζυγῷ δουλείας τοῦ νομικοῦ γράμματος ένεχώμεθα. Τοῦτο γὰρ τῶν περὶ ἡμᾶς εὐεργετημάτων Χριστοῦ τὸ κεφάλαιον. Τοῦτο ἡ τοῦ μυστηρίου φανέρωσις· • Rom. 5, 4. ORATIO PRIMA. Encomium in nativitatem sanc!issimæ Deiparæ ‘. (Interprete Combefisio.) Est nobis præsens solemnitas festorum initiam: prior quidem illa, iis quæ ad legem et umbramı spectant: sed et eorum junua, quæ ad gratiam el veritatem. Quin ipsa et media est et postrema: cui cuideın initium sit, legis exitus: medium autem, cohærentia cum extremis: ae denique fnis, veritatis manifestatio. Finis enim legis, Christus 4: qui non minus abducat a lege, quam ad spiritum provehat. In eo enim consummatio posita est, juxta quod legislator ipse confectis oninibus ac terminatis, in spiritum litteram transtulit: in seipso recapitulans omnia: ac iege gratia vivens: atque illa quidem subjugata, hæc autem concinne coaptata et juncta: non permistis confusisque, quæ alterius propria erant cuni alterius propriis, sed divine admodum commutato, si quid grave erat et servum et captivum, in id quod est leve et liberum: ut non simus jam sub elementis mundi in servitutem adlacti. quemadmodum ait Apostolus: nec jugo servitutis litteræ legis simus obnoxii. Hæe enim Christi în Prior quidem illa, iis quæ ad legem et umbrain spectant. Sic reddidimus, τὸ πρὸς νόμον καὶ σκιάς. Dicitur vero prior, ordine finis: ui et ingressus et janua, eorum que spectant ad gratiam el veritatem, ordine exsecutionis; quo etiam modo intelligitur amborum media, ac legalium exitus: cui finis, sit veritatis manifestatio, quæ Christus est. Lage gratia vivσης, διαιτήσας νόμῳ τῇ χά P. Appositive: ut lex qua visit et est conversatus, sit gratia, quam subjugatam, adjunctione gratiæ temperaverit, commutatis, quæ illius gravia erant et serva, in id quod leve est et liberum: nempe cæremonialibus et jndicialibus, in evangelica, qua pracepta, qua consilia. Subtilis metapho ra biga, in qua alterum jugalium, alterius vitia corrigat, substitutis suis bonis, alterius non bonis, aut non ita bonis; interim integro, quod illud bonum habet; ut moralibus in lege. • GALL. Vet. Patr. Bibl. XIII, 93.

ἡ τοῦ προσλήμματος θέωσις. Αλλὰ τῆς οὕτω κα πρᾶς τε καὶ περιφανεστάτης Θεοῦ πρὸς ἀνθρώπι ἐπιδημίας, ἔδει τι πάντως εἶναι καὶ χαρᾶς ἐπισ διον, δι' οὗ τὸ μέγα τῆς σωτηρίας εἰς ἡμᾶς προειπ δῶρον. Τὸ δὲ ἐστιν ἡ παροῦσα πανήγυρις, προοίμιο ἔχουσα τῆς Θεοτόκου τὴν γέννησιν· συμπέρασμα τ τῆς τοῦ Λόγου πρὸς σάρκα συμπήξεως τὴν ἀπόταξη καθ᾽ ἦν τὸ καινότατον ἁπάντων ἐν θαύμασιν ἄκουσε διαπαντὸς ἐκκαλούμενον, δύσληπτον μένει καὶ δ θεώρητον· ὅσῳ κρύπτεται φανερούμενον, καὶ ἔσω φανεροῦται κρυπτόμενον. nos beneficiorum summa est: hæc sacramenti τοῦτο ἡ κενωθεῖσαι φύσις, Θεὸς καὶ ἄνθρωπος, κα manifestatio: hæc naturæ exinanitio, Deus et homo, assumptique hominis deificatio. Enimvero ita et splendidi et quam maxime conspicui Dei ad homines adventus, omnino etiam gaudii introductorium aliquid, quo magnum in nos salutis donum procederet, esse oportuit. Id porro præsens est celebritas: cui exordium Deiparæ nativitas est; conclusio autem et terminus, Verbi cum, carne destinata compactio qua, præ miraculis omnibus, nova maxime expetita semper auditio difficilis comprehensu occultaque manet: eo se promens ac innotescens, quo celatur: coque delitescens, quo innotescit ac promitur. Hinc sane, divine gravissima primaque hæc ſesta dies, virginitatis lumen ferens in capite, sibique, velut ex illibatis spiritualium Scripturæ pratorum Noribus, collecto serto, communem creatis lætitiam proponit, ita dicens: Confidite; Natalitia celebritas est, ac reformatio generis. Modo enim Virgo nascitur, et lactatur, et fugitur ac omnium sæculorum Regi Deo mater aptatur. Quæ nobis res, ex David cum Davide spiritualem indixit conventum: illam quidem, tanquam Dei matre, suam ipsius divinitus concessam proferente nalivitatem: hoc autem, generis ostendente felicitatem, ac Dei cum hominibus jucundissime novam cognationem. Papa miraculum! Illa quidem mediam agit sublimitatis Dei, et abjectionis carnis, ac fctoris emcitur mater: hic autem, futurum vaticinatur tanquam præsens, jureque jurando, inclitam a Deo generis ex lumbis perenritatem ac conservationem accipit. Merito igitur festive celebrandum diei sacramentum, Verbique Matri dono offerenda ipsa verba quod præter Verbum, et quem verbis exhibemus honorem, nihil habeat acceptum. Quando etiam duplex no- • Mallem καινωθεῖσα, innovata. Ἐντεῦθεν ἄρα τῆς παρθενίας τὸ φῶς ὑπὲρ κατα λῆς φέρουσα, καὶ οἷον ἐξ ἀκηράτων ἀνθέων τῶν τη ματικῶν τῆς Γραφῆς λειμώνων ἐρανιζομένη τὸν στό φανον ἡ θεοχαρίτωτος αὕτη καὶ πρώτη τῶν ἑορτῶν ἡμέρα, κοινὴν τῇ κτίσει τὴν εὐφροσύνην προτίθετα Θαρσείτε, λέγουσα, Γενέθλιος ἡ πανήγυρις, καὶ τοῦ γένους ἀνάπλασις. Παρθένος γὰρ ἄρτι γεννᾶται καὶ τιθηνεῖται καὶ πλάττεται, καὶ τῷ Θεῷ τῷ παμβασι λεῖ τῶν αἰώνων ἑτοιμάζεται μήτηρ. Καὶ τοῦτο ἡμῖν ἐκ Δαβὶδ σὺν Δαβὶδ τὸ πνευματικόν συγκεκράτηκε θέατρον· ἡ μὲν, ὡς Θεομήτωρ τὴν ἑαυτῆς προβείτε Θεόδοτον γέννησιν· ὁ δέ, τοῦ γένους τὴν εὐκληρίαν παραδεικνὺς, καὶ τὴν Θεοῦ πρὸς ἀνθρώπους καιν πρεπεστάτην συγγένειαν. Βαβαὶ τοῦ θαύματος! Η μὲν μεσιτεύει θεότητος ὕψει καὶ σαρκός ταπεινότης, καὶ γίνεται μήτηρ τοῦ πλάσαντος· ὁ δὲ, προφητεύει τὸ μέλλον, ὡς ἤδη παρόν· καὶ ὅρκῳ λαμβάνει τα Θεοῦ τὴν εὐκλεᾶ τοῦ γένους ἐξ ὀσφύος διαμονὴν καὶ συντήρησιν. Πανηγυριστέον οὖν εἰκότως τὸ τῆς ἡμέ ρας μυστήριον, και δωροφορητέον τῇ τοῦ Λόγου Μη τρὶ τοὺς λόγους αὐτοὺς, ὅτι μὴ φίλον αὐτῇ τῶν ἄλλων οὐδὲν, πλὴν λόγου καὶ τῆς ἐκ λόγων τιμής. Επί καὶ διπλοῦν ἐντεῦθεν ἡμῖν προσέσται ποιουμένοις τὸ Gaudii introductorium, χαρᾶς ἐπεισόδιον. Solet exponi, aliquid extra argumentum assumptum ac præambulum, quale fuit illi adventui, Matris nativitas, non ita ab ipso extranea et inconsequens, sed divina ordinatione, plane consequens, eique velut conserta. Verbi cum carne destinata compactio, συμπή ξεως τὴν ἀπόταξιν ea significatione: qua Budaeus ex Polyb. τοὺς εἰς φυλακὴν ἀποταχθέντας, bene exponit, αφωρισμένους, ad custodias secretos εί seorsim destinatos. Nulla enim hic alia congruit Illins vocis significatio: cum hæc congruentissima sit. Eadem voce utitur Georgius Nicon. et ipse disertissimus orat. 3, in Maria Conceptio jiem; sive ut loquuntur et celebrant Græci, Conceptionem S. Anna; nempe activam: quanquam alius codex habet ἀντὶ ἀποτάξεως, ἀποτέξεως, nec forte hic aliter legendum sit: quomodo esset reddendum: Verbi Incarnati parius. Vide Onom. 11, θεοφανεία. Præ miraculis omnibus maxime nona, expetita semper audilio, εκκαλούμενον άκουσμα διαπαντός. Quasi, narratio quæ assidue pelliciatur l provocetur, id est, quæ semper fuit auribus gratissima; sic enim dicitur Dominus Jesus, Desideratus gentium: sponsaque desiderio impatiens Quis det te fratrem meum, inquit, sagentem übera matris meæ? etc. Verbique Matri. Scitus lusus in voce illa A6Yos eo porro sensu, sola verba accepta ait matri Verbi, quod Verbum ipsum, solam laudem, quæ verbis est, videtur exigere: non quia non exigat opera, sed quia is maxime cultus ut spiritualior, el ipsum deceat, et colentem: unde non vacat probabilitate, nullum talem futurum in statu innocen tiæ, qualem aut Judaei olim, aut nos ipsi babemus, positiva inductum lege, in rebus sensibilibus, non sine aliqua servitute, aliquando tollenda, com libertatem perfectam filiorum Dei consequemur. Sic noster Franciscus Victoria, theologiæ in Ilispania instaurator et velut primarium lumen, palan alocet de sacrifciis, relect. 9, De temper. quail alii non gravate amplectuntur de sacramentis; ut de illis sit communis sententia.

IN NATIVITATEM B. MARI.E. I. κέρδος· τὸ μέν τι πρὸς τὴν ἀλήθειαν ἡμᾶς ἐπανάγον. bis ex eo lucrum accesserit: ea quidem proveτὸ δέ τι τῆς νομικῆς ἐν γράμματι δουλείας καὶ που λιτείας ἀπάγον. hens ad veritatem, ea autem a legali in littera servitute ac conversatione abducens. ceQuo id modo, quave ratione? Nimirum, dente umbra adventui lucis, grallaque libertatem inferente pro littera: quorum solennitas hæc confnium est, figuralibus symbolis veritaten succe daneam jungens, novaque veteribus substituens. Id quoque divina Spiritus tuba Paulus clamavit dicens: Si qua in Christo nora creatura, renovamini. Vetera transierunt: ecce facta sunt omnia nova b. Quia enim Nihil ad perfectum adduxit lex; introductio vero melioris spei, per quam proximamus ad Deum ©, ideo gratiæ veritas palam eluxit: legis ipse conditor seipsum, qua nemo Πῶς, καὶ τίνα τρόπον; Υποχωρούσης δηλαδὴ τῆς σκιᾶς τῇ τοῦ φωτὸς παρουσίᾳ, καὶ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ γράμματος ἀντεισφερούσης τῆς χάριτος· ὧν ἡ παροῦσα πανήγυρις μεθόριος ἵσταται, τὴν ἀλήθειαν τῶν τυπικών συμβόλων ἀντιπαραζευγνύσα, καὶ τὰ νέα τῶν παλαιῶν ἀντεισφέρουσα. Τοῦτο καὶ ὁ Παῦ λος, ἡ θεία τοῦ Πνεύματος σάλπιγξ, ἀνέκραγε λέγων· Εἴ τις ἐν Χριστῷ καινή κτίσις, ἀνακαινίζεσθε. Τὰ ἀρχαῖα παρῆλθεν, ἰδοὺ γέγονε τὰ πάντα και τά. Ἐπειδὴ γὰρ Μηδὲν ἐτελείωσεν ὁ νόμος, ἐπεισ· αγωγὴ δὲ κρείττονος ἐλπίδος, δι' ἧς ἐγγίζομεν τῷ Θεῷ, τῆς χάριτος ἐξεφάνθη τρανῶς ἡ ἀλήθεια • αὐτὸς ἑαυτὸν καθεὶς ὁ τοῦ νόμου δοτήρ ἀφράστως " ratione possit dicere, exinaniendo demittens, ο dispensatione processit homo, impleturus qμιο quod defectus erat, deteriorumque loco meliora illaturus et perfectiora. Quod sane et sublimis Joannes, Verbi illud diviniverbium tonitru, apertissime significare voluerit, dicens: De plenitudine ejus nos omnes accepimus, et gratiam pro gratia 4. Ipso enim exinanito, tumque nostram ex nobis mirabiliter induto formam, plenitudinem ipsi accepiinus, proque assumpta conspersione, divinitatis divitias adepti sumus. Omnia igitur exsul - tent hodie, saliatque natura: Lætetur cœlum desuper, et nubes spargant justitiam: Montes stilent dulcedinem, et colles exsultationem: quoniam misertus est Dominus populi sui, erecto nobis cornu salutis in domo David pueri sui, immaculatissima ac viri nescia Virgine hac, ex qua genLium salus et exspectatio. Ducat nunc choreas grata omnis ac benevola anima: naturaque ad suæ ipsius renovationis reformationisque lætitiam, creaturam convocet. Steriles, concile accurrant: nam quæ sine filiis et sterilis erat, Dei filiam virginem suscepit filiam. Saliant matres: mater enim prole carens, inatrem intactam et virginem peperit. Gaudeant virgines: terra enim non sala eum peperit, qui est sine fluxione a Patre, ratione supra quam dici potest mirabili. Plaudant mulieres: mulier enim quæ olim ansam peccati inconsultius præbuit, salutis nunc primitias inεἰς κένωσιν, οἰκονομικῶς ἄνθρωπος προελήλυθεν, ἵνα πληρώσῃ τὸ λείπον, καὶ ἀντιδῷ τῶν χειρόνων τὰ κρείττονα καὶ τελειότερα. Ο δὴ καὶ ὁ ὑψηλὸς βού λοιτ' ἂν Ἰωάννης, ή θεολόγος τοῦ Λόγου βροντή, διασημαίνειν σαφέστατα· Ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτ τοῦ, λέγων, ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν, καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος. Αὐτοῦ γὰρ κενωθέντος, εἶτα καὶ μορφωθέντος ὑπερφυῶς ἐξ ἡμῶν τὸ ἡμέτερον, ἡμεῖς τὸ πλῆρες ἐλάβομεν, καὶ τὴν ἀντιδοθεῖσαν τοῦ ληφθέντος φυράματος κατεπλουτίσθημεν θέωσιν. Οὐκοῦν ἀγαλλιάσθω τὰ σύμπαντα σήμερον, καὶ ἡ φύσις σκιρτάτω· Εὐφραινέσθω ὁ οὐρανὸς ἄνωθεν, καὶ αἱ νεφέλαι βανάτωσαν δικαιοσύνην· σταλαξάτω τὰ ὄρη γλυκασμόν, καὶ οἱ βουνοὶ ἀγαλλίασιν· ὅτι ἐλέησε Κύριος τὸν λαὸν αὐτοῦ, Εγείρας κέρας σω τηρίας ἡμῖν ἐν οἴκῳ Δαβὶδ τοῦ παιδὸς αὐτοῦ, τὴν ὑπεράμωμον ταύτην παρθένον καὶ ἄνανδρον, ἐξ ἧς ὁ Χριστὸς ἡ σωτηρία τῶν ἐθνῶν, καὶ ἡ προσδοκία. Χορευέτω πᾶσα νῦν εὐγνώμων ψυχὴ, καὶ συγκαλείτω τὴν κτίσιν ἡ φύσις, πρὸς καινισμὸν ἑαυτῆς καὶ ἀνάπλασιν. Στείραι συντόνως τρεχέτωσαν· ἡ γὰρ ἅπαις καὶ στεῖρα, τὴν θεόπαιδα Παρθένον ἐπαιδοποίησε. Μητέρες σκιρτάτωσαν· ἡ γὰρ ἄγονος μήτηρ, τὴν ἄφθορον μητέρα καὶ παρθένον ἀπέτεκε. Παρθένοι χαιρέτωσαν· ἡ γὰρ ἄσπορος γῆ, τὸν ἐκ Πατρός ἀρεύστως, ἀφράστως ἀπέτεχε. Γυναίκες κρατείτωσαν· γυνὴ γὰρ ἡ πάλαι τῆς ἁμαρτίας τὴν ἀφορμὴν σχεδιάσασα, τῆς σωτηρίας ἄρτι τὴν ἀπαρχὴν εἰσκευ κόμικε· καὶ ἡ πάλαι κατάκριτος, ἐδείχθη θεόκριτος • tulit: quæque aliquando rea fuit, nunc ostensa μήτηρ ἄνανδρος, εκλελεγμένη τῷ Πλάσαντι, καὶ τοῦ γένους ἀνόρθωσις. Πᾶσα τοίνυν ἡ κτίσις ὑμνείτω καὶ χορευέτω, καὶ συνεισφερέτω τι τῶν τῆς ἡμέρας επάξιον. Γενέσθω μία κοινή σήμερον οὐρανίων καὶ ἐπιγείων πανήγυρις· καὶ συνεορταζέτω πᾶν ὅσον ἐγκόσμιόν τε καὶ ὑπερκόσμιον σύγκριμα. Σήμερον γὰρ τοῦ Παντοκτίσ στοῦ τὸ κτιστὸν ᾠκοδόμηται τέμενος· καὶ τὸ κτίσμα, τῷ Κτίστῃ θεῖον ἐναύλισμα καινοπρεπῶς ἑτοιμάζε ται. Σήμερον ἡ πρὶν ἀπογειωθεῖσα φύσις, ἀρχὴν λαμβάνει θεώσεως· καὶ πρὸς δόξαν ὁ χνοῦς τὴν ἀνωτάτω, μετάρσιος ἀνατρέχειν ἐπείγεται. Σήμερον ἐξ II Cor. v, 17. e Hebr. vi, 19 d Joan. 1, 16. PATROL. GR. XCVII est divino probata judicio: mater viri nescia, Fictori electa, ac restauratio generis. Omnia ergo creata decantent, tripudientque. ac aliquid diei lætitiæ congruum conferant. Una hodie cœlestium terrestriumque sit communis celebritas, simulque agat festum quidquid in mundo et supra mundum coalitionis est. [lodie enim omnium Creatoris creatum delubrum exstrucium est: ac creatura, nova decentique ratione, novum auctori paratur hospitium. Ilodie, prius terra exsul facta natura, divinitatem primo accipit: pulvisque ad supremium gloriæ apicen

sublimis festivo gradu excurrit. Hodie ex nobis ἡμῶν ἀνθ᾿ ἡμῶν ἀπαρχὴν ὁ ᾿Αδάμ, τῷ θεῷ προστί pro nobis Deo Adamus primitias offerens, Marian primitias facit iisque quæ de tota conspersione nihil inquinamenti senserunt, in panein formnatur ad recreationem generis. Modie sinus magnus virginitatis retegitur: inviolatumque vera incorruptionis margaritum, pro conjugii legibus, Ecclesia induit Hodie pura homi num ingenuitas, primæ a Deo creationis munus recipit, et add seipsam revertitur: quemque speciei decorein obscuravit vitiosa ignobilitas, hunc natura natæ matri ejus qui speciosus est adhærens, optimam divinissimamque fictionem suscipit: elliciturque fictio reparatio absoluta: reparatio autem, deificatio: illaque, in antiquum efformatio. Hodie sterilis, præter spem invenitur mater: prolisque sine patre parens, ex non genitalibus lumbis germinans, naturæ genituras sacravit. llodie divinæ purpura imbutus est color, pauperculaque natura hominum divinam induit dignitatem. Modie juxta prophetiam germinavit Davidis surculus, qui virga Aaron semper virens, nobis virgam virtutis Christum floruit. Hodie ex Jud: Davideque puella virgo procedit: regni sacerdotiique ejus præ se speciem ferens, qui secundum ordinem Melchisedec Aaron sacerdotium geseil Hodie gratia, mysticum divini sacerdotii dealbaus ephol, Levitico typice præteruit semini ac Deus regiam purpuram Davidico sanguine purpuravit. Uique summa dicam: Hodie reformari incipit natura, mundusque veteratus deiformem omnino reformationem accipieus, secundæ a Deo fictionis initia suscipit. Quia enim prima hominum formatio ex terra mumda incontaminataque, auctore Deo, exstitec ρων, τὴν Μαρίαν ἀπάρχεται, καὶ τοῦ όπου φυράμα τοῦ ἡ μὴ φυραθεῖσα· δι' αὐτῆς ἀρτοποιεῖται, εν τὴν τοῦ γένους ἀνάπλασιν. Σήμερον ο μέγας κλει τῆς παρθενίας ἀνακαλύπτεται, καὶ τὸν ἄτυλον μας γαρίτην τῆς ἀφθορίας τῆς ἀληθοῦς ἡ Ἐκκλησία να φικώς περιτίθεται. Σήμερον ἡ καθαρὰ τῶν ἀνθρώπων εὐγένεια, της πρώτης θεοπλαστίας ἀπολαμβάνει χάρισμα, καὶ πρὸς ἑαυτὴν ἀντεπάνεισι· και τι ἀπημαύρωσε τοῦ κάλους εὐπρέπειαν ἡ τῆς κακία; δυσγένεια, ταύτην ἡ φύσις τεχθείσῃ τῇ μητρὶ τ ὡραίου προσέχοντα, πλάσιν ἀρίστην τε καὶ θαπρ πεστάτην εἰσδέχεται. Καὶ γίνεται κυρίως ή πάς, ἀνάκλησις· καὶ ἡ ἀνάκλησις, θέωσις· ἡ δὲ πρὸς τὴ ἀρχαῖον ἐξομοίωσις. Σήμερον ἡ στεῖρα, μήτηρ παρ' ἐλπίδας εὑρίσκεται· καὶ τόκου μήτηρ άπατα, ἀγόνων λαγόνων βλαστάνουσα, τάς γονάς ἁγιάζει τη φύσεως. Σήμερον ἡ εὐπρεπὴς τῆς θείας αλουργίας κατεχρώσθη βαφή· καὶ τὴν βασιλικὴν ἀξίαν, ἡ πον νιχρὰ τῶν ἀνθρώπων ἀμφιέννυται φύσις. Σήμερα, ή Δαυϊτικὴ προφητικῶς ἐξεβλάστησεν δρπηξ. φαύλος Λαβὼν ἀειθαλλὴς χρηματίσασα, καὶ μάθουν να μεως ἡμῖν, τὸν Χριστὸν ἐξανθήσατα. Σήμερον Ἰούδα καὶ Δαβίδ παρθένος κόρη προέρχεται, κατ λείας καὶ ἱερατείας ὑπογράφουσα πρόσωπον, το κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ, Ααρών Ιερατεύσαντες, Σήμερον τὸ μυστικὸν τῆς θείας ἱερατείας ἐφοὺν ἡ χάρις λευκάνασα, Λευϊτικῷ τυπικῶς προεξύφηνε σπέρματι· καὶ τὴν βασίλειον ὁλουργίδα, Δαυιτικό 1 Θεὸς ἐπορφύρωσεν αίματι. Καὶ συνελόντι φάναι σήμερον ἡ τῆς φύσεως ἡμῶν ἀναμόρφωσις ἄρχεται, καὶ ὁ γηράσας κόσμος θεοειδεστάτην λαμβάνων στα χείωσιν, δευτέρας θεοπλαστίας προοίμια δέχεται. Ἐπειδὴ γὰρ ἡ πρώτη τῶν ἀνθρώπων διάπλασις ἐκ καθαρᾶς γῆς καὶ ἀσπίλου δεδημιούργητο, ηφάνισε τ Nota Marian sine labe conceptam. GAL. lisque, quæ de tola conspersione, nihil inqui namenti senserunt, in panem formatur. lis, nempe primitiis. Multum deperit Græci leporis: non soLum quia non possumus paronomyam illum φυρά ματος καὶ φυραθείσης reddere, sed qui etiam singulare ἀπαρχή, nescio quid gratius auribus sonal, et phrasin puriorem facit, quam nostrum, prinitim. Porro, primitiæ illa quas de tota conspersione, .ex nostris his primitiis, et Maria in panes formatas, ait non inquinatas, Christus Jesus sunt, panis ille viatorum in ejus utero factus, quem solum Scripturæ phrasi, aliis quoque Patribus receptissima, ab omni peccati contagio eximit. Utrum autem etiam Maria, quanquam privilegio fuerit exempta, debito tantum peccati orig. contracto, ut jam -amulti opinantur; quandiu mater Ecclesia non defuit, nec ego delinio: sed per omnia Sixti IV, Pii V, Pauli V, Urban. VIII ac ipsius Tridentini, Christiana modestia, decreta suscipio. Quid autem Græci celebrent 9 Decembris, sub nomine Conceptionis sanctæ Annæ canou Andreæ in cam festivitatem editus, necnon synaxarium, ac nostræ in ea note, clare deccbunt. Inviolatumque vera incorruption's margaritum, pro conjugii legibus, Ecclesia induit. Νύμφιο κῶς: Velut sponsa: Quasi jam celebrari ineipiant nuptiæ illæ Verbi cum carne, ex qua ika, ceu spousi munus, incorruptionis decus induit. Sunt plane omnia hic lectissima. Efficiturque fictio reparatio absoluta. Ste reddidimus τὸ, ἀνάκλησις, cujus significationis exempla exstant apud Budæum. Pulchra plane, quam hic auctor habet, gradatio. Illud κυρίως, sonat vere, absolute, perfecte: ut significetur perfecta et in integrum instauratio, seu potius melius aliquid provectio.. Aaron Qui secundum ordinem Melchisedec, sacerdotium gessit. Sic construo illud, Aaron, ut sit sensus: Qui oficio Aaron, seu summus sac rdos, non tamen ἱεράτευσε, functus est sacerdos, secundum ordinem Aaron, sed secundum Melch sedec, cujus sacerdotium augustius fuit, ut conjunctum regno, quam etiam ejus prærogativam P.ulus ad Hebr. expressit. Forte vero deest le gatio. Levitico typice prætexit semini. Paulo ob scurius, quid illud ephod typice prætextum, es qud ipsum τυπικῶς, quod retinuimus, ne nostrum forte aliquid daremus, non auctoris. Videtur st sus planus, ut illud ephod sit humanitas Christ, in qua idem ministravit, seipsum hostiam offcrens Deo: quae jam preintexta dicatur Davidico se mimi, in matre sua τυπικώς, velut in exemplari et forma, quam ut homo, ortus ex ipsa, imitari debeat.

IN NATIVITATEM B. MARLE. I. τὰ προσφυὲς ἡ φύσις ἀξίωμα, συληθεῖσα τὴν χάριν ral: natura vero, inobedicatie lapsu, qua ex τῷ τῆς παρακοῆς ὀλισθήματι, δι' ἧς ἐξερρίφημεν τοῦ ζωηρού χωρίου, καὶ τῆς ἐν παραδείσῳ τρυφῆς ἡ φύσ σε τὴν ἐπίκηρον ζωὴν ἀντηλλάξατο, κλῆρον ὥσπερ νὰ πατρον εἰς ἡμᾶς καταντήσασαν, ἐξ ἧς ὁ θάνα τος, καὶ ἡ ἐντεῦθεν τοῦ γένους καταφθορά· εἶτα τὴν κάτω χώραν τῆς ἄνω πάντων ἀνθέλομένων, πᾶσα μὲν ἀφῄρητο σωτηρίας ἐλπὶς, ἐδεῖτο δὲ βοηθείας ἡ φύσις τῆς ἀνωτάτω. Νόμος δὲ ἦν οὐδεὶς πρὸς ἰατρείαν τοῦ ἀξιωστήματος· οὐχ ὁ ἔμφυτος, οὐχ ὁ γραπτός, οὐχ ὁ τῶν προφητῶν πυρίπνους καὶ διαλλακτήριος λόγος, οὐχ ὃς τὴν ἀνθρωπίνην οἶδεν ἐπανορθούν φύσιν, καὶ ' εἷς ἂν τάχα ξαδίως ἀνεκομίσθη πρὸς τὴν προτέραν εὐγένειαν. Ηὐδόκησεν ἄρτι τῶν ὅλων ὁ ἀριστοτέχνης Θεός, οἷόν τινα παναρμόνιον καὶ νεοπαγῇ κόσμον ἄλ λον ἀρτιτελῶς ἐπιδείξασθαι, καὶ τὴν ἐγκατασκήψα σαν πάλαι τῆς ἁμαρτίας ἐπιφοράν, δι' ἧς ὁ θάνατος, ἀναχαιτίσαι τέως. Εἶθ' οὕτως ξένην τινὰ καὶ ἀδούλων τον καὶ ὄντως ἀπαθεστάτην ἡμῖν παραδεῖξαι ζωὴν, τοῖς ἀναγεννωμένοις ἡμῖν δήπουθεν τῷ τῆς θεογεν νησίας βαπτίσματι. – loco vitali fueramus ejecti, spol:ala gratia, coguatam dignitatem obliteraverat: paradisique deliciis, vitam corruptibilem, velut paternam quaudam in nos devectam hæreditatem, ex qua mors, et quæ morti comes est corruptio generis, com - mutaverat: cumque insuper terram omnes præopiassent caelo, sublata erat omnis spes salutis, supremoque natura indigebat auxilio. Porro nulla lex erat sanandae ægritudini, non inuata, nou scripta, non ignem spirans sequesterque prophetarum sermo, non si quis conducere novit instaurationi humana nature, corumque aliquid, qui bus forte ad pristinam nobilitatem facile posset postliminio reverti. Optimo tandem visum est universorum artifici, ut velut concinnissimum quemdam recensque compactum mundum alium de novo exhiberet: hactenusque grassatam olim peccati luem, ex qua mors est, comprimeret: tumque novam quamdam, nec obnoxiam servituti, vereque affectionibus et vitiis vacuissimam vitam, nobis utique divinæ regenerationis baptismate regeneratis, monstraret. Quo igitur modo par crat, ut magnum illud, et maxime novum ac mirabile, Deique legibus congruentissimum beneficium in nos procederet, nisi Deo nobis per carnem apparente, ac naturæ obsequente legibus, nostrisque, ut novit, rationibus, nova decentique ratione annuente vivere? Qui vero ea res ad finem deduceretur, nisi prins munda intactaque Virgo ministraret mysterio, tumque, leges supra naturæ leges, eum qui substantia superior est, in utero gestaret? Quæn:m autem alia virgo hæc possit intelligi, nisi quam ante omnes generationes naturæ totius creator elegit? ll:ec porro Maria Dei genitrix est, a Deo Haec illud vocatum nomen, ex cujus processit utero divinissimus ille indutus carnem, quam sibi ipse in templum novum, admirabili plane modo compegit. Neque enim illa uterum corrupit partu, neque ei, ut pareretur, semine opus fuit. Namı erat Deus, quanquain modo carnali, sine tamen coitu doloribusque nasci voluit. Ut plane mater, quæ sunt matrum nesciret, mirabiliter lactans, Πῶς οὖν ἔδει ταύτην εἰς ἡμᾶς προελθεῖν τὴν εὐ εργεσίαν, μεγάλην τε οὖσαν καὶ παραδοξοτάτην, καὶ νόμοις θείοις ἐμπρέπουσαν; ἢ οὐχὶ Θεοῦ διὰ σαρκὸς ἡμῖν ἐπιφανέντος, καὶ νόμοις φύσεως ήκοντος, καὶ τοῖς καθ' ἡμᾶς, ὡς οἶδε, λόγοις ἐμπολιτεύεσθαι καινού πρεπῶς ἐπινεύοντο;; Τίνα δὲ τρόπον τοῦτο εἰς πέρας ἄγοιτο ἂν, ἢ Παρθένου καθαρᾶς καὶ ἀνεπάφου διακονουμένης τῷ μυστηρίῳ πρότερον, εἶτα κυοφορούσης τὴν ὑπερούσιον, νόμῳ τοὺς νόμους υπερνικῶντι τῆς φύσεως; Αὕτη δὲ τίς ἂν νοῖτο, πλὴν μόνης ἐκείνης, τῆς πρὸ πασῶν γενεῶν ἐκλελεγμένης τῷ παγγενέτῃ τῆς φύσεως; Αὕτη ἐστὶν ἡ Θεοτόκος Μαρία, τὸ θεόκλη τον όνομα, ἧς ἐκ νηδύος μετὰ σαρκὸς ὁ ὑπέρθεος προελήλυθεν, ἣν αὐτὸς ἑαυτῷ ναοποιήσας ὑπερουσίως ἐπήξατο· ὅτι μὴ διέφθορε τὴν νηδύν ἡ τεκοῦσα, μηδὲ σπορᾶς τὸ τεχθὲν ἐδεδέητο. Θεὸς γὰρ ἦν, εἰ καὶ σαρκικῶς γεννηθῆναι προείλετο, λοχείας ἄνευ, καὶ ὠδί νων χωρίς· ὡς ἂν, καὶ τὰ μητέρων ἡ μήτηρ ἐκφύτης, παραδόξως ἐκτρέφουσα γάλακτι ὃν ἀνάνδρως ἐπακοποίησε, καὶ ἡ Παρθένος ἄσπορον ἀποκύουσα γέννημα, μένει παρθένος ἀγνεύουσα, σῶς καὶ μετὰ τὸν τόκον τῆς παρθενίας τὰ σήμαντρα φέρουσα· ᾧ quem sine viro flium procreasset: virgoque, Η τρόπῳ καὶ Θεοτόκος εἰκότως κηρύττεται, καὶ παρ - θενία σεμνύνεται, καὶ γέννησις προσκυνεῖται, καὶ θεὸς ἀνθρώποις ἐνούμενος, εἶτα σαρκὶ φανερούμενος, τῆς οἰκείας δόξης χαρίζεται τὸ ἀξίωμα. Τῆς γέ του πρώτης ἐκείνης ἀρᾶς, εὐθὺς ἡ γυναικεία φύσις τὴν Κιόρθωσιν δέχεται, ὥσπερ ἐνήρξατο τῆς ἁμαρτίας, ἀπαρξαμένη τῆς σωτηρίας. Ηκε τοίνυν ἡμῖν ὁ λόγος ἐπ' αὐτὸ λοιπὸν τὸ κρ φάλαιον· κἀντεῦθεν ἐγὼ σήμερον πανηγυριστής και λαμπρὸς ἐστιάτωρ τῆς ἱερᾶς ταύτης πανδαισίας ὑμῖν προελήλυθα, τὴν εὐφρασίαν κοινὴν προτιθέμενος. Βουληθείς, ἔφην, τοῦ γένους ἀλυτρωτής, νέαν ἀντεπι partu edita prole sine semine, virgo casta maneret, post etiam partum integra ferens virginitatis signacula. Quo utique modo, et merito pradica - tur Deipara, et virginitas honestatur, et adoratur partus: Deusque hominibus unitus, adeoque manifestatus carne suam ipse gloriam tribuit. Siquidem statim muliebris sexus maledictionem primam corrigit, salutis factus initium, qui initium fuerat peccali. Jam deinceps ad id quod caput est nobis devenit oratio: hincque ego hodie celebrator, splendidusque sacri hujus lautissimi epuli convivator, communem vobis apponens lætitiam prodii. Cum enim, ut dixi, generis Redemptor, novam priori

{15 nativitatem et fetionem succedaneam voluisset δείξασθαι τῆς προτέρας γέννησιν καὶ ἀνάπλασιν, exhibere, quemadmodum illic luto accepto ex illibata virgine terra primum formavit Adam, sic et hic modo, suam ipse incarnationem operatus, pro alia terra, ut ita dicam, munda hac prorsusque immaculata, de natura tota electa Virgine, novoque modo, quod est nostrum ex nobis in ea ficto, novus Adain Adæ fictor evasit; ut recens ille et antiquior sæculis, veteri, saluti esset. Quie autem, et quibus esset orta parentibus, age, dicamus succincte, decursa ut licuerit historia. ὥσπερ ἐκεῖ πρότερον ἐκ παρθενικῆς ἀνεπάφου γῆς, πηλὸν ἀνελόμενος, τὸν πρῶτον Αδάμ ἐπλαστούργη σεν, οὕτω καὶ νῦν ἐνταῦθα τὴν οἰκείαν σάρκωσιν αι τουργῶν, ἀντ᾿ ἄλλης, ὡς ἂν εἴποιμεν, γῆς, τὴν και θαράν τε καὶ ὑπεράμωμον ταύτην παρθένον τῆς ὕλης φύσεως ἐκλεξάμενος, τὸ καθ' ἡμᾶς ἐξ ἡμῶν ἐν αὐτῇ καινοποιήσας, νέος Ἀδὰμ ὁ πλαστουργός του Αδάμ ἐχρημάτισεν, ἵνα τὸν παλαιὸν ὁ πρόσφατος καὶ ὑπέρ χρόνος ἀνατώσηται. ᾿Αλλὰ τίς οὖσα, καὶ τίνων ἔγν γονέων, φέρε λέγωμεν ἐπιτροχάδην, τὴν ἱστορίαν ἐπι δραμόντες εἰς δύναμιν. Αὕτη τοίνυν, τὸ πάντων αύχημα, θυγάτηρ μὲν τι τοῦ Δαβίδ, σπέρμα δὲ τοῦ Ἰωακείμ· ἀπόγονος μὲν τῆς Εὔας, γέννημα δὲ τῆς ᾿Αννης. Ἰωακείμ για Nata igitur est universorum gloriatio hæc, Davidis quidem filia, Joacim autem semen: el Evæ quidem gentilis, Annæ vero proles. Joacim enim vir mitis, modestus, ac divinis innutritus legi- ἀνὴρ πρᾶος, ἐπιεικής, καὶ νόμοις ἐντεθραμμένης bus, cum sobrie vixisset Deoque constans adhæreret, ac sic perseveraret, consenuerat orbus fitiis, natura quiden vegeta, cujus tamen vigori won responderet donnm generis. Sed et Anna Dei amans, sobria quidem et continens, sed sterilis viri amans, sed carens liberis: nec aliud quam ut legi Domini honorem haberet, animo -cogitans, stimulantibus per dies sterilitatis aculeis, et, ut par est aflici quibus non sunt proles, inoleste ferebat, tristabatur, dolebat, non ferens filiorum orbitatem. Cum sic autem Joacim uxorque tristarentur, quod filius deesset, qui familia adesset, nondum tamen scintillam spei exstinxerant: utrinque vero, ut ad suscitandum semen filius præberetur, orabant. Ambo itaque Annam illam imitati, factam voti compotem et exauditam, assidui in templo erant, Deumque volis supplicibus, ut orbitatem solveret, fructumque steriliLati concederet, provocabant. Nec prius contentionem remiserunt, quam sint facti compotes voti. Et vero evaserunt voti compotes. Non enim spei neglexit donum ipsius doni auctor. Sic namque quiritantibus, ac Deo supplicantibus, ocius adfuit non tarda virtus: illique ad fructus editionem, huic ad prolem suscipiendam vires addidit: hactenusque siccatis genitalium organorum meatibus, infuso fecunditatis humore, ex non genitalibus, genitales ac fetificos reddidit: ac jam ex infecundis arentibusque, ceu irriguis arboribus, generosus nobis fructus Virgo hæc immaculatissima germinavit. Sunt soluta sterilitatis vincula, ac præter spem oratio genitalis apparuit: infecundaque, prolis parens, ac flis orbis, pro dem habens. Quoniam autem ex infecunda matre prodierat, ex cujus vulva immortalitatis spica prodiit, eam parentes cum primum floreret ætatis florem, in templum ductam Deo donarium fecerunt. Is autem qui id temporis sacerdotii peragebat vicem, ut tum præuntium tum pone sequentium virginam vidit tripudia, gavisus est, ac plurimum exsultavit, velut qui eorum quæ essent in spe, divinos jam eventus manifest ɔs aspiceret: nec aliter d´viΘεοῦ, σωφρόνως μὲν βιούς, Θεῷ δὲ προσκαρτερών, οὕτω δὲ διατελῶν, ἅπαις κατεγήρα τὸν βίον· ἀκμη ζούσης τῆς φύσεως, ἀλλ' οὐκ ἐχούσης τοῦ γένους ἀντίδωρον. Αννα καὶ αὐτὴ φιλόθεος, σώφρων μὲν, ἀλλὰ στεῖρα· φίλανδρος, ἀλλ᾽ ἄτεκνος· καὶ μηδέν, ὅτι πλὴν τὸν νόμον Κυρίου τιμᾷν, ἐμμελέτημα φέτ ρουσα. Αὕτη τῆς στειρώσεως περινυττομένη τοῖς κιν τροις οσημέραι, καὶ οἷα πάσχειν τὰς ἀτεκνούσες εἰκὸς, ἐδυσφόρει, ήνιᾶτο, ήσχαλλε, τὴν ἀπαιδίαν οὐ φέρουσα. Οὕτω δὲ λύπῃ κατεσχημένοι Ἰωακεὶμ καὶ σύνοικος, ὅτι μὴ παῖς ὑπῆν ἐκείνος τοῦ γένους ἐπίκουρος, τέως μὲν τῆς ἐλπίδος αὐτοῖς οὐκ ἀπεσθέν σθη τελείως ἡ θρυαλλίς· εὐχὴ δὲ ἦν ἀμφοτέρωθεν, παρασχεθῆναι τέκνον αὐτοῖς εἰς ἀνάστασιν σπέρμα τος. Καὶ δὴ τὴν ἐξάκουστον Ανναν παραζηλούντες ἑκάτεροι, τῷ ἱερῷ προσανεῖχον· λιταῖς τε τὸν θεὸν ἐξεμείλισσον, δοῦναι λύσιν τῇ ἀτεκνίᾳ, καὶ καρπὸν τῇ στειρώσει, οἳ οὐ πρότερον ἀνῆκαν, πρὶν τοῦ πεθενμένου τύχωσι. Καὶ δὴ καὶ τετυχήκασιν. Οὐ γὰρ μεθο ῆκε τῆς ἐλπίδος τὸ δῶρον ὁ τοῦ δώρου δοτήρ. Ούτω γὰρ ποτνιωμένοις καὶ λιπαροῦσι τὸ θεῖον, ἐπέστη θᾶττον αὐτοῖς ἢ μὴ βραδύνουσα δύναμις· καὶ τὸν μὲν εἰς καρπογονίαν, τὴν δὲ εἰς παιδοποιίαν ἐνεύρωσε· καὶ τοὺς ἐξηραμμένους τέως τῶν γεννητικῶν ὀργάνων πόρους, ἱκμάσι σπερμογονίας ἐπινοτίσας, ἐξ ἀγόνων γονίμους εἰργάσατο. Καὶ δὴ λοιπὸν ἐξ ἀκάρπων τε καὶ ξηρῶν, ὡς ἐξ ἐνύγρων ξύλων καρπὸς εὐκλεὴς, πανάμωμος αὕτη Παρθένος ἡμῖν ἐξεβλάστησε. Καὶ λέλυτο δὴ τὰ δεσμὰ τῆς στειρώσεως, καὶ γόνιμος ἡ εὐχὴ παρ' ἐλπίδας ἐδείκνυτο, καὶ παιδοτόκος ἡ ἄγονος, καὶ καλλίπαις ἡ ἄτεκνος. Ἐπειδὴ δὲ προῆλθεν ἐκ τῆς ἀγόνου μητρὸς ἡ ἐκ μήτρας τὸν στάχυν τῆς ἀφθαρσίας ἐκφύσασα, τῷ ναῷ ταύτην, τῆς ἡλικίας τὸ πρῶτον ἄγουσαν ἄν θος, οἱ τεκόντες προσαγαγόντες ἀνέθεσαν. "Ης ὁ τὴν ἐφημερίαν τότε τῆς ἱερατείας ἐπιτελῶν ἱερεύς, τὰς παρθενικὰς ὡς εἶδε χορείας ἐπίπροσθεν προ πορευομένας τε καὶ συνεφεπομένας, ἤσθη τε καὶ λίαν ἐγεγήθει, ὡς τῶν ἐν ἐλπίδι ἤδη τὰς θείας έναρ γεῖς ἐκβάσεις τεθεαμένας· καὶ οἷόν τι σεπτὸν καὶ sum Deo doparium, ac acceptissimam dignam- λιέρημα, τὸ θεῖον ἀνάθημα τῷ Θεῷ καθιέρωσεν, εἰς

IN NATIVITATEM B. MARIE. I. αυτὰ τὰ τῶν ἁγίων ἄδυτα τοῦτο τὸ μέγα τῆς σω- que veneratione hostiam litavit, magno hoc salutis τηρίας θησαύρισμα καταθέμενος· ἐν οἷς τὴν παῖδα, λόγοις υξενεί θαλάμοις νυμφικοῖς ἐμβατεύουσαν, ἀμβροσίαν σιτεῖσθαι τροφήν, ἕως ὁ τῆς μνηστείας ἐπίστη καιρός, δ; πρὸ παντός αἰῶνος διώριστο αὐτῷ τε τῷ ἐξ αὐτῆς φύντι δι' εὐσπλαγχνίαν ἄῤῥητον, καὶ τῷ πρὸ πάσης κτίσεως καὶ χρόνου καὶ διαστήματος, θεϊκῶς αὐτὸν φύσαντι, καὶ τῷ συμφνεί καὶ συνθρόνῳ καὶ προσκυνητῷ αὐτοῦ Πνεύματι· ὧν ὡς μία θεότης, οὕτως καὶ φύσις καὶ βασιλεία μὴ μεριζομένη, μηδὲ ἀπαλλοτριουμένη, μηδέ τινί που τοὺς ἑαυτὴν διαλλάττουσα, πλὴν τῇ τῶν ἀρχικῶν ὑποστάσεων ἰδιότητ:. Διὰ τοῦτο χορεύων πανηγυρίζω καὶ σπένδομαι· καὶ τῇ Μητρὶ τοῦ Λόγου προς ἄγω δώρον ἑόρτιον, ὅτι μοι τῆς εἰς Τριάδα πίστεως τὰ κεφάλαιον ὁ τόπος ταύτης ἐγνώρισε. Τοῦ γὰρ β ανάρχου Λόγου καὶ Υἱοῦ τὴν οἰκείαν σάρκωσιν αὐτ τουργούντος, καὶ ὁ γεννήσας Πατήρ συνευδοκῶν φαίνεται, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον προοπηδοῦν, καὶ τὴν νηδύν ἁγιάζον τῆς συλλαβούσης τὸ ἀκατάλη ΤΟΥ. “ 'Αλλ' ὥρα νῦν τὸν Δαβὶδ ἐρωτῆσαι· τί πρὸς αὐτὸν ἐκεῖνον ὁ τῶν ὅλων διομνὺς ἔφη Θεός; "Αγε δὴ οὖν ὑμνογράφο - Οι προφῆτα· τίνασσε τὴν κιννύραν, κάνει δὲ τὰ κρούσματα - λέγε τρανῶς, τί σοι ὤμοσε Κύριο;; Τί μοι ὤμοσε Κύριος; Ἐκ καρποῦ τῆς ἐσχύος μου θήσειν ἐπὶ τὸν θρόνον μου. Τοῦτό μοι Ομως, καὶ οὐκ ἠθέτησεν. μοσε, καὶ τοῖς ἔργοις τοὺς λόγους ἐσφράγισεν. "Απαξ ὤμεσα, φησὶν, ἐν τῷ ἁγίῳ μου, εἰ τῷ Δαβὶδ ψεύσομαι; τὸ σπέρμα αὐτ τοῦ μενεῖ εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ, ὡς ἥλιος ἐναντίον μου, καὶ ὡς ἡ σελήνη κατηρτισμένη εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ ὁ μάρτυς ἐν οὐρανῷ πιο στός. Ταῦτα ἐμωμον ώς, ἐξεπλήρωσεν· ἀδύνατον γὰρ ψεύσασθαι Θεόν. Ἰδοὺ δὴ οὖν ὁρᾶτε, κατὰ σάρκα Χριστὸς ἐμὸς υἱὸς κηρυττόμενος· καὶ Κύριος ἐμὸς καὶ Υἱός προσκυνούμενος ᾄδεται, καὶ πάντα τὰ ἔθνη αὐτῷ προσκυνεῖ· ὁρῶσι γὰρ αὐτὸν παρθενικοῖς ἐνθρονιζό μενον θρόνοις. Ἰδοὺ καὶ ἡ Παρθένος αὕτη, τῶν ἡμῶν ἄρτι μηρῶν ἐξέφυ· ἧς ἐκ νηδύος ὁ πρὸ αἰώνων, προς τῷ τέλει τῶν αἰώνων σαρκωθείς προελήλυθε, καὶ τὸ τῶν αἰώνων ἀνεκαίνισε σύγκριμα. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. Ἡμεῖς δὲ, ὁ τοῦ Θεοῦ λαός, δῆμος ἅγιος, σύστημα ἱερὸν, χορεύσωμεν πάτρια, τιμήσωμεν τοῦ μυστηρίου τὴν δύναμιν· ἕκαστος κατὰ τὸ δοθὲν αὐτῷ χάρισμα, συνεισφερέτω τῇ πανηγύρει επάξιον δώρον. Οἱ πατέρες, τὴν εὐκληρίαν τοῦ γένους· αἱ μητέρες τὴν εὐτεκνίαν· αἱ στεῖραι, τῆς ἁμαρτίας τὸ ἄγονον· αἱ παρθένοι, τὴν διπλῆν ἀφθορίαν, ψυχῆς λίγω καὶ σώματος· αἱ ὑπὸ ζυγὸν, τὴν ἐπαινετὴν συμμετρίαν. Εἴ τις πατὴρ ἐν ὑμῖν, μιμείσθω τὸν τῆς Παρθένου πατέρα. Κἂν ἄπαις ᾖ, τρυγάτω γόνιμον τὴν εὐχὴν, ἐκ φιλοθέου βίου ταύτην καρπού. μενος. Εί τις μήτηρ θηλάζουσα, συγχαιρέτω τη •Pal. Lxxxvil, 30-58. e Hebr. vi, 18. thesauro in ipsis sanctorum penetralibus deposito, ubi puella sermonibus, ceu sponsalibus iuambulans thalamis, ambrosia pasceretur esca, usque dum venisset definitum ante sæculum omne conjugii tempus; tum ipsi, qui ex ea, misericor dia inenarrabili natus est, tum ei qui divine ante creatum omne et tempus et spatium, ipsum genuit, tum cognato eademque sede considente ac adorando ejus Spiritui; quorum sicut una divinitas, ita et natura et regnum; nulla divisione, neque abalienatione aliave differentia, excepta quam principum hypostaseon proprietas facit. Propterea tripudio festum ago atque delibor, Verbique matri offero festivum munus, utpote cujus mibi proles, quod Gdei Trinitatis caput est notum fecerit. Verbo enim æterno et Filio suam sibi formante el assumente carnem, etiam Pater qui genuit manifestatur, ut una complacens et probans, et Spiritus sanctus ut assectans comesque, ac ejus quæ incomprehensibilem utero habuit, sanctificans uterum. Verum tempus modo est ut Davidem percontemur, quid ad ipsum cum juramento Deus omnium dixerit. Age igitur, canticorum scriptor: arlesto, propheta: agita pulsaque citharam: move musica instrumenta: dic palam, quid tibi juravit Dominus? Quid mihi juravit Dominus? Ut ponat de fructu lumbi mei super sedem meam. Iloc mihi juravit, nec fecit irritum. Juravit sermonesque operibus obsignavit firmavitque: Semel, inquit, juravi in sancto meo, si David mentiar? Semen ejus in æternum manehit: et thronus ejus sicut sol in conspectu meo, et sicut luna perfecta in æternum; et testis in cœlo fidelis. Juramenta hæc opere adimplevit, oracula haec confirmavit: Impossibile enim est mentiri Deum **. Ecce ergo videte; qui secundum carnem Christus meus prædicatur filius, meus Dominus et Filius canitur adoratus, enmque adorant omnes gentes: vident enim virginalibus collocatum sedibus. Ecce et virgo lee ex meo jam prodiit nata femore, ex cujus alvo processit indutus in fine seculorum carnem, qui est ante sæcula, sæculorumque renovavit coalitionem. Εt haec quidem ita. Nos autem Dei populus, plebs sancta, sacer conventus, tripudio celebremus paterna: vim mysterii honoremus: quisque pro concessa gratia congruum solemnitati munus. conferat. Patres generis felicitatem: matres, liberorum fecundam probitatem: steriles, peccati infecunditatem: virgines, duplicem incorruptionem, animæ, inquam, et corporis: conjugatæ, moderationem laudabilem. Si quis in vobis pater, Virginis sibi patrem imitandum proponat. Quan - quam prole careat, vitae Dei amantis fructum, COMBEFISII NOT.E. Et Spiritus sanctus ut affectans, etc. Sic ex ritioso προπηδοῦν, Curiendo προσπηδούν μια ται bus plane sit restituendum προσπηδούν. Spiritus sonctus insiliens, ac ejus, etc. Plana enim allusio est et expressio illus ex ore Gabrielis: Spiritus saucius superveniet in te, etc.

orationem nempe, ceu fetum semenque vindemiet. "Αννῃ θηλαζούσῃ παιδίον κατ' εὐχὰς μετὰ στείρωση». Si q:ta mater lactans, Auna post sterilitatem lelanti pro voto puellam congaudeat. Si qua steTilis et infecunda fructum benedictionis non habet, concessum divinitus Annæ germen conveniat et sterilitatem deponat. Si qua virgo casta, eliciatur Verbi mater, verbo animæ statui ornatum conterens. Si qua sub jugo, rationale sacrificium offerat de iis quæ per preces abundant. Simul in unum dives et pauper, juvenes et virgines, senes cum junioribus e, sacerdotes et Levitæ, regime et femine principes, universi simul universeque fe. sive praeluceamus juvenculae, et Dei matri ac prophetisse, ex qua a Ivenit quem Moses scripsit propieta, Christus, Deus Veritas. Veniamus al templi ad vestibula, una curramus cum virginibus præcurrentibus, ipsa simul adeamus Sancta sanctorum. hic enim post nativitatem, post ubera, post infantiam, panni in floris speciem decoremque pubescunt. Et Deus instar thalami educatorium paravit, sibi ipsi servato quod venerabile est et augustum. Hinc ducunt choreas quæ illi proxima virgines, futurisque præstruunt. Hinc filiæ Sion reginam præcurrentes, in odorem unguentorum cjus præcunt. Hinc et illud templum sacras revolvit fores, ut regalem universi susciperet gloriam. Tunc sane, tunc temporis patuerunt Sancta sanetorum, Sancti matre sanctissima intra adyta sinu recepta. Porro recens illi alimonia est, hactenusque alit sive manu alentem, is qui brevi post lacte ejus alendus est. Fitque Spiritus sanctus nutritius Virginis usque ad ostensionem ejus in Israel. Quando scilicet apparuit conjugii tempus, ac Joseph Davidis filius ex Davide ortam in uxorem duxit, caque seminis loco, verbum Gabrielis suscepit: concubitusque expers gestavit in utero, að filium genuit non satum patre: mansitque casta non violato utero, post etiam partum servante ei quem peperit virginitatis signacula, Christo nimirum Jesu Nazareno, qui in mundum venit. Is est Deus verus et vita æterna, cui cum Patre et sancto Spiritu, gloria, henor, et adoratio, nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. ORATIO I In Natalem diem sanctissimæ Dominæ nostræ Deiparæ. Ostenditur quod ex semine Davidis deḍucitur. Εἴ τις στεῖρα καὶ ἄγονος καρπὸν εὐλογίας οὐκ ἔχουν σα, προσίτω πιστῶς τῷ Θεοδότῳ τῆς ᾿Αννης βλαστών, καὶ ἀποκειράσθω την στείρωσιν. Εἴ τις παρθένης ἀγνεύουσα, γενέσθω μήτηρ τοῦ Λόγου, λόγῳ κοσμούσα τῆς ψυχῆς τὴν κατάστασιν. Εἴ τις ὑπὸ ζυγόν, προαγέτω κάρπωμα λογικόν, ἐξ ὧν δι' εὐχῆς εὐπορίσατο, Επιτοαυτὸ πλούσιος καὶ πένης, νεανίσκοι καὶ παρθένοι, πρεσβύται μετὰ νεωτέρων, ἱερεῖς καὶ Λευίται, βασιλίδες καὶ ἄρχουσαι, πάντες ὁμοῦ καὶ πᾶσαι λαμπροφορήσωμεν τῇ νεάνιδι καὶ μητέρι του Θεοῦ καὶ προφήτιδι, ἐξ ἧς ὁ προφήτης, ἐν ἔγραψε Μω τῆς ἐπεδήμησε, Χριστὸς ὁ Θεός, ἡ ἀλήθεια. Φθάσω μεν ταῖς προτρεχούσαις παρθένοις· εἰς αὐτὰ τὰ τῶν ἁγίων συνέλθωμεν "Αγια. Ἐκεῖ γὰρ τὰ σπάργανα, μετὰ γέννησιν, μετὰ μαζόν, μετὰ νηπίασιν εἰς ἀν θους ὥραν ἡβῶσι. Παστάδας δίκην ἡτοίμασεν αὐτῇ ὁ Θεὸς τὸ θρεπτήριον, φυλάξας ἑαυτῷ τὸ σεβάσμιον. Διὰ τοῦτο παρθένοι χορεύουσιν, αἱ πλησίον αὐτῆς προσδοποιοῦσαι τὰ μέλλοντα. Ενθεν, αἱ τῆς Σαν θυγατέρες ὡς βασιλίδος προτρέχουσαι, εἰς ὀσμὴν τῶν μύρων αὐτῆς προεξάρχουσιν. Αὐτόθεν καὶ ὁ ναὸς οὗτος τὰς ἱερὰς διαπετάσας ἀνήρπισε πύλας, ἵνα την βασί λειον τοῦ παντὸς ὑποδέξηται δόξαν. Τότε δή, τότε τὰ τῶν ἁγίων ἀνεῴγνυντο ἅγια, τὴν πανάγιον τοῦ ᾿Αγίου μητέρα εἴσω τῶν ἀδύτων ἐγκολπωσάμενα. Τροφή σε ταύτῃ πρόσφατος, καὶ τρέφει τέως ἀχειροδύτω; τὴν τρέφουσαν, ὁ μετ' ὀλίγον τῷ ταύτης τρεφόμενος γι λακτι. Καὶ γίνεται τιθηνές τῆς παρθένου τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, μέχρις ἀναδείξεως αὐτῆς ἐν τῷ Ἰσραήλ. Ὅτε δὴ καὶ τῆς μνηστείας ὁ καιρὸς ἐπεφάνη, καὶ τὴν ἐκ Δαβίδ, ὁ τοῦ Δαβὶδ Ἰωσὴφ έμνηστεύσατο, καὶ τοῦ Γαβριὴλ τὴν φωνὴν, ἀντὶ σπορᾶς εἰσεδέξατο· καὶ γέγονε κυσφόρος, οὐ πειρασθεῖσα κοίτης· καὶ γεγέννηκεν υἱὸν, ὃν οὐκ ἔσπειρε πατήρ· καὶ μεμένη. κεν ἁγνὴ, μὴ συληθεῖσα τὴν νηδύν· σῶα καὶ μετὰ τὸν τόκον φυλάξαντος αὐτῇ τοῦ τεχθέντος τῆς παρθε νίας τὰ σήμαντρα. Οὗτός ἐστι Χριστὸς Ἰησοῦς Ναν ζωραῖος, ὁ εἰς τὸν κόσμον ερχόμενος. Οὗτός ἐστιν ὁ ἀληθινὸς Θεὸς καὶ ζωὴ αἰώνιος· αὐτῷ ἡ δόξα, καὶ ἡ τιμὴ, καὶ ἡ προσκύνησις, σὺν τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὸ Γενέσιον τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ήμων Θεοτόκου. Μετὰ ἀποδείξεως, ὅτι ἐκ σπέρματος κατάγεται τοῦ Δαβίδ. (Angelo Maria Riccio interprete.) Alii quidem festorum dierum argumenta alia apud eos qui audire volunt, pertractent. Nobis vero, ut diem hune lætis acclamationibus excipiaΑλλοι μὲν ἄλλας ἑορτῶν ὑποθέσεις τοῖς βουλομέ νοις ἐξιέτωσαν. Ἡμῖν δὲ πρὸς εὐφημίαν αὕτη που κείσθω τανῦν, ἧς κεφάλαιον ἡ παροῦσα πανήγυρι mus, hoc in praesentia propositum esto cujus προάρχουσαν ἔχουσα τοῦ λόγου τὴν μητέρα, παρ' ω caput est frequentissimus hic consessus vester, e“Psal. cxlvin, 12. (*) Gallandl. Vet. Patr. Biblioth. 1. XIII, p. 175. Polius verte: Nobis vero ad latam festanque acclamationem illud impræsentiarum argn. mentum propositum esto, cujus quasi summarium est hodierna solemnitas, quæ potissimam habet τὸ Πνεῦμα πᾶσι ἐπιφοιτῇ, καὶ τοῦ λέγειν οἱ λόγοι τὸ causam sui Genitricem Verbi, a quo Spiritus cmnibus supervenit, dicendique orationes suam veluti a carceribus dimissionem accipiunt. Inde, elc. GAL.

R! IN NATIVITATEM B. MARLE. I. ἄρετον ἔχουσιν. Ἐντεῦθεν ἐγὼ τοῦ λόγου τὰς ἡνίας qui priorem consessuin alium orationis hujusce ἐπὶ τὴν νύσσαν ἐπανάγων, ἐχόμενα τῶν πρόσθεν εἰ vēluti patrem agnoscit. Unde igitur spiritus omρημένων διέξειμι, φόβῳ μὲν τοῦ μὴ παρ' ἀξίαν εἰ nibus advenit, facultatemque dicendi oratio acciπεῖν τούτου προκειμένου σκοπού συστελλόμενος, πό pit, inde ego orationis habenis veluti ad repaguθεῳ δὲ τοῦ εἰς δύναμιν κατ' ἀξίαν εἰσαγαγεῖν προθυ lum reductis, ea quæ cum iis quæ antea diximus μούμενος. Πλὴν ὅποι δ' ἂν καὶ τετράψομαι, θαλ- conjunctionem habent, wobis exponam. In quo tiφούντως ἐπαφήσω τὸν λόγον, καλὴν ἐπαγόμενος τῆς mor sane præter dignitatem dicam, hujusmodi ἐμῆς δειλίας, ἢ παρρησίας ἐπίκουρον τὴν ἡμέραν. præsertim scopo præfixo, animum contrahit; Ηδη μὲν οὖν ἐν τῷ προλαβόντι λόγῳ τῇ γενέσει τῆς voluntas vero pro viribus dignam orationem affeΘεοτόκου τὰ εἰκότα συνεωρτάσαμεν, ἐγώ τε ὁ τῆς rendi, alacrem facit. Verumtamen quocunque me ἑορτῆς ἔξαρχος, καὶ ὑμεῖς, καὶ πᾶν ὅσον ἐγκώμιον τὸ vertam, Gidentissime orationem tractabo, Cum ὑπερκόσμιον. Μετὰ Ἰωακεὶμ ὑπεσκέφθημεν, μετὰ bonus mihi adsit mei sive timoris sive alacritatis τῶν παρθένων ἐδράμομεν, μετὰ Δαυτό συνελλάμφθη- patronus præsens hic dies. Jam vero alia quam μεν, τοῦ πατριάρχου λέγω, καὶ βασιλέως, καὶ κατ' habuimus oratione ortum Deiparæ, ut par erat, ἀμφοῖν θεοπάτορος, καὶ μετὰ Μαρίας τῆς Θεομήτορος celebravimus, atque ego dux celebritatis exstiti, τῷ ναῷ προσηνέχθημεν· καὶ τοῖς ἀδύτοις τῶν ἁγίων deinde vero vos, et quæcunque ad cœlum usque ἐπιχωριάσαντες, τῶν αὐτο μυστηρίων μετέσχομεν. evectæ laudationes. Una cum Joachimo contemΚαὶ χάρις τῷ τοὺς ἰδίους δοξάσαντι. ἵνα τους ποτε platores fuimus; cum virginibus cucurrimus, cum ὄντας μακρόν συναγάγῃ πρὸς ἑαυτόν. Νῦν δὲ οὐδὲν Davide enricuimus, illo, inquam, Davide, qui patriarἀποδον ἢ παρέλκον ἡγοῦμαι, μικρὸν ἐν παρεκβάσει cha atque rex fuit, quique utroque nominé Dei γινόμενον ἐπ' αὐτὴν τοῦ γένους εὐκληρίαν, ἧς ἡ παρ- atavus est; denique cum Maria Dei matre templo, θένος κατάγεται, μεταβιβάσαι τὸν λόγον, κἀκεῖνα excepti fuimus; et sanctorum penetralibus immoδιεξελθεῖν, ἃ καὶ λέγειν εἰκὸς, καὶ οἷς ἂν ἡ παροῦσα rati, corum quæ ibidem sunt, mysteriorum partiπανήγυρις ήδεται. Ηδεται δὲ τοῖς, δι' ὧν ἡ παρθέ- cipes exstitimus. Deo itaque agantur gratia, qui νος, ἐξ ἧς ὑπερουσίως ἧκεν εἰς ὕπαρξιν χρονικὴν ὁ suos gloriosos effecit, ut eos qui olim fuerunt e ὑπέρθεος, ἐκ σπέρματος οὖσα Δαυίδ ἀναφαίνεται, lorge, adduceret ad seipsum. Nunc autem neque όσα τε καὶ οἷα περὶ αὐτῆς ὁ διὰ νόμου καὶ προφη- dissonan, neque a proposito dissidentem rem facτῶν ἡμῖν λαλήσας Θεός, διὰ πάσης ὁμοῦ τῆς Γραφῆς turum me esse arbitror, si, parva interjecta digresἀριδήλως προαναπεφώνηκεν. sione, ad ipsam faustam generis originem, ex qua Virgo deducitur, sermonem revocem, atque illa explanem quæ et dicere convenit, quibusque vester consessus maxime gaudet. Gaudet vero iis quibus Virgo, ex qua divinissimus Filius naturam vincente modo ad hanc temporariam vitam prodiit, Davidico exorta esse semine demonstratur; atque iis omnibus, qualiacunque sint, quæ qui nobis per legem et prophetas locutus est Deus, de ipsa toto divinæ Scripture decursu manifeste prænuntiavit. Αὐτίκα γοῦν ὡς οἷόν τε διασκεψάμενοι, ὑπ' αὐτοὺς ἴωμεν τοὺς ἀγῶνας, καὶ ταῖς ἐπιγνομέναις γλώσσαις τῶν πάλαι καὶ νῦν ἐκπαροινούντων εἰς Χριστὸν Ἰουδαίων, προθέλυμνον τὴν τομὴν συνεπαγάγωμεν, ὡς ἂν μηκέτι είζα πικρίας αναφύουσα ἐνοχλῇ τῆς Ἐκ κλησίας τοῖς θρέμμασι. Τοῦτο δὲ πῶς ἂν ἐᾷστα ἡμῖν κατορθωθείη, πλὴν ἀκριβοῦς ἐξετάσεως, ἢ συζητήσ σεως; Δεῖ γὰρ, οἶμαι, πρότερον ἐκ τῶν Μωσαϊκῶν ἀποδείξαι βιβλίων τὸν Χριστὸν τοῦ Θεοῦ Υἱὸν, καὶ αὐτὸν Θεὸν, ἐξ Ἰούδα μὲν ἀνατετάλθαι, κατὰ τὸν Απόστολον, Υἱὸν δὲ τῆς Παρθένου πεφηνέναι κατὰ τὸ Εὐαγγελιων· τάς τε προφητικὰς εἰς μέσον ἀγαγόντα φωνάς, εἶθ' οὕτω τῶν ἄκρων, καὶ τῶν καιρίων ἐφἀψασθα:. Ταύτῃ γὰρ δι' ἀκριβείας ἡμῖν ὁ Λόγος πάνε τοθεν τὸ ἀνεξέλεγκτον ἕξει καὶ πάγιον, καὶ μὴν καὶ τῆς νομικῆς ἀρχαιότητος ὁ χαρακτήρ διασώζοιτ' ἂν ἀκραιφνής. Ἀγέσθω τοίνυν εἰς μέσον ἡμῖν Ἰακὼς ὁ τῆς ὑψηλῆς κλίμακος διορατικώτατος θεατής, καὶ πρὸ τούτου ᾽Αβραὰμ ὁ πατριάρχης, εἰς ὃν καὶ πρὸς δν αἱ ἐπαγγελίαι. Ταῦτον γὰρ καὶ Ματθαῖος τῆς κατ' αὐτὸν εὐαγγελικῆς συγγραφῆς ἐναρχόμενος προϋπο έταξεν, τὸν Δαυΐδ προαναθεὶς τῷ συγγράμματι. Εφ' Statim igitur quoad fieri potest nosmetipsos observantes in arenam ad certamen descendamus, Judæorum invadentes linguas, qui tum olim tum modo contumeliis in Christum debacchantur, abscissione crebra cas amputando, ne amplius radix amara renascens Ecclesiæ ovibus molestiam pariat. Iloc autem quonam modo expeditissime præstari possit nequaquam video, nisi diligentioris examinis atque conquisitionis subsidio. Puto enim opus esse ut prius ex Mosis libris ostendamus, Christum Dei Filium, qui et ipse Deus est, ex Juda quidem, testante apostolo, efloruisse, Filium autem prodiisse Virginis, testante Evangelio; deinde vero prophetarum vocibus in medium adductis longinqua simul et proximiora hac ratione contingamus. llujusmodi enim cautione atque diligentia illud undecunque obtinebit oratio nostra, ut et firmitatem habeat, et a nemine refelli possit, necnon vetustatis, quæ in lege est, figuræ atque signa serventur integra. Age itaque, in medium nobis afferatur Jacobus excelsæ illius scale acerrimus contemplator; imo ante illum Abrahamus Potius, quam potissima sunt, et urgentia magis. GAL.

街 patriarcha, in quem et ad quem promissiones fa- ἂν καὶ τὴν γενεαλογίαν κατάγων, ὡς ἔχει γενέσεως ἕκαστος, ἀμοιβαδὸν ὑπεστόμισεν, ἐκεῖθεν αὖθις ἐναρ μοδίως ἐπὶ τὴν Ἰωσὴφ ὑπολαβὼν τοῦ Δαυΐδ τὸν ἀπό γονον. Οὕτω τὴν ἐκ Δαυΐδ ἀνατείλησαν, εἶτα θεῷ προετοιμασθεῖσαν ἐπικαίρως παρέδειξε μνηστευθεί σαν τῷ ἐκ Δαυίδ Ἰωσὴφ ὡς ὁμόφυλον, ότι μὴ θέμις τὸ παλαιὸν ἀναμίγνυσθαι φυλῇ φυλήν, ή σκήπτρια σκῆπτρον ἐπιφυλλίζεσθαι. cta sunt. liuic enim et Matthæus, cum evangelicam enarrationem suam ordiretur, ordine præposuit, Davide tamen ante omnes in conscriptione commemorato. Ad quem et generis originem referens, ut uniuscujusque generatio sese habeat, vicissim descripsit, atque illinc rursus usque ad Josephum Davidis pronepotem generationis historiam concinne subtexens, virginem e Davidica stirpe exortam, atque gignendo Deo præparatam Josepho ex Davide oriundo, utpote ejus contribulem, fuisse nuptain opportune, demonstravit, quandoquidem nefas fuit antiquitus tribum tribui commisceri, et unius tribus sceptrum sceptro alierius inseri. Magnus igitur patriarcha e terra, cui nomen Charran, a Deo exire jussus, ad promissiones assequendas ducebatur, quarum nondum signa ulla quantulacunque atite acceperat signa enim futurorum éa sunt, quæ multo ante tempore premonstrantur Neque tamen testamentorumn spe decidit, sed terræ quæ sibi in sortem data est, mulla deceptione compos est factus. Tibi enim, et semini tuo (ad eum inquit universorum Deus) dabo terram hanc; nam in semine tuo benedicentur omnes tribus terræ f. Revera enim, ut divino etiam Paulo videtur: Abraha promittens Deus, quoniam neminem habuit, per quem juraret, majorem, juravit per semetipsum dicens: Nisi benedicens benedicam tibi, et multiplicans multiplicabo te. Et sic, inquit, longanimiter ferens adeptus est repromissionem 8. Quomodo vero, et qua via quæ ipsi promissa sunt, reipsa evenerint, hinc cognosces, si rem ut vere sese habet consideres. Postquam enim ad eum dixit, qui olim responsa dabat Deus; In Isaac vocabitur tibi semen, certissime sciens quod quæ promisit, potens est adimplere, quanquam cognosceret corpus suum jam viribus esse effetis (centum siquidem annos natus erat), et pene emortuam vulvam Sarah, de divina tamen premissione nequaquam ambegit, sed dans gloriam Deo fide roboratus est. Quapropter jure optimo promissionem est assecutus. Nam promissum possedit filium, qui quæ promissa fuerant, recepit; cumque sibi gemini mati essent filii, testamentorum hæredi, qui dolo promissionem suffuratus est suppositione matris, benedictionem impertivit, ex quo duodecim tribus e diversis ramis feraciter pullularunt; harumque duo sceptra bonore addito bene admoduin prætulit Deus, sceptrum, inquam, Levi, sceptrumque Juda. Quorum uni longe antea sacerdotii poderein, et divinum ephod, et tiaram, et sanctam laminam, et manifestorum rationale in manus dedit; quæ omnia majoris sacerdotii typus essent atque figura; alteri vero thronus regius, et decoris diadema, eaque dignitas cum chrismatis unctione delata est, ut caeteris tribubus præsideret, populif Gen. 7; xxit, 18. 8 Hebr. vt, 13-15. Οὕτως δὴ τοίνυν ὁ μέγας ἐν πατριάρχαις ἐκ γῆ; Χαῤῥὰν ὑπὸ Θεοῦ μετανάστης καλούμενος, ήγετο τευξόμενος τῶν ἐπαγγελιών, ὧν οὔπω μικρὸν ὅσον προειλήφθη τὰ σύμβολα- σύμβολα γὰρ τῶν μελλόν των τὰ πάλαι τελούμενα. Καὶ τῆς μὲν ἐλπίδος τῶν διαθηκῶν οὐ διεψεύσθη, τῆς κληροδοσίας δὲ τῆς γῆς μὴ διαμαρτήσας τετύχηκε. Σοὶ γὰρ, καὶ τῷ σπέρ ματί σου δώσω, φησί, τὴν γῆν ταύτην πρὸς αὐτ τὸν ὁ τῶν ὅλων Θεός· ἐν γὰρ τῷ σπέρματί σου ευλογηθήσονται πᾶσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς. Τῷ ὄντι γὰρ, ὡς καὶ τῷ θεσπεσίῳ Παύλῳ δοκεῖ, Τῷ Ἀβραάμ ἐπαγγειλάμενος ὁ Θεὸς, ἐπεὶ κατ᾽ οὐδενὸς μείζο νος εἶχεν ὀμέσαι, ὤμοσε καθ' ἑαυτοῖ, λέγων· Ἡ μὴ εὐλογῶν εὐλογήσω σε, καὶ πληθύνων πλη θυνῶ σε. Καὶ οὕτω, φησί, μακροθυμήσας ἐπέτυχε τῆς ἐπαγγελίας. Πῶς δὲ, καὶ τίνα τρόπον αἱ πρὸς αὐτὸν ἐπαγγελίαι πρὸς πέρας διέβησαν, ἔνθεν ἂν μά θοις, μετὰ τῆς ἀληθείας σκοπούμενος. Ἐπειδὴ γὰρ ἔφη πρὸς αὐτὸν ὁ πάλαι χρηματίσας Θεός, ὅτι ἐν Ἰσαὰκ κληθήσεταί σοι σπέρμα· καὶ πληροφορη θεὶς ὅτι ὁ ἐπήγγελται δυνατός ἐστι πληρώσαι καὶ κατενόησε μὲν τὸ ἑαυτοῦ σῶμα ἤδη νεκ κρωμένον, ἑκατονταέτης που ὑπάρχων, καὶ τὴν νέκρωσιν τῆς μήτρας Σάῤῥας· εἰς δὲ τὴν ἐπι γελίαν τοῦ Θεοῦ οὐ διεκρίθη, ἀλλ' ἐνεδυναμώθη τῇ πίστει δοὺς δόξαν τῷ Θεῷ. Εἰκότως ἄρα καὶ τῆς ἐπαγγελίας τετύχηκε, καὶ τὸν ἐπαγγελθέντα προσεκτήσατο παῖδα, τὸν τὰ ἐπ ηγγελμένα δεξάμενον· ὃς καίτοι διδύμων αὐτῷ τῶν παιδίων συσπαρέντων, τὸν κληρονόμον τῶν διαθηκών δήλῳ κεκλοφότα τὴν ἐπαγγελίαν ὑποθήκῃ τῆς τεκούσης ηὐλόγησεν, ἐξ οὗ τὸ δωδεκάφυλον ἐκ διαφόρων ὁρπής κων εὐφόρως ἐβλάστησε· καὶ τούτων εὖ μάλα τὰ δύο σκῆπτρα Θεὸς ὑπερτιμήσας προέκρινε· λέγω δὲ τοῦ Λευΐ καὶ τοῦ Ἰούδα. ἂν τῷ μὲν, ὀψὲ πρότερον τὸν τῆς ἱερατείας ποδήρη, καὶ τὸ θεῖον ἐφοϊδ, τὴν μίτραν τε καὶ τῆς ἀγιστείας τὸ πέταλον, καὶ τὸ τῶν δήλων ἐγκεχείριστο λογεῖον, πρὸς μείζονος ἱερατείας προς τύπωσιν· τῷ δὲ, τὸν βασίλειον θρόνον, καὶ τὸ τοῦ κάλλους διάδημα, καὶ τὸ πασῶν ὑπερκαθῆσθαι τῶν φυλῶν· πρὸς δὲ, καὶ τὸ δημαγωγὸς εἶναι σὺν τῷ χρίσματι δέδεικτο. Οι, ὁ τοῦ Θεοῦ παῖς ὁ προαιώνιος, 1 Rom, IV, Verte omnino: paululum ante: signa proc cupata fuerim. GAL. Erani, que pridem debant. Gal.. Refer ad doctrinam et veritatem, sive urin et thummim (Exed. xxvin, 50). GAL.

IN NATIVITATEM B. MARIÆ. II. καὶ τῶν αἰώνων ἁπάντων παραγωγεύς, ἐπιφανείς que insuper esset dur. Quibus Dei Filius, qui est τῷ κόσμῳ διὰ σαρκός, καινοπρεπῶς, ἀλλ᾽ οὐ κατὰ νόμον ἐντολῆς σαρκίνης, ὥς φησιν ὁ ᾿Απόστολος, πεπολίτευτο· ἀμφίδοξον μὲν τὴν ἀξία, λαχών, οὐ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον δὲ, ὡς ἄν τις φαίη, λέγω δὲ κατὰ τὸ ὁρατὴν, ἱερεὺς καὶ βασιλεὺς νομιζόμενες· ἀλλὰ κατὰ δύναμιν ζωῆς ἀκαταλύτου τὴν ἑκατέρωθεν ὀξίαν ἔχειν ἐκ φύσεως μαρτυρούμενος, Ιερωσύνης φημὶ, καὶ βασιλείας. Μένων γὰρ ἀρχιερεὺς εἰς τὸ διηνεκές, ὡς μὲν ἱερεὺς, ἀπαράβατον τὴν ἱερωσύν την έχει διὰ τὸ μένειν αὐτὸν εἰς τὸν αἰῶνα. "Οθεν καὶ σώζειν εἰς τὸ παντελὲς δύναται τοὺς προσερχομένους δι' αὐτοῦ τῷ Θεῷ· πάντοτε ζῶν εἰς τὸ ἐντυγχάνειν ὑπὲρ αὐτῶν. Ως δὲ βασιλεύς, καὶ ἄρχων εἰρήνης, καὶ ἡγούμενος ἐν Ἰσραήλ, οὐ κατά τὸ ὁρατὴν ἐπὶ τὸν θρόνον κεκαθικέναι Δαυΐδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ δείκνυται· κατὰ δὲ τὸ νοητόν βασιλεύσας ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰακώβ εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ πέρας οὗ ποτε τῆς βασιλείας δεξάμενος. "Ων οὕτως ἐχόντων, τίς οὐκ ἂν ἐκπλαγείη, τοὺς ὁμοῦ μὲν ταῦτα περὶ αὐτοῦ γεγραφότας, ὁμοῦ δὲ τἀναντία τούτοις με μαρτυρηκότας; Οὔτε γὰρ διάδοχον αὐτὸν τῆς τοῦ Δαυτό βασιλείας ἄγουσιν, οὔτε ἐπὶ τὸν θρόνον κεκαθικέναι Δαυτό ἱστοροῦσιν· ἀλλ' οὐδὲ τὴν ἴσην Ηρώδῃ, οὐδέ τε Ποντίῳ Πιλάτῳ τῆς ἀρχῆς ἐξουσίαν ἐπαν ῃρημένον· πλὴν εἰ μὴ κατὰ τὸν τῆς ἀναγωγῆς μυστι χώτατον λόγον ταῦτ᾽ ἐκλαμβάνειν πειρῷτό τις· ὡς τὸ, Η βασιλεία ἡ ἐμὴ οὐκ ἔστιν ἐκ τοῦ κόσμου τούτου. Καί μοι παρίτω νῦν Ἰακὼβ ὁ μέγας ἐν πατριάρ χαῖς, ἐπὶ καιροῦ τὰ περὶ Χριστοῦ διεξιών. Ἐν οἷς τὰ μέλλοντα τοῖς υἱέσι προγράφων, τὸν Ἰούδαν εἰσ. ἄγει, καὶ προαναζωγραφεί πως ἐν αὐτῷ μυστικωτέρα τον χρωματουργία τοῦ Χριστοῦ τὴν εἰκόνα· ὡς ὁρᾶσθαι μὲν, οἷόν τι σῶμα τὸν Ἰούδαν κατὰ τὸ αἰσθη τὸν λαμβανόμενον, τὴν δὲ Δαυΐδ, οἷόν τι χρώμα κατά θεωβίαν νοούμενον. Προέσται γὰρ ἐντεῦθεν ἡμῖν εἰκὸς του σκοπού περιέπεσθαι, τῆς μὲν Ἰούδα φυλῆς τὸν Δαυτό ἀνευρίσκουσιν, ἐκ Δαυτὸ δὲ τὸν Χριστὸν κατ αγόμενον. Τούτου δὲ δεικνυμένου σαφῶς, καὶ τὴν Παρ θένον εὑρήσομεν ἐκ γένους οὗταν Δαυὶὸ τοῦ ἐξ "Ιούδα βλαστήσαντος, εἴπερ γεννῷτο τὸ γέννημα ὁμογενές, καὶ ὁμόφυλον, δεύρο δή τοίνυν διέξιθι, πατριαρχῶν ἄριστε καὶ πολυτεκνότατε, τίς ἡ ἐν εὐλογίαις κληφωσία, ἣν ὑπελείψω τοῖς τέκνοις σου; τίς ἡ τούτων ἑκάπου μερίς; ἃ δὲ καὶ τελευτῶν αὐτοῖς ἀπεκλήρωτας τίνα, καὶ οἷα; Ναί, φησὶν ὁ πατριάρχης καταλλήέως τούτων ἑκάστῳ τὰ εἰκότα τὸ πνεῦμα διένειμε, καθώς ἂν εἶχε φύσεώς τε καὶ τάξεως ἕκαστος, καὶ οὐκ ἀπὸ σκοποῦ τῆς πάντα διεξαγούσης προνοίας, οὐδὲν οὖ τί που πρὸς ἐμοῦ πεφιλοσόφητα:· ἀλλ' ὡς ἂν αὐτῇ προδιώρισται, προβλεπτικῶς τὰ καθ᾿ ἔκαι στον προηγόρευσα. Καὶ γοῦν ἐξέστω τῷ βουλομένῳ illebr. vu, 24, 25. i Joan. xviii, 36. Intellige duplicem. GAL. ante sæcula, quique omnia sæcula adduxit, mundo per carnem apparens decenti novitate, sed non secundum legem mandati carnalis, ut ait Apostolus, suo munere functus est; atque aucis pitem quidem dignitatem obtinuit, non tamen quemadmodum sunt res humans (ut ita dicam): videlicet non secundum id quod visu percipitur, sed secundum virtutem vitæ indissolubilis utramque sese habere dignitatem, sacerdotii, inquam, et regni, ex naturæ evincit testimonio. Manens enim pontifet in perpetuum, ut sacerdos sempiternum sacerdotium habet, eo quod ipse maneat in ælernum. Unde et salvare in perpetuum potest acceden· tes per ipsum ad Deum; semper vivens ad interpellandum pro nobis i. Quatenus vero rex est, et princeps pacis, et dux in Israel, non super hujuscemodi Davidis thronum, qui sub aspectum ca• • deret, sedisse quispiam poterit demonstrare, sed spiritale regnum in domum Jacobi usque in sæcula obtinuisse, suique regni nullum unquam accepisse finem. Quae cum ita se habeant, quis non miretur eos qui simul hæc de ipso scripserunt, simul etiam adversantia hisce testatos esse? Neque enim ipsum regni Davidici successorem faciunt, neque super thronum sedisse Davidis commemorant; sed neque principatus potestate Herodis instar, aut Pontii Pilati potitum esse: nisi quis altiori, quadam recondita deductionis significatione ista perpendere aggrediatur, juxta illud: Regnum meum non est de hoc mundo 1. Jam vero accedat modo Jacobus patriarcharum et ipse magnus, ut opportune quæ ad Christum referuntur nobis edisserat. Ubi quæ filiis suis eventura essent præscribens, Judam inducit, atque in ipso mysticis quibusdam coloribus Christi imagi nem repræsentat atque depingit, ita ut inde appareat, Judam quidem veluti corpus juxta id quod sensu attingitur accipi; Davide m vero, veluti com lorem quemdam juxta mentis speculationem intelligi. Hinc siquidem nobis licebit convenienti ratione scopum ipsum affectari; dum Davidem ex tribu Juda exsistere reperiemus, ex Davide vero Christum deduci. Cumque hoc perspicue demonstraverimus, Virginem quoque ex progenie Davidis, qui ex Juda germinavit, devenisse cognoscemus, siquidem ex eadem stirpe, eademque tribu generationem nacti sint. Age itaque, patriarcharuma optime, multiplicique aliorum sobole preedives, qua sortium distributio sit in benedictionibus edissere. quam filiis tuis reliqueris; quæ pars singulis obtigerit; quæ et qualia sint que morti prosimus ipsis allegaveris. Ne, inquit patriarcha, unicui que eorum, nodo uni, modo alteri, quæ singulos decebant Spiritus distribuit, prout cujusque natu-

ra et ordo sese haberet. Neque enim quidquam παντὶ τὰς Μωσαϊκὰς ἀνὰ γεῖρας αναλαβόντι βίβλους, alienum a divina: Providentiæ scopo universa mio- ἐξ αὐτῆς δή τοι τῆς κοσμογενείας τῶν φυλῶν ἑκάστης ventis atque moderantis, ipsemet a meipso com- τοὺς κλήρους καταμαθεῖν, οὓς ἐν εὐλογίαις ἰδίᾳ τοῖς mentus sum, sed tantummodo quæ ab illa circa παισὶ λαλοῦντος ἐν ἐμοὶ τοῦ Θεοῦ διατύπωση. singulos præfinita sunt, prævidendo sum vaticinatus. Liceat sane cuicunque volenti Mosaicos libros manibus evolvere, atque ex ipsa singularum tribuum constitutione sortes cognoscere, quas singillatim filiis benedicendo afflante Deo designavi. Jam vero nobis deinceps de una tantummodo tribu missis cæteris verba facere propositum erit, mode facili negotio ostendi possit, Christum secundum carnem e Virgine natum, e tribu Juda oriundum esse, atque temerarium quodvis os obstruatur, quod fateri nolit, Christum e semine Davidis profluxisse. Quid igitur inquit videns, quandoqui. dem diving Litterae hoc nomine eos appellare consueverunt, quibus mente atque spiritu res futuras perridere datum est? Juda, le laudabunt fratres tui; manus tuæ in cervicibus inimicorum tuorum; adorabunt te filii patris tui. Catulus leonis Juda; ex germine, fili mi, ascendisti: requiescens accubuisti ut leo, et quasi leana; quis suscitabit eum? Non auferctur sceptrum de Juda, et dux de femore ejus, donec veniat qui mittendus est, et ipse erit exspectatio gentium. Ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem, o fili mi, asinam suam. Lavabit in vino stolam suum et in sanguine uvæ pallium suum. Pulchriores sunt oculi ejus vino, et dentes ejus lacte candidiores. Enitendum itaque nobis est, ut videamus in qua persona, quove tempore, quæ vaticinio comprehenduntur, impleta fuerint. Nonne plane perspicimus in Christo ipso, qui omnium nostrum Servator est, per legem et prophetas ad exitum tunc fuisse perducta, cum scilicet extremis temporibus nobiscum, qui terrestres sumus, atque in hisce imis terris degimus,ipse qui altissimas Deus est, humana indutus carne conversaretur? Nam consilium illud quod sibi ante sæcula ex arcano Genitoris, Spiritusque congeniti beneplacito præbnitum fuerat, reipsa exsequi volens, ex Juda veluti flos germinavit, atque ex Virgine Davidicæ stirpis secundum carnem natus est. Tunc enim illum laudarunt omnes fratres sui; quotquot scilicet cum eo affinitate conjuncti, divinæ simul nature participes facti sunt. Immensa autem, & ν Ἡμῖν δὲ δὴ τῆς μιᾶς ἄρτι μελήσει φυλῆς· δι' ἧς ἀποδεικνύναι ῥᾴδιον τὸν κατὰ σάρκα ἐκ Παρθένου φύντα Χριστόν, τῆς Ἰούδα κατηνέχθαι φυλῆς, ὅπως εἰκαῖον ἅπαν ἐμφραγῇ στόμα μὴ ὁμολογοῦν ἐκ σπέρ ματος Δαυΐδ τὸν Χριστὸν ἐληλυθέναι. Τί οὖν φησιν ὁ βλέπων; οὕτω γὰρ ἡ Γραφὴ καλεῖν οἶδε τοὺς διορατι κοὺς τὴν διάνοιαν. Ἰούδα, σὲ αἰνέσουσιν οἱ ἀδελ φοί σου· αἱ χεῖρες σου, ἐπὶ νώτου τῶν ἐχθρῶν σου· προσκυνήσουσί σε οἱ υἱοὶ τοῦ πατρὸς σου. Σκύμνος λέοντος Ἰούδα, ἐκ βλαστοῦ, υἱέ μου ἀνέβης· ἀναπεσὼν ἐκοιμήθης ὡς λέων καὶ ὡς σκύμνος· τίς ἐγερεῖ αὐτόν; Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ Ιούδα, καὶ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ ἀπόκειται, καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν. Δεσμεύων πρὸς ἄμπελον τὸν πώλον αὐτ τοῦ, καὶ τῇ ἕλικι τὸν πῶλον τῆς ἔνου αὐτοῦ· πλυνεῖ ἐν οἴνῳ τὴν στολὴν αὐτοῦ, καὶ ἐν αἵματι σταφυλῆς τὴν περιβολὴν αὐτοῦ. Χαροποιοί οι ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἀπὸ οἴνου, καὶ λευκοὶ οἱ ἐδύντες αὐτοῦ ἢ γάλα (*). Σκοπητέον τοίνυν, ἐπὶ τίνα, καὶ πότε τὰ τῆς προφητείας ἐκπεπλήρωται ναύτης. Η δῆλον ἐπ' αὐτὸν ὁρῶ τὸν τῶν ἁπάντων ἡμῶν Σωτῆρα Χριστὸν ἐκβεβηκότα, διά τε νόμου καὶ προφητῶν, ἡνίκα δὴ πρὸς τῷ πέρατι τῶν καιρῶν τοῖς χεῖκοῖς ἡμῖν διὰ σαρκὸς ἐπεχωρίαζεν ἡ ὑπέρθεος, τὴν προωρισμένην αὐτῷ πρὸ αἰώνων βουλὴν κατ' εὐδοκίαν ἄρ ῥητον τοῦ Γεννήσαντος, καὶ τοῦ συγγενούς Πνεύματ τος, εἰς πέρας ἄγειν βουλόμενος, ἐξ Ιούδα μὲν ἀνατέταλκεν, ἐκ Παρθένου δὲ τῆς ἐκ Δαυτό σαρκικῶς προελήλυθε. Τηνικαῦτα γὰρ αὐτὸν ἔνεσαν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ πάντες· δῆλον δὲ, ὅσοι τῇ πρὸς αὐτὸν οἰκειώσει τῆς αὐτοῦ μετειλήφασι κοινωνίας. Απειρα δὲ καὶ ἀριθμοῦ δύναμιν ὑπερβαίνοντα, τὰ εἰς Χριστὸν πεν πιστευκότα πλήθη· οὓς καὶ ὁ ὑψηλὸς Ιωάννης αίνιττόμενος, ἔφασκεν· ῞Οσοι δὲ ἔλαβον αὐτὸν, ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα Θεοῦ γενέσθαι· οἳ οὐκ ἐξ αἱμάτων, οὐδὲ ἐκ θελήματος σαρκὸς, ἀλλ' ἐκ Θεοῦ ἐγεννήθησαν. Ἐπεὶ καὶ ἀδελφοὺς αὐτοῦ καλεῖν εἰ κότως οὐκ ἐπαισχύνεται, παραπλησίως αὐτοῖς μετ εσχηκώς αἵματος καὶ σαρκὸς, ὡς βοᾷ Παῦλος, καὶ Δαυΐδ, τοὺς πνευματικοὺς ἀνακρουόμενοι δόνακας. Ο μὲν, ᾿Απαγγελῶ, ψάλλων, τὸ ὄνομά σου τοῖς ἀδελ φοῖς, ἐν μέσῳ ἐκκλησίας ὑμνήσω σε· ὁ δὲ μέγα βοῶν· "Οθεν ωφειλε κατὰ πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθῆναι, ἵνα ἐλεήμων γένηται, καὶ πιστὶς Ἀρχιερεὺς τὰ πρὸς τὸν Θεόν. omnemque numerum supergrediens, eorum multitudo est qui in Christum crediderunt. Quos etiam sublimis ille Joannes visus est innuere, ubi ait: Quotquot antem receperunt eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri, qui non ex sanguinibus, neque ex voluntate carnis, sed et Deo nati sunt k'. Quapropter fratres suos vocare eos jure optimo non confunditur, cum æque atque ipsi sanguinem et carnem participaverit, quemadmodum Paulus exclamat, atque David. Hic siquidem spirit:les pulsando lides: Narrabo, inquit, * Joan. 1, 12, 13. (*) Gen. c. xLis, 8.11. Sed Riccius maluit Vulgatam exhibere hic et alibi. Gal. nomen ixxm

IN NATIVITATEM B. MARI.E. II. fratribus meis; in medio Ecclesiæ laudabo te 1. Ille vero magnis vocibus ait fɛn'ribus similari, ut mi-ericors fieret, et fidelis pontifex ad Deum ™. Τίνος δὲ κατὰ νώτου ποτὲ τῶν ἐχθρῶν αἱ χεῖρες οὕτω κραταιώ; ἐξετάθησαν, ὡς μόνου Χριστοῦ; Και θὼς ἐν Πνεύματι πάλιν ὁ μέγας ψάλλει Δαυΐδ· Επά ταξε, λέγων, τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω, τὴν νῶτον διὰ τῶν ἐπισθίων δηλῶν. "Οπερ ἀλλαχοῦ διεσάφησεν, Ἡ δεξιά σου, λέγων, εὕροι πάντας τοὺς μισούντάς σε.Οτι θήσεις αὐτοὺς νῶτον. Καὶ αὖθις προσωποποιούμενος ὡς παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐν οἷς μετὰ - χάρισμα, καὶ τὴν κατὰ τὸ ἀνθρώπινον αὐτοῦ εἰς βασιλείαν ὕψωσιν καὶ ἀνάδξησιν· Ἡ χείρ μου, φησί, συναντιλήψεται αὐτῷ, καὶ ὁ βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν. Οὐκ ὠφελήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ, καὶ υἱὸς ἀνομίας οὐ προσθήσει τοῦ κακῶσαι αὐτ τών. Καὶ αὖθις· Συγκόψω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ, καὶ τοὺς μισοῦντας αὐτὸν τροπώσομαι. Καὶ πάλιν· Ενώπιον αὐτοῦ προπετοῦνται Αιθίοπες, καὶ οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ χοῦν λείξουσι. Τὸ δὲ, Καὶ τοῖς ἐχθροῖς μου ἔδωκάς μοι νῶτον, καὶ τοὺς μισοῦντάς με εξωλόθρευσας, ἐπὶ τίνα τὴν ἀναφορὰν σχοίη ἂν εἰκότως, ἢ μόνον ἐπὶ Χριστόν; ἐς πρὸς τὸν ἐν οὐρανοῖς φησι· Καταδιώξω τοὺς ἐχθρούς μου, καὶ καταλήψομαι αὐτοὺς, καὶ οὐ μὴ δύνωνται στῆναι· πεσοῦνται ὑπὸ τοὺς πόδως μου, καὶ τὰ ἑξῆς. Unde debuit per omnia Cujus autem manus in cervicibus inimicorum unquam adeo fortiter extense sunt, ut unius Christi? Quemadmodum divino Spiritu percitus rursus cecinit magnus David: Percussit, inquit, inimicus suos in posteriora n. Cum enim posteriora dixit, cervices significare voluit. Quod etiam alibi planum fecit, ubi ait: Dextera tua inveniet omnes qui te oderunt. Quoniam pones eos dorsum º. Et rursus personam Patris confingens, Filii, ut homo est, charismata, et ad regnum evectionen el clionemque prælicantis: Manus mea, inquit, auxiliabitur εἰ, et brachium meum confortabit eum. Nihil profciet inimicus in eo, et filius inquitatis non apponet nocere ei. Et concidam a facie ipsius inimicos ejus, et odientes cum in fugam convertam P. Atque iterum: Coram illo procident Æthiopes, et inimici ejus terram lingent 9. Hlul vero similiter: Inimicis meis dedisti mihi dorsum, et odientes me disperdidisti ™, ad quem potius referamus, quam ad unum tantummodo Christum? qui ad Patrem in cœlo degentem ait: Persequar inimicos meos, et comprehendam illos, et non convertar, donec defciant. Confringam illos, nec poterunt stare, cadent subius pides meus *, et que deinde consequuntur. Quemnam adoraverunt filii patris sui, nisi solum Christum, qui ex muliere in mundum prodiit? Quod vero enim ad Josephum pertinuit, finem deinceps accepit, ubi ipsi somnia, ut par erat, exitu comprobata sunt. Quod vero respicit ο Curistum, Ecclesia figura esse debuit ex gentibus conflatæ; in qua omnes nos, quotquot Dei filii per eam facti sumus, in perpetuum ipsum adoramus, cum quo propter mysticani regenerationem affinitatem conjunximus. Fratres enim ipsius ob divinitatis ex gratia communionem, et divitias misericordiæ ejus in nos, nuncupati sumus. Omnia nimirum recipientes que illus sunt, in are ctissimam cum eo societatem, cognationem, eamdemque domum recepti, toti sumus in toto, dummodo tamen nullum mandatorum ipsius, quæ justos nos faciunt, contempserimus. Quemadmodums et ipse eorum que nostra sunt particeps factus, eandem nobiscum sese habere naturam ostendit: quandoquidem omnem prorsus æque ac nos humanam conditionem subiit, omnesque naturæ nostræ proprietates, nihilo tamen secius peccati reprehensionem certissime effugit, primique parentis ruinæ condemnationem. Quod autem adoraverint, et adhuc Christum adorent omnes gentes, quis adeo perfricta froute sit ut inβcietur, cum omnem, quæ sub colo est, regionem videat usque ad extremos terrarum orbis terminos, cultum ipsi atque obsequium deferentem, præclaraque eius, quem colur, appellatione gloriantem, ChriΤίνι δὲ προσεκύνησαν οἱ υἱοὶ τοῦ πατρὸς αὐτ τοῦ, ἢ μόνῳ Χριστῷ ἐκ γυναικὸς προελθόντι; Το γὰρ κατὰ τὸν Ἰωσήφ. πέρας εἰλήφει λοιπόν, ἐκβάντων αὐτῷ τῶν ὀνείρων, ὡς τὸ εἰκός. Τὸ δὲ κατὰ Χριστὸν ἔμελλε προτύπωσις ὂν τῆς ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλη σίας, ἐν ᾗ πάντες ὅσοι τῷ Θεῷ δι' αὐτῆς ἐτεκνώθη μεν, εἰσαεὶ προσκυνοῦμεν αὐτῷ, πρὶς ἂν ἡμῖν ἡ συ νάφεια διὰ τῆς μυστικῆς ἀναγεννήσεως γέγονεν. Αδελφοί τε αὐτοῦ κατὰ τὴν ἐν χάριτι θέωσιν, καὶ τὸν πλοῦτον τῆς περὶ ἡμᾶς αὐτοῦ φιλανθρωπίας και χρηματίσαμεν, ὅσον δηλαδὴ λαβόντες αὐτοῦ ὅλον, ὡς διον εἰπῳκιτάμεθα· μήπου τε τῶν αὐτοῦ δικαιωτι κῶν ἐντολῶν παραφθείραντες. Καθ' ἂν δὴ τρόπον καὶ αὐτὸς τῶν ἡμετέρων μεταλαβών, ὁμοφυής ἡμῖν αναπέφηνεν, ὅλην ὁμοίως ἡμῖν ὑποδὺς τὴν ἀνθρωπίνην ἐσχατιάν, καὶ ὅσα τῆς φύσεως τῆς ἡμετέρας γνωρίσματα, καὶ τὸν μῶμον προδήλως τῆς ἁμαρτίας ἐκπέφευγε, καὶ τοῦ πρώτου πτώματος την κατάκρι σιν. Ὅτι δὲ προσεκύνησαν, καὶ νῦν προσκυνοῦσι Χριστῷ πάντα τὰ ἔθνη, τίς οὕτω θρασὺς ἀντειπεῖν, πᾶσαν ὁρῶν τὴν ὑφ' ἥλιον, καὶ πάντα τῆς οἰκουμένη; τα πέρατα προσκυνοῦντα τοῦτον, καὶ σεβαζό μένα, καὶ τῇ τοῦ προσκυνουμένου προσηγορία χρισ στο πρεπώς σεμνυνόμενα, τῷ Χριστιανοὶ εἶναι, καὶ ὀνομάζεσθαι; Τί δ' ἂν καὶ πρὸς τὰς προφητικὰς ἀντείποι φωνές διαρρήδην αναφωνούσας, πὴ μὲν, Πάντα τὰ ἔθνη δουλεύσουσιν αὐτῷ· και, Προσ τυνησάτωσαν αὐτῷ πάντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς· τὴ δὲ, Πᾶσα ἡ γῆ προσκυνησάτωσάν σοι, καὶ γαλάτωσάν σοι και, Πάντα τὰ ἔθνη ὅσα 1 Psal. xx. 23. m Hebr. 1, 17.» Psal. ixxvii, 66. ο fsal. 3, 13. ℗ Psal. 1xxxviii, 22, 23, 24. Psal. Laxı, 9. Psal. xv, 41. * ibid. 58, 59.

σου, Κύριε, καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ αὖθις, Εὐφράνθητε ἔθνη μετὰ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· καὶ, Προσκυνησάτω σαν αὐτῷ πάντες υἱοὶ Θεοῦ. Ορᾷς πῶς οἱ υἱοὶ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ προσκεκυνήκασι Χριστῷ, οἱ τὸ τῆς υἱοθεσίας δῆλον καταπλουτήσαντες χάρισμα; stiano nomine censeri? Ecquid propheticas voces ἐποίησας, ῆξουσι, καὶ προσκυνήσουσιν ἐνώπων infringere possit palam clamantes, tum illud: Omnes gentes servient ei, et adorabunt eum omnes reges terra 1-4, tum illud: Omnis terra adoret te, et psaltat tibi r. Ει: Omnes gentes quascunque fecisti venient, et adorabunt coram te, Domine x, et quæ sequuntur. Et rursus: Gaudete, gentes, cum populo Deix. Et: Adorent eum omnes filii Dei ². Videsne igitur quomodo filii patris sui Christum adoraverint, ii videlicet qui adoptionis filiorum dono divites facti sunt? Sed ad reliquas vaticinii partes deveniamus. Πρὸς δὲ τὰ ἑξῆς τῆς προφητείας χωρῶμεν. Σκύ Catulus leonis Juda, ex germine, fili mi, ascendisti; μνος λέοντος, φησίν, Ἰούδα, ἐκ βλαστοῦ, υἱέ μου requiescens accubuisti ut leo, et quasi leæna: quis ἀνέβης· ἀναπεσὼν ἐκοιμήθης ὡς λέων, καὶ ὡς suscitabit eum «? O præclaram sane præsagitionem! σκύμνος· τίς ἐγερεῖ αὐτόν; Είγε τῆς προφητείας. Catulum dixit leonis. Quem itaque leonis nomine, Σκύμνον φησὶ λέοντος. Τίνα τοῦτον, ἡ Χριστὸν nisi Christum luculenter innuit, qui ex regio se- προδήλως τὸν ἐκ βασιλικοῦ καταγόμενον σπέρματος, mine, videlicet Davidico deducitur? Neque etiam λέγω δὴ τοῦ Δαυΐδ; Καὶ ἀπεικὸς οὐδὲν λέοντα μὲν absurdum est, si leonem Davidem intelligas, quan- νοῆσαι τὸν Δαυίδ, ὡς χαρακτηριστικών του βασιλι doquidem dignitatis regiæ typus est leo. Catulum κοῦ ἀξιώματος, σκύμνον δὲ λέοντες, τὸν ἐξ αὐτοῦ leovis Christum accipe, ex ipso secundum carnem φύντα κατὰ σάρκα Χριστόν, ὡς δηλοῖ καὶ τὰ ἑξῆς τῆς exortum; quemadmodum etiam consequentia va- προφητείας. Εκ βλαστοῦ γὰρ φησίν, υιέ μου ticinii verba plane declarant. Ex germine enim, ἀνέβης. Βλαστὸν δὲ, τίνα ἂν κυρίως ἐκ τοῦ ἀκολούθου inquit, fili mi, ascendisti. Germen vero quem alium νοήσῃς, ἀγαπητέ, ἢ δῆλον μόνην αὐτὴν τὴν ἁγίαν, καὶ proprie esse ex eo quod consentaneum est, dile- τῶν ἁγίων ἁπάντων ἁγιωτέραν, τὴν ὅλην ὅλῳ φανεί ctissimi, reputabitis, nisi nimirum solam hanc σαν καθαρὰν τῷ σκηνώσαντι σώματί τε καὶ πνεύμα. sanctam Virginem, sanctisque omnibus longe τι; Μαρίαν λέγω, τὸ μέγα καὶ σεβάσμιον ὄντως και sanctiorem, quæ tota pulchra, tota munda visa πρᾶγμα καὶ ὄνομα, τὴν Δαυϊδικὴν ἔμπηκα, τὴν μά est ei qui totus in illa et corpore et spiritu ha- Εδον τοῦ Ἰεσσαὶ, τὸν ἀειθαλῆ τοῦ Ἰούδα βλαστὸν, ἐξ Lilavit? Mariam, inquam, magnum profecto, ἧς ὁ τοῦ Θεοῦ Παῖς, ὁ ὑπερκόσμιος, ὁ προκόσμιος, omnique veneratione dignissimum et nomen, et συναΐδιος τῷ γεννήσαντι, σαρκικῶς ἐξεβλάστησε. rem, Davidicum ramum, virgam Jesse, germen Juda, semper viride, semperque floridum, ex qua altissimus Dei Filius, qui ante mundum erat, æqualique cum eo qui ipsum genuit, æternitate fruebatur, secundum carnem germinavit. Jure autem miretur quispiam prædictionis bufusce diligentiam singularem. Ubi enim generis propinquitatem leonis, et catuli appellationem perspicue demonstravit, illud addidit: Ex ger mine, fili mi, ascendisti, ut illud idem plane diceret, quod pulchre Isaias dixit: Egredietur virga de radice Jesse, et fos de radice ejus ascendel b, quod sane Christum atque Virginem manifeste respicit. Radix enim proprie David; virga procul dubio Maria est; fos vero Christus. Quemadmodum ipsemet in quadam Canticorum pagina suam ipsius nuncupationem quibusdam veluti adoramentis in quibus arcana significatio lateret, conspergens: Ego, inquit, flos campi, et lilium convullium e. Regem vero, regumque omnium potentissimum esse Christumn, neque ipse Jacob, qui præsagium elatus est, ignoravit. Nam requiescens, sit, accubuisti ut leo, et quasi leœna; quis suscitabit eum? Quibus verbis regalem simul, terribilemque atque inaccessibilem divini imperii potestatem, contra quam vires suas nemini experiri licet, significare visus est. Quod ut ipse Christus con· firmaret, in Evangelio clamabat: Potestatem habeo t." Psal. LXXI, 11. ♥ Psal. Lxv, 4. • Isa. 11, 1. c Cant. 11, 1. • Leg. οικονομικής. θαυμάσειε δ' ἄν τις τὸ ἀκριβὲς τῆς προρρήσεως. Έπειδὴ γὰρ τὴν ἀγχιστείαν τοῦ γένους τῇ τοῦ λέον· τος καὶ τοῦ σκύμνου προσηγορία σαφῶς ἀπεφήνατο, προστέθεικε τὸ, Εκ βλαστοῦ, νἱέ μου, ἀνέβης, ἵνα εἴπῃ τὸ παρὰ τοῦ Ἡσαΐου καλῶς εἰρημένον· Ἐξελεύ σεται, λέγοντος, ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ιεσσαίὶ, καὶ ἄνθος ἐκ τῆς ῥίζης αὐτοῦ ἀναβήσεται· ὁ δὲ τρα νῶς εἰς Χριστὸν καὶ τὴν Παρθένον ἀνάγεται. Βίαστὸς γὰρ κυρίως μὲν ὁ Δαυίδ, ῥάβδος δὲ προδήλως αὕτη, ἄνθος δὲ Χριστὸς ἐκλαμβάνεται. Καθάπερ αύτὸς ἐν τῇ τῶν Ασμάτων πυκτῇ τὴν ἑαυτοῦ συμβολι κῶς ἀρωματίζων ευώδη προσηγορίαν. Εγώ γάρ, φησίν, ἄνθος τοῦ πεδίου, καὶ κρίνον τῶν κοιλά δων. "Οτι δὲ βασιλεὺς, καὶ βασιλέων ἁπάντων ἐπικρα τέστατος ὁ Χριστὸς, οὐδ᾽ αὐτὸς ὁ προφητεύων ηγνόησεν. Αναπεσών γάρ, φησὶν, ἐκοιμήθης ὡς λέων, καὶ ὡς σκύμνος, τίς ἐγερεῖ αὐτόν; Τὸ βασιλικὸν ἅμα, φοβερὸν, καὶ ἀπρόσιτον ἐν τούτοις παραδηλῶν, καὶ τῆς θεϊκῆς ἐξουσίας τὸ ἀπειροδύναμον. Ο καὶ δεικνὺς αὐτὸς ἐν Εὐαγγελίοις βοᾷ· Ἐξουσίαν ἔχω θεῖναι τὴν ψυχήν μου, καὶ ἐξουσίαν ἔχω πάλιν λαβεῖν αὐτήν. Τῷ ὄντι γὰρ κατ' ἐξουσίαν ἅπαντα πέπρακται τῷ Σωτῆρι, ὅσα δηλαδὴ τῆς οἰκουμενικῆς αὐτοῦ * Psal. Lxxv. 9. y Rom. xv, 10. Psal. xcvi, 7. • Gen. XLIX, 9. καὶ

IN NATIVITATEM B. MARIÆ, II. γέγονεν ἀναστροφῆς, ἔκκριτα καὶ ἐξαίρετα. Διόφησιν ponendi animum meam, et potestatem habeo iterum αὐτὸς, Λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον, καὶ ἐν τρισὶν ἡμέ σαις ἐγερῶ αὐτόν. Οὐ γὰρ ἂν αὐτοῦ μὴ βουλομένου, καὶ οἷον ἐπικελεύοντος Εβραίοις, τοῦτον λύειν ἡδύ ναὸν λέγων τὸν τῆς ὑπεραμώμου σαρκὸς αὐτ τοῦ, ἦν ἐκ μήτρας αὐτὸς ἑαυτῷ τῆς ἁμιάντου ταύτης, καὶ καθαρᾶς ἀειπαρθένου ἀχειροτεύκτως περισχεδόμησεν. Εφ' ἂν καὶ τὴν ζωοποιὸν αὐτοῦ κοίμησιν ἀναφέρων, ὅτε τὸν ἑκούσιον ὑπὲρ ἡμῶν τοῦ θανά του κατεδέξατο ὕπνον, διὰ τοῦ Δαυΐδ ὡς ἄνθρωπος διαλέγεται· Εγώ, λέγων, ἐκοιμήθην, καὶ ἔπνωση ἐξηγέρθην, ὅτι Κύριος ἀντιλήψεταί μου. Τὸ δὲ, Τις ἐγερεὶ αὐτόν; σαφῶς τὸν Πατέρα δηλοῖ, τὸν ναὸν τοῦ σώματος τῷ Υἱῷ συνεξανιστῶντα, καὶ συνεγείροντα, κατά τὸ ἐν Ψαλμοῖς εἰρημένον ἐκ προς όπου τοῦ Υἱοῦ πρὸς τὸν Πατέρα· Οὐκ ἐγκαταλείψεις τὴν ψυχήν μου εἰς ᾅδου, οὐδὲ δώσεις τὸν δειών σου ἰδεῖν διαφθοράν. Καὶ αὖθις, Κύριε, ἀνήγαγες ἐξ ᾅδου τὴν ψυχήν μου, ἔσωσάς με ἀπὸ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον. Εδει γὰρ τοῦ Υἱοῦ τὴν τοῦ οἰκείου σώματος αὐτουργοῦντος ἀνά στασιν, καὶ τὸν Πατέρα συνεργὸν ἐκφανῆναι, ὡς τῆς αὐτῆς αὐτῷ πεφηνότα καὶ φύσεως καὶ βουλήσεως, ἵνα τῇ ταυτοδυνάμῳ ταύτῃ κατ' ἐνέργειαν ὁμοπρα ξίᾳ τὸ συμφυὲς πάντοθεν διασώζηται. sumendi eam ª. Revera enim pro arbitrio nutuque suo omnia peregit Servator, quæcunque videlicet, dum terras incoleret, et cum hominibus conversaretur, egregia atque præclara edidit facinora. Quamobrem, Sulvite, ait, templum hoc, et in tribus diebus excitabo illud e. Neque enim nisi volente ipso, et veluti Hebræis mandante, illud solvere potuissent; templum, inquan, integerrimi corporis ejus, quod ex alvo incorruptæ hujus e, mundissimeque nulloque non tempore virginis absque manuum labore ipsemet sibi ipsi ædificavit, Atque ad illud mortis quoque somnum referens, quem pro nobis sponte sua subiit, ut nobis inde vita proflueret, per os David, ut homo, disserit:· Ego, inquiens, dormiri, et soporatus sum, et exsur reri, quia Dominus suscepit me f. Illud vero, Quis suscitabit eum? Patrem aperte declarat, qui templum corporis cum ipso Filio afflictum erexit atque excitavit, juxta ea quæ in psalmis ex persona Filii Patrem alloquentis dicta sunt: Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis Sanctum tuum videre corruptionem 8. Et. rursus: Eduxisti ab inferno animam meam, salvasti me a descendentibus in lacunk. Oportebat enim, dumn Filius, ut corpus suum ad vitam reverteretur virtute sua efficiebat, Patrem quoque, qui eamdem cum ipso et naturam et voluntatem habet, operis esse socium: ut eju-dem: potentiæ: usu, omnimodaque in operibus præstandis communione, unius ejusdemque naturæ societas servaretur incolumis Πρὸς δὲ τὰ ἑξῆς Ιτέον· Οὐκ ἐκλείψει ἄρχων ἐξ G Ἰούδα, καὶ ἡγούμενος ἐκ τῶν μηρῶν αὐτοῦ, ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ ἀπόκειται, καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν. Βαβαὶ τῆς προγνώσεως! Οὐ διεψεύσθη τῶν περασμέ νων οὐδέν. Δέδεικται γὰρ ἐν τοῖς ἔμπροσθεν, ὡς κυ ρίως τῆς Δαυϊδικῆς ὀσφύος ἡ Παρθένος ἐξέφυ. Της βλαστὸς ὁ Χριστὸς, ἡγούμενός τε αὖ καὶ ἄρχων, καὶ πνεύματα αρχόντων ἀναιρούμενος. Εἴη ἂν αὐτὸς ὡς βασιλεύων ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰακὼβ εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ τῆς βασιλείας πέρας οὐκ εἰσδεξάμενος. Προκαθᾕρητο μὲν γὰρ ἡ τῶν Ἰουδαίων βασιλεία, καὶ πρὸ τῆς Χριστοῦ παρουσίας· ναι, προδήλως περιγραφείσα μέχρι τῶν Ιεχονίου χρόνων, καὶ τῆς εἰς Βαβυλῶνα Σεικροτάτης ἀπαγωγῆς. Οὐ μὴν δὲ ἐνέλιπε τὸ γένος, Έως Χριστοῦ τιμώμενόν τε καὶ περιδεχόμενον, καὶ τῆς βασιλικῆς εὐγενείας διασώζον τὰ ἀπομόργματα. 1 Λείπεται δ᾽ οὖν νοεῖν τὸ, Ἕως ἂν ἔλθῃ ὁ ἀπόκει και, καὶ αὐτὸς προσδοκία ἐθνῶν, τὸν Χριστὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ αὐτόθεον, καὶ αὐτοκύριον. Ὃν ἡμῖν παν Παγία αὕτη Παρθένος, τὸ Δαυϊδικὸν στέλεχος, παρίςνικῶς παρθενικαῖς ὠδῖσιν ἀπέτεκεν. ᾿Αφ' οὗ γὰρ εἰ; φρούδον ἐχώρησεν ἡ τῶν Ἰουδαίων ἀρχή, οὐκέτι ἐπὶ τὸν ὁρώμενον τοῦ Δαυΐδ θρόνον, βασιλεὺς κατὰ σάρκα κεκάθικεν ἕτερος, εἰς ἔσχατον καταφορᾶς τῆς βασιλείας αὐτοῦ συγκλεισθείσης, κατὰ τὴν Ἱερεμίου R σοφητείαν οὕτως· Ητιμώθη Ιεχονίας ὡς σκεῦος, Οὐ οὐκ ἔστιν αὐτοῦ χρεία. Τί ὅτι ἐξεῤῥίφη αὐτοῦ καὶ ἐξεκλήθη εἰς γῆν, ἣν οὐκ ᾔδει; Γῆ, γῆ, ἄκουε 4 Joan. X, Sed jam ad ea quæ supersunt, est procedendum. Non auferetur sceptrum de Juda, et dux de femɩre ejus, donec veniat qui mittendus est; et ipse erit exspectatio gentium i. Proh insigne atque immortale præsagium! Nullam non partem eorum que vales prædixit, comprobavit eventus. Demonstravimus enim hucusque dictis e Davidicis lumbis Virginem enatam esse. Cujus germen Christus est, dux simul et princeps, et, spiritum principum auferens. Atque ipsi sane in domo Jacobi in aternum regnare contigit, regnumque nancisci, quock omni fine careret. Jamdiu enim ante Christi adventum de medio sublatum fuerat Judæorum regnum; quod stare debuisse clare constat usque ad Jechoniæ tempora, acerbissimæque in Babylonicam captivitatem deductionis. Verumtamen usque ad Christum nequaquam genus defecit, cui huhoris nonnihil atque observantiæ semper delatum est, regiæque nobilitatis sigillum, ut assei – varetur, commendatum. Restat igitur ut illud interpretemur, Donec veniat qui millendus est, et ipse erit exspectatio gentium; Christus nempe Dei Filius hic est, et ipse Dominus. Quem omnibus sanctitatis numeris absoluta Virgo hæc e Davidico emissa stipite virgineum in modun, virgineoque peperit puerperio. Ex quo siquidem Judæorum) imperium evanuit, nemo alius super Davidicum thronum, qui sub oculos caderet rex secundum e Joan. 1, 19. I Psal. 111, 6. & Psal. xv, 10. h Psal. XXIX, i Cell. AL:S. 10,

ἄνδρα τοῦτον ἐκκήρυκτον ἄνθρωπον. Οτι οὐ μὴ αὐξηθῇ ἐκ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ ἀνὴρ καθήμενος ἐπὶ θρόνον Δαυΐδ, ἄρχων ἔσται ἐν τῷ Ἰούδα. Τού των εἰρημένων ἐν τῷ προφήτῃ, τὸ λοιπὸν τίς ἐν τῶν ἐθνῶν προσδοκία νοοῖτο, πλην μόνου Χριστοῦ, ἂν ὁ προφήτης, καὶ πρεσβύτης ὁ Θεοδόχος Συμεών κεχρημάτιστο, μὴ πρότερον ὄψεσθαι θάνατον, πρὶν ἂν ἴδοι σαρκικῶς ἐλευσόμενον. Και πεπέραστο δὴ τὸ χρησμώδημα, διὰ τῶν ἔργων ἐκβάντων αὐτῷ τῶν χρησμῶν. Εἶδε γὰρ ὡς βρέφος, καὶ πρεσβυτικαίς. ἀγκάλαις ἐκ μητρικῶν ὠλενῶν ἐδέξατο τὸν πρὸ αἰ νων, καὶ τῆς μητρός προγενέστερον, καὶ γηραλέοις εὐθὺς ἐξανέθορεν ἅλμασι (πηδῇ γὰρ καὶ γῆρας ὑπὸ περιχαρείας νευρούμενον ), καὶ φωναῖς εὐρήμοις ἀνύμνει τὸν νηπιάσαντα Κύριον, δεσπότην τε ἀπεκά λει, καὶ Σωτῆρα διωμολόγει, καὶ φῶς ἐθνῶν ἀνηγά ρευσε, καὶ δόξαν τοῦ Ἰσραὴλ ἀνεκήρυττεν αὐτὸν, δηλαδὴ τὸν ἐπὶ προσδοκίᾳ τῆς τῶν ἐθνῶν ἀποκαλύ ψεως ἐπιδημήσαντα Κύριον. Τούτοις ὁ Πατήρ τὸν Υϊν ἀπεκάλυψεν ὡς ἔστι καὶ παρ' ἄλλου μαθεῖν προ φήτου, σαφέστατα λέγοντος· Ἰδοὺ μαρτύριον έθνεσι δέδωκα αὐτὸν, ἄρχοντα καὶ προστάσσοντα ἐν ἔθνεσι. Καὶ αὖθις, Ἰδοὺ ἔθνη, ἃ οὐκ οἴδασί σε, επικαλέσονταί σε· καὶ λαοὶ, οἳ οὐκ ἐπίστανται σε, ἐπὶ σὲ καταφεύξονται. Καὶ παρ' ἑτέρου πάλιν Τέθεικά σε, λέγοντος, εἰς φῶς ἐθνῶν. Καὶ παρ' ἄλλου, Δώσω σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου· καὶ, Πάντα τὰ ἔθνη μακαριοῦσιν αὐτόν· καὶ Ἐνει· carnen sedit, regno illo extrema clade penitus λόγον Κυρίου. Τάδε λέγει Κύριος· Γράψον τὸν deleto; quemadmodum Jeremias propheta hisce verbis prædixerat: Nunquid ras fictile atque contritum vír iste Jechonias? nunquid vas absque omni voluptate? Quare abjecti sunt ipse, et semen ejus, et projecti in terram, quam ignoraverunt? Terra, terra, audi sermonem Domini. Hæc dicit Dominus: Scribe virum istum sterilem virum qui in diebus suis non prosperabitur; nec enim erit de semine ejus vir qui sedeat super ihronum David, ´et potestatem habeat ultra in Juda (*). His autem a propheta enuntiatis, quem deinde alium gentium exspectationem fuisse dicamus, præter unum Christumn, quem propheta, Deique receptor semex Simeon non visurum se mortem responsum acceperat, nisi prius videret humana indutum carne in has terras advenisse? Et sane oraculi responsio finem tulit, cum quæ sibi promissa fuerant, reipsa ad exitum sunt perducta. Vidit enim parvulum, senilibusque ulnis e maternis manibus illum ac epit, qui ante sæcula exsistebat, et ante Genitricem ipsam erat genitus, statimque senili saltatione emicuit; nam exsilit etiam senectus, vires et mervos addente gaudio; lætisque vocibus divinum puerum collaudavit, Dominum appellavit, Servatorem confessus est, lucem gentium annuntiavit, gloriamque Israel deprædicavit: illum nimirum affirmavit esse, qui ad exspectationem revelationis gentium in mundum prodiit. Gentibus enim Pater Filium suum manifestum præ- λογήσονται ἐν αὐτῷ πάντα τὰ ἔθνη. Luit, ut apud alium prophetam videre est disertissime dicentem: Ecce testem populis dedi eum, ducem ac præceptorem gentibus i. Et rursus: Ecce gentem quam nesciebas vocabis, et gentes quæ le non cognoverunt, ad te current k. Alibi item dicit: Dedi te in lucem gentium 1. Εt alius: Dabo tibi gentes hæreditatem tuam =. Et: Benedicentur in ipso omnes gentes ". Ligans ad vineam pullum suum, et ad vitem, filii mi, asinam suam. Quis hæc vitis tibi esse videatur? le profecto qui in Evangelio ait: Ego sum vitis vera, et Pater meus agricola est º. Pullus vero ejus sumus nos cum co conjuncti, et veluti insolubili quodam vinculo colligati ex eo quod humanam conditionem assumpserit; quod cum faceret, ipse qui ditissimus est, quæ nostra suut emendicans, uobis qui sumus pauperrimi, quæ sua sunt est elargitus. Qua plane ratione nos per ipsum dii facti sumus, ipse vero per nos appellatus est homo. Asinam autem ejus penitiore sensu Ecclesiam omni veneratione colendam interpretari poterimus; quo loquendi modo gentium vocatio, cujus nos participes sumus, coj Isa. LV, Δεσμεύων, φησί, πρὸς ἄμπελον τὸν πώλον τῆς ὄνου αὐτοῦ. Τίς ἡ ἄμπελος; τοιγαροῦν ἐστιν ὁ ἐν Εὐαγγελίοις βοῶν, Εγώ εἰμι ἡ ἄμπελος ἡ ἀλη θινή, ὁ Πατήρ γεωργός ἐστι. Πῶλος δὲ αὐτοῦ εἴημεν ἂν ἡμεῖς, οἱ ἐνωθέντες αὐτῷ, καὶ οἷον ἀλύτερ τινὶ δεσμῷ συναφθέντες διὰ τοῦ προσλήμματος· ἐν ᾧ τὸ καθ᾿ ἡμᾶς πτωχεύσας ὁ πλούσιος, τὸ ἑαυτοῦ τοῖς πενεστάτοις ἡμῖν ἐχαρίσατο. Καθ᾽ ἂν δὴ τρόπον θεοὶ μὲν ἡμεῖς δι' αὐτὸν γεγόναμεν, αὐτὸς δὲ δι' ἡμᾶς κεχρημάτικεν ἄνθρωπος. Πῶλος δὲ τῆς ἄνω αὐτοῦ νοηθείη ἂν μυστικώτερον ἡ πάνσεμνος Εκκλη σία· καθ᾿ ἣν ἡ τῶν ἐθνῶν τυπικῶς ἐκλαμβάνεται κλήσις, ἐφ' ἣν ἀναγόμεθα· ἡμεῖς γὰρ ἦμεν ἀληθῶς οἱ κτηνώδεις, καὶ ἀλογίᾳ κατεσχημένοι, μέχρις ἂν αὐτὸς ἐπιδημήσας ὁ Λόγος, καὶ ἡ σοφία, περιείλεν • Joan. xv, 1 * ibid, 5. 1 Isa. XLIX, 6. m Psal. 11, 8. n Psal. Lxxi, 17. • Deest aliquid, forte vitio typographico, ut alias infra in textibus Scripture. (*) Jerem. xxii. 28, 29, 30, ex Vulgato. Graca Andreæ sic sonant: Delionestatus est Jechonias tanquam vas quo nemo uti velit. Quid est quod projectus fuit ibi, et evocatus fuit in terram quam nou noverat? Terra, terra, audi sermonem Domini, Hæc dicit Dominus: Scribe virum istum, Rejecti• tium hominem. Quoniam non succrescet ex semine illius vir qui sedeat super throno David, princeps que sit in Juda. GAL.

IN NATIVITATEM B. MARLE. II. σκων της Σλογίας το κάλυμμα, καὶ περιστείλας venienti figura designatur; nos enim profecto ἡμῶν χρησίμως τὴν γύμνωσιν, τῆς ἀμφ' αὐτοῦ Θεοσοφίας τὴν λογικὴν ἡμῖν στολὴν περιέθηκε, τὴν ἄνωθεν ὑπαντὴν διόλου· καὶ ἄῤῥητον δεσμεύσας ἡμᾶς, ὡς ἄν περ πελον τῇ ἔλικι τοῦ σωτηρίου αὐτ τοῦ, καὶ συνάψας τοῖς οὐρανοῖς τὰ ἐπίγεια. Διὰ τοῦτο καὶ παῖδες ἀκακίᾳ συντεθραμμένοι, ὡς ἑώρων αὐτὸν τὴν ἐπὶ Ἱερουσαλὴμ πορείαν ποιούμενον, καὶ πρὸς τὸ ζωοποιὸν καὶ μακάριον ἐκεῖνο πάθος, καὶ παντὸς τοῦ κόσμου σωτήριον ἐθελοντὶ προϊέμενον, καὶ πῶλον ὡς θρόνον βασιλικῶς ἐποχούμενον, ὁμο φώνως ἀνέκραγον· 'Ωσαννὰ τῷ Δαυΐδ, εὐλογη μένος ὁ ἐρχόμενος βασιλεὺς τοῦ ᾿Ισραήλ. "Ο δή καὶ Ζαχαρίας πρότερον διηγόρασε· Χαῖρε, λέγων, εξέδρα, θύγατερ Σιών. Ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου ἔρχεταί σοι προὺς, καὶ σώζων, καθήμενος ἐπὶ πῶλον υἱὸν ὑποζυγίου. Καὶ τί ἂν τῶν λεγομένων σαφέστερον εἰς ἀπόδειξιν τῆς ἀληθείας εὑρήσει τις δήπουθεν; Εἶτα ἑξῆς· eramus pecudibus similes, et velues rationis carentia faborantes, usquedum ratio ipsa atque sapientia ad nos de coelo delaberetur, nostræque cum pecudibus similitudini velamen obtenderet, nuditatemque nostram utiliter cooperiens, ratiomalem divinae sapientiae suæ stolam desuper contextam per totum nobis circumponeret, nosque ad vineam, tanquam asinæ pullum, salutaris vitis capreolis arcanum in modum ligaret, cœlique terrestria conjungeret. Idcirco et pueri quos aluerat innocentia, dum in altum sublatus ad Jerusalem iter faceret, et ad mortem illam, quae nobis vitam et felicitatem attulit, tolique mundo salutem, voluntarie procederet, asinaque pulio insidens, veluti regali throno gestaretur, cousnis illis vocibus ei acclamabant: Hosanna Filio David, benedicius qui venit Rex Israel P. Quod etiam Zacharias ante promulgaverat: Exsulta satis, inquiens, filia Sion; jubila, filia Jerusalem. Ecce Rex tuus veniet tibi justus et Salvator: ipse pauper, et ascendens super asinam, et super pullum filium asinæ q. Ecquid unquam verbis istis ad veritatis ostensionesn clarius quispiam deinceps inveniat? Deinde, Πλυνεῖ ἐν οἴνῳ, φησίν, την στολὴν αὐτοῦ· Lavabit in vino, ait, stolam suam, et in sanguine χαροπο οἱ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ὑπὲρ οἶνον. Καὶ λευ- uvæ pallium suum. Pulchriores sunt oculi ejns καὶ οἱ ὀδύντες αὐτοῦ ἢ γάλα. Ποίῳ τοιγαροῦν vino, et dentes ejus lacte candidiores. Quo nimirum είναι πλυνεῖ τὴν στολὴν αὐτοῦ ὁ τῆς ἁμαρτίας τὸν vino lavabit stolam suam is qui mundi crimina κόσμον καθαίρων, ὁ ἀληθινὸς καὶ πέπειρος τῆς expiavit, verusque est et naturrimus Ecclesize Εκκλησίας βότρυς, ἢ δῆλον τῷ αἵματι τῆς παναμώ racemus? nonne sanguine integerrimæ carnis sn.e μου σαρκὸς αὐτοῦ ἡμᾶς ἐκκαθαίρων, καὶ οἷόν τι purgare nos voluit, et veluti inquinatæ vestis sorκατεῤῥυπωμένον ἐκπλύνων ἱμάτιον; Ἡμῶν γὰρ ἀλη des abluere? Nostram siquidem vestem verissime θὼς ἡμπέσχετο, δι' ου; καὶ ἐγένετο ἄνθρωπος, ὅλην induit, totamque naturam nostram arctissime ἡμῶν προσφυῶς τὴν φύσιν ἀμφιασάμενος. Ποίας complexus est. Cujus autem uva suguine palΟ σταφυλῆς αἵματι την περιβολὴν πλυνεῖ ὁ ἀμόλυν lium suum lavabit ille qui nullis maculis asperτος; ἢ τῷ ζωηρῷ καὶ παναμώμῳ τῆς θεοπλεύρου sus est? Nonne vitali, purissimoque e divino πηγῆς αὐτοῦ ρεύματι; Αὐτὸ γὰρ ἦν ὁ μυστικώτατος latere manante rivo? Ipse enim arcanissimus τῆς ἀληθινῆς ἀμπέλου βότρυς, ἐν τῇ ληνῷ τῆς vilis veræ racemus erat, Ecclesiæ absque ulla καθαρᾶς ἐκθλιβείς Εκκλησίας, ὅτι τῷ ἱκρίῳ τοῦ macula torculari pressus, cum ligno crucis affixus· σταυροῦ πεπαρώνητο, ἵνα τὸν ῥύπον ἡμῶν ἐκκαθά- ignominiam atque dolores pertulit, ut sordes ρη. Περιβολὴν γὰρ ἀληθῶς θεοΰφαντον, τὴν καθ' nostras lavaret. Vestem enim divinitus contextam, ἡμᾶς ἐξ ἡμῶν ἐστολίσατο σάρκα, ἣν ἐξ ἀχράντων mostram scilicet ex nobis vere proprieque inκαὶ παρθενικῶν αἱμάτων βαφεῖσαν ἐν πνεύματο duit carneni, quam incorrupto virgineoque βασιλικῶς ἐκογχύλωσε, καὶ οἱονεὶ πορφύραν βασίλειον sanguine, tanquam regali conelylio in spiritu ὑποδύς, περιέθετο τὸ ἡμέτερον φύραμα, καὶ τοῦτο tinxit, regiamque veluti purpuram subiens noχιτώνος δίκην αἱματωθὲν ἐβάφη, ἐπιστάξαντος stræ circumdedit massæ. Atque ea quidem sanαὐτῷ τοῦ ρείθρου τότε τοῦ αἵματος τῆς ζωοδώρου guine imbuta amictus instar colorata est: ca: πλευρᾶς αὐτοῦ. Καὶ μάρτυς Ησαΐας, τὰς περὶ siquidem sanguis tune irroravit, qui e vitam αὐτὸν συνεισάγων δυνάμεις πρὸς αὐτῷ τῷ πάθει largiente latere ejus profluxit. Cujus rei testis est διερωτώσας, καὶ τοιάδε λεγούσας· Τίς οὗτος ὁ luculentissimus Isaias, qui virtutes Christum παραγενόμενος ἐξ Εδώμ, ἐρύθημα ἱματίων αὐτοῦ circumstantes loquentes facit, atque haec, dum ἐκ Βοσόρ; καὶ αὖθις, Διὰ τί σου ἐρυθρὰ τὰ ἐν- pendens e cruce gravissimos cruciatus perferret, δύματα, ὡς ἀπὸ πατητοῦ ληνοῦ; Ὅπερ, οἶμαι, sciscitantes: Quis est iste qui venit de Edom, δηλῶν αὐτὸς ἐν τῷ ᾄσματι, Ἐξεδυσάμην, φησί, τὸν tinctis vestibus de Bosra r? Et rursus: Quare erχιτῶνα μου, πῶς ἐνδύσομαι αὐτόν; ἐναψάμην 90 rubrum est indumentum tuum, et vestimenta tra τοὺς πόδας μου, πῶς μολυνῶ αὐτούς; ἀπὸ μέρους sicut calcantiuus in torcularis? Quod puto ipsum 9. 9 Zach. ix, 9. * Isa. LAH, 1. s ibid. 2. η Matth. xx), G ἡ Εύρων, viderunt: est ab έράω, imperf. Hinc verti debebat, iter facientem.... procedentem, etc

Sia met in Cantico declarasse, ubi, Exspoliavi me, τὸ ὅλον δηλῶν. Τίνος δὲ οἱ ὀφθαλμοὶ χαροποιοὶ ὑπὲρ οἶνον, πλην μόνου Χριστοῦ; Περὶ οὗ πάλιν ἐν τοῖς Ασμασιν ἡ Θεῷ νυμφευθεῖσα ψυχή, Εισαγάγετε με εἰς οἶκον τοῦ οἶνου, ὡς ἂν εἰ ἔλεγεν· Εἰσαγά γετέ με εἰς οἶκον τῆς Ἐκκλησίας, ἐν ᾗ τὸ ποτήριον τῆς εὐφροσύνης εἰς σωτηρίαν ἐν αἵματι τοῦ ἀμνοῦ κιρνώμενον πρόκειται. Η Ἐπειδὴν εἴσω γέγονε, Δειξόν μοι, φησί, τὴν ὄψιν σου· καὶ, ἀκούτισαν μοι τὴν φωνήν σου, ὅτι φωνή σου ἡδεία, καὶ ἡ ὄψις σου ὡραία. Ὃν ὡς εἶδεν εὐθὺς, Ιδού, φησίν, ὁ ἀδελφός μου λευκὸς, καὶ πυρρός, καί γε ὡραῖος, Κεφαλὴ αὐτοῦ χρυσίον κεράζ, βόστρυχοι αὐτοῦ ἐλάται ὡς κόραξ. Περὶ οὗ καὶ ὁ μέγας ψάλλει Δαυΐδ· Ἐξηγέρθη ὡς ὁ ὑπνῶν Κύριος, ὡς δυνα τὸς κεκραιπαληκὼς ἐξ οἶνου. ὓς μετὰ τὴν ἐκ νεκρῶν ἀναβίωσιν ταῖς τότε μυροπωλουμέναις για ναιξί, Χαίρετε, προσεφθέγξατο, χαροποιὸν αὐταῖς προϊσχόμενος πρόσρημα, λύων τῆς πρώτης λύπης τὴν σκυθρωπότητα, καὶ δὴ καὶ τοῖς ἐξόχοις τῶν μαθητῶν, χαρᾶς ἐπίφθεγμα πρόεισι, Θαρσείτε, λέγων, ἐγώ νενίκηκα τόν κόσμον. Καὶ αὖθις· Εἰρήνῃ ὑμῖν, ἐγώ εἰμι, μὴ φοβείσθε. inquit, tunica mea, quomodo induar illa? lavi pedes neos, quomodo inquinabo illos? ex parte scilicet totum" significans. Cujus autem oculi pulchriores vino? nonne Christi? de quo rursus in Cantico anima quæe Deo nupsit, Introduxit me, inquit, in cellam vinariam ", perinde ac si diceret, Introduxit me in cellam Ecclesiæ, in qua calix lætitiæ ad salutem in sanguine Agni mistus propositus est. Atque ubi intro recepta est: Ostende mihi, ait, faciem tuam, sonel vox tua in auribus meis; vox enim, tua dulcis, et facies tua decora v. Quem simul ac vidit: Ecce, inquit, dilectus meus candidus et rubicundus, electus ex millibus. Caput ejus aurum optimum; coma ejus sicut elate palmarum, wigra quasi corvus x. De illo similiter magnus cecinit David: Excitatus est tanquam dormiens Dominus, tanquam poteus crapulatus a vinor. Ipse post suum ex mortuis ad vitam reditum, mulieribus quæ venerant emptis aromatibus ut ungerent eum, obviam factus, Avete, inquit, jucundo excipiens alloquio, tristitiæque nubem vultus earum obtegentem dissolvens. Similiter electis discipulis lætum verbum annuntiavit: Confidite, inquiens, ego vici mundum. Et rursus: Pax vobis, ego sum, nolite timere. Cujus autem dentes lacte candidiores? Ejus certe qui ait: Data est mihi omnis potestas in cœlo et in terra. Revera enim candidiora lacte, et quacunque nive splendidiora Christi sunt verba. Nisi quis fortasse velit Christi dentes accipere dispersas in divinis Litteris, in lege nimirum, prophetis, et psalmis de ipso voces, quibus Dei Ecclesia doctrinæ ab omni errore immunis sermonem, tanquam solidum cibum mandeus, arcanarum intelligentiam speculationum comminuit, et per eam, quæ per partes fit, ruminationém concoquit. Quomodo enim pietatis sermo, qui sedula meditatione digeritur, alendæ suaviter animæ sufficiat, nisi cibum cjus ita servet, ut non facile evaporetur et diluat; aut sermo ipse ita animam ingrediatur, ut nihil certa relinquens utilitatis statim elabatur atque evanescal? Sane Canticorum liber, tanquam ex Ecclesiæ persona, quam gentes componunt, insuper et cum Deo conjunctæ animæ, perinde quasi quodpiam caneret nuptiale carmen, inquit ad sponsum: Dentes tui sicul greges tonsarum, quæ ascenderunt de la - vacro; omnes gemellis feribus z. Et rursus: Dilectus ereus mihi, et ego illi. Gene illius sicut areolæ aromatum ª; ubi per genas dentes, ut puto, innuit. Et vaticinii quidem explanatio, quam paucis absolvimus, hujuscemodi est, atque ita sese habet. Vos igitur, dilectissimi, qui Dominum divina prædictione ex Juda atque Davide descensurum audistis, quem magnus ille patriarcha cunctis benedictionis suæ verbis tanquam in tabella adumBratum Filium Davidis ex Juda egressi depraedicavit, cæteris omnibus prophetis consentientibus, & Cant. v. 5. u flant, 11, 4. ▾ ibid. 14. × Cant. V, ' Λευκοὶ δὲ τίνος οι οδόντες ή γάλα; Τοῦ αὐτοῦ εἰπόντος, Εδόθη μοι πᾶσα ἐξουσία ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς. Τῷ ὄντι γὰρ λευκότερα γάλακτος, καὶ χείλο νας ἁπάσης λαμπρότερα τοῦ Χριστοῦ τὰ ῥήματα. Πλὴν εἰ μή πού τις οδόντας Χριστοῦ νοεῖν, βούλοιτ ἂν τὰς ἐν Γραφαῖς ἁγίαις, νόμῳ τε καὶ προφήταις, και ψαλμοῖς περὶ αὐτοῦ κατεσπαρμένας φωνάς, αἷς ἡ τοῦ Θεοῦ Ἐκκλησία τῆς ἀπλανοῦς διδασκαλίας τὸν λόγον, ὡς στεῤῥεάν διαμασσωμένη τροφήν, κατα λεπτύνει τῶν μυστικωτέρων θεωρημάτων τὴν νόησιν, καὶ πρὸς πέψιν ἄγει διὰ τοῦ κατὰ μέρος ἀναγομένου μηρυκισμού. Η πῶς ὁ τῆς εὐσεβείας λόγος δι' ἀκρι Θείας πεπτόμενος εύφρων ὥσπερ καὶ διαρκής, πλὴν εἰ μὴ ἀδιάπνευστον τὴν τροφὴν διασώζοι, καὶ είς εἴη διαλελυμένος ὁ λόγος, καὶ ἄνετος, καὶ σφαλερών ἐμποιῶν τὴν ἀνάδοσιν; ᾿Αμέλει καὶ τῶν ᾿Ασμάτων ἡ βίβλος ὡς ἐκ προσώπου τῆς ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίας, πρὸς δὲ, καὶ τῆς Θεῷ συναφθείσης ψυχῆς, οἷόν τι μέλος ἐπιθαλάμιον ᾄδουσα, πρὸς τὸν νυμφίον φησίν Τί ώμοιώθησαν σιαγόνες σου; ὀδόντες σου, ὡς ἀγέλαι τῶν κεκαρμένων, αἱ ἀνέβησαν ἀπὸ τοῦ λουτροῦ, αἱ πᾶσαι διδυμεύουσαι. Καὶ αὖθις, Αδελφιδός μου ἐμοὶ, κἀγὼ αὐτῷ. Σιαγόνες αὐτ τοῦ ὡς φιάλαι ἀρώματος· τοὺς ὀδόντας διὰ τῶν σιαγόνων, οἶμαι, δηλοῦσα. Καὶ τῆς μὲν προφητείας ἡμῖν ἡ ἐξάπλωσις, ἐν ὀλίγῳ τοσαύτη καὶ οὕτως ἔχουσα. Σὺ δέ μοι, ἀγαπητέ, τὸν ἐξ Ἰούδα καὶ Δαυὶὸ ἀκούων προφητευθέντα σα Κύριον· ὃν ὁ μέγας οὗτος ἐν πατριάρχαις δι' δλης αὐτοῦ τῆς εὐλογίας, ὡς ἐν πυξίδι σκιαγραφῶν τοῦ ἐξ Ιούδα τεθηλέτος Δαυΐδ νϊν προσηγόρευσεν· ᾧ καὶ σύμφωνοι διόλου πεφήνασιν οἱ προφῆται· ὡς μηδέν ἐνδοιάσεις, ἀλλ' ἀδιστάκτῳ τῇ γνώμῃ, λέγε τὸν Χρισ × Cant 40,41, 7 Psal. Lyır, 65. • Canto 15, 2

κι IN NATIVITATEM B. MARIÆ. II. στὸν ἐκ γένους ὄντα Δαυΐδ. Προσέσται γάρ σοι δῆλον nulloque intercedente dissidio in unami eaindenἐντεῦθεν, καὶ αὐτὴν ὑπολαμβάνειν ἐκ γένους οὖσαν Δαυΐδ τὴν ἀῤῥήτῳ κυοφορία γενομένην αὐτοῦ κατὰ σάρκα μητέρα. Εἰ τῷ μὴ παρέργως νοεῖται τὸ, Ἐκ τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον ἐπιγινώσκεται. que mentem conspirantibus, Christum ex genere Davidis prodiisse fateamini. Hinc enim manifestissimo licebit argumento deducere, eam quoque ex genere Davidis emuxisse, quæ ineffabili gravidatione ipsius secundum carnem mater exstitit. Quis enim inficiari unquam possit, id certissime evinci cum arbor ex fructu optime dignoscatur ᾿Αλλ' ἐπὶ τὴν γενέθλιον αὖθις ἀναδράμωμεν εορ τὴν, καὶ τῇ ᾿Αννῃ μικρὸν ὥσπερ ἐπιθαλάμιον ἀναπρουσώμεθα μέλος. Νῦν μὲν κυοφορούσῃ παῖδα Θεόσδοτον, ἐπαγγελίας ενέχυρον, νῦν δὲ τικτούσῃ γόνιμον εὐχὴν μετὰ στείρωσιν τῆς ὑπὲρ νοῦν ἐκφα νεστάτης Θεοῦ πρὸς ἀνθρώπους ἐπιδημίας. Αξιον γὰρ τοιοῦτον ἀποτεκνοῦσαν βλαστὸν ἀνευφημεῖσθαι, καὶ θείας ὄντως ἐπιφωνήσεως ἀξιοῦσθαι. Πρόκειται γοῦν οἷόν τις νυμφὼν ὁ τῆς Ἄννης κοιτών· παιδοποιίας καὶ παρθενίας υπογραφόμενος πρόσωπον, τὸ μὲν τῆς τεκούσης, τὸ δὲ τῆς τεχθείσης· ὧν ἡ μὲν ἄρτι τὴν λύσιν τῆς ἀπαιδίας ἐδέξατο, ἡ δὲ μικρὸν ὕστερον, τῆς καθ' ἡμᾶς Ἰησοῦ θεοπλαστίας τὸν τοκετὸν ὑπερφυῶς ὑποστήσεται. Εἰκότως οὖν ἡ θεόληπτος Αννα φαιδρά, καὶ γεγαννυμένη τῇ τῆς ψυχῆς καταστάσει διαπρυσίως βοᾷ • Συγχάρητέ μοι, λέγουσα, βλαστὸν ἐπαγγελίας ἐξ ἀκάρπου τεκούσῃ γαστρός, καὶ καρπὸν εὐλογίας κατ' εὐχὰς ἐκτρεφούσῃ μαζί. Εξεδυσάμην τὸ στειρώσεως, καὶ τῆς εὐτεκνίας τὸ φαιδρὸν ἡμε φιασάμην προκάλυμμα. Συγχαιρέτω μοι σήμερον ή ἐξάκουστος ᾿Αννα, ἡ τῆς Φενένας ἀντίθετος, καὶ τῷ κατ' αὐτὴν ὑποδείγματι τὸ περὶ ἐμὲ παράδοξον ἐπι· κροτείτω θαῦμα. Χορευέτω καὶ Σάρρα πρεσβυτικῶς ἀνασκιρτώσα, καὶ τὴν ἐμὴν ὑπογράφουσα μετὰ στείρωσιν κύησιν. Υποφωνείτωσαν ἅμα στείραι καὶ ἄγονοι τὴν ἐπ' ἐμοὶ θαυμαστωθεῖσαν οὐρανόθεν ἐπίσκεψιν. Εἰπάτω δὴ καὶ πᾶσα μήτηρ, καὶ γόνιμος, εὐλογητὸς ὁ δοὺς εὐχὴν τοῖς εὐχομένοις, καὶ διανοίξας πόρους ἀγόνου μήτρας, καὶ βλαστὸν ἐξ ἀκάρπου γονῆς χαρισάμενος τὴν ὑπερθαύμαστον αὐτοῦ κατὰ σάρκα μητέρα. Ως ἡ νηδὺς οὐρανὸς, ἐν ᾧ ἐσκήνωσεν 5 μηδαμοῦ χωρητός. Jam vero ad natalitiam diei celebritatem revertamur; et Annam aliquantisper tanquam nuptiali carmine proludentes collaudemus. Nam et filiam a Deo datam, promissionis arrhabonem utero gestavit, eamque obtentam precibus post sterili· tatem peperit, quæ Deum supra humanæ mentis captum manifestissimum hominibus factum, cumque illis conversantem gignere valuit. Par siquidem est eam, quæ tale edidit germen, summis laudibus evebi divinisque excipi acclamationibus. Videtur igitur veluti thalamus esse Annæ cubiculum duarum insignium feminarum nominibus inscriptum, videlicet genitricis et genitæ, quarum altera sterilitatis dedecore modo liberata est, altera vero paulo post Jesum similem nobis divi. nitus factum inenarrabili ratione pariel. Jure itaque divino accepto munere Anna, Iglitia gestiente animo, magnis vocibus, nt ab˜dmnibus audiatur, exclamat,: Congratulamini mihi, inquiens, quæ promissionis germen ex alvo sterili procreavi, et benedictionis fructum, ut in vetis erat, papillis meis enutriyi. Tristem exui sterilitalis vestem, lælumque accepi fecunditatis indumentum. Congratuletur mibi hodie celebris illa Anna, Phenennæ ænula; et incredibile miraculum quod mihi quoque exemplo consimili obtigit, plausibus prosequatur. Choreas ducat et Sara seniliter exsiliens, meoque conceptui amota sterilitate subscribat. Adsint simul et reliquæ steriles quæ liberos non pepererunt, mecumque divinæ beneficentiæ munus exaltent; quo mirum in modum visitare me Dominus dignatus est. Dicat et mater omnis, quæ filios peperit; benedictus, qui petita dedit petentibus, sterilisque ventris aperuit januam, fructumque ex infecundo semine largitus est, suam scilicet ipsius secundum carnem præcelJentissimam matrem, cujus profecto uterus cœlum factus est, quandoquidem qui nullo loco excipi potest, is in eo contubernium habuit. Συνῳδὰ δὲ τούτοις καὶ ἡμεῖς αὐτῇ τῇ καλουμένῃ στείρα ποτέ, νῦν δὲ μητρὶ γενομένῃ τοῦ παρθενικοῦ θαλάμου, τὴν εὐφημίαν προσάξωμεν. Είπωμεν μετά τῆς Γραφῆς πρὸς αὐτὴν, εἴπωμεν· Ως μακάριος ὁ οἶκος Δαυΐδ, ἐξ οὗ προελήλυθας! καὶ ἡ ντούς, ἐν ᾗ κιβωτὸν ἁγιάσματος Θεὸς ἐτεκτόνευσε! τὴν αὐτὸν ἀσπόρως κυήσασαν. Οὕτως σὺ μακαρία, καὶ τρισμακαρία, ή θεομακάριστον βρέφος ἐγκυμονήσασα, Μα φίαν τὸ πολυτίμητον ὄνομα, ἐξ ἧς ὁ Χριστὸς τὸ τῆς ζωῆς ἐχρημάτισεν ἄνθος, ἧς καὶ ἡ πρόοδος ἔνδοξος, καὶ ἡ ὠδῖν ὑπερκόσμιος. Συγχαίρομέν σοι καὶ ἡμεῖς, ὦ πανολβία· τὴν γὰρ πάντων ἡμῶν ἐλπίδα θεοδώρητον ἐπαγγελίας ἀπεκύησας γέννημα. Μακαρία εξ ἀληθῶς, καὶ μακάριος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου. PATROL. GR. XCVII. Consonas itaque hisce laudes et nos persolvamus ei, quæ sterilis olim vocabatur, nunc autem virginei thalami mater effecta est. Dicamus act eam una cum sacris paginis, dicamus: Quam felix domus Davidis, ex qua provenistil Quam ſelix venter tuus, in quo sanctificationis arcam fabricatus est Deus! illam videlicet, quæ sine semine ipsum conciperet. Vere quidem beata es, nc ter beata, quæ divinis muneribus cumulatain puellam genuisti, Mariam, inquam, magnum illud nomen, omni laude omnique honore prosequendum; ex qua Christus vitæ fos erupit: cujus et incrementum gloriosum, et præclarissimum puerperium. Gratulamur tibi et nos, o beatissima,

ἄγονον, καὶ γενόμεναι μετὰ στείρωσιν γόνιμοι. Γλῶσσα δὲ πιστῶν μεγαλύνει σου τὸν βλαστὸν, καὶ λέ γος ἅπας εὐφρόσυνος αἰνεῖ σου τὸν τοκετόν. Αξιον γὰρ ὄντως, καὶ διαφερόντως ἐπάξιον εὐφημεῖσθαι τὴν ἐκ θείας ἐπιφροσύνης ἀξιωθεῖσαν χρησμοῦ, καὶ τοιοῦτον καὶ τοσοῦτον ἡμῖν ἀποτελοῦσαν καρπὸν, ἐξ οὗ ὁ γλυκύς Ἰησοῦς προελήλυθεν, ὅλος ὢν γλυκασμὸς, καὶ ὅλος ἐπιθυμία, καὶ τῶν ὀρεκτῶν ἁπάντων ἔσχατον δρεκτόν. Οὗ εἴπωμεν, ὑπὸ τὴν σκιὰν αὐτοῦ ζησόμεθα, καὶ ὑπ' ταῖς αὐτοῦ διαναπαυσόμεθα πτέρυξιν. Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ διὰ νόμου, καὶ προφητῶν κηρυττόμενος, Χριστὸς Ἰησοῦς ὁ Θεὸς, ἡ Χάρις, καὶ ἡ ᾿Αλήθεια· δ; ἦλθεν ἁμαρτωλούς σῶσαι, καὶ πάντας ἀνακαλέ σασθαι πρὸς τὴν ἀρχαίαν εὐγένειαν. Αὐτῷ ἡ δόξα, nostram siquidem omnium spem divinitus datam, Μακαρίζονται διὰ σοῦ καὶ γυναῖκες ἀποβαλούσαι τὴ promissamque prolem edidisti. Beata profecto es, ventrisque tui beatus fructus. Per te mulieres, quæ nunquam genuerunt, prolem concipiunt, ſecundæque post diuturnam sterilitatem fiunt. Fidelium lingua germen tuum extollit, omnisque sermo exsultantibus animis partum tuum collaudat. Nam dignum est, maximeque dignum faustis eam vocibus celebrare, quæ divinæ Providentiæ consilio digna habita est cœlestis oraculi responsione; quæ talem tantumque nobis protulit fructum, ex quo dulcis Jesus exortus est, omni dulcedine dulcior, totus desiderabilis, omniumque desiderabilion ultimum desiderabile. Sub ejus umbra nos fore victuros, ejusque sub alis mortem obituros statuamus. Ipse procul dubio est, quemn lex et καὶ ἡ τιμὴ, καὶ ἡ προσκύνησις παρὰ πάντων ἡμῶν prophetæ prædicarunt, Christus Jesus, qui Deus est, Gratia est, Veritas est; quique peccatores salvos facere venit, omnesque ad pristinam gene…. ris nobilitatem revocare. Ipsi gloria, et honor, et - principium non movit, ejusque Spiritu, qui vitam ORATIO III. De immaculatæ Dominæ nostræ Dei Genitricis ac semper virginis Maria Nativitate. Ostenditur etiam, tum ex Veteri historia, tum ex variis testimoniis, eam ex Davidis se nine descendere ἀναφέρεται, σὺν τῷ ἀνάρχῳ Πατρί, καὶ τῷ ζωοποιῷ αὐτοῦ Πνεύματι, ἀπὸ τοῦ νῦν, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. cultus a nobis omnibus defertur, cum Patre, qui elargitur, nunc, et in sæcula sæculorum. Amen. Rursum festum, et rursum celebritas, rursumque ego commodus convivator, salutis meæ festum agitans, atqué omnes ad spirituales epulas invitans, quarum auspex Dei Genitrix convivas “suos voluptatis torrente pascit e. in quo vos, ο Christi apicula, divine circumvolantes, velut ex quibusdam alvearibus dulcedinem stillantes, tanquam favo quodam mellis domi collecto huc acceditis. Et quis tandem est, qui ab his deliciis abesse susti-. neat, ex his potissimum qui jam earum bonum degustarunt? Nam cum nonnulli sint, qui a mensa exquisitis cibis referta non prius abscedant, quam ultra etiam satietatem iis sese ingurgitarint, quid afferri potest, quin perquam ridiculum videatur, ante degnstata hæc mysteria, e regia mensa excedere? Regium enim, ac reginæ ex regio semine descendentis est istud epulum. Agedum igitur, o charissimi, orationem nostram rursum excipite, quæ ad eumdem illum vos scopum reducit, quem superiore oratione quam maxime sternens, Christum ex Davidica radice ortum traxisse perspicue vobis ostenali. Hoc autem demonstrato, hanc quoque, ex qua ille juxta carnem in lucem editus est, ex eadem radice fluxisse, certo argumento constabit. Ac mihi sane supervacaneum esse videtur secundam solutionem, ea, quain commemoravimus, apertiorem et efficaciorein afferre, ad veritatis, curiosius jam quodammodo fusiusque a nobis expositæ, Εἰς τὴν Γενέθλιον ἡμέραν τῆς παναμώμου Δεν σποίνης ἡμῶν Θεοτόκου καὶ ἀειπαρθένου Μα ρίας, καὶ ἀπόδειξις ἐκ Παλαιᾶς ἱστορίας, καὶ διαφόρων μαρτυριῶν, ὅτι ἐκ σπέρματος κατ άγεται τοῦ Δαβίδ. Πάλιν ἑορτὴ, καὶ πάλιν πανήγυρις, καὶ πάλιν ἐγὼ δεξιὸς ἐστιάτωρ, πανηγυρίζων τὴν ἐμαυτοῦ σωτηρίαν, καὶ συγκαλῶν ἅπαντας πρὸς τὴν πνευματικὴν ἑστίασιν, ἧς ἡ Θεοτόκος ἐξάρχουσα, τῆς τρυφῆς τὸν χειμάρρουν, τοὺς ἑαυτῆς ἐστιᾷ δαιτυμόνας. Ἐν ᾧ ὑμεῖς, ὁ Χριστοῦ μελισσών, ἐνθέως περιϊπτάμενος, καθάπερ ἔκ τινων σίμύλων, ἀποστάζων γλυκασμόν, οἷα κηρία μέλιτος οἴκαδε συλλεξάμενοι χωρεῖτε. Καὶ τίς ἂν ἕλοιτο τοιαύτης ἀπολειφθῆναι τρυφῆς, τῶν μάλιστα γευσαμένων ήδη τῶν ταύτης καλῶν; Εἰ γὰρ τραπέζης όψοις πολυτελῶς εὐθηνουμένης οὐ πρὶν ἀφεστᾶσί τινες, εἰ μὴ καὶ πέρα τοῦ κόρου τῆς τρυφῆς ἀπολαύσειεν, πῶς οὐ λίαν δοκεῖ καταγέλαστον, πρὶν γευσθῆναι τῶν τῇδε μυστηρίων βασιλικῆς ἀποπηδῆσαι τραπέζης; Βασίλειος γὰρ καὶ βασιλίδος ἐκ βασιλικοῦ καταγομένης σπέρματος ἡ ἑστίασις. Δεῦρο γοῦν αὖθις, ἀγαπητοί, τὸν ἡμέτερον ὑποδέ ξασθε λόγον, πρὸς ἐκεῖνον ὑμᾶς τὸν σκοπὸν ἐπαν άγοντα, ὃν ἐν τοῖς φθάσασιν εὖ μάλα κατεστρωκώς, τῆς Δαβιτικῆς ῥίζης σαφῶς ὑμῖν τὸν Χριστὸν ὑπο ηγόρευσα. Τούτου δὲ δεικνυμένου, καὶ ἡ κατὰ σάρκα τοῦτον τεκοῦσα, τῆς αὐτῆς οὖσα ῥίζης φυτὸν εἰκό τως ἀναφανήσεται. Καί μοι λίαν παρέλκον εἶναι δοκεῖ, δευτέραν λύσιν ἐπαγαγεῖν, τῆς ῥηθείσης ἐμφαντικωτέρας, πρὸς ἔνδειξιν τῆς ἀληθείας, περιερ γότερόν πως καὶ πλατύτερον πρὸς ἡμῶν ἐκτεθείσης. Αλλ' ὡς ἂν τὴν ἐριστικὴν τῶν ἐπιλυσσώντων Ιουδαίων ἔνστασιν τῇ ἀληθείᾳ ταῖς τοῦ ψεύδους παρα- © Psal. xxxv, 9. Joanni Daunasceno ascriitur a Jacobo Billio in ejus editione J: Damasceni Operum, p. 572. EDIT.

IN NATIVITATEM B. MARIÆ. III. πέμψωμεν αὔραις, φέρε δὴ καὶ αὐτὴν εἰς δύναμιν confirmationem. Verum ut pervicacem Judeorum τὴν Παρθένον ἐξ αὐτῆς οὖσαν τῆς ῥίζης Δαβὶδ ἀπο- veritati oblatrantium contentionem ad mendacii δείξωμεν, μάρτυσι τοῖς εὐαγγελισταῖς χρώμενοι, καὶ auras ablegemus, age ipsam hanc quoque Virginem τῷ τῆς Γραφῆς· ἰδιώματι. Χρῆναι δ' οὖν οἶμαι τὰς pro virili nostra ex ipsa Davidis radice ortum ἀπὸ τοῦ Δαβίδ γενεάς διαψηλαφήσαντα, κατὰ τὴν duxisse demonstremus, evangelistas ipsos testes τοῦ Λουκᾶ καὶ τοῦ Ματθαίου γενεαλογίαν, τὴν μὲν adhibentes, atque ipsam Scriptura sacra peculiaἀναποδίζουσαν, τὸν δὲ, καθεξῆς ὁδεύουσαν, διὰ τῶν. rem loquendi rationem. Operæ pretium autem esse ἄκρων ἐπισυνάψαι τὸν νοῦν· εἶθ' οὕτως τὴν σύγχυσιν, arbitror, consideratis ac velut contrectatis Davidis καθ᾿ ἣν ἡ περὶ τοὺς τεκόντας τὸν Ἰωσήφ συνεχύθη generationibus, juxta Lucæ ac Matthæi genealoσυγγένεια, καθ' εἱρμὸν ἐκθέσθαι, καὶ τὸν τρόπον, giam, quarum altera inverso, altera recto ordine καθ᾿ ὃν καὶ ἡ Παρθένος ἐκ γένους κατάγεται τοῦ progreditur, per extrem: mentem ac sensum coΔαβὶδ ἐναργῶς ἀποδείξαι· καὶ μηδὲν τῶν κατ' αὐτὴν pulare, atque ita deinde confusionem eam, per ἀναπόδεικτον εἴη. Τοῦτον γὰρ οἶδα παντὸς ἐγκωμίου quam parentum Josephi cognatio permista est, λαμπρότατον ἔπαινον, τὸ ταῖς θεομάχοις ἀνθοπλισθῆ serie quadam exponere, ac modum, quo ipsa quoκαι γλώσσαις, καὶ πᾶν ἀποφράξει στόμα, κατὰ que Virgo ex Davide fluxit, aperte declarare: quo ταύτης φρυασσόμενον. Αρξομαι γοῦν ἐντεῦθεν. nihil eorum, quæ ad ipsam attinent, probatione sua careat. Hanc demum enim laudem omni encomii genere præclariorem luculentioremque esse mihi persuadeo, newpe adversum impias linguas arma induere, osque omne obturare. adversus eam fremens Mihi vero ignoscat velim quilibet eorum, qui hic adsunt, ac litterarum studia coluerunt, ut qui profanorum exercitamentorum imperitus sim, proptereaque angar et discrucier, utpote compendiariam viam atque instituto argumento accommodatain minime nanciscens. Nihilominus tamen, Spiritus saucti, qui docet omnem hominem scientiam, ope atque auxilio fretus, propositam materiam aggredior. Ergo hoc olim lege comparatum erat, ut nemo ex ulla tribu uxorem aliunde quam Καί μοι συγγινωσκέτω τῶν τῇδε παρόντων, καὶ λόγοις ἐντεθραμμένων ἕκαστος, ἀπείρῳ τε ὄντι τῶν ἔξωθεν γυμνασμάτων, καὶ τοῦ δὴ χάριν ἀσχάλλοντι, ἅτε ὁδὸν ἐπίτομον μὴ εὑρίσκοντι τοῦ δέοντος πρόσφόρον. Ομως τῷ διδάσκοντι Πνεύματι πάντα ἄνθρω τον γνώσιν τεθαρρηκώς, πρὸς τὸ προκείμενον ἀποδύομαι. Νόμος τοιγαροῦν ἐκράτει τὸ παλαιὸν, μὴ ἂν ἄλλοθεν τῶν φυλῶν ἑκάστην γυναῖκα πρὸς γάμον ἄγεσθαι δύνασθαι, μὴ τῆς αὐτῷ κοινωνοῦσαν φυλῆς. Ὅτι δὲ τοῦτό ἐστιν ἀληθὲς, αὐτῶν ἄκους τῶν τοῦ νόμου ῥητῶν, ἐχόντων ἐπὶ λέξεως οὕτω· Καὶ ἐνετεί. ex sua accipere posset. Quod autem hoc verum λατο Μωϋσῆς τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ διὰ προστάγματος Κυρίου, λέγων· Οὐ περιστραφήσεται τοῖς υἱοῖς Ισραήλ, ἀπὸ φυλῆς εἰς φυλήν, ὅτι ἕκαστος ἐν τῇ κληρονομίᾳ τῆς φυλῆς τῆς πατρικῆς αὐτοῦ προσ κολληθήσονται οἱ υἱοὶ, καὶ πᾶσα θυγάτηρ ἀγχι στεύουσα κληρονομίαν ἐκ τῶν φυλῶν υἱῶν Ἰσραὴλ, ἑνὶ τῶν ἐκ τοῦ δήμου τῆς φυλῆς τοῦ πατρὸς αὐτῆς ἔσονται γυναίκες, ἵνα ἀγχιστεύωσιν οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ, ἕκαστος τὴν κληρονομίαν τὴν πατρικὴν αὐτοῦ, ὃν τρόπον συνέταξε Κύριος τῷ Μωϋσῃ. Καὶ μέντοι καὶ διεφυλάχθη τοῦτο μέχρι καιροῦ. Ἕως γὰρ ἤνθει τὰ Ἰουδαίων, καὶ τὰ Μωσαϊκά διατάγματα, ήκμαζον, οὐδὲν ἦν τῶν παρ' αὐτοῖς ἐθῶν, ὁ μὴ κατὰ θεσμὸν ἐκράτει. Αφ' οὗ δὲ πρὸς ἀφανισμὸν ἐχώρει, καὶ πρὸς τοὐναντίον ἅπαν ἀπηυτομόλει, κατὰ μέρος έλατ τούμενα, οὐκέτι λόγος αὐτοῖς πατρώας εὐδαιμονίας πεφρόντιστο, εθνικώτερόν πως διακειμένοις τὸν βίον, καὶ εἰς μηδὲν ὅτι μέγα τιθεμένοις τὸ χρῆμα, καίτοι τοῦ νόμου θεσπίζοντος, τῶν προφητῶν ἐμβοώντων, καὶ διὰ πάσης σχεδόν τῆς Γραφῆς αὐτοῦ διαμαρτυρουμένου τοῦ Θεοῦ, μὴ διαχεῖσθαι, μὴ διαφθεῖρα, τὰ νόμιμα. Ἐπεὶ οὖν παροινίας τῆς εἰς Θεὸν δίκην οὐ τὴν τυχοῦσαν ἔδοσαν οἱ Ἰουδαῖοι, ὧν τε πολλάκις παροίστρησαν, καὶ τῆς πατρώας εξεστηκότες θεοσεβείας 4 Num. xxxv:, 7 seqq. sit, ipsa legis verba audi, quæ ad hunc prorsus modum habent: Et mandavit Moyses filiis Israel per præceptum Domini, dicens: Non convertemini de tribu in tribum: quoniam unusquisque in hæreditate tribus suæ paternæ adhærebunt d: et onmis filia propinqua hæreditatem habens ex tribubus filiorum Israel, uni eorum qui sunt ex domos tribus patris sui, erit uxor, et per sanguinis με pinquitatem unusquisque ex filiis Israel paterumm suam hereditatem percipiet, quemadmodum constituit Dominus Moysi. Ac sane boc aliquantisper quidem observatum est. Quandiu enim Judaeorum res florebant, ac Mosaica præcepta vigebant, nullus apud eos ritus erat, qui non juxta legem vim suam obtineret. At posteaquam in exitium tendere, atque in contrarium prorsus desciscere, sensinque minui cœperunt, non jam ipsis patria felicitas curæ fuit, ut qui gentilium quodammodo ritu vitam instituerent, neque admodum magni rem hujusmodi penderent, tametsi alioqui lege sciente, prophetis inclamantibus, atque adeo ipsomet Deo per totam Scripturam testificante atque admonente, ne animis effunderentur, ac legitimas sanctiones corrumperent. Posteaquam igitur Judæi suæ in Deum contumie. liæ non vulgarem pœnam pependerunt, ac pro eo quod saepe tanquam estio quodam perciti, atque

a paterna religione deficientes ad extremam super- εἰς ἄκρον δυσειδαιμονίας ἐπεληλάκεσαν, καί τοι του stitionem proruerant, variis molis a Deo cxcruciati fuerunt (nam et urbs obsidione cincta est, et sacra profanum in modum direpta, el sancta impuris ac scelestis pedibus protrita, et gens ipsa populationibus oppressa, patriumque solum eversum, ipsique in exteram regionem extorres acti niserandum videntibus spectaculum, atque audientibus acroama præbuerunt, omnique ex parte cincti in gravissimis et immedicabilibus calamitatibus versati sunt), nec jam diligentia adhiberi poterat, qua genera internosci possent, utpote - universa natione adversarum rerum, atque ingruentium quotidie malorum mole oppressa, tum vero singulæ tribus nobilitatis suæ præstantiam ac singulare decus amiserunt. Nec tamen prorsus deleta est celebris hac generis dignitas. Etenim hujusce tribus auctoritas, velut reliquiæ quædamn, per successionem adhuc opibus atque imperio pollens perstitit usque ad clarissimam hanc Virginem, hanc, inquam, solam inter mulieres Deo desponsam matrem ac virginem, quam nunc ex Davidica tribu ortam esse probare aggrediens, orationis jactum ad Scripturæ scopum directum emitto, si modo Deus hoc mihi concedat, ut pro rei dignitate sermonem habere queam. Αι enim, o beate Matthæe, velim mihi explices, quidnam causæ sit, quod tu in iis, quorum genus recenses, a sancto Luca dissentias. Minime vero, inquit, mente ad divinas res conscribendas eximia præditus Matthæus, prius publicanus, nunc autem arcanorum mysteriorum interpres, minime,inquam, ulla est inter nos dissensio. Nam ille, velut sermonem retrorsum flectens, naturales patres prætermisit, legales duntaxat commemorans; ego autem naturalium patrum mentionem aperte feci: non temere id quidem, neque aliter quam Spiritu dignum esset. Uterque enim nostrum, tanquam uno eodemque Spiritu afflatus, alter alterius scripta sive ulla immutatione commendat et attollit. Accurate autem, o charissimi, generis seriem ab utroque expositam considerare, atque hinc quæstionis solutionem aucupari convenit. λυτρόπως αὐτοὺς κολάσαντος τοῦ Θεοῦ, πὴ μὲν, που λιορκουμένου τοῦ ἄστεος, καὶ τῶν ἱερῶν ἐκπορθου μένων, τῶν τε ἁγίων τοῖς ἐναγέσι καὶ βεβήλοις συμπατουμένων ποσί· πὴ δὲ, δηώσει καὶ λεηλασία τοῦ ἔθνους, καταστροφῇ τε τοῦ πατρῴου ἐδάφους, καθ᾿ ἣν πρὸς ἀλλοδαπὴν ἐξελαυνόμενοι ξεσαν, ελεει νὸν τοῖς ὁρῶσι θέαμα, καὶ τοῖς ἀκούουσιν ἄκουσμα, κύκλῳ τε περιστοιχισμένοι ανηκέστοις εγίνοντο, μηκέτι φιλοκρινεῖσθαι τοῦ γένους ἰσχύοντος, τῷ ἄχθει πεζομένου τῶν συμφορῶν, τῷ πλήθει τῶν ἐπ ιόντων όσημέραι δυστυχημάτων, τότε δὴ συγχυθεῖσαι τῶν φυλῶν ἑκάστη, τὸ τῆς εὐγενείας ἐξαίρετον ἀπὸ εσυλήθησαν. Αλλ' οὐκ εἰς ἅπαν ἠφάνιστο τὸ περι ώνυμον τοῦτο τοῦ γένους ἀξίωμα. Διέμεινε γὰρ ώσπερ τι λείψανον ἐκ διαδοχῆς ἐπικρατοῦν ἔτι τῆς κληρου χίας ταύτης τὸ ἀξιόλογον, μέχρι τῆς ἀοιδίμου Παρ θένου, ταύτης δὴ λέγω τῆς μόνης ἐν γυναιξὶ Θεονυμ φεύτου μητρὸς καὶ ἀείπαιδος, ἣν ἄρτι τῆς Δαβιτικής οὖσαν ἀποδεικνύναι φυλῆς παρορμώμενος, τοῦ λέγω τὴν βουλὴν πρὸς τὸν τῆς Γραφῆς συντείνας σκοπὸν ἐπαφίημι, Θεοῦ μάλιστά μοι τὰ κατ᾽ ἀξίαν λέγειν παρεχομένου. Αλλά μοι δεῦρο φράσον, ὦ μακάριε Ματθαῖε, τίς ὁ τῶν ὑπὸ σοῦ γενεαλογουμένων προς τὸν ἱεροφάντην Λουκᾶν διαφωνούμενος λόγος. Ού, φησὶν ὁ θεογραφικώτατος νοῦς Ματθαῖος, ὁ πρὶν τελώνης, νῦν δὲ τῶν ἀποῤῥήτων ὑφηγητής, οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν, οὐκ ἔστιν οὐδεμία διαφωνίας ἔμφασις. Ο μὲν γὰρ ὥσπερ ἀναποδίζων τὸν λόγον, παρῆκε τοὺς κατὰ φύσιν πατέρας, τῶν κατὰ νόμον ἔσθ' ὅτε μόνων ἐπιμνησθείς· ἐγὼ δὲ τῶν κατὰ φύσιν πατέρων σα φῶς τὴν μνήμην πεποίημαι, οὐκ αλόγως, οὐδὲ ἀναξίως τοῦ Πνεύματος. Εκάτερος γὰρ ὑφ' ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ Πνεύματος ἐμπνεόμενος, τὰ θατέρου θάτερος εἰς μηδὲν διαλάττων ἀποσεμνύνει. Σκοπεῖν δὲ δεῖ δι' ἀκριβείας, ἀγαπητοί, τὰς ὑπ' ἀμφοῖν ἐκτεθείσας γενεαλογίας, κἀκεῖθεν θηράσαι τοῦ ζητουμένου τὴν εὕρεσιν. Quandoquidem igitur, juxta evangelistæ vocem, ex utroque genere, hoc est ex naturali ac legali, generationis certitudo demonstratur, Mattheus proinde opus suum inchoans, Liber generationis, inquit, Jesu Christi filii David, filii Abraham e, Et quidem ad id, quod quærimus, percipiendum, principium ipsum, vel solum, sufciebat. Verum hic non e Matth. 1, 1. ᾿Αμέλει τοίνυν κατὰ τὴν τοῦ ἱεροφάντου φωνὴν, ἐξ ἑκατέρων τῶν γενῶν, λέγω δὲ τῶν κατὰ φύσιν καὶ νόμον, τὸ ἀκριβὲς τῆς γενεαλογίας ἡμῖν δείκνυται. Ματθαῖος γοῦν τῆς κατ' αὐτὸν συγγραφῆς ἀπαρχό μενος, Βίβλος γενέσεως, φησὶν, Ἰησοῦ Χριστοῦ υἱοῦ Δαβίδ, υἱοῦ ᾿Αβραάμ. Καὶ ἤρκει πρὸς τὴν τοῦ ζητουμένου κατάληψιν αὐτὸ καθ' αὐτὸ τὸ προοίμιον. Deo excruciati fuerunt. Si hic locus conjectura sit pro κολάσαντος, καλέσαντος fortasse non incommode legi posse existimem. Hæc enim particula καίτοι hanc lectionem postulare videtur. Exaggerat enim Judæorum perfidiam Andreas, qui Deum per tot supplicia eos ab idolorum cultu revocantem audire neglexerint. Hoc autem loco Nazianzenum imitatur, qui 2 orat. de Pasch. Podem sermonis genere utitur, cum generis humani in sceleribus pertinaciam insectatur, quod ad permultis cruciatuum generibus eruditum, meliorem propterea mentem minime redierat, cun tamen id esset, quod Deus in hujusmodi suppliciis inferendis sibi proponeret. Videntur autem haec verba, καίτοι πολυτρόπως, usque ad illa, μηκέτι φιλοκρινείσθαι, per parenthesin legenda. Orationis jactum. Pro βουλήν lue loco βολην lego, ut sagittam significet. Ita enim legendum esse aperte iudicat verbum επαφίημι.

IN NATIVITATEM B. MARIE. III. ᾿Αλλ᾽ οὐ μέχρι τούτου στη. Προύδη γὰρ ὁ λόγος αὐτῷ, subsistit. Etenim ipsius sermo etiam usque ad Virginis sponsum progressus est. Luas autem, post Salvatoris in baptismo declarationem, orationem suam nonnihil derivans, ad hunc modum scribit: Inter quos, inquit, etiam Jesus erat, anno. rum quasi triginta incipiens esse, ut pulabatur, filius Joseph, qui fuit Heli, qui fuit Mathan, qui fuit Levi, qui fuit Melchi, et sic deinceps in altum ascendendo usque ad Seth, qui fuit Adæ, qui fuit Dei. Illud porro minime ignorat, quisquis sedula et exquisita mente præditus est, ex usu Scripturæ esse, legales patres eos demum appellare, qui, quamvis sine liberis e vita decesserint, tamen per sobolein, ex fraterno semine post mortem suami ortam, filios habuerunt: naturales contra, eos qui καὶ μέχρι τοῦ τῆς Παρθένου μνηστῆρος. Λουκᾶς δὲ μετὰ τὴν κατὰ τὸ βάπτισμα τοῦ Σωτῆρος ἀνάδειξιν, μικρὸν αὐτοῦ που τὸν λόγον μετοχετεύων, τοιάδε γράφει· Ἐν οἷς, φησὶ, καὶ αὐτὸς ἦν Ἰησοῦς, ὡς ἐτῶν τριάκοντα, ἀρχόμενος ὤν, ὡς ἐνομίζετο, υἱὸς Ιωσήφ τοῦ Ἠλεί, τοῦ Ματθὰν, τοῦ Λευί, τοῦ Μελχί, καὶ ἑξῆς κατὰ ἀναφορὰν, ἕως τοῦ Σήθ, τοῦ ᾿Αδάμ, τοῦ Θεοῦ. Οὐκ ἀγνοεῖ δ' οὖν δε φιλόπο νος νοῦς τῶν ἐξητασμένων, ὡς τοὺς μὲν κατὰ νόμον πατέρας ἐκείνους τῇ Γραφῇ καλεῖν σύνηθες, τοὺς προθανόντας μὲν ἄπαιδας, πλὴν παιδοθετηθέντας, δι' ἀδελφοσπόρου γονῆς μετὰ κοίμησιν· τοὺς δέ τοι κατὰ φύσιν, ἐκείνους, οἱ μάλιστα μὲν ἑαυτοῖς πρὸς διαδοχὴν τοῦ γένους οἰκείῳ σπόρῳ ἐπαιδοποιήσαντο, ἔσθ' ὅτε δὲ καὶ εἰ τεθνάσιν αὐτοῖς ἄπαίδες ἀδελφοί, praesertim quidem sibi ipsis ad generis propaδι' ἀντιγόνου σπορᾶς, τὴν εὐκληρίαν τῷ ἀδελφῷ συνεισήγαγον. Τῶν γέ τοι εὐαγγελιστῶν, ὁ μὲν τῶν κατὰ φύσιν πατέρων μόνων ἐπιμνησθεὶς τοὺς κατὰ νόμον παρῆκεν· ὁ δὲ τούμπαλιν τοὺς κατὰ φύσιν παρα δραμών, τῶν κατὰ νόμον ἰδικῶς ἐπεμνήσθη· οὐδ' ὁπότερος τοῦ εἰκότος ἀποσφαλείς. Καλὸν δ᾽ οἶμαι καὶ παλαιᾶς πρὸς τοῦτο μαρτυρίας ἐπιμνησθῆναι, ἣν παρ' ἀνδρός τινος πολυΐστορος παρειλήφαμεν, ἔχουσαν ἐπὶ λέξεως οὕτως. Επείπερ οἱ τῆς γενεαλογίας τῶν εὐαγ γελιστῶν ἐμφερόμενοι, οἱ μὲν διεδέξαντο παίδες πατέρας γνησίους, οἱ δὲ, ἑτέροις μὲν ἐγεννήθησαν, ἑτέρων δὲ γεγόνασι κλήσει, ἀμφοτέρων δὲ γέγονεν ἡ μνήμη, τῶν τε γεγεννηκότων, καὶ τῶν ὡς γεγεννηκότων, οὕτως οὐδέτερον τῶν Εὐαγγελίων ψεύδεται, καὶ φύσιν ἀριθμοῦν, καὶ νόμον· ἐπεπλάκη γὰρ ἀλο λήλοις τὰ γένη τότε ἀπὸ τοῦ Σολομῶντος, καὶ τὸ ἀπὸ τοῦ Νάθαν, ἀναστάσεσι τέκνων, καὶ δευτερογαμίαις. Ἵνα δὲ σαφὲς ἢ τὸ λεγόμενον, τὴν ἐπιπλοκὴν τῶν γενῶν διηγήσομαι. mentitur, dum et naturam et legem nuinerat. liberorum suscitationem ac repetita matrimonia sil quod dico, generum permistionem exponam. ᾿Απὸ τοῦ Δαβὶδ διὰ Σολομῶντος τὰς γενεάς κατ αριθμουμένοις, τρίτος ἀπὸ τέλους εὑρίσκεται Ματθὰν, ὃς ἐγέννησε τὸν Ἰακώβ, τοῦ Ἰωσὴφ τὸν πατέρα. ᾿Απὸ δὲ Νάθαν τοῦ Δαβὶδ κατὰ Λουκᾶν, ὁμοίως τρίτος ἀπὸ τέλους Μελχί· Σκοποῦ τοίνυν ἡμῖν κειμένου τοῦ Ἰωσήφ, ἀποδεικτέον, πῶς ἑκάτερος αὐτ τοῦ πατὴρ ἱστόρηται, ὅ τε Ἰακὼβ ἀπὸ Σολομῶντος, καὶ Ἠλεὶ ἀπὸ τοῦ Νάθαν, ἑκάτερον γένος κατάγον. τας. Καὶ δὴ οὖν ὅ τε Ματθὰν καὶ ὁ Μελχί, ἐν μέρει τὴν αὐτὴν ἀγόμενοι γυναῖκα, όμομητρίου, ἀδελφοὺς ἐπαιδοποιήσαντο, τοῦ νόμου μὴ κωλύοντος χηρεύουσαν ἢ καὶ ἀπολελυμένην, ἄλλῳ γαμεῖσθαι. Παραδέδοται τοίνυν, ὅτι πρῶτος Ματθὰν ὁ ἀπὸ Σολομῶντος κατάγων τὸ γένος, τὸν Ἰακὼβ γεννῇ· καὶ τελευτήf Luc. III, 23 seqq. gationem ex suomet semine liberos procrearunt, interdum autem etiam si ipsorum fratres nullis liberis relictis vitam cum morte commutassent, per vicarium semen hæreditatem ipsis collegerunt. Ergo alter evangelistarum, naturales duntaxat patres commemoraus, legales' silentio præteriit; aller rursum pratermissis naturalibus, legalium privatim mentionem fecit. In quo neuter ab eo quod par erat aberravit. Nec vero incommodum fuerit (que planius istud ostendatur) veteris quoque testimonii meminisse, quod a viro quodam multarum rerum cognitione instructo accepimus. ll autem sic ad verbum habet. Quandoquidem qui in Christi genealogia ab evangelistis referuntur, partim filii veris patribus successerunt, partim cum ab aliis geniti essent, aliorum tamen filii dicti sunt, atque utroruinque mentio facta est, hoc est et eorum qui genuerunt, et eorum qui velut genuerunt, idcirco neutrum Evangeliorum Nam tum familiæ Salomonis, et Nathan, per inter se connexæ erant. Ut autem perspicuumı Davide per Salomonein generationes recenser:- tibus, tertius a fine Mathan reperitur, qui Jacobuin Josephi patrem genuit. Nathan autem Davidis filio juxta Lucam, eodem modo tertius a fine Me!- chi. Quocirca cumn Joseph nobis pro scopo propοnatur, demonstrandum est quonam pacto uterque ipsius pater esse divinis Litteris prodatur, nimirum et Joseph qui a Salomone ortum traxit, et feli qui a Nalban. Ergo et Mathan et Melchi eamdem uxorem vicissim ducentes, uterinos fratres procrearunt. Neque enim lex prohibebat, ne ea, quæ maritum morte amiserat, aut ab eo repudiata fuerat, alteri nuberet. Memoriæ itaque proditum est Mathan primum, qui a Salomone originem duceCOMBEFISII NOT.E. Si ipsorum fratres. Legendum hic in Graco est εἰ τεθνάσιν, ut sensus aperte ostendit. Quod a viro quodam. Africanum innuere videtur, cujus de hac re verba in medium profert Eusebius lib. Eccles. hist. cap. 7. Hanc porro ipsius rationem, quibus argumentis convellere nitatur Osiander, vide apud Melchiorem Canum, lib.: De locis theolog., cap. 5, ubi etiam ipsis eruditissime respondet.

85% bat, Jacobum genuisse, ipsogne Mathan extremo παντος τοῦ Ματθάν, Μελχὶ ὁ ἐπὶ τὸν Νάθαν κατὰ vitæ die functo, Melchi, qui ad Nathan genus suum referebat, viduam, quod ex eadem tribu ipse, quanquam ex alia familia, ut jam dictum est, foret, in matrimonium accepisse, ex eaque filium Meli suscepisse. Ad hunc modum ex diversis duobus generibus Jacobuin et Heli uterino3 fratres reperiemus: quorum alter, hoc est Jacob, fratre leli sine liberis e vita sublato, uxorem illius in matrimonium accipiens, tertium Joseph et ipsa sustulit, natura quidem ac juxta rationem, sui ipsius filium (unde etiam scriptum est, Jacob genuit Joseph); legis autem respectu, filium Heli; Jacob etenim, utpote frater, semen ipsi suseitavit. Ob eamque causam ipsius etiam genealogia obscuritate minime obruetur: quam Matthaeus quiden evangelista recensens, Jacob, inquit, genuit Joseph, Lucas autem converso ordine: Qui erat, ut pulabalux (nam hoc etiam adjunxit) filius Joseph, qui fuit Heli, qui fuit Melchi. Si quidem nulla ratione significantius atque illustrius legalis nativitas commemorari poterat. Atque hoc verbum, genuit, in hac liberorum procreatione ad extremum usque subticuit, per analysim sursum ascendens usque ad Adam, qui fuit Dei. Et paucis interjectis. Uterini ergo fratres Heli et Jacob, Etenim mortuo Heli sice liberis, Jacob semen ipsi excitavit, progenito scilicet Josepho, qui, u: natura ipsius erat, ita, si legis rationem habeamus, patrem Heli habebat, Ita utriusque filius Joseph erat. γένος ἀναφερόμενος, χηρεύουσαν, ἐκ μὲν τῆς αὐτῆς φυλῆς, ἐξ ἄλλου δὲ γένους ὤν, ώς προείπον, ἀγέμενος αὐτὴν, ἔσχεν υἱὸν τὸν Ἠλεί. Οὕτως ἐκ διαφόρων δύο γενῶν εὑρήσομεν, τόν τε Ἰακὼς καὶ τὸν Ἡλες, ὁμομητρίους ἀδελφούς, ὧν θάτερος ὁ Ἰακώβ, δηλα ότι, ἀτέκνου τοῦ ἀδελφοῦ τελευτήσαντος Ηλε!, τὴν γυναῖκα παραλαβών, ἐγέννησεν ἐξ αὐτῆς τρίτου τὸν Ἰωσὴφ κατὰ φύσιν μὲν ἑαυτῷ, καὶ κατὰ λόγον διὸ γέγραπται, Ἰακὼβ ἐγέννησε τὸν Ἰωσήφ κατά νόμον δὲ, τοῦ Ἠλεὶ υἱὸς ἦν. Ἐκείνῳ γὰρ Ἰακὼν ἀδελφὸς ὢν, ἀνέστησε σπέρμα. Διόπερ οὐκ ἀμαυρωθήσεται καὶ ἡ κατ' αὐτὸν γενεαλογία, Αν Ματθαῖος μὲν ὁ εὐαγγελιστὴς ἐξαριθμούμενος, τα· κὡς δὲ, φησίν, ἐγέννησε τὸν Ἰωσήφ· ὁ δὲ Λουκᾶς ἀνάπαλιν, Ὃς ἦν, ὡς ἐνομίζετο (καὶ γὰρ τοῦτο προστίθησι τοῦ Ἰωσήφ, τοῦ Ἠλεί, τοῦ Μελχί. Την γὰρ κατὰ νόμον γέννησιν, ἐπισημότερον οὐκ ἦν ἐξειπεῖν. Καὶ τὰ, ἐγέννησεν, ἐπὶ τῆς τοιάσδε παι δοποιίας ἄχρι τέλους ἀπεσιώπησε, τὴν ἀναφορὰν ποιησάμενος, ἕως τοῦ ᾿Αδάμ, τοῦ Θεοῦ, κατὰ ἀνάλυσιν. — Καὶ μετὰ βραχέα. Ομομήτριοι ἄρα ὅ τε Ἠλεὶ καὶ Ἰακὼς ἀδελφοί. 'Ατέκνου γὰρ τοῦ Ἠλεί τεθνηκότος, Ἰακὼς ἀνέστησεν αὐτῷ σπέρμα, γεννήσας τὴν Ἰωσὴφ κατὰ φύσιν μὲν αὐτῷ, κατὰ νόμον δὲ, Ἠλεί. Οὕτως ἀμφοτέρων ἦν υἱὸς Ιωσήφ. co tribus Atque hæc ille. Proinde cum Josephi genus ad hunc modum recenseatur, certe Virgo quoque ipsa ac Dei Genitrix Maria ejusdem cum C. esse si uul demonstratur, siquidem Mosis lege non licebat ulli tribui cum altera tribu permisceri. Sanciebat enim ea, ut quaque tribus cum uno qui ex eadem tribu' esset, matrimonio jungeretur; ne fortasse generis hæreditas ab una tribu ad aliam laberetur. Quod si quis ipsius quoque sanctissimæ Virginis genus proprie ac peculiariter recenseri postulet, non recte mihi quidem facere videtur: cum lex nusquam hoc permittat aut imperet. Quonam enim loco apud veteres mufieris genus commemoratum fuisse ostenditur, cum in recensendis generibus praestantior pars Anteforatur? Praestantius siquidem est, ut generis nobilitas a patre quam a matre cognoscatur. Nos autem istud nihil ompino morabitur. Neque enim nostrum est antiquas regulas adulterare, aut novos ritus invehere. Neque enim fas est antiquos terminos immovere, quos patres nostri posuerunt 6. Cæterum ab his quæ aliquanto ante exposita sunt, minime abscedamus. Nam si vera dicit Moses, ea sanciens, quæ litterarum monumentis consignata sunt (non est autem dubium quin vera dicat, utpote os ad os Deo, qui veritas est, remotis arbitris loquens) ejusdem proinde tribus esse $ Prov. xxi, 28. Τοσαῦτα δὴ οὗτος. Καὶ δὴ τοῦ Ἰωσὴν οὕτως γενεαλογουμένου, δυνάμει καὶ ἡ Παρθένος αὕτη καὶ Θεοτό κος Μαρία, τῆς αὐτῆς οὔσα φυλῆς συναποδείκνυται τούτῳ, είγε κατὰ τὸν Μωσέως νόμον, οὐκ ἐξῆν φυλῇ φυλὴν ἐπιμίγνυσθαι. Ενὶ γὰρ τῶν ἐκ τοῦ δήμου καὶ πατριᾶς τῆς αὐτῆς ὁρωμένων, πρὸς γάμου κοινωνίαν ἥκειν θεσπίζει, ἂν μὴ τυχὸν περιστρέφοιτο του γένους ὁ κλῆρος ἀπὸ φυλῆς εἰς φυλήν. Εἰ δέ τις κυρίως καὶ αὐτὴν ἀπαιτοίη γενεαλογείσθαι τὴν ὑπεραγίαν Παρ θένον καὶ ἄνανδρον, οὐκ ὀρθά γέ μοι ποιῶν φαίνεται, τοῦ νόμου τοῦτο μηδαμοῦ συγχωροῦντος, ἢ ἐπιτε τραφήτος δήπουθεν. Ποῦ γὰρ ἐν τοῖς παλαιοῖς γυνή ποτε δείκνυται γενεαλογηθεῖσα, τοῦ τιμιωτέρου μέρους προκριθέντος εἰς γενεογραφίαν άγεσθαι; Πατρόθεν γὰρ, ἀλλ' οὐ μητρόθεν τοῦ γένους τὴν εὐ· κληρίαν γνωρίζεσθαι προτιμότερον. Ἡμῖν δὲ τούτου μελήσει μὲν παντελῶς οὐδὲν, ὅτε μὴ πρὸς ἡμῶν ἀρχαίους παραχαράττειν ὄρους, ἢ κενοὺς ἐπεισάγειν θεσμούς. Οὐ γὰρ ὅρια μεταίρειν θέμις αἰώνια, & οἱ πατέρες ἡμῶν ἔθεντο. Τῶν δέ γε μικρῶν πρόσθεν ἐκτεθειμένων, οὐκ ἀποσταίημεν. Εἰ γὰρ ἀληθεύει Μωϋσῆς ταῦτα θεσπίζων, ἃ καὶ γέγραπται (αληθεύσει δὲ πάντως, ὡς στόμα πρὸς στόμα Θεῷ τῇ ἀληθείᾳ μόνος ἐντυ χών), τῆς αὐτῆς ἄρα φυλῆς δειχθήσεται, καὶ ἡ θεόκλητος αὕτη Μητρόθεος τοῦ κατ' οίκονομίαν ἄῤῥητον

IN NATIVITATEM B. MARIE. III. μνηστευσαμένου ταύτῃ ἀνδρὸς, λέγω δὲ, τοῦ ἐx demonstrabitur hac divinitus vocala Dei Mater, esse Δαβίδ πεφηνότος Ιωσήφ· ὃν εἰ ἐκ σπέρματος τοῦ cujus vir ille, qui per dispensationem omni Δαβιδ κατάγεσθαι δοίημεν, πρὸς ἀνάγκης ἔσται, sermone præstantiorem eam despondit, hoc est καὶ τὴν αὐτῷ μνηστευθεῖσαν, τῆς αὐτῆς οὖσαν φά- Josephi, quem ex Davidica tribu ortum και φυλῆς. Ἰωσὴς γὰρ, υἱὸς Δαβίδ, μὴ φοβηθῇς constat. Qui si a nobis ex Davidis semine descenπαραλαβεῖν Μαριάμ τὴν γυναῖκά σου, ὁ ἐπιστάς dere concedatur, necessarium profecto nobis erit αὐτῷ δι' δράματος προσεφώνησεν ἄγγελος, ἐπὶ τῷ confteri, eam quoque, quæ ipsi desponsata est, παραδόξῳ τῆς ἀφράστου κυοφορίας ἀσχάλλοντι. ejusdem tribus esse. Joseph enim, Ali David (ut Οὐκοῦν οὐ διεψεύσθη Μωσῆς, οὐ διημαρτηται Δαβίδ, ὁ eum allocutus est angelus ille, qui per visum ipsi μὲν, μὴ συγχεῖσθαι τὰ γένη πρὸς ἑαυτὰ θεσπίζων, ὁ apparuit, ob graviditatis, orationem omnem supeδὲ, δι' ἀρκομοσίας ἐξ ὀσφύος αὐτοῦ τὸν Χριστὸν ἀνα- rantis, novitatem animi moestitia laboranti), ne στήσεσθαι χρησμωδούμενος. Οὕτω μὲν οὖν κατὰ timeas accipere Mariam uxorem tuam b. Itaque ῥοῦν ἐπιδραμὼν ὁ λόγος, σαφῶς ἡμῖν ἐξ Ιούδα καὶ nec falsus est Moses, nec a vero aberravit David, Δαδίδ τὸν Χριστὸν παρεστήσατο. Πειράσομαι δὲ καὶ ille nimirum tribus inter se misceri vetans, hie ἄλλως τὸν περὶ τούτου καταθέσθαι λόγον ἡμῖν ἐκ interposito jurejurando de lumbis suis Christu'n παλαιών συγγραμμάτων, τοῖς ὅσοι δῆλον τὸ τῆς ἘEx- excitatum iri vaticinans. Ad hunc igitur mout κλησίας ἄδολον εκπεπώκατε γάλα. Περὶ γὰρ τῶν oratio nostra ex animi sententia decurrens, perἄλλων οὐδείς μοι λόγος τῆς προφητείας οὕτω καθ- spicue nobis Christun ex Juda et Davide ortum απτομένης αὐτῶν τῆς πωρώσεως· Ψηλαφήσουσι esse confirinavit. Conabor autem etiam aliunde γάρ, φησίν, ὡς τυφλοὶ τοῖχον, καὶ ὡς οὐχ ὑπαρχόν rationem hujusce rei vobis, qui Ecclesiæ lac doli των ὀφθαλμῶν, ψηλαφήσουσιν. Ἡμῖν δὲ ὁ θεῖος expers ebibistis i ex veteribus lucubrationibus Απόστολος ἀρκέσει λέγων· Σοφίαν δὲ λαλοῦμεν ἐν afferre. Nam de aliis, nulla mihi cura est, quippe τοῖς τελείοις· σοφίαν δὲ οὐ τοῦ αἰῶνος τούτου, cum propheta eorum cæcitatem ac stupiditatem ad οὐδὲ τῶν ἀρχόντων τοῦ αἰῶνος τούτου τῶν καταρ- hunc modum insectetur, Palpabunt, inquit, tan. γουμένων, ἀλλὰ λαλοῦ μεν Θεοῦ σοφίαν, ἐν μυστ quam cæci parietem, et tanquam oculis cupti conτηρίῳ τὴν ἀποκεκρυμμένην, ἢν δὴ ψυχικὸς ἄνθρω- trectabunti. Nos autem hoc Apostoli dicto contenti πος οὐ δύναται γνῶναι. Μωρία γὰρ αὐτῷ ἐστὶ, καὶ erimus: Sapientiam loquimur inter perfectos, saοὐ δύναται γνῶναι, ὅτι πνευματικὸς ἀνακρίνεται. pientiam porro non hujus sæculi, nec principum hujus sæculi qui destruuntur, sed loquimur Dei sapientiam in mysterio absconditam, quam quids.n animalis homo percipere non potest. Stultitia enim est illi, et non potest intelligere; quia spiritualiter examinatur. Τῶν τοίνυν τῷ Χριστῷ πεπραγμένων, ἐστὶν & καὶ τοὺς πολλοὺς διέφυγεν, ὅσα τε χρησίμω; ἐσιωπᾶτο τοῖς τότε ὡς φέρε εἰπεῖν, τὰ πρὸ τοῦ βαπτίσματος αὐτῷ πεπραγμένα, καὶ ἡ καθ᾿ ὃν ἐδίου τρόπον διαγωγὴ ἐντὸς ὅλων ἐτῶν τριάκοντα, μηδεμιᾶς που ταύτην Γραφῆς ἱστορούσης. Εν οὖν τῶν μάλιστα σεσιγημένων, καὶ τὸ κατὰ τὴν γέννησιν αὐτοῦ θαῦ μα ἦν, ὀλίγου δεῖν πάντας λαθὸν, καθ᾿ ὃν ἐνηνθρωπήκει χρόνον, ὀλίγον ἐκτὸς, ὥς φησί που ἅγιος ἀνὴρ, Ἰγνάτιος ὄνομα αὐτῷ· Καὶ ἔλαβε τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου ή παρθενεία Μαρίας, καὶ ὁ τόπος αὐτῆς, ὁμοίως καὶ ὁ θάνατος Χριστοῦ. Τρία μυστήρια κραυγῆς, ἅτινα ἐν ἡσυχίᾳ Θεοῦ ἐπράχθη. Εικότως οὖν ἄρα κατ' ἐκεῖνο καιροῦ, ἡ μὲν ἐξ ἁγίου Πνεύματος τοῦ Χριστοῦ παρὰ τοῖς πολλοῖς ἐσιωπᾶτο γένεσις. Ο δὲ Ἰωσὴφ ἐν χώρᾳ πατρὸς παρελαμβάνετο. Κάντεῦθεν οἷα εἰκὸς, ὡς πατὴρ τοῦ παιδὸς ἐγενεαλογεῖτο. Εἰ igitur ex his quæ a Christo gesta sunt, nonnulla vulgi cognitionem fugerunt, hoc est omni ea quæ iis, qui tumn temporis erant, utilitesilentio premebantur, verbi gratia, quæ ante baptismum ab eo facta sunt, et ea vitæ ratio, quam ad tricesimum usque ætatis annum tenuit. Neque enim eam usquam Scriptura commemorat. Unu n itaque ex iis, quæ quam maxime silebantur, ortus ipsius miraculum erat: quod quidem, quo tem pore humanam naturam suscipiebat, paucis exceptis, omnibus incognitum erat, ut quodam loco, inquit, vir sanctus Ignatius: Et principem hujus seculi latuit Mariæ virginitas, ipsiusque partus, itemque Christi mors. Nam tria clamoris mysteria in quiete ac silentio acta sunt. Non abs re igitur Christi ex Spiritu sancto nativitas apud vulgus silebatur, ac Joseph loco patris assumeba- * Matth. 1, 20. 11 Petr. 11, 2. i Isa. Lix, 10, k1 Cor. 1, 6, 7, 4. Tria hac clamoris mysteria. Fo loco de clissimus interpres Vairlenius, annot. 29, clamorem illum ab Ignatio significari existimat, quem Christus jam spiritum in cruce emittens edidit. Cui tamen opiniori vix assentiri possum. Neque enim ad Christi clamorem D. Mariæ virginitas et pirus ullo pacto referri posse videntur, quæ tamen inter αραυγής μυστήρια recenset Ignatius. Itaque simpliciter idem esse puto elamoris mysleria, ac si dixisset, alla voce pradicanda. Hoc enim velut per admirationem dicit vir sanctissinus, nempe tria mysteria, altissima prædicatione digna, ita peracta fuisse, ut diabolum prorsus laterent. Expungenda autem hoc loco est vox OÙ ante ἐπράχθη. Ilanc enim ncc Græci Ignatii codices, nec vetus etiam interpres agnoscunt.

tur. Atque iude, ut vero consentaneum est, tan- γὰρ μὴ τοῦτο ἐγεγόνει, ἀπάτωρ ἂν ὁ παῖς ἐνομίσθη, quam pueri pater recensebatur. Nam nisi hoc μὴ ἐκ πατρὸς γενεαλογούμενος. exstitisset, patro carere puer existimatus fuisset, referretur, Quamobrem ab eximiis evangelistis necessario tunc factum est, ut Josephi genus recenserent: quod ille apud omnes pater filii prædicaretur. Nam ▸i, hoc prætermisso, a materno latere generis ¡psins seriem texuissent, præterquam quod istud indecorum fuisset, a divinarum quoque Scripturarum consuetudine abhorruisset: quod nimirum nunquam ante cujusquam genus a materno latere ductum fuisset. Commode igitur evangelista Josephi genus a Davide, ob eam quam attulimus causam dicentes, simul quoque Virginem Mariam ex Davide ortam esse confirmant, per sponsum scilicet uxoris genus una inferentes, juxta eam, quam aliquanto ante protulimus, Mosis legem, ita nd Israelitas inquientis: Non convertimini de tribu in tribum, quia unusquisque in hæreditate tribus suæ paleṛnæ adhærebit 1, etc. Quæ cum ita se habeant, quod quidem justitia prælitus Joseph osset, ac vitam legi consentaneain duceret, nemīlui obscurum est. Es legis porro præscripto vivens, profecto non aliunde quam ´ex sua tribu ortam uxorem despondebat. Erat autem hæc ex Juda, populoque eodem ac familia, hoc est ex Davide. Ita enim legis edicto comparatum erat. Quocirca si Joseph ex tribu Juda, atque ex Davidis sorte ac familia erat, annon consentaneum est Mariam quoque ab iisdem proficisci, præsertim cum ex eadem tribu Juda et Davidis populo esset, ex quibus Joseph quoque ortum trahebat? Perspicue siquidem lex ea, quæ prius recitata est, matrimonii commercia cum aliis tribubus iuire prohibebat, contraque plane sanciebat, ex sorte ac populo triþus suæ contubernia vitæque consuetudinem inire, Non enim convertimini, inquiebat fillis Israel, de tribu in tribum: quoniam unusquisque filiorum Israel in paternæ tribus suæ hæreditate adhærebit. Hac proinde rațione illustris eţiam hæc Virgo ex Davidis semine erat. Ex quo factum est ut spoirsi genus recenseretur. Nam cum, de Apostoli sententia, caput mulieris sir sit ", ac juxta legis prascriplum duo in carne una futuri sint», atque mulier ea, qua matrimonio copulata est, si a pudica conjugis officio aberraverit, adulterii pana,quemadmodu̟jm lex jubet, multetur, ut quæ mariti sui corpus jam facta sit, eumque pro capite suo Ascripserit, quid tandem afferri potest, quin, cum capitis genus recensetur, corpus quoque una cum capite recenseri consequatur? Ac proinde hic quoque Virginem, utpote Josepho conjunctam, oporļebat in generis commemoratione simul assumi, quoniam ejusdem cum eo tribus, atque adeo ex Davidis populo ac familia eam fuisse demonstratum est. Quandoquidem in eo etiam gracuio, quod ad quod a paterno latere genus ipsius minime Οἱ τοίνυν θαυμάσιοι εὐαγγελισταί, ἀναγκαίως τότε τὸν Ἰωσὴφ ἐγενεαλόγουν, αὐτὸν ἐκεῖνον παρὰ πᾶσι τοῦ υἱοῦ βεβοημένον πατέρα. Εἰ γὰρ τοῦτον παρέν τες μητρόθεν αὐτὸν ἐγενεαλόγουν, πρὸς τῷ καὶ ἀπρι πὲς εἶναι τοῦτο, καὶ τῆς τῶν θείων Γραφών συνηθείας ὑπῆρχεν ἀλλότριον, ὡς οὗτις πρότερον ἐκ γυναικὸς γε νεαλογηθείς ίστόρηται.Χρησίμως οὖν ἄρα οἱ εὐαγγελι σταὶ τὸν Ἰωσὴφ ἀπὸ Δαβίδ, διὰ τὴν ἀποδοθεῖσαν απ τίαν γενεαλογοῦντες, ἐν ταὐτῷ καὶ τὴν παρθένον Ma ρίαν ἀπὸ Δαβὶδ γεγονέναι συνιστῶσι, διὰ τοῦ μνη στῆρος γένος, τὸ τῆς γαμετῆς συνεισφέροντες, κατά τὴν μικρῷ πρόσθεν ἡμῖν προαχθεῖσαν τοῦ Μωϋσέως νομοθεσίαν· Οὐ περιστραφήσετε, λέγοντες τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ, ἀπὸ φυλῆς εἰς φυλήν, ὅτι ἕκαστος ἐν τῇ κληρονομίᾳ τῆς φυλῆς τῆς πατρικῆς αὐ τοῦ προσκολληθήσονται οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ, καὶ τὰ ἑξῆς. Οὕτως δὲ τούτων ἐχόντων, ὅτι μὲν δίκαιος ἦν Ἰωσήφ, καὶ κατὰ νόμον ἔζη, πρόδηλον. Νομίμως δὲ βιοὺς, οὐκ ἄλλοθεν οὖσαν ἐμνᾶτο γυναῖκα, ἢ ἐξ ἧς ὡρματο φυλῆς. Ἡ δὲ ἦν τοῦ Ἰούδα, δήμου τε τοῦ αὐτοῦ καὶ πατριᾶς, ἥτις ἦν Δαβίδ. Τοιαῦτα γὰρ ἦν τὰ τοῦ νόμου παραγγέλματα. Εἰ τοίνυν Ἰωσὴφ Ἰούδα, κλήρου τε καὶ πατριᾶς Δαβίδ, πῶς οὐχὶ καὶ τὴν Μαρίαν ἐκ τῶν αὐτῶν ὁρμᾶσθαι δίκαιον, τῆς αὐτῆς οὖσαν μάλιστα τοῦ Ἰούδα φυλῆς, δήμου δὲ τοῦ Δαβίδ, ἐξ ὧν καὶ Ἰωσὴφ ὁρμᾶτο, σαφῶς τοῦ παραναγνωσθέντος νόμου, τῆς μὲν πρὸς τὰς ἄλλας φυλές επιμιξίας ἀνείργοντος, διοριζομένου δὲ ἄντικρυς, ἐκ τοῦ κλήρου καὶ τοῦ δήμου τῆς οἰκείας φυλῆς τὰς συμβιώσεις ποιεῖσθαι; Οὐ γὰρ περιστραφήσετε, φησὶ τοῖς υἱοῖς Ἰσραὴλ, ἀπὸ φυλῆς εἰς φυλήν, ὅτι ἕκαστος ἐν τῇ κληρονομίᾳ τῆς φυλῆς τῆς πα τρικῆς αὐτοῦ προσκολληθήσονται οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ. Κατὰ ταῦτα δὲ οὖν καὶ ἡ περιώνυμος αὕτη Παρθέ νος, ἐκ σπέρματος ἦν τοῦ Δαβίδ, ὅθεν καὶ ὁ μνη στὴρ ἐγενεαλογεῖτο. Εἰ γὰρ κεφαλὴ τῆς γυναικὸς ὁ ἀνὴρ κατὰ τὸν μέγαν Απόστολον, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν κατὰ τὸν Μωϋσέως νόμον, καὶ ἡ μεμνηστευμένη ἀνδρὶ διαμαρτοῦσα, μοιχείας ὑπὸ έχει τιμωρίαν κατὰ τὸν νόμον, ὡς τοῦ μνηστήρος ήδη σῶμα γεγενημένη, καὶ κεφαλὴν τὸν ἄνδρα ἐπιγρα ψαμένη, πῶς οὐχὶ τῆς κεφαλῆς γενεαλογουμένης ἔπεται καὶ τὸ σῶμα τῇ κεφαλῇ συναριθμεῖσθαι; "- στε κανταῦθα τὴν Παρθένον ἔδει συνημμένην τῷ Ἰων σὴφ εἰκότως τῇ γενεαλογία συναναλαμβάνειν· ὅτι δὴ τῆς αὐτῷ μάλιστα φυλῆς, καὶ μὴν ἀλλὰ καὶ δήμου καὶ πατριᾶς Δαβὶδ ἀποδέδεικται γενομένη. Ἐπεὶ καὶ ἐν τῷ πρὸς αὐτὴν χρηματισμῷ θεσπίζων ὁ Γαβριήλ, μετὰ τῶν ἄλλων ἔφησε· Καὶ δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ Θεὸς τὸν θρόνον Δαβὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Τί δια δάσκων ἐντεῦθεν; Ὅτι τοῦ ἐξ αὐτῆς γενησομένου, προπάτωρ ἦν ὁ Δαβίδ. Καὶ πῶς γὰρ ἦν ἄλλως ταῦτα εἰκὸς τῇ Παρθένῳ φάναι τὸν ἄγγελον ή συνομοία 帶 1 Cor. x', δ. n Gen. 1, 24.

IN NATIVITATEM B. MARIÆ. III. γοῦντα δῆλον αὐτὴν εἶναι ἐκ Δαβίδ; Οὐ γὰρ ἂν μὴ Λ eam editum est, vaticinans Gabriel, praeter alia ἐκ Δαβιδ τυγχανούσῃ, τὸ Δώσει αὐτῷ ὁ Θεὸς, εἰσήκει, τὸν θρόνον Δαβὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Ποίου γὰρ πατρὸς ἂν εἰκότως ἡ Παρθένος ηρώτα, ὁμολογοῦσα μὲν ὅτι ἄνδρα οὐ γινώσκει, μαθοῦσα δὲ ὅτι ἐκ Πνεύματος ἁγίου συλλήψεται, εἰ μὴ σαφὴς ὁ λόγος ἦν πρὸς θυγατέρα Δαβιδ λεγόμενος; Ενθεν φησὶν εἰκότως ὁ Λουκᾶς· Ἀνέβη δὲ καὶ Ἰωσὴφ ἐκ τῆς Γαλιλαίας ἐκ τῆς πόλεως Ναζαρέθ εἰς τὴν Ἰουδαίαν ἀπογράψασθαι εἰς πόλιν Δαβίδ, ἥτις καλεῖται Βηθλεέμ, διὰ τὸ εἶναι αὐτὸν ἐξ οἴκου καὶ πατριᾶς Δαβίδ, σὺν Μαριάν τῇ μεμνηστευ μένῃ αὐτῷ οὔσῃ ἐγκύῳ. Οὐκέτι γὰρ τὴν παροῦ «αναμφιβόλως ἀναγνωσόμεθα λέξιν, ὡς τῆς Μαρίας ἀπογράψασθαι μόνον συνελθούσης, ἀλλ᾽ ὡς καὶ αὐτ hoc quoque dixit: Et dabit ei Dominus sedem David patris ejus o. Quidnamn hinc docens Nenipe quod David ejus, qui ex ea nasciturus erat, parens esset. Et qui tandem alioqui consentaneum erat angelum bis ad Virginem verbis uti, nisi quia simul quoque eam ex Davide ortam esse confitebatur? Neque enim ad eam, nisi ex Davide promanassel, ipse dixisset: Dabit ei Deus sedem David patris εκi. Cujusnam enim patris, merito interrogasset Virgo, quæ confitebatur quidem quod virum non cognosceret (intellexerat autem fore ut ex Spiritu sancto conciperet), nisi perspicue ipse ad Davidis Bliam loqueretur? Unde non immerito a Luca dictum est: Ascendit autem et Joseph a Galilæa ex civitate David, quæ vocatur Belhleem, eo quod ipse esset de domo et familia David, cum Muria desponsala sibi, prægnante P. Non enim præsentem hunc locun aucipiti sensu legenius, tanquam Maria co duntaxat nomine una cum eo profecta esset, nomen suum profiteretur, verum ut quæ etiam ipsa una cum Josepho de Davidis domo ac Tamilia esset. Hujusce quippe interpretationis rationem, ex bis quæ in superiori textu subsequuntur, habemus. Manifeste igitur ostensum esse arbitror, Josephi genus apud evangelistas non frustra recenseri, ex quo necessario Virgo quoque a Davide oriunda esse per consecutionem intelligitur, et qui præcellenti miraculo ex ipsa genitus est Christus, antesæcularis Dei Filius. Ac quisquis luis adversari τῆς σὺν τῷ Ἰωσὴφ ἐξ οἴκου καὶ πατριᾶς Δαβίδ, τῆς civitate Nazareth in Jud@am, ut profleretur in ταύτης ἑρμηνείας τοὺς λόγους ἐκ τῶν ἀποδεδομέ· κι ἔχοντες, Δεδείχθαι τοιγαροῦν σαφῶς ἡγοῦμαι, ὅτι μὴ μάτην Ἰωτής γενεαλογεῖται παρὰ τοῖς θεοις εὐαγγελισταῖς, ᾧ πρὸς ἀνάγκης καὶ ἡ Παρθένος ἀπόγονος οὖσα Δαβίδ, ἐφεπομένως γνωρίζεται, καὶ ὁ καθ᾽ ὑπεροχήν θαύματος ἐξ αὐτῆς γεγεννημέ νος Χριστός Ἰησοῦς, ὁ τοῦ Θεοῦ προαιώνιος Παῖς. Καὶ ὁ τούτοις ἀντιλέγειν πειρώμενος, καθ᾿ ἑαυτοῦ πειράται μᾶλλον τοῦ ἑαυτοῦ γλώττης παραθῆξαι τὸ ξίφος, καὶ ἱερῶν ἔξω τῆς ἡμετέρας αὐλῆς ἐῤῥίφθω · θυρῶν. Ἡμῖν δὲ οἷς ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος ἐξαπεστάλη, · ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια, μηδὲν ὅτι πλέον τῶν εἰρημένων ἐξέστω διερευνᾶσθαι, τῆς θείας ἡμῖν Γραφῆς ἀποκραττούσης τῶν βαθυτέρων τὴν ἔρευναν. "Α γὰρ, φησί, προσετάγη σοι, ταῦτα διανοοῦ, καὶ ὑψηλό. τερά σου μὴ ζήτει. nititur, adversus seipsum potius linguæ mucronem acuere conatur. Atque a sacrosanctis nostrae caulæ portis foras projiciatur. Nobis autem, ad quos Dei Verbum missum est, gratiaque et veritas, nihil ultra ea, quæ a nobis dicta sunt, perscrutari Hceat, Scriptura nimirum altiorum rerum indagationem nobis obstruente. Quæ enim tibi præcepta sunt, inquit, ea cogita: et altiora te ne quæsiveris 9. Σὺ οὖν, ὦ Ἰουδαῖε, σύνες τῶν εἰρημένων τὴν δύο ναμιν, καὶ μὴ ζυγομάχει πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Από θου τὴν ἀμφίβολον γνώμην, καὶ διχονοίας ἁπάσης χωρίς, τῇ χάριτι στοιχειώθητι, δι' ἧς λυθήσῃ τῶν δεσμῶν τοῦ γραμματοκύφου ζυγοῦ. Περιελοῦ τὸ κάλυμμα· καθαρὸν δέξαι τῶν γεγραμμένων τὸ φῶς· παραδραμε τὰς σκιὰς, καὶ τοὺς τύπους κατά λιπε. Γυμνὴν δέχου τὴν χάριν. Αδιστάκτως τῇ ἀληθείᾳ πρόσιθι. Δόξασον, ὕμνησον τὸν οὕτω ταῦ Quamobrem, o Judæe, eorum quæ commemoravimus, vim intellige: nec adversus veritatena certa. Ancipitem mentem abjice, ac citra ullam dubitationem gratia ambula, per quam fiet, ut jugi illius, quo litteræ cortex te curvat, vinculis eximaris. Excute velamen: puram eorum quæ scripta sunt lucem excipe. Uubras præteri, ac figuras relinque. Nudam gratiam accipe. Sine ulla animi ambiguitate ad veritatem accede. Eum, qui hæc ita sanxit, τα θεσπίσαντα. Εἶπε Μωσαϊκῶς· Οὗτός μου Θεός, lauda et prædica. Dic Mosaicum in modum: Hic καὶ δοξάσω αὐτὸν, Θεὸς τοῦ πατρός μου, καὶ ὑψώσω αὐτόν. Σοὶ μὲν οὖν ἀεὶ, καὶ παντὶ τῷ βουλομένῳ, ταῦτα ἐξέστω καὶ φρονεῖν, καὶ διδάσκειν ὁμοίως. Ἡμῖν δὲ, οἷς παγίως ένεσημάνθη τῆς ἀλη θείας τὸ φῶς, οὐ σχολή γε τὰ πλείω διερευνᾶσθαι, καὶ πρὸς ἄπειρον διεξαγαγεῖν τὸν λόγον, εὐκρινῶς ἄγαν, καὶ ὡς εὐπετὲς ἦν τῆς ἀληθείας παραδειχθεί στης. Ὅτι μὴ πανηγυρίζειν ἐθέλοντας, εἰς συζητήσεις κατατείνειν τοὺς λόγους εἰκὸς, ἀνακόλουθαν γάρ. Αλλ' ἐπὶ τὴν νύσσαν ὁ λόγος ἔτω, καὶ τὰ τῆς ἡμέρας ἐξέτω μυστήρια, είσω μάλιστα θυρῶν ἑστώ- ' Luc.1, 32. ℗ Luc. 11, 4, 5. q Eccli. 11, 22. Deus meus, et glorificabo eum, Deus patris mei, et exaltabo illum. Tibi igítur et cuivis alii hæc et sentire, et eodem modo docere liceat. Nobis alltem, in quibus veritatis lumen firme consignatum est, plura perscrutari non vacat, sermonemque in induitumn producere, ac praesertin luculenter et quam facillime fieri poterat, demonstrata veritate. Neque enim convenit, ut qui concionari ac festa celebrare volunt, orationes suas in quæstiones compellant. Id enim minime consentaneum est, Verumenimvero ad curriculum sese referat ora, • Exod. xv, 2.

tio, ae diei hujusce mysteria commemoret, pr σης και τι πρὸς ἡμᾶς χαροποιὸν προσφωνούσ ἐπίφθεγμα. Χάρητε δὴ καὶ σκιρτήσατε πάρεση γὰρ τὸ προσδοκώμενον. Πρὸ πυλῶν ἡ ἀνάκλησης, πρὸς ταῖς θύραις ἡ λύτρωσις, ἐν χερσὶν ἡ σωτηρία. Πῶς, καὶ τίνα τρόπον, ἀκούσωμεν τοῦ Δαβὶδ λέ γοντος· Ὁ Θεὸς ἐμφανῶς ἤξει. Πόθεν ἥξει, καὶ πῶς; Ἐξ οὐρανοῦ τε, καὶ καθ' ἡμᾶς. Ἐξ οὐρανο μὲν, ἀσωμάτως, καθ' ἡμᾶς δὲ, σχήματι, καὶ φύσει, καὶ εἴδει τῷ καθ᾿ ἡμᾶς. Τοῦτο δὲ πῶς ἂν γένετο, μὴ σεσαρκωμένου Θεοῦ; Οὐ γὰρ γυμνή τ θεότητι δυνατὸν ὁρᾶσθαι Θεόν, εἰ μὴ τῷ με τέρῳ φυράσματι συμπλακείς ἑνώσει τῇ κα ἡμᾶς γενόμενος καθ᾿ ἡμᾶς, τῆς ἁμαρτίας δίχα. Η δῆλον ὑπὲρ όλου του πλάσματα, ὁ Δεσπότης τοῦ πλάσματος, ἐνοῦται τῷ πλάσματ sertim intra fores stantis, atque læto quoʻlam sermone ad nos in hunc modum utentis. Gaudete, et exsultate, adest enim quod exspectabatur. Pro foribus est in pristinum statum revocatio, pro foribus redemptio, in manibus salus. Quonam autein modo. Davidem dicentem audiamus: Deus manifeste veniet. Unde tandem veniet, et quonam modo? cœlo, et instar nostri. cœlo quidem, incorporeo modo: instar autem nostri, hoc est in habitu et natura ac forma nostræ simili. Hoc antem qui tandem fleri queat, nisi incarnato Deo? Neque enim fieri poterat, ut Deus pura et nuda divinitate cerneretur, nisi nostræ massæ adnexus, per humanitatis unionem instar nostri fieret, duntaxat excepto peccato. Itaque figmenti Dominus, ἵνα σώσῃ τὸ πλάσμα. Ποῦ, καὶ πέτε; Ἐν τῷ παρ totius figmenti causa cum ligmento copulatur, ut figmento salutem comparet. Ubinam hoc, et quo tempore? lu virginea regione, et ad extremum temporum, tum scilicet cum cum venturum esse praedixit David. Atque hoc est, quod hodierno die lætis animis celebramus, nempe Virginis nativitas, festorum anteambulo, mysterii Christi preludium. Οportebat enim prius palatium parari: atque ita regem adesse. Oportebat prius regiorum incunabulorum fascias contexi: atque ita demum regium infantem in lucem edi. Denique prius oportebat argillam misceri: ac tum figulum præesto esse. Merito proinde vir divinus Joachim, et Anna ipsius uxor, divina Povidentia vocati, precationis fructum perceperunt, hanc, inquam, naturæ reginam, ac nostræ massæ primitias, cujus natalem diem agimus, atque incunabula honore complectimur, eamque, quæ hinc profecta est, collapsi nostri generis excitationem et in integrum restitutionem veneramur. Jam enim id quod nobis cognatum est, deificationis initium sumit. Jam pristine sterilitatis vincula solvuntur; et, quæ liberis carebat, mater efficitur, et pulchræ prolis parens ea, quæ filiorum expers erat, invenitur, gaudetque Anna virginem infantem lactans. " θενικῷ χωρίῳ, καὶ πρὸς τῷ τέλει τῶν καιρῶν, ὅπ ἥξειν αὐτὸν ὁ Δαβίδ προηγόρευσε. Καὶ τοῦτό ἐστιν 8 πανηγυρίζομεν σήμερον, τὸ τῆς Παρθένου Γεν ύλιον, τὸ τῶν ἑορτῶν προεισόδιον, καὶ τοῦ κατά Χριστὸν μυστηρίου προοίμιον. Εδει γὰρ προετοιμασθῆναι τῷ βασιλεῖ τὸ παλάτιον, εἶθ᾽ οὕτω παρεί ναι τὸν βασιλέα. Ἔδει προυφανθῆναι τὰ βασίλεια σπάργανα, εἶθ' οὕτω γεννηθῆναι τὸ βασίλειον βρέ φος. Καὶ τέλος ἔδει προφοραθῆναι τὸν πηλὸν, καὶ τό τε παρεῖναι τὸν κεραμέα. Εἰκότως οὖν Ἰωακείμ ὁ θαυμάσιος, καὶ ἡ σύνοικος Αννα, θείαις ἐπιτρο σύναις θεοκλυτούμενοι, καρπὸν εὐχῆς ἐπορίσαντα, ταύτην δὴ λέγω τὴν βασιλίδα τῆς φύσεως, την ἀπαρχὴν τοῦ ἡμετέρου φυράματος, ἧς τὸ γενέσιον άγομεν, καὶ τιμῶμεν τὰ σπάργανα, καὶ τὴν ἐντεῦ θεν προσκυνοῦμεν τοῦ γένους ἀνάκλησιν. "Αρτι γάρ τὸ καθ᾿ ἡμᾶς συγγενὲς ἀρχὴν λαμβάνει θεώπως. "Αρτι δεσμὰ τῆς πρὶν ἀγόνου πηρώσεως λύονται, καὶ μήτηρ ἡ ἄτεκνος γίνεται, καὶ καλλίπαις ἡ ἅπαις εὑρίσκεται, καὶ χαίρει Παρθένον βρέφος 'Αννα θηλάζουσα. "Αρτι πόροι στειρώσεως ἀποφράττονται, καὶ φλέβες τεκνογονίας ἀνασειράζουσι, καὶ προφθά νει τὸ τῆς ἀτέκνου κύημα, τῆς Παρθένου τὸ θαῦμα. Εἰ γὰρ μέγα τὸ στεῖραν γεννᾶν, πῶς οὐ μείζον τὸ παρθένον τεκεῖν; καί τοι ἡ μὲν ἀποδειχθεῖσα μήτηρ, οὐκέτι ἔμεινε στεῖρα· ἡ δὲ, ἀνάνδρως τεκοῦσα, παρ' θένος ἔμεινε πάλιν, μήτε φθαρεῖσα τὴν νηδύν, καὶ τὰ μητέρων φυγοῦσα· ἀλλὰ τὸ μὲν ὕστερον, τὸ δὲ πρότερον. Υπόδειγμα γὰρ ἦν τοῦ δευτέρου τὸ πρό τερον. Επρεπε γὰρ τῷ δι᾽ οὗ τὰ πάντα, καὶ ἐν ᾧ τὰ πάντα, ὡς τῆς φύσεως Δεσπότῃ, ἐπὶ τῇ προμή τορι νεουργῆσαι τὸ θαῦμα, καὶ στεῖραν οὖσαν ἀποδεῖξαι μητέρα· εἴθ' οὕτως ἐπὶ μητρὶ τὰ τῆς φύσεως καινοτομῆσαι θεσμὰ, καὶ παρθένον ἀποδεῖξαι μητέ ρα, καὶ παρθενίας ἐπισφραγίσαι τὰ σήμαντρα, Τοιοῦτον τὸ τῆς Παρθένου γενέσιον, τοῦτο τῆς ἑορτῆς τὸ κεφάλαιον, ἡ τῶν διαθηκῶν τοῦ Θεοῦ πρὸς ἀν novum miraculum designaret, eamque, quæ sterili- θρώπους ανάμνησις, ἡ τῶν προφητευθέντων ἀπό Jam sterilitatis meatus obstruuntur, et fecun ditatis venæ tument, et sterilis partus virginis miraculum antecedit. Nam si magnum est sterilem gignere, annon multo majus censendum est virgi- -nem parere? Et quidem illa, ut mater effecta est, non jam sterilis mansit; at ea, quæ sine virili opera peperit, virgo rursus mansit: quippe quæ nec ventre corrupta fuerit, et ea quæ in matres cadunt, effugerit. Verum alterum post, alterum ante contigit. Posterioris euin exemplum prius erat. Conveniebat enim ut is per quem omnia et in quo omnia ‘, utpote naturæ Dominus, in avia sua • sal. SLIS, 3.: Ron. x1, 36. oportebat enim palatium. Eamdem causam adfert Gregorius Theologus, cur haec omnia inferiora ante hominem condita fuerint.

IN NATIVITATEM B. MARIÆ. IV. ·-. ἡ τοῦ ἀποκεκρυμμένου μυστηρίου φανέρωσις tale laborabat, matrem redderct, atque ita deinde τέλος, ἡ παντὸς τοῦ γένους ἐπίσκεψις, ἐν ᾗ σε έφθημεν, καὶ δι᾿ ἧς κατευγάσθημεν, οἱ πρὶν σκότει καὶ σκιά θανάτου καθήμενοι, τῷ ἀδύτῳ πὶ καταστραφθέντες, τοῦ ἐξ ὕψους ἡμῖν ἀνατεί ντος Χριστοῦ Ἰησοῦ τοῦ πάντων ἡμῶν Δεσπότου, Ο Σωτῆρος Θεοῦ. Αὐτῷ ἡ δόξα καὶ ἡ τιμὴ, καὶ κράτος, σὺν Πατρὶ τῷ ἀνάρχῳ καὶ τῷ ζωοποιῷ τοῦ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας ν αιώνων. Αμήν. in matre leges naturæ immutaret, ac virginem matrem efficeret, et virginitatis signacula obsignaret. Hujusmodi scilicet est Virginis Nativitas, hoc festi bujusce caput, nempe Dei foederum cum hominibus initorum refricta memoria, earum rerum quæ prædictæ fuerant, demonstratio, absconditi mysterii patefactio ac finis, totius humani generis visitatio, in qua nos, qui prius în tenebris et mortis umbra sedebamus, visitati, per eamque perfusi, qui ex alto nobis ortus est, hoc est Christi ›llustrati sumus, inaccesso videlicet ejus lumine su, omnium nostrum Domini ac Salvatoris Dei. Ipsi gloria, honor et imperium cum sempiterno are ac vivifico Spiritu, nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. ΛΟΓΟΣ Δ'. ἰς τὴν ἁγίαν γέννησιν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίτης ἡμῶν Θεοτόκου, καὶ ἀειπαρθένου Μa-B ρίας. ORATIO IV. In sanctam Nativitatem præsanctæ Domina nostræ Dei Genitricis, semperque virginis Mariæ Εἰ μετρείται γῆ σπιθαμῇ, καὶ σπαρτίῳ περιγρά Ut palmo liceat metiri terram, ac funiculo mare εται θάλασσα· εἰ πήχεσιν οὐρανὸς ἀπεικάζεται, circumscribere: ut cœlum comparetur cubiαἱ ἀστέρων πλῆθος ἀπαριθμεῖται· εἰ σταγόνες tis ac stellarum copia possit numerari: ut στοῦ, καὶ βώλακες γῆς, καὶ ἀνέμων ὄγκος, καὶ guttæ pluviæ, ac glebæ terræ, ventorumque ponάμμου ποσότης καταλαμβάνεται, τάχα ἂν καὶ τῆς dus ac arenæ quantitas conprehendatur; μετὰ χεῖρας ἡμῖν ὑποθέσεως ἔσται κατάληψις δή- facile utique, quod in manibus argumentum est, πουθεν. Θεοῦ δὲ Μητρός ἡ πανήγυρις, καὶ γενέσιος comprehendi queat. Porro Dei Matris est festus εξαγάστου παιδὸς τὸ τελούμενον· παιδὸς ἀειπαρ- dies; admirandæque puellæ natalitiorum cele λίνου· παιδὸς ἀπειρογάμου· βασιλίδος· προφήτιδος, britas quam agimus; puellæ, inquam, semper ἧς τὰ βασίλεια σπάργανα Δαβὶδ ὁ μέγας ἐν προφή- virginis; puelle nuptiarum expertis; regina, ταις καὶ βασιλεῦσι, βασιλείῳ τῷ βλέμματι ἐξεικονί- prophetissa, cujus regales fascias magnus ille ζων, ἀνέκραγε· «Πᾶσα ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ inter reges prophetasque David, regali effingens βασιλέως ἔσωθεν, ἐν κροσσωτοῖς χρυσοῖς περιβεβλη- obtutu, ac regio prehendens sensu, exclamavit: μένη, πεποικιλμένη, πόρρωθεν, οἶμαι, τὴν ἐκ σπαρ- «Omnis gloria filia regis ab intus, in fubriis γάνων εὐθὺς περιτεθεῖσαν αὐτῇ θεόθεν τοῦ κάλλους aureis circumamicta, variegata ";. a longe puto, • Psal. Liv, 14. ()Georgii Nicomediensis, sive potius Andrea Cretensis, sub cujus nomine Græce et Latine edidit Combefisius tom. 1 Auctarii novi, p. 4305. Illi tribuitur in Ms. Lambec. IV, p 88; VIII p. 379, 380. Biblio:h. Coisliniana p. 388. FABRIC. Bibl. Gr. ι. X, p. 278. Hanc edidit Andreas Schottus, sub nomine Germani archiepiscopi Constantinopolitani, sicque edila exstat tom. Il Bibl. PP. Græco-Lat. pag. 450. Alii ascribunt mostro Georgio; qua de re Leo Allatius in sua de Georgiis dissertatione: Ει Nicomediensis Oratio, in Deiparæ Nativitatem, quæ incipit, Εἰ μετρεῖται γῇ σπιθαμῇ, κ. τ. έ. edita est Greco-Latina sub nomine Germani archiepiscopi Constantinopolitani, etc. Præter hos auctores Regius codex num. 275, tertium alium statuit, nempe sanctum Joannem Damascenum, cujus orationum in Mariæ Nativitatein, hanc secundam ponit. Ego certe ante etiam visum eminentissimi cardinalis Hazar. codicem, tribuentemn Andrew Cretensi ejusque alteri in eamdem sanctæ Mariæ Nativitatem jam ex Regio codice mihi editæ subnectentem, libentius ei ascribebam; sicque fere mecum arguebam. Peculiaria illa verba composita Andreæ, nusquam majori copia occurrant: quæ sita illa litulorum, atque nominum congestio ex Scriptura, aliis rarior, Andreæ familiarissima, uti liquet ex ejus oral. 1 de cruce, ex 3 in Mariæ Dormitionem, exque oratione in Decollationem sancti PræcurSoris jam Latine a Lipomano edita: crebri quoque Sensus allusione ad Scripturam, ejusque voces, Sc locos, haud ulli magis quam Andreæ conEruant, Comparetur cubitis, απεικάζεται. Εam vocem submoret Schott. notans marg. fort. έμπεριέχεται, redditque, si cubilis cœlum continetur. Verum cubiti haud mensura sint, quæ rem contineat, sed - cui res comparetur, ac exæquetur, qua ratione dicatur tot aut tot cubitorum, quæ nobis ratio mensuræ in cœlis impossibilis est, ob eorum immensam molem. Exorditur auctor allusione ad verba Isa. L., 12: Εt cœlos palmo ponderavit? Pag. mensuravit. Arias direxit. Hebr. est jam a voce, cujus vocis amplissima est significatio. LXX non reddunt eam vocem, ut saltem habent Syrt. Videtur ea verbi ἀπεικάζομαι significatio ad eam accedere, qua vulgari idiomate τὸ ἀπει κάζω. Στοχάζομαι· conjicio, assequor, capio: ac quadrat optime, quod mensura notificet rei quantitatem, eoque fine illa ei comparetur. Veniorum pondus. Sic Vulg. Job xxvii, 25, quo auctor respicit. Ubi LXX, ἀνέμων σταθμόν· ventorum ponderationem. Ad eundem locum® Job spectat, quod de maris circumscriptione præcedit, cum scientia divinæ ait, τὸν ὑδάτων μέτρα mensuras aquarum: ubi Sym. Υδωρ δὲ ἐξίσωσε μέσ τρῳ aquam exaquarii mensura. Aquil. Σταθμή. σατο ἐν καταμετρήσει aquam appendit in commen. curatione.

ei statim a cunabulis divinitus adjectum pulchri- εὐπρέπειαν, διὰ τῶν ποικίλων του θείου Πνεύματος χαρισμάτων, υποσημαίνων· τούτοις γὰρ ὁ διάχρον σος ἱματισμὸς, καὶ οἱ χρυσοί κροσσωτοί, κατ' ἐμε ἐπιστήμην· οἶμαι δὲ καὶ τὰ βασίλεια σπάργανα πρὸς τῶν εὐγνωμόνων ἀπροσπαθῶς ἐκλαμβάνετα ὧν τὴν ἔνδον εὐπρέπειαν, καὶ τὴν ἐκ τοῦ κάλαν ἔξωθεν περιλαμπομένην τῇ Παρθένω προθεωρών ὡραιότητα, πεπαῤῥησιασμένῃ τῇ φωνῇ προσενέκρι γεν • Ακουσον, λέγων, θύγατερ, καὶ ἴς, με κλίνον τὸ οὖς σου, καὶ ἐπιλάνου τοῦ λαοῦ σου τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου, καὶ ἐπιθυμήσει ὁ βασι λεὺς τοῦ κάλλους σου· › ἅπερ εἰ καὶ προδήλως τὴν ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίαν τὴν ἀναφορὰν ἔχει, ἀλλὰ οὐ χαλεπὸν καὶ ἐπ' αὐτῆς ἐκλαμβάνεσθαι, τῆς κατ ὅλῳ τῷ τῆς Ἐκκλησίας νυμφίῳ ναοποιηθείσης τη tudinis decorem, per varia divini Spiritus dona, obscurius designans; sic enim, mea sententia, vestem auream ac fimbrias aureas, sed et regales puto fascias, exponent, qui nulla affectione candide judicaverint lectores; quorum ille internum decorem, eamque venustatein, qua ex externa pulchritudine circumfulgebat Virginem, prævidens, libera acclamavit voce: c Audi, inquit, Glia, et inclina aurem tuam; et obliviscere populum tuum, et domum patris tui; et concupiscet Rex decorem &uum: s quæ quidem, etsi aperte Ecclesiam genlium referant, haud tamen difficile de illa intelligi queant, quæ tota toti Ecclesiæ sponso per œco· nomiæ miraculum in templum effecta est. Age igitur, qui in unum collecti sumus, cum Davide, τῆς ἐνσαρκώσεως θαύματι. "Αγε δὴ οὖν εἰς ταύτη Davidis filiæ, ceu Dei matris encomia, plausu celebremus. Veneratione colamus festæ lacis splendorem, offeramus Virgini præclaros virgi nitatis titulos. Nostri regium generis, ceu dona pretiosaque unguenta, prophetarum oracula dono adhibeamus. Gabrielis ei acclamemus salutationem. Dicamus gaudii parenti: «Gaude, aveque, gratiosa, › gaude, illustri splendore magnifica, per quam- pulsis tenebris, lumen vicissim inductum est. Gaude, gratissa, per quam cessavit lex, et gratia illuxit. Gaude, initium gaudii ac maledictionis finis, c Gaude, vere gratiosa; Dominus tecum: › Qui ex te postea antea lecum: illud virtute, boc actu; nunc quidem, tuum sibi uterum in hospitium aptans; tunc autem, carnali ex te ratione magnum incarnationis mysterium adornans. Gaude que sola benedictionem, nempe Dominum, sinu complexa es, ut primam proavia maledictionem exueret. Gaude, divinum virginitatis complexa thesaurum, unde incorruptus prodiit partus, manseruntque nihilominus inviolatæ virginitatis divitia. Gaude, casta mater, ac virgo lactans. Gaude, diadema pulchritudinis, generisque ac hominum Regina, regalibus undique magnifice decorata prærogativis. Gaude, sacrum Christi delubrum, qui solus singulariter in sanctis cœlorum secundum ordinem Melchisedec sacer- • Maz. προανέκρ. συνελθόντες μετὰ τοῦ Δαβίδ, τῇ ἐκ Δαβὶδ ἐπικροτή σωμεν οἷα Μητρὶ Θεοῦ ἐγκώμια. Σεβασθῶμεν τῆς ἑορτῆς τὴν λαμπρότητα· προσάξωμεν τῇ Παρθένη τὰ τῆς παρθενίας σεμνολογήματα. Δωροφορήσωμεν τῇ βασιλίδι τοῦ γένους, ὡς δῶρα, καὶ μύρα πολύτιμε τὰ τῶν προφητῶν χρησμοδήματα. Προσφωνήσωμεν αὐτῇ τὸ τοῦ Γαβριήλ προσφώνημα. Εἴπωμεν τή μητρό τῆς χαρᾶς· Χαῖρε, κεχαριτωμένη· χαῖρε, λελα μερο σμένη, δι' ἧς τὸ σκότος ἠλάθη, καὶ τὸ φῶς ἀντεισήχθη «Χαίρε, κεχαριτωμένη, δι' ἧς ὁ νόμος ηρέμησε, καὶ ἡ χάρις ἐξέλαμψε. Χαῖρε τῆς χαρᾶς τὸ προοίμιον και τῆς ἀρᾶς τὸ συμπέρασμα. • Χαῖρε, ἀληθῶς κεχαριτωμένη· ὁ Κύριος μετὰ σοῦ, ὁ ἐκ σοῦ ὕστερον, πρότερον μετὰ σοῦ· δυνάμει τὸ πρότερον, ἐνεργεία τὸ δεύτερον· νῦν μὲν, ἑτοιμάζων σου τὴν νηδύν ξαν τῷ καταγώγιον· τότε δὲ, οἰκοδομῶν ἐκ σοῦ σαρχί κῶς τὸ μέγα τῆς οἰκονομίας μυστήριον. Χαίροις, ή μόνη τὴν εὐλογίαν ἐγκολπωσαμένη τὸν Κύριον, ἵνα τὴν πρώτὴν κατάραν ἡ προμήτωρ ἐκδύσηται. Χαίροις, τὸ Θεοδόχον τῆς παρθενίας θησαύρισμα, ἐξ οὗ τοκετὸς προελήλυθεν ἄφθορος, καὶ ὁ πλοῦ τος τῆς παρθενίας μεμένηκεν άσυλος. Χαροις, μήτηρ ἀγνεύουσα, καὶ Παρθένε θηλάζουσε Χαίροις, κάλλους διάδημα, καὶ τοῦ γένους βασί λισσα βασιλικοῖς ἐπωραϊζομένη πάντοθεν προτερή μασι. Χαίροις Ιερόθεον τέμενος Χριστοῦ, τοῦ μόνο μόνως εἰς τὰ τῶν οὐρανῶν ἅγια κατὰ τὴν τάξιν Μελ Qui nulla affectione, ἀπροσπαθῶς· il est, siquidem, ac ante incarnationem erat Dominus non carnali ratione, ac pront vitiosa affectio suggesserit, quomodo pravi homines, ac carnales, dicta in sponsam myslicam, ac spiritali ratione, male ad carnem ac turpia detorquent. Conatur Schott. movere vocem, quam non capiat, unde sic marg. fort. ἀπροσβάτως vel προσπαθῶς. Sic autem reddit Puto et regia incunabula pro benignis et candidis et affectu accipi; quæ non constant. Ceu dona, ὡς δῶρα. Nihil clarius. Vult Mariam reginam hominum, pro donis aliis ac unguentis, propheticis ornari oraculis, verbisque, quibus eum prophetæ celebrarunt. Qui et le postea, prius tecum. Ὁ ἐκ σοῦ ὕστερον, πρότερον μετὰ σοῦ. Plana læc. Prius cum Maria, sanctificans, ac præpurgans, sibique in ea corpus formaus. Schott. Qui prius et postea tecum; qui etiam non reddit sequentia k νάμει τὸ πρότερον, ἐνεργείᾳ τὸ δεύτερον· φuίβας se auctor explicat. Erat prius virtute ac potentia, ut spectes modum, quo factus est in actu cum ea per incarnationem; nedum jam in ejus exsistens mente ac corde, verum etiam in ventre, uti scite ibi Bernardus. Tædio essem ut omnia persequi vellem. Pulchri sunt isti in Mariam tituli, ex quibus non paucos invenies orat. 1 in Exaltat. crucis, in eamdem usurpatos, ut vel hinc eundem colligas auctorem; Andream, inquam, Cretens. qui suis lubens usus sit.

Σ IN NATIVITATEM B. MARI.E. IV. Jesse, sceptrum David, regale indumentum, corona gratiarum, non scriptus virginitatis typus sanctitatis bractea, rationale manifestationum. Salve, legis ac gratiæ mediatrix, veleris novique testamenti obsignatio, totius prophetiæ perspicua plenitudo, inspiratæ a Deo veritatis Scripturarum acrostichis Dei ac Verbi animatus ac mundissimus tonus, in quo, sine voce ac scripto, inscriptor ipse Deus ac Verbum quotidie legitur. Salvesis, reformationis nostræ primitiæ, Deique ad nos promissionum ac prædictionum limes: prædictum olim divinæ gloriæ sanciuarium, exspectata gentium salus Salve, vera scala Jacob, mons fumigans, arca sanctificationis; illa, δεχ ιερατεύσαντος. Χαίροις, ἡ ῥάβδος Ααρών· ἡ dollo defunctus sit. Gaude, virga Aaron, racis τα τοῦ Ἰεσσαί· τὸ σκῆπτρον Δαβίδ· τὸ βασιλικόν Σωμα των χαρίτων ὁ στέφανος τῆς παρθενίας ὁ πος ὁ ἄγραφος· τῆς ἁγιαστίας τὸ πέταλον· τὸ τῶν λων λόγιον. Χαίροις, ἡ νόμου μεσίτις καὶ χάριτος· παλαιᾶς καὶ νέας τῶν διαθηκῶν ἐπισφράγισμα πάσης προφητείας ἐκφανέστατον πλήρωμα· ἡ στιχὲς τῆς θεοπνεύστου τῶν Γραφῶν ἀληθείας· - τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγου Εμψυχός τε καὶ καθαρώτατος - μος, ἐν ᾧ ἀφθέγγως, ἀγράφως, αὐτὸς ἐγγραφεὺς ὁ ὃς καὶ Λόγος καθ' ἡμέραν ἀναγινώσκεται. Χαί τῆς, ἡ ἀπαρχὴ τῆς ἡμῶν ἀναπλάσεως, καὶ πέρας πρὸς ἡμᾶς τοῦ Θεοῦ ἐπαγγελιῶν, καὶ προῤῥήαν· τὸ προκεκηρυγμένον τῆς θείας δόξης ἁγιαστή- · ἡ εὐπροσδόκητος τῶν ἐθνῶν σωτηρία. Χαίροις, ληθῶς κλίμαξ τοῦ Ἰακώβ· τὸ καπνιζόμενον ὄρος· inquam, undique circumtecta auro, nimirum illu- [αἱωτὸς τοῦ ἁγιάσματος· ἡ πάντοθεν κεκαλυμμένη ησίῳ, τῷ διαυγάζοντι πνεύματι ἡ χρυσήλατος μνός, Χριστὸν τὸ μάννα τὸ οὐράνιον φέρουσα, Αεροφὴν τὴν τοῦ παντὸς ἀκήρατον. Χαῖρε, δι' ἧς · Έν λύπαις τέξῃ τέκνα,» χώραν οὐκ ἔχον ἔτι, κ τὸ ἐν ἀγαλλιάσει τίκτειν μεταπεποίηται. «ΕύΤημένη σὺ ἐν γυναιξὶν, ο δι' ἧς ἐν ἐπιγνώσει κράτὰ ἔθνη πιστεύοντα·. Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ὀνόματι Κυρίου· Θεός Κύριος, καὶ ἐπέφανεν ἡμῖν. μογημένη σὺ ἐν γυναιξίν, ο ἡ μυστικὴ καὶ Θεοκευτος ἄμπελος· ἡ ἐν τοῖς κλήτεσι τοῖς ἘκκληΤις εὐκληματοῦσα, καὶ τὸν πέπειρον βότρυν ἡμῖν [; ἀφθαρσίας ἐκ μήτρας κυπρίζουσα. • Εὐλογημένη ἐν γυναιξὶν, ο ή θεογεώργητος ἄρουρα, ἡ τὸν μπορον καὶ ἀπότιστον * τῆς ζωῆς ἡμῶν ἄσταχυν ὡς σθημονίᾳ τῇ κοιλίᾳ βαστάσασα. • Εὐλογημένη σύ Η γυναιξίν, ο ἡ ὄντως ἐπιθυμητή γῆ, ἐξ ἧς τὸν πηἂν ὁ κεραμεὺς τοῦ χώματος ἡμῶν ἀνελόμενος τὸ strante Spiritu sancto; urna ex auro ducta; Christum, coeleste illud mauna, portans, orbisque universi immortalem escam. Salve, per quan illud, e In tristitiis paries Allios ',, non habens auplius locum, in partumn in exsultatione mutatum est. Benedicta in in mulieribus:» per quam crelentes gentes in agnitione clamant: «Benedictus qui venit in nomine Domini; Deus Domimus et illuxit nobis*. Benedicta tu in mulieribus, mystica ac sala a Dco vitis, in Ecclesiæ collectis catibus eluxurians, maturumque nobis botrum incorruptionis e vulva emflorens ac germinans y. • Benedicta tu in mulieribus, arvus ille a Deo cultus, que vitæ nobis spicam, nullo satam semine, partuque nihilominus editam velut in areæ cumulo in utero gestasti. ‹ Benedicta tu in mulieribus, › terra vere desiderabilis, de qua figulus, nostri aggeris lutum tollens, vas peccato ▾ Gen. 111, 16. × Paal. cxvi, 26. • Eccli. χχιν, 13. * Leg. ἀπότικτον. Non scriptus virginitatis typus. Της παρθε νίας ὁ τύπος ὁ ἄγραφος• Cilata orat. de cruce, τύπος ἄγραφος· ubi exposui legem, ac velut r giam sanctionem ac decretum. Vide illic notata. Schol. repugnante gramm. το, ὁ ἄγραφος, cum sequenti, ἁγιαστίας πέταλον jungens, ita reddit, non scriptum sanctitatis folium; ubi etiam jeju- p sius το, folium, pro braclea, lamina aurea: quæ erat insigne summi sacerdotis, `juxta quod de Aaron dicitur: Eccli. XLV: Corona aurea super mitram ejus, expressa signo sanctitatis. Sequitur: τὸ τῶν δήλων λόγιον de quo passin in Scriptura, ejusque expositoribus; fereque singulæ vores, aliquid egregium illius spiritali sensu in Mariam derivant. Acrostichis. Ut sicut acrostichide, totius tractationis argumentum ex summis statim litteris cognoscitur, ita etiam Scriptura tota in Maria velut summa intelligatur. Nibil ejusmodi epithetis plcbrius ac subtilius. Quod statim sequisir, ὁ τοῦ Θεοῦ καὶ Λόγου ἔμψυχός τε καὶ καθαρώτατος τότ μα; juxta Isaiam, quem infra citat: Accipe tibi tomum novi magni, supra quam absone Schot. Dei ac Verbi spirans ac purissima pars. Sic PriSeillianus loqui possit, haud Andreas Cret. Gerbanusve, aut Georgius Nicom. Exspectata gentium salus. Ἡ εὐπροσδόκητος τῶν ἐθνῶν σωτηρία· juxta quod dicitur Gen. xLix: Et ipse erit exspectatio gentium. At neque hic bene Schott. In Ecclesia collectis cœlibus. Ἐν τοῖς κλή τεσι τῆς Ἐκκλησίας. Videtur respicere illud Eccli. xxiv: Et in electis meis mitte radices, quod modo Graeca desiderant, ubi olim interpres legerit: Αντί τοῦ, κλήτεσι· τὸ κλητοῖς, ἀπὸ τοῦ καλοῦμαι· τὸν κλητος, a Suida exponitur gloria: ab Etym. συνέλευσις, συνάθροισις • Lexicogr. multitudo, το, πέπυρον, quod erat elitis, emend. ex ms. πέπειρον quod unum epithetum congruit, non illud ἔμπυρον, quod Schott. conjeclat, ac reddit. Vide illud ipsum Oral. Andre in Annunt. ac notata illic, n. 34, et in Onomastico, ut undique Andream sua mutuantem agnosras. Partuque nihilominus editam. Lego ἀπότι κτος· sicque congruit optime intenta in ejusmodi auctori antithesis: non in conjectura ac lectione Schott. forte απόκτιστον· sine semine, nec creatam nobis vitæ spicam. Imo certe creatam, qua ejusmodi spica est, fuitque sic edita in Mariæ utero, ac ex utero. Adde τὸ, ἀπόκτιστος, ea significatione barbarum esse.

contritum reparavit. e Benedicta tu in mulieri- συντριβαν σκεῦος ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας ἀνενεώσετα bus, nova illa Selon, in qua spiritalis arca `incarnationis Dei ac Verbi requievit; sed et pleni. tudo omnis divinitatis corporaliter inhabitavit *.» – Benedicta tu in mulieribus, › divinum revera Dabir, in quo deiferi sanctæ Ecclesiæ doctores divinarum revelationum oraculum habentes, futurorum responsa accipiebant. ‹ Benedicta tu in mulieribus, › spiritalis illa Bethleem, quæ voluntate pariter ac natura spiritalis omnino domus panis vitæ effecta sis ac nuncupata. În te enim, qua ipse novit ratione inhabitans, ac inconfuse nostræ commistus massæ, totum sibí Adanum fermentavit, ut panis vivus ac cœlestis fieret, ‹ Benedicta tu in mulieribus,› quæ legali atque umbratili figura emiues, ex qua magnus ille Beselcel 4, Christus, inquam, Deus; ille, gratia, templum sibi nulla manuum opera condidit; animatum scilicet corpus suum, principali arte Spiritus sancti. Nec vero, quidquid tandem dicamnus, clarissime, nuptiale pro meritis canticum ei absolvemus, donec etiam ex Scripturæ pratis mystice ei flores corrogantes, encomioruni coronamn lexantis. • Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν, ο ἡ νέα Σηλών, ἐν ἀνεπαύσατο ἡ νοερά κιβωτὸς τῆς ἐνσαρκώσεως τ Θεοῦ καὶ Λόγου· καὶ μὴν, ι καὶ πᾶν τὸ πλήρωμ σωματικῶς κατώκησε τῆς θεότητος. -«Εὐλογημέν σὺ ἐν γυναιξὶ,» τὸ θεῖον ὄντως Δαβίρ, ἐν ᾧ οἱ θεωρί ρον τῆς ἱερᾶς Ἐκκλησίας μυσταγωγοί το χρηματ στήριον ἔχοντες, τῶν θείων ἀποκαλύψεων, χρημα δοῦντο τὰ μέλλοντα. • Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξί, ἡ νοητή Βηθλεέμ, ἡ θέσει καὶ φύσει τοῦ τῆς ζωῆ ἄρτου νοερώτατος οἶκος, καὶ γενομένη καὶ λεγομένη Ἐνοικήσας γὰρ ὡς οἶδεν ἐν σοὶ, καὶ τῷ ἡμετέρα συμφυραθεὶς ἀφύρτως φυράματι, ὅλον ἑαυτῷ τὰ Ἀδὰμ ἀνεζύμωσεν, ἵνα ἄρτος γένηται ζωηρός και οὐράνιος. • Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν, ο ἡ τῆς κα μικῆς καὶ σκιώδους ὑπερκειμένης " σκηνῆς, ἐξξι μέγας Βεσελεήλ Χριστὸς ὁ Θεὸς, ἡ χάρις, άχεια τεύκτως ἑαυτῷ ναὸν ἐτεκτήνατο, τὴν ἐμψυχουμένη αὐτοῦ σάρκα, τῇ ἀρχιτεκτονίᾳ Πνεύματος. Καὶ κλ ἂν, εἴ τι καὶ φῶμεν, ἀγαπητέ, τὸν ἐπιθαλάμιον αὐτ κατ' ἀξίαν συμπληρώσομεν ὕμνον, εἰ μὴ καὶ τῶν ἀπὸ Γραφῆς λειμώνων αὐτῇ τὰ ἄνθη μυστικῶς ἐραν τ μένοι, τὸν τῶν ἐγκωμίων ἀναπλέξωμεν στέφανον. Nusquam enim est; nusquam est, inquam, ubi Scripturam divinitus inspiratam lustrans, non varie perspersa ejus nonina quis videat: utque apud te ipse studiosa exercitatione discutias, clarius expressum inveneris, quantam donante Deo gloriam sit complexa. Vide ilaque multimodis eam honestatam nominibus, multisque Scripturæ locis perspicue declaratam: ut cum v. gr. nominat virginem, juvenculam, prophetissam: tum uptialem thalamum, domum Dei, templum sanctum, secundum tabernaculum, mensam sanctam, altare, propitiatorium, thuribulum aureum, Sancta sanclorum, Cherubin gloriæ, urnam auream; tabulas Testamenti, virgam sacerdotalem, sceptrum regni, diadema pulchritudinis, cornu olei unctionis, alabastrum, candelabrum, vaporem, lucernulam, ellychnium, vehiculum, dumum, petram, terram, παράδεισον, χώραν, ἄρουραν, πηγὴν ἀμνάδα της Οὐκ ἔστι γάρ, οὐκ ἔστιν, ὅπου μὴ διὰ πάσης ἐπὶ τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς περιερχόμενος ίδοι τις τε αὐτῆς κατεσπαρμένας ποικίλως τὰς ἐπισημασίας, δ εἰ κατὰ σαυτὴν τῷ φιλοπόνῳ τῶν λόγων παραγυμν σειας, εὑρήσεις ἂν ἐκτυπώτερον ὅσην παρά Θεοῦ τὴν δόξαν ἐνεκολπώσατο. Θέα γὰρ αὐτὴν πολυσήμους ἐν μασι " καλλυνομένην, καὶ πολλαχοῦ τῆς Γραφῆς ἐμ φαντικώς δηλουμένην, ὡς, ὅταν φέρε εἰπεῖν, παρθέν νον αὐτὴν ὀνομάζῃ· νεάνιδα, προφήτιδα, εἶτα παν στάδα, οἶκον Θεοῦ, ναὸν ἅγιον, δευτέραν σκηνήν, τράπεζαν ἁγίαν, θυσιαστήριον, ἱλαστήριον, χρυσεία θυμιατήριον, "Αγια ἁγίων, Χερουβίμ δόξης, στάμνα χρυσῆν, πλάκας τῆς Διαθήκης, Ιερατικὴν μάθον, σκήπτρον βασιλείας, διάδημα κάλλους, χέρας ἐνώ τὸ μύρον τῆς χρίσεως, ἀλάβαστρον, λυχνίαν, ἀτμίζα, λαμπάδιον, θρυαλλίδα, ὄχημα, θάμνον, πέτραν, 17, • Coloss. 11, 9. a Exod. xxxi, 2. * Leg. ὑπερκειμένη. • Maz. πολυσημείοις. ὅσοις ονόμασι καλεῖται ἡ παν: γία Θεοτόκος. Vas peccato contritum reparavit, ἀνενεώ- culum. III Reg. νι: Μέλαθρα κυκλόθεν τῷ ναῷ, καὶ σατο. Male Schott.: Vas nobis simile induit. Sic statim τὸ, νέα Σηλών marg. notatur velut ex num. xxvi, 49, quod ibi mentio sit viri Sellem de tribu Nephtali, a quo familia Sellemitarum, τῷ Σελλήμ. Quid vir ille, ejusque familia, ad arce requictionem? Bene Seion, ac Silo, ut passim Vulg. ubi primo requievit, eratque tempore feli, ac Samelis, ut liquet 1 Reg., elc. Haud absimilis ἀμαθεία, ac oscitantia, qua paulo post ad vocem Dabir, adnotat, Jos. xv, velut esset sermo de wrhe Labir, que nominatur, Judicum, non xv, sed 1, 11, ac male in Concordl. Bibl. vers. 15, quod priori kamero omisso, male exscripsit Scholt. seu quisquis tam bella ejus marg. ascripsit: non ad Debir toties apud LXX inculcatum, ubi Vulg. oraτῷ Δαβίρ. Ubi Nobil. Theodoretus interpretatut Sancta sanctorum, alii Oraculum, ut Vulg. sapiusque ea vox illo capite repetitur. Voluntate pariter ac natura. Θέσει καὶ φύ σει Ubique opponuntur cæ voces, uti etiam apud Dionys. et alios. Velit ergo Mariam, θέσει domum ac Matrem Dei, qua fuit factum divina gratia, 30 Dei sola voluntate, ut in ea Christus panis ille vitæ formaretur, ac feret: φύσει vero, qua vero ex illa filius formatus ac natus est. Ut alia vellew retexere ac iudicare, qua emendata, qua reshi ula multus essem: cumque collatio indicare possit quid sit præstitum, nolim prolixitate molesjor esse.

IN NATIVITATEM B. MARIE. IV. ac si qua alia inclyti Spiritus sancti interpretes, pro mysticæ in symbolis inspectionis ratione, eam prophetice nominant: Puta, rubum, ut cum Mogses ait: ‹ Vadam, et videbo visionem hanc magnam; quamobrem ardeat rubus, nec comburatur b? Virgam autem, ut cum Isaias dicit: «Egredietur virga de radice Jesse, et flos de radice ascendet ª‚» Appellatur radix: e Et erit radix Jesse, et qui exsurget regere gentes, in eum gentes sperabunt d., Terra sancta: • Moses, Moses, solve calceamentum de pedibus tuis: terra enim in qua stas, terra sanela est e., Terra desiderabilis: «Et pro nihilo habuerunt terram desiderabilem f., Terra veritatem producens: Veritas de terra orta est 8. › Thæmam: Deus a Thæmam veniet b. o Mons: Et Sanctus de monte umbroso, ac eondenso. Abscissus est lapis de monte sine manibus i. Mons in quo beneplacitum est Deo habitare in eo i. › Oliva: ‹ Ego autem quasi oliva fructifera in domo Dei k.» Arca: «Surge, Domine, in requiem tuam, tu et arca sanctificationis tuæ l. Thronus Vidi Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum; et plena omnis domus gloria ejus ".» Porta:. Et dixit Dominus ad me: Porta hæc clausa erit; non aperietur, et vir non transibit per eam; quoniam Dominus Deus Israel ingredietur et egredietur per eam: Et erit clausa porta n.. Sion: c Veniet ex Sion qui liberet, et avertat impietates a Jacobo °. Elegit Dominus Sion; elegit eam in habitationem sibi P. › Mater: • Mater Sion dicet: Homo, et homo natus est in ea, et ipse fundavit eam Altissimus 4.. Et: γόνα, καὶ ὅσα ταύτην οἱ κλεινοὶ τοῦ Πνεύματος ὑπο- hortum, locum, arvum, fontem agnam, guttam, τῆται, κατὰ τὴν ἐν συμβόλοις μυστικὴν ἐποπτείαν προβλεπτικῶς ὀνομάζουσιν· οἷον, βάτον μὲν, ὡς ὅταν λέγη Μωϋσῆς·. Διαβὰς ὄψομαι τὸ ὅραμα τὸ μέγα τοῦτο· τί ὅτι καίεται ἡ βάτος, καὶ οὐ κατακαίεται; ν Ράβδον δὲ, ὡς ὅταν Ησαΐας φησίν· ι Εξελεύσεται ξάδδος ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ, καὶ ἄνθος ἐκ τῆς ῥίζης ἀναβήσεται.» 'Ρίζα καλεῖται· ι Καὶ ἔσται ἡ ρίζα τοῦ Ἰεσσαὶ, καὶ ὁ ἀνιστάμενος ἄρχειν ἐθνῶν, ἐπ' αὐτὸν • ἔθνη ἐλπιοῦσι.» Γῇ ἁγία· ο Μωσή, Μωσή, λύσον τὸ ὑπόδημα ἐκ τῶν ποδῶν σου· ἡ γὰρ γῆ, ἐφ' ἧς σὺ ἕστηκας, γῆ ἁγία ἐστί.» Γῆ ἐπιθυμητή «Καὶ ἐξουδένωσαν γῆν ἐπιθυμητήν.» Γῆ ἀνατέλλουσα [ἀλήθειαν]·. ᾿Αλήθεια ἐκ τῆς γῆς ἀνέτειλε.» Θαι- - μάν • ὁ Θεὸς ἀπὸ Θαιμὸν ἥξει.» Ορος· «Καὶ ὁ ἅγιος ἐξ ὅρους κατασκίου, δασέος. Ετμήθη λίθος ἐξ ὅρους ἄνευ χειρῶν. Ὄρος 8 ηὐδόκησεν ὁ Θεὸς κατοικεῖν ἐν αὐτῷ.· Ἐλαία· Ἐγὼ δὲ, ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ.» Κιβωτός· ι 'Ανάστηθι, Κύριε, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου· σύ, καὶ ἡ κιβωτὸς τοῦ ἁγιάσματός σου.» Θρόνος· «Εἶδον τὸν Κύριον καθήμενον ἐπὶ θρόνου ὑψηλοῦ καὶ ἐπηρ· μένου, καὶ πλήρης ὁ οἶκος τῆς δόξης αὐτοῦ. Πύλη· ι Καὶ εἶπε Κύριος πρός με· Η πύλη αὕτη κεκλεισμένη ἔσται, οὐκ ἀνοιχθήσεται· καὶ οὐδεὶς οὐ μὴ διέλθῃ δι' αὐτῆς, ὅτι Κύριος ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραὴλ εἰσελεύσεται καὶ ἐξελεύσεται δι' αὐτῆς· καὶ ἔσται ἡ πύλη κεκλεισμένη.» Σιών·. Ηξει ἐκ Σιὼν ὁ ῥυόμενος· ἀποστρέψει ἀσεβείας ἀπὸ Ἰακώ5. Ἐξελέξατο Κύριος την Σιών· ᾑρετίσατο αὐτὴν εἰς κατοικίαν ἑαυτῷ. ο Μήτηρ καλείται·. Μήτηρ Σιὼν ἐρεῖ· Αν θρωπος καὶ ἄνθρωπος ἐγενήθη ἐν αὐτῇ, καὶ αὐτὸς ἐθεμελίωσεν αὐτὴν ὁ Ὕψιστος.» Καί·. Πόθεν μοι τοῦτο, ἵνα ἔλθῃ ἡ Μήτηρ τοῦ Κυρίου μου πρός με; ν Φορείον· ι Φορεῖον ἐποίησεν ἑαυτῷ ὁ βασιλεὺ; Σαλομὲν ἀπὸ ξύλων του Λιβάνου.» Κλίνη -. Ἰδοὺ ἡ κλίνη τοῦ Σολομῶντος· ἑξήκοντα δυνατοὶ κύκλῳ αὐτῆς ἀπὸ δυνατῶν Ἰσραήλ. * Κεφαλίς· «Καὶ ἴδον, καὶ ἰδοὺ χεὶρ ἐκτεταμένη πρός με, καὶ ἐν αὐτῇ κεφαλὶς βιβλίου, καὶ ἀνείλησεν αὐτὴν ἐνώπιον ἐμοῦ, καὶ ἐν αὐτῇ γεγραμμένα τὰ ἔμπροσθεν καὶ τὰ ὄπισθεν· καὶ εἶπε πρός με· Υἱὲ ἀνθρώπου, κατάφαγε τὴν κεφα λίδα ταύτην.» Βιβλίον· ι Καὶ ἔσται ὑμῖν τὰ ῥήματα ταῦτα, λέγει ὁ Θεὸς, ὡς οἱ λόγοι τοῦ βιβλίου τοῦ ἐσφραγισμένου, δ ἐὰν δώσουσιν αὐτὸ ἀνθρώπῳ ἐπισταμένω γράμματα, λέγοντες αὐτῷ, 'Ανάγνωθι ταῦ τα· καὶ ἐρεῖ, Οὐ δύναμαι ἀναγνῶναι· ἐσφράγισται γάρ. ο Τόμος· «Καὶ εἶπε Κύριος πρός με Λάβε σεαυτῷ τόμον καινοῦ μεγάλου, καὶ γράψον εἰς αὐτὸν γραφίδι ἀνθρώπου, τοῦ ὀξέως προνομήν ποιῆσαι σκύ λων· παρέστι γάρ.» Λαβές. «Καὶ ἀπεστάλη πρός με ἐν τῶν Σεραφίμ, καὶ ἐν τῇ χειρὶ εἶχεν ἄνθρακα, Unde hoc mihi, ut veniat Mater Domini mei ad me r?» Ferculum: • Fecit sibi rex Salomon ferculum de lignis Libani.. Lectulum: «Lectus Salomonis sexaginta fortes ambiunt ex fortibus Israel t.. Capitulum: «Εt vidi, et ecce manus extenta ad me, et in ea capitulum libri; et expandit illud coram me, et erant scripta in eo anteriora et posteriora; et dixit ad me: Fili hominis, comede capitulum istud ". › Liber: ‹ Et erunt vobis verba hac, ait Deus, ut verba libri signati; quem si dederint ipsum homini scienti litteras, dicentes: Lege læc; et dicet, Non possum legere: signatus est enim r., Tomus:. Εt dixit Dominus ad me: Suune tibi volumen novi magni, et scribe in eo hominis stylo, ut velociter deprædationem faciat spoliorum: prope est enim x., Forceps: «Et missus est ad me unus de Seraphim, et in manu habebat carbonem, quem forcipe sumpsit de altari, et tetigit os meum, et dixit: Ecce tetigit hoc labia tua, - Isa. vi, 1. • Cant. Il, Exod. m. 3. • Isa. x1, 1. d ibid. x1, 10. • Exod. ut, 5. ↑ Psal. cv, 24. 8 Psal. LXXXIV, • Malac. 111, 3. i Dan. 1, 45. i Psal. Lxvi, 17. k Psal. L1, 10. 1 Psal. cxxxi, 8. * Ezech. xLiv, 2. • Isa. Lix, 20. * Luc. 1, 43, P Psal, cxxxi, 13, η Psal. LISAVI, 5. t ibid. 7. u Ezech. 1, 9. Isa. XXIX, 11. xlsa. vult, 1. • Maz. ἐν αὐτῷ.

et peccata tua circumpurgabit r. Virgo: «Ecce ὃν τῇ λαβίδι ἔλαβεν ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου, και δύνατα virgo in utero accipiet, et pariet filium, et voca- τοῦ στόματός μου, καὶ εἶπεν· Ἰδοὺ ἥψατο τοῦτο τῶν bunt nomen ejus Emmanuel s. Prophetissa: χειλέων σου, καὶ τὰς ἁμαρτίας σου περικαθάρει. • Et accessi ad prophetissam, et in utero couce- Παρθένος· «Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ λήψεται, pit, ac peperit Alium: et dixit Dominus ad me: καὶ τέξεται υἱὸν, καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Έμε Voca nomen ejus, Cito spolia; velociter depræ- μανουήλ.» Προφῆτις· ι Καὶ προσῆλθον πρὸς τὴν dare quia antequam sciat puer vocare patrein προφῆτιν, καὶ ἐν γαστρὶ ἔλαβε, καὶ ἔτεκεν υἱὸν, καὶ ant matrem, accipiet virtutem Damasci, et spolia εἶπε Κύριος πρός με· Κάλεσον τὸ ὄνομα αὐτοῦ, Τε Saniariæ • Regina: c Astitit Regina a dextris χέως σκύλευσον· οξέως προνόμευσον· διότι πριν 4 tuis in vestitu deaurato, circumamicta, variega- γνῶναι τὸ παιδίον καλεῖν πατέρα ή μητέρα, λέγεται La b. o Proxima: • Tota pulchra es, proxima δύναμιν Δαμασκοῦ, καὶ τὰ σκύλη Σαμαρίας, ο Βασί mea, tota pulchra, et macula non est in te. Surge, λισσα· «Παρέστη ἡ βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου ἐν ίμα· veni, proxima mea sponsa: veni de Libano: Ve- τισμῷ διαχρύσῳ περιβεβλημένη, πεποικιλμένη. nies, veniesque a principio fidei. Favum distillant Πλησίον· «Ολη καλή ή πλησίον μου· ὅλη καλή, lalia tua, sponsa, mel et lae sub lingua tua; et καὶ μῶμος οὐκ ἔστιν ἐν σοί. ᾿Ανάστα, ἐλθὲ, ἡ πλησίον odor vestimentorum tuorum sicut odor thuris *. μου νύμφη· δεῦρο ἀπὸ Λιβάνου· ἐλεύσῃ, καὶ ἐλεύσῃ Soror: ‹ Quam pulchri facti sunt oculi tui, soror ἀπ' ἀρχῆς πίστεως. Κηρίον ἀποστάζουσι χείλη στο mea sponsa d.» Hortus: «Hortus conclusus, fons νύμφη, μέλι καὶ γάλα ὑπὸ τὴν γλῶσσάν σου· καὶ signatus.» Filia: c Audi, filia, et vide, et inclina ὀσμὴ ἱματίων σου, ὡς ὀσμὴ τοῦ Λιβάνου.» Αδελφή aurem tuam, et obliviscere populum tuum et • Τί ἐκαλλιώθησαν ὀφθαλμοί σου, ἀδελφή μου, νύμdomum patris tui; et concupiscet rex pulchrituφη. • Κήπος • • Κήπος κεκλεισμένος· πηγὴ ἐσφρα dinem tuam f. - ‹ Multæ filiæ acquisierunt diviγισμένη.» Θυγάτηρ "Ακουσον, θύγατερ, καὶ τὰ, tis; multa fecerunt virtutem: tu autem enines; καὶ κλίνον τὸ οὖς σου, καὶ ἐπιλάθου τοῦ λαοῦ στ supergressa es universas 5.» Desponsata: Misκαὶ τοῦ οἴκου τοῦ πατρός σου, καὶ ἐπιθυμήσει ὁ sus est angelus Gabriel a Deo in civitatem Galilææ βασιλεὺς τοῦ κάλλους σου. ο -. Πολλαὶ θυγατέρες . cui nomen Nazareth, ad virginem desponsatam ἐκτήσαντο πλοῦτον· πολλαὶ ἐποίησαν δύναμιν' ού viro cui. nomen Joseph, de domo ac familia Daδὲ, ὑπέρκειται, καὶ ὑπερῆξας πάσας.» Μεμνηστευ vid: et nomen virginis Maria b.» Nubes: 4 Ecce μένη· ε Απεστάλη ἄγγελος Γαβριὴλ ἀπὸ Θεοῦ εἰς Dominus sedebit super nubem levem, et veniet πόλιν τῆς Γαλιλαίας, ᾗ ὄνομα Ναζαρέτ, πρὸς παρθέ in Ægyptum, et concutientur manufacta Ægy: νον μεμνηστευμένην ἀνδρὶ, ᾧ ὄνομα Ἰωσήφ, ἐξ οίκου pti 1,» Visio: Vidi visionem ignis: et splen«lor καὶ πατριᾶς Δαβίδ· καὶ τὸ ὄνομα τῆς παρθένου, Μα ejus in circuitu, velut visio arcus, cum fuerit in ρία.» Νεφέλη" «Ιδού Κύριος κάθηται ἐπὶ νεφέλης nube in diebus pluviæ; sic statio splendoris per κούφης, καὶ ἥξει εἰς Αἴγυπτον, καὶ σεισθήσονται τὰ gyrum. Hæc visio similitudinis gloriæ Domini i. χειροποίητα Αἰγύπτου, ο Ορασις· «Ιδον δρασιν Electrum: ‹ Et vidi quasi speciem electri, velut πυρὸς, καὶ τὸ φέγγος αὐτοῦ κύκλῳ, ὡς ἔρασις τόξου, aspectum ignis, intrinsecus ejus per circuitum; a ὅταν ᾗ ἐν τῇ νεφέλῃ ἐν ἡμέρᾳ ὑετοῦ· οὕτως ἡ στάση visione lumbi, et usque deorsum k. › Dies, nox: τοῦ φέγγους κύκλωθεν· αὕτη ἡ ὅρασις ὁμοιώματος ‹ Dies diei eructat verbum, et nox nocti indicat δόξης Κυρίου.» Ηλεκτρος· ι Καὶ ἴδον ὡς ὄψιν ἠλέscientiamt. Coelum: «De cœlo respexit Dominus, κτρου· ὅρασις πυρὸς, ἔσωθεν αὐτοῦ κύκλῳ, ἀπὸ vidit omnes filios hominum¹. Cœlum cœli Domiδράσεως οσφύος, καὶ ἕως κάτω.» Ἡμέρα, νύξ no m, Oriens: • Regna terræ; caulate Deo; • Ημέρα τῇ ἡμέρᾳ ἐρεύγεται ῥῆμα· καὶ νύξ νυχτί pšallite Domino, qui ascendit super cœlum cœli ἀναγγέλλει γνῶσιν.» Οὐρανός· «Εξ οὐρανοῦ ἐπέβλε ad Orientem s.» Occasus: eller facite Domino, qui ψεν ὁ Κύριος· ἴδε πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, ascendit super Occasum: Dominus nomen illi º. › (οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ τῷ Κυρίῳ.» Ανατολή «Δί Sul:. In sole posuit tabernaculum suumn, et ipse βασιλεῖαι τῆς γῆς, ᾄσατε τῷ Θεῷ, ψάλατε τῷ Κυρίῳ tanquam sponsus procedens de thalamo suo P. τῷ ἐπιβεβηκότι ἐπὶ τὸν οὐρανὸν τοῦ οὐρανοῦ κατὰ Civitas: e Gloriosa dicta sunt de te, civitas Dei. ἀνατολάς.» Δύσι,·ι Οδοποιήσατε τῷ Κυρίῳ τῷ Fluminis impetus lætificant civitatem Dei: Deus ἐπιβεβηκότι ἐπὶ Δυσμῶν· Κύριος ὄνομα αὐτῷ. in medio ejus, et non commovebitur q.» Later: Ηλιος· «Ἐν τῷ ἡλίῳ ἔθετο τὸ σκήνωμα αὐτοῦ, καὶ • Εt tu, fili hominis, sume tibi laterem: et pones αὐτὸς ὡς νυμφίος εκπορευόμενος ἐκ πιστοῦ αὐτοῦ.» eum ante faciem tuam, et describes in eo civitatem Πόλις· • Δεδοξασμένα ἐλαλήθη, περὶ σοῦ, ἡ πόλις Jerusalem; et dabis super eam obsidionem r. τοῦ Θεοῦ. Τοῦ ποταμοῦ τὰ ὁρμήματα εὐφραίνουσ Locus: Quam terribilis est locus iste: non est τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ· ὁ Θεὸς ἐν μέσῳ αὐτῆς, καὶ οὐ hoc aliud, nisi domus Dei; et hæc porta cœli*.› σαλευθήσεται.» Πλίνθος· ι Καὶ σύ, υἱὲ ἀνθρώπου, • Et assumpsit me spiritus; et audivi post me λάβε σεαυτῷ πλίνθον· καὶ ποιήσεις αὐτὴν πρὸ προ l) 7 Isa. vi. 7. • Isa vil, 14. a Isa. vin, 3. b Psal. XLIV, 10. c Cant. 1. 7, 11. d ibid. 10. ubi lo men est ubera μαζί. e ejbid. 12. f Psal. xtr. 11. 8 Prov. xxx. 29. j Ezech. 1. 28. * ibid. 27. ** Psal. xviņi, 3. b Luc. 1, 26. i Isa. XI, 1. ¤ Psal. cxii, 16.» Psal. LXVII, 1. * Gen. xxviii, 17. 1 Psal. xxs", 13. • jbid. 5. P Psal. xviii, 6. 9 Psal. xLv, 6. " Ezcch. IV,

873° IN NATIVITATEM B. MARIE. IV. ώπου σου, καὶ γράψεις " ἐν αὐτῇ πόλιν [ Ἱερουσα - vocem commotionis magnæ: Benedicta gloria boλήμ,] καὶ δώσει; ἐπ' αὐτὴν περιοχήν.» Τόπο; Ώς φοβερὸς ὁ τόπος οὗτος· οὐκ ἔστι τοῦτο, ἀλλ᾽ ἢ οἶκος Θεοῦ, καὶ αὕτη ἡ πύλη τοῦ οὐρανοῦ· καὶ ἀνέλαβέ με πνεῦμα, καὶ ἤκουσα κατόπισθέν μου φωνήν σεισμοῦ μεγάλου· Εὐλογημένη ἡ δόξα Κυρίου ἐκ τοῦ τόποις αὐτοῦ. ο - ι Εἰ δώσω ὕπνον τοῖς ὀφθαλμοῖς μου, καὶ τοῖς βλεφάροις μου νυσταγμὸν, καὶ ἀνάπαυσιν τοῖς κροτάφοις μου, ἕως οὗ εὕρω τόπον τῷ Κυ ρίω, σκήνωμα τῷ Θεῷ Ἰακώβ. ο Πόκος· «Καταδήσεται ὡς ὑετὸς ἐπὶ πόκον, καὶ ὡσεὶ σταγὼν ἡ στάζουσα ἐπὶ τὴν γῆν. Γυνή «Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου. mini, de loco suo t. Si dedero sqmnya) oculis meis, et palpebris meis dormitationem: et requiem temporibus meis, donec inveniam lecum Domino, tabernaculum Deo Jacob u. Vellas: ‹ Descendet sicut pluvia in vellus, et sicut gulta stillans super terram V., Mulier: «Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui ×… • Misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege 5.» Beala: • Beata quæ credidisti, quia perfcientur in te, quæ dicta sunt tibi a Domnino s.» Et: «Beatus veuter qui te portavit, et ubera quæ suxisti a.» Maria: < Ne timeas, • Εξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸν Υἱὸν αὐτοῦ, γενόμενον ἐκ Maria; invenisti enim gratiam apud Dominum., γυναικός, γενόμενον ὑπὸ νόμον.» Μακαρία Μακαρία Ει: «Ecce concipies in utero, et paries Filiu, ἡ πιστεύσασα, ὅτι ἔσται τελείωσις τοῖς λελαλημένοις ει vocabis nomen ejus Jesum: ipse enini salvus αὐτῇ παρὰ Κυρίου.» Και ο Μακαρία ή κοιλία ή βα- faciet populum suum a peccatis eorum. Hic erit στάσασά σε, καὶ μαστοὶοῦς ἐθήλασας.» Μαρία· «Μη magnus, et Filius Altissimi vocabitur: et dabit φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ· ν καὶ, illi Dominus Deus sedem David patris ejus, et re- • Ιδος συλλήψῃ ἐν γαστρὶ, καὶ τέξῃ Υἱὸν, καὶ καλέσεις gnabit in domo Jacob in æternum, et regui ejus τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν· αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐ· non erit finis. Et ait Maria ad angelum: Quomodo τοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτοῦ. Οὗτος ἔσται μέγας, erit mihi istud, quoniam virum non cognosco? Εt καὶ Υἱὸς Ὑψίστου κληθήσεται· Καὶ δώσει αὐτῷ Κύ- ait angelus ad cam: Spiritus sanctus superveniet ριος ὁ Θεὸς τὸν θρόνον Δαβὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi: et ideo βασιλεύσει ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰακὼν εἰς τοὺς αἰῶνας, quod orietur Sanctum, vocabitur Filius Dei. Ait καὶ τῆς βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος. Καὶ εἶπε autem Maria: Magnificat anima mea Dominum: Μαριάμ πρὸς τὸν ἄγγελον· Πῶς ἔσται μοι τούτο, et exsultavit spiritus meus in Deo salutari meo b.» ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; Καὶ εἶπεν ὁ ἄγγελος πρὸς αὐτήν. Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμις Υψίστου ἐπισκιάσει σοι· διὸ καὶ τὸ γενόμενον "Αγιον κληθήσεται Υἱὸς Θεοῦ. Καὶ εἶπε Μαριάμ Μεγαλύνει ἡ ψυχή μου τὸν Κύριον, καὶ ἠγαλλίασε τὸ Πνεῦμά μου ἐπὶ τῷ Θεῷ τῷ Σωτῆρί μου. δ ✓ Καὶ τίς οὐκ ἂν ἀγάσαιτο τὴν εἰς τοσοῦτον ὕψος ἀρθεῖσαν, ὡς καὶ Μητέρα γενέσθαι Θεοῦ· τὸ παραδοξότατον όντως καὶ πρᾶγμα καὶ ἄκουσμα; Καί μοι πεισθέντες, ἐπ' αὐτὴν ἀναδράμωμεν τῆς ἑορτῆς τὴν ἐξάρχουσαν, ἵν᾿ ὅθεν ὁ λόγος μικρὴν ἀποδας, ἐπαναζεύξῃ πάλιν. Φέρε τοίνυν, τῶν τῆς ἡμέρας ὑμνῳδιῶν ἐφαπτώμεθα, καὶ μικρὰ τοῖς συνειλεγμέναις προσδιαλεχθέντες, τὴν ὁρμὴν τοῦ λόγου διαναπαύσωμεν. Ἐδεῖτο τοιγαροῦν ἡ τῶν ἀνθρώπων φύσ σις τῷ πατρῴῳ προολισθήματι συντριβεῖσα, τοῦ διαπλάσαντος ἢ ἀνορθώσαντος καὶ φωνῇ σιγώσῃ μέγα πρὸς τὸν Κτίστην ἐβόα· ο Ινα τί, Κύριε, ἀφέστηκας μακρόθεν;» Γεγονώτερον δὲ διὰ τῶν προφητῶν ὀδυρτικῶς ἐποτνιᾶτο· Ποῦ εἰσι, λέγουσα, τὰ ἐλέη σου τὰ ἀρχαῖα, Κύριε, ἃ ὤμοσας τῷ Δαβὶδ ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου;» Τί οὖν • ὁ θελητὴς τοῦ ἐλέους;» Οὐχ ὑπερείδεν, οὐκ ἀνεβάλετο· οὐκ εἰς μακρὰν τὰ παραγγέλματα παρέτεινε. Ποῖα δὲ ταῦτα; • Οὐ μή σε ἀνῶ, οὐδ᾽ οὐ μή σε εγκαταλείπω.» Ο καὶ τοῖς μαθηταῖς ὕστερον ἀπὸ γῆς εἰς οὐρανούς ἀνατρέχων, ἐξ ὧν οὐ διέστηκεν, ἔφασκεν· «Οὐκ Quis vero non miretur eo celsitudinis proveclam, ut eliam Dei Mater eficeretur; quæ plane summe admirabilis, novaque res est, ac auditio? Ac mihi credite, ad ipsam recurramus festæ diei antistitam, ut unde sermo paululum abscessit, eodem denuo revertatur. Age igitur, aggrediainur diei hymnodiam, ac ubi modicum quid adhuc collectam turbam faerimus affati, orationis cursum sistamus. Egebat itaque natura humana, antiquo primi parentis collisa lapsu, eo qui reformaturus ac instauratus esset; ac silente voce, altum ad Creatoren clamabat:. Ut quid, Domine, recessisti longe c?» Penetrabilius vero per prophetas lugubrem in modum quiritabatur: c Ubi sunt misericordiæ tuæ antiquæ, Domine, sicut jurasti David in veritate tua d?» Quid igitur ille c qui vult misericordiam •?, Non contem psit, non distulit, non in longum pronissiones remisit. Quas illas? «Non te deseram, neque derelinquam f.. Quod etiam postea discipulis dixit, cum a terra in cœlum reverteretur, unde × Luc. 1, 42. 4 Ezech. uti, 12. ■ Psal. cxaxı, 4, 5. • Psal. Lxxi, 6. • Lue.st, 27. b Luc. 1, 50 seqq. • Psal. 15, 22. d Psal. LXXXVI, 50. flebr. xiii, 5. e Galat. iv, 4. Osee. 2 Luc. 1, 4. f Josue 1, 5; Septuaginta θήσεις διαγράψεις. " Leg. ἀναπλάσοντος· ἀνορθώσοντος. PATROL. GR. XCVII.

καὶ πρὸ τῆς ἀφράστου ἐνανθρωπήσεως αὐτοῦ διὰ προφητῶν ἀριδήλως ὑπέσχετο. Ἐπεὶ οὖν οὕτω ταῦτα, καὶ ἤδη καιρὸς ἐκάλει πέρας ἐπιθεἶναι τῷ ἐπαγγέλματι· ὅρα τί ποιεῖ, ὁ τὴν ἡμετέραν σωτη ρίαν, τοῦ ἡμῶν φυράματος, πραγματευόμενος. Οὐ θύραθεν εἰσκεκόμικεν ὄργανον· οὐκ ἐξ ἑτέρας αὐτ σίας ἀνεμόρφωσε σκεῦος· ἀλλ' ἐκ τοῦ αὐτοῦ πηλού, καὶ τῆς αὐτῆς ὡς ἄν τις φαίη ζύμης ὑποστάτας συρμάδα ", τίμιον ἑαυτῷ, καὶ τῆς τοιαύτης ὄντως ύπεραῤῥήτου συμπήξεως, ναὸν ἐτεκτήνατο· ἐν ᾧπερ αὐτὸς ὁ πρῶτος καὶ μόνος ᾿Αρχιερεύς τε καὶ Βαπιλεὺς, οἰκονομικῶς τὴν καθ' ἡμᾶς ἱερουργήσας της τὸν ἑαυτοῦ Πατέρα καταλλαγήν, ὅλην ὑμῶν τὴν οὐ σίαν ὑπερουσίω, καὶ κατ' οὐσίαν ἐκ τῆς ἀνθρώπου οὐσίας ἀνέλαβεν. Εμνήσθη τοιγαροῦν τῶν ἑαυτοῦ κτισμάτων ὁ Θεός· κτίσμα γὰρ αὐτοῦ πάντα τὰ ἔθνη· • Εμνήσθη τῶν οἰκτιρμῶν αὐτῷ τῶν ἀπ' αἰῶνος,» ὁ τῶν αἰώνων Κύριος, ἐμνήσθη τῆς δια θήκης ἧς πρὸς ἀνθρώπους διέθετο. Εμνήσθη, καὶ μνησθεὶς οὐχ ὑπερέθετο· ἀλλ' αὐτίκα τὴν εὐεργε σίαν ἐπήγαγε. Μνησθεὶς γὰρ τοῦ Δαβίδ, καὶ ὧν αὐτῷ διωέκει πρότερον, ἐκ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ τὸν Χριστὸν ἀναστήσειν, ἐν ᾧ τὸ πεπτωκὸς τοῦ ἡμε τέρου γένους σκηνῆς δίκην ἀνῳκοδόμησε ποίημα, παράδοξον ἐπὶ παραδόξῳ θαύματι, συνεισκεκόμια θαύμα. non discesserat: c Non relinquam vos orphanos: ἡ ἀφήσω ὑμᾶς ὀρφανούς· ἔρχομαι πρὸς ὑμᾶς.» Τοῦτο veniam að vos., lloc quoque ante ineffabilem suam incarnationem per prophetas pollicitus est. Cum hæc ergo sic haberent, jamque vocaret opportmum tempus ut promissioni finem imponeret, vide quid agat, nostræ ipse salutis, massæ, inquam, nostræ, negotium agens. Non aliunde invexit instrumentum; non ex substantia alia vas reformnavit; sed ex eodem ipso luto, atque, ut ita dicam, ex eadem massa, ceu quisquilias ac purgamenta attrahens, pretiosum sibi, adeoque supra modum arcanæ ac mirabilis compactionis templum, ædificavit: in quo primus ipse ac solus Pontifex, Rexque, dispensatione, nostram cum Patre suo reconciliationem pro more sacerdotii peragens, totam nostram substantiam, altiori supra substantiam modo, substantiali nihilomirus, ex hominum substantia accepit. Itaque recordatus est Deus creatorum ab ipso. Quippe centes omnes ejus sunt creatura: ‹ Recordatus est miserationum suarum, quæ a sæculo sunt b, Dominus ipse sæculorum: recordatus est testamenti quod cum hominibus pepigit. Recordatus est; nec recordatus distulit, sed mox beneficium indurit. Recordatus enim Davidis i, ac eorum quæ jurejurando olim promisisset, fore ut Christus ex ejus seinine exsurgeret, in quo collapsum ·mostri generis opus, tabernaculi instar reædificaret 1, novum insolensque miraculum, novi ac insolentis miraculi comes invexit. Cum itaque sobria ac casta Anna, gravi maroris angore teneretur; cun primis autem, quod etiam conjux, ob prolis carentiam amare vexaretur: amborum Deus sterilitatem solvit, eorumque supplicibus inflexus votis, sterili quidem fetum tribuit, quem ante precatio sevisset; marito autem tribuit fructum, quem spes germinasset; ac demum, infecunditatis astu exustis aridisque, sempiterni viroris florem concedit: fitque deinceps fecunda parens, que prius erat infecunda; vilisque semper virens, quæ germen non edidisset. Quid porro ea prolis susceptione venerabilius? Quid vero ampliorem labens admirationen, quam ut Dei Matrem, ab experte scninis utero, ap.rto quidem, sed non corrupto, castitatis fructum proferre videamus, ac virginem ex infecunda ac sterili femina germinantem? Quorsum hæc? Nimirum, ut excellenti ejus miraculo, Matris miraculumn confirmaret. Altera quidem, quod necdum humano generi innotuerat, partum sine patre, cui nullus coitus præivisset, natura præter naturam invehens, ipsum naturæ Auctorem altiori supra naturam ratione in vulva concepit, estque effecta mater, cum ea quæ sunt matrum vitasset; nec infans habebat patrem vocare super terram, qui nulla semente media conceptus fuisset, ή ‘Καὶ δὴ τῆς σώφρονο; Αννης πολλῷ τῷ τῆς ἁνίας " άχθει κατησχημένης· μάλα δὲ, καὶ τοῦτο συνείνου πικρώς πιεζομένου τῆς ἀτεχνίας χάριν· ἀμφο τέρων ἔλυσε τὴν στέρησιν ὁ Θεός· λιταῖς τε, τούτων ἐπικαμφθεὶς, δίδωσι τῇ στείρα γονὴν, ἣν προέσπει· ρεν εὐχή· καὶ τῷ συνεύνῳ καρπὸν, ὃν ἐβλάστησεν ἐλπὶς, καὶ ἄνθος ἀειθαλές τοῖς ἀποξηρανθεῖσι τῆς ἀπαιδίας τῷ καύσωνι· καὶ γίνεται γόνιμος ἡ πρότερον ἄγονος, καὶ κληματὶς ἀναθάλλουσα, ἡ βλαστὸν οὐκ ἐκφύουσα. Καὶ τί ταύτης ἔσται τῆς παιδοποιίας αἰδεσιμώτερον; Τί δὲ παραδοξότερον, τοῦ βλέπειν Μητέρα Θεοῦ, διανοιγείσης μὲν, οὐ διαφθαρείσης δὲ τὴν νηδύν, ἐκ νεοσπόρου 1 γαστρός, καρπὸν ἁγνείας ἐκφύουσαν, καὶ παρθένον ἐκ στείρας ἀγόνου βλαστά νουσαν; Ινα τί γένηται; Ινα τῷ κατ' αὐτὴν ὑπεραί ροντι θαύματι τὸ τῆς τεκούσης πιστώσητα. Η μὲν, δ μὴ πρότερον τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων ἐγνώρι στο, ἀπάτορα τόκον ἐξ ἀλοχεύτων ὠδίνων τῇ φύσει παρὰ τὴν φύσιν εἰσήγαγεν, ὑπερφυεῖ δυνάμει τὴν τῆς φύσεως αὐτουργὸν ἐν μήτρα παιδοποιήσασα· καὶ γέγονε μήτηρ, τὰ μητέρων φυγοῦσα· καὶ τὸ βρέφος οὐκ εἶχε πατέρα καλεῖν ἐπὶ γῆς, ὅτι μὴ σπορᾶς μετ σιτευούσης συνείληπτο, μηδὲ φθορᾶς ὑποδραμούσης ἡ τεκοῦσα γεγέννηκεν· ἡ δὲ, καίπερ πολλὰ τῶν ἐν στειρώσει προλαβόντων ἔχουσα τὰ ὑποδείγματα, κατὰ πατῶν ὑπερνικῶσαν ἔσχε τὴν ψῆφον. Εἰ γὰρ is Joan. xiv, 18. b Psal. xxiv, 6. i Psal. cxxxi, 11. i Amos 1x, 11; Act. xv, 9. Η τσ. σύρματ 18 ed. perperam ἀνοίας. · ἴσ. ἀσπόρου.

IN NATIVITATEM B. MARIÆ. IV. καὶ πατριάρχαις συνῴχουν ὡς σύνευνος, τῆς μὲν ac quem parens, ut nulla subiisset corruptio, geὁμοίας εἰκότως θαυματοποιίας ἠξίωνται λῦσαι καὶ αὐταὶ τῶν δεσμῶν τῆς στειρώσεως· ναὶ γὰρ, τῆς ἱερογενούς ταύτης παιδός προειλήχεσαν εἶναι προμήτορες· ἀλλ' αἱ μὲν πορρωτάτω που καὶ λίαν ἀπο θεν τοῦ κατὰ τὴν θείαν οἰκονομίαν θαύματος τὸ συγγενὲς ἔχουσιν· ἡ δὲ ὕστερον μέν, ἐπὶ καιροῦ δὲ, καὶ πρὸς αὐτῷ γε τῷ πέρατι τῶν καιρῶν, ὅτε δὴ καὶ αὐταῖς ἐφέστηκε θύραις, ὁ τὴν δραχμὴν τὴν βασιλικήν· λέγω δὲ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς ἐπιζητῶν εἰκόνα· ἵνα τὸν χοῦν ἐν ᾧ πρότερον ἀποκέκρυπτο, τῇ ἀνακαθάρ σει τοῦ θεοτελοῦς ἐναποσμήξῃ Πνεύματος· κἀκεῖθεν ὥσπερ ἐν ἑαυτῷ φιλανθρώπως τὴν ἀνθρωπίνην ἀναμορφώσηται φύσιν. nuisset; altera autem, quanquam olim sterilium plurium exempla habens, in omnes tamen singu laris prærogativæ calculum reportavit. Quanquam enim etiam cum patriarchis conjugii jure_habitarunt, similique et ipsæ miraculo ab ejusmoai sterilitatis vinculis absolvi non incongrue meruerunt etenim fuerunt sacræ hujus puellæ olim avie: remotissime tamen, ac valde procul co gnatione ad divinæ ceconomiæ miraculum habue runt: haec autem, postea quidem, at opportune, subque ipso termine temporum: cum scilicet ipsis prope instaret januis, qui regiam drachmamı quæreret; liumano, inquam, generi impressan imaginem, til pulverem, in quo primum illo delituisset, deifici Spiritus emundatione detergeret: atque ut inde in se ipse naturam humanam benigne instauraret. Τίς οὖν ὁ χοῦς ἐν ᾧ τὸ καθ' ἡμᾶς εὐγενὲς ἀποκέκρυπτο; "Η δήλον αὐτόθεν τάχα, κἂν ἡμεῖς μὴ λέγωμεν, ὅτι τὸν χοῦν ἐκεῖνον ἐξ οὗ διεπλάσθημεν πρότερον, καὶ ἀνεπλάσθημεν ὕστερον, ἀνερευνήσας ὁ πλάσας ἡμᾶς, τὸ ζητούμενον εὗρε; Τί τοῦτο; Τὸ τῆς εἰκόνος ἀρχέτυπον, ὅπερ συγκεχωμένον ἴδε τοῖς πάθεσιν ὁ κατ' ουσίαν ἀπαθῆς. Τὸν χοῦν τὸν ἐν ᾿Αδὰμ ἀνερεύνα. Ὁ δὲ χοῦς ἐν ᾧ τὸ ζητηθὲν εὑρέθη, γῆ μὲν ἦν τοῦ καθ' ἡμᾶς ὁμοιόμορφος σώματος, ἔχουσα χώραν τὴν παρθενικὴν ὑπεράγιον μήτραν. Ταύτην γὰρ εὗρεν ἄρουραν ὁ ζωαρχικὸς ὑμῶν στάχυς, ἐν ᾗ σπορᾶς ἄνευ καὶ γεωργίας χωρίς, ἐκφύσας ὑπερφυῶς ἀνεβλάστησεν. Οὗτος ὁ χοῦς· οὗτος ὁ στάχυς· τοῦτο ἡ χώρα τῆς γῆς, ἐν ᾗ καινοπρεπῶς ἀνεπλάσθημεν, καὶ δι' ἧς, ὁ χοῦς ὁ ἡμέτερος αναμορφωθείς, ἐπὶ τὸ ἀρχαῖον ἐπανῆλθεν ἀξίωμα. Ιδες ὅσα της Αννης ὁ τοκετός ἐμπεριέχει μυστή ρια· ὅπως τε τῷ καθ᾿ ὑπεροχὴν θαύματι, τῆς κατ' αὐτὴν ἐνδόξου παιδοποιίας, τὰς πρώην στείρας ὑπερηκόντισεν; Οἴας τε Παρθένος κόρη θεόκλητος, ἡ ὑπεράμωμος αὐτὴ Μαρία, κυοφορίας ἠξίωται. Καὶ τίς γυναικῶν ἄλλη, τοιούτοις καὶ τοσούτοις ἐνα δόξοις ἀποθαυμάζεται πώποτε; Οὐκοῦν ἐπειδὴ πρὸς τοσοῦτον ὕψος ὑπεραρθῆναι περιωπῆς ὁ ἡμέτερος ἀσθενεῖ λόγος, καὶ προσωτέρω χωρεῖν οὐκ ἔχει, μικρά ἅττα τῇ Μητρὶ τῆς χαρᾶς αὖθις ἐπιχαιρετίζοντες, εξπωμεν. Καλὸν γὰρ αὐτῇ, τὸ τῆς χαρᾶς προσεπιλέγειν ἐπίφθεγμα. Χαῖρε, κεχαριτωμένη· χαῖρε, δεδοξασμέ νη· χαῖρε, χαροποιὸν τῆς πάντων σωτηρίας ανάθημα. Χαῖρε, τὸ χρυσοῦν ἀληθῶς τῶν νοητῶν ἀρωμάτων θυμιατήριον, ἐν ᾧ τὸ νοερόν θυμίαμα συντεθεν ὁ Χριστὸς ἐκ θεότητός τε καὶ ἀνθρωπότητος, ἐν πυρὶ τῇ θεότητι, τῆς ἐμψυχωμένης αὐτῷ καὶ νοερᾶ; σαρ κλ; τὸ εὐῶδες, ἀσυγχύτως, ἀμερίστως, ὑπέδειξε· χαίρεις ἡ ἀχειρότευκτος σκηνή, καὶ Θεότευκτος, εἰς ἣν ἅπαξ ἐπὶ συντελείᾳ τῶν αἰώνων μόνος ὁ Θεὸς καὶ πρῶτος ἀρχιερεὺς εἰσελήλυθεν, τὴν ὑπὲρ πάντων ἐν σοὶ κρυφομύστως ἱερουργή των λατρείαν· τὸ τῶν ἁγίων δεύτερον καταπέτασμα, ἐν ᾧ τὸ κοσμικόν Πλαστήριον, καὶ τὸ τῶν Χερουβὶμ ὑπέρτιμον ἀπου Quisnam ergo pülvis ille in quo ingenuitas u10stra delituisset? Nonne ex dictis perspicunm habetis, tametsi non dicamus ipsi, ut plastes noster, illum pulverem, ex quo prius formati fulmus, ac posimodum reformati, scrutans, quod quærebatur invenerit? Quid illud? Utique imaginis exemplar, quod vidit passionibus obrutum, his qui per naturam ab omni immunis passioné agit. Scrutabatur illum Adami pulverem. Porro pulvis ille, in quo inventum est quod quærebatur, terta quidem erat nostro similis corpori, cujus locus, virginalis sanctissima vulva est. Hunc enim invenit arvum vivifica nostra spica, in quo sine semente, ullave cultura, eximia quadam ratione enascens germinavit. Hic pulvis: hæc spica; hæc terre regio, in qua nova quadam ac decenti ratione fuimus reformati; ac per quam noster reformatus pulvis, antiquam dignitatem postliminio recepit. Vides quam multa Annæ partus complectatur mysteria? ut excellenti miraculo edit ab ipsu gloriosa prolis, omnes olim steriles superaverit? Qualem vero puella Virgo, a Deo vocatum nomen, perquam immaculata hæc Maria, prolem utero meruerit suscipere? Quænam antem alia mulier, talibus tolque unquam gloriae insigniis admirationem habuit? Postquam ergo nostr. oratio imbecillior est, quam ut ad tantum considerationis culmen attolli queat, nec habet quo ulterius progrediatur, pauca rursus avere jubenLes gaudii Matrem, ac gaudio salutantes, dicamus. Præstat enim ut gaudii ei acclamationem orationis ep logo adhibeamus. Gaude, aveque gratiosa: gaude, glorificat:; gaude, salutis universorum gaudere præstaus anathema. Salve, aurea vere spiritalium aromatum acerra, in qua spiritale thymiama Christus, ex divina pariter ac humana natura compositum, in igne, deitate, inquam, animal:e sum ac intellectu praditae carnis fragrantiam, inconfuse, indivise ostendit.Salve,uðu manu factum, ac factum a Deo tabernaculuın, in quod semel in consummatione saculorum, solus Deus ac primus Pontifex ingressus est, ut in te,

ἔνδον νηδύος ἐπὶ παραπετάσματι συνεκάλυπτες ἐγε γάστριον φέρουσα· ἡ ἐπτάλυχνος καὶ ἑπτάκαυτος τῶν ἑπτὰ χαρισμάτων λυχνία, ἑπτὰ ἐπαρυστρία καταστραπτομένη τοῦ Πνεύματος· ἡ ἀκατάσβεστος θρυαλλὶς τοῦ φωτὸς τοῦ πάντα φωτίσαντος, ἣν ἐπι τρέφει μυστικῶς τὸ τῆς χρίσεως ἔλαιον. Χαίρως θυσιαστήριον, ἐν ᾧ μυστικῶς ὁ Ἀμνὸς τὸ ζωηρὸν ολοκάρπωμα Χριστὸς ἀναφέρεται· ἡ θεόμυτος τρά πεζα τῆς ὑπὲρ νοῦν ἱερουργίας, ἐφ᾽ ἣν ὁ ἐξ οὐρανῶν ἄρτος Χριστὸς, ὁ ὑπὲρ πάντων Ἀμνὸς ὡς θυμίαμα το καὶ ἱερεῖον ζωοθυτούμενον τέθυται, ζωοποιοῦν της μετέχοντας· τὸ πάσης μύστου 1 λατρείας κειμήλιον, ἐν ᾧ Θεὸς σαρκὶ σφαγιάζεται, καὶ ἁγιάζει τὰ σύμ παντα, καὶ μυστικῶς ἀνθρώποις ἐπιδημῶν ἐνοικι ζεται, καὶ μετέχεται, καὶ ἀνέχεται χερσὶν ἁμαρτι λῶν ἀνελίττεσθαι· χείλεσί τε πηλίνοις προσάγεσθαι, καὶ εἰς τὸν χοῦν τῆς σαρκὸς ἡμῶν ἀναχεῖσθαι, κερα νώμενος, οὐ διαπνεόμενος. Ο τῆς ἀφράστου κενώ σεως! Ο τῆς χρηστότητος! ὅτι διὰ γυναικὸς ὁμοφύ λου ταῦτα, καὶ συγγενοῦς, ὑπὲρ φύσιν καὶ θέσιν θεός ἡμῖν ἐχαρίσατο· γυναικός, ἧς τὸ μὲν τῆς ψυχῆς κάλλος ἀπειράκις ἀπείρως εἰς τοῦτον ἐξῆρται, ὅπως καὶ Χριστὸν αὐτὸν τὸ ἀμήχανον κάλλος εἰς ἐπιθυ· μίαν τοῦ ταύτης κάλλους ἐλθεῖν, καὶ τὴν ἐξ αὐτῆς ἑλέσθαι δευτέραν γέννησιν, καὶ ἀπατορίαν 1· οὕτω δὲ καὶ τοῦ σώματος εὐπρεπής ή κατάστασις, καὶ πρὸς τοσοῦτον καθαρότητος φθάνουσα, ὅσῳ καὶ αὐτὴν χωρῆσαι τὴν ἀσώματόν τε καὶ ἀπερίληπτον τῆς ὑπερουσίου φύσεως μεγαλειότητα, δι᾿ ἑνὸς τῶν τριῶν αὐτῆς ὑποστάσεων. sacra ac arcana ratione, nunus sacrum pro uni- σκίασμα, ὅσῳ καὶ αὐτὸν τὸν αὐτῶν ἄδυτον " Κύριον, versis obiret; sanctorum alterum velamen, in quo mundiale propitiatorium, ac præclara Cherubinorum obumbratio k-1, quanto etiam ipsum adytorum Dominum, intra uterum, gestans utero in vela· mento operuisti: candelabrum ellychniorum ac lucernarum septem, nempe donorum septem, in fusoriis illustratuin Spiritus sancti; lucerna inexstinguibilis, luminis omnia collustrantis, quam alit mystice oleum unctionis. Salvesis, altare in quo Agnus Christus virum sacrifcium spiritaliter offertur, divinæ mensa initiationis, mentem omnem superantis sacri ministerii, super quam panis ille cœlestis Christus, Agnus ille pro omnibus tanquain hostia victimaque vivus mactatus, immolatur: vivificans omnes qui percipiunt ac sumunt; mystici totius cultus cimelium, quo Deus carne mactatur, ac universa sanctificat, spiritalique ratione cum hominibus conversans, in eis inhabitat, ac percipitur, sustinetque, at versetur peccatorum manibus atque ut labris luteis admoveatur, et in nostræ carnis pulverem refundatur, conmistus, non vaporatione evanescens. Ο inedabilem exinanitionem! Ο bonitatem! quando nobis hæc Deus per contribulem, ac ejusdem generis feminam, supra naturam ac gratiam concessit: per feminam, inquam, cujus animi quidem decor usque adeo immensum provexit, ut Christus ipse immensus ille decor, in cjus decoris desiderium actus sit, secundamque ex ea nativitatem elegerit, eamque adeo sine patre: sed et corporis in tantum formosa species, incorpoream, ac incomprehensibilem superessentialis personarum capere licuerit. tantaque præstans puritate, ut ipsam quoque naturæ majestatem, per unam trium ipsius Αὕτη ἐστὶν ἡ Θεοτόκος Μαρία, τὸ κοινὸν ἀπάντων τῶν Χριστιανῶν καταφύγιον· ἡ πρώτη του πρώτου πτώματος τῶν προγόνων ἀνάκλησις· ἡ πρὸς ἀπάθειαν τοῦ πεπονθότος γένους ἐπάνοδος· τὸ κατὰ τὴν βάτον Μωσέως πρόπαλαι μυστικῶς σκιογραφούμενον ὅραμα· ὁ πόκος τοῦ Γεδεών, ὃν ἐκεῖνος συμβολικώς νοτισθέντα ταῖς ἐξ οὐρανοῦ ψεκάσιν ἀψοφητί θεατά μενος, εἰς θαῦμα τρέψας τὸ δράμα, τὸν ὑετὸν εἰς σημείον, τῷ ἱερείῳ συνετεκμήρατο· ἡ θεοποίκιλτος τοῦ Δαβιδάλουργίς, ἡ τὸ τῆς σαρκὸς πρόσλημμα, οιονεί Hæc Maria Dei Genitrix est, commune Christianorum omnium perfugium; prima primi lapsus primorum parentum reparatio; vitiati hominum generis ad tranquillum, ac vitio expertem, immortalemque statum revocatio; mystice olim adum brata rubi Moysi visio "; Gedeonis vellus °, quod ille symbolo humectatum e colo exili pluvia sine strepitu videns, quod gerebatur in miraculum ver· tens, ac pluviam in signum, certam rei conjecturam sacrificio fecit: divino opere varia Davidis purpura, assumptam carnem purpuræ instar Deo Davidis πορφυρίδα τῷ Θεῷ τοῦ Δαβὶδ σαρκωθέντι προσάξασα incarnato tribuens: thronus Cherubicus, præmagnus ille, igneus, sublimis, quæ Regem Dominum Sabaoth sinu gestetr: superliminareculestium adytoruín, ubi Seraphim alis tecta, qua faciem, qua pedes, aliisque volantia, magnum illud ac terribile canticum stando clamant, quod importabilis gloriæ spectum non ferant. Colorum porta, per quam solus transivit cœlorum Dominus 9, nemini ante postve pervium concedens ingressum. Lætare, Zach. iv, 2. k_¹Hebr. ix, 1 seqq. SLIV, 2. * Leg. αὐτῶν ἀδύτων. ὁ Χερουβικός θρόνος, ὁ ὑπερμεγέθης, ὁ πύρινος, ὁ μετέωρος, τὸν Βασιλέα Κύριον Σαβαώθ ἐγκολπιον φέρουσα· τὸ ὑπέρθυρον τῶν ἐν οὐρανοῖς ἀδύτων, οὗ τὰ Σεραφίμ εἱστήκει συνεπτυγμένα ταῖς πτέρυξι ταῖς μὲν τὰς ὄψεις, ταῖς δὲ τοὺς πόδας, ταῖς δι ἱπτάμενα, μέγα κέκραγε τον φοβερὸν ἐκεῖνον ὕμνον, τῆς ἀστέκτου δόξης τὴν θέαν οὐ φέροντα. Η πύλη τῶν οὐρανῶν, δι' ἧς μόνος ὁ τῶν οὐρανῶν Δεσπότης διώδευσε, μηδενὶ μετ᾿ αὐτὸν ἢ πρὸ αὐτοῦ βατὴν » Εxod. 111, • Judic. τι, 38. P Isa. vi, 16 Leg. θύμα. 17 Leg. μυστικού. 1. Maz. εὐπάτορα. Ezechi

παραχωρήσας τὴν εἴσοδον. Εὐφραίνου ἐπ' αὐτῇ, οὐ- calum, super illa: te enim imitata, Dominum quem ρανέ· σὲ γὰρ μιμησαμένη, τὸν ἐν σοὶ μὴ χωρούμε non capis, nihil in arctum cogens capere meruit. τον Κύριον, ἀστενοχώρητος ἐχωρήσε. Χόρευσον ἐπ' Gesti, tellus, super ea; ejus enim conceptus, ca:le. αὐτῇ, γῆς ἡ γὰρ αὐτῆς κυοφορία τὴν σὴν οὐρανώσασα stem tuum locum ac situm reddens, eos qui erant θέσιν, οὐρανίους τοὺς ἐπιγείους εἰργάσατο. Κρο- terreni cœlestes effecit. Mare etiam miraculum τείτω καὶ θάλασσα τῆς Παρθένου τὸ θαῦμα. Χρι- Virginis plausu celebret: Christus enim ejus partum στὸς γὰρ ὁ τόκον τὸν ἑαυτῆς ὑπελθὼν μετὰ σώμαcorpore subiens, udam aquarum substantiam τος, τὴν τῶν ὑδάτων ὑγρὰν οὐσίαν ἡγίασε βαπτι- aquis ipse intinelus sanctificavit. Universa itaque σθεὶς ἐν τοῖς ὕδασι. Πᾶσα τοίνυν ἡ κτίσις χαιρέτω creatura gaudeat, ac ducat choros, plaudatque maκαὶ χορευέτω, καὶ χεῖρας ἐπικροτείτω. Εγεννήθη nibus: quippe hodie nata nobis est juvencula, ex γὰρ σήμερον ἡμῖν νεανὶς, ἐξ ἧς ἡ σωτηρία, καὶ δι' qua est salus, ac per`quain mundi totius redemptio, ἧς ἡ παγκόσμιος λύτρωσις Χριστός Ἰησοῦς ὁ Θεὸς Christus Jesus, Deus et Verbum, qui est, et qui erat, καὶ Λόγος, ὁ ὢν, καὶ ὃς ἦν, καὶ ὁ ἐρχόμενος, καὶ quique venturus est ▾ et manet in sæcula; in quo μένων εἰς τοὺς αἰῶνας· παρ᾽ ᾧ καὶ τὸν ἡμέτερον etiam, tanquam e magno virginalis sermonis mari ὡς ἂν ἐκ μεγάλου τοῦ παρθενικοῦ λόγου πελάγους appulsum sermonem nostrum fnlamus: Deo, qui κατείραντα διαναπαύσωμεν λόγον· Θεῷ, τῇ Τριάδι, " Trinitas est, atque in Patre, ipsoque Filio, cum τῷ ἐν Πατρὶ, καὶ αὐτῷ τῷ Υἱῷ, σὺν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι προσκυνουμένῳ, μίαν ἐν τρισὶν ἁγιαστείαις προσ ανατείνοντες δόξαν καὶ τιμὴν καὶ προσκύνησιν νῦν καὶ εἰς τοὺς ἀτελευτήτους ἅπαντας αἰῶνας τῶν αἰών νων. Αμήν. Εἰς τὸν εὐαγγελισμὸν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου. (Interprete Ἐπέστη σήμερον ἡ πάντων χαρά, λύουσα τὴν πρώην ἀράν. Ἐπέστη ὁ πανταχοῦ, ἵνα τὰ πάντα πληρώσῃ χαρᾶς. Ἐπέστη δὲ πῶς; Οὐ δορυφόρους ἔχων, οὐ στρατιὰς ἀγγέλων συνεπαγόμενος, οὐ κομπάζων τὴν πρόοδον, ἀλλ' ἡσυχῆ καὶ ἠρέμα· τοῦτο ποιῶν, ἵνα λάθῃ τὸν ἄρχοντα τοῦ σκότους, ἵνα τέ χνη σοφίας παγιδεύσας τὸν ὄφιν, καὶ τὸν δράκοντα φενακίσας τὸν νοῦν, τὸν Ασσύριον, τὸν πᾶσαν ὑφ᾽ • Apoc. 1, 4. (*) GALLAND. Vet. Patrum Biblioth., t. XIII, p. 98. COMBEFISH Spiritu sancto adoratur, unam in trina sanctitate offerentes gloriam, honoremque ac adoralice nunc et in infinita omnia sæcula sæculorum. nem, Amen. ORATIO V In sanctissimæ Deiparæ Dominæ nostræ Annuntiationem ("). Combefisio.) Luculentissimam hanc orationem lubens repræsentassem, qualis jam semel et iterum, sæpiusque in Germania et Gallia, Marco Hoppero interprete prodiit, nihil moratus molitusve novam versionem, aliis sibi operam vindicantibus et studium, in quibus sine invidia liceat laborare, ut in quæ nullus adhuc miserit manum; nisi me ipso limnine, tumn titulus ipse, tum alia offendisse:it, eaque non pauca, ex quibus facile fuit minus bene oniinari de reliquis oratione sic fusa, tantique oratoris, quantus ubique floret et ludit noster Andreas. Græca sat sana, ut non visa sit collatio aliorum exemplarium necessaria. Titulo est, Τοῦ Μακαρίου Ανδρέου τοῦ Ἱεροσολυμίτου· quo fere cognomine ubique notatur, solun) adjecto in aliis Sedis nomine, nempe ἀρχιεπισκόπου Κρήτης, μι Palam sit vel minimum in Græcis versato, non eo dici Hierosolymitam, velut fuerit illius urbis epiScopus; ac neque quod eam patrian sortitus sit: nam Damasco ortum docent Græci in Triodio; sed a mora et monachatu Hierosolymis, unde subsidio destinatus sextæ synodo a Theodoro patriarcha, postmodum cooptatus sit in Ecclesiam ConstanLinopolitanam, ac subinde creatus Cretensis archiepiscopus. Levius ergo Hopperus: D. Andrea Hierosolymitani archiepiscopi, a quo et noster Sistus fucuor passus, sic et ipse; Andreas HieroAdvenit hodie gaudium universorum, pristinas nobis diras diluens. Advenit qui ubique est, ut galdio omnia impleat. Qua porro ratione advenit? Nullo certe satellitio stipatus: non secum ducens angelorum exercitum: non suam jactans expeditionem, sed quiete ac submisse: ila agens, quo lateat principem tenebrarum; quo prudenti arte illaqueato serpente Assyrioque dracone illa ΝΟΤΑ. solymitanus episcopus, etc. Sic reddat aliquis: Ιωάννης Δαμασκηνός Jeannes, Damascenus episco - pus. Fuerunt quoque, vel Patavinus in Antonio, vel Tolentinus in Nicolao, etc., episcopatuum tituli. Belli certe. Nihil bellius aut magis scite Schottus apud Phot. n. 231, ubi de epistola Sophronii, quam is ait missam ἐν Ῥώμῃ Ονωρίῳ τῷ ταύτης ἐπάρχοντι. Honorio, inquit, Romano imperatori: quis in titulo Papam et Romanum Antistitem, quomodo bene reddit interpres Baronii, vel corrigi ipse Baronius, intellexerit? Vel quem Rona id temporis Honorium imperatorem vidit? Sicne licet specie interpretis, sanis auctorum, supina sua substituere ac ingerere? ἐπάρχων ergo Ρώμης· ipse est quem Leontius Neapoleos Orat. in Mediampent. πρόεδρον 'Ρώμης vocal: quomodo etiam Amphilochius πρόεδρος Ικονίου inscribitur hom. de penit. Velut, præfecius, prases, ac magis ex usu ecclesiastico, antistes, prasul. Assyrioque dracone, illa astκιία. Τὸν δρά κοντα φενακίσας τὸν νοῦν τὸν ᾿Ασσύριον. Subtilis allusio, ut duplici typo velut coeunte, antiquam illam diaboli astutiam exprimat, cui tamen Dominus Jesus suo adventu illusit. Assyrius ergo, cujus fuit prima monarchia, populo Dei ab antiquo infensissimus, ac sibi cum innumeris mancipans artibus, draco est τὸν νοῦν. Serpens antiquus

ἁρπάσῃ τὸ λάφυρον. Οὐκ ἀνασχομένης αὐτοῦ τῆς ἀπειρομεγέθους περὶ ἡμᾶς εὐσπλαγχνίας τοσοῦτον ἔργον ζημιωθῆναι, τὸν ἄνθρωπον, δι' ἐν οὐρανοὺς ἐκαμάρωσε, γῆν ἐστερέωσεν, αέρα ἐξέχει, θάλας. σαν ἤπλωσε, καὶ τὴν φαινομένην ἅπασαν ἐτεκτήνατο κτίσιν. Διὰ τοῦτο Θεὸς ἐπὶ γῆς, Θεὸς ἐξ οὐρανοῦ, Θεὸς ἐν ἀνθρώποις, Θεὸς ἐν γαστρὶ Παρθένου φερ μενος, ὁ πανταχοῦ μὴ χωρούμενος. Ἐντεῦθεν ἡ ἀν θρώπου φύσις χαρᾶς προοίμια δέχεται, καὶ ἀρχὴν λαμβάνει θεώσεως. Εντεῦθεν τὸν ἑαυτῆς ἀποκειρα μένη τῆς ἁμαρτίας πολυφάνταστον πλοῦτον, νυμ φοστολεῖται τῷ Κτίσαντι. Ἐντεῦθεν ἡμῶν ἡ πρώτη διάπλασις, νέαν ἀνάπλασιν δέχεται· καὶ ὁ γηράσα; κόσμος τὴν ἐξ ἁμαρτίας παλαίωσιν ἀποτίθεται. Ἀλλ' . Εὐφραινέσθω ὁ οὐρανὸς ἄνωθεν, καὶ νεφέλαι (ανάτωσαν δικαιοσύνην. Στα αξάτω τὰ ὄρη γλυκασμόν, καὶ οἱ βουνοὶ ἀγαλλίασιν, ο ὅτι ἐλέησεν ὁ Θεὸς τὸν λαὸν αὐτοῦ. Σήμερον γὰρ ι τὸ ἀποκεκρυμμένον προ τῶν αἰώνων μυστήριον» φανεροῦται, ο καὶ ἀνακε φαλαίωσιν ἐν Χρίστῳ τὰ σύμπαντα δέχεται.» 24μερον ἡ δημιουργὸς τῶν ὅλων εξουσιαρχία, την προβεβουλευμένην αὐτῇ τῆς τῶν ὄντων ποιήσεων, πρὸς πέρας ἄγει βουλήν, ἵνα την καθ᾿ ἡμῶν ἐξ ἀρχῆς προεπινοηθεῖσαν τῷ ἀρχηγῷ τῆς κακίας βουλὴν διακρούσηται. Διὰ τοῦτο χορεύουσιν ἄγγελοι, συγχαί ρουσιν ἄνθρωποι, καὶ ὁ σύμπας ἀνανεούμενος προς ἑαυτὸν ἐπανέρχεται κόσμος. Τίς νοῦς, ποία δὲ ταῦτα χωρήσει γλῶττα; μήτε γε λόγος ἐκφράσαι δυνήσαιτο, ἢ ἀκοὴ δέξασθαι; ampe astutia ac genio, qui humanaın omnem in- ἑαυτὸν δουλωσάμενον τὴν ἀνθρωπίνην εὐγένειαν. genuitatem suæ subjecerat servituti, decepto, spo⚫ ția rapiat. Nimirum, non ferente immensa ejus in nos misericordia, tantum opus, homineın dico deperire cujus gratia cœlos testudinario velut opere inflexisset, terram fundasset, aerem diffidisset, explicasset mare, ac naturam omnem obtutui objectam fabricatus esset. Propterea Deus in terra, Deus e cœlo, Deus inter homines, gestatus Deus Virginis utero, quem nullus usquam locus caperet. Hine humana natura gaudii præludia percipit, ac prima capit deitatis consortia. Hinc inani specie plurimum ludentibus ac fallacibus resectis abdicatisque suis illis peccati divitiis, Creatori ut sponsa ornatur. Hinc prima illa nostra creatio ficlioque, fictione nova recreatur, mundusque vcleratus contractam peccato vetustatem exuit. Enim - vero, ‹ Lætetur cœlum desuper, et nubes spargant justitiam. Stillent montes dulcedinem, et colles exsultationem; › quoniam misertus est Dominus populi sui. Hodie enim manifestum efficitur ‹ sacramentum a sæculis absconditum; onmiaque pariter in Christo velut capite repetuntur ac instaurantur. › Hodie creatrix universorum, suprepla auctoritate decernens potentia præconceplum olim creationis reruin consilium ad finem perducit, illud in nos a principio excogitatum malorum auctori submotura consilium. Quamobrem tripudiant angeli, congaudent homines, universusque simul mundus instauratus, ad seipsum redit. Quæ mens, vel lingua hæc possit capere? Tantum cipere. Merito igitur lela nobis ac exsultans praesens hodierna die solemnitas iudicta est, agitisque feslus conventus, humanæ conspersionis universalissimam assumptionem gaudio celebrans (45 ). COMBEFISH plenus dolo, moribus ac genio, qualis est in serpentibus draco; eoque draconis infernalis et demonis expressissima figura. Hopp. minus exprimit: Captoque Assyrio illo dracone: in aliis etiam liberior, ubi etiain auctor ludit in verbis sacris, suo et Patruun more. Sic τὸ οὐρανοὺς ἐκαμάρωσε ex Isn. xL, 20, ubi LXX: Ο στήσας ὡς καμάραν τὸν οὐρανὸν, reddit: Calos condidit. Inani specie plurimum ludentibus ac fallacibus, etc., τὸν ἑαυτῆς ἀποκειραμένη, τῆς ἁμαρτίας πολυφάνταστον πλοῦτον, κόσμον νυμφοστολεῖται τῷ κτίσαντι. Illustris plane sententia. Το πολυφάντα στον, vos aptissima exprimenda fallaci illi divitiarum speciei, qua movent phantasiam, et apparent magnum aliquid, eoque încantos ludunt; nam distinguuntur φανταστὰ contra vera. Porro videtur respicere ad fallacias illas divitiarum, quas Dominus ponit Matth. xii, 22, suffocare verbum: ic ubique scite alludit. Nihil ad rem interpres: Hinc a suo purgata peccato, cum immensarum dicisiarum sponso nuptias celebrat. Creatrix universorum, auctoritate decernens suprema polentia. Δημιουργός ἐξουσιαρχία. Velut que per auctoritatem, liberoque imperio creet quod velit, et quem velit in finem, ut impediri ejus consilium nulla creaturæ machinatione possit: quod nimirum spectat ad ea quæ absoluto consilio, et voluntate, ut vocant, consequente, non abest ut potuerit serino eloqui, vel aures suisΕἰκότως οὖν ἡ παροῦσα πανήγυρις φαιδρὰ καὶ γε γαννυμένη συγκεκρότηται σήμερον, τὴν παγγενεστά την τοῦ ἡμετέρου φυράματος ἑορτάζουσα πρόσληψιν. Τίς οὖσα καὶ ποταπή; Τῆς μὲν κτίσεως ἁπάσης εὐΝΟΤ.Ε. antecedente solum, fore, ac se facturum decrerit, in quibus potest intelligi humaua salus velut absolute, et in aliquibus futura quesi vage, ante etiam decretam incarnationem, ut Christus ex illo velut nostri amore, quanquam alioqui primus prædestinatorum, ac ne homo periret, quem Deus creasset salvandum, prædestiuatus sit; excellenti in nos Dei dilectione, non Christi probro ullo: Sic enim Deus dilexit mundum, ut, etc., qua de re ni part. cum D. Thom. adversus Sotum. Vox serie est ad propositum signantissima, ubi primi illius divini consilii exsecutio, hominis in Christo instauratione, describitur. Sic et noster Methodius de resurr. ostendit eo egregie per Christum fuisse perductum hominem ad quod fuerat creatus, ac velut vi prioris illius consilii, quod tandem, nihil novum, sed novis tantum ac divinioribus adhibitis mediis, pro divina illa absolutissima voluntate qbtinuerit. Ubique Andreas magua loquitur, ac si quis adverterit, Dionysianis, Methodianis, Gre gorianis, Amphiloctianis, aliorumque veterum infercita, qua verbis, qua sensis, excepta Scriptura, quam totus vere Christianus orator, spiral. Humana conspersionis universalissimam as sumptionem gaudio celebrans. Τὴν παγγενεστάτην τοῦ ἡμετέρου φυράματος πρόσληψιν. Sic enim le gendum patet, non πρόληψιν. Velut nimirum as sumptionem, qua nos et nostra sibi Deus Verbia

ο IN ANNUNTIATIONEM B. MARLE. φρόσυνον, τοῦ δὲ γένους ἀνόρθωσις. Οὐκοῦν χαρᾶς Quæ vero ejusmodi ac quanta festivitas? Plane εὐαγγέλια σήμερον· Θεοῦ φιλανθρωπίας μηνύματα - totius creaturæ lætitia, ac generis emendatio. παγκοσμίου σωτηρίας χαρμόσυνα. Πόθεν, καὶ παρὰ Sunt ergo faustæ hodie nuntiationes, diving beni τίνος, καὶ πρὸς τίνα ήκοντα; ἐξ οὐρανοῦ, καὶ ο παρὰ gnitatis propensiorisque in hominum genus studii Θεοῦ, καὶ πρὸς παρθένον μεμνηστευμένην ἀνδρί. ο significationes, mundi totius salutis festa gaudia. Τίς ἡ παρθένος; Τίς ὁ ἀνήρ; τίνα δὲ τούτοις ονόματα; Undeuam vero, et a quo illa veniunt, et ad quem Τῇ μὲν, Μαρία· τῷ δὲ, Ἰωσήφ. Αμφότεροι δὲ ἦσαν diriguntur? Nimiruun e caelo atque ca Deo, et au «ἐκ γένους Δαβίδ.» Τίνος ταῦτα διακονοῦντος, καὶ virginem desponsatam viro... Quæ illa virgo! ὅθεν ήκοντος; τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριὴλ ἐξ ὑψίστου Quis ille vir? Quære hisce nomina? Illi quiden, ἀποσταλέντος εἰς διακονίαν τοῦ θαύματος. Έδει Maria; huic vero, Joseph. Ac erant ambo e ex γὰρ τοῦ Ὑψίστου τὸν λειτουργὸν, ἐκ τῶν ὑψίστων stirpe David.» Quonam haec peraguntur ministro, ἐπὶ γῆς καταπτάντα, παράδοξον ἐπὶ παραδόξοις et unde is venit? Nimirum, archangelo Gabriele in τοῖς πράγματι διακοσμίσαι μυστήριον. Τί τοῦ stupendæ rei ministerium de altissimis misso. το; τοῦ Κυρίου συγκατάβασιν, τὴν ἄῤῥητον Decebat enim ministrum Altissimi, de altiss mis it τῆς περὶ ἡμᾶς οἰκονομίας φανέρωσιν, τὴν ἀπ' terram devolantem, inauditum illud, atque sui adαιώνος κεκαλυμμένην τῆς θείας βουλῆς καὶ προ- miratione res admirandas cunctas longe superans, γνώσεως ἔκφασιν καὶ βεβαίωσιν. ᾿Αλλὰ ποῦ ταῦτα, perferre sacra.uentum. Quodnam illud? Quo se καὶ πότε, καὶ ὅτου χάριν; «Εἰς Ναζαρέτ πόλιν τῆς nobis Dominus inclinavit: arcanam illam divinæ Γαλιλαίας, τῷ μηνὶ τῷ ἔκτῳ, καθ᾿ ὃν Ἰωάννης συν in nos alispensatiouis manifestationen (44 ), divini είληπτο, ο ἵνα τὸν ἐρχόμενον κηρύξῃ ἐγγάστριον. consilii ac præscientiæ occultam a sæculo declaratioὍθεν ὁ Γαβριὴλ πρὸς τὴν ἐπίγειον παστάδα, τῶν nem ac confirmationem. Ubi autem hac, et quando, αιθερίων καταπτὰς ὑπερῴων, ἐπέστη τῇ Ναζαρέτ, ac cujus gratia? ‹ In Nazareth civitate Galilææ, καὶ τῇ Παρθένῳ προσελθών, τῆς ἀφράστου οίκονο- mense sexto a concepto Joonne; › ut venturum μίας αψοφητί διηκόνει τὸ μήνυμα. Τοῦτο τῆς πρὸς in utero exsistentem prædicaret. Itaque Gabriel ἀνθρώπους θείας καταλλαγῆς τὸ μυστήριον. Τοῦτο ab cœlestibus ad terrenum cubiculum devolans, πανηγυρίζομεν σήμερον, τὴν τοῦ Θεοῦ πρὸς ἀνθρώ- supervenit Nazareth, accedensque ad Virginen, ineτους συνάφειαν, τὴν τοῦ προσλήμματος θέωσιν, τὴν narrabilis dispensationis nuntio, pro sui ministerii τῆς εἰκόνος ἡμῶν ἀναμόρφωσιν, τὴν εἰς τὸ κρεῖττον ratione, sine strepitu defunctus est. lloc illud est ἀλλοίωσιν, τὴν εἰς οὐρανοὺς ὕψωσιν καὶ ἀνάβασιν. divinæ cum hominibus reconciliationis sacramen - tum. Hoc illud est divinæ cum hominibus reconciliationis sacramentum. Iloc illud, quod festis hodie gandiis colimus: Dei, inquam, cum hominibus affnitatem), assumptæ naturæ deificationem (44′), nostræ imaginis reforma ionem, demutationem in melius, exaltationem in cœlos ac ascensionem. Διὰ τοῦτο χαρᾷ χαίρει τὰ σύμπαντα σήμερον, καὶ κατα τῶν ὑπερκοσμίων δυνάμεων ἡ νοητή διακόσμησις, ταῖς θείαις περὶ ἡμᾶς καταλλαγαῖς ἐπισπέν δεται. Φίλον γὰρ αὐταῖς πρὸς Θεὸν ἡμῶν ἐπανόρθωμα, καὶ ἡ πρὸς τὴν ἀμείνω κατάστασιν πρόοδος καὶ ἀνάβασις. Καὶ γάρ εἰσι λίαν συμπαθεῖς καὶ φιλάνθρωποι, ἅτε ι εἰς διακονίαν ἀποστελλόμεναι τῶν μελλόντων κληρονομεῖν σωτηρίαν.» Τοιγαροῦν ἀγαλλιάσθω τὰ σύμπαντα σήμερον, καὶ ἡ φύσις σκιρ κάτω. Ο οὐρανὸς γὰρ ἐξανοίγεται, ἡ γῆ τὸν Βασιλέα τοῦ παντὸς ἀφανῶς ὑποδέχεται. Ναζαρέτ τὴν Ἐδὲμ μιμουμένη, τὸν τῆς Ἐδὲμ φυτουργὸν ἐγκολπάζεται. Ο Πατὴρ τῶν οἰκτιρμῶν, τὴν ἀνθρωπίνην ἐσχατιάν, τῷ μόνῳ πόνος ἐξ αὐτοῦ γεννηθέντι μνηστεύεται· * Luc. 1, 26, 27. Quapropter cuncta hodie pariter gaudent gandio, ac universi cœlestium virtutum spiritales ordines, Det ad nos conciliationi et ipsi conciliati accedunt Jucundissima enim ipsis est nostra al Deum cum emendatione reversio, progressioque ad meliorem statum atque provectio. Valde quippe misericordes sunt, propensiorique studio in honimum genus, velut e missi in eorum ministerium, qui sunt futuri hæredes salutis. › Cuncti itaque pari exsultent gaudio, ac saliat natura. Quippe cœlum totum panditur, terra universi Regem clanculum suscipit: Nazaret, Edem illam imitata, ipsum qui Edem plantavit sinu complectitur. Pater ille misericordiarum, solus ipse soli nato ex ipso, insolubili vinculo devinsit, ut totum in seipso gestet hominem, totum salvaturus, ut Patres ubique adversus Apollinarium, etc., ipseque Andreas Orat. de Transfig. Interpres coelo toto aberrans: Plenissimam coinquinationis nostræ expiationem concelebrat. Arcanam divina in nos dispensationis manifestationcm. Τὴν ἄῤῥητον φανέρωσιν. Scitum sacramenti incarnationis velut epithetum, ut et seQuens, τὴν κεκαλυμμένην έμφασιν· ludente Andrea in antithesi; quare minus apte Hopperus velut corrigens, illius incredibilis dispensationis manifestationem, etc. Assumptam natura deificationem. Τὴν τοῦ προσλήμματος θέωσιν. Potest tum ipsam in seipsa individue assumptam naturam referre, tum naturam universe; quæ et ipsa, in suis illis primitiis, suo modo assumpta fuit, ac deitatis consortio donata. Hopper, adoptionis nostræ dignitatem. Dei ad nos conciliationi, et ipsi conciliati accedunt. Ταῖς θείαις περὶ ἡμᾶς καταλλαγαῖς ἐπισπένδεται. Velut una libant, ac se in eadem pacis fœdera convenire ostendunt, plane elegantissima.

ac unigenito, humanam naturam longissime καὶ Γαβριὴλ τῷ μυστηρίῳ διακονεῖ, καὶ τῇ Παρθένῳ se, παράπτωμα. illud, cujus opus prima sit transgressio, ſignienti, a coli principatu submotam, et a terris citimam, ύποφωνεῖ τὸ Χαῖρε, ἵνα τὴν χαρὰν ἣν ἡ προμήτωρ ɛponsam tradit; ac Gabriel sacramenti ministrum ἀπώλεσεν, ἡ θυγάτηρ τοῦ ᾿Αδάμ ἡ ἐκ Δαδιὸ ἀναagens, Are ¦ illud submumurat Virgini, quo gau- τείλασα, δι' ἑαυτῆς ἀνασώσηται. Σήμερον ὁ τῆς ἐ dium a prima parente amissu'n, ipsa per ξης πατὴρ εἰς οίκτον τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ἐλθών, orta ex David lilia Adæ, incolume restituat. τὴν ἐν Ἀδὰμ φθαρείσαν φύσιν, ἰλέῳ κατοπτεύει την Hlodie gloriæ pater miserlus humani generis, βλέμματι. Σήμερον τῶν αὐτοῦ παναγάθων σπλάγ naturam in Adamo corruptam, propitiis aspi- χνων ὁ τῆς εὐσπλαγχνίας δοτήρ ἀνακαλύπτει την cit oculis. Hodie viscerun misericordiæ larἄβυσσον, καὶ διοχετεύει τῇ φύσει τὸν ἔλεον, ὡς ὕδωρ gitor, suorum misericordiae optimorum viscerum πολύ καλύψαι θαλάσσας. Έπρεπε γὰρ τῷ ε ἐξ ώ, revelat abyssum, ac velut aquam multam ut operiat καὶ δι' οὗ, καὶ ἐν ᾧ τὰ πάντα συνέστηκε, ο ελέῳ τῆς maria misericordiam in naturam derivat. καθ᾿ ἡμᾶς ἀρχαίας ἀρᾶς τὴν καταδίκην αμείψασθαι· Decebat quippe ut is, c ex quo omnia, per quem δόξῃ τε τῇ ἑαυτοῦ παραδοξάσαι τὴν ἀδοξήσασαν ἐν omnia, in quo omnia constant,» veteris noxæ Ἀδὰμ φύσιν, καὶ ἀληθείᾳ τὴν τοῦ πατρὸς τοῦ ψεύ no-træ condemnationem misericordia commutaret, δους ἐπίκρημνον συμβουλὴν ἀποσείσασθαι, ἧς ἔργον sme ne ipsius gloriæ accessione naturam glorio- ἡ πρώτη παράβασις, τοῦ ᾿Αδαμιαίου πλάσματος το sam redderet, quæ in Adamo gloriam amisisset; ac patris mendacii præceps in ruinam consilium inquam, Adæ hominisque prolapsio, depelleret. Hinc plane rex magnus Dei parens David olim cecinit: Misericordia et veritas occurrerant invicem: justitia et pax osculatæ sunt... Quid his aliud volens, quam utique Filii in n:0$ secundum beneplacitum Patris misericordiam qua, misericordiæ largitor similis nobis factus est, peccato duntaxat excepto; quo solveretur delictum, lapsosque a lapsosque a casu ipse crigeret, atque vas prolapsione confractum, ab omni immune contritione novan Gugeret? Veritatem c autem, ipsius ad homines manifestationem non inani visione factam dicens. Non enim velut figuram ac simulatam, ut quis dixerit, a nobis carnein assumpsit sed plane veritate, tum singulari in hominum genus studio ac misericordia, tum qualis vere animum est, ascita sibi substamiia, qui major substantia est, omniumque nostrum assumplam naturam deitatis consortio in seipso donans, neque œconomiam visione gessit, el carnis veritatem astruxit, ejus interim deitate ab omni velut statu movente mutatione illæsa. Quoniam igitur, juxta prophetæ oraculum, Misericordia et veritas occurrerunt invicem, merito sane ‹ Justitia et pax osculatæ sunt.» Justitia quidem, t Luc. 1, 28. u Psal. LXXXIV, 11. ' Οὗ δὴ χάριν ὁ μέγας ἐν βασιλεῦσι Δαβιδ ή θεοπά τωρ προέψαλλεν, ο Ελεος καὶ ἀλήθεια συνήντησαν, δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη κατεφίλησαν.» Τί ταῦτα λέγων, ἢ τάχα τὸν τοῦ Υἱοῦ κατ᾽ εὐδοκίαν τοῦ Πατρός περὶ ἡμᾶς ἔλεον, καθ' δν ἐλεήσας ἡμᾶς ὁ τοῦ ἐλέους δοτήρ, ἐγένετο καθ' ἡμᾶς δίχα μόνου του πτώματος, ἵνα λυθῇ τὸ παράπτωμα, καὶ πεσόντας ἡμᾶς ἀνα στήσῃ τοῦ πτώματος, καὶ ἀναπλάσῃ τὸ πταῖσαν δίχε συντρίψεως. Αλήθειαν δὲ, τὴν οὐ κατὰ φαντασίαν αὐτῷ γενομένην πρὸς ἀνθρώπους φανέρωσιν. Οὐ γὰρ κατεσχηματισμένην, ὡς ἄν τις φαίη, τὴν ἐξ ἡμῶν ἐποιήσατο πρόσληψιν, ἀλλ᾽ ὡς ὄντως ἀληθείᾳ, φιλαν θρώπως ἅμα καὶ κατὰ ἀνθρώπους, ἐκ τῆς ἀνθρώ πων οὐσίας οὐσιωθεὶς ὁ ὑπερούσιος· καὶ ὅλων ἡμῶν ἐν ἑαυτῷ θεώσας τὸ πρόσλημμα, οὔτε τὴν οίκονομίαν ἐφάντασε, καὶ τὴν ἀλήθειαν τῆς σαρκὸς ἐπι· στώσατο, ἀλωβήτου μεινάσης αὐτοῦ τῆς θεότητος πάσης έκστατικῆς ἀλλοιώσεως. Ἐπεὶ οὖν «Ελεος καὶ ἀλήθεια κατὰ τὴν προφητείαν συνήντησαν, ο οἰκό τως άρα ο Δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη κατεφίλησαν. ο Δικαιοσύνη μὲν, ἡ κατὰ τοῦ ἀδικήσαντος τοὺς προ τογόνους ἐξενεχθεῖσα ψῆφος. Πότε, καὶ παρὰ τίνος; Σήμερον, καὶ παρὰ τοῦ ὑψίστου Πατρός. Καθ' Αν ἐδικαίωσεν ὁ φύσει φιλάνθρωπος ἐν ἴσῳ τοῦ ὑμετέρου Dei parens. Θεοπάτωρ. "la quoque passin alii encomiastæ; qui vere gloriosus tanti Regis titulus est, vindicante ipso Domino Jesu: Quid vobis videtur de Christo? cujus flius est? Matthi. xxi. Restituimus Hoppero omissum. Humanam naturam longissime, etc. Longa τὸ, δοχετεύει, sive quod nostra repraesentanl. hac paraphrasi circumloquimur signatissimam δ' ὀχετεύει restituendum sit διοχετεύει. illam vocem ἐσχατιάν, cum Βud. ex Dionys., ut ca significetur extrema a Deo distantia naturæ assumptæ, quod scilicet spectat ad naturas quæ possunt congrue assumi, et naturas præditas ratione; quibus omnibus instar fecium velut subsidat, quo major elucet Dei in nos benignitas. Etiamnuni Occitani nostri eam vocemi, ut et plurimas Græcas, Græcise in partibus illis monumentum, retinent. Male Hopper, humanam deformitatem, το, μόν νος nisi est superfluum, significat, esse Dominicam incarnationem solius divine potentiæ, ut tantum excludat creata, ut solet in aliis quæ dicuntur de Deo ratione essentiæ, et absolut”. Velut aquam multam, ut eperiat maria, ele. Accedunt ad verba Eccli. L, 3, juxta maxime Vulg.; Ab omni, velut statu movente, mutatione. Πάσης ἐκστατικῆς ἀλλοιώσεως. Alteratione qua veiut seipso et propriis excederet; quam oportet maxime a Deo, et uno illo ente necessario, abesse. Hopp. Stupenda prorsus alterationis: stupenda certe nec ferenda, αμυήτου οἱ ἀμύστου ἀνδρὸ; inscitia; cujus haud fuerint notanda omnia errata. Hoc est, in pejus mutante. V. Cyrill. Alexand. in c. u Habac. GAL.

σχήματος τὸν ἑαυτοῦ μονογενῆ Υἱὸν ἐπιφανέντα, και nempe prolata in eum qui primos parentes deceptor τακρἶναι τὸν ἀντικείμενον. Εἰρήνη δὲ, ἣν ἐξαίφνης ἡ τῶν ἀγγέλων χοροστασία, τῇ τοῦ Εἰρηνάρχου Υἱοῦ κατὰ σάρκα γεννήσει ομοφώνως ἀνύμνησεν· «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ λέγουσα, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία. ο Δόξα, ἣν ἐδοξάσθη παρά Χριστοῦ τὸ ἀνθρώπινον, τῶν οὐρανίων αψίδων ὑπερ άνω γενόμενον, καὶ πάσης ὑπεραρθὲν ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας καὶ δυνάμεως, κατὰ τὸν μέγαν Απόστολον. Εἰρήνη δὲ, ἦν αὐτὸς ἐμεσίτευσε συνάψας τοῖς ἐπὶ γῆς τὰ οὐράνια, καὶ ξένην τρίβον τῆς εἰς οὐρανοὺς ἀνάδου τοῖς ἐπὶ γῆς ἐχαρίσατο. Εὐδοκία δὲ, ἣν αὐτὸς εὐδίκησεν ὁ Πατήρ, τὸν Υἱὸν αὐτὸν ἀγαπητὸν ἀποστεί λας πρὸς τοὺς κατακρίτους ἡμᾶς, ἵνα τὴν εὐδοκηθεῖσαν ἐν αὐτῷ παρὰ τοῦ Πατρὸς σωτηρίαν, ὡς όμο θελὴς τοῦ Πατρὸς, εἰς ἡμᾶς ἐκπληρώσῃ. Τοῦτο δ ῶν πανηγυρίζομεν· τοῦτο σήμερον καὶ Γαβριὴλ ἐγχειρίζεται τὸ ἐπίταγμα, καὶ μεσιτεύει θεότητι καὶ ἀνθρωπότητι, καὶ πάσης καταλλαγῆς ὅμηρα τῇ Παρθένω πρῶτος εὐαγγελίζεται. læsisset, sententia. Quando, et a quonam? llodie, et a Patre altissimo. Juxta quam, qui natura benignus est et misericors juste decrevit ut Filius suus unigenitus, in eadem nobiscum naturæ forma apparens, a.iversarium condemnaret. Pax autem quam subito chorus angelorum pro Filii Principis pacis nativitate in carne, una de cœlo celebravit voce, dicens: «Gloria in altissimnis Deo, et in terra pax, in hominibus bona voluntas r.» Gloria quam a Christo genus humanum est consecutum, quod evectum sit supra cœlorum orbes, ac supra omnen principatum, et potestatem, et virtutem, ut habet magnus Apostolus, elatum. Pax, quam ipse sequester et medius conciliavit, arcta quadam necessitudine terrenis jungens cœlestia, quaque novam quamdam viam redeundi in cœlos, positis in terra hominibus donavit. Bona demum volunLis, qua Pater ipse dilectum Filium suum ad nos reos beneplacito misit; quo is, velut una Patris voluntate, quam Pater salutem beneplacitam in eo habuisset, probassetque, in nobis expleret. Hoc illud est quod nunc diei festo conventu celebramus. Hoc et Gabriel hodie creditum mandatum exsequitur; mediusque Dei et hominum, totius reconciliationis pignora primus Virgini ſauste annuntiat. Τῶν γὰρ οἰκτιρμῶν ὁ πατὴρ, οἰκτείρας τὸ γένος ἡμῶν, ἤδη τῷ τῆς ἁμαρτίας καταφθαρὲν ὀλισθή ματι, ἐμνήσθη τῶν ἔργων τῶν χειρῶν αὐτοῦ, καὶ μὴ φέρων εἰς τέλος ἡμᾶς ἀπολλυμένους ὁρᾶν, πρώτ τον μὲν τὸν ἐν γράμματι νόμον πλαξι λιθίναις ἐγγεγραμμένον ταῖς Μωσέως χερσὶν ἐνεχείρισεν. Ως δὲ μηδὲν «ὁ νόμος ὁ γραπτὸς ἐτελείωσε, ο πνεύματος φόρους ἄνδρας ἀπέστειλε, τοὺς διορατικούς λέγω προφήτας, πάσας παραδεικνύοντας τὰς ὁδοὺς Θεοῦ τὰς εὐθείας. Ὡς δὲ βύοντες τὰς αἰσθήσεις οι πρὸς οὓς ἀπεστάλησαν, οὐδὲν ἧττον ὁμοίως διέκειντο, οὐδ' οὕτως, ἡμῶν τὸ πλάσμα περιεἶδεν ὁ Πλάστης" ἀλλ' ἐκ τῶν ὑπεραγάθων αὐτοῦ καὶ παναμώμων κόλτων, τὸν ὁμόθρονον αὐτοῦ καὶ ἰσοσθενῆ καὶ ἰσά γαθον ἐξαναστάντα Υἱὸν, ἐξαπέστειλεν εἰς τοὺς ἀναξίους ἡμᾶς, «εἰς οὓς τὰ τέλη τῶν αἰώνων κατήν. τησε ο κρίνας μᾶλλον τὴν τῶν προσκεκρουκότων σωτηρίαν ἐργάσασθαι, ἢ τοιοῦτον καὶ τοσοῦτον τῆς εἰς τὸ πλάσμα περιϊδεῖν ἐργασίας κατόρθωμα. Ενὶ τοίνυν τῶν πρωτίστων ἀγγέλων διακονῆσαι τῷ μυστηρίῳ θεσπίσας, τοιάδε, οἶμαι, τῷ τῆς οἰκείας μεγαλειότητος διεκελεύσατο νεύματι. Δεύρο, λέγων, ἄπιθι, Γαβριήλ, εἰς Ναζαρέτ, πόλιν τῆς Γαλιλαίας, ἐν ᾗ κύρη παρθένος οἰκίζεται, μεμνηστευμένη ἀνδρὶ, ᾧ ὄνομα Ιωσήφ. Μαρία τῇ παρθένῳ τὸ ὄνομα. Εἰς Ναζαρέτ, φησί. Δια τί; Ἵνα τὸ τῆς παρθενίας Θεοχαρίτωτον κάλλος, καθάπερ ῥόδον ἐξ ἠκανθωμέτης χώρας ὁ Παντοκράτωρ εκλέξηται· καὶ διὰ τὴν cum Luc. 11, 14. Pater siquidem misericordiarum misertus huma - ni generis, quod jam prolapsione in peccatum periisset, recordatus operuin manuum suarum, nec ferens it in finem pereuntes videret; primum quidem tabulis lapideis inscriptam legem in manus Moysi tradidit. Postquam vero ‹lex scripta nihil ad perfectum deduxisset ac consummasset, viros misit divino Spiritu amalos: perspicaces, inquam, ac videntes prophetas, qui Dei vias rectas omnes docerent. Verum cum illis ad quos missi erant, obturatis sensibus suis, nihil melius affecti essent, nec sic tamen fictionem nostram plastes ille despexit; sel ex-benignissimo sanctissim moque sinu suo, ejusdem secum majestatis et potentiæ et bonitatis Filium suum suscitans, ad indignos nos misit, «in quos fines seculorum devenerunt: satius fore existimans ut eorum qui offendissent operaretur salutem, quam ut tale ac tantum creationis specimen, opusque suum despiceret. Uni ergo ex præcipuis angelis, quem sacramenti hujus ministerio praefecisset, talia, ut puto, majestatis suæ nutu mandavit, Heus, inquiens, vade Gabriel Nazareth in civitatem Galilae, in qua puella virgo habital desponsata viro cui nomen est Joseph: virgini auten nomen est, Maria. Nazareth? inquit, Curnam? Quo gratissimum Deo virginitatis decus, velut rosam e spinoso loco sibi Omnipotens deligeret: ob etiam prophetian, Quoniam Nazara13 Hodie creditum mandatum exsequitur. Σήμερον ἐγχειρίζεται. Τή, σήμερον, huc retulimus, impressa referrent ad superiora, quibus tamen videtur sullicere τὸ νῦν, sed res est levior. Lex scripta nihil ad perfectum deduxisset. Yerba sunt Pauli, glossante adjecta illa voce, scripta: ac distinguente a lege Spiritus, quam et prophet velut missi in subsidium magnifice prelicarunt, paulatim transferentes ad cultum meliorem, ut subinde Andreas noster exprimit. Male Hopperus Postquam lex scripta nihil proficeret: nisi forte scripsit, per ficcret.

مي vocabitur r. Quis ille? Quem postea Nathanael Η προφητείαν· ο Ότι Ναζωραίος κληθήσεται.» Τίς; Dei Filium et Regem Israel esset prædicaturus. Cæterum, et id moris Gabrieli est, ut divinis saeramentis vicariam pon t operam, quemadmodum novimus ex Daniele. Abi igitur Nazareth civitatem Galilææ, quo cilin cito perveneris, illud primum quod Eva amiserat ſausti gaudii, salutaturus Virgini nuntia, ac vide ne animum ejus turbaveris. Gaudii enim, non tristitiæ annuntiatio est: voluptatis, non mæroris animi salutatio. Quodnam eniam vel fuit, vel unquam illo majus futuru:n sit gaudium humano generi, ut divina naturae particeps eliciatur, utque unum cum Deo, necessitudine ad ipsum, secundum unionis, adeoque subsistentie rationem evaserit? Quid vero dignum magis admiratione, quam ut Deus se nobis ad usque feminæ præguantis uterum inclinaverit? 0 res inauditas? Deus in membris feminæ: Cui cœlum sedes est, terra autem scabellum pedum:» Deus in utero, qui cœlo altior est, quique Patri coæternus assidet· Quid vero sit magis novum, quam nt Deus humana forma conspicuus videatur oculis, nec quidquam tamen de propria ei deitate decedat; sicque humana natura suo cernatur fictori conserta, ut totus homo, qui primus corruerat sub peccatum, divinitatem induat? Quid igitur Gabriel? Ui hæc audivit, ac cognovit mandatum divina quidem sententia firmatum, sed quod ejus superaret virtutem, medius inter metum gaudiumque stetit: velut plane cui non illico audere palam suppeteret, nec tutu'n satis contradicere existimaret. Nihilominus tamen divine obsequens jussioni, ad Virginem devolat. Cumque pervenisset Nazareth, domunculæ institit: tuinque ineditabundo similis, ac velut secum hæsitans, cogitationibus distrahebatur, talia puto, apud se animo volvens: Uuden:m Dei consilium exsequi aggrediar? Velocine cursu ad thalamum contendam? At terrebo virginis animum. Morosius ingrediar? Verum ceu furtim in- * Matth. 11, 23. Ο τῷ Ναθαναὴλ ὕστερον Υἱὸς Θεοῦ καὶ Βασιλε τοῦ Ἰσραὴλ κηρυττόμενος. Αμέλει τοι, καὶ είθισται Γαβριὴλ ἐν τοῖς περὶ Θεοῦ μυστηρίοις διακονεῖν, ὡς ἐν τῷ Δανιὴλ ἔγνωμεν. Απιθι τοίνυν εἰς Ναζαρέτ πόλιν τῆς Γαλιλαίας καὶ τῇδε φθάσας, σπουδῇ τοῦτο πρῶτον πρόπιτε τῇ Παρθένῳ, τὸ τῆς χαρᾶς εὐαγγέλιον, 8 προαπών σεν Εὔα· καὶ μὴ δὴ θορυβήσῃς αὐτῆς τὴν ψυχήν Χαρᾶς γάρ, οὐ λύμης τὸ μήνυμα· θυμηδία;, οὐκ ἀθυμίας ὁ ἀσπασμός. Ποία γὰρ ἦν καὶ ἔσται ταύτης χαριεστέρα χαρὰ τῷ ἀνθρωπίνῳ γένει, του κοινωνέν γενέσθαι θείας φύσεως, καὶ τῇ πρὸς αὐτὸν συν φείᾳ, ἐν μετ' αὐτοῦ γενέσθαι κατὰ τὸν τῆς ἑνώσεως, εἴτ᾿ οὖν ὑποστάσεως λόγον; Τί δὲ θαυμασιώτερον, τοῦ βλέπειν Θεοῦ συγκατάβασιν, μέχρι καὶ τῆς ἐν μήτρα γυναικὸς κυοφορίας φθάνουσαν; ὦ παραδόξων πραγμάτων! Θεὸς ἐν μορίοις γυναικός, ε ὁ τὸν οὐρα νὸν θρόνον ἔχων, καὶ ὑποπόδιον τὴν γῆν. ὁ Θεὸς ἐγ γάστριος, ὁ ὑπερουράνιος, καὶ τῆς πατρικῆς ἀϊδιό τητος σύνθρονος. Καὶ τί τούτου παραδοξότερον, ἀν θρωπόμορφον ὁρᾶσθαι Θεὸν, μὴ ἐκστάντα τῆς εὐκείας θεότητος; τήν τε ἀνθρωπίνην φύσιν ὁρᾶν αλη συνημμένην τῷ πλάσαντι, ἵνα ὅλος ὁ ἄνθρωπος θεωθῇ, ὁ πρῶτος πεσὼν ὑπὸ τὴν ἁμαρτίαν; Τί οὖν ὁ Γαβριήλ; Ὡς τούτων ἤκουσε, καὶ τὸ κελευ σθὲν ἔγνω, θείᾳ μὲν ψήφῳ κεκυρωμένον, τῆς αὐτοῦ δὲ κρεῖττον ὑπάρχον δυνάμεως, φόβου καὶ χαρές μεθόριος ἵστατο, μηδὲ τὸ θαῤῥεῖν αὐτόθεν ἔχων επίδηλον, καὶ ἀντιλέγειν ἀσφαλὲς οὐχ ἡγούμενος. Τῷ θείῳ μέντοι παρομαρτήσας κελεύσματι, κατέπτη πρὸς τὴν Παρθένον, καὶ τὴν Ναζαρέτ καταλαβὼν ἐπέστη τῷ δωματίῳ· εἶτα σύννους τις γενόμενος, καὶ καθ' ἑαυτὸν ὥσπερ διαπορῶν, τοῖς λογισμοίς διεσχίζετο, τοιάδε, οἶμαι, πρὸς ἑαυτὸν λογιζόμενος· Πόθεν ἀπάρξωμαι διακονεῖν τοῦ Θεοῦ τῷ βουλεύ ματι; Δρομαῖος ἐπεισέλθω τῷ θαλάμω; Αλλά στο ήσω τὴν ψυχὴν τῆς παρθένου. Σχολαιότερον ἐπιδώ, Ἀλλ᾿ ὡς τὴν εἴσοδον κλέψας τῇ κόρῃ κριθήσομαι. Θυροκρουστήσω; Καὶ πῶς; Οὐ γὰρ ἴδιον ἀγγέλος Secundum unionis, adeoque subsistentia rationem. Εἶτ᾽ οὖν ὑποστάσεως λόγον. Locutio formalissima. Ubique etiam alii Patres tantum sacramentum unione explicant, sed summa, et alterius rationis ab usione, quæ est tantum secundum affeclionem, quan passim Græci σχετικὴν vocant, ac unione ineffabili: sic divine Angelicus doctor opusc. 11, c. 22: Ipsa divina natura in seipsa integra el pura exsistens sibi quodam modo incomprehensibili et ineffabili humanam naturum, ex anima et corpore constitutam assumpsit. Declaratque exemplo instrumenti, quod sibi agens tanto magis applicat, quanto est majoris virtutis; Sicut igitur, inquit, virtus divina propter sui infinitatem est infinita et incomprehensibilis, ita modus quo sibi univit humanam naturam Christus, quasi organum quoddam ad humanæ salutis effectum, est nobis ineffabilis, et excellens omnem aliam unionem Dei ad creatu1.tm. Sic etiam opusc. ult, ubi consultus de lide, solicitantibus infidelibus respondet, ac magis cluquitur, siquidem potest ipse eloqui, quod toties ineffabile dixit: præter communem modum unionis, per inhabitationem, modum quemdam ponit singularem quo Deus in Christo esset unitus humanitati: Ita quod humana natura esset quædam Fili Dei natura, etc., nimirum appropriante ipso el suam faciente, infinita illa sua virtute et tractione ad sua. Sic ego libens sacramentum absconditum habuerim, nec facile aliud, velut etiam expositionis specie, ut ne aliud minusque sanctis probatum, vel audierim vel probaverim. Interpres minus caute Adeoque essentiæ rationem; quanquam ante Eutychetem non absimili modo Patres locuti inveniantur, ut veram tantum et naturalem illam unionem, salva tamen essentia unitorum, significa rent, quam Nestorius tolleret. Qui primus corruerat. Ὁ πρῶτος πεσών. Nempe Adam, qui ipse suo modo, in assumpta ex illo natura, assumitur.

IN ANNUNTIATIONEM B. MARL.E. ΕΩΣ τοις, οὐδέ τι τῶν κρατούντων ἢ κρατουμένων gressus puellae judicabor. Pulsab me igitur fores? είργειν δύναται τὸ ἀσώματον. Προανοίξω τὴν πύλην; ᾿Αλλὰ καὶ συγκεκλεισμένης εἴσω γίνεσθαί με δυνα πίν. Καλέσω ταύτην ἐξ ὀνόματος; ᾿Αλλὰ ταράξω τὴν νεάνιδα. Τοῦτο οὖν δράσω. Πρὸς τὸ τοῦ πέμψαντος βούλημα τὴν ὁρμὴν ἀπευθυνῶ· σκοπὸς γὰρ αὐτῷ τὸ ἀνθρώπινον σῶσαι. Τὸ δέ γε βούλημα εἰ καὶ παρά δοξόν πως, ἀλλ᾽ εὐσπλαγχνίας μεστόν, καταλλαγῆς σύμβολον. Πῶς οὖν ἄρα προσέλθω τῇ Παρθένῳ; Τί πρῶτον αὐτῇ διαλέξωμαι; Τὸ τῆς χαρᾶς εὐαγγέλιον, ἢ τοῦ Κυρίου μου τὴν ἐνοίκησιν; Τοῦ Πνεύματος τὴν ἐπέλευσιν, ἢ τοῦ Ὑψίστου τὴν ἐπισκίασιν; Χαιρετίσω ταγαροῦν τὴν Παρθένον, καταμηνύσω τὸ θαῦμα, προσπλησιάσω, ἀσπάσομαι, ὑποφωνήσω τὸ Χαῖρε. Καλὸν ἐπεισόδιον πρὸς παῤῥησίαν ὁ ἀσπασμός. Ομηρευέτω μοι τῆς πρὸς αὐτὴν ὁμιλίας τὸ Χαῖρε. Αὐτὴ γὰρ μόνον ἢ τοῦ χαῖρε φωνή, πρὸς τῷ μηδένα τίδον ἐμποιῆσαι τῇ κόρῃ, καὶ προδιομαλίσει αὐτῇ τὴν τῆς ψυχῆς κατάστασιν. ᾿Απὸ χαρᾶς οὖν ἄρξομαι, τὰ τῆς χαρᾶς αὐτῇ προαγγέλλων μηνύματα. Πρέπει γὰρ οὕτω τὴν βασιλίδα χαρᾶς εὐαγγελίοις ἀσπά ζεσθαι. Χαροποιός γὰρ ὁ τρόπος, εὐφρόσυνος ὁ καιρὸς, θυμηδίας τὸ κέλευσμα, σωτηρίας τὸ βούλημα, καὶ χαρᾶς ἀκαταλήπτου προοίμιον. β Nec enim illud angelis consuetum est, nec quidquam eorum quae vel tenent vel tenentur, prohibere potest quod incorporeum est. Portame prius aperiam? Sed et illa clausa ingredi possum. Vocabo ex nomine? At juvenculæ terrorem injiciam. Hoc ergo faciam: ad mittentis consilium impetum moderabor, quippe habet propositum ut salvet humanum genus. Quod sane consilium, etsi novum quodammodo videri possit, plenum tamen misericordiæ est, reconciliationis symbolum. Quo igitur modo adibo Virginem? Quid primum sermonis cum ea conferam? Dicam faustum gaudii nuntium, an inhabitationem Domini mei? Spiritum sanctum supervenientem, an obumbrantem Altissimum? Salvere igitur jubebo Virginem annuntiabo miraculum, accedam propius, salutabo, submurmurabo Aver. Commodus mihi liberioris sermonis ingressus fuerit salutatio. Præcat Ave, ceu obses et pignus quoddam futuri colloquii. Hæc quippe una vox, non modo nihil puellæ incusserit metus, sed et animum ejus præmolliverit Incipiam itaque a gaudio ei annuntians gaudii insignia. Decet enim sic Letis præconiis reginam salutari. Quippe lætus est animus, jucundum tempus, mandatum delectabile, salutis consilium, ac immensi gaudii initium, Ταῦτα δὴ τότε στήσας καθ' ἑαυτὸν ὁ ἀρχάγγελος, ἐπέστη τῇ παστάδι, καὶ προφθάσας τὸν θάλαμον καθ' όν ἡ Παρθένος ᾠχίζετο, ἡσυχῇ τῇ θύρα προσήγγισε, καὶ γενόμενος ένδον, πραείᾳ τῇ φωνῇ τῇ Παρθένῳ προσεἶπε· ο Χαῖρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. ο Ὁ πρὸ σοῦ, μετὰ σοῦ σήμερον, καὶ μετ' ὀλίγον, ἐκ σοῦ· τὸ μὲν ἀϊδίως, τὸ δὲ χρονικῶς. Βαβαὶ τῆς ἀμετρήτου φιλανθρωπίας! Βαβαὶ τῆς χρηστότητος! Οὐκ ἠρκέσθη τῆς χαρᾶς τῷ μηνύματι, εἰ μὴ καὶ τὸν τῆς χαρᾶς αὐτουργὸν ἀνηγόρευε, τῷ τῆς Παρθένου κυήματι. Τὸ γάρ· Ὁ Κύριος μετά σοῦ, αὐτὸν παρεῖναι τὸν βασιλέα προδήλως μηνύει, ὅλον ἐν αὐτῇ σωματούμενον, καὶ τῆς οἰκείας δόξης οὐκ ἐξιστάμενον. Χαῖρε, κεχαριτωμένη ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Χαίροις, τὸ τῆς χαρᾶς ὄργανον, δι' οὗ τὸ τῆς ἀρᾶς ἐλύθη κατάκριμα, καὶ τὸ τῆς χαρᾶς ἀντεισήχθη δικαίωμα. Χαῖρε, ἀληθῶς εὐλογημένη· χαῖρε, λελαμπρυσμένη· χαῖρε, κεκαλλωπισμένον τῆς θείας y Luc. 1, 28. ² ibid, Ubi archangelus hæc secum animo statuisset, cubiculo institit. Cumque ad thalamum Virginis pervenisset, tacite ad portam accessit, ingressusque leni blandaque voce Virginem compellavit, dicens: «Ave, gratiosa, Dominus tecum s.» Qui te antiquior est, tecum hodie est, paulo post futurus ex te: alterum quidem, æternitate; alterum, tempore. Papae, immensam humanitatem et clementiam! Pap, bonitatem illam! Non habuit salis ut gaudii significationem ederet, nisi et virgiuis partu ipsum gaudii auctorem prædicaret. Illud siquidem, Dominus tecum, ipsum adesse Regem clare significat; qui totus in ea corpus induerit nec propria gloria quidquam excede rel. Ave, gratiosa, Dominus tecum. Avesis, gaudii organum, per quod soluta est dirarum condemmatio, ejusque loco inducta gaudii justificatio. Ave, vere bencdicta, ave, illustris, ave, magnificum divinæ gloriæ templum: avesis, molitionis sacræ Nec quidquam eorum quæ vel tenent, etc. Nihil clarius significat se, qui sit spiritus non Posse corpore prohiberi. Interpres oscitat: Nec quod corpore racat, agere quidquam eorum potest, quæ vel apprehendunt vel apprehenduntur. Dignane hæc vel Andrea nostro, vel sano homine? Valde Smbecilla virtus, nisi nulla, si qua hujusmodi virlus, spiritus est. Salvere igitur jubelo Virginem. Χαιρετίσω τοιγαροῦν. Bene Thesaur: Plus est quam προσαγορεύειν, φιλοφρονήσεως significationem habens: Velut amica salutatione late compellare; quod maxime habuit illud Are angelicum. Nihil bene in- terpr.: Sic etenim Virgine: exhilarabo. Multa subinde χαιρετίζει· multis inclamat Ave: quo eliam modo auctor 2 orat. in Simeonem et Aniam Amphilochii nomine. Qui totus in ea corpus indueret. Ολον σώματούμενον. Tutus corporaretur: qua ipsa vox ex usu ecclesiastico est; Corporari passum est carne sumρία, Prosa, ut vocant, iu Natali Domini. Hopper.: Totum esse in ea in corpus coactum: quod miņus placet, velut videatur quamdam demutationem Dei in corpus indicare. Sacrae in istis quam Ciccronianæ voces probatiores.

Regis palatium: ave, thalame, in quo Cliri- δόξης ἀνάκτορον· χαίροις, ἱερότευκτον τοῦ βασιλέως sius humanam sibi naturam desponsavit: ave, Deo electa antequam aliqua nascerentur avesis, divina cum hominibus reconciliatio: avesis, thesaure vitæ immortalis: avesis, caelum. coelo altius solis gloriæ domicilium: avesis, Dei qui nusquam capi possit, at possit in te sola, bene capax locus: avesis, sancta virginalis terra, ex qua novus ille Adam, ineffabili a Deo fictione, veteri recuperando novus Adam factus est: avesis, fermentum sacrum Deo perfectum, quo tota nassa humani generis conspersa, ac quo ex uno Christi corpore in panes formata, in unam coivit novam concretionem. • Ave, gratiosa, Dominus tecum. Ille, inquam, qui dixit: ‹ Fiat lux; fiat firmamentum, › ac reliqua deinceps creantis magnificentiæ ejus opera. Avesis, incomprehensibilis gaudii parens: avesis, nova gloriæ arca, in qua Dei Spiritus descendens requievit. Arca, inquam, in qua is qui per naturam sanctus est, nova gloriæ sanctificationem sibi ipse in virginali natura officina, sacramento incarnationis, admirabili ratione compegit: noir mutato abjectoque quod esset, ut qui immutabilis sit; sed assumpto quod non erat, tanquam studio in humanum genus propensiori. Ave, aurea urna cum ferens, qui manna dulce fecit, quique mel e petra ingrato Israeli subitario velut apparatu elicuit. Avesis, Seraphica forceps carbonis mystici: avesis, perspicacis acutiorisque prrscienLiæ speculumn, quo inclyti spiritu propheta ac interpretes, Dei ad nos infinitæ virtutis demissionew mystice secretiusque ceu imaginati perceperunt. Avesis, dioptra perspectiva, qua ii qui iu tristi peccatorum umbra tenebris obsiti essent, venientem ortum de cœlo cum gloria suscipientes justitia Solem, mirabiliter illustrati sunt. Ave, prophetarum omnium patriarcharumque gloriatio, nec non impervestigabilium Dei præscientiarum ac decrelorum verissimna prædicatio. 1 Lege ανεξιχ. παλάτιον· χαῖρε, νυμφών, ἐν ᾧ Χριστὸς ἐνυμφεύ σατο τὴν ἀνθρωπότητα· χαίροις, ἐκλεγομένη θεῖ πρὸ γεννήσεων· χαίροις, τὸ θεῖον πρὸς ἀνθρώπους διαλλακτήριον· χαίροις, θησαυρὸ τῆς ἀκηράτου ζωής· χαίροις, οὐρανέ, τοῦ Ἡλίου τῆς δόξης ὑπερουράνιο, οἴκημα· χαίροις, Θεοῦ τοῦ μηδαμοῦ χωρητοῦ, ἐν σοὶ δὲ μόνῃ χωρητοῦ, χωρίον εὐρύχωρον· χαίροις, τ αγία παρθενική, ἐξ ἧς ὁ νέος Ἀδὰμ ἀῤῥήτῳ θερ πλαστίς ἐχρημάτισε, ἵνα τὸν παλαιὸν ἀνασώτητα:· χαίροις ζύμη ἁγία θεοτελής, ἐξ ἧς ὅλον τοῦ ἀνθρω πίνου γένους ἀνεζυμώθη τὸ φύραμα, καὶ ἐξ ἑνὸς σώματος Χριστοῦ ἀρτοποιηθέν, εἰς ἐν συνῆλθε το παράδοξον σύγκριμα. ο Χαίρε, κεχαριτωμένη, ὁ Κύ ριος μετὰ σοῦ.» Ο εἰπών· «Γενηθήτω φως· Γεντ θήτω στερέωμα,» καὶ τὰ καθεξῆς ἅπαντα τῆς αὐτῷ δημιουργικής μεγαλειότητος έργα. Χαίροις, τῆς ἀκιν ταλήπτου χαρᾶς γεννήτρια· χαίροις ἡ νέα τῆς δόξης κιβωτός, ἐν ᾗ ἀναπέπαυται τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ καταπτάν. Κιβωτός, ἐν ᾗ τὸ ἁγίασμα τῆς καινοπρε ποῦς δόξης, ὁ κατὰ φύσιν ἅγιος, ἐν τῷ παρθενικῷ τῆς φύσεως έργαστηρίῳ, τῷ τῆς ἐνσαρκώσεως λόγῳ παραδόξως ἑαυτῷ συνέπηξεν· οὐχ ὅπερ ἦν μεταβα λών· ἄτρεπτος γάρ: ἀλλ᾿ ὃ οὐκ ἦν προσλαβών φιλάν θρωπος γάρ. Χαῖρε, στάμνος χρυσῆ, τὸν τὸ μάννα γλυκάναντα φέρουσα, καὶ μέλι ἐκ πέτρας Ἰσραὴλ τῷ ἀγνώμονι σχεδιάσαντα. Χαίροις, ἡ Σεραφική του μυστικοῦ ἄνθρακος λαβίς· χαίροις τὸ νοερὸν τῆς διορατικῆς προγνώσεως κάτοπτρον, δι' οὗ τὴν περὶ ἡμᾶς ἀπειροδύναμον τοῦ Θεοῦ συγκατάβασιν, οἱ κλεινοὶ τοῦ Πνεύματος ὑποφῆται μυστικῶς, ἐφαντάσθησαν. Χαίροις, διόπτρα προβλεπτική, δι' ἧς τὸν ἐρχόμενον ἄνωθεν μετὰ δόξης ἀνίσχοντα Ηλιον τῆς δικαιοσύνης, οἱ τῷ ἀμειδεῖ σκιαζόμενοι τῆς ἁμαρτίας σκότει δεξάμενοι, κατακράτως περιελάμφθησαν. Χαῖρε, τὸ πάντων προφητῶν καὶ πατριαρχῶν ἐγκαί λώπισμα, καὶ τῶν ἐξιχνιάστων 18 τοῦ Θεοῦ προγνώ σεων ἀψευδέστατον κήρυγμα. COMBEFISI ΝΟΤΑ. Molitionis sacre Regis palatium. Ιερότευ κτον, Velut quod in usum sacrum, et Regis illius, qui sacer sit, et Princeps sacrorum, ac Pontifex noster, Rex et Sacerdos, qualis Melchisedech typo preivit, designatus sit. Consecratum Hopperi miinus exprimit. Antequam aliqua nascerentur. Πρὸ γεννή σεων. Velut prima a Filio praelestinata: si vera scriptio est, nec sit polius πρὸ γεννήσεως, quomodo reddit Hopperus, velut aliudat ad Jerem., Pauli, etc., electionem ex utero. Nove gloriæ sanctificationem sibi ipse compegil. Τὸ ἁγίασμα τῆς καινοπρεπούς δόξης ἑαυτῷ συνέπηξε. Sic param legendum ac reddendum, moto puncto, quod Hopperum in absona impulit. 'Αγία σμα illud, est humana natura, quam sibi ipse Dei Filius, virginali illa naturæ officina, ac Virginis utero, velut tabernaculum compegit ac coagmentavit. Vix usquam luculentius in Mariam oratum sit. Alludit ad Psal. cxxxi, 9: Tu et arca tou áriásμaτός σου, sanctificationis tua. Carbonis mystici. Luculentissime Methodius Oral. de occur. in visionem hanc et carlonem. Hieronymus: Calculus iste qui a solis LXX, &vôpa, id est carbunculus, est interpretatus, polest non carbonem significare, vel prunam, ut plerique eristimant, sed carbunculum lapidem, etc. Infnita virtutis demissionem. Απειροδύνα μου συγκατάβασιν. Pulchra antithesis, ut in ejusmodi demissione, et eo quod se Deus fecit infirmum et mortalem, infinita ejus virtus et potentia maxime eluxerit. Sic egregie Amphilochius noster Orat. in Christi Natalem: Τις ἡ παντοδύναμος καὶ φθαρτο ποιὸς τῆς θείας Προνοίας ευμένεια, Omnipotens of faciens mortalent. Hopperus incredibilem descensio nem. Plane ipse incredibilis, vixque ullius usquam, in sua hac versione, fidei. Impervestigabilium Dei præscientiarum ac decretorum, etc. lioc enim προγνώσεις illa volunt quibus Deus præsciendo decernit: nam et Augubeneficiorum Dei, etc. Est illa scientia in qua stino prædestinatio est præscientia et præparatio Paulus altitudo divitiarum! etc. Plane vero mirabiles ac impervestigabiles viæ illæ Domini, in

" «Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ, καὶ εὐλογημένος ὁ ⚫ Benedicta tu inter mulieres, et benedictus καρπὸς τῆς κοιλίας σου.» Καὶ εἰκότως εὐλογημένη. Εὐλόγησε γάρ σε ὁ Θεὸς τὸ αὐτοῦ σκήνωμα, ὅτε τὸν ὑπερπλήρη τῆς πατρικῆς δόξης ἄνθρωπον Χριστὸν Ἰησοῦν, τὸν αὐτὸν καὶ Θεὸν, ἐν τελειότητι τῶν ἐξ ὧν καὶ ἐν οἷς συνέστηκε φύσεων, ἀπεριλήπτως ἐκυοφό ρητας. «Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν, ο ἡ τὸν οὐράνιον θησαυρόν, «ἐν ᾧ πάντες εἰσὶν οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώσεως ἀπόκρυφοι, ο ἐν τῷ ἀσύλῳ τῆς παρθενίας σου ταμιείῳ, ἀστενοχωρήτως χωρήσασα. · Σὺ ἀληθῶς εὐλογημένη, «ἧς ἡ κοιλία θημονία άλωνς· ο ὅτι καρπὸν εὐλογίας, τὸν στάχυν τῆς ἀφθαρσίας Χριστὸν, ἀσπερμάντως, ἀγεωργήτως τελεσφό ρήσας, πολύχουν ἅμητον, μυριοπλάσιον, χιλιάδας εὐθυνουμένων τῷ γεωργῷ τῆς ἡμῶν σωτηρίας προσ ἄξασα. Σὺ ἀληθῶς εὐλογημένη, ἡ μόνη πασών μητέρων προετοιμασθεῖσα μήτηρ τοῦ Κτίστου σου, καὶ τὰ μητέρων λαθοῦσα. Οτι μὴ τῆς παρθενίας τῆς σῆς τὸ ἐξαίρετον μητρώαις ὠδῖσι διέφθορε, τοῦ παρο θενικοῦ σου βλαστοῦ τὰ τῆς ἁγνείας σου σῶα συντη ρήσαντος σήμαντρα. Σὺ ὄντως εὐλογημένη, ἡ μόνη ἀνάνδρως κυοφορήσασα τὸν τοὺς οὐρανοὺς ἐκτανύσαντα, καὶ τὴν γῆν τῆς παρθενίας σου ξενοπρεπώς οὐρανώσαντα. • Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν,, ἡ μόνη τὴν εὐλογίαν κληρωσαμένη, ἣν εἰς τὰ ἔθνη διὰ τοῦ ᾿Αβραὰμ ὁ Θεὸς ἐπηγγείλατο. Σὺ ἀληθῶς εὐλογημένη, ὡς μόνη τοῦ εὐλογητοῦ παιδὸς Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν χρηματίσασα μήτηρ δι' ἧς κράζει τὰ ἔθνη· «Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου.» Και· ο Εὐλογητὸν τὸ ὄνομα τῆς δόξης αὐτοῦ εἰς τὸν αἰῶνα· καὶ πληρωθήσεται τῆς δόξης αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ γένοιτο, γένοιτο. ο • Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶν, ο ἣν ο μακαρίζουσι γενεαὶ, ο ἣν δοξάζουσι βασιλεῖς· ἦν προσκυνοῦσι δυ νάσται· ε ἧς πρόσωπον λιτανεύουσιν [οἱ πλούσιοι] τοῦ λαοῦ· καὶ παρθένοι ὀπίσω αὐτῆς ἑπόμεναί τε καὶ προεξέρχουσαι 10, «εἰς ναὸν βασιλέως ο συν ελαύνουσιν. «Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν, ήν Ησαΐας ἰδὼν προφητικοῖς όμμασι, ο Προφήτιδα καὶ Παρθέ νον ο ὠνόμασε, πλίνθον τε αὖ, καὶ «τόπον * Luc. 1, 42. b Cant. vit, 2. xal fructus ventris tui. > Ac vere quidem benedicta. Nam benedixit te Deus suum tabernaculum, quando paterna gloria eximie plenum, hominem Christum Jesum eumdemque Deum, ex quibus ac in quibus perfectus constat naturis, incomprehensa ratione utero gestasti. • Benedicta tu inter mulieres, quæ cœlestem thesaurum, in quo suut omnes thesauri sapientiæ et scientiæ absconditi, in tuæ virginitatis inviolato velut promptuario libere complexa es. Vere tu benedicta, cujus • venter acervus areæ b,, quoniam fructum benedictionis Christum immortalitatis spicam, sine semine ac nullo hominum excolente, messe copiosa et innumerabili ac multis lætantium millibus humanæ salutis colono adductis, absolutum fructum produxisti. Tu vere benedicta, quæ sola matrum Creatori tuo mater præparata, quæ sunt matrum nescivisti. Haud enim eximia illa tua virginitas materno partu violata est, virginali germine tuo integra conservantes tuæ castitatis signacula. Revera benedicta tu, que sola sine viro eum utero concepisti, qui expandit caelos, ac mirabili ratione tuæ virginitatis terram coelum fecit. • Benedicta tu in mulieribus, quæ sola benedictionem velut hæreditate es consecuta, quam Deus per Abraham gentibus promiserat. Vere tu benedicta, ut quæ sola bene dicti pueri Jesu Christi ac Salvatoris nostri fueris mater, per quamn geutes clamant: c Benedictus qui venit in nomine Donini;» et: «Benedictum nomen gloriæ ejus in æternum: et replebitur gloria ejus omnis terra: flat, fiat. › : Benedicta tu in mulieribus:» quam e gene rationes beatain dicunt, quam reges glorificant, quam adorant principes: cujus vultum diviles plebis deprecantur: virginesque post eam qua sequentes, qua præeuntes, in templum regis › una contendunt. ‹ Benedicta tu in mulieribus,» quam Isaias videns propheticis oculis, «Prophetissam et Virginem › appellavit; «laterem › * Lege ερχόμεναι. " Lege κῆπον. Comb. sact-amento maxine incarnationis, a cujus decreto et præscientia, omnium aliorum salutis præscientia et ecretum pendet, ut Maria Jesu incarnati Mater, ver issima prædicatio sit totius nostræ, ac conseque antis ad illam Jesu prædestinationem, prædesti nationis ac gratuitæ providentiæ: sic ubique Andreas noster grandis est. Virginesque post eam, etc. Verba sunt psal. ILiv, velut paraphrasi exposita. Post eam ergo, velnt reginæ comites, eique honoris causa in templum Regis contendenti itineris sociæ, quarum aliæ præeant, aliæ sequantur, ut fit magnatum satelSitio. Lalerem. Πλίνθον. Videtur respicere illud 13. 16, p: Muram cocti lateris; quam urbem Moabitarum munitissimam communiter exponunt, et nomen proprium, quod interpres exposuerit, velut esset commitine, exponatque Andreas noster, et in Mariam allegorice transferat, vere illam munitissimam nobis civitatem et perfugium ultimum, ut non raro, Muri tantum fictiles remaneant (IV Reg. 111, 25), Kircharese:h. Maria, in quam, cujus nusquam non valeat ad patrocinium, etiam aliis velut amitientibus fiduciam, materna prærogativa; quod et devolissimus Germanus, Orat. In Assumpt. Mariæ, optime perpendit.

ruin item, et hortum visionemque et li- δρασιν, καὶ κεφαλίδα βιβλίου,» καὶ ταύτην ο εστηρα bri capitulum (67),, idque • sigillo consignatum» perspicue vocavit. Vere benedicta tu, quam Ezechiel Orientem prænuntiavit, c et portam clausam, per quam Deus solus transeat, et quae iterum clausa maneat. Sola tu vere benedicta: quam ‹ montem magnum vir desiderio- › Daniel vidit, Ilabacucque ille admirabilis . montem umbrosum: • quam praeterea avus tuus David, ο Montem Dei, montem pinguem, montem coagulaturn, montein in quo beneplacitum sit Deo habitare in eo,» prophetice decantavit. • Benedicta tu in mulieribus: quam Zacharias in divinis perspicacissimus vidit ‹ aureum cande. Labrum, lucernis septem et septem infusoriis» splendidum, nempe septem divini Spiritus " charismatibus undique collustratum. Vere tu benedicta, vitalis ligni salutis paradise spiritalis, quæ ipsum Edenis satorem Christum in te velut figuratum expressumque intus habeas; Christum, inquam, qui ineffabili virtute, instar duminis, ex fecunda vulva tua egressus, quatuor velut initiis orbis terræ faciem fluentis Evangelii irriget. ‹ Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui.» Fructus, inquam, de quo comedens Adani protoplastus veteremn illam sorbitionem qua deceptionis escam admisisset, evomuit. Fructus, unde amari gustus ligni illius dulcoratio depurgandæ humanæ naturæ cen fonte manat. Fructus, inquam, qui foutes in flumina stagnantes erranti Israel in deserto eduxit, aquasque Mara dulces reddidit, ac panes, novum alimenti genus, nec terra aratro scissa paratum pluit. Benedictus fructus ille, qui steriles et amaras aquas. per Elisæum potabiles et fecundas salis inspersione effecit. Benedictus fructus, qui ex incorru- » Scribe τῆς. – γισμένην, ἀναφανδὸν ἐκάλει. Εὐλογημένη σὺ ἀληθῶς, ἣν Ἰεζεκιήλ...... ἀνατολὴν προηγόρευσε, επί λην τε συγκεκλεισμένην, ὑπὸ μόνου δὲ διαδευομένη, Θεοῦ, καὶ πάλιν συγκεκλεισμένην.» Σὺ μόνη ἀληθῶς, εὐλογημένη ἣν «ὄρος ἑώρα μέγα ο Δανιήλ, ο τῶν ἐπιθυμιῶν ἀνήρ· καὶ ο ὄρος κατάσκιον ο '11σακοὺμ ὁ θαυμάσιος· ο όρος σε Θεοῦ, καὶ ὄρος τίσι, ὄρος τετυρωμένον, δρος ὁ εὐδόκησεν ὁ Θεὸς κατακείν ἐν αὐτῷ, ὁ ὁ προφάτωρ σου καὶ βασιλεύς προφητι κῶς ἐμελῴδησεν. «Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξίν, ἣν Ζαχαρίας ὁ θεοπτικώτατος, ο λυχνίαν χρυσή ἑώρα [ι ἑπτὰ λύχνοις, καὶ ], ἑπτὰ ἐπαρυστρία κατα καλλυνομένην, εἴτ᾿ οὖν τοῖς ἑπτὰ τοῦ θείου Παί ματος περιλαμπομένην χαρίσματι. Σὺ ἀληθῶς εὐλο γημένη, ὁ νοητὸς τοῦ ζωηροῦ ξύλου τῆς σωτηρίας παράδεισος, ἡ αὐτὸν τῆς Ἐδὲμ τὸν φυτουργὸν ἕναν έχουσα Χριστὸν, τυπικῶς ἐν σοὶ θεωρούμενον· ἀῤῥήτῳ δυνάμει ποταμοῦ δίκην, τοῦ 18 ζωοτόκου του μήτρας ἐκπορευόμενος, τέταρσιν ἀρχαῖς διὰ τοῦ Εὐαγγελίου τῆς οἰκουμένης καταρδεύει τὸ πρόσωπον • Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξὶ, καὶ εὐλογημένος ὁ καρτὸς τῆς κοιλίας σου.» Καρπός, ἐξ οὗ φαγὼν Ἀδάμ ὁ πρωτόπλαστος, ἔμεσε τὴν ἀρχαίαν κατάποσιν, δι' ἧς τὸ τῆς ἀπάτης εἰσεδέξατο δέλεαρ. Καρπὸς, ἐξ ε πηγάζει γλυκασμός τῆς πικρᾶς τοῦ ξύλου γεύσεως. ἀποκαθαίρων τὴν ἀνθρωπότητα. Ο πηγὰς ποταμι φόρους ἐν ἐρήμῳ λιμνάτας τῷ Ἰσραὴλ ἀλητεύοντα, καὶ τὴν Μεῤῥὰν γλυκάνας, καὶ ἄρτον ἐπομβρήσης. ξένην τροφὴν καὶ ἀνήροτον. Εὐλογημένος ὁ καρπό, ὁ τὰ ἀτεχνοῦντα ὕδατα καὶ πικρά, δι' Ελισσαίω πότιμα δείξας καὶ γόνιμα τῇ προσχύσει τοῦ ἀνδρ Εὐλογημένος ὁ καρπὸς, ὁ ἐξ ἀκηράτου βλαστού της παρθενικῆς νηδύος, οἷα πέπειρος ὑπερφυώς περνά σας ἐξεκύπρισε βότρυς. Εὐλογημένος ὁ καρπός, ἐξ οὗ πηγαὶ βρύουσιν, ὕδατος ἀλλομένου εἰς ζωήν Et hortum. Καὶ κήπον. Sic plane legendum constat; quid enim singulare, ut Maria dicatur τό που, locus? Fuerit ergo ὁ κήπος μεθύων. Hortus cbrius et bene irriguus (Isa. Lv, 11), inundante in ipsam plenitudine gratiarum, ut ex ipsa plena, in omnes nos redundet. Et ille, hortus conclusus (Cant. 1v), quod, τὸ κῆπος maxime habet. Sic enim eliam ibi, κῆπος κεκλεισμένος ἡ ἀδελφή μου. Petit jardin à fleurs; quem et clausui, et ebrium, affatimque irrigumin oporteat, ac peculiarius delicatioribus plantis cultum. Visionemque. Καὶ ὅρασιν. Sic Vulg. Isa. XXIX, 11: Et erit vobis visio omnium, sicut verba libri signati, etc., quo palam auctor respicit; quanquam LXX ibi modo habeant: Καὶ ἔσται ὑμῖν τὰ βήματα πάντα ταῦτα, ὡς οἱ λόγοι τοῦ βιβλίου τοῦ ἐσφραγισμένου. Et erunt vobis omnia verba hac, etc., βήματα, ἀντὶ τοῦ. ὁράματα. Et Libri capitulum. Κεφαλίδα βιβλίου. 183. vni, 1, ubi Vulg., librum grandem; LXX, modo, τόμον καινοῦ μεγάλου, tomum novi magni, ceu designationis magna: Euseb.: Ἢ τεῦχος, ἢ διφθέρωμα, ἢ κεφαλίδα, vel volumen, vel pellem, vel capitulum. Orientem. Liquet satis esse lacunam, quales creberrimæ sunt ubi Scripturæ vel Patrum aliorum δ verba citantur; illud enim, πύλην τts, indicat prz cessisse eatndlem vocem, ut fuerit vel πύλην ἀνατο λικὴν, vel πύλην βλέπουσαν πρὸς ἀνατολάς, quomodo habent Ezechielis verba; nam alioqui difficile inveniatur Maria, vel al Ezechiele, vel ab alio propheta, dicta ανατολή, quod dicitur a Zacharia ejus Filius. Lucernis septem. Ἑπτὰ λύχνοις. Fuit et loc asciscendum ex LXX; non enim παρυστρίδες επί ficiunt ad figuram, a quibus nơn est splendor candelabri, nisi remote tantum; sive intelligantur in fusoria, ut hic exponuntur, sive emunctoria, ut Exod. xxv. Suid. ἐπαρυστρίδες, ἀντλητίδες, redul laustra: Hesych. ἐλαιούται, ἀντλητῆρες. In te velut Figuratum expressumique. Τυπικώς ἐν σοὶ θεωρούμενον. Eodem modo Orat. in Marie Natalem. Prætextum, ait in Maria, ephod illud sacerdotale, τυπικῶς, Levitico semini: velut in figura et expressa quadam imagine, quam Maria gereret: sic ibi exponimus, n. 11, libensque acceperim si quis aliquid melius inveniat. De quo comedens Adam protoplastus. Iia expressum habemus Sap. x, ut sit fide certa ejus pa nitentia et reconciliatio, nec minima sanctitas, siquidem eductus a delicto suo, vim accepit, Sapientia donante, continendi omnia.

IN ANNUNTIATIONEM B. MARIE. αιώνιον.» Καρπός, ἐξ οὗ ζωηρὸς ἄρτος, τὸ Κύρια- pto virginalis uteri germine; ceu jam maturus, τὸν ἀναφέρεται σῶμα· καὶ ἀθανασίας κρατήρ, σωτήριον ἀναδείκνυται πόμα. Ευλογημένος ὁ καρπὸς, δν ἁγιάζει πάσα γλώσσα ο ἐπουρανίων, καὶ ἐπιγείων, 2πὶ καταχθονίων,» τῷ τριπλασιασμῷ τῆς ἐν Τριάδι ἁγιαστικῆς Θεότητος, ἐν τῷ ταὐτῷ τῆς οὐσίας αὐτὸν συνεισφέρουσα, τῇ δὲ τῶν ἐναρχικῶν ὑποστάσεων Εδιότητι προσωπικῶς ἀφορίζουσα. • Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξί, καὶ εὐλογημένος ὁ καρπὸς τῆς κοιλίας σου. eximie nigricans botrus efloruit.Benedictus, ex quo scaturiunt fontes caquæ salient's in vitam æternam. › Fructus ex quo vitalis ille panis, corpus, inquam, Dominicum producitur, immortalitatisque calix, salutaris potio exhibetur. Benedictus fructus, quem sanctum omnis lingua celebrat • cœlestium, terrestrium et infernorum, › trina unitate sanctificantis in Trinitate Deitatis una ei tribuendo identitatem essentiæ, hypostaseon autem uno imperio dominantium proprietate, personaliter distinguendo: • Benedicta tu in mulieribus, et benedictus fructus ventris tui. • Η δέ, φησίν, ἐπὶ τῷ λόγῳ διεταράχθη, καὶ διε λογίζετο ἐν ἑαυτῇ λέγουσα, ποταπός εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος.» Διεταράχθη, φησὶν, οὐκ ἀπιστίᾳ τινὶ βληθεῖσα τὸν νοῦν· ἄπαγε· εὐλαβείᾳ δὲ μᾶλλον τῇ πρὸς τὸ ξένον τοῦ ἐπιφθέγματος· δόξασα δῆθεν κληδονισμὸν τὸ φαινόμενον· οὐδ᾽ ὅπερ πρότερον Ζαχαρίας ἐν τοῖς ἀδύτοις ἀπιστήσας, ὑπέστη· δι᾿ ἣν ἐκ τῶν γεννητικῶν ἐπὶ τὰ φωνητικὰ ἔργανα ἐπιτιμίαν ἐδέξατο, καὶ ἀγωνίᾳ τὴν ἀτεχνίας Αλλάξατο. Αλλ' οἷα παντὸς καθαρεύουσα μώμου, καὶ τῆς οἰατοῦν πρὸς ἄνδρα ἐπιμιξίας, εἴτουν συνηθείας ελευθεριάζουσα, καὶ τῇ τῶν οὐρανίων ἀκλινεῖ θεωρία τὸν νοῦν ἐθίσασα προσηγοῦν, τὸν ἐκ τοῦ ἀσπασμοῦ γενόμενον αὐτῇ κατὰ ψυχὴν εἰσεδέξατο τάραχον. Καὶ γὰρ ἦν, αὐτὴν, ὡς τὸ εἰκὸς ἀπαρρησίαστον οὖσαν, ἐνδοιάσαι μὲν παραχρῆμα, λογισμῷ δὲ πρότερον βεβηκότι τὸ λεχθὲν ἀνακρίνασαν, μὴ πρὸς τὸ τυχὸν ὡς ἄν τις φαίη, μηδ' ἀπερισκέπτως τὴν ἀκοὴν ὑποσχεῖν τῷ λαλοῦντι. Οθεν σοφῶς ἄγαν ὁ εὐαγγελιστής έπεση. ut sic dicam, leviusque ac inconsideralius aures e Luc. 1, 29. • illa autern, inquit, turbata est in sermone, et cogitabat qualis tandem esset illa salutatio c.; Turbata est, inquit: non incredulitate aliqua animum feriente atque pulsante, absit, sed cautione magis ob novitatem acclamationis tanquam visio malum utique videretur omen: ac neque ci quod Zachariæ accideret, ubi prius in templi penetralibus incredulus fuisset, cum pœna a genitalibus translata organis ad vocalia, elingui silentio sterilitatem pristinam commutavit. Imo velut omni culpa vacans, atque ab omni viri congressione consuetudine libera, ac cœlestium rerum inumotæ contemplation solita deligere animum, incussam a salutatione turbationem ejusmodi mente suscepit. Par enim erat, decebatque ut velut meticulosior ac quasi responsionis inops confestim quidem dubia hæreret; tunique accedente prius ratione, sermonem discernens ac judicans, non tenere, Ceu jam maturus eximie nigricans. Ola rÉπειρος ὑπερφυώς περκάσας. Fuit is nostri illius totri, plane desiderabilis, color naturus, ac ceu maturitatis index, et impensioris charitatis, qua suos dilexit in finem, quando rubricatus totus, velut e palo, e cruce pependit, ac inde mustum illud, inebriati, et quo pleni discipuli, sensibili Spiritus vehementia velut disruptis lagunculis, sapientissime desipuerunt; ebrii quidem, sed non ut vos existimalis; musto illo jejuni Judæi: quando, inquam, fuit totius Jesu mei color, sanguinis concreti niricans aspectu; ut alia occasione Plin. l. 1x, c. 38, ac Jesu, qui sponsus sanguinis, et tincto ephod llo suo in sanguine, non alienæ uvæ, sed proprio, ..andidus et rubicundus, eoque præ millibus, spons dilectus esset. Trina unitate sanctificantis in Trinitate deitatis, etc. Τῷ τριπλασιασμῷ τῆς ἐν Τριάδι ἁγιαστι τῆς θεότητος. Quod Method. Orat. de occursu dixit, Τριπλασιασμὸν τῆς ἁγιότητος. Trinam sanctitatem: τριπλασιασμῷ τῆς ᾠδῆς εἰσαχθέντα: quam triplex illud canticum angelicum doceat: Gloria in altissimis Deo, et in terra pax; in hominibus bona volunlas. Ubi etiam quædam est allusio ad canticum Seraphicum, quo expressus est τριπλασιασμός ille ἁγιότητος, ut ibi exponimus, videturque Andreas noster eum locum Methodii imitatus. Porro, ut nec ibi probavimus Pantinum interpretem; ita nec hic possumus probare Hopperum: In triplicitale sacrosanctæ quæ in Trinitate est, deitatis, etc. Male certe audit, triplicitas Latinis auribus in divinis, τὸ, ένας γικῶν, restituimus Αναρχικών. Quod optime persois et proprietatibus adjungitur, ut in eis unitas dominationis et imperii prædicetur, quemadmodum in essentia et deitate prædicatur Τριπλασιασμός, et Trinitas; qua de re egregie Amphilochius in Excerpto quod ex cardinalis Rupifucal. Damasceno edidimus. Interpres, nescio quid suum substituit, omnino inconsonum, ut severiori abstineam nota, nec hæreticum dicam, ac ne minimum, altum Andreæ sensum exprimit. Sed cautione magis ob novitatem acclamationis. Εὐλαβείᾳ τῇ πρὸς τὸ ξένον τοῦ ἐπιφθέγματος. Ut statim timuerit, timoratissima Virgo, ne quid tam magnifica acclamatione insidiarum esset scrpentis antiqui, ac ejus qui simili olim congressione imposuisset primæ mulieri, ut statim auctor p'osequitur, id ipsum merito laudi tribuens prudenti ac erudite Virgini: ut vere, in eo maxime sexu, non vacat lande, circumspecta cautio, cui leviori ad fidem, ita facile imponi solent. Quam ergo peervit Zacharias tardiore fide, ac humana objiciendo ubi de suscipienda prole divinitus cognovisset, tam meruit Maria, non nisi satis proposita sacramenti ut a Deo, veritate, fidem accommodando, sed interim dum cogitaret, ac rem mature disquireret, ascensum cohibendo. Perperan ergo interpres. δῆθεν κληδονισμὸν τὸ φαινόμενον. Magni pro ut d bio faciens vaticinium hoc, etc. Potius, existimans malum omen, ac prastigias subierita: velut emen tiente angelo Satane angelum lucis, ut sæpe søkt; qua de re egregie noster Vincent. nobili illo suc opusc. De vita spirit. Suid. κληδονισμοί, αἱ διὰ τῶν λόγων παρατηρήσεις, quibus etiamnum Graeci non parum student.

loquenti accommodaret. Quamobrem sapienter μήνατο, εἰπών· «Ἡ δὲ διελογίζετο ο των κριτηρίω admodum adnotavit Evangelista, dicens: • Illa τῆς καθαρᾶς ὡσανεὶ διανοίας τὸ λογισθὲν βασανί qutem cogitabat; › pro mundæ mentis velut tri- ζουσα, τῷ μὴ ἀκρίτως τὸ ῥηθὲν παραδέξασθαι, bunali probans ac examinans quod cogitaret, ut • Ποταπός λέγουσα εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος.» Εις ne quod diceretur sibi temere arriperet. Qua- γὰρ αὐτὴν εὐγενῆ τε οὖσαν και θυγατέρα Δαβίδ, lis, inquiens, esset ista salutatio. › Nam fit vero μηδὲ τῶν ἐν Γραφαῖς ἀμοιρεῖν ἐνθείων διηγημάτων simile, cum esset ingenua, ac Davidis filia, haud ὡς παραπέμψαι τὸν νοῦν αὐτίκα πρὸς τὸ τῆς προμή fuisse ignaram eorum quæ Scripturis sacris enar- τερος πτῶμα, τὸ ἐκ τῆς ἀπάτης ἐνθυμηθείσαν rata habentur: ut cogitationes suas statin con- ὀλίσθημα, καὶ ὅσα τοιουτότροπα τοῖς παλακές verterit ad primæ parentis lapsum, secum animo προϊστόρηται. Οὐκ ἀπεικὺς οὖν αὐτὴν διαλογιζομέν volvens deceptionis casum, ac reliqua hujus gene- νην ὁ εὐαγγελιστής συνεγράψατο· ἀλλ᾿ ἵνα καὶ τὰ ris veterum historiarum monumentis prodita. ἀγχίνουν ὅσον προσῆν αὐτῇ παραδείξῃ, καὶ τὸ τῆς Non immerito igitur evangelista cogitabundam γνώσεως ἀῤῥεπές τε καὶ πάγιον τέθεικεν, ώσανεί και scripsit: sed co posuit, ut et sagacitatem quan- τὸ ἀῤῥέμβαστον. Τῆς γὰρ τοῦ καλοῦ κρίσεως μήτω tam haberet, et stabilem ac firmam scientiam δοκιμασθείσης τῇ παρεξετάσει τῆς τοῦ λογισμού nihilque velut vagans et errantem, ostenderet. Non. διασκέψεως, οὐ δεῖ συγκαταθέσθαι τὴν πρόσρησιν, dum enim honesti judicio ad rationis et judicii metam probato, haud conveniebat ceu ratam salutationem habere. › Πλὴν ὅτι τῆς ψυχῆς τὸν τάραχον καταστείλει σπουδάζουσα, λόγον μὲν οὐ προήκατο· μόνῳ δὲ τῷ σχήματι μικρὸν ὅσον ὑπενδοιάσασα, διεδείκνυ τῆς ψυχῆς τὴν κατάστασιν, τὸ τοῦ ἤθους εὐσταθές, ἀντὶ φωνῆς ὑποστήσασα. ο Ποταπός εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος» λέγουσα· Μὴ μόνη γυναικῶν ἐγὼ καινοτομήσω τὴν φύσιν; Μὴ μόνον ἐμὲ δυνατὸν κυοφορῆσαι καρπόν μὴ συνελθοῦσαν ἀνδρί; • Ποταπός εἴη ὁ ἀσπασμὸς οὗτος.» Τίς ὁ τὴν ἐπαγγελίαν, καὶ πόθεν εἰσελθὼν εἰσκεκόμικς ταύτην; Ανθρωπον λογίσομαι τὸν φθεγ γόμενον; Ἀλλ᾿ ὡς ἀσώματος φαίνεται. "Αγγελοι αὐτὸν νομίσω; ἀλλ' ὡς ἄνθρωπος φθέγγεται. Τί τὸ ερώμενον ἀγνοῶ, καὶ πρὸς τὸ λαλούμενον ἀπορώ. Τί οὖν ὁ Γαβριήλ; Ὡς μόνον ᾔσθετο τῆς κόρης τὸν τάραχον, πρὸς μηδὲν ὅλως διανοηθείς, αὐτίκα φωνὴν ἐπαφίησι, και φησι· «Μή φοβοῦ, Μαριάμ· εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ.» Πρότερον αὐτῆς τὸν φόβον διέστειλεν, εἶθ' οὕτως πρὸς τὸ θαῤῥεῖν διανέστησε • Μή φοβοῦ, λέγων, εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ, ο ἣν ἀπώλεσεν Εὔα. Χάριν εἰπὼν, ἔλυσε τὸ τῆς γνώμης ἀμφίβολον, καὶ τὸ δόξαν εἶναι τέως ἀμφίβολον”. Διὰ τῆς ἐπαγωγῆς του, ο Εύρες χάριν παρὰ τῷ Θεῷ, ο πιθανῶς ἐξεκρούσατο τῆς Παρθένου τὸν φόβον. «Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ.» Οὐκ ἀπατηλὸς ὁ τρόπος· οὐ πλα νῆσαί σε ἥκω· οὐ πάλιν συρίζων ὄφις λαλεῖ, οὐκ ἀπὸ γῆς φωνῶ σοι. Ἐκ τῶν ὑψίστων ἦλθόν στι κομίζων τὸ εὐαγγέλιον· καὶ οὐχ ἁπλῶς εὐαγ γέλιον, ἀλλὰ χαρᾶς εὐαγγέλιον. «Μὴ φοβοῦ, Μαριάμ.» Οὐ χλεύης ὁ ἀσπασμὸς, οὐ λύπης τὸ μήν Cæterum quia eam animi turbationem supprimere studebat, minime quidem locuta est; sed solo labitu modicum aliquantulum subdubitabunda, quo esset animi statu ostendebat, morum compositione vocis loco suffecta Qualis esset ista salutatio:» velut diceret: Num sola ego inter mulieres novum natura modum inducam? Mene solam possibile est fructum utero gestare, nulli viro congressam? • Qualis esset ista saluta. Lio. Quis ille aut unde ingressus, qui id mihi untii attulit? Num hominem putabo eum qui loquitur? Verum apparet tanquam vacans corpore. Angelum censebo? Verum loquitur instar hominis. Quid si quod videam ignoro, et ad auditum sermonem hæsito. Quid ergo Gabriel? Cum primum puellam turbatam sensisset, ad nihil alind respiciens anino, statim emittit vocem, et ait: • Ne timeas, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum ª. › Prius timorem repressit, tumque ad fiduciam excitavit: «Ne timeas, inquiens, inves nisti enim gratiam apud Deum; › nimirum gratiam quam Eva amiserat. Dicendo gratiam, solvit quicquid sententia videbatur habere ambiguum, quodque hactenus visum erat insidiosum. Adje ctione illa: ‹ Invenisti gratiam apud Deum, › omnem virgini metum diserte excussit. ‹ Ne timeas, Maria.» Non sunt fraudulenti mores, non veni fallendi anino, non jam serpens sibilans loquitur, non tibi terrenus nuntius adsun. De altissimis veni, lætum tibi apportans nuntium; nec νυμα, quovis modo lætum nuntium, sed plenum gaudii lætum nuntium. Ne timeas, Maria. › Non irrisionis hæc salutatio est, non tristitiæ annuntiatio. • Dominus tecum e:» qui totius gaudii largifor est, et mundi totius Salvator. Tecum est, qui a sinu paterno non fuit separatus, et in two utero fait conceptus. Gratiosam te appellavi, ut exibiti # {.uc. 1, 50. e ibid. 28. ῾Ο Κύριος μετὰ σοῦ· ὁ τῆς χαρᾶς ἀπάτης δοτήρ, καὶ παντὸς τοῦ κόσμου Σωτήρ. Μετὰ σοῦ, ὁ τῶν πατρικῶν κόλπων μὴ χωρισθεὶς, ἐν δὲ τῇ μήτρᾳ τῇ σε συλληφθείς. Κεχαριτωμένην σε εἶπον, ἵνα τὴν Forte επίβουλον.

te dixi, velut quæ ipsam totam gratiam utero susceperis, stolamque divinorum splendore charismatum vere gratiosam Acclamavi, c Dominus tecum, › ut ejus potentiam significarem, qui in te præcucurrit Is enim Dominus est et • Deus patens, princeps pacis, et sæculi futuri pater, tuusque Virginis Filius, et universorum Salvator. «Dominus tecum: › gratia et veritas tecum: legis quidem Dominus; grati: vero Pater, ac fons veritatis. • Ne timeas, Maria; Dominus tecum.» ls, inquam, qui omnis dominationis potestatem habet: Patris luminum Filius, ex ipso alı æterno genitus, ac in tempore ex te carns natus. Qui totus superne in sinu Patris, totusque inferne χαρὰν τοῦ ἐν σοὶ μυστηρίου μηνύσω. Κεχαριτωμέ- in te sacramenti gaudium significarem. Gratiosam την σε εἶπον, ὡς αὐτὴν ὅλην τὴν χαρὰν δεξαμένην ἐν μήτρα σου, καὶ στολὴν ὄντως χαριτωθεῖσαν τῇ τῶν θείων χαρισμάτων λαμπρότητι. • Ο Κύριος μετὰ τοῦ, ο προσεφώνησα, ἵνα τὴν ἐξουσίαν τοῦ προδραμόντος ἐν σοὶ καταμηνύσω. ο Κύριος γὰρ καὶ Θεός ἐξουσιαστής, ἄρχων εἰρήνης ο αὐτός ἐστι, καὶ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος πατήρ, ο καὶ σοῦ τῆς Παρθέ του γῆς, καὶ πάντων Σωτήρ. • Ο Κύριος μετὰ σοῦ·, ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια μετὰ σοῦ· Κύριος μὲν τοῦ νόμου, τῆς δὲ χάριτος πατὴρ, καὶ τῆς ἀληθείας πηγή. • Μή φοβοῦ, Μαριάμ ὁ Κύριος μετὰ σοῦ. Ὁ πάσης κυρείας ἐξουσιάρχης· ὁ τοῦ Πατρὸς τῶν φώτων Υΐδς, ὁ ἀνάρχως ἐξ αὐτοῦ γεννηθείς, καὶ ἐν χρόνῳ ἐκ τοῦ σαρκωθείς· ὁ ἄνω ὅλος σὺν αὐτῷ ἐγκόλπιος, κάτω ὅλος μετὰ σοῦ ἐγγάστριος. Αὐτός ἐστι μετὰ σοῦ, καὶ in tuo utero est. Ille ipse tecum et in te est. ἐν σοί. Προφθάσα; γὰρ εἰσεπήδησε, καὶ τὴν σὴν ὑπέδω νηδύν, καὶ γέγονεν ἐν σοὶ χωρητὸς, ὁ κατὰ φύσιν ἀχώρητος. • Μή φοβοῦ, Μαριάμ εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ.» Χάριν, ἣν οὐκ ἐδέξατο Σάρρα, ἣν οὐκ ἔγνω 'Ρεβέκκα, καὶ Ραχήλ οὐκ ἐγνώρισεν. • Εύρες χάριν, ο ἧς ἡ ἐξάκουστος οὐκ ἠξίωται Αννα, οὔτε Φενάννα, ἡ ταύτης ἀντίθετος. Οσον, αἱ μὲν ἐξ ἀτέκνων μητέρες πεφήνασι, συναποβαλοῦσαι τῇ παρθενία τὴν στείρωσιν· σὺ δὲ μετὰ τοῦ εἶναι μήτηρ, καὶ τὸ παρθενεύειν ἀναφαίρετον ἕξεις. «Μὴ τοίνυν φοβοῦ· εὗρες γὰρ χάριν παρὰ τῷ Θεῷ.» Χάριν, ἣν οὐδεὶς εὗρε τῶν ἀπ' αἰῶνος, ὡς σύ. Καὶ τίς ἂν γένοιτο χάρις τοιαύτη παρά Θεοῦ τὸ ἐξαίρετον ἔχουσα; • Εύρες τοίνυν χάριν παρὰ τῷ Θεῷ· Καὶ ἰδοὺ συλλήψῃ ἐν γαστρὶ, καὶ τέξῃ υἱὸν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν.» Βαβαὶ τοῦ θαύματος! Πρῶτον αὐτῇ τὸ τῆς ἀπορίας ἐπελύσατο πρόβλημα, είθ' οὕτως τὸν τῆς ἑρμηνείας συνεισήγαγε λόγον. Καὶ ὅρα πόσα ἐν ὀλίγῳ ποιεῖ. Καταστέλλει τὸν φόβον, προμηνύει την χάριν, ἑρμηνεύει την κύησιν, προφητεύει τὸν τόκον, ἀνοματογραφεί τοῦ τικτομένου τὴν κλῆσιν. Οὐχ ἵσταΕπι δὲ μέχρι τούτων ὁ λόγος αὐτῷ· ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τὸ μέγεθος τῆς ἐξουσίας παραδειχθῇ τοῦ κυήματος, ἐπήγαγεν αὐτίκα· ι Οὗτος ἔσται μέγας, καὶ Υἱός Υψίστου κληθήσεται· καὶ δώσει αὐτῷ Κύριος ὁ Θεὸς τὸν θρόνον Δαβὶδ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ βασιPræoccupans enim insiliit, ac ingressus tuum uterum, in te locum qui caperet invenit, qui per naturam loco capi non potest. c Ne lineas, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum.» Gratia, in - quam, quam Sara non accepit, quam non cognovit Rebecca, quam Rachel nescivit. c Invenisti gratiam,› quam nec celebris illa Anna, nec ejus adversaria Phenenna consequi meruit. Nam hæ quidem, ex sterilibus factæ sunt matres, virginitate una cum orbitate amissa tu autem, ut mater sis, virginitate tamen frueris semper illæsa. ‹ Ne timneas ergo, invenisti enim gratiam apud Deum.» Gratiam invenisti, quam nullus a sæculo, sicut tu, invenit. Quæ enim ejusmodi a Deo eximia graLia sit? • Invenisti itaque gratiam apud Deum: Et ecce concipies in utero, et paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum 1. Papæ miraculum! Primæ ei quæstionis dubium solvit, tum vero sermonis expositionem adjecit. Ac vide quanta brevi peragal. Pellit timorem, præenuntiat gratiam, de clarat conceptum, partum vaticinatur, nascituræ prolis nomen præscribit. Nec vero fuem hic verborum facit; sed ut magnitudo quoque potentiæ infantis ostendatur, statim addidit: Hic erit magnus, et Filius Allissimi vocabitur. Eldalis ei Dominus Deus sedem David patris ejus, et regnabit super domum Jacob in æternum, et regui 1 Luc. 1, 31. quod solum ipsi, id est animæ ejus, ac potiori ipsius parti, fuerit stola et vestis: qui certe sensus absonus est; cum nec charismata proprie sint corporis, nec a charismatis corporis, velut ὄντως χαριτωθέντος, et iis excellenter gratiosi, ipsa Maria ejusque anima, id trabat nominis, sed potius e contra, ut in sequentibus ipse auctor deducit. Slulamque vere gratiosam, etc. Καὶ στολήν gratiosæ nomen habeat, s!gnificatur Mariæ corpus; Εν τως χαριτωθεῖσαν. Videtur subintelligi repetitum τὸ δεξαμένην, ut significetur Christi humanitas, gaudium illud universum, quam stolam vere graOsam et plenam gratia eximio donorum splendore, f aliosa Maria et plena gratia, utero suscepit. Sic fr auctor, Christi humanam naturam passim, Paulina phrasi, vestis nomine designat. Interpres His ale de suo exponit, et restringit ad alium et absum sensum, ut stola illa sit ipsa της δεξαμένης Στὴν ὅλην την χαράν, ει Maria stola: Et quod via tua vere sit gratiosa, etc. Sic enim stola illa charismatum splendore gratiosa, et a qua Maria, PATROL. GR. XCVII. δε Qui in te præcucurrit. Τοῦ προδραμόντος ἐν σοί. Siguidcatur Verbi iu Maria, ante salutationem angelicam, et ejus in ipsa incarnatione, præsentia: ut Dei Filius, sibi ipse in ea fuerit præcursor. Jejunius interpres: Qui in te est.

ejus non erit fuis r.. Vides qualiter Virgini ade- λεύσει ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰακὼβ εἰς τοὺς αἰῶνας, καὶ τῆς merit metum? Vides quanta ejus animum fiducia auxerit? Vocans enim Aluissimi Filium, ac Davidem nominans pueri patrem, statim totam ejus mentem erexit, quemadmodum declaratur sequentibus. Vide autem Virginis prudentiam. Ut enim bæc audivit, summamque divinæ voluntatis ac decreti immobilitatem cognovit, c Ait ad angelum: Quomodo fel istud, quoniam virum non cognosco b?, Rem mihi novam, inquit, polliceris. La mibi annuntias, quæ superant palurum. Nuptias ego nullas experta sum: desponsata enim sum, at minime viro collata Sponsum tantum, non virumn Josephumn cognosco. Contubernalis procus, at non eodem mecum cubili. Uterus genitale semen nescit, sed est incultus ('). ‹ Quomodo erit istud, quoniam virum non cognosco?» Num enim, inquit, me solam natura matrem sine nuptiis exhibebit? An sola ego præter naturam, incognitum naturæ partus modum inducam? Non sunt peractæ nuptiæ: non sum experta virum; nec enim cognovi Josephum. Custodem cognovi, non virum: «Quomodo ergo fiet istud? › βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος.» Εἶδες όπως της Παρθένου παρυφείλετο τον φόβον; Εἶδες εἰς ὅσον τύο τῆς τὴν ψυχὴν παρεθάρρυνεν; Υἱὸν γὰρ εἰπὼν Υψ.- στου, καὶ πατέρα του τεχθησομένου τον καλό όλοι μάσας, ἑπτέρωσεν αὐτῆς ὅλον παραχρήμα τὸν νοῦν, ὡς δηλοῖ τὰ ἑπόμενα. Καὶ ἄρα τῆς Παρθένου την σύνεσιν. Ὡς γὰρ ταῦτα ἐπύθετο, καὶ τῆς καθ' ὑπερ οχὴν τοῦ θείου θελήματος ἐξουσίας ἔγνω τὸ ἄτρ πτον, ο Εφη πρὸς τὸν ἄγγελον· Πῶς ἔσται με τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω;» Ξένα μοι, φησίν, ὑπισχνῇ, ὑπερβαίνοντα τὴν φύσιν ἐπαγγέλλη. Απι ρος τυγχάνω γάμου μεμνηστευμαι γὰρ, ἀλλ' οὐ κα νύμφευμαι. Μνηστήρα μόνον, ἀλλ᾽ οὐκ ἄνδρα τὸν Ἰωσὴφ ἐπίσταμαι. Συνοικος ὁ μνήστωρ, ἀλλ' οὐ σύνο ευνος. "Ασπορος ἡ γαστήρ, ἀλλ' οὐκ ἀρόσιμος. «Πώς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω;» Μὴ γὰρ ἐμὲ μόνην ἡ φύσις, φησί, μητέρα δείξει γάμου για ρίς; Μὴ μόνη παρὰ τὴν φύσιν ἐγὼ ξένην τῇ φύσει γέννησιν συνεισάξω; Οὐ προέβη γάμος, οὐ πεῖραν ἔσχον ἀνδρός. Οὐ γὰρ ἔγνων τὸν Ἰωσήφ Φύλας, οὐκ ἀνὴρ ἐγνωρίσθη μοι, «Καὶ πῶς ἔσται μοι του το; Αποκρίνεται ταχὺ Γαβριήλ, καὶ τὸ παχὺ τῆς περ σεως τῷ ὕψει τῆς ἀντιφράσεως ἀπολεπτύνει, καὶ φησι· Τί τοιαῦτα λέγεις, ὦ πανολβία; Τί τοιαῦτα προβάλλῃ βήματα; Ἐγὼ οὐρανόθεν ἦλθον, κομίζων σοι τὸ καινοπρεπὲς τῆς συλλήψεω;. Οὐκ ἀπὸ γῆς φωνῶ σοι, «Ο Κύριος μετὰ σοῦ, ὁ εἰπών· καὶ σύν c«Πῶς ἔσται μοι τοῦτο;» διαπορεῖς; Ἐγὼ τὸν τὴν ἐμὴν προφθάσαντα παρουσίαν εἰς τὴν σὴν καλίαν εὐαγγελίζομαί σοι, καὶ σὺ περὶ ἀνδρὸς διαλέγῃ μας, καὶ τῆς κάτω γεννήσεως, καὶ λέγεις, πῶς ἔπει σοι;» Εννόησον, πῶς ἡ ῥάβδος ἐξήνθησε· πῶς ἡ πίσ τρα τὸ ὕδωρ ἀπέτεκε, πόθεν ἐγκυμονήσασα· πώς τ τῆς βάτου πῦρ ὑπεισῆλθεν ἐν τῇ θάμνῳ, με φλέξαν αὐτήν. Εἰ τούτοις μὴ ἀπιστεῖς, μηδὲ ἐμοὶ ἐπίπτει Ὁ γὰρ ταῦτα κἀκεῖνα ποιῶν, εἷς ἐστιν, ὁ ἐν γαστρί σου φερόμενος. Ξένῳ τοίνυν παρὰ τὴν φύσιν θεσμώ, τοῦ ἐν σοὶ κυηθέντος γενήσῃ τροφός. Οὐχ ὡς Ελισά βετ, οὐχ ὡς Αννα ἡ σὲ τεκοῦσα. Ἐκεῖναι γὰρ ἐνσπερ μαθεῖσαι γεγόνασι μητέρες, σὺ δὲ ἄνανδρος παιδοποιήσεις τὸν ἄσπορον εἰσοικισθέντα σοι. Καὶ εἰ τὸν τρόπον ἐπιζητοίης, καὶ τοῦτόν σοι λέξω σαφῶς, Respondet protinus Gabriel, et interrogationis crassitiem, contraria responsionis subtilitate extenuat, dicens: Quid, o beatissima, hæc dicis? Quid talia fundis verba? Cœlitus ego adveni, novum tibi conceptionis modum annuntians. Non terreaus tibi loquor. Dixi, ‹ Dominus tecum: › tu vero: • Quomodo fiet istud,» ceu ambigendo opponis? fune tibi ego annuntio, qui meam præsentiam suo in tuum uterum illapsu occupavit. Tu vero mihi de viro, ac ceu terreno partu disseris, aisque: «Quomodo del istud? • Quomodo fiet? Cogita quomodo virga floruit: quomodo petra, et quo feta ceu parlu; aquam edidit: quomodo ignis rubi arbusta pervasit, nec tamen rubum combussit. Quæ illis habeas fidem, ne mili eam abrogaveris. Qui enim hæc illaque facit, unus ipse est, quemn tu utero gestatura sis. Nova itaque præter naturam lege conceptæ prolis mater eris. Non sicut Elisabeth nec ut Anna quæ te peperit. Illæ enim virili perfusæ semine matres factæ sunt, tu auten sine viri opera eum es editura, qui nullo præjacto semîne in te habitavit. Sin vero etiam modum ambigis, hunc quoque tibi aperte dicam. • Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obunbrabit tibi i.» Non enim ex voluntate viri, nec ex voluntate carnis, quem annuntio nasciturus est. Nulla carnalis voluptas partui illi 6 Luc. 1, 32, 33. b ibid. 34. i ibid. 35. • Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμι Υψίστου ἐπισκιάσει σε.» Οὐ γὰρ ἐκ θελήματος σας. κὸς ὁ τικτόμενος ἔσται· Οὐ μεσιτεύσει σαρκὸς ἡδι ή Μητρὸς Θεοῦ τοκετῷ· τῶν γὰρ τῆς φύσεως ἔρων (*) Clarius sic: Infecundus quidem mihi uterus, sed enim non cultus. Desponsata enim sum, at minime viro celloτα ". Μεμνήστευμαι, ἀλλ' οὐ νενύμφευμαι. Sic etiam Hieronymus Matth. 1, negat uxorem, et conjugem pro sponsa exponit. Num autem vere nuptiæ sine consensu in copulam, quem vota castitas videbatur excludere in Maria, stare possint, alterius in et operae fuerit.

ὑπερανέστηκε. Καὶ εἰ τοῦ κατὰ φύσιν παντελῶς Deipara intermedia futura est: naturæ quippe ter ἑστέρηται, τὸν γοῦν ὑπερφυά λόγον ἐπικρατέστερον τοῦ κατὰ φύσιν σχόντα ει. Οὐκ οὖν πάθος περὶ τὴν κάτω κύησιν, ὅ τι ἔχει συναεί, μηδὲ περὶ τὴν ἄνω γέννησιν ἐπηκολούθησε. «Πνεῦμα ἅγιον ἐπελεύσεται ἐπὶ σὲ, καὶ δύναμις Υψίστου ἐπισκιάσει σε.» "Ορα τοῦ τὸ τῆς Τριάδος φανερονται μυστήριον. Πνεῦμα γὰρ ἅγιον εἰπὼν, οὐκ ἄλλο ἢ τὸν παράκλητον ἔφη. Δύναμιν δὲ τοῦ Ὑψίστου, προφανῶς τὸν Υἱὸν ὑπογράφει. Τῇ γὰρ τοῦ 'Υψίστου φωνῇ, τὸ τοῦ Πατρός. συνεισφέρεται πρόσωπον. Τὸ δὲ, ο Ἐπισκιάσει σε, ἐκεῖνο δοκεί μοι λέγειν ὄπερ, οἶμαι, πρότερον 'Αμβακουμ διορατικοῖς ὄμμασιν ἐνιδών, ο όρος κατάσκιον» τὴν παρθένον ἐκάλει· μονονουχὶ τὴν ἐπισκιάσασαν αὐτὴν τοῦ Πνεύματος δύναμιν ὑπογράφων, σκηνοπηγίαν ἄῤῥητον αὐτουργοῦσαν ἐν αὐτῇ τῷ τῆς ἐνσαρ χώσεως λόγῳ, καθ᾽ ἂν ἀχειροτμήτως τὸν ναὸν τοῦ σώματος ἐν τῇ κατὰ τὴν ἔρημον τῶν παθῶν τῆς παρθένου νηδύϊ πάσης προσύλου καθαρευούσης 10 μετασίας καὶ προσπαθείας, ὡς δῆλον ἐκ τῶν ἑξῆς. quam, velut in deserto quodam affectionum, norum affectione virginis utero, non manufactum bus liquet. minos superat. Quod si naturali prorsus ratione est destitutus, fit sane consequens, ut eximiam quamdam et naturali “potiorem rationem obtineat. Nulla ergo temporali partu corruptio futura est, qualis semper humano partui comes exsistit, nec vero aliqua æternam nativitatem consecuta est. • Spiritus sanctus superveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit tibi. › Vide qualiter manifestetur Trinitatis mysterium! Dicendo enim Spiritum sanctum, non alium dixit quam Paracletum. Per virtutem autem Altissimi, aperte Filium innuit. Nam voce hac, Altissimi, Patris pariter persona infertur. Illud autem, obumbrabit tibi, o id mihi videtur dicere, quod olim puto perspicacibus oculis intuitus Ilabacuc, montem umbrosum i virginem appellavit: vix non suis coloribus pictamn exhibens ipsam obumbrantis Spiritus virtutem, quæ ipsa admirabile quodam in ea velut tabernaculum, pro incarnationis ratione excitaverit: juxta mundo illo alienoque ab omni vitiosa terretemplum illud corporis exstruxit, ut ex sequenti- Φησί γάρ ο Διὸ καὶ τὸ γενόμενον ἅγιον, κληθήσεκαι υἱὸς Θεοῦ. Τὸ γὰρ ἐξ ἁγίου Πνεύματος δι' ἁγίου Πατρὸς ἀπερινοήτως διαπλασθὲν προαιώνιον βρέφος, Εικαίως ἅγιον ἔσται, καὶ υἱὸς Υψίστου κληθήσεται, ὡς τοῦ Ὑψίστου πεφηνώς συναΐδιος λόγος. Δέδεικται, τοίνυν σαφῶς τῇ Παρθένῳ, τέ καὶ πόθεν, καὶ οἷον τὸ ἐν αὐτῇ κυηθὲν, καὶ ἐξ αὐτῆς, καὶ 86 Υἱὸς Θεοῦ ἔσται τὸ τεχθησόμενον. Ιν' οὖν ἐκτυπώτερον αὐτῇ καὶ τρανύτερον διασαφηνίσῃ τοῦ λόγου τὴν δύναμιν, τῆς Ελισάβετ συνεισάγει την κύησιν. Ωσανεί, λέγων, ότι Ο μήτραν παρ' ἐλπίδα γόνιμον ἐν γήρα δεῖξαι δυνηθεῖς, καὶ παρθένον κυοφόρον ὑπὲρ λόγον δείξει πρόδηλον. Διὰ ἐπάγει· Ait enim Ideoque et quod nascetur sanctum, vocabitur filius Dei k. Nam qui ex Spiritu sancto per sanctum Patrem incogitabili ratione prææternus exsistens formatus est infans, merito sanctus erit, et Filius Altissimi vocabitur, velut liquido Altissimi coæternum Verbum exsistens Clare igitur Virgini ostensum est quidnam, et unde, ac quale esset quod in ipsa et ex ipsa conceptum fuissel quodque nasciturus, Dei Filius esset. Quo autem etiamnum manifestius certiusque sermonis ei vim declararet, Elisabethæ quoque conceptionon inducit. Ac si dicat: Qui provecta senectute præter spem omnem, matricem prolificam reddere potuit, utique virginem quoque altiori supra rationem miodo gravidam effecturus est. Unde subdit: • Ὅτι οὐκ ἀδυνατήσει τῷ Θεῷ πᾶν ῥῆμα. Τούτων ἡ παρθένος ἀκούσασα, μᾶλλον δὲ τῷ τοῦ ἐνοικοῦντος φωτί διαυγασθεῖσα τὸν νοῦν, ἀσμένως τε δια τεθεῖσα τῇ θυμηδίᾳ τοῦ ἐπαγγέλματος, ὅλη θυμήρης ¡ Mabac. 111, 3, sec. LXX. * Luc. 1, 55. 1 ibid. 57. * Forte έχει. * Locus corrupius. • Quia non erit impossibile apud Deum omne verbum Ubi virgo ista audisset, seu potius inhabitantis Spiritus illustrante lumine animo perspexisset nuntiique jucunditate velut avida • Forte deest ὅτι. Mundo illo, alienoque, etc. Littera nonnihil vitiosa est. deficiente verbo, quod tamen non ita dificile fuit supplere. Τό, μετασίας· visum ἀντὶ τοῦ, μεσιτείας, vide melius explicatum in Onomast. Velut liquido Altissimi coæternum Verbum existimantes. Ως τοῦ ῾Υψίστου πεφηνὼς συναΐδιος Λόγος. Velut qui revera sit coalernum Verbum, et agnoscatur. Interpres: Velali Allissimi prolasermo coærus. Verum non admittit sana theoloγια τον προφορικὸν in Verbo isto: quod ἐνδιάθετον, Patre excedens processione ab illo, fide certa credit. Sed crebra sunt Hoppero ejusmodi σφάλpata sic paucis aute lineis, quod ait auctor ditalis Ius Lec a dam Virginem ab Habacuc ὄρος σύσκιον, montem umbrosum, sic reddit: montem obumbrantem Virgini nuncupavit. Quasi vero Spiritus sanctus dicatur ilie mous qui obumbret, non Maria, cui ipse, refi gerante gratia sua, umbram faciat, eoque velut montem umbrosum et opacum efficiat. Quod in ipsa et ex ipsa conceptum fuisset. T¿ ἐν αὐτῇ κυηθὲν καὶ ἐξ αὐτῆς, velut carne vere sum. pta ex ipsius substantia, non aliunde apportata, juxta Valentini insanum dogma, quod dogmatis accuratissimus Andreas perstringit. Hopperus obscurat: Quod in ipsa conceptum et ex ipsa proditurum essel.

atque alacris facta esset, jucunda tola, ipsaque γέγονε. Καὶ οἷον ἡ Γραφὴ τὸν Δαβὶδ ὑπογράφει, χ ρίεσσα τὴν ψυχὴν μετὰ κάλλους ὀφθαλμῶν ἀνεφάν ἅτε ἡσθεῖσα τῷ θαύματι, καὶ τὸν ἀσπασμὸν ἀτμ νίσασα. Καὶ γὰρ ἦν χαρᾶς ἀφράστου μεστὸν τὸ ὁ λεύμενο». Εὐμαρῶς μάλα καὶ λίαν σαφῶς ὁ Γαβρε τὴν Παρθένον παρέπεισεν ἀσμενίσαι τὸ θαῦμα, ἐ αγαγών τό, ο Οὐκ ἀδυνατήσει παρὰ τῷ θεῷ καν με μα.» Τί οὖν φησι τὸ Εὐαγγέλιον; «Εἶπε δὲ Μαριά Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατὰ τὸ μῆν σου.» Είδες σύνεσιν; Εἶδες καταστολής κοσμά ὑπερβολὴν; Επειδὰν ἔγνω μαθοῦσα τοῦ τόπου τη σύλληψιν, τοῦ τοκετοῦ τὴν γέννησιν, τίς καὶ τὴν ἔσται υἱὸς, καὶ ὅστις κληθήσεται, καὶ τίνος θρόνο διάδοχος, τίνων τε βασιλεύσει, τέλος, οὐκ ἔξω βαλ specie gratiosissima reddita est. Ac quemadmodum Scriptura Davidem commemorat, gratiosa animo jucundaque, venusto quoque obtutu apparuit: velut nimirum impensius delectata miraculo, et salutatione placite accepta. Revera enim gaudii inenarrabilis plenus sermo erat. Admodum facile ac plane perspicue Gabriel virgini persuasit ut libeus miraculum amplecteretur, subjuncto illo: ‹ Non erit impossibile apud Deum omne verbum.› Quid igitur ait evangelicus sermo? ‹ Dixit autem Maria Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum tuum m., Vidistin' prudentiam? Vidistin' gravis modestia excellentiam Posteaquam enim de prolis conceptione, deque filii nativitate λείας ὁ τεχθησόμενος, ἀντιχαροποιὸν ἀφῆκε φωνήν edocta cognovisset, quisnam, inquam, et cujus B. Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατὰ τὸ μῆν filius futurus esset, quove esset nomine appellan- σου.» Εκείνο σαφῶς λέγουσα· Ἰδου, ἑτοίμη κα dus, et cujus successurus throno, ac in quo re- κειμαι, καὶ κωλύσον οὐδέν. Η ψυχή πρόθυμε, gnaturus, ac denique fore ei assertum regnum, γαστήρ εὔκαιρος· ἀνέπαφος γάρ, μόνῳ τηρουμένη gaudii plenam vocem vicissim respondit: «Ecce τῷ Πλάσαντι. «Ἰδοὺ ἡ δούλη Κυρίου, προς τ ancilla Domini, fiat mihi secundum verbum ακοὴν εὐπειθής, πρὸς δουλείαν εὐτρυνής, πρὸς ὑπ tuum, › Velut nimirum palam dicat: Parata sum, δοχὴν ἑτοίμη. «Γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου.. nec est quidquam quod impediat. Est animus ala- Ἐπειδὴ γὰρ πάντα, φησί, ὡς οἷόν τε ἦν, εὖ [5] cris, venter opportunus, quippe intactus est, suo τέως ἀπήγγειλας, ὅλον τὸ τελούμενον χαρᾶς καὶ ἐν integer servatus Conditori. • Ecce ancilla Donini: ξης τῆς ἀνωτάτω πεπλήρωται. ο Ἰδοὺ ἡ δούλη Γα ad obediendum facilis, ac obsequium sedula, ad ρίου, γένοιτό μοι κατὰ τὸ ῥῆμά σου.» Εύγε της susceptionein parata. Fiat mihi secundum ver- ἀφράστου οἰκονομίας! Εύγε τῆς χάριτος! Υπέρεντε bum tuum. Postquam enim omnia, inquit, bene τῆς ἀνάρχου καὶ βουλῆς καὶ προγνώσεως. Όντως hactenus quantum poterat fieri nuntiasti, totum Πνεῦμα ἅγιον ἐνῴκησε τῇ Παρθένῳ, καὶ δύναμ; quod geritur, gaudio plenum est ac suprema glo- Ὑψίστου ἐπεσκίασεν αὐτὴν, κατὰ τὴν προωρισμένην ria. Ecce ancilla Domini, fiat mihi secundum βουλὴν τοῦ Θεοῦ, καὶ πρόγνωσιν. verbum tuum. › Enge dispensationem admirabilem! Euge gratiam tantam! Supra modum enga æternum illud consilium, ac præscientiam | Vere Spiritus sanctus in Virgine habitavit, ac virtus Altissimi, juxta præfinitum Dei consilium, præscientiamqque ei obumbravit. • Et discessit angelus ab ea, › inquit º. Ubi nimirum injunctam ministerium implevisset. Discessit ab ea angelus, Dominus tamen ab ea non recessit. Ille enim quamvis vacet corpore, alla men circumscriptus est ac definitus: hic vero, quanquam in corpore, et Virginis inclusus utero, incircumscriptus est. Ac ille quidemn, eum qui esset venturus, conceptum ex Virgine propter humanam viri salutem prænuntiavit; hic vero nostram assumptam substantiam in seipso reformnam Luc. 1, 55. n ibid. • Forte στρυνής. • Καὶ ἀπῆλθεν ἀπ' αὐτῆς ὁ ἄγγελος," φησί. Τη κελευσθὲν αὐτῷ δῆλον ἀποπληρώσας λειτούργησε Απῆλθεν ἀπ' αὐτῆς ὁ ἄγγελος, ἀλλ' οὐκ ἀπέστη δ Κύριος. Ο μὲν γὰρ ἐμπερίγραπτος, κἂν ἀσώματος ὁ δὲ ἀπερίγραπτος, κἂν ἐν σώματι καὶ γαστρί Παρα θένου χωρούμενος. Καὶ ὁ μὲν, τὸν ἐρχόμενον προ κατήγγειλεν ἐπὶ σωτηρίᾳ τῶν ἀνθρώπων ἐκ Περα θένου κυοφορούμενον· ὁ δὲ, τὴν ἡμετέραν ὡς π ἀναλαβὼν, εἰς ἑαυτὸν ἀνεμόρφωσεν, ἀπεδοὺς τῇ τό σει τὸ κατ' εἰκόνα, καὶ τὸ πρῶτον ἀξίωμα, δδι' άκρου Jucunda tota, ipsaque specie gratiosissima. "Ολη θυμήρης. Liberius circumloquimur, ut repre sentemus amplitudinem, qua videtur auctor accipere. Fuerit enim θυμήρης et χαρίεσσα quod sequis tur, non tantum quæ placeat et sit gratiosa, sed etiam quæ sit perfusa jucunditate et æquo animo, unde et morum suavitas est, et gratia quædam ad ipsum corpus manans, velut imago interioris gratiæ et venustatis animi, ut in Davide, quem refert. Gravis modestia excellentiam. Καταστολής κοσμίας ὑπερβολήν. Sic et Ambrosius aliique Marrie humilitaten. ea respon: ione deprædicant: quae ele cta mater ancillum se dicat, nec tanto promise elata sit. Ridiculus certe Hopperas: Vides ame modesti excellentiam? Quanquam enim στολή, et Hesychio et Suidae amictus exponitur, haud tamen ea hic expositio congruit, sed alia juxta quam καταστέλλεσθαι, est velut sese in sink contrahere, atque adeo ad modestiam se conere, ac modeste sapere, seu humiliari, Christians magis et ecclesiastica voce, quam Ciceroniana; // el res plane Christiana est, nec satis uola, s Christiano et Christi discipulo.

IN CIRCUMCISIONEM DOMINI ET IN S. BASILIUM. εξίαν τῶν πρωτογόνων ἀπώλεσε. Καὶ ἀναγαγών, vit restituta naturae imagine, ac quam pri- • συνεκάθισεν ἐν τοῖς ἐπουρανίοις, ὑπεράνω πάσης ἀρχῆς, καὶ ἐξουσίας, καὶ δυνάμεως, καὶ παντὸς ἐνός ματος δνομαζομένου ἔν τε τῷ νῦν αἰῶνι, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι.» Αὐτῷ ἡ δόξα, καὶ τὸ κράτος, καὶ ἡ τιμή, καὶ ἡ προσκύνησις, σὺν τῷ ἀνάρχῳ Πατρὶ, καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν περιτομὴν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, καὶ εἰς τὸν ἅγιον Βασίλειον. morum parentum segnitie amisisset, pristina dignitate subvehensque, consedere fecit in coelestibus, supra omnem principatum, et potestatem, et virtutem, ac omne nomen quod nominatur in hoc sæculo, et in futuro º. › Ipsi gloria, et potestas, et honor, et adoratio, cum æterno Patre, sanctissimoque ac vivifico Spiritu, nunc et semper, et in sacula seculorum. Amen. ORATIO VI. In circumcisionem Domini nostri Jesu Christi, el in sanctum Basilium." (Interprete Combefisio.) Πάντα τὰ ὑπὲρ ἡμῶν θεανδρικῶς παρὰ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Χριστοῦ πεπραγμένα, δοξάζειν ἀγαθὸν καὶ ἐπάρεστον. Θαύματος [γαρ] καὶ ἐκπλήξεως γέμε. Καὶ πῶς γὰρ οὐχί; Θεὸς ἀνθρώποις μιγνύμενος σε καὶ γνωριζόμενος, καὶ πάντα ὑπείκων ὡς ἄνθρω τος, καὶ τὰ νόμου τελῶν προστάγματα, καὶ πληροῦν Επαγγελλόμενος, ἵνα τὰ παρ' αὐτοῦ ἀντιδώσειεν, τὰ πλήρη χάριτος καὶ ἀληθείας. "Ο δὲ θαυμάζειν ὁ πα ρών λόγος δείκνυσι, τοῦτό ἐστι· τὴν μετὰ γέννησιν καὶ ἀλόχευτον τόκου Χριστοῦ πρόοδον, τῆς σαρκὸς αὐτοῦ ὀκταήμερον περιτομήν. Εἰ γὰρ καὶ αὕτη θαυ μάτων γέμει, καὶ δοξαζέσθω. Καὶ πῶς οὐκ ἔχεται πλείστου ὅσου γε καὶ μεγίστου θαύματος, μὴ ὅτι νόμον πληροί μόνον, ἀλλ' ὅτι γε καὶ ἐμοὶ σωτήριον; Ἐν κλήσει Θεός. ῾Ο ἄποσος καὶ ἀσυνείκαστος, ἀνεξερεύνητός τε καὶ ἀνώνυμος, τὸ κατ' ἐμὲ γενόμενος, καὶ δι᾿ ὀνομασίας πάλιν φανερῶς γνωρίζεται. Οὐκ ἔστι μόνον Υἱὸς τῷ ἰδικωτάτῳ ὀνόματι λεγόμενος· ὥσπερ καὶ Πατὴρ διὰ τὸ γεννῆσαι, Πατήρ· καὶ Πνεῦμα, διὰ τὸ ἐκπορευτῶς ἔχειν, καλεῖται Πνεῦμα· ἐπεὶ καὶ τὰ τρία, εἷς Θεός· τὰ ἐν οἷς θεότης. Ἀλλὰ καὶ Υἱός προσηγόρευται, ὁ Υἱὸς Παρθένου ἀψευδῶς είναι πιστευόμενος· κἀντεῦθεν τὸ πλεῖστον ληπτός καὶ προσηνής καταφαίνεται. Καὶ ὁ δραπέτης ἐγώ, θύραν σωτηρίας ἀνεωγμένην εὑρὼν, τῷ Δεσπότῃ καὶ Κτίστη θαρσαλέως προσέρχομαι. Καὶ τοῦτο ὁ Λουκᾶς τῷ εὐαγγελικῷ καθιστορῶν ῥητῷ, οὕτω φησί· fugitivus ego, salutis portam apertam inveniens, ad gutem Lucas evangelico sermone enarrans sic ait: • Καὶ ἐγένετο, ὡς ἀπῆλθον ἀπ' αὐτῶν εἰς οὐρανὸν οἱ ἄγγελοι, οἱ ποιμένες ἐλάλουν πρὸς ἀλλήλους· Διέλ θωμεν δὴ ἕως Βηθλεέμ, καὶ ἴδωμεν τὸ ῥῆμα τοῦτο τὸ γεγονός, ὁ ὁ Κύριος ἐγνώρισεν ἡμῖν. Καὶ ἦλθον σπεύ • Ephes. 1, 21. (*) Galland. Vet. Patrum Biblioth. t. XIII, p. 108. Bonum est ac jucundum, ut pro nobis gesta omnia divina virili ratione a Salvatore nostra Christo, laudibus celebreaus. Quippe sunt mira - raculi ac stuporis plena. Qui enim minime fue rint? Deus commistus factusque notus hominibus, ac omnia sustinens qua homo, legisque consum, mans mandata, acimpletionem ejus scitorum proſitens. ut sua vicissim plena illa gratia et veritate tribuat. Quod porro præsens oratio admirationi habendum proponit, hoc est: nempe post Christi nativitatem partumque sine viri semine ac virginalem, carnis ejus die octava circumcisio. Nam cum et ipsa miraculo plena sit, plane etiam fuerit præconio celebranda. Qui vero non multa maximaque dignum admiratione videatur, ut no tantum impleat legem, sed ut et mihi impleat ad salutem? Cognomen Deus accipit. Qui est molis expers et incomparabilis, qui imperscrutabilis innominabilisque, homo factus, palam iterum indito nomine declaratur. Non tantum propriissimo nomine dicitur Filius, quemadmodum et Pater, eo quod genuit, Pater dicitur: et Spiritus, quod sit processione, Spiritus appellatur; quippe sunt illa tria unus Deus; tria inquam, in quibus est deitas. Sed et Filius nuncupatur, velut qui ver credatur Virginis Filius. Quo fit ut maximam partem comprehensibilis appareat ac mitis. Porro Dominum et Creatorem audenter accedo. lloc . Et factum est, ut discesserunt ab eis angeli in cœlum, pastores loquebantur ad invicem: Transeamus usque Bethleem, et videamus hoc verbum quod factum est, quod Dominus ostendit In seipso reformavit. Εἰς ἑαυτὸν ἀνενέωσεν. Felut in sua ipse persona, et in natura individue Assumpta, in qua ceu primnitiis, massa tola et asumi censetur et reformari. Reforniat vero, resti- - uta imagine: Αποδοὺς τὸ κατ' εἰκόνα, Restituens Primam illam imaginem, quam absolvit divina filiaNio et gratia. Absone Hopperus: Restituens naturæ secundam imaginem; nisi” minus Latine scripsit: Secundum imaginem; quod minus grave esset. Ac impletionem ejus scitorum profilens. Kal πληροῦν ἐπαγγελλόμενος. Erat hæc primna Judaici cultus initiatio; velut Christianis, baptisma: ut ea assumpta, esset homo legis totius servandæ reus, ut etiam Paulus egregie inculcat Galat. v: Testificor omni homini qui circumciditur, quoniam debitor est universæ legis faciendæ. Grande ergo in Christo ejusmodi sacramentum, mirabilisque diguatio

IS. ANDREE CRETENSIS nobis. Εt venerunt festinantes, et invenerunt Ma- σαντες· καὶ εὗρον τὴν Μαρίαν καὶ τὸν Ἰωτήν, επ riam et Joseph et infantem positum in præsepio. Videntes autem cognoverunt de verbo, quod dictum erat illis de puero hoc. Et omnes qui audierunt, mirati sunt, de his quæ dicta erant a pastoribus ad ipsos. Maria autein conservabat omnia verba hæc, conferens in corde suo. Et reversi sunt pastores glorificantes, et laudantes Deum in omibus quæ audierant, et viderant, sicut dictum est ad illos. Et postquam consummati sunt dies octo nt circumcideretur ipse, vocatum est nomen ejus, Jesus, quod vocatum est ab angelo priusquam in utero conciperetur r.» Magnus est Lucas, et magna nobis sacramenta enarrat. Vere Pauli est, quod conscripsit Evangelium. Hoc enim et ipse glorians declarat, dicens: «Secundum Erangelium meum q. ο Nisi enim Evangelium hoc diligenter essemus docti, qua certa ratione scivissemus, ut Virgo faustum nuntium angelo salutante accepisset? ut Joannes sit partu editus? ut Salvator accensitus? ut natus in spelunca? ut pastores evangelizati? utque dictum sit ab angelis, Gloria in altissimis, et in terra pax?, Cujus pacis signum, facta illa sub Augusto descriptio ac census fuit. Item ut Simeon evangelizaverit, Annaque vicissim confessa sil? ut is etiam ex Joseph sponso nimirum Maria, propter consanguinitatis necessitudinem, tanquam ex duobus fratribus nempe Melchi 'et Pantheris descenderit, ex quibus Karpanther, pater Joacim, ex quo Deipara? Rursus enim ex Melchi nascitur Heli, ex uxore Mathani, quæ vidua nupsit "Melchi. Habuit autem filium Jacob, de quo ortus est Joseph Mariæ sponsus: natura quidem filius Jacob, juxta autem legem, Heli. Cum enim is sine prole diem clausisset, ejus germanus ex matre, fratri susci tavit semen: ut qui inde ad usque Adamum puram ejus deducens cognationem etiara illud ºLuc. 11, 15-21. 9 Rom.' xvi, 25. τὸ βρέφος κείμενον ἐν τῇ φάτνη. Ιδόντες δὲ ἐγνώρι σαν [περὶ τοῦ ῥήματος τοῦ λαληθέντος αὐτοῖς περὶ τοῦ παιδίου [τούτου]. Καὶ πάντες οἱ ἀκούσαντε; ἐθαύ μασαν περὶ τῶν λαληθέντων ὑπὸ τῶν ποιμένων της αὐτούς. Ἡ δὲ Μαρία, πάντα συνετήρει τα βήματα ταῦτα, συμβάλλουσα ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῆς. Καὶ ἐπὶ έστρεψαν οἱ ποιμένες δοξάζοντες καὶ αἰνοῦντες τὴν Θεὸν ἐπὶ πᾶσιν, οἷς ἤκουσαν καὶ εἶδον, καθώς είχε λήθη πρὸς αὐτούς. Καὶ ὅτε ἐπλήσθησαν ἡμέρα ἀκού τοῦ περιτεμεῖν αὐτὸν, ἐκλήθη τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰο σοῦς· τὸ κληθὲν ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου πρὸ τοῦ συλλη φθῆναι αὐτὸν ἐν τῇ κοιλίᾳ.» Μέγας ὁ Λουκᾶς, καὶ μεγάλων ἡμῖν μυστηρίων ἐξηγητής. ᾿Αληθώς Παύ λου τὸ παρ' αὐτοῦ Εὐαγγέλιον. Τοῦτο γὰρ καὶ και χώμενος ἀπεμφαίνει, λέγων·. Κατὰ τὸ Εὐαγγέλιόν μου.» Εἰ γὰρ ἂν μὴ τὸ παρὸν Εὐαγγέλιον καταρ βολογούμεθα, πῶς ἂν διεβεβαιώθημεν τὸ, ὅπως ἡ Πα θένος εὐηγγελίσθη; καὶ Ἰωάννης ἐτέχθη; καὶ ἐγ απόγραφος ὁ Σωτήρ γέγονε; καὶ ἐν σπηλαίῳ γεγέν νηται; καὶ ποιμένες εὐηγγελίσθησαν; καὶ παρ' ἀγ γέλοις τό, η Δόξα ἐν ὑψίστοις,» ἐῤῥέθη, ε καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη;, Ης εἰρήνης σημεῖον ἡ ἐπὶ Αὐγούστου γέγονεν ἀπογραφή. Πῶς τε Συμεών εὐηγγελίσατο, καὶ Αννα ἀνθωμολογήσατο; καὶ ἀπὸ Ἰωσὴφ ἤτοι τοῦ μνήστορος Μαρίας, διὰ τὸ ἀγχιστεῦον τῆς συγγενείας, ὡς ἐκ δύο ἀδελφῶν καταγόμενον, τοῦ τε Μελχί και τοῦ Πάνθηρος, ἐξ ὧν Καρπανθήρ, πατὴρ Ἰωακείμ, ἐξ οὗ ἡ Θεοτόκος. Ἀπὸ γὰρ Μελχί, πάλιν γεννάται Πλ, ἐκ τῆς Ματθάν γυναικός, μετὰ χηρείαν γημέσης τῷ Μελχί. Προεῖχεν δὲ υἱὸν τὸν Ἰακὼς, ἐξ οὗ Ἰωσὴφ ὁ μνήστωρ. Ὁ μὲν κατὰ φύσιν υἱὸς τοῦ Ἰ1κώβ, κατὰ νόμον δὲ τοῦ Ἡλί. Απαις γὰρ τελευτή. σας, νόμου ἀνάγκῃ ἐκ τῆς αὐτοῦ γαμετῆς, ὁ ἴδιος αὐτοῦ ἀδελφὸς ἀπὸ μητρός, ἀνέστησεν σπέρμα· ὡς ἐντεῦθεν μέχρι τῆς Ἀδὰμ καθαρευόμενος συγγενείας, καί φησι κατὰ τὸ ἄχρονον αὐτοῦ τῆς γεννήσεως, τὰ Θεόν· τοῦ Θεοῦ.» Αλλα τε πλεῖστα τὰ μέχρι πάν • Scribe Εμμανουήλ. Ut is etiam ex Joseph, etc. Melius reddi possit ac sanius: Deductam item genealogiam a Josepho sp. n. I. pr. c. n. t. ex d. fr. M. et Panthere; ex quibus. Habet eadem Damasc. iv Fid. c. 15. nonuibil tamen explicatiora; ut videantur ambo eamdem Ecclesia Hierosolymitanæ traditionem exponere; seu potius Africanam apud Euseb. I. 1. c. 7, exscribere. Sic autern dicendum erit, fuisse Nathan illum fratrem Salomonis, non filium Uriæ sacerdotis, quod multis contendit Tornielius, ut He cogamur admittere Dominum Jesum de alia tribu qum Juda, et vera familia Davidis, reclamante Scriptura; sed ipsins Davidis, alium a Nathan propheta, si is filius fuit dicii Urie, non nisi adoptione filius David; quomodo Cliciou Damascenum defendit quanquam in Andrea possit aliter dici, ut nimirum Melchi sen potius Mathat (ubique enim in eo errant post Africanum, ut etiam Tolet, et Torn. notarunt; velut sumptis descendendo generationibus apud Lucam, quas ille prosequitur ascendendo) et Panther fratres, a quibus Maria et Joseph, fuerint tantum legaliter filii Levi ex Na Salothan; revera autem nati sint ex Davide per monem, ut non semel Lucas transierit ab aliis ad alios parentes. In nostro Andrea codice, pater Joachim patris Mariæ, scribitur Καρπενθήρ, cum Damasceni codices habeant Βαριάνθης, quor alterum oportet esse mendosum, confusis capitali bus litteris, quod facile potuit fieri ob earum vici nitatem. Illud Damasceni sunal, Filius Pantheris; hoc autem Andreæ deducendo a radice fuerit, Pantheris possessio, pretium, etc., quae non male agnomini ac mori Hebraico congruunt. Ad usque Adamum puram ejus deducens cognationem. Μέχρι τῆς Ἀδὰμ καθαρευόμενος συγγε νείας. Vox est rarior: Vet. Lex. reddit, τὸ καθα ρεύεσθαι purum esse. Vult Aureas Lucam, ad Deum tandem ascendendo, divinam Jesu nativita. tem indicasse, cujus texebat humanam genealo giam, deducendo usque ad Adam. Est forte littera minus integra et sana: prius esset: καθαριενομέν vi, seu καθαρευομένης.

IN CIRCUMCISIONEM DOMINI ET IN S. BASILIUM. τους. Τὰ περὶ Ἡρώδου καὶ Πιλάτου, καὶ τῶν δύο Λ juxta aeternam nativitatem addit. Deum: qui fuit λῃστῶν, καὶ μεθ᾽ ἕτερα, ἃ τοῖς λοιποῖς σεσίγηνται εὐαγγελισταῖς. Dei r, Alia item plurina usque ad passionem. Similiter quæ ad Herodem et Pilatum, ac latrones spectant, ac deinceps alia ab evangelistis aliis si- ´lentio prætermissa. Τί δ' αὐτὸ βούλεται λέγειν·. Τὸ κληθὲν ὑπὸ τοῦ Βεγγέλου πρὸ τοῦ συλληφθῆναι αὐτὸν ἐν τῇ κοιλίᾳ; ν Αὐτὸς προσαποδώσει, λέγοντα τὸν ἄγγελον παριστῶν· πρὸς τὴν Μαρίαν· «Τέξῃ υἱὸν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομε αὐτοῦ Ἰησοῦν. Οὗτος ἔσται μέγας, καὶ Υἱὸς Υψίστου κληθήσεται.» Τὸ δὲ αὐτὸ τοῦτο καὶ ὁ ΜατΘαῖος, εἰς τὰ περὶ τῆς ἀπιστίας Ἰωσήφ, τοῦ ἀγγελικοῦ ὀνείρατος ὄψει πιστούμενον διαβεβαιοῦται, γράφων ο Μνηστευθείσης γὰρ τῆς μητρὸς αὐτοῦ Μαρίας τῷ Ἰωσήφ, πρὶν εἰσελθεῖν αὐτοὺς, εὑρέθη, ἐν γαστρὶ ἔχουσα ἐκ Πνεύματος ἁγίου. Ἰωσὴφ δὲ ὁ ἀνὴρ αὐτῆς, δίκαιος ὤν, καὶ μὴ θέλων αὐτὴν παραδειγματίσαι, ἠβουλήθη λάθρα ἀπολύσαι αὐτήν. Ταῦτα δὲ αὐτοῦ ἐνθυμηθέντος, ἰδοὺ ἄγγελος Κυρίου κατ' ὄναρ ἀνεφάνη αὐτῷ, λέγων· Ἰωσὴφ υἱὸς Δαβίδ, μή φοβηθῇς παραλαβεῖν Μαριάμ τὴν γυναῖκά σου· τὸ γὰρ ἐν αὐτῇ γεννηθέν, ἐκ Πνεύματός ἐστιν ἁγίου. Τέξεται δὲ υἱὸν, καὶ καλέσεις τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν· αὐτὸς γὰρ σώσει τὸν λαὸν αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἁμαρ τῶν αὐτῶν.» Ος καὶ ἐπιφέρει λέγων·. Τοῦτο δὲ ὅλον γέγονεν, ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ Κυρίου (διὰ τοῦ προφήτου] λέγοντος· ο δηλονότι Ήσαΐου·. Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει, καὶ τέξεται υἱὸν, καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἰησοῦν 28, ὁ ἐστι μεθερμηνευόμενον, Μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός.» Βλέ- G πεις ἰσαρίθμους εὐαγγελιστοῦ καὶ προφήτου ῥήσεις; μεθερμηνευόμενον γὰρ, τὸ Μεθ' ἡμῶν ὁ Θεὸς, ὁ ἐστι σωτηρία λαοῦ· τὸ, μετὰ δούλων Δεσπότην ἐμφιλοχωρεῖν. Συνεπάδεται τῇ ἀγγελικῇ τὸ Ἰησοῦς φωνῇ. Ἰησοῦς γὰρ ἑρμηνεύεται, ὡς σωτηριωδώς πάντα δι' οἰκονομίαν συμπαθῶς ἐργασάμενος. Τοῦτό μοι ὁ καιρὸς δίδωσι, καὶ ἡ τῆς ἡμέρας δύναμις ἐρω γάζεται, χάριν μοι προσανατέλλουσα χάριτι, καὶ γνώσει συνάπτουσα, καὶ λαμρότητι συναναστράπτου σα, χαριστήριον ἔλλαμψιν. Καὶ ὅτι μὲν ἐτέχθη, προεόρτασα· καὶ τὸ τεχθὲν ἀποῤῥήτως ἐπίσταμαι· καὶ τὴν τεκοῦσαν ἀσπόρως γινώσκω. Quid vero illud significat: ‹ Quod vocatum est ab angelo priusquam in utero conciperetur?> Ipse abunde exponit, angelum repraesentans in hæc verba Mariam alloquentem: ‹ Paries filium, et vocabis nomen ejus Jesum. Ilic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur. Hoc porro ipsum etiam Matthæus, ubi diffidentiam Joseph enarrat, angelo in somnis apparente confirmatum astruit, scribens: Cum esset desponsata mater ejus Maria Josepho, antequam convenirent, iuventa est in utero babens de Spiritus sancto. Joseph autemi vir ejus cum esset justus, et nollet eam traducere, voluit occulte dimittere eam. Hæc autem eo cogitante, ecce angelus Domini apparuit in somnis ei, dicens: Joseph fili David, noli timere accipere Mariam conjugem tuam: quod enim in ea natuin est, de Spiritu sancto est. Pariet autem filium, et vocabis nomen ejus Jesum: ipse enim salvum faciet populum suum a peccatis eorum ‘. › Qui et subdit dicens: Hoc autem totum factum est, ut adimpleretur quod dictum est a Domino per prophetam dicentem, nempe per Isaiam: Ecce virgo in utero habebit, et vocabunt nomen ejus Emmanuel: quod interpreteris, Nobiscum Deus "., Vides, ut evangelistæ prophetæque sententia pa- ᾿Αλλὰ τῷ τεχθέντι, ἐμοὶ προσιτέον; Φοβοῦμαι καὶ δειλιῶ τῷ ἀνεξερευνήτως προαχθέντι εὐπροσηγόρως προσαχθῆναι. Ετι εἰμὶ ἐν ἀπορίᾳ, καὶ ὁ πλανήτης τὸν δεσπότην ὡς φοβερὸν ἀπὸ φυγῆς ἔχων, ἀποκρύ βομαι. Καὶ πόθεν τοῦ τοιούτου φόβου λυθήσομαι; Η τῆς ἡμέρας δηλώσει ενέργεια, τὸν κατ' ἐμὲ κλήσει προσκαλούμενον διαγράφουσα. Καὶ τίς ἡ κλῆσις; Ἰησοῦς· ὁ ἑρμηνεύεται σωητρία, καθὰ τὸ Ἐμμα νουήλ, Μεθ' ἡμῶν ὁ Θεός. "Ο ἐστι Θεοῦ πρὸς ἀνθρώπους καταλλαγὴ καὶ οἰκείωσις, καθώς Ἰησοῦς Σωτὴρ κέκληται. Τοῦτο καὶ ποιμένες εὐηγγελίσθησαν πρότερον. Καὶ οὐκ ἂν τῷ βρέφει προσέψαυσαν, εἰ μὴ τῇ κλήσει προδυσωπηθέντες, τῷ ὁμοίῳ θαῤ 1 Luc. 111, 58. Luc. 1, 31, 32. 1 Matth. 1 ribus velut numeris decurrat? Illud enim quod Nobiscum Deus interpreteris, quæ est populi salus, Domini est cum servis amica inhabitatio. Voci angelica consonat nomen illud Jesus. Quippe Jesum interpreteris, qui misericordi dispensatione ad salutem omnia operetur. Hæc mihi opportuni temporis largitio est, et quod diei operatur virtus, gratiæ accessionem late ad gratiam afferens, ac scientiam scientiæ connectens, junctamque splendori claritatem ad grati animi exhibitionen illucere faciens. Ac natum quidem jam celebravi: quodque arcano modo partu editum fuit, novi; nec eam quæ nullo suscepto semine, ac virgo peperit, ignoro. Enimvero, ad eum accedam qui est natus? Timeo paveoque velut amicioris colloquii specic eum adire, qui imperscrutabili modo in lucema editus est. Adhuc consilii anceps hæreo, ac ceu erro cui a fuga dominus terrorem incutiat, abscondor. Qua vero ratione timore cjusmodi absolvar? Dici hodiernæ declarabit virtus, eum qui hominis mecum induit naturam, pro hominis mecum ratione nominis appellatione auctum describens. Quinam vero vocatur? Jesus: quod salutem interpreteris, quemadmodum illud Emmanuel, Nobiscum Deus. Hæc Dei cum hominibus reconciliatio est et inita societas, uti Jesus Sal18-21. u ibid. 22, 27.

" ῥοῦντες εὐψύχως προσέδραμον. Καὶ τί γάρ φησι πρὸς αὐτοὺς ὁ ἄγγελος; «Μὴ φοβεῖσθε.» Καὶ ὁ φίλος ποῖος; Αμα τῇ πρὸς αὐτοὺς ἐπιστασία τοῦ ἀγγέλου, • δόξα Θεοῦ περιέλαμψεν αὐτοὺς, καὶ ἐφοβήθησαν σφόδρα.» Οθεν θαῤῥύνων αὐτοὺς, τὸ μὴ φοβεῖν ἐπάγει, καὶ τῇ προσηγορία του τεχθέντος λύει την φύλον. «Ἰδοὺ γὰρ, φησὶν, εὐαγγελίζομαι ὑμῖν χαράν μεγάλην, ἥτις ἔσται παντὶ τῷ λαῷ· ὅτι ἐτέχθη ὑμῖν σήμερον Σωτήρ, ὅς ἐστι Χριστὸς Κύριος, ἐν πώς Δαβίδ.» Τί λέγεις, ἄγγελε; τοσαύτης τὸ Ἰησο προσαγόρευμα περιέχεται δυνάμεως; Ναί, φησί. Το γὰρ Ἰησοῦς, Σωτὴρ ἑρμηνεύεται, "Ος ἐστι Χριστές Κύριες Θεὸς καὶ ἄνθρωπος· ὁ αὐτὸς ἐξουσιαστής καὶ οἰκτίρμων. Διὰ τοῦτο καὶ ποιμέσι τὸ θαρρείν παρεγγύησα· καὶ κληθῆναι τῇ ὀγδόῃ ἡμέρᾳ τῷ Ἰω σήφ κελεύσας, πᾶσιν ἀνθρώποις προσιτὸν ὑποφα νεσθαι πεποίηκα. Φύσει παρὰ τοῦ τικτομένου έχει λεύσθην ὡς σὺν ἐπαγομένοις ἐπάγειν τοῖς ῥήματος. Ἐπεὶ οὐκ ἂν Ἰωσὴφ ἀφίβως καὶ ποθεινῶς τῇ μητρ τοῦ βρέφους παρείπετο, εἰ μὴ ὡς ἄνδρα γυνα προσέχειν ἐκέλευον· οὕτω καὶ ποιμέσι, Δεσπότῃ ὡς εὐεργέτῃ καὶ Κυρίῳ προσδραμείσθαι πεποίηκε ", και Ἰησοῦν τῇ ὀγδοάδι περιτομῇ, οἷς τελῶν ὁ γεννη θεὶς, εὐδοκίᾳ προσκληθῆναι ἐπιστωσάμην. Ἵνα φύσει ὡς πρὸς ὑμᾶς συνουσιωμένῳ θαῤῥοῦντες, προστρέ χειν κατατολμήσητε. Τοσαύτην τε πρὸς ὑμᾶς τὴν συγκατάβασιν αὐτοῦ γνωριούμενοι, τὴν τῆς ἡμέρας χάριν δοξάζεσθε. vator vocatus est. Hoc et pastores fausti nuntii antea acceperunt: ac neque ausi essent propius. al infantem accedere et contrectare, nisi provocante nomine, concepta a similitudine fiducia, ad accessum anim.os addidisset. Quid enim ad eos angelus?. Νolite timere r.» Quantus vero hic timor? Mos ut angelus stetit juxta illos,. ‹ claritas Dei circumfulsit illos, et timuerunt timore magno F. Unde et confortans eos, ut ne timeant adjungit, cditique pueri nuncupatione metum solvit. c Ecce enim, inquit, evangelize νοbis gaudium magnum, quod erit omni populo quia natus est vobis hodie Salvator, qui est Christus Dominus, in civitate David F. • Quid ais, angele? Vinne tantam illa Jesu appellatio habet? Plane, inquit. Jesus Salvatorem significat, Qui est Christus Dominus; Deus et homo; ipse idem potens et misericors. Idcirco etiam pastores ad li.luciam hortatus sum, jubensque Joseph ut die octava nomen inderet, feci ut ad eum facilis omnibus accessus sit. Jussit puer natus, ut cum astringente natura inductis verbis inducerem ³. Nam neque Joseph sine metu amanterque infantis matri comes adhæsisset, nisi jussissem ut tanquam vir uxori curam haberet. Sic et pastoribus ut ad Dominum, velut beneficum herumque accederent, auctor fui; Jesumque diei oclavæ crcumcisione, iis quorum juris est natus libenter appellari plene astruxi: quo velut ad incum qui vestram veritate substantiam induit, concepta fiducia, nihil accurrere vereamini. Tantam porro ejus ad vos inclinationem cognituri, dici glorian laudibus celebrate. Porro discamns, quænam alia diei octave circumcisio significare habeat. Octava tum hebdomadis completio, tum sequentis initium est. Hebdomas infantem complet, eumdem octava ad perfectum provehit, nominisque accessione accenset perfectis Octava initium est mutandæ ælatis infansque septenni spatio suis numeris absolutus, adjecto disciplinis animo inter pueros numerabitur. Octava infantilia mutat omnia, et dentes et strigmenta: solidatque in esu, et voce, et mentis acumine. Hebdomas crementum indu- * Luc. 1, 10. xibid. 9. y ibid, 10, 11. 29 Forte πέποιθα. Τί βούλεται ἡ ὀγδοάδος περιτομὴ καὶ ἕτερα τη λοῦν, καὶ δὴ γνωριοῦμεν. Καὶ ἡ ὀγδοα;, ἑβδομάδας συμπλήρωσις, καὶ ἀρχὴ μέλλοντος. Η ἑβδομάς συμπληροῖ τὸ βρέφος, καὶ ἡ ὀγδοὰς τελειοῖ, καὶ δι᾿ ὀν ματος τοῖς τελείοις καταλογίζεται. Ἡ ὀγδιὰς ἀρχὴ μεθηλικιώσεως, καὶ τὸ δι' ἑβδοματικού χρόνου και αρτισθεν βρέφος, εἰς παῖδας διὰ μαθημάτων κατά λογιεῖται· Ἡ ὀγδούς πάντα τὰ νηπιώδη διαλλάττει, καὶ ἐδόντας, καὶ ῥύμη καὶ στερεοῖ ἐν ἐδωδή, καὶ φωνῇ, καὶ νοερότητι. Ἡ ἑβδομάς αὔξησιν εἰσάγει, ἡ δὲ ὀγδοὰς τελειότητα. Η περιτομὴ πάλιν ἐπείσ (*) Clarius: Naturaliter a nato puero jussus sum, ut verbis cum consequentibus representa:cll, lloc est, verbis ejusmodi ac nominibus quæ Salvatorem proderent, benignum, acc‹ssu facilem etc. CONBEFISH NOTÆ. lis quorum juris est natus. Οἷς τελῶν, ὁ γεν- natus, ex Bellsabee haberet. Seil est torta exposi νηθείς. Velut nobis, et in nostrum usum, nobisque natus, nobis etiam dictus Jesus et Salvator, nobis circumcisus: nihil horum angelis, habentibus saIntem antiquam, non nova et Redemptoris, indigen - tibus. Nominisque accessione accenset perfectis. Δ: ὀνόματος τοῖς τελείος καταλογίζεται. Velut antea inlans; pene nihil fiat, vixque rebus accenseatur. Sic quidam exponunt illud proph. iv, 5: Unigenitus coram maire mea: ut quia frater ex Davidē, ante octavam diem, atque adeo non circumcisus obitsLet. Slomon se unigenitum, ac si is nou fatis et tio, nonnihil ea verosimilior, si se patris et Davidis dixisset unigenitum, non coram matre, quam constat edidiesc alias proles, vel ex Uria. Unigenitus ergo, quod ipsa phrasis indicat, nihil eo loco aliud est quam singulariter charus et acceptus: ut mal inde confici possit pro unica illa pro!e Davidis ex Bethsabee; eoque sit hac in parte incertior traditio Hebraeorum. Mutanda @tatis. Μ.θηλικιώσεως. Transitionis ab uno ad aliul sept auium, quibus numeranLur alates. Basil. μεθηλικίωσις ἐπὶ τὴν ἑβδομαία δευτέραν τῶν ἐτων.

IN CIRCUMCISIONEM DOMINI ET IN S. BASILIUM ακτος γέγονε μετὰ τῆς πρότερον ονομασίας, τῇ cit, octava perfectionem. Circumcisionis religio introducta est cum prima nominis impositione, octava die infanti indicta. Nec immerito. Nam quia futurum erat ut a temporibus Tharæ patris Abrahæ, genus humanum idolis contaminaretur, debuit ab ipso Abraham populus Creatori peculiaris per ejusmodi signaculum ad usque ejus adventum, quem homo necessarium haberet ad sui instaurationem, secerni. Circumcisio caruis superfluum amputat ac future in posterum octavæ signaculum tribuit. Circumcisio Christi se adventu submovendam, regenerationemque per Spiritum concedendam ostendit. Datur Circumcisionis signaculum propter idololatriam ad discre tionem populi Dei, rursumque ad idolorum destruendum insanum cultum, eadem aboletur. Vetera novis symbolo sunt. Quippe octavus ab Adamo Christus legislator surgit. Nam Adam ipse primus legem accepit: tum Noe secundus tertius vero Abraham: ac Moyses quartus. Quin- ' tus legislator David, quod spectat ad Regum et Scenopegiarum laudationes Esdras, post Babylonicam captivitatem, secundo ordine legem morèsque nonnullos tradens, sextus venit. Joannes Baptista prædieans populo baptismum pœnitentiæ, et aqua mundans, septimus palam legislator ostenlitur. Jesus Christus octavus. De quo magno legislatore ait Moyses: Prophetam suscitabit vobis Dominus Deus de fratribus vestris sicut me; ὀγδόῃ τοῦ βρέφους ἐπιδοθεῖσα. Καὶ οὐκ ἀσκόπως. Εἰδώλοις γὰρ ἀπὸ Βαρὰ πατρὸς Ἀβραὰμ μελλούσης τῆς φύσεως καταφύρεσθαι, ἔδει ἀπ' ᾽Αβραὰμ διὰ σφραγίδος τῷ Κτίστῃ λαὸν ἀφορίζεσθαι, μέχρις αὐτ τοῦ παρουσίας, ἧς ἀνάγκη πρὸς ἀνακαινισμὸν δεηθῆναι τὸν ἄνθρωπον. Η περιτομὴ περίττωμα σαρκὸς ἀποβάλλει, καὶ δίδωσι σφραγίδα ὀγδοάδος τῆς εἰς τὰ μέλλοντα. Η περιτομὴ δηλοῖ, ὅτι Χριστοῦ παρουσία ταύτην ἀπωθεῖται, καὶ τὴν διὰ Πνεύματος ἀναγέννησιν δώσει. Δι' ειδωλολατρείαν ἡ τῆς περιτομῆς σφρα γὰς πρὸς διορισμὸν λαοῦ θείου δίδοται, καὶ δι' εἰδωλομανίας κατάλυσιν πάλιν πέπαυται. Τὰ παλαιὰ τοῖς νέοις σύμβολον. Ογδοος γὰρ ἀπὸ Ἀδὰμ ὁ Χριστὸς νομοθέτης. Ἐπειδὴ Ἀδὰμ αὐτὸς νόμον ἐδέξατο πρῶτος· καὶ Νῶς δεύτερος· καὶ Ἀβραὰμ τρίτος· καὶ Μωϋσῆς τέταρτος· καὶ Δαβιδ εἰς τὰς περὶ· Βασιλέων καὶ Σκηνοπηγίων δοξολογίας, πέμπτος νομοθέτης. Καὶ Εσδρας μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν τὴν ἐκ Βαβυλῶ νος, δευτερωτὴς τοῦ νόμου καὶ ἐθῶν τινων παραδότῆς, ἔκτος ἀναφαίνεται Ἰωάννης ὁ Βαπτιστής, κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας τῷ λαῷ, καὶ ὕδατι καθαίρων, έβδομος νομοθέτης. Ἰησοῦς Χριστός, Εγδος. Περὶ οὗ μεγάλου νομοθέτου Μωϋσῆς λέγει· • Προφήτην ὑμῖν ἀναστήσει Κύριος ὁ Θεὸς ἐκ τῶν ἀδελφῶν ὑμῶν ὡς ἐμὲ, αὐτοῦ ἀκούσεσθε· πᾶσα δὲ ψυχὴ ἦτις οὐκ ἀκούσει προφήτου ἐκείνου, ἐξολο θρευθήσεται.» Δυνατός μόνος ῶν, καὶ τὰ δι᾿ ἐμοῦ νομοθετηθέντα παρ' αὐτοῦ πληροῦν, πολλοῦ πνεύμα τος πλησθήσεται χρισθεὶς, καὶ νομοθετήσει οἷα Κύ- c ipsum audietis. Omnis autem anima quæ ριος καὶ Δημιουργὸς, εἰ καὶ ἐξ ὑμῶν, θεῖά τε καὶ s fleut. xviii, 45,19. « non audierit prophetam illum, exterminabitur *. Is so- (*) Refer ad Psal. LIV, 1, et ad] Paral. xvi;et II Paral. vit, 6; et vin, 14. Debuit ab ipso Abraham, etc. lianc ego.post Chrysost. hom. 40 in Gen. aliisque locis, maximam ac primam, ac fere unicam, rationem arbitror latæ legis Circumcisionis; adeo ut ea in deserto cessante, ac Dei populo ipsa deserti mora a reliquis populis satis discreto, nulla culpa Israelitarum, intermissa sit 40 annis. Quod enimn incertum esset profectionis tempos, haud satis excusasset, cum possent circumcisi pueri, molliuscule ac nullo fere graviori periculo, in plaustris deferri. Nec enim tanta omnis generis hominum pecorumque multitudo tam malurabat iter; quam Jacob excusationem praetendit, ut ne fratri Esau comes accederet. Gen. XXXI. Unde sanctus doctor, III p. q. 70, c. 4, non quiescit in illa ratione, velut omnino sufficienti, Sed hanc statim ceu ex Damase, lib. IV Fidei adjungit. Ita ergo Chrysost. hom. illa 40 in Gen.: Οὐδὲν ἕτερον ἐκ τῆς περιτομῆς ὄφελος ἦν, ἢ τοῦτο et Innoc. ill, cum Patrum aliorum sententia, ut magnus est in conciliandis Patribus meus Thomas, conciliari potest: dando totum ac nihil, sacramento illi in ejusmodi negotio, sed alia et alia ratione: qua de re illic scholastici, nobis hac obiter, et al Andreæ aliquam elucidationem. Ad Regum et Sceropegiarum laudationes. Explicamus interjectis verbis: Profanas sacrasque. Nihil enim aliud videtur velle Andreas, quam composuisse Davidem utriusque generis cantica, ac velut lege tradidisse frequentanda: de sacris habemus clare Il Paral. vult, 6: Sacerdotes autem stabant in officiis suis: Levitæ in organis carminum Domini quæ fecit David rex ad laudandum Dominum; clariusque viui, 14: Et constituit juxta dispositionem David patris sui officia sacerdotum in ministeriis, etc. De profanis, et quibus regium culmen; sic viro sancto, vel in Saule jam reprobo, veneraμόνον, τὸ διὰ τοῦ σημείου τούτου γνωρίμους αυτούς tioni habitum regiaque facta, Prosecutus.isit st καὶ τῶν λοιπῶν ἐθνῶν κεχωρίσθαι. Quæ plura ibi prosequitur. Viden Jus Athan. in Synopsi. Qui vero haberet ad peccatum originale, bene idem D. Th. quest. illa 70, solam signi rationem tribuens, ejusque remissionen ascribens soli fidei, cujus illa signaculum esset: ut ad summum esset conditio, sine qua Deus in familia Abrahæ, et Israelitis, parvalis qui possent circumcidi, nisi circumciderentur, ac sic idem profiterentur cujus illa signaculum esset, orig. peccatum nou remitteret; sacramento legis naturæ jam illis inutili, velut in pœnain inobedientiæ parentum, quomodo sententia Augustini si aliis prosequenda tradiderit, res præsertim alia velimus quain quæ id generis insinuat Scriptura, in canticis illis quibus deliniebat furorem Saulis; nonnunquam forte maritata voce organis, ac priora Saulis gesta nobilia, personante, et quæ habemus in libris psalmorum scripta, de ipsius praesertim victoris: quæ tamen, ut mu:xime in Christum relata, maxime sacra sunt, et sacro usui, divina in eis laudata, qua misericordia, qua justitia, etc. De quo magno legislatore. Formalissime An. dreas: ut enim legislator, et in ipsa legislatione,

τοῦ νόμου, τῇ ὀγδοάτῃ ἀναστασίμῳ ἡμέρᾳ, νομοθέτης ὅλου τοῦ κόσμου, οἷα Θεὸς, καὶ οὐ μόνον Ἰουδαίων, ἀλλὰ καὶ ἐθνῶν, γενήσεται, χρίων καὶ τελειῶν ἅπαν τας ἐν Πνεύματι ἁγίῳ, καὶ οἰκείῳ ὀνόματι χριστού; ἀποκαλῶν. Καὶ περιτεμεῖ σαρκικὰ φρονήματα και ἐμπαθῆ, καὶ προσαναζωπυρήσει ἐπ' ἔργοις ἀγαθοῖς, καὶ πράξεσι βασιλείας οὐρανῶν· ὡς ἀληθῶς ο μεγά λης βουλῆς τῆς τοῦ Πατρὸς 'Αγγελος, Θεὸς ἰσχυρός, ἐξουσιαστής, ἄρχων εἰρήνης, Πατὴρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος.» lus potens, ut quæ etiam a me sancita sunt, a se νοερά. Καὶ γὰρ σαββατίσας ἐν τῇ αὐτοῦ σαρκὶ τὰ ipse impleat. Multo spiritu ab unctione implen diis est; ac tanquam Dominus et Creator, quanquam est ex gente vestra, divina et spiritalia præscripturus. Etenim ubi quæ sunt legis in carne ejus sabbatizaverint fueriatque evacuata, octava resurrectionis die, mundi totius, ut qui Deus sit, ac non Judæorum tantum sed et gentium, futurus legislator est, qui omnes ungat iuitietque Spiritu sancto, exque proprio nomine unctos denominet. Carnales item ac vitiosas affectiones circumcisurus est, ac velut recreaturus ad bona opera, et actiones regni cœlorum, tanquam vere 4 magni consilii Patris angelus, Deus fortis, potens, princeps pacis, pater futuri sæculi ". Ac si hæc bene habent, diei festo gratulemur, majoremque ejus lætitiæ claritatem ostendamus, splemnitatem solemnitati conferentes, ac Dei manifestantes servum: quando, ut ait Scriptura, ● Justorum animæ in manu Dei: quippe etiam sunt Dei omnes. Alii nihilominus aliis sunt propinquiores, quod divinam imaginem, majori similitudine, quantum est creaturæ concessum, pure expresserint. Quis igitur est præclarus ille? Basilius. Basis illa et sedimentum virtutum fulcimentum Cappadocum, orbisque universi illustris gloriatio: qui Ecclesiæ decentissimumn docuit statum et ordinem, quo hactenus nostræ fidelium Ecclesiæ confirmantur. Quanquam vero multis aliis sive prius, sive post ipsum canonice instituentibus edoctas constet, nihilominus ta- καινόν τι θαῦμα, ἅπασαι τὴν τάξιν ἐπίσης ένη μό men, quæ is constitutione disposuit, ceu novum quid ad miraculum universæ ex æquo sibi congruum asciverunt. Hoc sibi et quam hodierna die colimus celebritatem deposcit; ut viro eximio assumpto comite, ejus quem honore prosequitur, videri possit honore digna. Ac vero dicamus, non si qua sunt nostra, sed quæ antecessorum ac vi. rorum cum primis theologorum, iisdemque viro inclyto moribus, quorum etiam sermones, ejus qui laudatur merita exæquent: atque ubi modicum, solemnis dici delicias sermone captantes, geminæ celebritati expenderimus debitum, sermonis cursum sistamus, divina nos in omnibus roΚαὶ εἰ ταῦτα ἔχει καλῶς, δεῦτε, τῇ πανηγύρει προσχαριούμεθα, καὶ μεῖζον αὐτῆς τὸ φαιδρὸν ἐπι δείξωμεν, πανήγυριν τῇ πανηγύρει προσάπτοντες, καὶ Θεοῦ τὸν δοῦλον γνωρίζοντες· εἴπερ, ὡς τὸ λόγιόν φησι, ο Ψυχαὶ δικαίων ἐν χειρὶ Θεοῦ· ἡ ἐπεὶ καὶ Θεοῦ πάντες. Καὶ οἱ μὲν, τῶν ἄλλων ἐγγύτεροι, διὰ τὸ καθαρῶς τῇ θείᾳ ὁμοιωθῆναι εἰκόνι, τὸ δυνατὸν ἔχον. Τίς οὖν ὁ εὐφημούμενος; Βασίλειος ἐστιν. Ή τῶν ἀρετῶν βάσις· τὸ τῶν Καππαδοκῶν ἔρεισμα, καὶ πάσης τῆς οἰκουμένης τὸ περιφανές καύχημα. Ο παιδεύσας Εκκλησίας στάσιν καὶ τάξιν εὐπρε πεστάτην, δι᾿ ὃν αἱ μέχρι νῦν Εκκλησίαι τῶν καθ' ἡμᾶς πιστῶν κρατύνονται. Εἰ καὶ πολλοῖς ἑτέροις νομίμοις πρότερον καὶ ὕστερον μυσταγωγούμενοι γνωρίζονται, ὅμως τῆς ἀπ' αὐτοῦ καταστάσεως, εἰς σαντο. Τοῦτο δὲ καὶ ἡ ἑορτὴ τῇ ταύτῃ βούλεται, ὡς συνέκδημον τὸν ἄνδρα λαβομένη, τῆς παρ' ἑαυτῆς τοῦ τιμηθέντος τῆς τιμῆς εἴη ἀξία. Καὶ δὴ λέξωμεν τὰ ὅτα οὐκ ἐξ ἡμῶν, τῶν πρὸ ἡμῶν δὲ, καὶ τῶν αὐτῷ συνηθεστάτων μάλα θεολόγων ἀνδρῶν, ὧν καὶ κατ' ἀξίαν τῷ ἐπαινουμένῳ οἱ λόγοι παρισοῦνται. Καὶ μικρὸν τῷ λόγῳ τῇ ἑορτῇ συνεντρυφήσαντες, ταῖς κατ' ἀμφοῖν ἑορταῖς τὸ χρέος ἀποδώσωμεν, καὶ τὸν τοῦ λόγου δρόμον λήξωμεν, Θεοῦ τὰ πάντα ἡμῖν ἀγα· θότητι ἐνισχύοντος, ἐν τούτοις τῷ προσφερόμενα. Ανθρωπε τοῦ Θεοῦ καὶ πιστὲ θεράπων, καὶ οἶκο νόμε τῶν τοῦ Θεοῦ μυστηρίων, καὶ ἄνερ ἐπιθυ μιῶν τῶν τοῦ πνεύματος.» Οὕτω γὰρ ἡ Γραφή και borante bonitate, verbis ejuscemodi sancto con- η λεῖ τοὺς διαβεβηκότας καὶ ὑψηλοὺς καὶ ὑπεράνω τῶν gressi: Homo Dei, et fidelis famule, ac sacramentorum Dei et dispensator, virque desideriorum spiritus. › Ita enim vocat Scriptura viros subliines, et qui res oculis subjectas illis effecti supe - riores transgressi sint. Sed et deum Pharaonis a Isa. 15, ὁρωμένων· καλῶ δέ σε καὶ θεὸν Φαραώ, καὶ πάσης Αἰγυπτιακῆς καὶ ἀντικειμένης δυνάμεως· καὶ στύ λον, καὶ ἑδραίωμα τῆς Ἐκκλησίας, καὶ θέλημα Κυ ρίου, καὶ φωστῆρα ἐν κόσμῳ λόγον ζωῆς· ἐπέχοντα, καὶ πίστεως ἔρεισμα, καὶ Πνεύματος καταγώγιον. ac populo non ferente Dei in majestate pluribus audire voceni, et deprecante loquentem, novus hic legislator, qui esset legis scita absolutius publicaAurus, novamque amoris et libertatis, pro severiori illa et timoris, sanciturus legemn, promissus est, ut scite noster Cai. ad eum locum Deuter. xvii. Basis illa et sedimentum virtutum. 'H Tuv ἀρετῶν βάσις. Accepit a sancto Ephrem in encomio Basilii, ubi Vossius aliter reddit, juxta aliam hujus vocis significationem, nenipe: Gressus virtutum: et sic reddendum colligit ex iis quæ illic sequuntur: Qui in carne gradiens, spiritu incedebat. Nostra planior expositio magis Andreæ videtur, ex sequenti statim elogio. Τὸ τῶν Καππαδόκων Έρεισμα. Ut significetur virtutis, in eo, et per eum constautia, metaphora illa a structuris. Qui Ecclesia. Videtur præcipue Basilianos canones ad Amphilochium respicere, quibus Græci plurimum semper detulere.

ο IN CIRCUMCISIONEM DOMINI ET IN S. BASILIUM. Και εἰ ἂν πάσας ἀπαριθμοίμην τὰς προσηγορίας, & appellabo, totiusque Ægyptiaca ac adversæ virὅσας ἡ ἀρετή σοι πεποίηκε, ἄλλη τις ἄλλην οἰκειοῦ- tutis: columnam item, et firmamentum Ecclesia, σάν τε καὶ προσάγουσαν; Πλὴν ἡγοῦ, κατευοδοῦ, atque voluntatem Domini, luminareque in mundo καὶ βασίλευε,» καὶ ποίμαινε ἡμᾶς· οὗ πᾶς ἥκων quod contineat atque præferat verbum vitæ, ac ὑπὸ τὰς πτέρυγας ἀναπαύεται, καὶ οὗ διψῶμεν τῆς fidei fulcrum, et hospitium Spiritus. Quorsum φωνῆς, μᾶλλον ἢ πηγῆς τῆς καθαρωτάτης οι δίψει vero omnes titulos recenseam quos tibi virtus; κάμνοντες, ὦ θεία καὶ ἱερὰ κεφαλή! Τὸν ἐπὶ τῶν alio alium conciliante ac inducente, adjecit? Cæχειρῶν Κυρίου ἐζωγραφημένον, τὸν ἄζυγα, τὸν ἀκο terum praei, • prospere procede, et regna: stu τήμονα, τὸν ἄσαρκον, μικροῦ δεῖ, καὶ ἀναίμονα· τὸν nos pasce, sub cujus alis requiescit quisquis acἐν λόγοις μετὰ τὸν λόγον· τὸν ἐν φιλοσόφοις σοφόν, cedit; et cujus ipsi vocem, qui siti laboranus, τὸν ἐν κοσμικοῖς ὑπερκόσμιον. Σιωπᾶται τὰ παλαιά, supra fontis limpidissimas aquas sitimus. () diviὅσα τινὲς τοῖς θείοις λόγοις ἐνίδρυσαν. Βοᾶται τὰ num sacrumque caput! Dicam depictum in maniνέα· καὶ οὗτος ἄριστος ἡμῖν ἐν λόγοις, ὃς ἂν τὰ ἐκεί- bus Domini, cælibem, inopen; parum abest ut νου μάλιστα τυγχάνει γινώσκων, καὶ διὰ γλώσσης ne carnis expertem et sanguinis. Qui scriφέρων, καὶ συνετίζων τὰς ἀκοάς. Ηρεσε γὰρ εἷς ἀντὶ ptis eloquioque proximus ab Scriptura et divino πάντων τοῖς σπουδαιοτέροις εἰς παίδευσιν, ᾧ τὰ δευ- eloquio sis; sapientem inter eos qui philosophi τερεία μετὰ τοὺς ἀποστόλους ὁ χρόνος δίδωσι μόνον. studium sapientiæ profitentur, cœlestem inter mundana. Traduntur silentio vetera, si qua illustrandis Scripturis ab aliis scripta sunt; nova præconio celebrantur, isque nobis optimus videtur et scriptor et orator, si quis maxime quæ sunt ejus novit, et lingua præfert, instillatque erudiendis auribus. Unus enim vice omnium, velut erudiendis forma, seria magis sectantibus placuit; cui uni post apostolos, secundas partes tempus concedit. ᾿Αλλὰ πάντα διὰ μέσου καταλιπών, τοῦ τέλους κατὰ Μωϋσέα καὶ Βασιλείου ἐπιμνησθήσομαι μόνον. Αφῆκε μὲν τὸν βίον ἑκάτερος· μνημόσυνον δὲ τῆς ίδιας περὶ τὴν σάρκα σχέσεως, οὐ θάτερος αὐτῶν τῷ βίῳ κατέλιπε. Ούτε γὰρ Μωϋσέως τάφος εὑρίσκεται, οὔτε οὗτός περιουσία τινὶ ὑλικῇ ὑπεχώσθη. Αλλ' ὁμοῦ παρῆλθε τὸν βίον, συμπαρῆλθεν αὐτῷ τὰ πάντα, δι' ὧν ὁ βίος τῶν ἀνθρώπων ἔχει τὴν στάσιν. Ως μηδὲ εὑρέθη τοῦ ἀνδρὸς ὑλικὸν μνημόσυνον ἐκ τῆς τῶν ἀπολειφθέντων περιουσίας, καταχωννύον αὐτοῦ τὴν πρὸς τὸ κρεῖττον ὑπόληψιν, ὥσπερ ἐπὶ τοῦ Μωϋσέως ἡ ἰστορία μαρτυρεί λέγουσα, ὅτι «Οὐχ εὑρέθη αὐτοῦ τά φος, ἕως τῆς σήμερον ἡμέρας.» Εἰ οὖν τοιοῦτος ἡμῖν ὑπὸ τοῦ λόγου αναδέδεικται ὁ μέγας Βασίλειος, ὥστε μὴ πόῤῥω τῶν ἁγίων εἶναι αὐτὸν, δια τοῦ βίου πρὸς ἕκαστον τῶν μεγάλων παρατιθέμενον· καλῶς ἡμῖν ἡ ἀκολουθία τῶν ἑορτῶν ἐπὶ τοῦτον ἄγειν νῦν τὴν ἐνεστῶσαν πανήγυριν. ᾿Αλλὰ διὰ τῶν ἐκεῖ κεχαb Deut. assiv, 6. G Verum intermediis omnibus omissis, solius Basilii fuis meminero, quam Moysi similis labuit Equidem anibo reliquerunt vitam: neuter tamen, suæ ad carnem affectionis monumentum vitæ reliquit. Nam neque Moysis sepulcrum invenitur, neque hic substantia ulla terrena obrutus est. Quippe vita excedente una excesserunt transieruntque omnia quibus humana vita consi stit. Quare minime inventum est terrenum viri de substantia relicta monumentum, quod ejus ad id quod melius est, propositum obrueret, quemadmodum in Moyse historia his verbis testatum habet: Et non est inventum sepulcrum ejus usque in præsentem diem b., Ubi ergo magnum Basilium oratione talem ostendimus, qui collata cum magnis quibusque vita, haud procul a sanctis absit; bene nobis festivitatum series instantam hodierna die celebritatem ad eum reducit. EnimCOMBEFISII NOTÆ. Parum abest, ut ne carnis expertem et san- infoderetur, reliquit; de quo Possidius in ejus guinis. Τὸν ἄσαρκον, μικροῦ δεῖ, καὶ ἀναίμονα. Εxpressum ex Greg. Orat. 20: οὐ πολὺ δὲ εἰπεῖν, καὶ άσαρχος· ex quo et nostri, in multis malam punctationem, correximus. Sunt certe hæc aliaque viri tanti illustria, ac in primis quæ statim addit de ejus proxima a sacra eloquentia, ac vere vix diviniorem hactenus habuerit Ecclesia, quibus saltem ipse loquitur; haud enim perinde fuerit, in ejus ubique interpretibus, audire. Quo Moysi similis habuit. Τοῦ τέλους κατὰ Μωϋσέα. Egregia in Moysis ignoratum sepulcrum; insignisque in episcopatu, paupertatis Basilii, re animoque, allegorica celebratio. Videtur respicere illud Gregorii citati, quo Basilii άκτησίαν et ipse celebraus, unum ei corpus, et necessaria indumenla relinquit. Fuit non absimilis magnus et ipse Latinorum doctor Augustinus, cui abjecta omnis substantia, testamenti condendi facultatem ademit; eoque nee sepulcrum, quo magnus ille animus Vita. Ac neque nostrum Joan. Baptistam de la Nuza, et ipsum inter ævi nostri episcopos, verbi Dei preconum ac Prædicatorum, vere magnum magistrum, dono sapientiæ et intellectus, in sacris præcipue Scripturis exponendis, sancti Ludovici Bertrandi ejus magistri testimonio, eximie præditum; vere et ipsum, non relicto sepulcro, alta illa paupertate qua ad proprium usque lectum, sanctorum episcoporum æmulator in pauperes erogavit, ut nupera obitus ejus relatio in capitulo nostro gener. Rom. 1629 defunctumn; pro mea in utrumquo illum, quem utrumque vir tantus illustravit: primum, inquam, augustissimum, el cui sub Deo ominia subjiciantur, successorum apostolici culminis episcoporum, ac quem profiteor humilem, peculiari, ter et ipsum; sed tamen subsidio, ordinem Prædicatorum, observantia, tacere omnino debuerim, sin minus, quid omnis retro ætas faciet, diguis elogiis celebrare possim

ὡς ἂν οὗ τῇ μικροφυΐᾳ τοῦ λόγου συγκαθαιρεθείη τὸ θαῦμα, καὶ τῆς ἐν ἑκάστῳ νῦν περὶ αὐτοῦ ἄξι γένοιτό τις, διὰ τῶν ἐπαινεῖν ἐπιχειρούντων, ελάττω σις, κρεῖττον ἂν ἐπὶ τῆς σιωπῆς μᾶλλον αύξειν ἐν ἑαυτοῖς τὸ θαῦμα, ἢ διὰ τοῦ λόγου κατασμικρύνειν τὸν ἔπαινον. Πῶς γὰρ ἐπειπόντες καὶ νῦν σε μακαρί σωμέν, πάτερ Βασίλειε; Ὁ τῷ κέντρῳ τοῦ λόγου την πλάνην νύττων καὶ ἀπελαύνων· ὁ ἀπαίρων συνετώς ἅμα ταῖς μελίτταις, καὶ σκηνῶν εἰς λειμῶνα των θεοπνεύστων Γραφῶν, κἀκεῖθεν ἀνθολογῶν ἄνθη προφητικά, δρόσον ἀποστολικήν. Ὁ ἀεὶ ἐνιζάνων τοῖς συμβόλοις τῶν ἀρετῶν, καὶ ἐξ αὐτῶν τὴν θείαν ποιού μενος πρόπολιν. Ὁ τὸ μέλι τῆς ἀμωμήτου πίστεως σοφῆς ἐργασάμενος ἐν Πνεύματι ἁγίῳ, ὁ τῶν ποντ ρῶν σφηκῶν καταφρονεῖν διδάσκων, καὶ πτῆσιν ποιεἶσθαι εἰς αὐτὸν τὸν οὐρανόν. Ὁ βοήσας ὡς Δαβίδ, • Ὡς γλυκέα τῷ λάρυγγί μου τὰ λόγιά σου, ο Κύριε! vero fuerit congruum ut memorie commendemus, ρισμένων ἐκείνῳ, προσάγειν πρέπον ἂν εἴη στη μνήμη per ea quæ illic ac in cœlis doufta sunt. Ut ne autem præ orationis exilitate miraculum in contemptum abeat, laudantiumque conatibus illius apud omnes obtinenti opinioni nonnihil decedat, præstat ut ipsi in nobis admirationem silentio augeamus, quaîm ut laudem sermone minuamus. Qui enim pluribus impræsentiarum beatum te dixerimus, o pater Basili? Te, inquam, qui sermonis aculeo errorem vulneres abigasque; qui velut apis prudenter incedas, morerisque in prato Scripturarum divinitus inspiratarum, ac inde propheticos flores et apostolicum rorem colligas; qui virtutum symbolis assiduus insideas, divinamque ex eis confic'as propolim qui mel inculpalae fidei in Spiritu sancto spienter effeceris; qui malas vespas contemptui habere, ac volatu in cœlum contendere doceas; qui sicut David clamaveris:Quam dulcia faucibus meis cloquia tua ^,» Domnine! Σολ, πιστὶ Βασίλειε, τὸν πόθον συμπαραθήγοντες, τὸν ἡδὺν συνεκρουσάμεθα· οὐκ ἐξ ἡμῶν τι σοὶ προσοίσαντες • τολμηρόν γάρ· ἀλλ᾽ ἐκ τῶν ἡδίστων ἐπαινετῶν τοῦτον ἐρανισάμενοι, ἐν ταύτῃ συνηθροί σαμεν τῇ φερεσβίῳ πανηγύρει τῆς ὀκταημέρου Περιτομῆς τὰ ἐοικότα πρὸς ὕμνον τῇ μνήμῃ συνεορτά ζοντες· ὀκταημέρῳ γὰρ περιτομῇ καταλύεις τὸν βίον, ὅπλοις 80 μὲν χρόνοις δουλεύσας Θεῷ, ὀκτὼ δὲ ἐν ὅλοις ἔτεσι τὸν τῆς ἱερᾶς σου καθέδρας ιθύνας θρό νον. Οὗτος τοῖς ἔπεσιν ὁ μέγας Γρηγόριος ἐννοεῖν ἡμᾶς, τῇ ἐπιθυμίῳ σου προγραφῇ ἐκδιδάσκει. Παρ' οὗ ἡ θεολογία ἡμῖν ἐπαρδομένη καταστράπτει, και σε ὡς θεολόγον διασημαίνεται, ὡς τὸ ἓν πνέοντες, πρὸς τὸ ἓν βλέποντες. Μία μὲν ἐν ἀμφοτέροις ἐδόκει ψυχή, δύο σώματα φέρουσα. Συναῦθις καὶ Γρηγόριος ὁ Νυσσαέων, καὶ αὐτὸς τῶν θείων ἐξηγητής· μὴ του οὗτον τῆς παρὰ σοῦ δόξης ἀπολειπόμενος, ὡς οὐδὲ τῇ πρὸς φύσιν ἐγγύτητι. Σὺν οἷς καὶ Ἐφραὶμ, ὁ θείῳ Πνεύματι τὰ ἀποῤῥητα τῶν θείων κριμάτων καταρδεύσας ταῖς καρδίαις τῶν πιστῶν. "Ο; σε καὶ δι' ἀποκαλύψεως γνωρίζει, καὶ τοῖς ἀγνοουμένοις κηρύττει. Ως γάρ σε θεία νοήματα προκείμενον, τῇ τοῦ Θεοῦ Εκκλησίᾳ φανῆναι προτρέπεται. καὶ Una tecum, o ficlis Basili, desiderium acuentes, leti pariter plausimus, nibil tibi a nobis alferentes; quippe temerarium est: sed laudationem a dulcissimis tuarum laudum præconibus collectam, hacce vitam ferenti celebritate octavæ diei Circumcisionis congessimus, congrua ad canticum cum omnibus ce'cbrantes memoria. Etenim octava Circumcisionis die vitam solvis emigras. que, ubi anaos omnes Deo servisses: in eis vero, octo duntaxat tuæ selis thronumn moderatus esses. Hoe magnus docet Gregorius, ubi desideratum versibus proscribit cogitandum. Gregorius, inquam, cujus studiis irrigata nobis theologia illustrins splendescit; teque theologi nota, velut qui ambo idem spiretis et ad idem respiciatis, insignit. Sane una in utroque anima duobus corporibus ferendis dicebatur. Post hunc quoque Gregorius Nyssenus, et ipse divinorum interpres, ac vix quidquam tibi gloria impar, ut neque deest aliquid ad propinquitatem naturæ. Ad hos accedit Ephrem, qui Spiritu divino arcana judiciorum Dei fidelium cordibus ceu polandis infundit. Hluic revelatione innotescis, isque te nescientibus præconio ostendit. Velut enim exponendis divinis sensis propositum Dei te Ecclesiæ conspicuum fieri adhortatur. e Pal. cavit, 103. 30 Forte όλοις. Propolin. In apum operibus dicitur tertium cera fundamentum, ex crassiore tenacioreque constans materia frigori injuriæque omnes aditus obstruens, favosque stabiliens. Plin. ut, c. 7; idlem, 1. χχιν, c. 8: Populi ferunt in foliis guttam, ex qua apes propolim faciunt. Ubi desideratum proscribit: Τῇ ἐπιθυμίῳ σου προγραφή. Nempe epitaphio illo, quo velut in ima gine, ob oculos desideratum ponit; ubi est ille versus, ad quem auctor alludit. Οκτα τὴ λαοίο δείχρονος ηνία τείνας Octonis annis populi es moderatus habenas Christicola. Pro vocis illius explicatione videndi interpr. Gal. 5. Velut enim exponendis divinis sensis propositum. Mendosa littera aut mutila, nec nobis facimus satis. Fuerint forsan hæc Basilii in Ephræm, quem nimia humilitate sub monachi habitu dehtescentem, ad Ecclesiæ magisterium vir beatus impulerit; si præsertim, ut habet Amphilochius et Menologium, ad sacerdotium adegit: quo gradu

$29 IN CIRCUMCISIONEM DOMINI ET IN S. BASILIUM. ᾿Αλλὰ σὺν αὐτοῖς τοῖς θείοις ἐπαινέταις, πάτερ Βασίλειε, ἐν πατριαρχῶν συναπολαύων σκηναῖς ἀπο· στόλων τε καὶ προφητῶν μυσταγωγίαις, καὶ μαρ τύρων στεφηφορίαις, καὶ μοναχῶν χορείαις, θείων τε ἱεραρχῶν καὶ πάντων δικαίων ἀγαθοτροφίαις, τὰ ὑπὲρ ἡμῶν μνήσθητι, συνεπαγείρων εἰς πρεσβείαν πάντας ὁμοσκήνους σου, τοῦ καθικετεῦσαι πάντοτε μὲν, καὶ νῦν δὲ τὸν κοινὸν Δεσπότην ὑπὲρ τῆς πάντων σωτηρίας Χριστιανῶν· βασιλέα καταρτίζων ἐν δικαιοσύνῃ καὶ θεοσεβείᾳ, ἵν᾿ ἔχοι Θεὸν σύμμαχον αὐτοῦ τοῖς νοήμασι, τὸν ἀδιάδοχον βασιλέα, παρ' οὗ δεσπίζεται ἄνωθεν· ἄρχοντάς τε καὶ ἡγεμόνας ἐν εὐσεβείᾳ διέποιτο ὑπηκόους, στρατῷ συμμαχόμενος, καὶ τὸν λοιπὸν λαὸν ἐν ὁμονοίᾳ τῇ πρὸς τὴν θείαν πίστιν, καὶ τῇ πρὸς ἀλλήλους εἰρήνῃ διακρατῶν· χρίων ἀρχιερεῖς ἐν θεολογίᾳ, καλῶς κυβερνᾷν τὴν ἐκ Θεοῦ καὶ παρὰ σοῦ σοφῶς πεπαιδευμένην, καὶ αὐτοῖς ἐμπιστευθεῖσαν Ἐκκλησίαν. Ἱερεῖς ἐν εὐλαβείς διατηρῶν, ὅπως θεαρέστως βιοῦντες, καὶ τὸν ὕμνον ἐπαξίως τῷ σε νυνί τε προσλαβομένῳ καὶ στέψαντι καὶ παντὶ τῷ πιστῷ δήμῳ περιφανῆ δείξαντι, ποιμένα, καὶ δὴ πλέξωμεν. "Ος δι᾿ ἡμᾶς ἐπτώχευσε πλούσιος ὤν, ἐκ γαστρὸς προελθὼν σαρκοφόρος, ὡς οἶδεν αὐτός. Ὁ ἄνω τῷ Πατρὶ συγκαθεζόμενος, καὶ ἐν σπηλαίῳ τε τικτόμενος, καὶ ἐν φάτνῃ σπαργα νούμενος. Ὁ ὑπὸ ἀγγέλων ἀνυμνούμενος, καὶ ὑπὸ ποιμένων θαυμαζόμενος. Ο τῇ παρούσῃ ὀγδόῃ ἡμέρᾳ περιτεμνόμενος, καὶ Ἰησοῦ προσηγορίαν δεχόμενος. Ο καθάρσια προσφέρων, καὶ ὑπὸ Συμεὼν καὶ ᾿Αντης ἀνθομολογούμενος, καὶ ὑπὸ Μάγων δορυφορούμε- α Enimvero, Basili pater, qui cum ipsis divinis præconibus patriarcharum delicieris tabernaculis, apostolorumque et prophetarum sacris initiationibus, martyrumque coronis, et choris monachorum, divinorumque præsulum, atque omnium justorum voluptatibus, nostri recordare, omues iisdem tecum tabernaculis congregans, ut semper ac modo in primis, communi Domino pro salute Christianorum universorum. supplicent: imperatorem in justitia et religiosa pietate disponens, ut Deum habeat, imperatorem illum et regem, cui nullus succedit, a quo cœlo regitur, ejus adjutorem consiliis, principesque ac duces et subjectos pietate regat; exercitui auxilians, ac populum reliquum in divina concordem fide, ac pace mutua continens: ungens pontifices in theoΙogia, ut Ecclesiam ex Deo tuisque præceptionibus sapienter institutam, eisque creditam, probe gubernent. Sacerdotes in pie:ate reverentes custodiens, ut placite Deo viventes, etiam ei qui te nunc assumpsit coronavitque, ac toti fidelium populo præclarum pastorem exhibuit, digne onnes canticum concinnemus. Ei, inquam, qui cum esset dives, propter nos factus est pauper, ex utero cum carne progressus, qua ipse novit ratione. Qui in cœlis considet Patri, et nascitur in spelunca, atque in præsepi pannis involvitur. Cui angeli concinunt, et quem pastores admiratione prosequuntur. Qui hacce octava die circumcisus est, et Jesu appellationem accepit. Qui ofert piaculares hostias, et cui Simeon et Anna vicissim confitentur, ac Magi satellitio obsequuntur. Qui fugit in Egyptum, et e concutit manufacta Ægy pli. Qui assumpta ælate perfecta, baptizatur a servo, mundique peccatum submergit aqua. Qui mundo manifestatus, odio ab Judæis habetur, quibus et nova miracula operabatur. Quique tandem traditus et cruci affixus, postmodum etiam sepultus est, ut captivato inferno, resurrectionis annuntiatio inferno illucesceret. Qui etiam resur. rexit die tertia, data mihi altera, vere illa requietionis octava, quam honore prosequerer, ducente ad futuram consummate redemptionis mundi octavam. Quamobrem etiam manifestius apparet νος. Ο φεύγων εἰς Αἴγυπτον, καὶ ι σείων τὰ χειροποίητα Αἰγύπτου. • Ο τὴν τελείαν ἀνδρὸς ἡλικίαν δεχόμενος, καὶ ὑπὸ δούλου βαπτιζόμενος, καὶ τῷ ὕδατι βυθίζων τὴν τοῦ κόσμου ἁμαρτίαν. Ο κόσμῳ φανερούμενος, καὶ ὑπὸ Ἰουδαίων μισούμενος, οἷς καὶ τὰ ξένα ἐθαυματούργει. Τέλος, παραδιδόμενος και σταυρούμενος, εἶτα καὶ θαπτόμενος, ἵνα τὸν ᾄδην αἰχμαλωτίσας, τὸ τῆς ἀναστάσεως τοῖς ἐν ᾅδῃ περιαστρέψῃ ἐπάγγελμα. Ος καὶ ἀνέστη τριήμερος, δούς μοι τὴν δευτέραν ὀγδοάδα τιμᾶσθαι τῆς ὄντως ἀναπαύσεως, εἰς τὴν μέλλουσαν ὀγδοάδα τῆς τελείας τοῦ κόσμου ἀπολυτρώσεως ἄγουσαν. Οθεν καὶ μαθηταῖς ἐμφανίζει, καὶ βλεπόντων αὐτῶν εἰς οὐρανοὺς αἴρεται, τὸ κατ' ἐμὲ ταπεινὸν ἀνυψῶν· καὶ εἷς Κύρος ἐν δύο φύσεσι γνωρίζεται, τῷ Πατρὶ καὶ τῷ θείῳ discipulis, et ipsis cernentibus iu cœlum elatus, Πνεύματι συμπροσκυνούμενος. Ο τὰς δύο θελήσεις ὁμοίως καὶ ἐνεργείας φέρων, Ὁ κἀντεῦθεν ληπτός καὶ ἀπερίλητος, γραπτὸς καὶ ἀπερίγραπτος· τό ποις οι καὶ εἰκονίσμασιν ἡμῖν προγραφόμενος, καὶ ἐν αὐτοῖς, ὡς διὰ μέσου σαρκὸς καὶ πνεύματος, προς κυνούμενος. Τοῖς οἰκείοις θεολόγοις καὶ πᾶσιν ἁγίοις ἐκτυπούμενος. Κοινωνῶν ἡμῖν ἐφ᾽ ἅπασιν ὁμοίως· καὶ γὰρ τῇ ἐντεῦθεν προσκυνήσει τῷ ἀρ • Lcge τύποις. humilem naturam- hominis sursum subvehit, unusque Dominus in duabus cognitus naturis, cum Patre et Spiritu sancto pariter adoratur. Qui duas æque voluntates atque operationes habeat, eoque comprehensibilis sit et incomprehensus. Quique pingi ac describi possit, sitque nihilominus incircumscriptus: quem figuris imaginibusque proscribamus, atque in cis, ut velut media carno deinceps, velut ex officio, et secundas a primis illis prædicatoribus et episcopis partes gerens, quanquam mulia propria subjecta plebe, qua de re ad Amphilochium, prædicaret: nam Basilio, qui assiduus populum pontifex doceret, ubique clarissimus, miñus quadrat exhortatio hæc.

Πάτερ Βασίλειε, δεδιδάγμεθα γράφοντι· «Ἡ γὰρ τιμὴ τῆς εἰκόνος ἐπὶ τὸ πρωτότυπον διαβαίνει. Οὕτω δὲ ὀρθοδοξοῦντες, ἐθνῶν φόβον ἀποδράσουμε, καὶ νῆσοι λύτρωσιν εἰσδέξονται αἱ τῆς Ἐκκλησίας, διὰ λοιμῶν ἀνδρῶν ἀκοσμίαν ἀφαιρέσεις εἰκόνων τιθοῦσαι, ὑπὸ Ἀγαρηνῶν συγκινδυνεύσασαι. Είπερ νῆσοι Εκκλησίας τύπον ἐπέγουσι, ὥς φησιν Ηταξες· • Ανακαινίζεσθε, νῆσοι, πρὸς Θεόν.» Οτι αὐτῷ τῷ Χριστῷ τῷ Θεῷ ἡμῶν πρέπει τιμή, δόξα, προσεύ νησις, σὺν τῷ παναγάθω Πατρί, καὶ τῷ παναγίῳ καὶ ζωοποιῷ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς ἀτελε τήτους αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. e: spiritu, adoremus. Quem ipsius theologi pro- χετύπῳ ἡ δόξα προσάγεται, ὡς παρὰ σοί, θειότατε prii, smetique omnes similiter nobis in omnibus communicantein figuris exprimant. Quippe exhibita talibus adoratione, honor exemplari defertur, quemadmodum nos ipse, admirabilissime Pater Basili, docuisti hæc verba scribens (*): «llunor enim inaginis ad prototypum transit:» Sic recti in fde, effugerimus gentium timorem, atque insulæ redeinplionem susceperint; insulæ, inquam, ille Ecclesia, ablatis (*) abolitisque per pestes quasdam imaginibus, deturpata parique ab Agarenis periculo jactata. Siquidem insulae typum praeferunt Ecclesiae, Isaia dicente: Innovamini ad Deum, insulæ d., Ipsum enim Christum Deum nostrum decet honor, gloria, adoratio, cum Palre perquam optimo, optimoque pariter et vivifico Spiritu, nunc et semper, et per infiuita sæculorum saecula. Amen. ORATIO VII. La Domini nostri transfigurationem ("). Εἰς τὴν μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Χριστοῦ. (Interprete Combefisio.) Οσοι τῇ κενώσει τοῦ Λόγου, τῆς ἀλογίας περισ:- ρεθέντες τὸ κάλυμμα, τήν τε διάνοιαν ἀπὸ γῆς τρο θητε, καὶ τὰ ἄνω φρονεῖν ἐδιδάχθητε, δεῦρο δὴ πει· σθέντες ἐμοὶ, τὴν πνευματικὴν τῶν λόγων ὑμῖν εἰ ωχίαν προτείνωντι, καὶ ἀνιόντι τῷ λόγῳ σήμερον, ἐπὶ τὸ ὑψηλὸν τῆς μεταμορφώσεως συνανέλθωμεν όρος τὸν μὲν υλώδη καὶ σκοτεινὸν ἐκδυσάμενοι βίον, «τὴν δὲ ἄνωθεν ὑφανθεῖσαν δι᾿ ὅλου στολήν, ο καὶ ταῖς ἀκτῖσι τῶν ἀρετῶν λογικῶν ἐφωραϊζομένην πάντοθεν ἐνδυσάμενοι. Λευχειμονοῦντας γὰρ ἤδη καὶ βίῳ καὶ λόγῳ, καὶ ταῖς ἀκηράτοις ἐννοίαις ἀναπτερουμένους τοῦ πνεύματος, καὶ Χριστὸς αὐτὸς, ἡ Quotquot vos Verbi exinanitione alienum a ratione velamen excussistis, mentemque a terra sustulistis, ác ea quæ sursum sunt sapere •› docti estis, suadente me, atque spiritale verborum convivium prætendente, adeste, Verboque sublimem transfigurationis montem conscendente, pariter ascendamus: ac crassam quidem et tenebrosam exuamus vitæ rationem, ‹ stolam autem desuper contextam per totum, › ac virtutem radiis cum ratione conspicuam, splendideque ornatam undique induamus. Plane enim voluerit Christus ipse, munda illa initiatio, Verbum illud Genitoris quod substantiam superat: is, inquam, qui propter nos καθαρὰ τελετή, ὁ ὑπερούσιος τοῦ Γεννήτορος Λόγος, descendit de cœlo, impensiorique in genus humanum studio, carnis humanæ paupertatem assumpsit, ut jam vita sermoneque et ratione, albis induti, intemeratisque Spiritus cogitationibus ceu alis subverti, huncce ei comites conficiamus ascensum. Id vero inde liquet, quod assuinens secumn præcipuos apostolos, ut jam necessitudine ad ipsum propinquiores, in montem excelsum dud Isa. xui, f sec. LXX. • Coloss. 111, 2. (*) Lib. De Spiritu sancto. (*) Consule vi synodi act. 1, et epistolan ὁ δι' ἡμᾶς κατελθὼν ἄνωθεν, καὶ τὴν ἡμετέραν σάρκα πτωχεύσας διὰ φιλανθρωπίαν, βούλοιτ' ἂν ἡμᾶς ταύτην σὺν αὐτῷ ποιεῖσθαι τὴν ἄνοδον. Καὶ τοῦτο δῆλον, ἐξ ὧν τοὺς ἐγκρίτους, τῶν ἀποστόλων, ὡς ἐγγυτέρους ἤδη τῇ πρὸς αὐτὸν οἰκειότητι συμπαραλαμβάνων, ἐπὶ τὸ ὄρος ἀνάγει τὸ ὑψηλόν. Τί ποιήσων, ἢ τί διδάξων; Τὴν ὑπεραστράπτουσαν ἀπο δείξων τῆς οἰκείας θεότητος δόξαν τε καὶ λαμπρόν Symeonis Stylita, apud Baronium ad annum 574. ("") GALLAND., Fel. Patr. t. ΧΙΙΙ, 114. gines grassati sint. Quare merito vir sanctus ambas lues conjungit, ac utraque, Basilii sanctorumque reliquorum precibus, Ecclesiam liberari petit. Ablatis abolitisque per pestes quasdam ima- pro hæreticorum more, novumque in sacras ima ginibus, deturpatæ. Nihil hæc offuerint, ut videatur lujus encomii auctor junior Andrea, quique post Leonem et alios Iconoclastas vixerit, quibus maxime spoliatæ sunt ecclesiæ suo illo ornatu. Jam enim antea et sub Justino Juniore desævierant Samaritæ in imagines, in partibus Orientis, adversus quos exstat expostulatoria epistola B. Symconis Stylitæ ad eumdem imperatorem, quæ refertur in vit sym. act. 1, et quam Baron. recitat ad an. 574. Porro videtur verosimile, ut toties repressi hæretici, Agarenis Syriam invadentibus ac suæ ditioni subjicientibus, quo tempore Andreas scripsit vixilque, iisdem socii accesserint vexandis orthodoxis, Ubique florens Andreas noster, hoc cum primis loco, florenti encomio florens coronat fidei sacramentum, totus in floribus ipso exordio, ubi mire ludit in voce λόγος, et conjugatis: sed nearcescunt flosculi illi, et plurimum leporem amittunt transvecti in Latinum, nulla satis anipla Latinis voce, ut ederat quidquid Græcis τό, λόγος, aut ca venustate.

IN TRANSFIGURATIONEM DOMINI. τητα, εἰς ἣν μικρῷ πρόσθεν μυστικώτερον, καὶ νῦν cat f; Enimvero, quid facturus ducti, quidve Εμφανέστερον διὰ τῆς μεταμορφώσεως αὐτοῦ, μετα εστοιχείωσε τὴν ἀκούσασαν φύσιν, «Γῆ εἶ, καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ.» Τοῦτο τοίνυν ἑορτάζομεν σήμερον, τὴν τῆς φύσεως θέωσιν, τὴν εἰς τὸ κρεῖττον ἀλλοίω σιν, τὴν ἐπὶ τὰ ὑπὲρ φύσιν τῶν κατὰ φύσιν ἔκστασιν καὶ ἀνάβασιν. Πῶς καὶ πόθεν τῆς οὕτω μεγάλης και ὑπερφυοῦς χάριτος εἰς ἡμᾶς προϊούσης; Υπερνι χώσης τῷ λόγῳ δηλαδὴ τὸ ἀνθρώπινον τῆς πάντα νοῦν καὶ λόγον ἀσυγκρίτως ὑπεραναβεβηκυίας θεό Ξητος· καὶ κυρίως τοῦτο ποιούσης το χριόμενον, κατά τὴν ἁπλανῆ καὶ ἀναπόδεικτον τοῦ μυστηρίου παρά δωσιν, ὅπερ αὐτὸ τὸ χρίον ἐστὶ καὶ ὀνομάζεται· μό της τῆς ἀκινήτου διαφορά;, ἀκινήτου φυλαττομένης τῷ μυστηρίῳ, διὰ τὴν ἀσύγχυτον ἕνωσιν, καθ᾽ ἦν καὶ τοῦ κρείττονος ἡ ἐκνίκησις. Η τό γε κυριώτερον εἰπεῖν, ἡ ἀνεκλάλητος θέωσις, ἀπόδειξιν ταύτην ἑαυτῆς ἀληθεστάτην παρεχομένη, τὴν ὑποστατικὴν τῶν συνελθόντων ἑνότητα καὶ ταυτότητα, ἣν ὑπερφυώς ίσμεν γεγενημένην ἐξ αὐτῆς ἄκρας συμπήξεως τοῦ μυστηρίου· λέγω δὴ ὅσον πρὸς ἡμᾶς τείνεί· καὶ τὴν κάτω καὶ δι' ἡμᾶς ἀκραιφνεστάτην τοῦ Λόγου σύνθεσιν καὶ οὐσίωσιν, καὶ τὴν δευτέραν γέννησιν τὴν ἐκ Παρθένου Μητρὸς, καὶ ἀπάτορα. "Οθεν κατὰ τὴν ἀψευδὴ τῶν θεολόγων μυσταγωγίαν, ὥσπερ ἐξ ἀεννάου πηγῆς, κατ᾽ ἀπειρόδωρον χάριν τῆς ἀκηράτου θεώσεως, εἰς ἡμᾶς τὸ μέγα πρόεισι δῶρον. docturus? Nempe, ut supra fulgur micantem divi-. nitatis suæ gloriam et splendorem ostendat: in quam paulo superius arcana magis ratione, modo autem sua manifestius transfiguratione naturam transmutavit, quæ audierat quondam: • Terra es, et in terram reverteris 6.. lloc igitur hodierna die festis gaudiis 'celebramus. Nimirum naturæ deificationem, mutationem in melius, naturalium in id quod natura superius est, excessum el ascensum. Qui vero ac unde tam magna et mirabilis excellensque in nos gratia processit? Plane divinitate, quæ mentem omnem sermonemque, ac rationem incomparabili excessu supergreditur: Sermone illo et Verbo, quod humanum est immensum vincente; ac faciente ut proprie, secundum veram et indemonstrabilem sacramenti rationem id quod ungitur, idipsum quod ungit sit ac dicatur: ut sola immobilis differentia, immobilis ac salva constet sacramento, propter inconfusam unionem. Pro cujus etiam ratione, est potioris victoria, vel, ut proprie magis loquar, deificatio ineffabilis: quam verissimam concur rentium unio hypostatica ac identitas, quam statim a prima sacramenti coalitione novimus mirabiliter factam, exhibeat probelque; quod, inquam, ad nos attinet; illaque humilis sincerissimaque Verbi propter nos compositio, ac substantiatio, secundaque ex. Matre Virgine, et sine patre nativitas. Unde, ut habet vera theologorum doctrina, velut ex jugi ſonte, magnum illud donum in nos. procedit, affìine immensæ illi gratiæ perfectæ deificationis. Τοῦτο θαυμάζουσιν ἄγγελοι· τοῦτο δοξολογοῦσιν ἀρχάγγελοι· τούτῳ πᾶσα τῶν ὑπερκοσμίων ἡ νοητή διακόσμησις άλλως ἑστιωμένη, τεκμήριον εναργέστατόν τε καὶ ἀψευδέστατον τίθεται τῆς ὑπὲρ ἡμᾶς τοῦ Λόγου φιλανθρωπίας· ἧς τὸ ἄπειρον καὶ τὸ ἀόριστον πέλαγος ἐλεῖν ἀδυνατοῦσα τῇ θεωρίᾳ, την ἀκαταληψίαν τῆς θεότητος, ἀρχὴν ποιεῖται μείζονος θεωρίας καὶ ἀναβάσεως. Τοῦτο καὶ αὐτοὶ νῦν ἐξυμνεῖν βουλόμεθα μὲν, οὐ δυνάμεθα δὲ ὅσον ἄξιον. Πῶς γάρ; ὅπου γε τὸ πᾶν τῆς ὑμνήσεως καὶ ἀγγέλοις ἀνέφικτον, τοῖς θεωροῖς τῆς πρώτης λαμπρότη της, καὶ περὶ αὐτὴν ἀδιαλείπτως χορεύουσι την βασιλίδα τῶν ὅλων θεότητα. Μὴ ὅτι γε τοῖς δεσμίοις τῆς γῆς, ὁ φησιν ὁ θεῖος Ἱερεμίας, καὶ οἷς ὁ ζόφος οὗτος ἐπιπροσθῇ τοῦ μοχθηροῦ καὶ ταπεινοῦ καὶ Matth. xvII, 2. • Gen. 11, 19. Hoc angeli admirantur: hoc glorificant arcban<< geli: hoc velut epulo universi supercoelestium spi ritales ordines spiritaliter deliciantes, perspicuissimum ac verissinum divinæ in nos Verbi propensionis argumentum ponunt, cujus immensum nullisque clausum spatiis pelagus, cum nequeant contenplando capere, divinitatis incomprehensionem majoris contemplationis ascensusque initium faciunt. Hoc et ipsi impræsentiarnm volumus quidem hymnis prosequi ac celebrare, at non possumus quantum res petit. Qui enim? quando nec angelis, primi illius splendoris speculatoribus,quique jugiter circum ipsam reginam omnium Deitatem choros agunt, concessum est ut ex toto celebrarint. Tantum abest ut sit concessum vinctis cata catholica veritate, ut in eo habeamus, non' solum flosculos qui recreent, sed et maturissimos divinioris theologiæ fructus, qui pascant: vix certe prodierint meditatoria περὶ οἰκονομίας, ut paucis lineis totum fere grande illud sacramentum, eflectuinque ejus in nobis, vir apprime theologus expresserit: ipse satis expressus et clarus, quans quam profunde Theologus, modo versio nostra nihil ejus claritain offecerit. Longjor commentatio,' quam fere voces singulæ peterent, alterius videtur, instituti. Ut proprie, secundum veram et indemonstrabi- dogma sequentibus perstringit; acutissime explilem, etc. Αναπόδεικτον παράδοσιν. Plane indemonstrabilis sacramenti traditio, in quo tota facti ratio sit potentia facientis; ex qua excellens ïlla divinitatis victoria, non demutantis a sua proprietate naturam cui in Verbo unitur, sed immensum ad se et sua trahentis, Verboque appropriantis, ut jam non sua sit, sed Verbi, eoque ipsum iden proprie, quod ipsa, quanquam in concreto: Deus, inquam, substantia et natura, non tantum habitudi ne et σχέσει, qua et ipsi dicimur dii per gratiam: quod tantum nititur Andreas astruere, non quidquam Eutychianis favere, quorum insanum

δράν τινα φαντασίαν τῶν μακαρίων καὶ νοητῶν θεα μάτων εἰσδέξασθαι συγχωρούμεθα, τῇ προσπαθεία τῶν ὁρωμένων κρατούμενο: τὴν διάνοιαν, καντεύθεν περὶ τὸ ἔσχατον ὀρεκτον, δυσόρεκτον καὶ τὴν ὄρεξ ἔχοντες. Πλὴν ἀλλ' ἐπειδὴ καὶ Θεῷ φίλον τὸ κατὰ δ. ναμιν, εἰ καὶ τῆς ἀξίας ἀνάγκη πᾶσα κατόπιν ἐλε θεῖν, διὰ τὸ ἀνέκφραστον τοῦ μυστηρίου καὶ ἀθεώρη τον, οὐκ ἀποδειλιατέον ἂν εἴη πρὸς τὴν ἐγχείρησ., οὐδὲ τοῦ πρὸς δύναμιν τιμᾶν τῷ λόγῳ τὸ ὑπερα μν τῶν λόγων, ἀποκνητέον. Οὐ γὰρ εύλογον οὐδὲ ὅτιστ Ἐπεὶ καὶ τοῦτο δεῖξαι τῷ λόγῳ σκοπὸς, ὑπὲρ λόγοι εἶναι τὸ εὐφημούμενον. "Ωστε τὴν ἀσθένειαν ὁ λόγος τὴν ἑαυτοῦ, τῇ πρὸς τὸ τιμώμενον συγκρίσει δεν κνύς, τὸ ζητούμενον ἔχει. Καὶ ἡττηθείς, στεφανω terra, quod vocat Jeremias; et quibus caligo læc κάτω βρίθοντος σώματος· ὑφ' οὗ πολλάκις, οὐδὲ ἀμύ miseri vilisque, atque deorsum pondere trahentis corporis sit imposita: ratione cujus haud raro nec obscuram beatorum illarum et spiritualium rerum speciem admittere possumus ac percipere, vitiosa ad res oculis subjectas affectione menti dominante ac tenente; quique ideo vel ad supremum desiderabile simus appetitu defecti. Cæterum quia et Deo acceptum est, quod pro virtutis facultate est, quanquam omuino necesse sit ut propter sacramenti inenarrabilem imperspectamque excellen - tiam, longis post intervallis sequatur, haudquaquam fuerit timidius detrectanda aggressio; nec cunctandum, ut ne pro viribus sermone honoremus, quod sermones vimque omnem dicendi exsuperat. Plane enim nec e ratione furrit, neque sanctum. Nam θείη δικαίως, ἀριστεύσας νομίμως δι' ὧν ἐνίκησεν. et ipsa rei hujus probatio, propositus est orationi scopus; nempe, id cujus prædicatio assumitur, rim dicendi superare. Quamobrem ubi suam ipsa oratio imbecillitatem, collatione ad rem quæ honoratur ostenderit, intentum finem obtinuit, meritaque superata, coronari habuerit. Tanquam ita vincendo, rem legitime debitaque fortitudine gesserit. Verum procedamus ad id quod fuit propositum, seu potius alacres in montem ascendamus. Quandiu enim in sermonis velut pede et ima parte morati, præeuntem ascensui decorem admiramur, quibus liceat una cum iis ascendere, quos Sermo subvexit ac majora consequi nubeque illustrari, eaque luce visum obtundere, atque tum a rebus oculis, tum menti suljectis excessum pati, insuperque exsuperanti lumine, quæ hominem superant, ubi nimirum ab omni rerum in materia contagione fuerimus emundlati, dicere? Quin etiam ad hæc liceat et beatam illam missam de cœlo deinceps audire vocem, cujus veraci testimonio Deitas unigenito afferatur, dilucideque repræsentetur ac nobis declaretur substantiæ identitas cum generante. Ut itaque hoc fuerit, age, quantum res patitur, sacratius edocente Spiritu, quo solo utique majora sensu, mente perspicimus, quæ multis inaspectabilia sunt contemplemur, ejusque adulgentia luminis, iis quæ mystice in Dominica gesta transfiguratione ponuntur contenplandis deliciemur. Eo enim, ut arbitror, et ipse transfigurationis scopus respicit, nec alia sacramentum ratione nostris exigit laudibus celebrari. Petit enim ut gestorun in eo profunditate intellecta scientiaque dictorum, eficaciorem gratiam, quæ et ipsa in nobis mirabile hoc novumque sacramentum operetur, cjus qui transfiguratus est imitatione attrahamus. Quid ergo ait evangelica narratio? Nam puto ᾿Αλλ' ἐπὶ τὸ προκείμενον ίωμεν, μᾶλλον δὲ προ θύμως ἐπὶ τὸ ὄρος ἀνίωμεν. Μέχρι γὰρ τίνος ἐνδια τρίβοντες τῇ ὑπωρείᾳ τοῦ λόγου, τὸ πρὸ τῆς ἀνδυ κάλλος θαυμάζομεν, ἐξὸν καὶ συνανιέναι τοῖς ἐπαρ θεῖσι τῷ λόγῳ, καὶ τῶν μειζόνων ἀξιωθῆναι, καὶ τὰ νεφέλη καταυγασθῆναι, κἀντεῦθεν ἀμαυρωθῆναι τὰς ὄψεις, καὶ τῶν δρωμένων ἐκστῆναι καὶ νοουμένων, καὶ ἔτι τῷ ὑπερέχοντι τοῦ φωτὸς μυηθῆναι τὰ ὑπὲρ ἄνθρωπον, τῶν ὑλικῶν ἁπάντων δηλονότι πρότερον καθαρεύσαντας; Ἐξὶν δὲ λοιπὸν ἐπὶ τοῖς εἰρημέν νοις, καὶ τῆς μακαρίας ἐκείνης φωνῆς, τῆς ἄνωθεν παρὰ τοῦ Πατρὸς φερομένης ἐπαίειν, μαρτυρούσης ἀψευδώς τῷ Μονογενεῖ τὴν θεότητα, καὶ παριστώσι; ἡμῖν ἐναργῶς πρὸς τὸν γεννήσαντα τὴν τῆς οὐσίας ταυτότητα. ἵν᾿ οὖν τοῦτο γένηται, φέρε καθ' ἔσιν ἐνδέχεται, τῇ μυσταγωγίᾳ τοῦ Πνεύματος σκοπήσω μεν τὰ τοῖς πολλοῖς ἀθεώρητα· ᾧ δὴ καὶ μόνῳ τὰ ὑπὲρ τὴν αἴσθησιν ἡ διάνοια βλέπει· καὶ τούτῳ τρύ φήσωμεν τῶν κατὰ τὴν μεταμόρφωσιν τοῦ Κυρίου γεγενημένων τα μυστικά θεωρήματα. Ως γὰρ ἔγωγε οἶμαι, πρὸς τοῦτο βλέπει καὶ τῆς μεταμορφώσεω; ὁ σκοπὸς, καὶ τοῦτον ὑμνεῖσθαι παρ' ἡμῶν τὸν τρόπ τὸ μυστήριον βούλεται. Βούλεται γὰρ συνιέντας ἡμᾶς τοῦ βάθους τῶν κατ' αὐτὸ πεπραγμένων, καὶ εἰρημένων τῇ γνώσει, δραστικωτέραν ἐπισπάσασθαι τὴν χάριν, μιμήσει τοῦ μεταμορφωθέντος, καὶ ἐν ἡμῖν αὐτοῖς ἐνεργοῦσαν τὸ θαυμαστὸν δὲ τοῦτο καὶ ξένον μυστήριον. Τί οὖν τὸ Εὐαγγέλιον; Καλὸν γὰρ, οἶμαι, τὴν κρι (*) Quos Sermo subjecit. Græca angustiora. Συναν ιέναι τοῖς ὑπεραρθεῖσι τῷ λόγῳ· amplissima illius vocis significatione; potest enim etiam de ipsa eorum ratione qui sublimes elati dicuntur, acciμί, etc. Petit enim ut, etc. Vix puto alius majori doctrina et felicitate prosecutus fuerit et exsecutus, quod hic designat Andreas, quam noster in Athanasio, vere Maximus; suis illis θεωρία:ς in Dominicam Transfigurationem omniaque adjuncta: ut non possint pene σύγχρονοι viri mystica theolog admirabiles non sibi mutuo esse magnæ lui. tolique gratius, geminato fulgore, quam solitari possent, affulgere Ecclesiae: quanquam interim, et ac pauculos menses, Andreæ fax, velut oblegal lumen Maximi, pauloque tardius, exspectata designataque editione, oriri sinat.

IN TRANSFIGURATIONEM DOMINI. *982 πίδα τῆς ἐποπτείας ἢ εὐωχίας, ἢ οὐκ οἶδα ὅ τι καὶ præstiterit,ut inde hujus sive inspectionis sive corχρὴ λέγειν, τῷ μεγέθει τῆς χάριτος, καὶ γλῶσσαν καὶ διάνοιαν ἐκνικώμενος, ἐνθένδε ποιήσασθαι. Ὁ μὲν οὖν Ματθαῖος τὸν Κύριον εἰσάγει τοῖς μαθηταῖς φάσκοντα οὕτως· «Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, εἰσί τινες τῶν ὧδε ἑστώτων, οἵτινες οὐ μὴ γεύσονται θανάτου, ἕως ἂν ἴδωσι τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἐρχόμενον ἐν τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ. Καὶ μεθ᾿ ἡμέρας ἓξ παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέτρον, καὶ Ἰάκωβον, καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ' ἰδίαν, καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτ τῶν. Καὶ ἔλαμψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος, τὰ δὲ ἱμάτια αὐτοῦ ἐγένετο λευκά, ὡς τὸ φῶς.» Καὶ ὁ Μάρκος δὲ διὰ τῶν αὐτῶν ἴησιν ὡς τὰ πολλὰ τῷ Ματθαίῳ· καὶ ῥήμασι καὶ νοήμασι τὴν πρὸς ἐκεῖνον στέργων οἰκείωσιν, ὡς καὶ τῷ αὐτῷ Πνεύματι τὴν ψυχὴν ἐμπνεόμενος, καὶ τυπούμενος τὴν διάνοιαν. Εἰ δὲ καὶ μικρόν τι διαλλάττειν καθ' ἐν δὴ τούτων ή κατ᾿ ἀμφότερα δόξειεν, ἀλλ᾽ οὐκ ἐναντιότης, οὐδὲ μάχη τοῦτο πρὸς ἐκεῖνον, ἢ τοὺς ἄλλους ἐστίν· ἢ γὰρ ἑτέρῳ τρόπῳ κατὰ τὴν φράσιν ἀψευδῶς τὰ περ πραγμένα δηλοῦντες (ἵνα συνελών φιλοσοφήσω τι περὶ τούτων) ἢ τὰ παρειμένα πρὸς τοῦδε τυχὸν ἢ τοῦδε τῶν εὐαγγελιστῶν, ἐκεῖνος ἢ οὗτος, ἢ καὶ τού των ένιοι παραδιδόντες, διαφωνεῖν δοκοῦσιν, οὐδὲ κατὰ μικρὸν ἀλλήλοις ἀντεπεξάγοντες. Ως οὔτε και νῶς ἑξῆς ἅπαντες, οὔτε ἰδίᾳ τῶν τεσσάρων οὐδὲ εἰς γέγραφε πάντα, ὅτα κατὰ τὴν ἄφραστον οἰκονομίαν μετὰ σαρκὸς ὁ Λόγος πεποίηκεν, ὁ λεγόμενος σάρξ, καὶ μὴ λιπὼν τὸ εἶναι Θεός· καίτοι γε σκοπὸν ἕνα τὴν ἀλήθειαν οἱ τέσσαρες ἔχοντες, καὶ τὸ ὅλον δυνά μει διὰ τοῦ μέρους περιληπτικῶς συνεκφαίνοντες. Ολα πολλάκις γίνεται διὰ τὴν πρὸς ἄλληλα τῶν λογίων τοῦ Πνεύματος συμφωνίαν καὶ ἁρμονίαν, καὶ οἷα ὡς ἐν ἑνὶ σώματι μελῶν δίκην, ἐφ᾽ ἁρμογήν τε καὶ σύν θεσιν τὸ συνεχὲς ἀδιάλυτον φέρουσαν. Μαρτυρεῖ δὲ τῇ ἀληθείᾳ τῶν λεγομένων, οὐ τὰ ἰδίως παρ' αὐτοῖς, ἢ παρ' ἐνίοις αὐτῶν εὑρισκόμενα μόνον, ἀλλὰ καὶ ὁ ὑψηλὸς Ιωάννης, κατ' αὐτὸ δὲ τοῦ Εὐαγγελίου τὸ πέρας γενόμενος· «Εστι δὲ καὶ ἄλλα πολλά, φησίν, ὁ ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ἅτινα ἐὰν γράφηται καθ' εν, οὐδὲ αὐτὸν οἶμαι τὸν κόσμον χωρῆσαι τὰ γραφόμενα βιβλία.» Τὰ αὐτὰ δὲ καὶ περὶ τοῦ Λουκᾶ λέξεται, ἧς γε δὴ τῆς μεταμορφώσεως τὴν χάριν ἐκδιηγούμεν νας φησίν· 4 Εγένετο δὲ μετὰ τοὺς λόγους τούτους ὡσεὶ ἡμέραι οκτώ· καὶ παραλαβὼν ὁ Ἰησοῦς Πέ τρον, καὶ Ἰάκωβον, καὶ Ἰωάννην, ἀνέβη εἰς τὸ ὄρος προσεύξασθαι. — «Εγένετο, φησί, μετὰ τοὺς λόγους τούτους ὡσεὶ ἡμέραι ἐκτώ.» Τί ποτέ δρᾷς, ὦ μύστα τῶν ἀποῤῥήτων; Τί λέγεις,» Εγένετο μετὰ τοὺς λό τους τούτους ὡσεὶ ἡμέραι ὀκτώ;» Καὶ τί ἄν ποιήσαιμεν, τοῦ Μάρκου καὶ τοῦ Ματθαίου δι᾿ ἑνὸς στόματος οἷον ἀλλήλοις συμφθεγγομένων καὶ τοιαῦτα λεγόντων· ι Καὶ μεθ᾿ ἡμέρα; ἓξ, παραλαμβάνει ὁ Ἰησοῦς τὸν Πέτρον, καὶ Ἰάκωβον, καὶ Ἰωάννην τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ· καὶ ἀναφέρει αὐτοὺς εἰς ὄρος ὑψηλὸν κατ' ἰδίπον, καὶ μετεμορφώθη ἔμπροσθεν αὐτῶν;» Ναί, · Matth. xvi, 28; xvii, 1, 2. PATROL. GR. XCVII. vivii, aut nescio quo debeam nomine appellare (sic et linguam et mentem superat gratia magnitudo), crepidinem ac fundamentum jaciamus. Malthæus ergo sic Dominum loquentem discipulis inducit: • Amen dico vobis, sunt quidam de hic Blantibus, qui non gustabunt mortem, donec videant Filium hominis venientem in regno sun. Et post dies sex assumit Jesus Petrum, et Jacobum, et Joannem fratrem ejus, et ducit illos in montem excelsum seorsum: el transfiguratus est anto eos. Et resplenduit Tacies ejus sicut sol: vestimenta autem ejus facta sunt candida, sicut lumen ¹. Sed et Marcus iisdem fere atque Matthæus vestigiis graditur, quamdam cum eo et verbis et sensis velit afectans necessitudinem, velut eodem Spiritu afflante animum, ac mentem formante. Quod vero nounibil in uno ex dictis vel utroque differre videatur, haud tamen ea contrarietas, ut pugnare cum illo aut aliis putanda sit. heo enim, ut paucis de lis aliquid philosopher, videntur dissonare, quanquam ne minimum quid sibi repugnent, vel quia alio modo, quod spectat ad phrasim et elocutionem, quæ vere gesta sunt explicent; vel quia hic illeve, aut etiam aliqui huic forte illive evangelistæ omissa tradant. Quasi neque una omnes, neque peculiariter aliquis eorum quatuor scripserit omnia quæcunque fecit Verbum, quo tempore humanam salutem ineffabili sacramento in carne dispensavit. Verbum, inquam, quod dictum est caro, quanquam esse Deus minime desit: tametsi una ipsis quatuor veritas, scopus proposita sit, et ut summa totum, virtute ex parte simul decla… rent; quod non raro ex mutua eloquiorum Spiritus consensione atque harmonia, et quæ, instar membrorum in corpore, insolubilem compagem compositionemque continui faciat, accidit. Porro, eorum quæ dicta sunt veritati suffragantur, non tantum quæ peculiaria apud eos, vel corum aliquos occurrunt, sed etiam sublimis ille Joannes, ubi ad ipsum Evangelii finem ait: ‹ Sunt autem et alia multa quæ fecit Jesus, quæ si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere posse cos, qui scribendi sunt, libros i., Idipsum de Luca dixerimus, qui sane enarrans gratiam transfigurationis, ita ait: Factum est autem post hæc verba, fere dies octo: assumptisque Jesus Petro, et Jacobo, et Joanne, ascendit in montem ut oraret. Factum est, inquit, post hæc verba, fere dis octo. › Quidnam vero agis, o mysta arcanorum? Quid ais, • Factum est post verba hac, fpre dies octo?. Quid enimvero fecerimus? cum Marcus et Matthaus, velut uno ore pariter pronuntient, ac verba ejusmodi dicant: «Et post sex dies assumit Jesus Petrum, et Jacobum, et Joannem fratrem cjus: et ducit illos in montem excelsum seorsum, et transfiguratus est coram ipsis. › Ita plane ait I Joan. 2x1, 25. i Luc. 15, 28, 29.

beatus Lucas. Nihil magis unum, magisve cogna- φησὶν ὁ μακάριος Λουκᾶς. Οὐκ ἔστιν οὐδὲν τῶν ἐμοί tum et ad idem fuerit, quam quod mihi illisque fuit dictum. Plane enim consonant, eamdemnque vim et nobis et illis dicta habuerint. Etenim illi, omissa die qua Verbum rem brevi futuram apo stolorum collegio prædixisset, itemque diem qua idem ipsum prænarratum opus mirabiliter effecisset: dies intermedios a primo, inquam, ad ultimum, at que adeo ab uno ad octavum sex palam exsistentes numerant. lis porro si duos illos adjunxeris, Initiumque et finem medio conserueris, citra controversiam quæsitum habueris, nostrorumque scrmonum mutuam consensionem perspexeris, sole splendidius puriusque emicante veritate decorem unitatis. Quia enimvero Scripturæ vobis majestatem ac concinnitatem, juxta Lucæ doctrinam, oratione descripsi: age plane penetratis audentius adytis, ctiam retegam abditam in Scriptura spiritualium sensorum venustatem; eam perinde utique quod paret luminis splendore superantem, atque res spiritalis rem subjectam oculis, latente sinceritate et sufficientia vincit Caterum vos mihi prius, ο amici sermonum mystæ, quique mecum quæ bona sunt pulchraque adamatis, Spiritu illo qui mundat ac illuminat omnia, audituque et intelligentia mundamini: quo Sermo ille vobis cognatus, tanquam necessariis suis colloquatur, ac initiationibus quas nemo docuerit perfectiora exhibeat. Quid ergo sumus dicturi, fratres? Quod vero illud spiritale instructissimum sermonum convivium ac spectaculum, ad quæ vos hodie invitamus, quæque adjutore Spiritu incessere ac adire volumus? τε κἀκείνοις ειρημένων πρός τι τῶν πάντων ένκε:· δέστερον ἢ συγγενέστερον. Σύμφωνα γάρ ἐστιν, ὡς ἀληθῶς, καὶ ταύτοδύναμα τὰ παρ' ἡμῶν τε κἀκείνων λεγόμενα. Καὶ γὰρ ἐκεῖνοι τὴν ἡμέραν παρέντες, καθ᾽ ἦν τὸ μέλλον οὐκ εἰς μακρὰν ὑπὸ τοῦ Λίγο τελεσθήσεσθαι τοῖς ἀποστόλοις κοινῇ προηγόρευνται κἀκείνην αὖθις, ἐν ᾗ τὸ προῤῥηθὲν ὁ λόγος παραδέξεις εξείργασται, τὰς μεταξὺ τῶν δύο, τῆς πρώτης, της, φημί, καὶ τῆς τελευταίας, μᾶλλον δὲ τῆς μιᾶς καὶ ὀγος; ἀριθμοῦσι προδήλως ἐξ τυγχανούσας. Αἶς εἰ τὰς δύο συνάψειας, τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ τέλος τῇ μεσότητι συν αρμόζων, τὸ ζητούμενον ἀναντίῤῥητον ἔξεις, καὶ τὴν πρὸς ἄλληλα τῶν ἡμετέρων λόγων συμφωνίαν και α ἴδοις, τοῦ ἡλίου λαμπρότερόν τε καὶ καθαρώτερο τῆς ἀληθείας τὸ ἑνιαῖον ἀποστίλβουσαν κάλλος. – ᾿Αλλ' ἐπειδὴ τοῦ Λόγου τὴν φαινομένην εὐτ πειαν καὶ εὐαρμοστίαν ὑμῖν τῷ λόγῳ διέγραψε, κατά τὴν τοῦ Λουκᾶ διδασκαλίαν· φέρε δὴ καὶ τῶν ἀδύ των κατατολμήσας, τῶν ἐγκεκρυμμένων τῷ λόγῳ μυστικῶν θεαμάτων ἐκκαλύψω τὴν ἀγλαῖον, τοσοῦτον ὑπερλάμπουσαν τοῦ φαινομένου, ὅσον τὸ νοούμενον τοῦ φαινομένου κρυφιωδέστερόν τε καὶ διαρκέστερη. Καί μοι καθήρασθε πρότερον, ὦ φίλοι μύσται τον Λόγου καὶ συνερασταὶ τῶν καλῶν, καὶ ἀκοὴν καὶ διάνοιαν, τῷ πάντα καθαίροντι καὶ φωτίζοντι Πνεύ ματι· ἴν' ὡς οἰκείοις ὑμῖν ὁ Λόγος συμφυής όμιλήση, καὶ ταῖς ἀδιδάκτοις μυσταγωγίαις ἀναδείξῃ τὰ τελεί τερα. Τί οὖν φαμεν, ἀδελφοί; Καὶ τίς ἡ νοητὴ τῶν λόγων πανδαισία καὶ θεωρία, ἐφ᾽ οἷς ὑμᾶς προσκα λούμεθα σήμερον, καὶ οἷς ἐπιβαίνειν ἀξιοῦμεν μετὰ τοῦ Πνεύματος; Senarium dicunt artis periti, inter numeros Τὸν ἐξ ἀριθμόν φασιν οἱ περὶ ταῦτα σοφοί, μόνον denario comprehensos, solum perfectum; velut τῶν ἐντὸς δεκάδος τέλειον εἶναι, ἅτε δὴ ἐκ τῶν οἰκείων nimirum qui ex suis ipse partibus constituatur eţ συνιστάμενόν τε καὶ συμπληρούμενον. «Χριστὸς δὲ compleatur. Atque e Christus, Dei sapientia et vir- ὁ τοῦ Θεοῦ σοφία καὶ δύναμις, ο ὁ ὑπεράγαθος Αύ tus *,» Verbum illud bonitate majus, • Filius ille γος, «ὁ μονογενής Υἱὸς ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον του unigenitus qui est in sinu Patris 1; 1 sex quidem Πατρὸς, ο ἓξ μὲν ἡμέραις δημιουργεῖ πᾶν τὸ φαινό dierum spatio fabricatur et creat quidquid rerum μενον, ἔτι δὲ καὶ τὸν ἄνθρωπον, τὸν ἐξ ἀΰλου ψυχές. est oculis subjectum ad hæc vero et hominem, καὶ τῆς ὕλης τοῦ σώματος συνιστάμενον. Εξ δὲ καὶ qui immateriata anima materiaque, hoc est, cor- τῆς ἀγάπης, ἧς οὐδὲν τῶν καλῶν ἐστιν υψηλότερον pore consistat. Sed et charitatis qua bonum nullum οὐδὲ ἱσοστάσιον, ἀπαριθμεῖται τὰ εἴδη σαφῶς· ἐφ' sublimnius adeove pretiosum, sex perspicue species οἷς ἐν ἑαυτῷ ἀναδέχεται τὴν εἰς τοὺς δεομένους φιλο recensentur, in quibus exhibitam in egenos humanitatem, ut in seipsum Dominus recipit ac probat. lis enim qui misericordes fuerunt, misericordiam pro misericordia justa lance reponens, præ1 1 Cor. 1, 24. I Joan. 1, 18. COMBEFISH Latente sinceritate et sufficientia vincit. Kpvφιωδέστερόν τε καὶ διαρκέστερον. Primum illud, vox est theologica, ut et Dionysii τλ, κρύφιον. Οἱ non solum significat rei velut obscuritatem, sed etiam ejus eminentiam indicet, qua habeat esse ita obscuram elevatione ac perfectione: quare illi altera, velut explirationis gratia, scile adjungitur: meditatissimum Andream in Dionysio et Gregorio, ανθρωπίαν. Τοῖς γὰρ ἐλεήμοσιν ἀντιταλαντεύων τῷ ἐλέῳ τὸν ἔλεον, καὶ τὸ γέρα νέμων ὡς μεγαλόδωρος τῆς ἐκεῖθε μακαριότητος, φησὶ πρὸς αὐτοὺς ἤδη της δεξιᾶς στάσεως ἠξιωμένους· «Δεῦτε, οἱ εὐλογημένοι NOTÆ. quivis facile adverterit. Initiationibus quas nemo docuerit. "Αδιδάκτους μυσταγωγίας. Scitum epithetumn. Velut dicat: Disciplinis quas non homo, sed Deus, et unctio doceat ac vere est qui minimum quod homo docuerit Deus ipse est qui docet honiinem scientiam, ac in primis illam sanctorum.

IN TRANSFIGURATIONEM DOMINI. τοῦ Πατρός μου, κληρονομήσατε τὴν ἡτοιμασμένην miaque coelestis illius beatitudinis tanquan ὑμῖν βασιλείαν ἀπὸ καταβολῆς κόσμου. Επείνασα γὰρ, καὶ ἐδώκατέ μοι φαγεῖν· ἐδίψησα, καὶ ἐποτί σατέ με· ξένος ήμην, καὶ συνηγάγετέ με· γυμνός, καὶ περιεβάλετέ με· ἠσθένησα, καὶ ἐπεσκέψασθέ με· ἐν φυλακῇ ἡμην, καὶ ἤλθετε πρός με.» Ἐπεὶ οὖν τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα τῆς ἀγάπης τὰ εἴδη, καθάπερ ἐν Εὐαγγελίοις αὐτὴ βοᾷ καθαρῶς ἡ ᾿Αλήθεια· διὰ δὲ τῆς εἰς τὸν πλησίον ἀγάπης, ἡ εἰς Θεὸν ἀγάπη κρατύνεται· δι᾽ ἦν καὶ τῆς ἐλπιζομένης μακαριότητος ἄξιος ἀναδείκνυται, ὁ πρὸς αὐτὴν γνησίως συντετα μένην ἔχων τὴν ὄρεξιν «Ἐν δὲ ταῖς δυσὶ ταύταις ἐντολαῖς ὅλος ὁ νόμος καὶ οἱ προφῆται, ο καθάπερ ἐν Εὐαγγελίοις ὁ λόγος συντίθεται, κρέμαται· ἐν τεῦθεν δῆλον, ὡς ἡ ἀγάπη πραγμά ἐστιν ἀγαθῶν ἁπάντων περιεκτικώτατον, καὶ ἀκρότατον τῶν διὰ τῆς ἁγίας Γραφῆς φανερουμένων, καὶ οὐδέν ἐστιν ἀρετῆς εἶδος, δι' ἧς ἄνθρωπος οἰκειοῦται τῷ Θεῷ καὶ συνάπτεται, καὶ τῆς ἄνω δόξης καὶ βασιλείας κληρονομεί, δ μὴ τῆς ἀγάπης ἐξήρτηται, καὶ ὑπ' αὐτῆς περιείληπται, ἀῤῥήτῳ λόγῳ συνεχόμενον καὶ φρουρούμενον. Οθεν καὶ τὴν ἄκραν, ὡς ἐν ἀνθρώτους, τελειότητά τε καὶ καθαρότητα τῆς κατὰ τὴν πράξιν φιλοσοφίας, ἧς τέλος εἶναί φασι τὸ ἀγαθὸν, ὅπερ ἐστὶν αὐτὸς ὁ Θεὸς, μόνη τελέως ἡ ἀγάπη διὰ τῆς ἐξάδες τῶν οἰκείων μερῶν κατορθωθεῖσα συν ίστησι μεθ᾿ ἣν καὶ διαφερόντως Θεῷ συνάπτει τὸν ἄνθρωπον, τῆς θεολογίας τὸ πῦρ ἀναφλέγουσα. Αλλ' ὅτου χάριν είρηται ταῦτα; Φημί, ὅτι εἰ μέλο και τις ἐπὶ τοῦ ὄρους τῆς ὑψηλῆς θεωρίας, ὡς μαθητῆς τῷ λόγῳ συνεπαρθήσεσθαι, τῆς τε βασιλείας ἐκείνης τὴν ἀπρόσιτον ὄψεσθαι δόξαν, καὶ τῆς ὁρατῆς αὐτοῦ καὶ νοητῆς θεοφανείας ἀξιωθήσεσθαι· ἐπειδὰν ἀκούσῃ Χριστοῦ προαναφωνοῦντος, οὐκ εἰς μακρὰν αὐτοῦ τὴν βασιλείαν ἐλεύσεσθαι (τοῦτο γὰρ ἡ μετα μόρφωσις, καθ᾿ ἣν ὁ ἀναλλοίωτος, ὑπὲρ τὸν ἥλιον ἔλαμψε τὸ ὑπὲρ ἡμᾶς καὶ ἡμέτερον), θρέψει μὲν καὶ ποτίσει Χριστὸν πεινῶντα καὶ διψῶντα τὴν πάντων σωτηρίαν. Η καὶ ἄλλως· διὰ τῶν δεομένων, τὸν πᾶσιν εἰσοικισθέντα τοῖς λαβοῦσιν αὐτὸν διὰ τῆς πίστεως· συναγάγοι δὲ 3 ξενιτεύοντα, ἐνδύσει δὲ γυμνητεύοντα, θεραπεύσει δὲ ἀσθενοῦντα, καὶ ἐν φυλακῇ καθειργμένον οὐ παρέψεται, πόθῳ τοῦ εὐεργετεῖν σφοδρῶς ἐπειγόμενος· καὶ διὰ τὴν ἐπαινετήν τῶν καλῶν ἀπληστίαν, οὐ μέχρι τῶν φαινομένων στήσεται· οὐδὲ τῇ περὶ τὰ ἔξω φιλοφροσύνῃ περιΩρίζεται τὴν εἰς τὸν φιλάνθρωπον Δεσπότην φιλανθρωπίαν· οὕτω γὰρ θαῤῥῶ λέγειν, ἀποσκοπῶν εἰς Ξέ, «Εφ' ὅσον ἐνὶ τούτων τῶν ἐλαχίστων ἐποιήσατε, magnificus in donis distribuens sic jam dignis habitis qui starent a dextris, ait: • Venite, benedicti Patris mei, possidete paratum vobis regnum a constitutione mundi. Esurivi enim, et dedistis mili manducare; sitivi, et dedistis mihi bibere; hospes eram, et collegistis me; nudus, et cooperuistis me; in carcere eram, et venistis ad me m. › Cum igitur tot sint ac tales charitatis velut species, quemadmodum ipsa in Evangeliis Veritas manifeste clamat, charitate autem in proximum cbaritas in Deum firmetur, qua etiam vere ac sincere contentum in ean desiderium habens, speratæ beatitudinis dignus ostenditur; cumque In duobus his mandatis universa lex pendeat et propheta, =, quemadmodum Scriptura in Evangeliis statuit: hinc palam conficitur, esse charitatem præ omnibus in Scriptura expressis bonis, rem maxima complexionis atque supremam, nec esse ullum virtutis genus quo homo concilietur ac cohæreat Deo, gloriamque coelestem et regnum possideal, quod non pendeat a charitate, atque ab ca arcana quadam ratione comprehensum, ac velut præsidio custoditum habeatur. Quare etiam charitas sola, suarum partium senario perfecte gesta, summam illam, qualis potest esse hominis, perfectionem ac munditiem constituit philosophiæ positæ in actione, cujus finem dicunt esse bonum, quod Deus ipse est: post quam etiain, accendens nempe theologiæ ignem, egregie hominem conjungit Den. Enimvero quorsum hæc dicta sunt? Nimirum, quia si quis una cum Verbo tanquam discipulus in montem sublimis contemplationis subvehendus est, regnique illius inaccessibilem aspecturus gloriam, atque visibili intelligibilique Dei apparitione honestandus; postquam Christum præloquentem audierit, fore ut non multo post veniat regnum ipsius; id enim est transfiguratio, quo is qui invariabilis est, quam pro nobis nostramque naturam induit, illustrius sole illuminavit: ejusmodi, inquam, Christum esurientem, sitientem salutem omnium, paverit et potaverit. Aut etiam alio intellectu, ita Christum in omnibus habitantem qui ipsum fide susceperunt, per egenos habuerit, collegerit vero hospitem, nudum induerit, infrmum curaverit, detentum in carcere non spreverit, vehementius instigante desiderio faciendi bene; ac neque in iis quæ aspectabilia sunt, propter laudabilem bonorum iusatietatem steterit, neque suam in benignum Dominum totaque hominum genus propensione amantem, humanitatem benignitate et benevolentia in id quod externum paret, diffinierit ac arctaverit: plane enim sic audens dico, ad illud respiciens quod dictum est: • Quandiu fecistis uni ex his minimis, mihi fecistis °: › quin penetrabit ad interiora ejus qued μοὶ ἐποιήσατε· ἀλλὰ καὶ ἐνδοτέρω χωρήσει τοῦ πραινομένου, καὶ τῶν ψυχικῶν παθημάτων φροντίδα ποιήσεται, καὶ ἱατρείαν ἐπινοήσει την πρέπουσαν καὶ ο κατασκηνώσει μὲν εἰς τόπον χλόης» θρέμματα Ελογικὰ καὶ ἀρτιπαγῆ πρὸς εὐσέβειαν, «ἐπὶ δὲ ὕδατος – Matth. xxv, 34-36. ¤ Matth. xxx, 40. ° Matth. xxv, 40. * Forte μέν.

videtur, morborumque ac affectionum animarum & ἀναπαύσεως» αὐτὰ διαθρέψειε· καὶ τὸν μὲν ἐκδημήσαντα τῆς οἰκείας πατρίδος, καὶ ἐπὶ ξένης γῆς διατρίβοντα, καὶ ἀλήτην γενόμενον τὴν ξενιτείαν αἰδεσθέντα τοῦ δι' ἡμᾶς ξενιτεύσαντος, ἐπὶ τὴν ἰδίαν ἑστίαν, ἥτις ποτέ ἐστιν, ἀσμένως χειραγωγήσεις· τῆς μὲν γηΐνης καὶ μεριστῆς ἀποστήσας ζωῆς, ἐπὶ δὲ τὴν ἐνιαίαν καὶ οὐράνιον μετοικίσας τῶν ἁγίων πανήγυριν, ἔνθα Παύλου καὶ τῶν φοβουμένων τὸν Κύριον ἐστὶ τὸ πολίτευμα· ἀλλὰ καὶ ἄλλον ἀπογυμν θέντα τῆς πατρικῆς οὐσίας θεώμενος, τῆς τε κατά προαίρεσιν ἀφθαρσίας τὴν στολὴν ἐκδυσάμενη, ἐλεήσας τὴν γύμνωσιν, ἐνδύσει πάλιν, τὸν κατὰ θεῖν καὶ μακάριον εἰσηγούμενος βίον. Τί δὲ τὸν ἀσθε νοῦντα τῇ πίστει, καὶ περὶ τὴν διάκρισιν τῶν πρακτέων νηπιάζουσαν ἔτι τὴν διάνοιαν φέροντα; 'Αρα habiturus est curam, ac congruam eis medelam excogitaturus: ac pecora quidem ratione predita, recensque compacta formataque ad pietatem, ‹ in loco pascuæ collocabit; educabit vero super aquam refectionis P.q;» atque peregrinum et exsulantem a patria, ac in aliena terra demorantem, factumque vagum, ejus a patria velut absentiam et peregrinationem reveritus, qui nostri causa peregre demoratus est ac factus hospes, in suam ipse domum, quæcunque tandem illa sit, libens inducet; a terrena quidem ac dividua vita abducens ad illum vero individue unum ac colestem sanctorum lætum conventum migrare faciens ac transferens, ubi Paulus, et qui timent Dominum conversantur r: sed et alium videns paterna nu- παραδραμείται σιγῇ; οὐμενοῦν· ἀλλ' ἐπὶ τὴν ποίοι· „datum substantia, ac incorruptionis tunica quæ est in voluntate exutum, nuditatis misertus induet iterun, docens beatam vivendi rationem et secundum Deum. Quid vero infirmum in fide * dicam atque adhuc puerilem animum ferentem, quod spectat ad agendorum discernentem prudentiam? Num vero est silentio præteriturus? Haudquaquam plane: sed ad desideratam sanitatem finemque proprium quam citissime revocaturus est: partis alienæ a ratione vitiis ac perturbationibus sermone veritatis fugatis, rationeque insita ad suum ipsius instaurata principium: ac biga partis animæ patibilis, ira, inquam, et cupiditate, ex ratione rationi composita, subnexisque pennis ad ea quæ oportet, ac spiritu renovata ". Ad hæc autem, etiam quem velut carcere ignorantiæ caligo deti. net, ac nec veræ scientiæ lumen videre sinitur, tenebricoso per providentiam ac curam loco imainens, sermone qui illuminet animum, velut angelo quodam infringente, disruptis ignorantiæ vinculis ad lumen veræ in Christo libertatis ac vitæ provexerit; ut is neque jan, teneatur juga servitutis, ac neque arceatur, ut ne liber ac pro arbitrii facultate pulchra coeli incesserit ac lu strarit. Plane vero, congrua ratione et modo universa hæc, ac si qua ejusmodi sunt, charitate lucernæ instar animo illucente, duplici exhibcat oportet ratione. Quod enim duplices simus, ex anima constituti et corpore, duplex etiam fuerit curæ ratio: qua et ipsi omnes indigemus, velut homines; quanquam nihilominus ille amplius, hic P. Psal. xxi, 2; Isa xɩ,11. μένην υγίειαν, καὶ τὸ οἰκεῖον τέλος ἀνακαλέσεται τάχιστα, τῷ λόγῳ τῆς ἀληθείας τὰ πάθη φυγαδεύσας τῆς ἀλογίας, καὶ τὸν ἔμφυτον λόγον ἐπὶ τὴν ἰδίαν ἀποκαταστήσας ἀρχὴν· θυμὸν καὶ ἐπιθυμίαν, τοῦ παθητικοῦ τῆς ψυχῆς μέρους τὴν ξυνωρίδα, κατά λόγον ὑποδείξας τῷ λόγῳ, καὶ ἐφ᾽ ἃ δεῖ πτερώσεις καὶ ἀνακαινίσας τῷ πνεύματι. Ἐπὶ δὲ τούτοις, καὶ τὸν καθειργμένον μὲν τῷ ζόφῳ τῆς ἀγνοίας, δεν δὲ τὸ φῶς τῆς ἀπλανοῦς γνώσεως κωλυόμενον, τῷ σκοπεινῷ χωρίῳ κατὰ πρόνοιαν ἐπιστὰς, ὥσπερ διά τινο; ἀγγέλου τοῦ φωτίζοντος τὴν διάνοιαν λόγου, τὰ τῆς ἀγνοίας διαβρήξας δεσμὰ, ἐπὶ τὸ φῶς προαγάγω ἂν τῆς κατὰ Χριστὸν ἐλευθερίας καὶ πολιτείας, μήτ ζυγῷ δουλείας λοιπὸν ἐνεχόμενον, μήτε πρὸς τὰ οὐσ ράνια κάλλη βαδίζειν τῇ διανοίᾳ κατ' ἐξουσίαν εἰρ γόμενον. Καὶ πάντα ταῦτα καὶ τὰ τοιαῦτα κατὰ τὸν εἰκότα λόγον καὶ τρόπον, ὑπὸ τῆς ἀγάπης την ψυχήν φρ κτωρούμενος, διττῶς ἐπιδείξεται. Καὶ γὰρ διπλών ὄντων ἡμῶν, ἐκ ψυχῆς τε καὶ σώματος, διπλοῦν καὶ τῆς ἐπιμελείας τὸ εἶδος, ἧς καὶ αὐτοὶ πάντες ἄνθρω που χρήζομεν, εἰ καὶ ὁ μὲν ἐπὶ πλεῖον, ὁ δὲ ἐπ' ἔλαττον, ἕως ὑπὸ τροπὴν ἡμῖν ἡ προαίρεσις, καὶ 22. • Rom. sv 1. - Eplies. ιν, 23. • Philipp. 11, 20. • Luc. xv, 83 Forte αιδεσθείς. Ac dividua vita abducens. Καὶ μεριστῆς ἀπο- superius ἀντὶ τοῦ αἰδεσθέντα legimus αιδεσθείς, στήσας ζωῆς. Vitam dividuam, seu separabilem, opponit τῇ ἐνιαίῳ πανηγύρει, Ιeto illi sanctorum conventui, velut individue uni ac inseparabili: nusquam scisso, vel ipso seipso, dissidentibus partibus, quas una charitas in idipsum inviolabiliter astringit, nec a Deo, qui ipsum illud idipsum sit in quo tam feliciter astringantur. Potest haberi ex hac antithesi quid vere sit τὸ, ἑνιαῖος, quod Lex. minus apte reddunt, aliquis. Melius Suid., τὸ Διαῖον· τὴ μοναδικόν. Habuit forte vet. Lex. et quo alia, unus aliquis: quod est satis aptum, Paulo referat colligentem, qui ex Christi pro nobis bu spitis reverentia, hospitem fratrem in domum inducat: illam, inquam, in cœlis, qua vere omnes hospites sumus, nisi quantum conversatione jam velut mundo excessimus: quo etiam modo explicat reliqua sensu nystico, non excluso litterali, quo etiam doceamur curam habere corporum fratrum, non tantum animorum: qua, inquit, duplici cura qui ex anima constituti simus et corpore, xa! astol πάντες άνθρωποι χρήζομεν· Ipsi etiam omnes tell homines egemus: quanquam plus alii, alii minas,

IN TRANSFIGURATIONEM DOMINI. παρ' ἑαυτῆς ἡ ὕλη φέρει τὸ ἄτακτον καὶ ἀν- minus; quandiu nimirum voluntas mutatione ώμαλον, ἢ καὶ ταῖς ἔξωθεν ἐπηρείαις καὶ δυσχερείαις αλίσκεται. Διὸ καὶ μάλιστα φιλανθρώπως ἀλλήλοις χρηστέον, ἵνα καὶ ἄλλως μᾶλλον ἑαυτοὺς εὐεργετῶμεν. Τὸ γὰρ εὐεργέτημα μεῖζον ἑαυτοῦ παρὰ τῷ εὖ παθόντι γενόμενον, ἐπὶ τὴν εὐεργέτην δαψιλέστερον ἀντεπάνεισι· καὶ οὕτως ἐν τῷ εὐεργετεῖσθαι τὸ εὐεργετεῖν ἀντιπεριίσταται. Τούτῳ δὲ προδήλως καὶ μιμεῖται Θεὸν ἄνθρωπο;· ἡ δὲ μίμησις, οἰκείωσις • ἡ δὲ οἰκείωσις, ἐξομοίωσις· ἡ δὲ τῶν ἀγαθῶν ἀκρότατον. Ορᾶς τῆς φιλανθρωπίας πηλίκος ἐστὶν ὁ καρπός; Οὕτω δὲ καὶ διὰ τῆς αὐτοτελοῦς ἐξάδος τῶν ἐντολῶν, φόβον ἅπαντα δουλοπρεπή παρωσάμενας, μετὰ τῆς κακῆς τῶν παθῶν ἀχθηδόνος, καὶ ἑαυτὸν ἀνακαθήρας ὡς οἷόν τε, καὶ ἐν τῇ ἀγάπῃ τε λειωθεὶς, ἆθλον ἀρετῆς κομιεῖται, [καὶ] τῆς ἐν πνεύματι φυσικῆς θεωρίας τὴν ἄπταιστον γνῶσιν τῶν ὑπὸ ει χρόνον καὶ φύσιν, καὶ τὸν ἐν ἓξ ἡμέραις ὑπιστάντα κόσμον, τὸν ὑλικὸν καὶ ὁρώμενον, τύπον εἰδὼς τοῦ ἀναβεβηκότος τὴν αἴσθησιν, ὄψεται καλῶς διὰ τοῦ ὁρωμένου τὸν μὴ ὁρώμενον, μεταῤῥυθμίζων ἐκρμονίως ἐπὶ τὴν νοητὴν καὶ πολύφωτον ὡραιότηκατὰ κάλλη τῶν φαινομένων. Καὶ οὕτω τὴν κτίσιν, ἐπὶ τὸν ἑαυτῆς αἴτιον ἕξει χειραγωγοῦσαν αὐτοῦ τὴν διάνοιαν. Ωστε δι' ἀμφοτέρων, πράξεως δή λέγω καὶ θεωρίας, μετὰ τὴν ἐν ἀμφοῖν τελειότητα, την διὰ τῆς ἐξάδος τῶν θείων ἐντολῶν, καὶ μέντοι καὶ τῶν ἡμερῶν δηλουμένην, ἐν οἷς ὁ ὁρώμενος ὑπέστη κόσμος, δυνήσεται καθαρῶς συνιέναι, τί τὸ τῆς ἐγδόης μυστήριον. "Ο διὰ τῆς τοῦ Λουκᾶ μυσταγωγίας, ὡς γέ μοι φαίνεται, παραγυμνούμενον, ίδοι τις ἂν τῶν θεωρητικῶν τε καὶ ἄνω βεβηκότων τὴν αἴσθησιν. Τὸ δὲ λεγόμενον καὶ γνώσεως ἀληθοῦς, ἔξω σαρκὸς καὶ κόσμου γενόμενοι, καθ᾽ ὅσον ἐφικτὸν ἐνταῦθα, τὰ τῆς μελλούσης καταστάσεως εἴδη, ἐξ ὧν ἐπειράθησαν, διδαχθήσονται. ᾿Αλλὰ ταῦτα μὲν, ὅσον προοδοποιήσασθαι τῇ μελλούσῃ τοῖς διορατικωτέροις ἐπὶ τοῦ ὄρους φανερωθήσεσθαι δόξῃ καὶ χάριτι. Ὅτε δὲ τῷ Ἰησοῦ συνανελθόντες, εἴσω τῆς νεφέλης γένοιντο, τότε πολλῷ τρανώτερόν τε καὶ ύψηλώτερον, διὰ τῶν λευκανθέντων ὡσεὶ χιών, καὶ λαμψάντων ὡς τὸ φῶς ἱματίων τοῦ Λόγου, τῆς μυτ στικῆς τῶν προειρημένων θέας ἀξιωθήσονται, εἰξάντων ἤδη τῶν συμβόλων τῇ ἀληθείᾳ. subditur, ipsaque a se materia inordinationem ac inconstantiam adducit vel etiam externis injuriis molestiisque intercipitur. Quare præslat omnino ut tota humanitate invicem coutamur, quo et alioqui ipsi nobis beneficium majus conferamus. Beneficium quippe seipso auctius redit a beneficiato ad beneficum: atque adeɔ in beneficii acceptione quædam reciproca beneficii collatio est. Eo enim perspicue homo Deum imitatur. Imitatio auten, conciliatio. est; conciliatio autem, assimilatio et expressio: eaque supremum bonum, Viden' quantus sit humanitatis et misericordiæ fructus? Sic vero eliam, scipso perfecto mandatorum senario, metu omni servili una cum vitiosa perturbationum molestia depulso, suique quam potest haberi maxima, emundatione ac consummata charitate, virtutis ac-naturalis in spiritu contemplationis inoffensam rerum supra tempus naturamque positarum scientia:n, præmium reportaverit: vidensque mundum diebus senis conditum, illum, inquam, in materia, et oculis subjectum; mundi supra sensum elevati figuram probe, quod fugit oculos nec aspectari potest; rerum³ visibitium ornatus în spiritalem multoque lumine illustrem decarem concinna accommodatione transferens, eo quod corporeum subjacet oculis, perspiciet. Sicque futurum est ut creatura animum ejus in suum ipsius velut manuducat principium. Quamobrem utroque, actione, inquam, et contemplatione, post adeptam in eis positam perfectionem, illam nimirum tum quæ senarin divinorum mandatorum, tum quæ nihilominus diebus senis, quibus mundus fuit conditus, signifcatur, quodnam sit Oclava sacramentum, perspicue intellexerit. Atque id, mea quidem sententia, spiritali Luca doctrina viderit declaratum, qui sic contemplativus ac- sensu superior evaserit. Dico autem, verisque est sermonis sensus, fore ut, quantum mortali vita fieri potest, corpore mundoque excedentes, jam ea quæ futuri illius status sunt, ex iis quorum fecere periculum gustumque perceperunt, doceantur. Verum lac quidem ut tantum præeant, ac velut muniant viam manifestæ in monte perspicacioribus oculis gloriæ et gratiæ. Ubi autem una cum Jesu ascendentes, intra nubem constiterint, tunc longe clarius sublimiusque vestium Verbi fulgore instar luminis, mysticam præfatorum visionem accepturi sunt, cum jam symbola veritati concesserint. * Lege υπέρ. Ipsaque u se materia inordinationem ac inconstantiam adducit. Φέρει παρ' ἑαυτῆς τὸ ἄτακτον καὶ ἀνώμαλον. Verba sunt Gregorii, in quæ eliam rommentatur Maximus, orat., ni fallor, 16, De amore pauperum, in qua noster Andreas, in prelatione charitatis virtutibus aliis, ejusque in proimum cognatissima utraque misericordia, spiritali Corporali, quarum illa potior sit, eoque magis ebita: non parum, quanquam alio scopo suisque lurimis ac iis illustribus adjectis, eumdu Gre orum imitatus videatur. Virtutis, ac naturalis in spiritu contemplationis, etc. Nonnulla fuit punctorum mutatio, adjecta eliam particula καί. Τὸ ὑπό, mutandum duxi in ὑπέρ, quod margini ascripsi, ut velit, virtute, quæ operibus charitatis et misericordiæ explicatis præcipue exercetur, rerumque naturalium spirita - liori contemplatione, ceu duplici senario præparante ad montis accessum, inoffensam comparari divinorum et spiritalium cognitionem, longe tamen ea inferiorem, quæ habetur in ipso monte, Verbo peculiarius illuminante, etc.

Porro fuerint spiritalis contemplationis Verbi vestes, quibus et obtegitur, et detegitur ac revelatur. Quod et videatur mirabile. Una quidem ratione anagogiæ ac sensus spiritalis, ut quidem mihi videtur, dicta factave Salvatoris per vitæ hoc sæculo instituta curriculum, Vilæ, inquam, illius intemerata ac immaculalæ; vitæ, carnis dispensatione mundo palam exhibitæ, cæterum non comprehensæ; vitæ ab omni omnino et citra ullam comparationem malitia liberæ, quæque totius munditiei et sanctitatis causa fuit, et exemplar humano generi. Quam is qui supra substantiam est, vero ad substantiam accessu, supra substantiam substantiatus ac substantiam indutus, nobis nostræque salutis causa in carne vixit: quæ et ipsa eximie in monte resplenduit. Non velut id temporis clarior sublimiorque se ipsa evaserit: absit hoc; sed quam perfecti ac sublimiora docti discipuli, quid et prius esset veritate sint contemplati. Dicta ergo gestaque, quibus vita illa constitisset, quibuscum etiam immensa Verbi in nos dispensationis profunditas ostenditur, non immerito velut Salvatoris vestes habuerint accipit. Seu vestibus ejusmodi utraque illa Spiritus emundatione instar luminis fulgentia, ob omnimodam munditiam summamque claritatem velut typo repræsentari. Alio autem modo potuerint vestimenta Verbi intelligi, nec puto indigna Spiritu expositione: tum eorum quæ procreavit deduxitque ut essent, magnificentia ac velut sumptuositas; tum etiam c Scriptura sacra. Illa quidem, quæ invisibilem illum et quem nihil capiat, in ipsa incommiste ac intemerate, qua ratione Creator est et causa, velut abditum ac delitescentem palam faciat: hæc autem, ut quæ Verbum arcana quadam ratione in ipsa velut habitans ac libenter manens, iis qui digni sint Spi- „ritu demonstret. Ambo enim Spiritu depurantur ae illustrantur: taliaque sua illa munditia, divinorum ac contemplandi amantibus parent, ‹ qualia non potest fullo super terram candida facere. >—‹ Nam Spiritus, inquit, omnia scrutatur, etiam profunda Dei *. Sic igitur vestium adminiculo latens in cis Verbum seipsum prodit, ac cognitionis suæ lumen emittit; iis nimirum qui, sicut Petrus, et Jacobus, et Joannes sunt spiritu perfecti. quibus, hic quidem instar Petri, firmiter nixus petræ, tum fidei fundamentum, tum virtutibus assurgens ædificium Ecclesiæ in se recipit: his autem, velut filiis tonitrui 7, sublimioris theologiæ mystica inspectio visioque a Verbo creditur, quibus petra immobilis, basis Arma sit et inconcussa. Arbitror vero, illo quidem designari Adei profunditatem; hoc autem, latitudinem et sublimitatem: quibus sacramenti incomprehensibilitate, omnis undique infinitas æqualibus modis exceditur. Enimvero ejusmodi quidem, ac eo sunt splendore Salvatoris vestimenta. Quid autem facies supra ♥ Matth. 1x, 2. * 1 Cor. 11, 10. • Marc. 111, Ιμάτια δὲ τοῦ Λόγου κατὰ τὴν ἐν πνεύματι θεω ρίαν εἶεν ἂν, ὑφ' ὧν περιστέλλεται καὶ δι' ὧν ἔχει· λύπτεται. Ο καὶ παράδοξόν πως. Καθ᾽ ἐν μὲν εἶν δος ἀναγωγῆς, ὡς γέ μοι δοκεῖ, τὰ κατὰ τὸν βίον ἐκεῖνον εἰρημένα τῷ Σωτῆρι καὶ πεπραγμένα, τὸν ἄχραντόν τε καὶ ἀκηλίδωτον· τὸν τῷ κόσμῳ διὰ τῆς κατὰ τὴν σάρκα οἰκονομίας προφαινόμενον μὲν, οἱ καταλαμβανόμενον δέ· τὸν πάσης μὲν πονηρίας ἀσυγκρίτως ἐλεύθερον, πάσης δὲ καθαρότητές το καὶ ἁγιότητος αἴτιον ἡμῶν καὶ ὑπογραμμὸν τὸ φί σει γενόμενον. ἣν ὁ ὑπερούσιος εἰς οὐσίαν ἀληθῶς έλθὼν, καὶ ὑπὲρ οὐσίαν οὐσιωθείς, διὰ σαρχές ἡμῖν πεπολίτευται. Ος δὴ καὶ ὑπερβαλλόντως ἐπὶ τοῦ ὄρους ἐξήστραψεν. Οὐ τότε γενόμενος ἑαυτοῦ διαυγέστερος ἢ ὑψηλότερος ἅπαγε· ἀλλ' ὅπερ καὶ πρότερον ἦν, τοῖς τελουμένοις τῶν μαθητῶν καὶ μυουμένοις τὰ ὑψηλότερα κατὰ ἀλήθειαν θεωρουμέν νοις. Τὰ δι' ὧν οὖν ὁ βίος ἐκεῖνος συνέστηκε βήματα τε καὶ πράγματα, οἷς καὶ ἀπέραντος ὁ βυθὸς τῆς περὶ ἡμᾶς οἰκονομίας τοῦ Λόγου συναποδείκνυται, οὐκ ἀπεικότως ἂν εἰς τὰ ἱμάτια τοῦ Σωτῆρος λαμ βάνοιτο. Η ἐκεῖνα δι' αὐτῶν σημαίνοιτο τῇ ἀνακα θάρσει τοῦ Πνεύματος ἀμφότερα λάμποντα ὡς τὸ φῶς, διὰ τὴν παντελή καθαρότητα καὶ τὴν εἰς ἄκρον φανότητα. Καθ' ἕτερον δὲ τρόπον ἱμάτια τοῦ Λόγου νοοίτο ἄν, καὶ οὐκ ἀναξίως, οἶμαι, τοῦ Πνεύματος· τῶν ὑπ' αὐτοῦ δὴ τοῦ Λόγου προβεβλημένων τε καὶ παρηγμέν νων πρὸς ὕπαρξιν ἡ μεγαλοπρέπειά τε καὶ πολυτέ λεια, καὶ μέντοι καὶ τὸ Γράμμα τὸ ἱερόν. Ἡ μὲν ὡς κτίστην καὶ αἴτιον ἐγκρυπτόμενον ἀχράντως αὐτό φανεροῦσα τὸν ἀόρατον καὶ ἀχώρητον· τὸ δὲ, ὡς Λόγον μυστικῶς ἐμφιλοχωροῦντα καὶ ἐναυλιζόμενη αὐτῷ, προφαῖνον ἀῤῥήτως τοῖς ἀξίοις τοῦ Πνεύμα τος. Αμφότερα γὰρ διὰ τοῦ Πνεύματος ἀνακαθαίρεται καὶ λαμπρύνεται, καὶ τοιαῦτα τῇ καθαρότητα διαδείκνυνται τοῖς ἐρασταῖς τῶν θείων, καὶ φως θεάμοσιν, «οἷα γναφεύς ἐπὶ τῆς γῆς λευκᾶναι σε δύναται. ο - «Τὸ γὰρ Πνεῦμα πάντα έρευνα, φησί, καὶ τὰ βάθη τοῦ Θεοῦ.» Οὕτως μὲν οὖν διὰ τῶν ἱματίων ὁ εἴσω τούτων εγκρυπτόμενος Λόγος ἑαυτὸν φανεροί, καὶ τῆς γνώσεως αὐτοῦ τὸ φῶς ἐπαφίησιν ἐκείνοις δηλονότι, τοῖς κατὰ Πέτρον, καὶ Ἰάκωβιν, καὶ Ἰωάννην τετελεσμένοις τῷ πνεύματι. ἂν ὁ μὲν, ὡς Πέτρος, ἐπὶ τῇ πέτρα παγίως ερηρεισμένος, τῆς τε πίστεως τὸν θεμέλιον, καὶ τὴν διὰ τῶν ἀρετῶν οἰκοδομίαν τῆς Ἐκκλησίας ἐφ' ἑαυτὸν δέχεται· οἱ δὲ τῆς ὑψηλῆς θεολογίας, ὡς υἱοὶ βροντής, ο την μυστικὴν ἐποψίαν παρὰ τοῦ Λόγου πιστεύονται, βάσιν στερέμνων καὶ ἀκράδαντον ἔχοντες, την ἀκίνητον πέτραν. Καὶ ὁ μὲν τὸ βάθος, οἱ δὲ τὸ πλάτος, οίμαι, καὶ ὕψος παραδηλοῦσι τῆς πί στεως, τῷ ἀπεριλήπτῳ τοῦ μυστηρίου κατὰ τὸ ἴσον πᾶσαν ἀπειρίαν ἐκβαίνοντα πάντοθεν. ᾿Αλλὰ τοιαῦτα μὲν τὰ τοῦ Σωτῆρος ἱμάτια, καὶ οὕτως ἐκλάμποντα. Τί δὲ τὸ πρόσωπον τὸ ὑπερ

= IN TRANSFIGURATIONEM DOMINI. αστράπτον; Το κάλλος τὸ ἀμήχανον, τὸ τῶν ἐρα- fulgur effulgens? Quid pulchritudo illa incompaστῶν ἁπάντων ὑψηλότατόν τε καὶ τιμιώτατον, δ τοῖς ὁρῶσιν εὐφροσύνης ἀκαταπαύστου καθίσταται πρόξενον, ὅσῳ καταλαμβάνεσθαι δοκεῖ φανερούμενον; Τὸ δὲ κρύφιον καὶ θειότερον, καὶ πάντων και νότατον, τίς νοῦς ἡ λόγος ἢ ὄψεται, ἢ ἐκφράσαι δυνήσεται; Εἰ γὰρ τὰ ἱμάτια τοιαῦτα, διὰ τὴν ἔνδοθεν ἐκβλυζομένην αὐγὴν, ποταπὸν ἄρα τὸ ὑπὸ τῶν ἐσθημάτων περιστελλόμενόν τε καὶ καλυπτόμενον, ὡς ὑπὲρ δρασιν καὶ γνῶσιν; Εἰ οὖν αὐτὸ ἐφ᾽ ἑαυ τοῦ γένοιτο, πᾶσαν περιβολὴν ἐκδυσάμενον· τί τοῦτο λέγω; ἀλλὰ διὰ μόνης τῆς ἁγίας αὐτοῦ στολῆς, ἣν ἐκ παρθενικῶν αἱμάτων κατασκευασάμενος, διὰ τοῦ Πνεύματος μυστικῶς ἑαυτῷ περιέπηξεν, ὅπερ ἐστὶν ὡς εἶδον αὐτὸ φανερούμενον, τίς ὁ ὀψόμενος; Οὐκ ἔστιν οὐδὲν, οὐκ ἔστι, τῶν ἐν τῇ κτίσει θεωρου μένων, δ χωρήσει τούτου τὴν ὑπερβολὴν τῆς λαμπρότητος. Εἰ γὰρ καὶ μηδενὶ τῶν πάντων ἀκοινώνητόν ἐστι τὸ ἀγαθὸν, ἀλλ᾽ οὐχὶ ὅλον, ὅ τί ποτ' ἐστὶν, ἀλλ᾽ ὅσον καὶ ὅπως τοῖς μετέχουσιν ἐφικτόν, χωρητὸν γίνεται· καὶ τοῦτο δι᾿ ἄκραν ἀγαθότητα ταῖς ἀπειροδώροις ἐλλάμψεσιν, ὁδεῖον ἐπὶ πάντα καὶ προχεόμενον. ᾿Απόδειξις δὲ τῶν λεγομένων αὐτὸ ἂν εἴη τὸ μακάριον πάθος ἐκεῖνο καὶ πολυύμνητον, ὅπερ ἐπὶ τοῦ ὄρους πεπόνθασιν οἱ ἀπόστολοι, ἡνίκα τὸ ἀπρόσιτον καὶ ἄχρονον φῶς τὴν οἰκείαν σάρκα μεταμορφώσαν, τῷ ὑπερβάλλοντι τῆς οἰκείας φωτοΓλυσίας ὑπερουσίως ἐλάμπρυνε. Τὴν γὰρ ἀκτῖνα τῆς ἀμώμου σαρκὸς ἐκείνης φέρειν οὐ δυνηθέντες, ἢ ἐκ τῆς τοῦ Λόγου θεότητος, ὃς τῇ σαρκὶ καθ' ὑπόστασιν ἤνωτο, διὰ ταύτης ὑπὲρ φύσιν ἐπήγαζε, πίπτουσιν ἐπὶ πρόσωπον. Ὢ τοῦ θαύματος! κατ' ἔκστασιν τελεωτάτην τῆς φύσεως, ὕπνῳ βαρεῖ καὶ φόβῳ κρατούμενοι, μύσαντες τὰς αἰσθήσεις, πᾶσαν νοερὰν κίνησιν καὶ ἀντίληψιν παν τελῶ; ἑαυτῶν ἀποπαύσαντες, οὕτω κατὰ τὸν θεῖον ἐκεῖνον καὶ ὑπέρφωτον καὶ ἀόρατον γνόφον, τῷ Θεῷ συνεγένοντο τῷ μηδ' ὅλως ὁρᾷν, τὸ ὄντως ὁρᾶν εἰσ δεχόμενοι, καὶ τῷ πάσχειν ἀγνώστως, τὴν καθ᾽ ὑπεροχὴν γνῶσιν ποριζόμενοι, καὶ τὴν πάσης νοερᾶς ἐπιστασίας ὑψηλοτέραν ἐγρήγορσιν ὑπομυσταγωγούμε νοι. Καὶ γίνεται παραδόξως ἐπὶ παραδόξου τοῦ πράγματος, ύπνος ἡ ἐγρήγορσις· μᾶλλον δὲ ὁ ὕπνος ἐγρήγορσις, τῇδε ἐρημίᾳ τῶν γνωστικῶν ἀντιλήψεων τῶν ὑπὲρ φύσιν τὴν γνῶσιν πιστούμενος. Ὢ τίς ἄν μοι δοίη λόγον τοσοῦτον, ὁπόσον καὶ βούλομαι! τῆς ὁ κατ' ἀξίαν συνεπαρθῆναι τῷ μυστηρίῳ δυνάμενος; ποία νοερά κίνησις πρὸς τοῦτο βλέψασα μόνον, τέτ λεον εὐθὺς οὐκ ἀποσβέννυται, παραχωροῦσα τῷ ἀνεφίκτῳ τοῦ θαύματος; τοῦτο καὶ Δαβὶδ πόῤῥωθεν, οἶμαι, προκατανοήσας τῷ πνεύματι, τὸ βασιλικὸν καὶ προφητικὸν ὄργανον, ἐνθέῳ στόματι πρὸς τὸν τῶν ὅλων Θεὸν ἐξεβόησε λέγων· Θαβώρ καὶ Ἑρμὼν ἐν τῷ ὀνόματί σου ἀγαλλιάσονται.. Καὶ ὅτι μὲν ἀγαλλιάσονται προηγόρευσε. Τί δέ, καὶ οἷον, καὶ ὅσον δι' ἀκριβείας ἔσται τῆς μεταμορφώσεως τὸ μυστήριον, ▪ Matth. xvi. 6. a Psal. Lxxxv||], 13 rabilis, inter omnia quæ possunt adamari, celsissima illa ac pretiosissima, quæ jugem quamdam laetitiam aspicientibus afferat, quantum manifesta - tione comprehendi videtur? Occultum vero illud ae divinius maximeque novum, quis vel intellectus vel oratio, vel videre possit vel enarrare? Nam si vestimenta talia sunt ex splendore intus emanante, quale, rogo, quantumve fuerit quod, velut visum superans et scientiam, sub vestimentis obtegitur el celatur? Si ergo ipsum nulle contectum aíictu in seipso constiterit: quid hoc dico? imo si per solam suam illam sanctam tunicam, quam ex virgineis sanguinibus per Spiritum contextam sibi ipsi arcana ratione adjunxit, id quod est, quale ii viderunt, sese videndum præbuerit, quis aspererit? Nihil sane, nihil fuerit in creatis, quod excellentem illius splendorem capere possit. Quanquam enim nulla penitus res exsors sit boni communione, haudquaquam tanen totum quod est capi potest; sed quantum et quomodo iis qui participes sunt, concessum sit: idque cum ex ipsa sua summi boni ratione, immensæ largitionis illustrationibus per omnia eat, ac se diffundat. Probarit autem quæ dicimus ipsa illa beata multumque laudabilis apostolorum in monte affectio, quando lux illa inaccessibilis et antiquior tempore, suam ipsius transſiguralam carnem, exsuperanti proprii luminis diffusione ac velut scaturigine, eximie illustravit. Cum enim incontaminatæ carnis illius radium, ex Verbi hypostatice eidem uniti divinitate per ipsam admirabiliter manantem ferre non posscut, ccadunt in faciem *,» O miraculum! Nimirum perfectissimo a natura excessu, somno gravi et metu occupante claudentes sensus, atque ab omni prorsus intellectuali motu ac perceptione cessantes, ita in divina illa et luminosissimia ac invisibili caligine cum Deo congressi sunt, qui nibil jam penitus videntes, id quod vere videre est, admitterent; patientesque ignola quadam ratione excellentem adipiscerentur scientiam, omnique intellectuali inspectione sublimiorem vigiliam arcane addiscerent. Ac mirabiliter accidit in rei miraculo, ut vigilia somnus fieret; atque adeo, ut somnus vigilia, cui cessatione a sciendi perceptionibus, scientia supra naturam ac divinior crederctur. O quis dederit vim tantam orationis, quantam et cupio! Quis digne satis valeat coassurgere sacramento? Quis intelligentiæ motus vel eo tantum aspiciens, non omnino statim exstinguatur, cedens miraculo quod nequeat satis percipi? Hoc puto et David jam olim spiritu præcogitans, regale illud ac propheticum organum, Deo afflato ore, ad universorum Deum exclamavit dicens: Thabor et Hermon in nomine tuo exsultabunt ª. › Sane vero, praedixit fore ut exsultent: quid vero, et quale, et quantum accurate omnino futurum

ἄῤῥητόν τε καὶ ἀνεπινόητον σιγῇ τετίμηκεν, εἰς και ρὸν τοῖς ἀξίοις διὰ τῆς πείρας αὐτῆς, εἰ θέμις ἐστὶ γνωσθησόμενον. esset transfigurationis sacramentum, cujus causa δι' δ καὶ ἀγαλλιάσονται δήπου Θαβώρ καὶ Ἑρμῶν, ὡς esset futura ejusmodi montium exsultatio, velut arcanum et incogitabile silentio honoravit, quod opportuno tempore ipso experimento iis qui digui forent, si ita liceat dicere, esset cognoscendum. Hucusque vero provecta oratione, operæ pretium duxi ut et Petro prolata verba, quanquam is abundantiori gaudio tentus spiritu, non haberet quid diceret, velut palpando explicarem. Illa enim luminis apparitione Deique visione supra modum gavisus Petrus ac delinitus, totusque numine afflatus, nec valens sermone explicare animi affectionem, ac neque rursum ut silentio gratia diffueret sustinens, non stulta stolidaque, ut quis forte fuerit suspicatus, protulit verba: quin vero talia loquitur, quæ arcanæ illius initiationis divineque operationis proles essent atque germina. Quidnam autem pronuntiat? «Domine, inquit, bonum est nos hic esse b. › Quorsum, Petre? Nempe ut plena turbatione hominum interpellatione aqmolestia liberati, animumque et sensum, separatione a turbis, quorumeunque motuum verborumque colluvie mundati, ineſſabili tua illa divina apparitione, hic loci irremisse fruamur, ο Domine. Hoc autem quid melius sit? Quid vero, dum quis sensum habeat, desiderabilius aut amabilius? Quamobremn: «Domine, si vis, faciamus hic tria Tabernacula, tibi unum, et Mosi unum, et Elize unum e. Præslat enim ut et mortua legis littera, ο quæ per Mosem designatur, atque viva lex naturæ quam vivens propheta significat, hic teeum sedeni habeant, qui Verbum es factum homo, et quod in komninibus habitavit a: qui vere refectio, qui Dod minus vitæ et mortis, cui vivunt sancti omnes, quanquam partibus, quibus humana completur ac constituitur coalitio, mutuum discretis, naturalem obierint mortem: qui Rex es universorum, omniaque contines, et efficis. Ut et ipsi inaccesso luo iilo fuso lumine illustrati, te, Verbum, quod in eis habites et inambules, mundo faciant notum, sua ipsorum priori vita deposita, tua autem sola gratia illa, in tuo posita Spiritu divinoque igui, juxta quod Evangelio decernitur, admissa. Vita, inquam, sublimi et aliena a materia, vita immortali, vita non senescente aut defectibili, sed quæ semper, spiritus fervore ad ampliora divinioraque, ex immensitate gratiæ promoveat atque assurgat. Sed et intra nubem procedamus, videamusque quidnam illa sensi babeat; ut eos qui apparuerunt in nube, et colloquebantur cum Jesu, juxta imo latentem profundo intelligentiam, quantum licuerit vestigio inquirentes, non longe simus a veritate iflis significata. Est itaque meo sensu nubes lucida, ex qua procedit vox illa paterna, clare prædicans quisnam ac unde sit qui transfiguratur, co5 Matth. xvii, 4. c ibid. d Joan. 1, 14. Ενταῦθα δὲ τοῦ λόγου γενομένου, καὶ τὰ λεγόμεν να τῷ Πέτρῳ καλῶς ἔχειν δοκεῖ μοι διαψηλαφήσει. φανερῶσαι τῷ λόγῳ, & καὶ μὴ ἔχων ὅ τι καὶ εἶπε, τῷ πνεύματι γενόμενος κάτοχος, ὑπὸ περιχαρείας ἐφθέγξατο. Τῇ γὰρ γεγενημένη φωτοφανείς και θεοπτίᾳ τὴν ψυχὴν ὑπὲρ φύσιν ὁ Πέτρος εδόμενος καὶ θελγόμενος, καὶ ὅλος ἔνθους γενόμενος, ἀφες μηνεύειν δὲ τῷ λόγῳ τὸ πάθος ἀδυνατῶν, καὶ πάλιν διαῤῥυῆναι σιγῇ τὴν χάριν οὐ καρτερῶν, οὐκ ἀφρι· σύνης οὐδὲ ἠλιθιότητος, ὡς ἄν τινες υπολάβοιεν, ἀποφθέγγεται ῥήματα· ἀλλὰ τῆς ἀῤῥήτου μυσταγω γίας ἐκείνης καὶ θεουργίας γεννήματα και βιαστή ματα, ποιεῖται τὰ ῥήματα. Τί δὲ καὶ φθέγγεται; «Κύ ριε, καλὸν ἡμᾶς, φησίν, ὧδε εἶναι. Τίνος ένεκεν, Πέ τρε; Ινα τῆς πολυταράχου διοχλήσεως τῶν ἀνθρώπων ἀπηλλαγμένοι, καὶ ψυχὴν καὶ αἴσθησιν τῇ διαστάσει τῶν ὄχλων, τῶν ὅπως ποτὲ κινουμένων ἢ λεγομένων κεκαθαρμένοι, τῆς σῆς ἀφράστου θεοφανείας ἀνέν διτον ἐνταῦθα τὴν ἀπόλαυσιν ἔχοιμεν, Δέσποτα. Τού του δὲ τ' ἂν βέλτιον εἴη; τί δὲ ποθεινότερον ἢ ἐρασμιώτερον τοῖς γε νοῦν ἔχουσιν; Ωστε οὖν «Εἰ θέλεις, Κύριε, ποιήσωμεν ὧδε τρεῖς σκηνάς, σοὶ μίαν, καὶ Μωσεί μίαν, καὶ Ηλία μίαν. Καλὸν γὰρ καὶ τὸ τε λευτῆσαν γράμμα τοῦ νόμου, δ διὰ τοῦ Μωσέως στημαίνεται· καὶ τὸν ζῶντα νόμον τῆς φύσεως, τὸν διά τοῦ ζῶντος προφήτου δηλούμενον, ἐνταῦθα παρὰ σοὶ κατασκηνώσαι, τὸν ἐνανθρωπήσαντα Λόγον, καὶ ἐν ἀνθρώποις σκηνώσαντα, τὴν ὄντως ἀνάπαυσιν, τὸν ζωῆς καὶ θανάτου Κύριον, ᾧ πάντες ζῶσιν οἱ ἅγια, κἂν τῇ διακρίσει τῶν συμπληρούντων μερῶν τὸ ἀν θρώπινον σύγκριμα, τὸν φυσικὸν πεπόνθασι θάνατον τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων, καὶ συνοχέα, καὶ αἴτιον. Τα τῷ ἀπροσίτῳ τῆς σῆς φωτοχυσίας καταλαμπόμενοι καὶ αὐτοὶ, σὲ τὸν ἐν αὐτοῖς κατοικήσαντα καὶ ἐμπ ριπατήσαντα Λόγον, φανερὸν τῷ κόσμῳ ποιήσωσιν τὴν μὲν προτέραν ἑαυτῶν ζωὴν ἀποθέμενοι, μόνην δὲ τὴν σὴν τὴν τῷ Πνεύματι τῷ σῷ, καὶ τῷ θείῳ πυρὶ συνισταμένην κατὰ τὴν εὐαγγελικὴν ἀπόφασιν, εἰσδεξάμενοι χάριν, τὴν ὑψηλήν τε καὶ ἄϋλον, τὴν οὐ τελευτῶσαν, οὔτε γηρῶσαν, ἡ φθίνουσαν· ἀλλ' ἀεὶ τῇ ζέσει τοῦ πνεύματος, ἐπὶ τὸ μεῖζόν τε καὶ θειό τερον προϊοῦσαν καὶ ὑψουμένην, διὰ τὴν ἀπειρίαν τῆς χάριτος. ᾿Αλλὰ καὶ τῆς νεφέλης εἴσω χωρήσωμεν, καὶ τῆς ὁ της νεφέλης λόγος σκοπήσωμεν ἵνα καὶ τοὺς ὀφθέν. τας ἐν τῇ νεφέλῃ καὶ συλλαλοῦντας τῷ Ἰησοῦ κατὰ τὸν ἐν βάθει κρυπτόμενον νοῦν, ὅση δύναμις ἀνιχνεύ σαντες, μὴ πόρρω τῆς δι' αὐτῶν δηλουμένης θεωρίας γενώμεθα. Νεφέλη τοιγαροῦν ἐστι φωτεινὴ κατὰ τὸν ἡμέτερον λόγον, ἐξ ἧς καὶ τοῦ Πατρὸς ἡ φωνὴ πρόεἰσι, τίς καὶ πόθεν ὁ μεταμορφούμενος διαπρυσίως

IN TRANSFIGURATIONEM DOMINI. κηρύττουσα, ἡ ἐπὶ τὸν Ἰορδάνην μικρὸν ἔμπροσθεν lumba illa haudi ita pridem advolans ad Jordanem: καταπτᾶσα περιστερά· τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τὸ κατιν ἄνωθεν ἐν εἴδει περιστερᾶς, καὶ μένον ἐπ' αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν βαπτιζόμενον, καὶ ο βαπτίζοντα, κατὰ τὴν μαρτυρίαν Ἰωάννου, ἐν πνεύματι καὶ πυρί-, ἐν ᾧ καὶ τὴν μονὴν, εἰ οὕτω χρὴ φάναι, κατὰ τὴν ἐν ἀλλήλαις τῶν ὑποστάσεων ἵδρυσιν, ἀδιάστατον ἔχει. Ταῦτα δὲ περὶ τῆς νεφέλης νοεῖν ἐναγόμεθα, τὸν μέσ σαν Απόστολον καὶ περὶ ταῦτα διδάσκαλον ἔχοντες, ᾶς Κορινθίοις ἐπιστέλλων, «Οὐ θέλω, φησὶν, ὑμᾶς ἀγνοεῖν, ἀδελφοί, ὅτι οἱ πατέρες ἡμῶν πάντες ὑπὸ τὴν νεφέλην ἦσαν, καὶ πάντες διὰ τῆς θαλάσσης διῆλ Θον, καὶ πάντες εἰς τὸν Μωϋσῆν ἐβαπτίσθησαν ἐν τῇ νεφέλῃ καὶ ἐν τῇ θαλάσσῃ.» Τῇ μὲν νεφέλῃ τὸ πνεῦ μα, τῇ δὲ θαλάσσῃ τὸ ὕδωρ τυπῶν, ἐξ ὧν καὶ δι᾽ ὧν ή πηγή βαπτίσματος· μᾶλλον δὲ τῆς θεογενεσίας τὰ μέγα δῶρον καὶ κάλλιστον. Καὶ γὰρ οὐκ ἔστιν ἄλλως, ἢ ἐν τῷ Υἱῷ τὸν Πατέρα, ἢ ἐν τῷ Πατρὶ τὸν Υἱόν ἐνοπτρίζεσθαι, ὅτι μὴ ἐν τῷ Πνεύματι τῷ ἁγίῳ· 8 παρὰ τοῦ Πατρὸς ἐκπορεύεται μὲν, Υἱῷ δὲ κατ' οὐ σίαν ἐμφιλοχωρεῖ καὶ ἀναπαύεται, ὡς ὁμοούσιον, καὶ ὁμόθρονον, καὶ ὁμότιμον. Κανταῦθα τοίνυν, καὶ ἐν τῷ Ἰορδάνῃ τὸ αὐτὸ τῆς Τριάδος φανεροῦται μυστήριον, τῷ ὑπερηνωμένῳ καὶ πάντη μοναδικῷ τῆς ὑπερανάρχου θεότητος συνεχό μενόν τε καὶ ἐκφαινόμενον διὰ τῶν αὐτῶν ῥημάτων. Προσθήσω δὲ, ὅτι καὶ πραγμάτων, τῷ γε θείως σκου ποῦντι καὶ πᾶσαν ὑπεραναβεβηκότι τὴν κτίσιν, τῇ ἐδηγίᾳ τοῦ Πνεύματος. Τοῦτό ἐστι δι' δ τῇ νεφέλη περιλαμφθέντες, καὶ τῷ φωτὶ τοῦ προσώπου Κυρίου πᾶσαν ὀπτικὴν ἐνέργειαν ἀφαιρεθέντες οι προκριθέν τες τῶν ἀποστόλων, τῆς ἐπὶ τοῦ ὄρους μεταμορφώσεως ἐπέπται τε γενέσθαι καὶ μάρτυρες ἀξιωθέντες, ἔξω πάντων ἐγένοντο τῶν ὁρωμένων, ἔτι δὲ καὶ ἑαυ τῶν, ἵνα τὸ πάσης θειόσεώς * τε καὶ ἀφαιρέσεως ἐκβεβηκὸς καθ᾽ ὑπεροχὴν ὑπερούσιον, τῇ ἐκφάνσει τοῦ Λόγου, καὶ τῇ ἐπισκιάσει τοῦ πνεύματος, καὶ τῇ ἄνωθεν ἐκ τῆς νεφέλης φερομένη φωνῇ τοῦ γεννήτο ρος, δι' ἀβλεψίας καὶ ἀγνωσίας παιδευθῶσι μιστής ριον. Υπὸ ταύτῃ γίνονται τῇ νεφέλῃ Μωσῆς καὶ Ἠλίας, καὶ τῷ Ἰησοῦ συλλαλοῦντες ὡρῶντο, καὶ τὴν ἔξοδον αὐτοῦ τὴν διὰ σταυροῦ προμηνύουσι. ἂν ὁ μὲν τὸν γραπτόν, ὡς ἔφθην εἰπὼν, ὁ δὲ τὸν φυσικὸν νόμον δηλοί. "Ιν' ὁ δι' ἀμφοτέρων ο πολυμερώς καὶ πολυτρόπως,» ἀποστολικῶς εἰπεῖν, ἀναγινωσκόμενος Λόγος, τοῦ μὲν ποιητής, τοῦ δὲ πληρωτής γνωρισθῇ. καὶ νῷ μὲν τέλο; ἑαυτὸν ἐπιθῇ τὸ μακάριον, τὸν δὲ παλαιωθέντα ήδη καὶ διαῤῥυέντα τοῖς λογικοῖς ὑπὸ nempe Spiritus sanctus, Spiritus quide coelo deseendit columbæ specie, manetque super illum ipsum qui baptizature, «baptizatque, juxta Joannis testimonium, in spiritu et igni:) in quo et continuam, si ita liceat loqui, mansionem habet, pro illa personarum in se invicem velut firma sede et incessione. Ad hunc autem de nube sensum, magni Apostoli doctrina subvehit, ita de his scribentis ad Corinthios: «Nolo vos ignorare, fratres, quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes mare transierunt, et omnes in Moyse baptizali sunt, in nube, et in mari F., Nube quidem ceu typo repræsentans Spiritum, mari autem aquam, ex quibus et a quibus fons est baptismatis, vel potius divinæ nativitatis magnum illud et pulcherrimum donum. Neque enim alia ratione potest, vel Pater in Filio, vel Filius in Patre velut in speculo elucere, quam qua in Spiritu sancto, qui a Patre procedit, libensque in Filio manet et requiescit, tanquam ejusdem essentia, atque squali sede et honore. Tum hic ergo, tum in Jordane idem declaratur Trinitatis mysterium, quod maxima omninoque singularissima unitate intemeratissimæ deitatis consistit, iisdemque verlis manifestatur. Addietim vero et rebus iisdem, si quis divina quadam ratione consideret, omnemque transcendat creaturam, Spiritu duce. Eam ob rem eximii præcipuique apostoli, ii digni habiti, qui transfigurationis in monte inspectores essent et testes, intercipiente nube, ac luce a Dominico vultu micante visum omnem adimente, omnibus sub aspectum cadentibus excesserunt: ad hæc vero el seipsis, ut Verbi occultiore doctrina, et obumbratione Spiritus, ac Gemitoris voce de caelo missa, velut cacitate et ignoratione, id tanti sacramentum discerent, quod totius positionis et negationis enl nentem substantiæ perfectionem supra modum excederet. Sub hac nube veniunt Moses et Elias, ac visi sunt colloquentes cum Jesu, prænuntiantque ejus futurum excessum per crucem. Quorum, ut dixi, ille quidem scriptam legem, hic autem naturaleın indicat. Adeo ut Verbum, quod multifariam multisque modis b, legitur, ut Apostoli verbis loquar, allerius quidem cognosceretur auctor, alterius vero consummator: atque alteri quidem beatum se ipsum finem adjungeret, alteram jam • Joan. 1, 33. t imo Mattl. m, 11.6 1 Cor.' x, 1, 2. & Hebr. 1, 1. * Forte θέσεως. Tolius positionis et negationis, etc. Το πάσης θέσεώς τε καὶ ἀφαιρέσεως Duo sunt modi cognoscendi divina, quorum hic alter altior est; quanquam et ipse deficientissimus: ut quo nec Deum quid est, noviunus. Mysterium ergo έκβεβηκός καθ᾽ ὑπεροχήν, ὑπερούσιον πάσης θέσεώς τε καὶ ἀφαιρέσεω;, revelandum in monte, Trinitas est, quæ seipsam doceat: omnino excedens quidquid de Deo concipimus supra substantiam, ac substantiæ eminens, tum afirmando, tum negando. Sunt hic omnia valde mystica et devota, potius serio meditanda et trahenda ad mores, quam longioribus commentis oneranda.

veteratam et difluentem appetitu alicno a ratione τῆς ἀλογίας, καινοποιήσῃ τῷ πνεύματι. Καὶ ἀμφο hominibus ratione præditis, spiritu renovaret ac instauraret: ambasque in seipso cogens, nihil plane differre a se mutuo in sua ipsius persona ostenderet. Et vero disparent occultante sole Evangelii seu potius ipso illuminante in sublime assurgunt; atque, ut dicam quod est amplius, in ipsouet illo sole in unum collectæ, potiori velut immeant, ac omnino vincuntur. Plane vero beatus qui contactu Verbi carne crassati, ac propter nos id facti quod sensibus subjiceretur, percepta sensu spiritali visorum scientia non habuerit contumeliæ gratiam, quo seipsum Spiritu indignum reddat. Imo legem se maxime unam putaverit: nec tantum putaverit, sed et illucente Spiritu eum sese reddiderit, qui nova decentique ratione, divino humanoque jure nobis vixit. Nobis siquidem, quibus et factus est homo, vitam instituit: qui.etiam singulari dono cœlestem vitæ rationem in vitam invexit. Qua suscepta, deposita que ex peccato inolevisset sterilitate in iis quæ ' spiritus sunt, humana vita fecunda evasit. Quocirca jam deinceps choros ducunt homines cum angelis, Deum pariter laudantes, atque dicentes: ‹ Gloria in altissimis Deo; et in terra pax; in hominibus bona voluntas 1., Habes ergo, dilecte, sacramenti rationem ac sensum expositum. Quanquam vero ea longe ab exspectatione deficiat, nihil tamen minus habet facultate nostra. Sublimiorem ac magis spiritalem, ab ipso Verbo et divina ratione, quæ tui etiam causa carnem induit, ac sustinuit mortem, requisieris: atque acceptam, velut ineffabilem et arcavam omni studio apud te custodieris, morem gete rens Verbo, donec ipse Dominus carne passus, ac in te superala morte, resurrexerit a mortuis, leque suscitatum qui mortificatus fueras peccato, in spiritu divinitate induat. Ui enim videtur Salomoni et veritati pracet, Omnia tempus habent i.» Ne vero, homo, qui hæc noveris, ipse te gratia indignum ostenderis: neque ita segniter institueris vitam, ut cœlestia illa et pacata amiseris. Quin omni ab animo depulsa ignavia, vitiosaque affectione ad terrena decussa, totumn te ex toto pure melioribus dedas atque coelestibus, vitæque cum Verbo in spiritu rationem ineas; mundam illan et beatam, cujus opus deificatio sit, inenarrabiliumque bonorum perceptio. Quo et in te virtutum studio vera illa virtus formata atque expressa perspiciatur: vera autem rerum contemplatione perspicue monstretur revelata veritas: ex sapientia vero illa innotescat Sapientia, in qua ut omnium causa, ‹ constant omnia k; › laudanda illa et honoranda, ut quæ creanda conservel et contineat. Atque, ut verbo dicam, in te Deus utroque glorificetur, actione, inquam, et contemplatione, 3 Luc. ", 14. i Eccle. ut, 1. * Coloss. 1, 17. τέρους ἐφ' ἑαυτὸν συναγαγών, δείξειεν ἐν ἑαυτῷ μηδὲν καθ᾽ ὁτιοῦν ἀλλήλους ἑαυτοὺς διαφέροντας. Οι καὶ ἀφανεῖς γίνονται, τῷ ἡλίῳ τοῦ Εὐαγγελίου κριτ πτόμενοι, μᾶλλον δὲ φωτιζόμενοι καὶ πρὸς ὕψος απ ρόμενοι· καὶ ἵν᾽ εἴπω τὸ μεῖζον, πρὸς αὐτὸν ἐκεῖνον τὸν ἥλιον εἰς ἐν ἀθροιζόμενοι, περιχωροῦντες τῷ κρείττονι, ὁλικῶς ἐκνικώμενοι. Καὶ μακάριος δς τη ἀφῇ τοῦ Λόγου τοῦ σαρκὶ παχυνθέντος, καὶ ὑπὸ τὴν καθ' ἡμᾶς αἴσθησιν δι' ἡμᾶς γενομένου, τῶν μυστι κῶς φανέντων τὴν γνῶσιν δεξάμενος, μὴ καθυβρίση τὴν χάριν, ἀνάξιον ἑαυτὸν ἀποφήνας τοῦ Πνεύματος ἀλλ' αὐτὸν δὴ μονώτατον νόμον ἡγοῖτο· καὶ μὴ μέσ νον ἡγοῖτο, ἀλλὰ καὶ ἑαυτὸν ποιοῖτο τῇ ἐλλάμψει του Πνεύματος, τὸν νόμῳ θείῳ καὶ ἀνθρωπίνω καινοπρε πῶς ἡμῖν πολιτευσάμενον. Ἡμῖν γὰρ οἷς καὶ γέγο νεν ἄνθρωπος, πεπολίτευται· ὃς καὶ εἰς τὸν βίον δῶρον, τὴν ὑπερκόσμιον πολιτείαν εἰσήνεγκεν. Ο καὶ δεξάμενος τῶν ἀνθρώπων ὁ βίος, πολύγονος ἐν τοῖς τοῦ πνεύματος ἀναδέδεικται, τὴν ἐξ ἁμαρτίας εγγενομένην αὑτῷ στείρωσιν ἀποθέμενος. Διὸ δὴ λοιπὸν καὶ μετ' ἀγγέλων χορεύουσιν οἱ ἄνθρωποι, κοινῇ τὸν Θεὸν ὑμνοῦντες καὶ λέγοντες· «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ, καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία. Ἔχεις οὖν, ἀγαπητέ, τοῦ μυστηρίου τὸν λόγον, εἰ καὶ πολὺ τῆς ἐλπίδος λειπόμενον, ἀλλά γε τῆς δυνάμεως τῆς ἡμετέρας οὐκ ἐνδεέστερον. Τὸν δὲ ὑψηλό τερόν τε καὶ μυστικώτερον, παρ' αὐτοῦ ἂν ἐπιζη τοίης τοῦ Λόγου, τοῦ διὰ σὲ καὶ σάρκα φορέσαντος, καὶ σταυρὸν ὑπομείναντος· ἦν καὶ λαβὼν, παρὰ σαυτῷ τηροίης κατὰ πᾶσαν σπουδήν, ἀνέκφραστόν τε καὶ ἄῤῥητον, τῷ λόγῳ πειθόμενος, ἕως ἂν αὐτὸς ὁ σαρκὶ παθὼν Κύριος ἐν σοὶ νικήσας τὸν θάνατον, ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ· καὶ ἀναστήσας τε τὸν νεκρωθέντα ὑπὸ τῆς ἁμαρτίας, θεουργήσῃ τῷ πνεύματι. «Καιρός ο γάρι ὡς Σολομῶντι καὶ τῇ ἀληθείᾳ δοκεῖ, ε παντί πρά γματι.» Ταῦτα τοίνυν εἰδὼς, ἄνθρωπε, μηδαμῶς σαυτὸν ἀνάξιον ἀπελέγξης τῆς χάριτος, μηδὲ διὰ τῆς κατὰ τὸν βίον ραστώνης ζημιωθῇς τὰ οὐράνια τι καὶ ἀστασίαστα. ᾿Αλλὰ ῥᾳθυμίαν ἅπασαν τῆς ψυχῆς παρωσάμενος, καὶ τὴν πρὸς τὰ ὑλικὰ προσπάθειαν αποτιναξάμενος, γενοῦ καθαρῶς ὅλος δι᾿ ὅλου των κρειττόνων καὶ οὐρανίων· καὶ τὴν ἐν πνεύματι πρὸς τὸν Λόγον δέχου συμβίωσιν τὴν καθαρὰν καὶ μακα ρίαν, καὶ ἧς ἔργον ἡ θέωσις, καὶ τῶν ἀῤῥήτων ἀγα θῶν ἀπόλαυσις. Ἵνα δειχθῇ καὶ ἐν σοὶ, διὰ μὲν τῶν ἀρετῶν ἡ ὄντως ἀρετὴ μορφουμένη καὶ τυπουμένη, τῇ δὲ ἀπλανεῖ θεωρίᾳ τῶν ὄντων, ἡ ἀλήθεια τρανῶς ἀποκαλυπτομένη· καὶ διὰ σοφίας ἡ Σοφία γνωσθῇ, ἐν ᾖ ι τὰ πάντα συνέστηκεν, ο ὡς αἰτία τῶν πάντων, ὡς συνοχὴ τῶν γεγονότων ύμνουμένη καὶ τιμωμένη. Καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, δοξασθῇ Θεὸς ἐν σοὶ, δι' ἀμφοτέρων, ἀρετῆς τε καὶ θεωρίας· ὁ ἐν Τριάδι θεωρούμε νός τε καὶ προσκυνούμενος, τὸ ἀρετῆς καὶ θεωρίας !

IN TRANSFIGURATIONEM DOMINI. κυριώτατόν τε καὶ ἀκραιφνέστατον τέλος, οὗ εἵνεκα quem nimirum in Trinitate contemplamur et adoraπάντα τὰ ἄλλα, αὐτὸ δὲ οὐδενὸς εἶνεκα. mus finis ille virtutis contemplationisque absolutissimus ac verissimus, cujus gratia sunt omnia alia, ipse autem nullius gratia. Μεγάλα τοίνυν ἐστὶν, ἄνθρωπε, τα δεδωρημένα σοι, καὶ τὰ ἔτι δοθήσεσθαι μέλλοντα πρὸς Θεὸν ἀνατρέχοντι, καὶ πάντα νοῦν καὶ λόγον νικῇ τὰ περὶ σὲ τοῦ Θεοῦ μυστήρια. Διὸ μὴ ἀναπέσῃς τῇ ῥαθυμία κρατούμενος, μηδὲ σεαυτὸν ἀγνοήσῃς, μηδὲ τὴν δωρεὰν ἀθετήσῃς. ᾿Αλλὰ τὴν κλῆσιν αιδέσθητι, καὶ μὴ φανῇς ἀγνώμων εὐεργετούμενος, μηδὲ δυσχεράνης προίκα τὴν σωτηρίαν εὑράμενος. Κατάλιπε τῇ γῇ τὰ τῆς γῆς. Τί γὰρ σοὶ καὶ τῇ γῇ; ὁ Ἔα τοὺς νεκροὺς θάπτειν τοὺς ἑαυτῶν νεκροὺς, ο ὁ λόγος διακελεύεται. Νεκρὸν δὲ προδήλως ἅπαν τὸ φθειρό μενον καὶ λυόμενον, καὶ νεκροῖ τοὺς περιέποντας. Διὸ καὶ νεκροὶ νεκροὺς θάπτουσιν, οἱ διὰ τὴν πρὸς τὰ φθειρόμενα σχέσιν τῆς ὄντως ζωῆς στε ρούμενοι, καὶ μισθὸν τοῦτον τῆς πρὸς τὰ λυόμενα διαθέσεως κομιζόμενοι, τὸ νεκροὶ γενέσθαι ονομάζεσθαι· οὗ τί ἂν ἀθλιώτερον γένοιτο; Πάντων οὖν ἀπο γυμνωθεὶς τῶν ὅσα ῥεῖ καὶ παρέρχεται, μᾶλλον δὲ κατὰ γνώμην αὐτῆς ἅπαντα παρωσάμενος, ὅσα τῷ βίῳ τούτῳ καὶ τῷ σαρκίῳ συναποσβέννυται, ἀμεταστρεπτί παρομάρτει τῷ λόγῳ, τῷ διὰ σὲ κενωθέντι, καὶ μορφωθέντι τὸ ἀλλότριον, καὶ ὅλον σε φέροντι μετὰ τῶν σῶν, ἵν᾿ ἐν ἑαυτῷ δαπανήσῃ τὰ ἐν σοὶ χεί ρονα, και σε τελείως ἐλευθερώσῃ τῆς ἁμαρτίας. Συνόδευσον τῷ Χριστῷ διὰ σὲ τὸν κόσμον ὁδεύοντι, καὶ μὴ ἀπολειφθῇς, μηδὲ στῆς τοῦ δρόμου τινί που η κρατηθεὶς τὴν διάνοιαν. ᾿Αλλὰ καὶ εἰς οὐρανοὺς ἄνιόντι συνάνελθε· ἐκεῖ σου τὴν ψυχὴν καὶ τὸν βίον μετοίκισον. Καλόν σοι τὸ μετὰ Θεοῦ γενέσθαι· ἔνθα τῶν ἁγίων ἐστὶν ἡ πανήγυρις, ἔνθα τῶν ἑορταζόντων ἦχος υπέρλαμπρος. Ἐπὶ πᾶσι δὲ τὴν καλὴν ἅμιλλαν ἁμιλλώμενος, φόβον ἔχε καὶ πόθον· ἵνα τῷ μὲν βοηθῇ, καὶ μὴ καταπίπτοις πρὸς ἔπαρσιν, τῷ μεγέθει καὶ κάλλει τῶν ἀρετῶν φιλοτιμούμενος· τῷ δὲ πυρπολού μενος ἀνάγῃ, καὶ μὴ καθυβρίζοις κόρῳ τινὶ τὴν πρὸς τὸ ὄντως καλὸν πρόοδόν τε καὶ ἄνοδον· ἀλλ' ἀνένδο τόν τε καὶ ἀκηλίδωτον εἰς ἀεὶ τηροίης τὸν θεῖον δὴ τοῦτον καὶ ὑπερκόσμιον ἔρωτα. Τὸ γὰρ ἐραστὸν ἐφ' ὅπερ ὁ πόθος σοι τείνεται, αναρχόν τε καὶ ἀτελεύτη τον. Καὶ τοῦτο ὄρος αὐτῷ, τὸ πάντη αόριστόν τε καὶ ἄπειρον. Οὗ καὶ νῦν τῆς αὔρας ἀεὶ ἐπιτεινομένης ἀξιωθείημεν. Καὶ ἡνίκα τῶν ἐντεῦθεν μεταβαίημεν, αὐτῷ καθαρῶς τῷ ποθουμένη συνανακραθείημεν χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, δι' οὗ καὶ μεθ᾽ οὗ τῷ Πατρὶ, καὶ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι δόξα, τιμή, κράτος, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Sunt itaque magna, o homo, quæ accepisti collata dona, quæque adhuc recurrenti ad Deum sunt conferenda ac plane superant omnem sensuu et rationem Dei circa te sacramenta. Quare ne ignavia superante concideris, neve teipsum ignoraveris, aut donum spreveris. Reverere vocationem, neque beneficio affectus ingratus videaris: vel gratis inventa salute, moleste habueris. Derelinque terræ quæ sunt terrena: quid enim tibi et terræ? Jubet Verbum: Sinas mortuos sepelire mortuos suos ¹., Palam vero est mortuum esse quidquid est corruptioni obnoxium et dissolvitur, quodque eos occidat qui fovent ac curant. Atque ideo mortui sepeliunt mortuos, qui affectione ad res obnoxias corruptioni illius veræ vitæ jacturam faciunt, idque mercedis ex ejusmodi affectione ad peritura reportant, ut nomineftur facti mortui: quo quid infelicius esse possit? Omnibus ergo nudatus, quotquot diluunt et transeunt, imo depulsis rejectisque animi proposito iis omnibus quæ simul cum sæculo hoc, carnisque vasculo exstinguuntur, Verbo te comitem indivisum, ut neque aspicias retro, adjungas; Verbo, inquam, quod tui causa se exinanivit, ac alienam induit formam; quodque totum te cum tuis gestat, ut in seipsum tua vitia malaque absumat, ac perfecte a peccato absolvat et liberet. Christo tui causa iter in mundo facienti, esto itineris comes: ac ne defeceris, neve aliquo detinente animum, a cursu destiteris. Quin et una cum ascendente in colos, illuc animam tuam vitæque rationem transferens, pariter ascende. Bonum tibi est esse cum Deo, et ut cœlum tibi sit domicilium: ubi sanctorum omnium lætus conventus; ubi sonus epulantium præmagnidcus. Postremo autem, bonum certamen certans, metum habe et desiderium: ut altero quidem juveris, ut ne virtutum magnitudine et decore glorians, in elationem corrueris: altero alttem velut incendente, subveharis; nulloque tædio victus, processum ascensumque in illud vere boaunt, probro affeceris; sed semper irremissum et sine macula amorem hunc divinum et cœlestem servaveris. Res quippe amata, in quam desiderio ferris, sine principio est et immortalis. Cui ea definitio est, ut omnino indefinita et immensa sit: cujus et modo jugem semper mereamur auram ac suavem spiritum. Ac ubi migraverimus ab humanis, ipsi pure pleneque desiderato commisceamur: gratia et benignitate Domini nostri Jesu Christi, per quem, et cum quo sit Patri ae Spiritui sancto gloria, honor, potestas, nunc et semper. in sæcula sæculorum. Amea. 1 Matth. VIH,

ORATU) VIII. In Lazarum quatriduenum = {). (Interprete Lazarus præsentem indixit conventum; se suz ipsins resurrectionis cœnam, dignam iis qui res pulchras et spectacula amant, vult instruere. Potius vero jam instruxit: omnesque ad convivium erceat, quotquot suas ipsi passiones Christi Passionibus imitatione adjungunt. Qua id porro ratione facit? Nempe quod in ipso gestum est sings lare miraculum, in epulum proponens. Quam porro illud sit magnum, statim dicetur. Age igitur, nunc aecepto præ manibus libro Evangeliorum, sermonisque inspectione, venæ in imo posite la salo operosius ore, miraculum attingamus, atque inde largius manantia doctrinæ fluenta, ut qui velint affatim hauriant, deducamus. In medium ergo divine oculatissimus Jornnes procedat: nimirum, qui ipse occultorum inspector fuit et arcana enarravit: qui supra pectus ejus qui omnium est vita recubuit: quique cor suum ad instar spongiæ vítali admovit fonti, ac ultronea quadam derivatione reconditorum in Domini pectore vitalium sacramentorum replevit. Is solus mbi ad initium Dominicæ passionis venit, gestum fn Lazaro mysterium peculiariter conscribit, ait que: ‹ Erat quidam languens Lazarus a Betbania, de castello Mariz et Martha sororis ejus. Wiserunt ergo sorores ejus ad eum, dicentes: Domine, ecce quem amas, infirmatur. Audiens autem Jesus, dixit: Infirmitas hæc non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorifcetur Filius Dei per eam. • Equidem quod Lazarus infirmaretur, communis natura humanæ ægritudo fuit. Cum enim quod hominis subjectum oculis est, ex luto terraque constitutum sit, multis ipse suapte natura excipitur casibus morbisque, quibus et animi perturbetur status, et degravetur navicula corporis. Quod vero dicatur ea infirmitas non ad mortem, sed pro gloria Dei, ut Dei Filius gloriacetur per eam: quidpiam forte habuerit arcanuın, ac tale, ut consequenti conquisitione fuerit declarandum, ut processu videre licet. Quam enim sibi inde Christus ait acecssisse gloriam, præter eam quæ est crucis? Christi enim gloria crux est: eratque is ei ante sæcula præcogitatus scopus ac Anis. Nam erat futurum ut Judei tanti miraculi patratorem cruci affigerent, qui, ut divine ait Apostolus, propter gloriam quæ ex ea cst, contempturus esset confusionem ". Num fors enim, quos crebra ejus miracula edita non flexissent, visum istud miraculi flexurum erat? Quanquam enim etiam mortul quatriduani susciJo.. st, 1, 44.» Hebr. xn, 2. (*) GALLAND. C. XIII, p. 125. Comčeksin., Εἰς τὸν τετραήμερον Λάζαρος. Λάξεως των παρόντα συγκεκρότησε σύλλογον· καὶ βούλεται τῆς αὐτοῦ ἀναβιώσεως ἑτοιμάσαι δεξ την, ἐπάξεσι τοῖς ἐρασταῖς τῶν καλῶν καὶ φιλοθεάματι. Μῦλον δὲ ήδη προητοίμασται· καὶ πρὸς εξαυχίαν τέντας καλεῖ, τοὺς ὅσοι πάθη τὰ ἑαυτῶν της Χριστού, πάθεσι μιμητικῶς παρελαύνουσι. Παί & πύτη πως; τὸ παραδόξως ἐπ αὐτῷ πραχθὲν προ ἰσχόμενος εἰς ἑστίασιν θαῦμα. Τοῦτο δὲ ἡλίκον ἐστί, κατά πόλις λέξεται. Φέρε τοίνυν τῆς εὐαγγελικής ἄρα τυχεῖς μετά χεῖρας λαβόμενοι, καὶ τῇ ἐποπτεία του λόγου τὴν ἐν βάθει κειμένην φλέβα φιλοπόνως ἀναστομώσαντες, τοῦ θαύματος ἐφαψώμεθα, τῆς ἐν τε δεν ενταμηδόν προχεομένης διδασκαλίας τους βλακας τοῖς βουλομένοις ἀφθόνως ἐνδιδόντες ἀρύε σθα:. Περίζω τοίνυν εἰς μέσον ἡμῶν ὁ θεοπτικώτε της Ἰωάννης, ὁ τῶν ἀποκρύφων αὐτόπτης καὶ τῶν ἀῤῥήτων ὑφηγητής, ὁ ἐπὶ τοῦ στήθους ἀναπεσών τῆς πάντων ζωῆς, καὶ τὴν ἑαυτοῦ καρδίαν ολογεί σπόγγον τη ζωηρεύτη πηγή παραθεὶς, καὶ πλήρης Εκ τινος αὐτοβούτου γενόμενος διαδόσεως τῶν ἐγκει· μένων τῇ τοῦ Κυρίου καρδία ζωηρῶν μυστηρίων. Ὃς κατ' αὐτὴν τοῦ Δεσποτικοῦ πάθους γενόμενος τὴν ἀρχὴν, μόνος τῶν ἄλλων ιδίως συγγράφει τὸ κατὰ τὸν Λάζαρον θαῦμα, καί φησιν· «"Ην τις ἀσθενῶν Λάζαρος ἀπὸ Βηθανίας, ἐκ τῆς κώμης Μαρίας καὶ Μάρθας τῆς ἀδελφῆς αὐτῆς. Απέστειλαν οὖν αἱ ἀδελφαὶ αὐτοῦ πρὸς τὸν Ἰησοῦν, λέγουσα:· Κύριε, ἴδε δν φιλεῖς, ἀσθενεῖ. Ακούσας δὲ ὁ Ἰησοῦς, εἶπεν· Αὕτη ἡ ἀσθένεια οὐκ ἔστι πρὸς θάνατον, ἀλλ' ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, ἵνα δοξασθῇ ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ δι' αὐτῆς. Τὸ μὲν οὖν ἀσθενῆσαι Λάζαρον, κοινὸν τῆς ἀνθρωπίνης ἀρρώστημα φύσεως. Ἐκ γὰρ πηλοῦ καὶ γῆς συνεστῶσα, κατὰ τὸ ὁρατὴν αὐτῆς μέρος, πολλά τὰ κατὰ φύσιν ἔχει συμπτώματα τήν τε τῆς ψυχῆς ἐπιθολοῦντα κατάστασιν, καὶ τῷ ἐφολκίῳ τοῦ σώ ματος ἐπιβρίθοντα. Τὸ δὲ μὴ πρὸς θάνατον συμβῆναι φάναι ταύτην αὐτῷ, ἀλλ᾽ ὑπὲρ τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ, ὡς ἂν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ δοξασθῇ δι' αὐτῆς, ἔχει τι τάχα τῶν ἀποῤῥήτων, καὶ πρὸς τὸ ἐμφανὲς ἀχθῆναι δεδεημένων, διὰ τῆς ἀκολούθου συνεξετάσεως, ὡς ἔστιν ὁρᾶν ἐν τοῖς προάγουσιν. Οποίαν γὰρ ἐντεῦθεν ἑαυτῷ προσγενέσθαι δόξαν φησὶν ὁ Χριστὸς, πλὴν τοῦ σταυροῦ; Δόξα γὰρ Χριστοῦ ὁ σταυρὸς, καὶ τοῦτο σκοπὸς ἦν αὐτῷ προεπι νοηθεὶς τῶν αἰώνων. Εμελλον γὰρ οἱ Ἰουδαῖοι θαύ ματος αὐτουργὸν γεγονότα τοιούτου, σταυρῷ προσπλούν, αἰσχύνης καταφρονήσαντα, ὥς φησιν ὁ θεος φάντωρ, διὰ τὴν ἐξ αὐτοῦ δόξαν. Οἱ γὰρ τῇ συχνή τῶν θαυμάτων μεγαλουργία μείναντες ἀδυσώπητος, ἤ που ἂν μαλαχθεῖεν τὸ ἴσον θαῦμα θεώμενοι; Εί γὰρ καὶ τὸ νεκρὸν ἀναβιῶναι τετραήμερον, καὶ σε

IN LAZARUM QUATRIDUANUM στη πότα προϊέναι τοῦ μνήματος, οὐ τὸ τυχὸν ἦν θαῦμα, tatio, taboque defluentis e monumento processio οὐδὲ τῶν ἄλλων ἔλαττον, ὧν ἐωράκεισαν· ἀλλ' ἐκείνου; οὐκ ἐδυσώπει τὸ μεγαλούργημα, ἢ ὅτι μόνον ὕλην τῇ σφῶν βασκανία παρείχετο. Δόξαν οὖν ταύτην λέγει σαφῶς, τὴν διὰ σταυροῦ προσγινομένην αὐτῷ, τὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἑλομένῳ θάνατον ὑπελθεῖν. Εἰ γάρ τοι καὶ πρὸ παντὸς αἰῶνος τὴν πατρικὴν εἶχεν δόξαν ὡς Θεὸς καὶ Θεοῦ Υἱὸς συνουσιωμένος αὐτῷ, ἀλλὰ καὶ τῆς παναγίας αὐτοῦ σαρκὸς τὸ μακάριον πάν θος δόξαν ἡγεῖται, παγκοσμίου σωτηρίας γενόμενον αίτιον. non vulgare miraculum erat, nec quidquam visis aliis habebat minus. At non flectebat operis magnitudo, nec aliud quam materiam fomitemque invidiae ministrabat. Hanc ergo clare gloriam dicit, quæ ei ex cruce, quam pro nobis voluit subire, accessit. Nam licet ante omne sæculum paternam, ut Deus ac Filius Dei, communi cum ea substantia, haberet gloriam, suæ tamen etiam sacratissimæ carnis beatam passionem gloriam ducit, velut mundi totius salutis causam. Verum ad viam redeamus, quam nobis vera vit:e via Christus monstravit, dicens • Majorem hac charitatem nemo babet, quam ut animam suam ponat quis pro amicis suis.» Noverat enim fore ut miraculi progressu Judæi quidem concitarent et conturbarent plebem, Caiphas autem insania ferretur utque ipse cruce sustineret mortem. Porro, quod Lazarus amicus esset, res palam facit. c Diligebat enim, inquit, Jesus Martham, et sororem ejus, et Lazarum. › Quis vero usque adeo beatus, ut a Christo diligatur, qui ipsa et subsistens dilectio est? Quid autem mirum, ut mulieres virili proposito et sensu animi is diligeret, qui venerat ut ad se omines vocaret? Tanta vero ejus in eos dilectionis excellentia fuit, ut etiam exhibitum in fratrem miraculum operis magnitudine et præstantia reliquis miraculis superextulerit. ‹ Ut ergo audivit quia infiṛmabatur,. tunc quidem, inquit, mansit in eodem loco duobus diebus.» Quamobrem mansit? Nempe moriturum omnino præviderat; volensque venantibus et caplantibus suspiciones auferre, se interim cohibet et cunctatur, quo ille exhalato spiritu tradatur sepultura, utque ne præter decorum rusticiusve haberetur, quod ad primam statim auditionem ad miraculi exhibitionem proruisset. Deinde post lac, dicit discipulis suis: Eamus in Judean iterum.» Divina hæc audentia est, et animi ad obeundam passionem, et sacramentum humanæ ad finem deducendum alacris. ‹ Dicunt ei discipuli Rabbi, nunc quærebant te Judæi lapidare, et iterum vadis illuc? › Sunt verba hac Αλλ' ἐπὶ τὴν ὁδὸν ἔλθωμεν, ἣν ἡ ἀληθινὴ τῆς ζωῆς ὁδὸς παρέδειξεν ὁ Χριστὸς, εἰπών· ο Μείζονα ταύτης ἀγάπης οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν φίλων αὑτοῦ.» Ηδει γὰρ προϊόντος τοῦ θαύματος, Ἰουδαίους μὲν ἀνασείειν τοὺς ὄχλους, καὶ θορυβεῖν μέλλοντας, Καϊάφαν δὲ μανησόμενον, ἑαυτὸν δὲ τὸν διὰ σταυροῦ πεισόμενον θάνατον. "Οτι δὲ φίλος ὁ Λάζαρος, τὸ πρᾶγμα δηλοῖ. • Ηγάπα γὰρ, φησὶν, ὁ Ἰησοῦς τὴν Μάρθαν καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτῆς, καὶ τὸν Λάζαρον.» Καὶ τίς οὕτω μακάριος, ὡς ἀγαπηθῆναι ὑπὸ Χριστοῦ τῆς αὐτοαγάπης; Τί καὶ θαυμαστὸν, εἰ καὶ γυναῖκες ἀῤῥενωθεῖται τὸ φρόνημα, παρά τοῦ πάντας καλέσαι πρὸς ἑαυτὸν ἐλθόντος ἀγαπῶντο; Τοσοῦτον δὲ τὸ περιὸν τῆς πρὸς αὐτοὺς ἀγάπης, ὡς καὶ τὸ θαῦμα τὸ εἰς τὸν σύγγο νον τῶν ἄλλων ὑπερεξᾶραι θαυμάτων τῇ μεγαλοφυΐα τοῦ δράματος. Ὡς οὖν ἤκουσεν ὅτι ἀσθενεῖ, τότε μὲν, φησίν, ἔμεινεν ἐν ᾧ ἦν τόπῳ δύο ἡμέρας. Τίνος ένεκα; Προήδει γὰρ ὡς πάντως τεθνήξεται • καὶ περιελεῖν θέλων τῶν θηρευτῶν τὰς ὑποψίας, τέως τὴν ὁρμὴν ἀναβάλλεται, ἵν᾿ ἀποπνεύσας ταφή, καὶ μὴ ἀπειροκαλία τις νομισθῇ τὸ μετὰ τὴν ἀκοὴν εὐθὺς ὁρμῆσαι πρὸς τὴν τοῦ θαύματος ἔνδειξιν. • Έπειτα μετὰ τοῦτο, λέγει τοῖς μαθηταῖς· "Αγωμεν εἰς τὴν Ἰουδαίαν πάλιν. • Εὐτολμία δὲ τοῦτο θεοπρεπής, καὶ τὸ παθεῖν ἑλέσθαι προθυμουμένης ψυχῆς, καὶ πρὸς πέρας ἄγειν τὸ τῆς οἰκονομίας μυστήριον. Λέγουσιν αὐτῷ οἱ μαθηταί· Ραβδι, νῦν ἐζή. τουν σε οἱ Ἰουδαῖοι λιθάσαι, καὶ πάλιν ὑπάγεις ἐκεῖ;» Μικροψυχίας τὰ ῥήματα, καὶ μᾶλλον ἀγνοίας· οὐ γὰρ ᾔδεσαν τὸ πραγματευόμενον, ἐπεὶ οὐκ ἂν ἐδυσχέραινον, οὐκ ἂν τοιαύταις ἐχρῶντο φωναῖς, τὸ ἄναλκι τοῦ νοῦ δηλούσαις καὶ ἀνανδρον. "Αμα δὲ καὶ περὶ τὴν πίστιν ἔτι τὸ ἀπαγὲς ἔχοντες, εἰκότως ἐδεδίεσαν. Οθεν εύλογα λέγειν ἐδόκουν· Νῦν ἐζήτουν σε Ιουδαῖο: λιθάσαι, καὶ πάλιν ὑπάγεις ἐκεῖ; Απεκρίθη ὁ Ἰησοῦ;· Οὐχὶ δώδεκα ὡραί εἰσι τῆς ἡμέρας; Ἐάν τις περιπατῇ ἐν τῇ ἡμέρᾳ οὐ προσκόπτει, ὅτι τὸ φῶς του κόσμου τούτου βλέπει. Ἐὰν δέ τις περιπατῇ τῇ νυκτὶ προσκόπτει, ὅτι τὸ φῶς οὐκ ἔστιν ἐν αὐτῷ. • Joan. xv, η ‹ salutis pusilli animi, ac praecipue nescii. Non enim noverant quid rei ageretur. Haud quippe moleste tulissent: haudquaquam tales usurpassent voces, quibus imbellem animum effeminatumque ostenderent. Ad hæc vero, fide nondum firma, non immerito timuerunt. Unde sibi congrue videbantur dicere: Nunc quærebant te Judæi lapidare, et iterum vadis illuc? Respondit Jesus: Nonne duodecim Caiphas autem insania ferretur. Μανησόμε soy. Proximum est τῷ μαντησόμενον, quo haud dubie auctor respexit: fuitque vere ut ab ipso illa prophetia paviz et furor quidem impotentis ab invidia animi; prophetia tantum, ut a Spiritu sancto, ut ipse Joannes insinuavit. Deperit in versione ille lepos.

ՖՔ3 οὔπω μελλούσης ἐφίστασθαι. sunt hors diei? Si quis ambulaverit in die, non Αίνιγμα τοῦτο τῆς κατὰ τὸ πάθος ώρας, μικρόν offendit, quia lucem hujus mundi videt. Si autem ambulaverit in nocte, offendit, quia lux non quod medicum aliquantulum debebat ingruere. Diem porro, gratiam cogitaveris et veritatem, quibus collustratus qui evangelicum tenet iter, non offendit lapide Judaica offensionis, • Quia lucem hujus mundi videl P. 1 Lux autem mundi, Christus est, qui ait: ‹ Ego lux in mundum veniq.» Et: • Ego sum lux mumdi r.» Etiam prædicationem evangelicam, lucem acceperis, nec non quæ est ex baptismo regenerationem, ac etiam honestis moribus decoram conversationen, ut est illud: ‹ Sic luceat lux vestra coram hominibus r.» Noctem autem, legalem cæcitatem intellige, qua qui figurarum graditur vià, solique altendit littera, in Christum effendit, positum petran offensionis ei qui per infidelitatem cæcнtit. At qui offendit? velut qui non habeat in seipso lucem gratiæ, qua pulsis disjectisque densis tenebris, spiritus splendore littera illustratur. Forte vero dies etiam videatur miraculi evidentia, quod statim solis instar tenebrosa corda, totamque penitus Judæam circumfulsit. Non enim sicut in aliis, ne cui miraculum referretur injunxit; nam neque in occulto patraverat. Noctem autem etiam Judæis offusam caliginem consequenter acceperis, qua cæcatæ sunt pupillæ animi duplici hoc laborantes morbo, ignorantia et cæcitate: 4 Nescierunt enim, inquit, neque intellexerunt, in tenebris ambulant *.» Qui non modo non vellent videre lucem in tenebris lucentem *, sed neque, sin minus aliud quidquam, multitudinem signorum revererentur: ideoque jure nocti assimilati sunt, et quibus incredulis merito Christus lapis offensionis et petra scandali factus sit ¤. «Haec, inquit, ait, et post hæc dixit discipulis suis: Lazarus noster dormit. Videtur quidemn quod dictum est, obscurius dictum: clara tamen est expositio et doctrina rei quæ significatur. Unde etiam causam eundi ad eum ex adverso inferens, ait: «Sed vado ut a somno excitem eum. Hoc porro ait non jactabundus. Num enim ita obscure locutus esset, ut neque ipsi discipuli sermonem intelligerent? Nam non dixit: Vade ut ad vitam revocem, vel ut a mortuis resuscitem: sed, «Ut excitem a somno», quod adhuc erat rudius ad suspicionem. • Dicunt ergo discipuli: Domine, si dormit, salvus erit:» exspectantes excitationem a somno. • Dixerat autem Jesus, de morte ejus: illi autem putaverunt quod de dormitione somni diceret. Vides doctrinæ alienæ a fastu vocem, ut neque qui audirent, præ locutionis humilitate possent percipere? Unde nec increpavit, ut non raro visus est facere, cum dicta ad ipsos minus perciperent, ac corrigens castigansque eorum tarditatem. Verum excusso obscuri- • Joan. xi, 9. q Joan. x11,46. ↑ Joan, viii, 42. Σχνίμ, 16; Ron. ex, 53. est in eo.» Obscure significat tempus passionis, Νοήσεις δὲ ἡμέραν, τὴν χάριν καὶ τὴν ἀλήθειαν, αἷς ὁ τὴν εὐαγγελικὴν ὁδεύων ὁδὸν ἐλλαμπόμενος, οὐ προσκόπτει τῷ λίθῳ τοῦ Ἰουδαϊκοῦ προσκόμμα τος, «Οτι τὸ φῶς τοῦ κόσμου τούτου βλέπει.» Κά σμου δὲ φῶς, ὁ Χριστὸς, ὁ εἰπών·. Ἐγὼ φῶς εἰς ό τὸν κόσμον ἐλήλυθα.» Και· «Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου.» Νοήσεις δὲ φῶς, καὶ τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, καὶ τὴν διὰ τοῦ βαπτίσματος ἀναγέννησ καὶ τὴν ἐν ἤθει σεμνῷ διαγωγήν· ὡς τό· ο Ούτως λαμψάτω τὸ φῶς ὑμῶν ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων. Νύκτα δὲ, τὴν νομικὴν ἀβλεψίαν· καθ᾿ ἣν ὁ τὴν ἐν τύποις ὁδεύων ὁδὸν, καὶ μόνῃ τῇ τοῦ γράμματος προσανέχων σκιᾷ, προσπταίει τῷ Χριστῷ πέτρ σκανδάλου τῷ δι᾿ ἀπιστίαν ἀμβλυωποῦντι κειμένο Προσκρούει δὲ πῶς; ὡς τὸ φῶς οὐκ ἔχων ἐν ἑαυτῷ τῆς χάριτος· ᾧ τὸ σκιῶδες ἠλάθη σκότος, ἢ διεκόπη, τῇ λαμπηδόνι τοῦ πνεύματος διαυγασθέντος του γράμματος. Ημέρας δὲ νοήσεις τάχα καὶ τὸ τοῦ θαύματος ἐναργές, ηλίου δίκην τὰς ἀλαμπεῖς καρ δίας, καὶ πᾶσαν ἄρδην αὐτίκα τὴν Ἰουδαίων πο ριαυγάσαν. Οὐ γὰρ ὡς ἐν τοῖς ἄλλοις, μηδενὶ ἐξεἰπεῖν τὸ θαῦμα παρήγγειλεν, ὅτι μὴ κρύβδην ἐξειρ γάσατο. Νύκτα δὲ καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων νοήσει; ἀκολούθως ἀχλὺν, καθ᾽ ἣν τῆς ψυχῆς τὰς κόρας ἀπὸ ετυφλώθησαν, δύο ταῦτα νοσήσαντες, ἀγνωσίαν καὶ πήρωσιν· «Οὐ γὰρ ἔγνωσαν, φησίν, οὐδὲ συνήκαν, ἐν σκότει διαπορεύονται.» Μὴ ὅτι τὸ φῶς ἐν τῇ σκο τίμ φαῖνον βλέπειν οὐ βουληθέντες, ἀλλ' οὐδ᾽ εἰ μή τι ἄλλο, τῶν γε σημείων αἰδεσθέντες τὰ πλήθη· οἱ δικαίως νυκτὶ ώμοιώθησαν, καὶ οἷς λίθος προσκόμ ματος καὶ πέτρα σκανδάλου εἰκότως γίνεται Χριστός ἀπειθήσασι. • Ταῦτα εἶπε, φησί, καὶ μετὰ ταῦτα λέγει Λάζαρος ὁ φίλος ἡμῶν κεκοίμηται.» Μετ' ἐπικρύ ψεως μὲν δοκεῖ πως εἰρῆσθαι τοῖς μαθηταῖς τὸ λεχθέν· ἔκφανσις δὲ τοῦ σημαινομένου τούτου σαφής. Διὸ καὶ τὴν αἰτίαν τῆς ἐπ' αὐτὸν πορείας ἀντεπιτέ ρων, φησίν· ο 'Αλλὰ πορεύομαι, ἵνα ἐξυπνίσω απ τόν.» Οὐ κομπάζων δὲ τοῦτό φησιν. Οὐ γὰρ ἂν οὕτως ἀμυδρὰν ἡφίει φωνὴν, ὡς μηδ' αὐτοὺς συνιέναι τοὺς μαθητὰς τὸν λόγον. Οὐ γὰρ ἔφη, Πορεύομαι ζωώσων ἢ ἀναστήσων αὐτὸν ἐκ νεκρῶν· ἀλλ', εξυπνίσων,» ὅπερ ἦν ἄγριον τέως εἰς ὑποψίαν. «Εἶπον οὖν οἱ μαθηταί· Κύριε, εἰ κεκοίμηται, σωθήσεται, τὴν ἐκ τοῦ ὕπνου καραδοκοῦντες ἐγρήγορσιν. «Είρήκει δὲ ὁ Ἰησοῦς περὶ τοῦ θανάτου αὐτοῦ· ἐκεῖνοι δὲ ἔδοξαν, ὅτι περὶ κοιμήσεως λέγει τοῦ ὕπνου. Ορᾷς, ἀφιλοκόμπου διδασκαλίας φωνήν, ὡς καὶ τοὺς πυθομένους μὴ δυνηθῆναι συνιδεῖν τὸ λεχθὲν τῇ με τριολογία τῆς φράσεως; Όθεν, οὐδὲ ἐπέπληξεν, ὡς πολλάκις ἐφάνη ποιῶν, μὴ συνιέντας ὁ ἐλάλει αὐτ τοῖς, καὶ τὴν αὐτῶν νωθρίαν ἐπανορθούμενος. Όμως ἀναῤῥιπίσας τὸ τῆς ἀσαφείας προκάλυμμα, σαφέ • Psal. Lxxxi, 5. t Joan. 1, 5 ¤ Isa. viii, 14;

IN LAZARUM QUATRIDUANUM. στατα τὸ πρᾶγμα δηλοῖ ὁ Χριστὸς, και ο Φησι παρ- tatis velamine, rem Christus clare aperit, et a Ait ῥησίᾳ· Λάζαρος ἀπέθανεν.» Οὕτως ἡγνόουν τὸ λεγό μενον· καὶ τοσούτω πλέον, ὅσῳ καὶ παρηλλαγμένως τὴν ἀνθυποφορὰν ἐποιοῦντο τοῦ λόγου. Μάλα γοῦν εὐπρεπῶς ὁ Κύριος θριαμβεύων τὸ πρᾶγμα, παρευθὺ ἐπιφέρει ο Λάζαρος ἀπέθανεν. • Ωσανεὶ τοῦτο λέγων· Γνώτε, φησί, διὰ τῆς ἐκφάνσεως τὸ γενησόμενον· «Πορεύομαι γὰρ ἵνα ἐξυπνίσω αὐτόν.» Καὶ τοῦτο ἀφιλοκόμπως· οὐ γὰρ φιλοτιμούμενος, ὡς ἄν τις φαίη, οὔτε ἀδυναμίας, ἢ ἀγνοίας ἀποφαινόμενος ῥήματα· ἀλλ' ὁμοῦ πάντα, τὸ σοφὸν, καὶ προγνωστι• κὸν, καὶ δυνατὸν ὑποφαίνων, ἃ καὶ προσῆν αὐτῷ κατὰ φύσιν. Ως γὰρ ἤδη παρόντων τῶν ἐσομένων, τρούλεγε τὰς ἐκβάσεις. • Λάζαρος ἀπέθανε· καὶ χαίρω δι' ὑμᾶς, ὅτι οὐκ ἡμην ἐκεῖ· ἀλλ᾽ ἄγωμεν πρὸς αὐτόν. ο Ορᾷς, πῶς μετριάζει τῷ λόγῳ; καὶ τῇ κατὰ μέρος εκφάνσει τοῦ προκειμένου σκοποῦ, τὴν ὁρμὴν ἐπιτείνει πρὸς τὴν τοῦ θαύματος ἔνδειξιν; Οὐ γὰρ παρέζευξεν ὡς ἐν τῷ, κεκοίμηται, κάνταῦθα, ο Πορεύομαι ἵνα ἀνα - στήσω αὐτόν· ο ἀλλὰ σιωπήσας, ο Χαίρω, φησί, δι' ὑμᾶς, ἵνα πιστεύσητε, ὅτι οὐκ ἦν ἐκεῖ.» Οὐ γὰρ ἂν παρόντος ἐμοῦ τυχὸν κατὰ τὸ ἀνθρώπινον δηλονότι κατίσχυεν ὁ θάνατος· ο 'Αλλ' ἄγωμεν πρὸς αὐτόν. ὁ Τίνος ένεκεν; Ἵνα πιστεύσητε καὶ νεκροὺς δύνασθαί με δεσποτικῶς ἀνιστᾷν. • Λάζαρος ἀπέθανεν.» "Οτε μὲν ἀσαφῶς κεκοιμῆσθαι προὔλεγε, τοῦτον φίλον ἐκάλει, συσκιάζων τῇ τοῦ φίλου προσηγορία τὸν θά νατον ὅτε δὲ παῤῥησίᾳ τεθνάναί φησιν αὐτὸν, τὸ φίλος ἀποσιωπῇ· τῷ μὴ νομισθῆναι περιπαθῶς αὐτ τοῦ περιέχεσθαι. Οὐ γὰρ οἰκονομίας μόνον, ἀλλὰ καὶ αὐθεντίας ἔνδειξις ἦν· τῆς μὲν τὰ ἀνθρώπινα, καὶ ὅσα τῆς φυσικῆς ἀσθενείας τῷ προσλήμματι παραχω ρούσης· τῆς δὲ τὰ θεῖα, καὶ ὅσα τῆς θεϊκῆς ἐξουσίας τῷ προσλήμματι περικοπτούσης 1.4 Χαίρω οὖν, φησὶ, δι' ὑμᾶς, ἵνα πιστεύσητε, ὅτι οὐκ ἤμην ἐκεῖ. Βλέπεις πανταχοῦ τὴν πίστιν αὐτοῖς κατασπείροντα; Τῷ μὴ δόξαι τάχα προσποιητῶς ἐσχηματίσθαι τὸν θάνατον. Ητοι μὴ δοῦναι χώραν τυχὸν τῷ θανάτῳ περιγενέσθαι τοῦ· φίλου, ἢ ἐξελάσαι τὴν νόσον, ἢ ἀναῤῥῶσαι τὸν κείμενον. Ταῦτα γὰρ ἂν συνέβη, φησί, παρόντος ἐμοῦ. manifeste: Lazarus mortuus est.» lta quod dicem batur nesciebant: ac eo amplius, quo etiam absone ac peregrine per objectionem sermonis excipiebant. Admodum ergo congrue rem Christus traducens infert, dicens: «Lazarus mortuus est. Quasi dicat: Scitote, inquit, ex interpretatione et doctrina quod est futurum: Vado enim ut a somno excitem eum. Et hoc sine jactantia et fast; non enim glorians, ut ita dicam, ac sibi placens, neque impotentiæ verba locutus aut ignorantiæ; sed in omnibus simul et sapientiam et præscientiam et potentiam ostendens, quæ etiam per naturam illi aderant. Velut futura præsentia jam essent, eventus prædicebat. • Lazarus mortuus est: et gaudeo propter vos quoniam non eram ibi: sed eamus ad eum.» Vides ut modeste loquatur, ac particulari expositione propositi fuis, ad miraculi exhibitionem desiderium vehementius intendat? Non enim sicut cum ait, dormire, ita hoc loco adjunxit: c Vado ut excitem eum: sed eo suppresso, e Gaudeo, inquit, propter vos, ut credatis quoniam non eram ibi.» Forsan enim me præsente, qua scilicet sum homo, mors non prævaluisset: ‹ Sed canius ad eum.» Quare? Ut credatis, quod etiam mortuos pro arbitratu et ex imperio excitare possim. c Lazarus mortuus est. Cum quidem obscurius dormire prædiceret, amicum illum vocabat: cum autem ait manifeste mortuum, tacet eam vocem ut ne putaretur, vehementiori affectu illi implicatus. Non enim sola dispensatio(13) erat exhibenda, sed et auctoritas: illa quidquid hunianum est infirmitatis permittente carui, ista eidem tribuente divina et quidquid est potestatis divinæ. • Gaudeo, itaque inquit, propter vos, ut credatis, quoniam non eram ibi.. Vides, ut ubique in eis fidei jaciat semina? Ut ne forte mors videretur simulate conficta. Ne scilicet forsan non daret locum morti ut amicum incesseret: aut expelleret morbum: aut pristinum robur jacenti assereret. Utique enim, inquit, me præsente hæc accidisscnt. Ανθρωπινώτερον δέ πως εἶναι δοκεῖ τὸ, «Οὐκ ἤμην ἐκεῖ, ἀλλ᾽ ἄγωμεν πρὸς αὐτόν.» Κατὰ γὰρ τὸ φαινόμενον, οὐ παρῆν. Σῶμα γὰρ τὸ τριχή διαστατὸν, ἐν περιγραφῇ πέφυκε, καὶ τὴν εἰς τόπον ἐκ τόπου μετάβασιν δέχεται. Τοῦτο γὰρ φύσις αὐτῷ· κἂν ὅτι τῇ πρὸς τὸ θεῖον ἑνώσει τὸ ὑπερφυές κατεπλούτησε, τῆς φυσικῆς ἀπώλεσεν οὐδὲν ἰδιότητος. Κατὰ δὲ τὸ νοού μενον, τίς αὐτοῦ παντελῶς ἀπολέλειπται τόπος; Perro videtur illud: «Non eram ibi, sed eamus ad eum;» paulo humilius et secundum hominem. Quod enim erat oculis subjectum, præsens non erat. Corpus enim tripliciter divisibile et disten - tum, circumscripturn est, suscipitque ut a loco in locum migret. Hæc enim illi natura est, ut etiain unione ad Deum, quod naturam superat diviti accessione adeptum, nihil ejus amiserit quod ei a * Forte περιποιούσης. Non enim sola dispensatio. Posset reddi incarnatio, οικονομία. Vox theologica, cujus signifcatio Græcis amplissima ea significat, quæ Verbo ex unione accesserunt humana: eaque ait auctor non tantum fuisse exhibenda, verum etiam quæ ipsum Verbum carni tribuit divina, ut nimirum idem utrumque agnosceretur, Deus et homɔ; quæ est tanti sacramenti confessio al soluta.

natura proprium est. Quod autem ad id spectat ἢ ποῖος οὐκ ἔχει τόπος αὐτόν; ἢ τίνι χωρητικός ἐστι quod intellectu percipitur, quis locus omnino cui ille desit? aut qualis eum non habet locus? quove loco capi potest? 4 Gaudeo igitur propter vos, ut credatis, quoniam non eram ibi. Quid dicis? Non eras ibi, qui ubique ades, et imples omnia deitate? Non eras ibi? Maxime, inquit, eram: at non quod spectat ad corpus, sed quod ad majestatis divinæ gloriam. ‹ Sed eamus ad eum.» Tempus est ut impleamus leges amicitiæ: tempus ut dominii auctoritatem probemus: tempus ut mortem mus fascias. ‹ Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos: Eamus et nos, ut moriamur cum eo. Prompta vox, ac duos quosdam affectus nata significare, tum nimirum accensam vim amoris, velut quæ etiam alios, ut cursu concito ad moriendum cum magistro properarent, excitaret: tum mollem ignaviam ac eſſeminatum timorem, ut quod non adhuc imminebat conjectaret. Verum absit, ut qui sua nos infidelitate fidei carbonibus duravit firmavitque ad tantam timiditatem ignaviamque devenerit. Demus ergo fuisse, non ignavia verba, sed audentiæ. Par enim est, excitato fero vore propensiorique affectu contortis visceribus, dignum aliquid sua illa benevolentia in magistrum sensisse. Nam, inquit, qui ab eo signorum gratiam accepimus, qua praecellimus multos, quid non debuerimus ferre, si properantem ad passionem deseruerimus? Eum, inquam, qui ad tantum nos gloriæ provexit apicem, ut montes etiam possimus transferre, ac majora his facere. Ergo eamnus comiles, ut vel convivamus viventi, vel morienti commoriamur. Sermo alacer, animus audax et bene fidens! • Eamus et nos, ut moriamur cuin eo.» Quid ais? Non vidisti traditum, et mortem annuntias? Quæro conam. Ubi pelvis? Ubi vero colors cum qua proditor, simulato amici habitu, beneticum traditurus accedit? Ubi vero turbæ, faces, ligna, gladii, cum quibus velut ad latronem exierunt? Non est adhuc osculum, comprehensio, adductio ad Annain, damnatio apud Caipham, presentatio pro tribunali Pilati, ludibria, coccineum indumentum, corona spinea, calamus; colaphi, sputa, flagellationes, verbera. Nondumn Pilatus abluitur aqua, et cruore polluitur. Nondumn est erus, nondum clari, aisque: • Eamus et nos, ut moriamur cum eo?, Sane, inquit. Fulura quasi jam essent, prospicio. Nam scio, resuscitabit Lazarum: Judæorum accendet invidiam, eaque interim evenient: ‹ Eamus et nos, ut moriamur cum eo. › Non solum explicat quid ipse habeat animi, sed idem etiam in sociis provocat. τόπῳ; • Χαίρω τοίνυν δι' ὑμᾶς, ἵνα πιστεύσητε, ὅτι οὐκ ἤμην ἐκεῖ.» Τί λέγεις; Οὐκ ἧς ἐκεῖ, ὁ παν ταχοῦ παρών, καὶ τὰ πάντα πληρῶν τῇ θεότητι; Οὐκ ἧς ἐκεῖ; Ναί, φησί, ἤμην. Αλλ' οὐ κατά τ σῶμα, κατὰ δὲ τὸ θεϊκὸν τῆς δόξης ἀξίωμα. «Αλλά ἄγωμεν πρὸς αὐτόν.» Καιρός ἐστι πληρῶσαι τὸ θεσμὰ τῆς φιλίας· καιρὸς δεῖξαι τὴν αὐθεντίαν τοῦ κράτους· καιρὸς πεδῆσαι λέγῳ τὸν θάνατον, φων δὲ λύσα: τοῦ τεθνεῶτος τὰ σπάργανα. sermone compediamus, utque voce defuncti solva- • Εἶπεν οὖν Θωμᾶς ὁ λεγόμενος Δίδυμος τοῖς μα θηταῖς· Αγωμεν καὶ ἡμεῖς, ἵνα ἀποθάνωμεν μετ' αὐτοῦ. • Πρόθυμος ἡ φωνὴ, καὶ δύο τινῶν ἐνδεικτική διαθέσεων· διαπύρου τε φίλτρου, ἅτε καὶ τοὺς ἄλους ἐπὶ τὸν σὺν τῷ διδασκάλῳ θάνατον χωρεῖν προτροπάδην διανιστῶσα· δειλίας τε ἀνάνδρου, ὡς τὸ μήπω παρὸν ὑποτοπάζεσθαι. Αλλ' οὐκ ἂν εἰς του σοῦτον ἀνανδρίας ήλασεν, ἄπαγε, ὁ διὰ τῆς κατ' αύτὸν ἀπιστίας ἡμᾶς στομώσας τοῖς τῆς πίστεως ἄν θραξιν. Εὐτολμίας οὖν, οὐκ ἀνανδρίας δεδόσθω τὰ βήματα. Εἰκὸς γὰρ αὐτὸν ἀναζέσαντα καὶ περιπαθέ στερον συστραφέντα, παθεῖν τι τῆς πρὸς τὸν διδάσκε λον εὐνοίας ἄξιον. Εἰ γὰρ τῶν σημείων τὴν χά ριν, φησί, καὶ τἄλλα, οἷς τῶν πολλῶν διαφέρομεν, εἰλήφαμεν παρ' αὐτοῦ, τί ἂν πεισόμεθα, εἰ πρὸς τὸ παθεῖν ἐπειγόμενον καταλείψαιμεν τὸν εἰς τοῦτο δόξης ἡμᾶς ἀναγαγόντα, ὡς καὶ ὄρη δύνασθαι μεθιστῶν, καὶ ἃ τούτων μείζονα δράν; Οὐκοῦν συνεψώμεθα ὡς ἂν καὶ ζήσαιμεν ζώντι, καὶ θνήσκοντι συντε θναίημεν. Προθυμίας ὁ λόγος! εὐτολμίας ἡ γνώμη! • "Αγωμεν καὶ ἡμεῖς, ἵνα ἀποθάνωμεν μετ' αὐτοῦ. Τί λέγεις; Οὔπω προδιδόμενον εἶδες, καὶ θανεῖν ἀπαγγέλλῃ; Ζητῶ τὸ δεῖπνον.» Ποῦ ὁ νιπτήρ; Πα δὲ ἡ σπεῖρα, μεθ᾿ ἧς ὁ προδότης ἐπέρχεται φιλικῷ τῷ προσχήματι προδώσων τὸν εὐεργέτην; Οἱ ὄχλοι δὲ ποῦ; αἱ δᾷδες, τὰ ξύλα, αἱ μάχαιραι, μεθ' ὧν ὡς ἐπὶ λῃστὴν ἐξῄεσαν; οὔπω τὸ φίλημα, ἡ ἐπὶ Καϊάφαν κατάκρισις, ἡ ἐπὶ βήματος Πιλάτου παράστασις, οἱ εμπαιγμοί, τὸ κόκκινον ἔνδυμα, ὁ ἀκάνθινος στέφα νος, ὁ κάλαμος, τὰ ῥαπίσματα, τὰ ἐμπτύσματα, αἱ φραγελλώσεις, αἱ μάστιγες. Ούπω Πιλάτος νιπτόμε νος ὕδατι καὶ μολυνόμενος αἷματι. Ούπω σταυρός, οὔπω ἦλοι· καὶ λέγεις, ο "Αγωμεν καὶ ἡμεῖς, ἵνα ἀποθάνωμεν μετ' αὐτοῦ;» Ναί, φησίν. Ως παρόντα προβλέπω τὰ μέλλοντα. ᾿Αναστήσει γάρ, οἶδα, τὸν Λάζαρον· ἀνάψει τῶν Ἰουδαίων τὸν φθόνον, καὶ τηνικάδε ταῦτα συμβήσεται. «"Αγωμεν καὶ ἡμεῖς, ἵνα ἀποθάνωμεν μετ' αὐτοῦ.» Οὐ τὸ ἑαυτοῦ λέγει μόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν συννόμων διεγείρει τὸ φρόν νημα. Qui sua nos infidelitate, fidei carbonibus duravit, firmavitque. Στομώσας, donner la trempe; concepta vox, egregiaque metaphora. Id porro præstitit Thomas sua illa accensa confessione, Dominus meus, et Deus meus: ex qua auctor non male colligit, fuisse Thomam fortis audentisque animi. Quanquam enim sic loqui gratiæ fuit illa tamen, quia suavis, consentanee natura, fere imprimit, agitque, illum etiam animum subinde ostendit ad extremas orbis partes, et maxime barbaras illata prædicatio, ut vix quisquam apo stolus majora pro dilecto Domino gessisse vi deatur.

juj Et hæc quidem ita. Jam autem mortuus Lazari.; fetebat aderatque Jesus, Christus et Deus, qui etiam vitam præberet. Prius enim vas conterendum crat, ac tum figulus præsto esse debebat. Οportebat ut domus dejiceretur, ac tum adesset ædificator. Age igitur, Christo ascendente hodie in Bethaniam, et ipsi pariter sermonem provehamus. Quid enim habet Evangelium? Venit itaque Jesus. Quo aut undle profectus? In Bellaniam: quo etiam contendebat, ab eo loco ubi morabatur trans Jordanem. At ubinam gentium Christus abest? quisve locus eo carebit? Verum est il accipiendum juxta id quod est humanum: non juxta quod divinum est. Deus siquidem res quædam est indefinita, quam non possumus complecti, ‹ IN LAZARUM QUATRIDUANUM. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. Νεκρὸς δὲ ἤδη ἔζων ὁ Λάζαρος ἦν· καὶ Ἰησοῦς παρῆν ὁ Χριστὸς καὶ Θεὸς, καὶ τὸ ζῆν παρεχόμενος. Έδει γάρ συντριβῆναι τὸ σκεῦος, εἶθ' οὕτω παρεῖναι τὸν κεραμέα. Ἐχρῆν τὸν οἶκον ἐριπωθῆναι, καὶ τηνικαῦτα παρεῖναι τὸν οἰκοδί μον. "Αγε δή τοιγαροῦν τῷ Χριστῷ, καὶ Θεῷ καὶ Λό τῳ σήμερον ἐπὶ τὴν Βηθανίαν ἀνάγοντι, τὴν ἡμέτε· ρι καὶ ἡμεῖς συνανάξωμεν λόγον. Τί γάρ φησι τὸ Εὐαγγέλιον; «Ελθὼν οὖν ὁ Ἰησοῦς· › Ποῦ καὶ πόθεν παραγενόμενος; Εἰς Βηθανίαν· οὗ καὶ τὴν ὁρμὴν εἶχεν, ἐξ οὗ διέτριβε τόπου πέραν τοῦ Ἰορδάνου. Καὶ ποῦ οὐκ ἔστι Χριστός; ἢ τίς ἀπολείψεται τόπος αὐτ τοῦ; ᾿Αλλὰ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον τοῦτο ληπτέον, οὐ κατὰ τὸ θεῖκόν. Θεὸς γὰρ ἀόριστόν τι πράγμα καὶ ἀπερίδρακτον, περιγραφή μηδεμια συγκλειόμενον. • Ἐλθὼν οὖν ὁ Ἰησοῦς, εὗρεν αὐτὸν τέσταρας ἡμέ- quæque nulla claudatur circumscriptione. e Veρα; ἤδη ἔχοντα ἐν τῷ μνημείῳ· › Καὶ τοῦτο λίαν σοφῶς. Ἵνα γὰρ διαλυθέντων ώσανε! τῶν στοιχείων, καὶ καινοπρεπεστέρα τις νομισθῇ τοῦ θαύματος ή ἐπίδειξις, ἀνέσχε τὴν ὁρμήν. Καὶ γὰρ ἦν ἐν τοσαύ ταις ἡμέραις διαφθαρῆναι τὸν ἐν σοροῖς γενόμενον κάτοχοι. «Εὗρε τοίνυν αὐτὸν τέσσαρας ἡμέρας ήδη ἔχοντα ἐν τῷ μνημείῳ. ο Ιν' ὁ τριήμερος ἀνιστάμε νας, προεγείρῃ τὸν τετραήμερον· καὶ μάθωσιν οἱ ἀγνώμονες Ἰουδαῖοι, τὸν ἤδη μυδῶντα θεώμενοι καὶ ἐχώρων βρύονται λόγῳ τοῦ μνήματος ἐξαλλόμενον. • Εὗρεν αὐτὸν τέσσαρας ἡμέρας ἤδη ἔχοντα ἐν τῷ μνημείῳ.» Οσῳ γὰρ τῆς ταφῆς ὁ χρόνος παρέτρεχε, τοσούτῳ πλέον ἡ τοῦ Χριστοῦ ἐπεθαυμάζετο δύναμις. • Ην δὲ ἡ Βηθανία ἐγγὺς Ἱεροσολύμων, ὡς ἀπὸ σταδίων δεκαπέντε.» Διὰ τοῦτο πλείστοι πρὸς πα ραμυθίαν ἐξῄεσαν Μαρίας καὶ Μάρθας. • Πολλοί γάρ, φησί, τῶν Ἰουδαίων ἐληλύθεσαν πρὸς Μάρθαν καὶ τὴν Μαρίαν, ἵνα παραμυθήσονται αὐτὰς περὶ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτῶν.» Καὶ εἰκότως. Ἐγγὺς γὰρ οὔσης τῆς πόλεως, εἰκὸς ἦν πλείους πρὸς αὐτὰς ἐξιέναι, δυοῖν θάτερον· ἢ τῇ περὶ τὸν βίον σεμνότητι τοῖν γυναίοιν ἐφηδομένους· καὶ γὰρ ἦν ὁ βίος αὐτῶν λαμπρός, καὶ κατ' ἀρετὴν ἐξέχων· ἢ διὰ τὸ τῆς λύπης ἐπαγωγόν, οδύνης ὑπάρχον μεστόν. Πλὴν ὅτι τὸ πλῆθος τῶν συνειλεγμένων προσεμαρτύρει τῷ θαύματα, καὶ οὐκ ἀλυσιτελὴς ἦν ἡ τούτων συνάθροισις. nit itaque Jesus: et invenit eum quatuor dies jam in monumento habentem. Et hoc sapienti admodum consilio. Ut enim velut jam dissolutis elementis, insolentior haberetur miraculi exhibitio, profectionem tardavit. Etenim poterat computruisse tanto dierum spatio, qui inter cadaverum cumulos detentus fuerat in conditorio. «Invenit ergo quatuor jam dies habentem eum in monumento.» Ut nimirum qui triduanus esset resurrecturus, ante suscitaret quatriduanum: nossentque scelesti Judei, qui jam tabo defuentem et sanie scaturientem verbo viderent exsilire de monumento. ‹ Invenit eum jam quatuor dies habentem in monumento, › Quo enim tempus sepulturæ productius fuerat, eo virtus Christi majorem admirationem habebat. ‹ Erat autem Bethania juxta Jerosolymam, quasi stadiis quindecim.» Idcirco plures ut Mariam et Martham consolarentur exierant. «Multi enim, inquit, ex Judaeis, venerant ad Martham et Mariam, ut consolarentur eas de fratre suo. › Id quidem merito. Nam cum civitas prope esset, par erat ut ad eas plures exirent, alterutro ex his fine: aut quia honesta utriusque feninæ vita delectarentur; erat enim illa clara, et virtute præcellens; vel propter tristem casum plenumque dolore. Ad hoc collecta multitudo attestabatur miraculo, nec tantus conventus frustra erat. • Η οὖν Μάρθα ὡς ἤκουσεν ὅτι Ἰησοῦς ἔρχεται, ὑπήντησεν αὐτῷ· ἡ δὲ Μαρία ἐν τῷ οἴκῳ ἐκαθέζετο.» Οὐ γὰρ ἔγνω Μαρία ὅτι Ἰησοῦς εκει· οὐ γὰρ ἂν ἐπέμεινε γνοῦσα. Καὶ γνοῦσαν δὲ, εἰκὸς ἦν αὐτὴν δι' εὐλάβειαν οἴκοι καθῆσθαι, τὰς τῶν παρατυχόντων δεχομένην ψυχαγωγίας. Θερμοτέρα δέ πως η Μάρθα καὶ ἁπλουστέρα, τὸ ἔθος ἀνεπίπλαστον ἔχουσα· διὸ καὶ «Προϋπήντησεν αὐτῷ, ἵνα καὶ τῆς οὐσίας δείξῃ τὸ μέγεθος, καὶ τοῦ φίλου προαπαγγείλῃ τὸν θάνατον. Ὡς ἀγνοοῦντι δὲ δῆθεν ἀπήγγειλεν· εἰ καὶ ώμολόγει δυνατὸν εἶναι τὸ μὴ τεθνάναι Λάζαρον παρόντος αὐτοῦ. «Εἰ ἧς γὰρ ὧδε, φησὶν, οὐκ ἂν ἀποθανεν ὁ ἀδελφός μου. Καὶ νῦν οἶδα, ὅτι ὅσα ἂν αἰτήσῃ τὸν Θεόν, δώσει σοι ὁ Θεός.» Εἶδες πίστιν; εἶδος; ἀδίστακτον γνώμην; Δυσὶ τρόποις Θεὸν αὐτὸν Και ζωογόνον παρίστησιν· εἰ καὶ σφάλλεται πως PATROL. GR. XCVII, • Martha ergo, ut audivit quia Jesus venit, occurrit illi: Maria autem domi sedebut., Non enim Maria sciveral adventum Jesu: nec utique mansisset, eo cognito. Erat vero congruum, ut reverentiæ causa, etiam cognito illo, adventan tium salutationes verbaque consolationis susceptura domi sederet. Martha autem velut calentior erat ac simplicior, nihilque fucatis moribus, ideoque • Occurrit illi:» ut et substantiæ ostentaret magnitudinem, et mortem amici annuntiaret. Annuntiabat utique, velut ei qui nesciret, quanquam fatebatur potuisse non mori Lazarum, eo præsente. ‹ Si enim, inquit, fuisses hic, frater meus non fuisset mortuus. Sed et nunc scio, quia quacunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus.» Vidistin' tidem? Vidistin' animum non hæsitantem?

Duobus modis Deum ipsum et auctoren vile δι' απλότητα φύσεως. «Εἰ ἧς γὰρ ὧδε, φησί. Τί λέγεις Μάρθα; ἐσφαλμένος ὁ λόγος. Καὶ γὰρ ἦν, καὶ παρῆν, καὶ πάρεστι πανταχοῦ. 'Αλλ' ἵνα τὸ θαῦμα παραταθῇ, μικρὸν ἀνέσχε, τῷ θανάτῳ χι ραν διδοὺς ὁ πάντα πληρῶν τῇ θεότητα. ο Ε: ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανέ μου ὁ ἀδελφός. ο Όρος, όπως καὶ Θεὸν αὐτὸν πεπίστευκεν ὄντα, καὶ θάνατον ἐπ σχεῖν, καὶ νεκροὺς κατ' ἐξουσίαν ἐγείρειν δυνάμει νον; Οἶδα γὰρ ὡς εἰ παρών ἦσθα, φησίν, οὐκ ἐν ίσχυσε θάνατος· οὐκ ἂν ἀπέση τοῦ γένους ή θρυλι λίς. Αργοὶ δ᾽ ἂν καὶ οἱ τῆς ζωῆς ὅροι διέμειναν, εἰ σύ γε ἦσθα παρών, ὁ ζωῆς μέτρα πᾶσιν ὁροθετών. Καὶ νῦν οἶδα, φησίν, ὅτι ὅσα ἂν αἰτήσῃ τὸν θεὸν, δώσει σοι ὁ Θεός.» Πρὸς γὰρ τὸ φαινόμενον ἔδις. Πλὴν, ἄρα κἀνταῦθα μὴ ἀγνοοῦσαν αὐτὴν ταληθές astruit. Quanquam nonuihil natura simplicior erret. «Si enim, inquit, fuisses hic.. Quid dicis, Martha? fallitur sermo. Erat elenim, et præsens crat: nec deest usquam. Sed ad miraculi amplitudinem, paululum spectavit, morti concedens locum, qui divinitate omnia replet. ‹ Si fuisses bic, frater meus non fuisset mortuus.» Viden' ut etiam Deum crediderit, qui et compescere mortem, et mortuos per auctoritatem excitare posset.? Scio enim, inquit, fore ut, si fuisses præsens, haudquaquam mors prævaluis et, haudquaquam esset exstincta lucerna generis. Plane ctiam vitæ termini otiosi fuissent, modo tu afuisses qui vitæ terminos universis constituis. ‹ Sed et nunc scio, inquit, quia quæcunque poposceris a Deo, Ἐμφιλόσοφος γὰρ ἡ γυνή, κἂν ἀδρανὴς ἡ γνώ τ dabit tibi Deus. Ad id enim respiciebat quod erat Πεπεισμένη γοῦν ὡς εἰ παρῆν οὐκ ἂν ἐπεθνήκει oculis subjectum. Caterum hoc eliam loco vide Λάζαρος, οὐδὲ πρὸς τὸ μέλλον ἀμφέβαλλε. Διὰ τοῦτ veritatis nou nesciam. Erat enim mulier quanquam καὶ προϋπήντα, καὶ τὴν δευτέραν ἐπήγαγε φωνήν, imbecillo et hebeti, philosophico tamen animo. εἰποῦσα· ι Καὶ νῦν οἶδα, ὅτι ὅσα ἂν αἰτήσῃ τὸν θεὸν, Cum ergo haberet persuasum fore, ut Lazarus non δώσει σοι ὁ Θεός. Εἰ ἧς ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανε μου ✓ moreretur si ipse affuisset, neque de futuro dubia ἀδελφός.» Οὐ γὰρ ἐπεὶ τῷ θανάτῳ υπόκειντα: ἐν fuit. Propterea quoque occurrit, et alteram ad- θρωποι, διὰ τοῦτο τέθνηκε, φησίν· ἀλλ' ὅτι αὐτὸς junxit vocem, dicens:. El nunc scio, quia quæ- οὐκ ἦσθα παρών, ὁ τοῦ θανάτου νικητής. Ισχυρά cunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Si μὲν ἡ πίστις, κἂν ἀσθενὴς ὁ λόγος. Ηρέμα δέ πως fuisses hic, non fuisset mortuus frater meus. καὶ ὑπεμέμφετο, ὅτι μή παρῆν, ὅτε αὐτῷ κατεμή Non enim, inquit, ea est causa ut sit mortuus, quia νυσαν λέγουσαι· ο δε εν φιλεῖς ἀσθενεῖ. ο homines morti subjaceant, sed quia victor ipse mortis non affuisti. Robusta quidem fides, tametsi ratio debilis. Quin et sensim accusare videtur, quod nuntiantibus ipsis, Ecce quem amas infirmatur, o non statim advenerit. • Dicit ei Jesus: Resurget frater tuus.» Ju-C cundus sermo, et duplex ad curam: qui non tantum errorem corrigat, verum etiam acriorem tristitiam sedet et leniat. • Resurget frater tuus. › Ad jactantia fugiendam speciem non dixit: Ego fratrem tuum suscitabo: sed, ‹ Resurget frater tuus. › Indefinite verbo resurget, seu suscitabitur, usus: exercens, quod ejus fidei probatum erat. Unde et illa ait: c Scio quia resurget in novissino die.. Si credis fore, ut in illo resurgat, neque de isto dubia fueris: qui enim hunc facio illumque, idem ipse sum. c Resurget frater tuus. Simul etiam hoc dixit, ad illud ejus coarguendum: • Scio quæcunque poposceris a Deo, dabit tibi Deus. Resurget frater tuus. • Domini dignitatem per auctoritatem significans, ut noverit non esset in iis quæ dicimus de Deo præcipitandam sententiam. Ait ergo Qui credit in me, etiamsi mortuus fuerit, vivet: et omnis qui vivit, et credit in me, non videbit mortem in æternum. Credis hoc?» Quod ait hujusmodi est: Tametsi, inquit, qui credit in me omnino mortuus fuerit, quod nimirum spectat ad mortein naturalem: non sic tamen ut illa teneatur sub ditione, et dominetur ut par est in incredulis. e Credis hoc?» Sic sapienter, et tanta suasione, in fidem quæ est de ipso, transfert mulieris animum, quemadmodum responsio ostendit. Quid enim illa? • Utique, Domine: ego credMi quia tu es Christus Filius Dei, qui in mundum • Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· Ἀναστήσεται ὁ ἀδελφός σου.» Περιχαρείας ὁ λόγος, καὶ διπλὴν ἔχων τὴν θεραπείαν· οὐ μόνον τὸ σφάλμα διορθούμενος, ἀλλὰ καὶ τὸ σφοδρὸν τῆς λύπης κατακοιμίζων, ο Αντ στήσεται ὁ ἀδελφός σου.» Διὰ τὸ ἀφιλόκομπον οὐκ εἶπεν· Ἐγὼ ἐγερῶ τὸν ἀδελφόν σου, ἀλλ', ο Αναπτής σεται ὁ ἀδελφός σου. ο Αορίστως τὸ, ἀναστήσεται, φήσας· γυμνάζων αὐτῆς τὸ τῆς πίστεως δόκιμον, Δ:ὸ κἀκείνη φησίν· «Οίδα, ὅτι ἀναστήσεται ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ.» Εἰ ἐκείνῃ πιστεύεις, φησί, μηδ περὶ ταύτης ἀμφίβαλλε· ὁ γὰρ ταύτην κακείνην ποιῶν, ἐγώ εἰμι. «᾿Αναστήσεται ὁ ἀδελφός σου. 1 Τοῦτο ἅμα καὶ διελέγχων αὐτὴν ἔφασκεν εἰποῦσαν • Οἶδα ὅτι ὅτα ἂν αιτήσῃ τὸν Θεὸν, δώσει σαι ὁ θεός, ᾿Αναστήσεται ὁ ἀδελφός σου.» Το Δεσποτικὸν αὐτ δεικνύς κατ' ἐξουσίαν ἀξίωμα, ὡς ἂν μάθοι με προπετῶς ἐν τοῖς περὶ Θεὸν λόγοις ἐκφέρεσθαι. Φησὶν οὖν· «Ο πιστεύων εἰς ἐμὲ, κἂν ἀπεθάν ζήσεται· καὶ πᾶς ὁ ζῶν καὶ πιστεύων εἰς ἐμὲ, θά νατον οὐ μὴ ἴδῃ εἰς τὸν αἰῶνα. Πιστεύεις τούτῳ; Τοῦτο δὲ, τοιοῦτόν ἐστιν. Εἰ γὰρ καὶ πάντως το θναίη, φησὶν, ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ τὸν φυσικὴν δη λονότι θάνατον, ἀλλ' οὐ κατ' ἐπικράτειαν, οἷα τους ἀπειθοῦντας εἰκός. «Πιστεύεις τούτῳ; ο Οὕτω φῶς ἄγαν καὶ πιθανῶς πρὸς τὴν ἀμφ' αὐτὸν με άγει πίστιν τοῦ γυναίου τὴν διάνοιαν, ὡς δείχνυπν ἡ ἀπόκρισις. Τί γάρ φησιν ἐκείνη; «Ναί, Κύριε Εγώ πεπίστευκα, ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Γιός του Θεοῦ, ὁ εἰς τὸν κόσμον ἐρχόμενος.» Είδες του λίγου

IN LAZARUM QUATRIDUANUM. τὸ ἰσχυρόν; Εἶδες, εἰς οἷαν αὐτὴν ἐπεσπάσατο πί- venis.» Vidistin' sermonis efficacian? Vidistin' in στιν; ὡς καὶ δογμάτων ἀκριβείας ἐφάψασθαι, τὴν τη μικρού σφαλλομένην δι᾿ ἁπλότητα. Όσα γὰρ ἐπὶ Χριστοῦ διομολογεῖν ἔδει, περιφραστικῶς ἐν βραχεί διηγόρευσε. «Ναὶ γάρ· ἐγὼ πεπίστευκα, φησίν, ὅτι σὺ εἶ ὁ Χριστὸς ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ὁ εἰς τὸν κόσμον ἐρχόμενος, ο ἀριδήλως κηρύξασα· κατὰ ταυτόν τε ἅμα τὸν τῆς θεολογίας, καὶ τῆς οἰκονο μίας περιληπτικῶς συνεπέρανε λόγον. • Καὶ τοῦτο, φησὶν, εἰποῦσα, ἀπῆλθε καὶ ἐφώνη σε τὴν ἀδελφὴν αὐτῆς, λάθρα εἰποῦσα· Ο διδάσκαλος πάρεστι, καὶ φωνεῖ σε. Εκείνη, ὡς ἤκουσεν, ἠγέρθη ταχύ, καὶ ἤρχετο πρὸς αὐτόν.» Κατὰ τὸ πον τῆς λύπης τοῦ ἀδελφοῦ τὴν χαρὰν δεξαμένη. Ὡς γὰρ μόνον ἤκουσεν ὅτι Ἰησοῦς ἥκει, αὐτίκα τὸ μὲν πένθος ἀπέθετο, τῆς δὲ πίστεως τὸ ζέον παρέδειξε. Πρεπόντως οὖν καὶ ἡ Μάρθα χρῆται, οὐ δημηγοροῦσα Χριστοῦ τὴν ὑπόσχεσιν. Εώρα γάρ τοὺς παρόντας όχλους, οι παρεκάθηντο την Μαρίαν παραμυθούμενοι, ἐξ ὧν ἦσαν οἱ διεφθόνουν θαυμα τουργοῦντι Χριστῷ· ι Ο διδάσκαλος πάρεστι, καὶ φωνεί σε. › Ἐκ τοῦ παρεῖναι, φησί, τὸ τελούμενον σκόπει. Οὐ παραμυθούμενος ήκει, οὐ ψυχαγωγήσων. Ἡ γὰρ ἂν καὶ πρὸ τούτου ἀφίκτο. Ζωώτων ἥκει, ἀναστήσων τὸν σύγγονον. «Ἡ δὲ μόνον ὡς ἤκουσεν, ἠγέρθη ταχύ, καὶ ἤρχετο πρὸς αὐτόν.» Οὐκ ἐρωτής σατα, ἢ πρὸς μικρὸν ἀναμείνασα· ἀλλ' ὡς ἄνπερ τὴν ἀδελφὸν ἐν χερσὶν ἔχουσα ζῶντα, δρομαίως ἀνίστατο, καὶ πρὸς τὴν ζωὴν ἀνεπήδα, μικρὰ ἢ οὐδὲν τῶν συμπαρόντων φροντίσασα·. Ούπω δὲ Ἰησοῦς ἐληλύθει εἰς τὴν κώμην, ἀλλ' ἔτι ἦν ἐν τῷ τόπῳ, ὅπου ὑπήντησεν αὐτῷ ἡ Μάρθα.» Τοσοῦτον ἔσπευσεν, ὡς ἐπ' αὐτοῦ φθάσαι τοῦ τόπου τὸν Κύ ριον. Σχολαιότερον γὰρ ἐπορεύετο διὰ τὴν δύσεριν τῶν Ἰουδαίων ὑπόνοιαν, τοῦ μὴ δόξαι κατεπιτρέ χειν τῷ θαύματι, ἀλλ' ὡς ἐκ προτροπῆς τῶν γυναίων καλούμενος. Ἐπεὶ μηδὲ παρεῖναι βεβούλητο, εἰ μὴ προτραπεὶς ἐκλήθη, τῷ μὴ προσποίησιν νομισθῆναι τὸ πρᾶγμα. Ω; οὖν εἶδον τὴν Μαρίαν οἱ περὶ αὐτὴν Ἰουδαῖοι ταχέως μὲν ἀναστᾶσαν, δρο μαίως δὲ τῆς οἰκίας ἐκβᾶσαν, δόξαντες ώσανεί προς τὸ μνημεῖον σπεύδειν αὐτὴν, ἵνα τυχὸν σπαράξῃ, καὶ κωκυτοῖς τὸν σύγγονον ἀποδύρηται, συνεξῆλθον αὐτῇ, κωλύειν ὥσπερ βουλόμενοι τῆς ἐπὶ τῷ ἀδελφῷ Θρηνωδίας. Τὸ δὲ ἦν ἔργον οἰκονομίας συμπαρεῖναι κἀκείνους, ἵν᾽ ἐπ' ὄψεσιν αὐτῶν τὸ θαῦμα πραχθὲν, μὴ ἀμάρτυρον ᾖ. «Ἡ οὖν Μαρία, ὡς ἦλθεν ὅπου ἦν ὁ Ἰησοῦς, ἐδοῦσα αὐτὸν, ἔπεσεν αὐτοῦ πρὸς τοὺς πόδας, λέγουσα· Κύριε, εἰ ἧς ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανέ μου ὁ ἀδελφός.» Ισον ἔχουσα τῇ ἀδελφῇ τὸ φρόνημα, τοῖς ὁμοίοις αὐτῆς συμφέρεται ρήμασι. Σκόπει οὖν ὅσα ἐν μικρῷ τότε ἡ Μαρία ποιεῖ. Προστρέχει ὡς Θεῷ, προσπίπτει, παρρησιάζεται, δείκνυσιν ὅτι τέθνηκε Λάζαρος· οὐ ταῦτα δὲ μόνον, ἀλλ' ὅτι καὶ πρόωρος ὁ θάνατος γέγονεν, ἀπόντος αὐτοῦ. Τότε γὰρ τυχόν λέγει παραγεγονέναι, ὅτε μὴ τὴν θεραπείαν ὁ καιρὸς ἐπεδέχετο, συγκλεισθεῖσαν ὡσανεὶ τῷ θανάτῳ. Καὶ quam eam pertraxit fidem? Sic nimirum, ut quæ paulo superius ex simplicitate errabal, accurata etiam dogmata attigerit. Quidquid enim de Christo oportebat confiteri, brevi circumlocutione disseruit. Nam dicendo:. Utique, ego credidi, quia tu es Christus Filius Dei qui in mundum venis:› clare in unum pariter et theologiæ ac Trinitatis, et. economiæ ac incarnationis doctrinam complexione conclusit. ‹ Et cum, inquit, hoc dixisset, abiit, et vocavit sororem suam silentio, dicens: Magister adest, et vocat te. Illa ut audivit, surrexit cito, et venit ad cum.» Gaudio perfunditur pro modo conceptae de morte fratris tristitiæ. Ut enim tantum audivit venisse Jesum, confestim quidem deposuit luctum, fidei vero fervorem exhibuit. Sel et Martha decenter agit, non publicata Christi promnissione. Videbat enim circumassidentem Mariæ consolantem turbam, in qua essent qui Christo miracula edenti inviderent. ‹ Magister adest, et vocat te.» Ex præsentia, inquit, pensa quod pero agitur. Non venit ut consoletur: non ut deliniat animos. Alioqui prius etiam advenisset. Venit ut vitain restiţuat, ut fratrem resuscitet. ‹ Illa autem ut solum audivit, surrexit cito, et venit ad eum. Nihil interrogat, nec vel minimum cunctatur: sed quasi vivum fratrem haberet in manibus, surgit concite, et ad vitam prosilit, parum aut nihil pariter collectos curans: «Nondum enim venerat Jesus in castellum: sed erat adhuc in illo loco, ubi occurrerat ei Martha. › Usque adeo festinaverat, ut in ipso loco anteverterit Dominum. Morosius enim incedebat ob Judæorum contentiosam æstimationem; ut ne videretur ipse ad miraculum procurrere, sed quasi mulierum rogatu accedere. Nam neque venire voluerat, nisi earum accitus obsecratione, ut ne res simulatio putaretur. Ut autem Judæi, qui erant cum Maria, viderunt cito surrexisse, ac domo concitam exisse, existimantes velut ad monumentum properare, ut se forsan unguibus laceraret, ululatuque deploraret fratrem, una egressi sunt, velut ab eo fratris luctu prohibituri. Divina vero providentia res gerebatur, ut et illi adessent, quo sub corum obtutibus editum miraculum haudquaquam testes desideraret. ‹ Maria ergo cum venisset ubi erat Jesus, videns eum, cecidit ad pedes ejus, et dicit ei: Domine, si fuisses hic, non esset mortuus frater meus. › Eodem cum sorore sensu, iisdem ac ipsa verbis congreditur. Vide igitur quam tunc in modico multa fecerit. Occurrit ut Deo, accidit, agit fiducia, ostendit mortuum Lazarum: nec il solum, verum etiam quod mors immatura absente eo contigerit. Tunc enim forte ait alvenisse, cum jam tempus, velut morte præcludente, curationem non reciperet. Ex iis namque conjectura est, agnovisse

ut Deum, ac velut Deo locutam esse tametsi oratio γὰρ ὑπολαβεῖν ἔστιν ἐντεῦθεν, ὡς καὶ Θεὸν αὐτὸν ἔδει, in eo claudicaret, quod dicebat: • Si fuisses hic. – καὶ ὡς Θεῷ διελέγετο, εἰ καὶ ὁ λόγος ἔσκαψε τῷ • Jesus ergo ut vidit eam plorantem, et Judæos qui εἰπεῖν, «Εἰ εἴης ὧδε.» — < Ὁ οὖν Ἰησοῦς ὡς εἶδεν venerant cum ea, infremuit spiritu, et turbavit αὐτὴν κλαίουσαν, καὶ τοὺς συνεληλυθότας αὐτῆ Ἰουδαίους κλαίοντας, ἐνεβριμήσατο τῷ πνεύματι seipsum, et dixit: Ubi posuistis eum?. Non dixit: Eamus ubi est sepulcrum, ut ne se miraculo festi- καὶ ἐσπάραξεν 3' ἑαυτὸν, καὶ εἶπε· Ποῦ τεθείκατ nantius putaretur ingerere. Ubi posuistis eum? αὐτόν;» Οὐκ εἶπεν, "Αγωμεν ὅπου τὸ μνῆμά ἐπαν Vos, inquit, percontor, quos volo testes miraculi. ἵνα μὴ νομισθῇ κατεπισπεύδων τῷ θαύματι. εθε τεθείκατε αὐτόν; › Ὑμᾶς, φησίν, ἐρωτῶ, οὓς μάρ Vos ipsi accurrentes sepulcrum ostendite. Simulo ignorantiam, ut.coarguam vestram iuscitiam. c Ubi τυρας ἔχειν τοῦ θαύματος βούλομαι. Αὐτοὶ тра posuistis eum? • Non quia nesciret sciscitabatur, δραμόντες τὸν τάφον ὑποδείξατε. «Που τεθείσας sed ut praesentes intentos miraculo faceret. Quo- αὐτόν; › Προσποιοῦμαι τὴν ἄγνοιαν ἵνα ὑμῶν ἐλέγξυ modo enim nesciebat ubi Lazarus fuisset sepultus, τὴν ἄνοιαν. «Ποῦ τεθείκατε αὐτόν; ὁ Οὐκ ἀγνοῶν, ἀλλ' ἐπιτείνων πρὸς τὸ θαῦμα τους παρόντας πρώτε qui Patrem ita novit, sicut Pater novit seipsum: ‹ in quo sunt omnes thesauri sapientiæ et scientiæ Πῶς γὰρ ἡγνόει που τέθαπτο Λάζαρος, ὁ τὸν Πατέρα absconditi ♥, › nisi quia exhibebat quod est homi- οὕτως εἰδὼς, ὡς αὐτὸς οἶδεν ἑαυτὸν ὁ Πατήρ· «Εν nis, in seipso nostra repræsentans? Nostra enim ᾧ πάντες εἰσὶν θησαυροί τῆς σοφίας καὶ τῆς γνώ est ignorantia et qui ab ea sunt motus, non ejus σεως ἀπόκρυφοι· ο πλὴν εἰ μὴ τὸ ἀνθρώπινον ἐπι qui novit omnia priusquam fiant. Quanquam enim εδείκνυτο, τυπῶν ἐν ἑαυτῷ τὸ ἡμέτερον; Ἡμῶν γὰρ omnes nostræ naturæ affectiones si quæ ta- ἡ ἄγνοια, καὶ τὰ ἐκ ταύτης κινήματα, οὐ τοῦ πάντε men palam peccati noxam fugerunt, in seipso εἰδότος πρὶν γενέσεως αὐτῶν. Εἰ γὰρ καὶ τὰ τῆς ostenderit, haud tamen ipse in quem non cadit φύσεως ἅπαντα τῆς ἡμετέρας ἐφ' ἑαυτὸν ἐνεδείξατο macula, quique superior est quam ut possit vinci πάθη, ὅσα προδήλως τῆς ἁμαρτίας τὸν μῶμον ἐκπέ. ɔffectionibus, adventitias naturæ sordes ex appetitu φευγεν· ἀλλ' οὐχὶ καὶ τὰς ἐκ παραλόγου ὁρμῆς, ἐπι alieno a ratione, seu ex pravitate animi et de- παρατροπῆς, ἐπεισαχθείσας αὐτῇ κηλίδας προς fectione, admisit: absit! is, inquam, qui nullo ab ήκατο, ἄπαγε, ὁ ἀκηλίδωτος καὶ ἀνάλωτος πάθεσιν· ὁ μὴ κατ' ἔκστασιν τῆς ἀτρέπτου θεότητος διην immutabili deitate excessu, totam naturam nostram ἡμῶν τὴν φύσιν ἀναλαβών. Εἰ μή τις ἂν φαίη το assumpsit. Nisi quis forte ea dixerit accipi, qua sibi ratione nostra asciscit, Verbo quod spectat ad κατ' οἰκείωσιν λόγῳ ταῦτα εἰλῆφθαι, τοῦ κατ' οὐσίαν substantiam, seorsim longius posito.. Ubi posui- πόῤῥω διῳκισμένου λόγου. • Ποῦ τεθείκατε αὐτόν; stis eum?» Non est nescientis percontatio, ut οὐκ ἀγνοοῦντος ἡ πεῦσις, ὡς δέδεικται δή που. Η plane ostensum fuit. Aut qua ratione sic spatiis πῶς ἂν ἐκ πολλοῦ διαστήματος ἔφη, ο Κεκοίμηται locorum divisus, potuisset dicere, • Lazarus Λάζαρος; Ποῦ τεθείκατε αὐτόν;» Διὰ τοῦτο πυνθά dormit? Ubi posuistis eum?» Propterea, inquit, νομαι, φησὶν, ἵνα τὸ θαῦμα πιστώσωμαι. Πολλούς percontor, ut miraculum astruam. Par enim est γὰρ εἰκὸς ἦν ὑπὸ περιχαρείας προτρέχοντας, δει plures ex abundanti lætitia festinos accurrisse, ut locum ostenderent. • Dicunt ei: Veni, et vide. Lacrymatus est Jesus. Ut homo lacrymatus est, non Lazarum sed Judæos. Advenerat siquidem ut illum suscitaret: ac erat supervacaneum, ut cum lacrymis prosequeretur, qui debebat resurgere. Merito autem Judæos lacrymis prosecutus est, quorum etiam post miraculum futuram infidelitatem prospiceret. • Lacrymatus est Jesus. Exemplum nobis formam que tradens ac modum, ad cujus rationem illacrymandum sit mortuis. Lacrymatus est naturæ corruptionem ac videns quan imago deformetur morte. ⚫ Dixerunt ergo Judæi: Ecce quomodo amabat eum! Ethic vide invidiam, et pervicacem animum. «Ecce • Coloss. 11, 5. 6 Lege ετάραξεν. κνύναι που τέθειται. • Λέγουσιν αὐτῷ· Ἔρχου, καὶ ἴδε. Εδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς.» Εδάκρυσεν ὡς ἄνθρωπος· οὐ τὸν Λάκαρον, ἀλλὰ τοὺς Ἰουδαίους. Τὸν μὲν γὰρ ἀναστήσων ἀφίκτο, καὶ περιττὸν ἦν δακρύσαι τὸν ἀναστήσεσθαι μέλλοντα. Ἰουδαίους δὲ εἰκότως ἐδάκρυσε, τὴν ἀπὸ στίαν αὐτῶν καὶ μετὰ τὸ θαῦμα προθεωρών. «Βά κρυσεν ὁ Ἰησοῦς.» Υπογραμμὸν ἡμῖν καὶ τύπου καὶ μέτρα διδοὺς, εἰς ὅσον δέοι τοῖς οἰχομένοις ἐπισ δακρύειν. Ἐδάκρυσε τὴν τῆς φύσεως ἡμῶν φθοράν, καὶ τῆς εἰκόνος τὸ ἄκαλλον εἶδος, ὁποῖον τῷ θανάτῳ καθίσταται. «Ελεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι· δε πως ἐφίλει αὐτόν.» "Ορα κανταῦθα τὸν φθόνον, καὶ τὸ τῆς γνώμης μάχιμον. ο Ιδε πῶς ἐφίλει αὐτόν. Quanquam enim omnes nostra affectiones. De defectibus istis et affectionibus innoxiis assumptis a Verbo plura Damascenus, ac subinde nostri scholastici. Gregorius etiam multis explicat, orat. 4 de theologia, quem hic auctor ultimam ponit modum exponendi dicta de Christo, quo se licet sibi asciscat et sua faciat, qua sunt corporis mystici. De quo etiam Aug. et alii.

IN LAZARUM QUATRIDUANUM. Φιλούμενος ἐφίλει, καὶ εἰκότως. «Ἐγὼ γὰρ, φησὶ, & quomodo amabat cum!, Qui amabatur, amabat. Plane merito:. Ego enim, inquit, diligentes me diligo x. — e Ecce quomodo amabat eum? «Videtur et admirantium sermo, sed ‘et invidorum: ita ut aliqui dicerent: «Non poterat hic, qui aperuit oculos cæci, facere ut hic non moreretur?» Atqui si cæci aperuit oculos, car tunc ei negata ſide blasphemis eum impetistis sermonibus? Cur eum qui acceperat beneficium tam multis inseruistis quæstionum nexibus, semel et iterum judicantes et exquirentes, quis, et cujas, et qualis, et quid faciens aperuit tibi oculos? Nunc interim, quanquam inviti, agnoscitis aperuisse oculos cæci. Ceterum cum illud miraculum huic deberet admirationem conciliare, vos potius utrumque vituperatis. Hoc Juτοὺς ἐμὲ φιλοῦντας, ἀγαπῶ. ο - ι Ιδε πῶς ἐφίλει αὐτόν.» Επει πως καὶ θαυμαζόντων ὁ λόγος, ἀλλὰ καὶ βασκαινόντων· ὡς τινας λέγειν·. Οὐκ ἠδύνατο οὗτος ὁ ἀνοίξας τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ, ποιῆσαι ἵνα μὴ καὶ οὗτος ἀποθάνῃ;» Καὶ εἰ ήνοιξε τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ τυφλοῦ, τί ποτε αὐτῷ διαπιστοῦντες τότε βλασφήμοις λόγοις εβάλλετε; Τί τοσαύταις ἐνείρατε τὸν εὖ παθόντα πλοκαῖς, κρίνοντες, ἀνακρίνοντες, τις καὶ πόθεν, καὶ ποταπὸς, καὶ τί ποιήσας ανέωξέ σου τοὺς ὀφθαλμούς; τέως μὲν ὁμολογεῖτε νῦν, εἰ καὶ ἄκοντες, ἀνεῳγότα τοὺς ὀφθαλμούς τοῦ τυφλοῦ. Δέον ἀπ' ἐκείνου καὶ τοῦτο θαυμάζειν· ὑμεῖς δὲ κἀκεῖνο καὶ τοῦτο κακίζετε. Εργον γὰρ τοῦτο Ιουδαϊκῆς προαιρέσεως. Πότε γὰρ οὐ παρα ωργίσατε Χριστόν; πότε οὐκ ἠπειθήσατε τοιαῦτα daicus animus habet operis. Quando enim non καὶ τοσαῦτα τεθεαμένοι τεράστια; • Ο Ἰησοῦς οὖν πάλιν ἐμβριμησάμενος ἔρχεται εἰς τὸ μνημεῖον· ἦν δὲ σπήλαιον·, σκοτεινὴ τῶν Ἰουδαίων καρδία· ι Καὶ λίθος ἐπέκειτο ἐπάνω.» Τῆς ἀπιστίας τὸ σκληρὸν καὶ ἀντίτυπον. «Λέγει ὁ Ἰησοῦς· Αρατε τὸν λίθον.» Τον βαρὺν τῆς ἀπει θείας ἀποκυλίσατε λίθον, ἵνα τὸ θνησιμαῖον ἀναγάγω τοῦ γράμματος. «Αρατε τὸν λίθον·, τὸν δυσβά σταχτον τοῦ νόμου ζυγόν, ἵνα τὸν ζωοποιὸν τῆς χά, ρίτος ἀναλάβητε λόγον. «Αρατε τὸν λίθον· ο τὸν ὡς κάλυμμα κείμενον καὶ βαροῦντα τὸν νοῦν. Ἐδυνάμην αὐτὸς ἐγὼ τὸν λίθον ἀποκυλίσαι, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τῆς δυσωδίας ἀντιλάβοιτε· οὗ δὴ χάριν ὑμῖν ἐπιτρέπω τὸν λίθον ἐξᾶραι τοῦ μνήματος. «"Αρατε τὸν λίθον· › ἵνα ὑμεῖς μαρτυρήσητε, ὅτι καὶ τοῦ τάφου τὴν λίθον ἐξεκυλίσατε. ο "Αρατε τὸν λίθον.» Ὑμεῖς οἱ Ἰουδαῖοι, οὐχ οἱ μαθηταί μου, ἵνα μὴ αύριον εἴπητε ὡς ἐπὶ τοῦ τυφλοῦ· "Αρα οὗτός ἐστιν; ἄρα ἐκεῖνος; ἵνα μὴ εἴπητε ὅτι ἄλλον ἀντ᾽ ἄλλου ἤγειρα. "Αρατε τὸν λίθον, ο εἰ τοῦ θαύματος ἰδεῖν τὸ μέσ γεθος βούλεσθε. «Λέγει αὐτῷ ἡ ἀδελφὴ τοῦ τετελευτηκότος Μάρθα· Κύριε, ἤδη δζει· τεταρταῖος γάρ ἐστιν.» Ημέρας γὰρ εἶχε τέσσαρας ἐν τῷ μνήματι, ἐν αἷς ἦν διαφθαρθῆνα: τὸν τεθνεῶτα. «Ηδη δζει, τεταρταίος γάρ ἐστιν. ο 'Απιστίας καὶ δισταγμοῦ τὸ ῥῆμα. Πλὴν ἐν τοῖς μεγίστοις θαύμασιν ἀπιστία προτρέχειν είθισται. «Ηδη δζει.» Επαρθέντος τοῦ λίθου τῆς ὀσμῆς αἰσθομένη, τοῦτο εἶπεν ἡ Μάρθα. Καὶ τὸ μὲν ῥῆμα διαπιστούσης ἦν· συνεβάλλετο γοῦν ὅμως τῷ θαύματι, ὅσῳ καὶ μᾶλλον ἐφαίνετο διαλυθὲν τὸ σῶμα. «Κύριε, ήδη όζει.» Μη πλησιάτης, φησίν, ἵνα μὴ ἀηδισθῇς. • Ηδη όξει.» Μῦρον ὑπάρχων εὐῶδες, μὴ προσεγγίσῃς τῷ δέοντι. «Κύριε, ήδη όζει.» Επιτείνει τὸ θαῦμα τοῦ γυναίου τὸ ῥῆμα. Λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς· «Οὐκ εἶπόν σοι, ὅτι ἐὰν πιστεύσῃς, ὄψει τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ;, Τοῦτο, οἰωνεί πως ὀνειδίζων αὐτὴν ἔφη. Εύδηλον γὰρ ὡς οὐ πάμπαν ἀμφιβολίας ἀπήλλακτο, δι' ὧν ἐσφαλμένας ἐποιεῖτο τὰς ἀποκρίσεις. * Prov. vi, 17. exacerbastis Christum? quando tot tantisque visis prodigiis non inobsequentes fuistis? • Jesus ergo rursum freniens, venit ad monumentum. Erat autem spelunca:» nempe cor tenebricosum Judæorum: Et lapis superpositus erat ei. › Infidelitatis durities et resistentia. ‹ Ait Jesus: Tollite lapidem. Revolvite gravem inobedientiæ lapidem, ut quod littera habet lethale subveham, ac faciam spirituale. «Tollite lapidem:» jugum legis portatu difficile, ut recipialis vivifcum verbum gratiæ. • Tollite lapidem:» eum utique qui velut impositum velamen gravat animum. Potuissem ego revolvere lapidem: verum ut ipsi quoque percipialis fetorem, idcirco jubeo, ut vos tollatis. • Tollite lapide:n: ut ipsi testes sitis vestra ipsa opera revoluti lapidis sepulcri. «Tollite lapidem: vos Judæi, non discipuli mei, ut ne velut in cæco postridie dixeritis: Nunquid hic, nunquid ille? ut ne alium pro alio suscitatum causemini. Tollite lapidem:» si miraculi magnitudinen spectare vultis. Dicit ei Martha soror ejus qui mortuus fuerat: Domine, jam felet; quatriduanus est enim.. Habebat enim quatuor dies in monumenta, in quibus poterat mortuus computruisse. ‹ Jam fetet; quatriduanus est enim. › Verbum est non credentis et dubitantis. Cæterum consuevit infidelitas maximis præcurrere miraculis. Jam fetet. › Hoc dixit Martha, cum sublato lapide odorem sensisset. Et quidem quod dicebat. non credentis erat: conferebat tamen ad miraculum, quanto etiamı corporis resolutio magis innotescebat. • Domine, jam fetel.» Ne propius, inquit, accesseris, ne molestiam sentias, ac stomacho movearis. Jam lelet.» Ne qui suaveolens unguentum es, fetenti appropinquaveris. • Domine, jam fetet. Magnificat iniraculum verbum mulieris. Dicit ei Jesus: Nonne ' dixi tibi, quoniam si credideris, ridebis gloriam Dei?, Hoc dixit, velut ei quodammodo exprobrans. Clarum enim est, ex falsis quas dabat responsionibus, non fuisse ab omni dubietate liberam.

• Jesus autem eleratis in cœlum oculis, dixit: Pater, gratias ago tibi quoniam audisti me. Ego autem sciebam quia semper me audis: sed propter populum qui circumstat dixi, ut credant quia tu me misisti.» Elevavit sursum oculos, unde ad mos descendit: agit vero Patri gratias, non quasi aliquid acceperit ab ipso Nam non poposcit. e Gratias enim tibi ago, inquit, quoniam audisti me.» Atqui nusquam petiit, nusquam rogavit. Consequenter ergo videtur illud, «Quoniam audisti me, supervacaneum. Enimvero ea loquitur propter Judæos, ostendens venisse de cœlo, ac Del se Filium et Deum, omniaque ex sententia Patris, velut cui una cum eo et sententia sit et natura, peragere: ac demum, velut qui homo esset, paulo se locutum humilius et secundum hominem, υι ne incarnatio inani specie constare videretur. ‹ Hæc cum dixisset, voce magna clamavit: Lazare, veni foras. Et statim prodiit qui fuerat mortuus, ligatus pedes et manus institis: et facies illius sudario erat ligata. › Non hic precatur, nec dicit: Pater, suscita eum. Hæc enim sunt subditorum, et eorum qui secundi sunt sed clamat: nec clamat solum, sed magna voce. Cujus gratia? Ut etiam designet futuram tubam, cujus magna vox convocatura est positos in monumentis. «Lazare, veni furas.». Vox Donini est, regia jussio, potestatis imperium. Veni foras. Corruptione deposita pellem resume per incorruptionem. • Lazare, veni foras. Sciant Judæi c • venisse jam horam, quando mortui, qui sunt in monumentis, audient vocem filii Dei: et qui audierint, vivent 3. › • Veni foras.» Sublatus est lapis offensionis: ad me perge qui te voco. ‹ Veni foras. › Ut quidem amicus, ad me advoco; ut autem Dominus, precipio. • Veni foras.» Noverint Judæi fore, ut qui suscito quatriduanum e monumento, potiori jure resurgam ipse triduanus, siquidem mortem gustavero. ‹ Lazare, veni foras. › Exi fasciis involutus, ac indutus sepulcralia, ut ne te Judzi dictum mortuum existimaverint. Videant ligalas manus, et pedes, ac faciem oblectam, nec miraculo fidem detrahant. ‹ Veni foras. > Astruct tuam resurrectionem corporis malcolentia. Sulvey Joan. v, 25 › • Ο δὲ Ἰησοῦς ἦρε τους ὀφθαλμοὺς εἰς οὐρανὸν, καὶ εἶπε· Πάτερ, εὐχαριστῶ σοι ὅτι ἤκουσές μου· ἐγὼ δὲ ᾔδειν ὅτι πάντοτε μου ἀκούσεις· ἀλλὰ δι τὸν ὄχλον τὸν περιεστῶτα εἶπον· ἵνα πιστεύσωσ ὅτι σύ με απέστειλας. ο 'Ανω ήρε τὸ ὄμμα, ὅθεν τις ἡμᾶς καταβέβηκεν· εὐχαριστεῖ δὲ τῷ Πατρὶ, ούχ ὡς λαβών τι παρ' αὐτοῦ. Οὐ γὰρ ἡτησεν. «Είχαν ριστῶ σοι γάρ ρησιν, ὅτι ἤκουσάς μου.» Και μην οὐδαμοῦ ᾔτησεν, οὐδαμοῦ ἐδεήθη. Περιττόν εν ὥσπερ κατὰ τὸ ἀκόλουθον εἶναι δοκεῖ τὸν Ὅτι ήκουσάς μου.» ᾿Αλλὰ διὰ τοὺς Ἰουδαίους ταύτα λαλεῖ, δεικνὺς ὅτι ἄνωθεν ἦλθε, καὶ ὅτι 11; ἐστι τοῦ Θεοῦ, καὶ Θεὸς, καὶ ὅτι πάντα γνώμη το Πατρὸς ποιεῖ, ὡς τῆς αὐτῆς ὑπάρχων αὐτῷ καὶ γνώμης και φύσεως· καὶ ὅτι ἄνθρωπος ων, άνθρω πινώτερόν πως ἐλάλει, τῷ μὴ φαντάσαι τὴν οἰκον μίαν. ι Ταῦτα εἰπών, φωνῇ μεγάλῃ ἐκραύγασ Λάζαρε δεῦρο έξω. Καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκές δεδεμένος τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας κειρίαις, καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ, σουδαρίῳ περιεδέδετο. Οὐκ εύχεται νῦν, οὐδὲ λέγει· Πάτερ, ἔγειρον αὐτόν. Τῶν γὰρ ὑπὸ χεῖρ ρα ταῦτα, καὶ τῶν δευτέρων· ἀλλὰ κράζει, καὶ οὐχ ἁπλῶς κράζει, ἀλλὰ φωνῇ μεγάλη. Τίνος χιο ριν; Ἵνα καὶ τὴν μέλλουσαν δείξῃ σάλπιγγα μια γάλῃ συγκαλοῦσαν φωνῇ τοὺς ἐν μνήμασι. ο Λάζαρε, δεῦρο Έξω. ο Δεσποτικὴ ἡ φωνή, βασιλικὴν τὸ κ λευσμα, ἐξουσίας τὸ πρόσταγμα. «Δεύρο έξω» ᾿Αποθέμενος τὴν φθοράν, ἀνάλαβε τὴν δι' ἀφθαρσίας δοράν. ι Λάζαρε δεῦρο έξω.» Γνώτωσαν οἱ Ἰουδαίοι, ὅτι ἔρχεται ὥρα, ὅτε τῆς φωνῆς τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώ που οἱ ἐν τοῖς μνημείοις ἀκούσονται· καὶ οἱ ἀκού σοντες, ζήσονται. — Δεῦρο ἔξω.» Ηρται ὁ λίθος, πρόσκομμα· βάδιζε πρός με τον καλοῦντά σε. « ρο ἔξω.» Ως μὲν φίλος σοι προσφωνώ, ὡς δὲ Δεσπό τῆς ἐπιτάσσω. «Δεῦρο Έξω.» Μάθωσιν Ἰουδαῖοι, ὅτι τεταρταίον ἐγείρων ἐκ μνήματος πολλῷ γε μάλλον αὐτὸς τριήμερος ἀναστήσομαι, εἴ γε θανάτου γενν σομαι, ο Λάζαρε, δεῦρο ἔξω.» Περιβεβλημένος το σπάργανα ἔξελθε, καὶ τὰ ἐντάρια περικείμενος, ἵνα μὴ προσποιητόν σε νεκρὸν Ἰουδαῖοι νομίσωσιν. Ίδωσιν χεῖρας δεδεμένας καὶ πόδας, καὶ ὄψεις κεκαλυμμένες, καὶ μὴ ἀπιστήσειαν Ἰουδαῖοι τῷ θαύματι. «Δεύρο Έξω.» Πιστώσεταί σου τὴν ἀναβίωσιν ἡ δυσωδία τοῦ σώματος. Λύσωσιν αὐτοὶ τὰ περικείμενα σπάργανα, Agil vero gratias non quasi aliquid acceperit «Patre. Habet similia Chrysostomus in caput istud xu Joannis quæ debent intelligi ut tantum în Ariamos dicta, non ut in iis omnino excludatur a Christo et oratio, et gratiarum actio, pro vere acceptis, mon natura, sed voluntate et gratia. Ut Deus, a«- cepit natura, totum quod est Pater, excepta proprietate paterna; nihilque eo est inferior, quo proinde modo nullus manet locus propriæ gratiarum actioni: ut homo, quanquam dona omnia habuerit, ut velut ex quadam connaturalitate debita; revera tamen gratia accepit, et divina libera voluntate ut pro iis et Patri, et ipse sibi ut Deo, Bratias agere debuerit. Et eorum qui secundi sunt. Sic etiam Gre- gorius, orat. in Natalem. et 2 in Pascha, digit angelos, δευτέρας λαμπρότητας, secundos splend res: nonnihil id Platonice, sed sane tamen el ca tholice. Revera enim solum ens divinum et Dens, primum illud est, quod sibi sufficiat: reliqua o nia secunda sunt, et quibus, ut nihil est non de rivatum gratia a primo illo, sic neque est aliquid quod non suo modo ab co petere debrant. Jam quod tertia et quart. aliqua dicantur, est compara tione inter ipsa secunda et participantia, quorum Aliud alio magis participat, cum tamen uno omnia, non alterum altero participet. Ludit etiam scite auctor encomij Abrahæ nomine Chrysostomi, in illo primo, cui ait Abelem de primis agnorum fecisse primitias, etc.

IN LAZARUM QUATRIDUANUM. καὶ ἐπιγνῶσιν ὃν ἐν τῷ τάφῳ κατέκλεισαν. «Δεύρο rint ipsi pannos circumpositos, noverintque eum ἔξω, ο Ζωώθητε, καὶ ψυχώθητι, καὶ βηματίσας της λάρναχος ἔξιδι. Δίδαξον πῶς ἐν ριπῇ πᾶν τὸ πλάσμα ψυχοῦται, τὴν κοινὴν τῶν νεκρῶν ἀνάστασιν τῆς φωνῆς ἀποτελούσης τῆς σάλπιγγος. «Δεῦρο έξω.» Η πνοὴ ἐν ῥισίν· αἱ φλέβες αἵματος πλήρεις· ἡ φωνὴ ἐπὶ φάρυγγος· ἐν ὠσὶν ὁ λόγος· ἐν ὀφθαλμοῖς τὸ ὁρᾷν· ἐπὶ χώρας ἡ ὄσφρησις· ἡ βάδισις κατὰ φύσιν· καὶ πᾶν τὸ σκῆνος ἐμψυχωθὲν ἐξωργάνωτο. «Δεύρο έξω. ο 'Απόθου τα σπάργανα, καὶ ἀνυμνει τα θεύματα· ἀπόθου τῆς δυσωδίας τὴν ἀηδίαν, καὶ προσ κύνει τῆς ἐξουσίας τὴν αὐθεντίαν. Εγώ σοι ἐπιτάσσω, «Δεῦρο ἔξω, ὁ εἰπὼν, «Γενηθήτω φῶς, Γενηθήτω στερέωμα. Εγώ σοι παρακελεύομαι, «Δεύρο έξω.» Ίνα ίδης με ὑπὸ μαθητοῦ προδιδόμενον, καὶ Ἰουδαίοις ἀπεμπολούμενον, Πιλάτου κρινόμενον βήματι, καὶ πρὸς τὸ πάθος ἐθελοντὶ ἀπαγόμενον. "Ινα ἴδῃς Ἰου δαίων θρασύτητα, καμοῦ τὴν πραότητα. «Δεύρο έξω.» Ἵνα ίδης μετά ληστών με σταυρούμενον, ὄξος καὶ χολὴν ποτιζόμενον, καὶ λόγχῃ τὴν πλευρὰν τυπτόμενον Ένα ἴδῃς ἐν ἡμέρᾳ μέσῃ τὸ φῶς τυραννούμενον, καὶ νύχτα τὸν ἥλιον συσκιάζουσαν, Ιουδαίους βλασφη μοῦντας, καὶ λῃστὴν θεολογοῦντα, ο Λάζαρε, δεύρο ἔξω.» Καὶ εὐθέως ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκώς, δεδεμένος της χεῖρας καὶ τοὺς πόδας κειρίαις, καὶ ἡ ὄψις αὐτοῦ σουδαρίῳ περιεδέδετο.» Διὰ τὸ ἄπιστον τῶν Ἰουδαίων. Εἰ γὰρ μὴ περιέκειτο τὰ ἐπιτάφια σπάργανα, εἰκὸς ἦν ἐκείνους εἰπεῖν· Οὐ τεθνήκει, ἀλλ' ἐν σχήματι νεκροῦ δῆθεν ἐπεισῆλθε τῷ μνήματι. Διὰ τοῦτο δεδεμένος κειρίαις, καὶ όζων, καὶ συγκεκαλυμμένος τὰς ὄψεις σὺν τοῖς ποσὶν, ἐξήλλατο, ἵνα μηδεὶς ἀφορμῆς τρόπος δοθῇ. • Ο δὲ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Λύσατε αὐτὸν καὶ ἄφετε υπάγειν.» Πρὸς τὸ μὴ ἔχειν τι τοὺς ἀγνώμο νας λέγειν, αὐτοὺς ἐκείνους λῦσαι προστάττει τὸν Λάζαρον. Ὡσανεὶ λέγων· Χερσὶν οἰκείαις ὑμεῖς αὐτὸν λύσατε, ἵνα μάρτυρες ἦτε τοῦ θαύματος. «Λύσατε αὐτὸν, καὶ ἄφετε ὑπάγειν. Ἐπειδὴ τοῦ ἀναστῆναι, τὸ δεδεμένον ἐξελθεῖν οὐκ ἔλαττον. ἵνα μὴ φαντασία τις νομισθῇ τὸ τελούμενον. ο Λύσατε, φησὶν αὐτόν. Ἵνα καὶ ὄψει καὶ ἀφῇ δι' ἀκριβείας γνοίητε, ὅτι αὐτ τὸς ἦν. «Καὶ ἄφετε ὑπάγειν.» Ιδωμεν εἰ κατισχύει θάνατος, μὴ βουληθέντος ἐμοῦ. «"Αφετε ὑπάγειν.» Οὐ γὰρ δεῖται χειραγωγοῦ νεαρὰν ἄρτι τὴν ζωήν εἰληχώς, καὶ βαδίζειν ὀρθὰ διδαχθεὶς, ὁ πρὸ ὀλίγου φθαρείς. «Δύσατε αὐτὸν, καὶ ἄφετε ὑπάγειν.» Δείγ μα, φησίν, γενέσθω τῆς κοινῆς ἀναστάσεως, ὅτε τῆς φθορᾶς εἰς ἀφθαρσίαν χωρούσης, ἅπαντες ἐκ γῆς χώματος ἀναστήσονται. «Πολλοὶ οὖν ἐλθόντες πρὸς τὴν Μαρίαν, καὶ θεασάμενοι & εποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ἐπίστευσαν εἰς αὐτ τόν. ο Καὶ μακάριος, ὃς τὴν καλὴν ταύτην ἐμποβίαν, τὴν πίστιν ἐπραγματεύσατο· ὃς μὴ ἐξῆλθε της Βηθανίας κενός, ἀπραγμάτευτος λέγω δὴ τῆς νηστείας· ὃς τὰ λαμπρὰ καὶ τίμια ταύτης δι' ἐγκρα τείας καὶ ἀτυφίας ἐκτήσατο· δς τῷ Χριστῷ πιστεύο Θας καλῶς, τοὺς καλούς μαργαρίτας τῶν αὐτοῦ διδαγμάτων ὠνήσατο, πίστιν δεδωκώς, και λαβὼν quem in tumulo clauserant.. Veni foras.» Vividcare, animare: ac gradiens exi feretro. Doce quomodo figmentum totum in ictu oculi sit animandum, communem mortuorum resurrectionem conficiente voce tubæ. • Veni foras.» Est spiritus in naribus; venæ plenæ sunt sanguine; vos in gutture, in auribus sermo, in oculis visio, olfactus in conceptaculis, gressus secundum naturam: totumque tabernaculum vivificante anima, in sua organa fornatum est. • Veni foras. • Depone fascias, et decanta miracula: depone maleolenti iusuavitatem, et adora potestatis auctoritatem. Ego tili pracipio, «Veni foras, o qui dixi: e Fiat lux; Fiat firmamentum. › Ego tibi jubeo, ‹ Veni foras. › Ut me a discipulo videris traditum, et Judais venditum: ut pro tribunali Pilati judicatum, sponteque ad passionem abductum. Ut videris Judæorum effrenem audaciam, et mean mansuetudinem. • Veni foras. Ut videris cum latronibus affixum cruci: felle et aceto polatum, ac lancea latus percussum ut lucem videris vim meridie passam, nocuirnisque solem olusum tenebris, Judæos blasphemantes, et latronem edisserentem divina. ‹ lazare, veni foras. Et statim prodiit qui fuerat mortuus, ligatus manus insti:is et facies illius sudario erat ligata.» Ob infidelitatem Judæorum). Nisi enim fuisset obvolutus sepulcralibus pannis, verisimile est dicturos non fuisse mortuum, sed quod ementito mortui habitu subingressus esset in monumentuin. Propterea exsilivit vinctus institis, et ſetens, facieque ac pedibus tectis, ut ne qua prorsus daretur occasio. ‹ Dixit autem eis Jesus: Solvite eum, et sinite abire.» Ut ne quid maligni possint opponere, jubet ut ipsi solvant Lazarum. Quasi dicat: Vestris ipsi inanibus solvite, ut sitis testes miraculi. • Sulvite eum, et sinite abire.» Quando non minus est, ligatum exiisse, quam resurrexisse. Ut ne qua illusio et inanis species existimaretur quod fuit factum, «Eum, inquit, solvite.» Ut et visu et tactu, certo eum fuisse noveritis. ‹ Et sinite abire. Videamus, num quidquam mors prævaleatme nolente. Sinite abire. Non enim qui non ita pridem corruptus erat, habet opus duce, accepta modo vita juvene, et doctus recte incedere. «Solvite eum, et sinite abire.» Communem, inquit, resurrectionem exemplo exhibeat, quando transeunte corruptione in corruptionem, omnes resurgent de terræ pulvere. » ‹ Multi ergo ex Judæis qui venerant ad Mariam, et viderant quæ fecit Jesus, crediderunt in eum. › Porro beatus qui bonas has merces, fidem, inquam, mercatus est. Qui non vacuus, nihilque negotiatus Bethania, dico autem jejunio exivit. Qui sibi per continentiam et modestiam comparavit quæ jejunii splendida sunt et pretiosa. Qui Christo bene credens, bonas doctrinæ ipsius margaritas cuemit, data fide et agnitione accepta. Beatus qui nuptiis

quibus copulamur Deo, congruam sibi stolam / ἐπίγνωσιν. Μακάριος ἄς ἀξίαν ἑαυτῷ τοῦ γάμο affectionum vacuitate contexuit, ut munde immolatum pascha possit edere, ac cum gloria revertenti a Belhania Domino occurrere, ejusque vestigiis candida conscientiæ vestimenta explicata substernere, ut dicere possit: in me, Domine, in me gressum ponat pes jumenti cui insedisti, nempe sanctissima caro, quam pro nobis Dei Filius supra naturam induit. Quis ita prudens solersque negotiator, ut suam ipsius salutem, quomodo dictum fuit, sit negotiatus? Qua vos utinam ratione, populus Christi, nova hæreditas, actis jam diebus jejuniorum, eam negotiati sitis! Optima enim ex illis negotiatio, si quis probe noverit couversari. Aurum illic probe sonans continentia: margarite, lacryma: pellucidi lapilli, 5 studiosæ actiones: argentum, castitas: munda vestis, morum honestas: aromata, verba Dominica. Illie mundus collaris, humilitas quæ obedientiam præscribat ac doceat: inaures autem et villæ erinium ac plicaturæ aureaque monilia, splendida virtutum facinora. Quid vero sigillatim describo magnifica jejunii munera, cum ipsa doceamini natura, quidquid ab co est in ejus cedere bonum, qui possidet? Quis ergo hanc solemnitatem congrue celebravit? Quis se velut Martha gessit? Quis Mariam est æmulatus, sorores illas Lazari? Quis sicut illa, bonas margaritas, lacrymas emit ac obtulit Christo, sic deplorata sua anima, quemadmodum illæ Lazarum deplorarunt? Quis pretiosum illum lapidem angularem Christum, qui Lazarum suscitaturns lapidem jussit revolvi, pretio comparavit? Quæ anima sic Dei amans, optima quæque emit aromata, iridem, et amomum, et cinamomum ungulamque et nardum, et calamum, ut inde suaveolenti unguento parato, cœnantem ungat Dominum? Quis ita stans secus illius pedes, intacto adeffudit capiti, ac tum pedes unguento et lacrymis rigavit? Quis clementem illam et blandam vocem: Remittuntur tibi peccata, suis ipse auribus audivit? Quis adeo unguentarius animus, et lacrymabilis, ut Christum, unguentum illud inexhau· stumn, unxerit? At dicet forte ad hæc quispiam: Ecce meretricem imitor: et quanquam non unguentum, at lacrymas offero. Cedo tu, ubi cœna? ubi Christus? ubi quibus est condonatio criminum? Ubi? Adesdum, tibi clare ostendo. In Ecclesia. In tuo cubiculo. Quid dico in Ecclesia? In ipso tuo στολὴν τῆς πρὸς Θεὸν συναφείας δι' ἀπαθείας ἐξύφηνεν, ἵνα καθαρῶς δυνηθῇ τὸ θυόμενον Πάσχα φαγεῖν, καὶ μετὰ δόξης ὑπαντῆσαι τῷ Δεσπότη ἐκ Βηθανίας επανιόντι, καὶ ὑφαπλῶσαι αὐτοῦ τοῖς ἴχνες. τὰ λευκὰ τοῦ συνειδότος ἱμάτια, ἵν' εἰπεῖν δυνής· Ἐν ἐμο!, Κύριε., ἐν ἐμοὶ βηματίσει ὁ ποὺς τοῦ κτήνους, οὗ ἐπιβέβηκας· αὕτη ἐστὶν ἡ πανάγα σαρξ, ἣν ὑπὲρ ἡμῶν ὑπερουσίως εμπέσχετο. Τις οὕτω φρόνιμος ποριστής, ὃς τὴν ἑαυτοῦ σωτηρία, ἐπραγματεύσατο καθ' δν εἴρηται τρόπον; α; ἐρείπι καὶ ὑμεῖς ὁ Χριστοῦ λαός, ἡ νέα κληροδοσία, ταύτην ενεπορεύσασθε ταῖς προαγούσαις τῶν νηστειῶν ἡμέν ραις. 'Αρίστη γὰρ ἡ ἐξ αὐτῶν πραγματεία τους είν δόσι καλῶς ἀναστρέφεσθαι. Ἐκεῖ χρυσός εύρους ή ἐγκράτεια· μαργαρίται, τὰ δάκρυα· λίθοι απ γεῖς, τῶν ἀρετῶν αἱ πράξει;· ἄργυρος ἡ ἁγνείς ἐσθῆς καθαρὰ, τῶν ἠθῶν ἡ σεμνότης· ἀρώμα, τοῦ κυρίου τὰ ῥήματα· ἐκεῖ κόσμος περιαυχένας, ἡ ταπείνωσις τὴν ὑποταγὴν ὑπογράφουσα· ἐνώτατ καὶ ἐμπλόκια και διάχρυσα περιδέῤῥαια, τὰ πολυτελή τῶν ἐντολῶν κατορθώματα. Καὶ τί ἂν ὑμῖν τὰ καθέκαστον υπογράφουμε τῶν τῆς νηστείας πολυτελών χαρισμάτων, αὐτῆς ἡμᾶς διδασκούσης τῆς φύσεως, πᾶν τὸ ἐξ αὐτῆς προϊ μενον, εἰ; καλὸν τῷ κεκτημένῳ γινόμενον; Τίς εν ἐστιν ἐς ἐξῆλθε ταύτην καλῶς τὴν πανήγυριν; Τίς ὡμοιώθη τῇ Μάρθα; Τίς την Μαρίαν ἐξήλωσ τὰς ἀδελφὸς Λαζάρου; Τίς τοὺς καλούς κατ' ἐκείν να; Αγόρασε μαργαρίτας, τὰ δάκρυα, καὶ προσ ήγαγε ταῦτα Χριστῷ, τὴν οἰκείαν ἀποκλαυτίμ νος ψυχὴν νεκρωθεῖσαν, ὡς ἐκεῖναι τὸν Λάζαρον; Τίς τὸν τίμιον ἐνεπορεύσατο λίθον Χριστὸν τὸν ἀκρογωνιαῖον, τὸν ἀποκυλισθῆναι κελεύσαντα την λίθον, ἵν᾽ ἐγείρῃ τὸν Λάζαρον; Τίς οὕτω ψυχή θεσ φιλὴς τὰ κάλλιστα τῶν ἀρωμάτων ὠνήσατο, τρεν καὶ ἄμωμον καὶ κινάμωμον, ἵνα τὸ εὐῶδες ἐπισκευά σασα μύρον, δειπνοῦντα μυρίσκῃ τὸν Κύριον, Τίς οὕτω στᾶσα παρὰ τοὺς πόδας αὐτοῦ τῆς ἐψαύστου κεφαλῆς κατεκένωσεν· εἶτα τοὺς πόδας τῷ μύρῳ καὶ τοῖς δάκρυσιν ἔβρεξε; Τίς ἐκείνου της προσηνούς αυτήκοος γέγονε φωνῆς, «Αφέωνται, λεγούσης, 21 ἁμαρτίαι σου;» Τίς οὕτω ψυχὴ μυροπώλος και σύνδακρυς, ὡς μυρίσαι Χριστὸν τὸ ἀκένωτον μύ Ο ρον; ᾿Αλλ' ἐρεῖ τις τάχα τούτων ἀκούων, Ιδού μιμού μαι τὴν πόρνην, καὶ προσφέρω, εἰ καὶ μὴ μύρτι ἀλλὰ δάκρυα. Ποῦ τὸ δεῖπνον; ποῦ ὁ Χριστός; τὰ δι' ὧν ἡ ἄφεσις τῶν ἐγκλημάτων δίδοται; Πού; Δεῦρο, σοὶ δείξω σαφῶς· ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ· ἐν τῷ ταμείῳ σου. Τί λέγω ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ; ἐν τῇ καρ Hllic aurum probe sonans. Εύροιζον. Velut stridulum et quod ex sonitu agnoscitur probatuin, misi forte istud vitio scriptoris positum est ἀντὶ τοῦ, αβρύζου - quod etiam Latinis est aurum quod in coctione non minuitur tanquam purgatissimum: sicque habet alter codex Regius qui postmodum occurrit, ex quo prior ille corrigendus. Hieronymus in Jerem. vuit dictum ab Ophir, quasi ophyrisum, quod inde adveheretur aurum laudatissimum, Ophir autem exponunt non pauci regionem Peruanam, quibus præter affinitatem nominis etiam alia videntur astipulari; etiam prophetica, jam in iis impleta. Qua de re vir amicus haud ita pridem, mecum verbo contulit commentatiunculam qua meditatur. Interim potest videri Pined. lib. tyle rebus Salomon.,accuratus satis.

δίᾳ σου. Ἐκεῖ ὁ Χριστός ἐστιν. Ἐκεῖ αὐτοῦ κατα- corde. Est illic Christus. Tu illic ei unguentum κένωσον τὸ μύρον. Ἐκεῖ τὰ δάκρυα. ᾿Αλλ' οὐκ ἔχω μύρον, φησὶν, οὐκ ἀλάβαστρον. Οὐκ ἔχεις μῦρον; Ναὶ ἔχεις μῦρον, τὴν χάριν, ἀλάβαστρον τὴν καρδίαν, δάκρυα τὴν ἐξομολόγησιν, τρίχας τοὺς λεπτούς στεναγμούς. Ταῦτα προσένεγκε, ταῦτα καθιέρωσον, καὶ λήψῃ τὴν ἄφεσιν. Πανταχοῦ ἐστιν ὁ Χριστός. Πανταχού καλούμενος πάρεστι. Μόνον μὴ παρίτω Ἰούδας· μόνον ὀρθῶς καλείσθω· μόνον ἄδολον τὸ δείπνον ἔστω. Γενοῦ Σίμων, εἰ βούλει κέλευσον τὸν Δεσπότην. ᾿Αλλὰ μὴ διστάσῃς ὡς Φαρισαῖος. Κάλει τὴν πανταχού παρόντα· ἀλλὰ μὴ συγκαλέσῃς τὸν Ἰούδαν. Γενοῦ Λάζαρος, εἰ βούλει, τῷ κόσμῳ νεκρώμενος, δξων τοῖς μώλωψι, τὴν σιωπὴν ὡς λίθον ἐπὶ πόματος ἔχων. Μᾶλλον δὲ φίλος γενοῦ πρότερον τοῦ Δεσπότου. Ἔχεις καὶ αὐτὸς ἀδελφάς, τὴν ψυχὴν, εἶτα τὴν σάρκα. Φιλιώθητι τῷ Χριστῷ, ἵν᾿ ὅταν και μηθῇς, πέμψωσι πρὸς Ἰησοῦν, ὡς Μαρία καὶ Μάρθα, ἡ μὲν τῷ λόγῳ, ἡ δὲ τῇ πράξει λέγουσαι· «Κύριε, ἵδε δν φιλεῖς ἀσθενεῖ.» Ιν᾿ ὅταν τελέως ἀπονεκρω θης κόσμῳ, καὶ τοῖς ἐν κόσμῳ, φθάσας ὁ Χριστός ἀναστήσῃ σε, λέξῃ τε πρὸς τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ· • Λύσατε αὐτὸν, καὶ ἄφετε ὑπάγειν. ο Λύσατε. 11θεν; Ἐκ τῶν δεσμῶν τῆς ἁμαρτίας. Υπάγειν δὲ ποῦ; Εἰς τοὺς κόλπους του Αβραάμ, εἰς τὰς σκηνάς τὰς αἰωνίους, εἰς τὴν τῆς θείας λήξεως ἀγήρω μα καριότητα. Ης γένοιτο πάντας ἡμᾶς ἐπιτυχεῖν, χάριτι καὶ φιλανθρωπίᾳ τοῦ πάντας ἡμᾶς εἰς τὴν αὐτοῦ καλοῦντος ἐπίγνωσιν, Χριστοῦ τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ ἡμῶν· μεθ' οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα, ἅμα τῷ ἁγίῳ Πνεύματι εἰς τὸν αἰῶνα Ἀμήν. GITO, ΛΟΓΟΣ Θ. Εἰς τὰ Βαΐα. Χθὲς ἡμᾶς μετὰ τοῦ Δεσπότου Λάζαρος ἐστιάτὸ καθ᾿ ἑαυτὸν ἡμῖν προθεὶς εἰς ἑστίασιν θαῦμα· σήμερον αὐτὸς ὁ Θεὸς καὶ Λόγος τὸν ἡμέτερον ἐστιᾷ λόγον ὑμῖν τοῖς φιλεόρτοις καὶ φιλοκά λοις, τοῖς ἀφ᾽ ἱκανοῦ μὲν ἠγωνικέσι τῷ ἄχθει τῶν συμφορῶν, ἐπιῤῥωσθεῖσι δὲ σήμερον ὑπὸ περιχαρείας τῆς Δεσποτικῆς πανηγύρεως. Καὶ μάλα εἰκότως. Εἰ γὰρ αὐτὸς οἷα Θεὸς ἐπιστὰς, τὸν ἤδη μιδῶντα καὶ Θεσηπότα τῶν ᾅδου μυχῶν ἀνεζώγρησεν, ή που καὶ ῦν τοῦ γηράσαντος ἐν ἡμῖν λόγου νευρώσας τὸ κάτηνον, σφριγώντα δείξει πρὸς τὴν ἐγηγερμένην Εστίασιν. Προσέσται γὰρ εἰκότως αὐτῷ νεανικόν τι μ καὶ θαρσαλέον, ἀνασκιρτήσαντα 38 τῶν φωνητικών ὀργάνων ἀποπηδῆσαι, πρὸς αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ καὶ Λό του καλούμενον, ὡς ἐκ τάφου τὸν Λάζαρον· ἵν᾿ ὁ χθὲς ἡμᾶς θρέψας τῷ κατ' ἐκεῖνον θαύματι, θρέψη καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς ἀβρότερον καὶ δαψιλέστε Η Forte ανασκιρτήσαντι. efunde. Sint illic lacrymæ. Al, inquit, unguentum non habeo, non alabastrum. Non habes unguentum? Plane habes unguentum: nempe gratiam, cor alabastrum; lacrymas, confessionem; capillos, minuta suspiria. Hæc offer, læc sacrifica, et accipies venian. Christus ubique est. Adest ubique vocatus: modo non adsit Judas: modo recte vocetur: modo sit coena absque dolo. Si lubet, esto Simon. Invita Dominum. Ne tamen dubitaveris sicut Pharisæus. Voca eum, qui adest ubique: at ne simul Judam vocaveris. Esto si vis Lazarus, qui mundo sis mortificatus; qui tabo feteas; qui in ore silentium, ceu lapidem habeas. Magis autem prius Domini amicus esto. Habes et tu sorores, primum animam, ac tum carnem. Fac Christo amicas, ut cum mortuus fueris, mittant ad Jesum, sicut Maria et Martha, iila sermone, hac opere dicentes: «Domine, ecce quem amas infirmatur. › Ut cum fueris perfecte mortificatus mundo, et iis quæ sunt in mundo, adveniens Christus resuscitet te, dicat vero ad angelos suos: ‹ Solvite, et sinite abire.» Solvite. Unde? peccali vinculis. Quo autem abire? Ad Abrahæ sinus: ad æterna tabernacula: ad divinæ quietis nesciam senii beatitudinem. Quam nos omnes utinam consequamur, ejus gratia et humanitate, qui omnes nos ad suam ipsius vocat agnitionem, Christi veri Dei nostri: cum quo Patri gloria, una cum Spiritu sancto in seculum. Amen. ORATIO IX. In ramos Palmarum Nos heri cum Domino Lazarus, miraculi in ipso exhibiti dapibus propositis, laute habuit, vobis hodie festi honestique amantibus, Deus ipse ac Sermo sermonem nostrum quo epulemini apponit. Vobis inquam, qui a sat multo tempore, cum molestia calamitatum certamen habuistis, nunc autem Dominicæ festivitatis abundantiori gaudio vires resumpsistis. Ac plane merito. Nam cum ipse, velut nimirum Deus, fetentem jam putremque illum ex inferni penetralibus ceu prædam adventu revocaverit, forte et mnodo senilis in nobis sermonis remissam vim roborans, luxuriantem vegetumque, ut excitatus alacrisque ceu convivio excipiat, fecerit. Sane utique juvenile aliquid audaciusculumque habuerit, ut Deo ipso et Sermone vocante, quomodo vocavit e tumulo Lazarum, a vocalibus organis velut saliens proVARI LECTIONES. Celebris admodum dies est inter Δεσποτικές Εορτάς, plurimis Patrum celebrata encomiasticis orationibus; vix tamen alia loculentiori, quam sit ista Andreæ. Habuit alius Regius codex, forte etiam melior co quo utimur, sed crat mutilus. Stylus, ut in præcedenti de Lazaro est familiarior. Indicat auctor statim in exordio, cam se habuisse, cum jam esset senior; quo tempore nonnihil flosculis rhetoricis, phrasique comptiori, ac subtitioribus allusionibus decedit.

drat: ut qui nos heri pavit Lazari illo miraculo, ▲ μον, τῶν αὐτοῦ παθημάτων λόγους πιστούμενος: ipse hodie, suarum ipsius passionum sermones astruens, lautius splendidiusque pascat. Enimvero priusquam spiritali parto sermo erumpat, percontari velim præsentem coronam: Quisnam bic tantus catus? quis 'splendor? qnis orde in unum collectorum? quis sonus? quol tripudium faustis illis ominibus prosequentium? Ubique turbe, ubique pueri; quorum alii raulos, alii spatulas e palmis teneant. Nondum est pugna, et ad prælia curritur: nondum victoria, habenturque in manibus victoriæ præmia. Aute espediLionem, omina; ante famiam, corona. In lingua canticum, carmen in ore; aliis quidem benedicentibus, aliis late acclamantibus; quibusdam quatientibus ramos; nonnullis aulæa in viis explicantibus; universis denique sua ipsorum corda sternentibus. Cuinam vero, et undle revertenti, sc quo properanti? Num utique victori mortis, eique qui nuper Lazarum e sepulcro vocasset, ac Hierosolymam ad passionem ascendere festinarel? Cujus id gratia? Ui sua ipsius passione, qui ipse sublimior est quam ut patiatur, passiones nostras morbosque ac vitia absumpserit. Utrum vero aut chorcarum sonus, aut plausus homicidarum in tantum clamoris concionem extulit? ac Buimvero, sonus quidem ducentium choros, splendidum quid habet, et quod placeat animo: est victoriæ canticum, multamque gratiam Ἀλλὰ πρὶν τῶν νοερῶν ὠδίνων ἐκραγῆναι τὸν λόγον, πυνθάνεσθαι βούλομαι τους παρόντας. Τίς ἡ τοσαύτη συνάθροισις; τίς ἡ λαμπρότης; τί τῶν συνειλεγμένων τὸ σύνταγμα; τίς ὁ ἦχος; τίς ἡ χορεία τῶν εὐφημούντων; Πανταχού πλήθη, πανταχού ταῖδες· οἱ μὲν κλάδους, οἱ δὲ βαῖα κατέχοντας οὔπω πάλη, καὶ πρὸς ἀγῶνας ὁ δρόμος. Ούτω νίκτ, καὶ μετὰ χεῖρας τὰ ἔπαθλα. Πρὸ τῆς προΐδων. τα αίτια· πρὸ τῆς εὐφημίας οἱ στέφανοι. Ἐπὶ γλώσσης ὁ ὕμνος· ἐπὶ στόματος ἡ ᾠδή· τῶν μὲν εὐλογούντων, τῶν δὲ ἀνευφημούντων· ἄλλων ἐπι σειόντων τους κλάδους· ἑτέρων ταῖς ὁδοῖς ὑφετιούν των τὰ ἔπιπλα· καὶ πάντων ἁπλῶς τὰς ἑαυτῶν κα τα στρωννύντων καρδίας. Τίνι, καὶ πόθεν ἔχοντι, καὶ που τρέχοντι; Η τάχα τῷ νικητῇ τοῦ θανάτου, ἄρτι τότε τον Λάζαρον ἐκφωνήσαντι, καὶ τῇ Ἱερο σαλὴμ πρὸς τὸ παθεῖν ἐπιδήσεσθαι σπεύδοντι; Ότα δὴ χάριν; Ἵνα πάθει τῷ ἑαυτοῦ τὰ ἡμῶν ἐκδιτη νήσῃ πάθη, δς τοῦ παθεῖν ἐστιν ὑψηλότερος. Η πα πότερον τῶν χορευόντων ὁ ἦχος, ἢ τῶν φωνούντων ὁ κρότος εἰς τοσοῦτον ἦρε κραυγῆς τὴν πανήγυριν, Αλλ᾽ ἡ μὲν τῶν χορευόντων ἠχή, λαμπρά τίς ἐπὶ καὶ θυμήρης· ἐπινίκιος γὰρ, καὶ πολὺ τὸ χαρίεν ἔχουσα. Ο δὲ τῶν ἐπιμαινομένων βόμβος, ὡς ἴει τραχύς τις καὶ ἀκαλλής, τὴν ἀηδίαν αὐτόθεν ἔχων ἐπίδηλον, ὡς φθόνου μεστὸς καὶ φόνου σημαντικός, habet. At furentium strepitus, tanquam valde durus informisque, vel inde molestum se exhibet, quod sit plenus livore, ac cædem significet. Ex hac turba quidam venerunt ex Bethania; quidam Domino obviam processerunt ad montem Oliveli: alii cun jam fere urbi propinquasset, occurrerunt; alii cum esset intra portas, et ad templum pergeret. Plane quam maxima turba, commissumque infantium examen, victoria cantica fauste acclamabaut, dicentes: t Hosanna; benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel ³.› Quare insueto hoc spectaculo, continuaque laudatione, tota statim confusa est civitas, in multas de ipso sub id tempus scissa sententias: dicentibus aliis, • Quis est hic a?, aliis vocantibus filium David. Ac aliis quidem ceu propheticas prædictiones pro ferentibus, aliis spernentilus: aliis conftentibus, aliis patrocinantibus; omnibusque absolute, ut modo dicebam, in innumeras opiniones et sententias scissim abeuntibus. Quippe enim erat signum, cui fore contradicendum a propheta legis susceptores fuisset prædicatum. Quid autem mirum, ut iterum Jerusalem turbata sit, ac Judaeorum commoti catus Deo glorificato, cum et paulo ante eodem nato, ubi Herodes venisse ab oriente Mayos velut satellitio futuros audivisset, turbatus sit, et omnis Jerosolyma cum eo? by Ο • Joan. a11, 13. • Matth. xx, 10. b Matth. 1, 3 Τούτων δὲ, οἱ μὲν ἐκ Βηθανίας, οἱ δὲ πρὸς τὸ βρει κατηντηκότι τῶν Ἐλαιῶν τῷ Δεσπότῃ προσ ῄεσαν· ἄλλοι πρὸς τῇ πόλει σχεδόν πλησιάσαντι ἕτεροι τῶν πυλῶν εἴσω γεγονότι, καὶ τῷ ἱερ προσβαλόντι συνήντησαν, καὶ παμμέγιστος όχλος, ἑσμός τε νηπίων συῤῥαγείς, τοὺς ἐπινικίους ὕμνος εὐφήμως ἀνέκραγον, ι Ωσαννά, λέγοντες, εὐλογ τὸς ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ.» Ωστε τῷ ἀσυνήθει τούτῳ θεάματι, καὶ τῷ συνεχεῖ τῆς ὑμνήσεως, πᾶσαν αὐτίκα συγχυθεῖται τήν πόλιν, εἰς πολλὰς τότε σχισθῆναι δόξα; περὶ αὐτοῦ· τῶν μὲν, ο Τίς ἐστιν οὗτος; ο λεγόντων· τῶν δὲ υἱὸν ἀποκαλούντων Δαβίδ. Καὶ τῶν μὲν ὡς προφητικάς προαγόντων προβλήσεις, τῶν δὲ ἄθε τούντων, τῶν δὲ συνομολογούντων· ἄλλων συνηγ ρούντων, καὶ πάντων ἁπλῶς, ὡς φθάσας ἔφην, εἰς μυρίας ἐξελκομένων δόξας καὶ φαντασίας. Καὶ γὰρ ἦν σημεῖον ἀντιλεγόμενον, ὑπὸ προφήτῃ νομοδόχοι κεκηρυγμένον. Καὶ τί θαυμαστὸν, εἰ πάλιν Ἱερου σαλὴμ ἐκταράσσεται, καὶ τὰ Ἰουδαίων ἐπικλονεῖται συστήματα δοξαζομένου Θεοῦ, ὅπου καὶ μικρῷ προς τερον γεννηθέντος αὐτοῦ, Μάγους ἐξ ἀνατολῶν αφίχθαι δορυφόρους Ηρώδης πυθόμενος «ἐταράχθη, καὶ πᾶσα Ἱεροσόλυμα μετ' αὐτοῦ; Velut satellitio futuros. Δορυφόρους. Sic paulo inferius δορυφοροῦντες. Quamquam enim non eo habitu, sed magis supplici, et dona ferentes, non arma, novum nato regi obsecuturi accederent.

☑ 89 Σκόπει δὲ, ὦ φιλότης, πῶς συγγενῆ καὶ κατάλλήλως ἔχει τὰ πράγματα. Ἐκεῖ Βηθλεὲμ, ἐνταῦθα Βηθανία. Τότε Μαρία καὶ Σαλώμη, νῦν δὲ Μαρία καὶ Μάρθα. Ἐκεῖ Χριστὸς ἑσπαργανωμένος, ἐνταῦθα Λάζαρος χειρίαις ἐνειλημμένος. Ἐκεῖ φάτνη, καὶ ὧδε τάφος. Εἶδες τόπων καὶ προσώπων ἐμφέρειαν; γεννηθέντος Χριστοῦ, Ηρώδης εθρυλλεῖτο καὶ. Ιερουσαλήμ συνεχεῖτο· ἐν Βηθανίᾳ δὲ, θαυματουρ γοῦντος αὐτοῦ καὶ Λάζαρον ἐγείραντος, Ἱερουσαλήμ ἐταράττετο, καὶ Φαρισαῖοι τοὺς ὄχλους ἀνέσεις». Ἐκεῖ ποιμένες ἐθαύμαζον, ὧδε ἱερεῖς ἐπετύνθαζον 80. Ἐκεῖ Μάγοι δορυφοροῦντες προσέπιπτον, ἐνταῦθα δήμοι θεομαχούντες προσέκρουον. Ἐκεῖ Χριστοῦ προθυόμενοι παῖδες ηλάλαζον οἱονεὶ ἐπιτάφια κλαίον τις, ὧδε παῖδες Χριστοῦ προεξάρχοντες. πλὴν ἐπεισ ίδια μέλποντες, οὐ μέλος Σειρήνιον, ἀλλ' ᾠδὴν ἐπι. νίκιον, «Ὡσαννὰ τῷ Υἱῷ Δαβίδ, ο ανακράζοντες, ὑπὸ καθηγητῇ τῷ Πνεύματι διδασκόμενοι. Καὶ ἀπόχρη τῶν καταλλήλων συγκρίσεων, εἰς δέον ἐληλεγ μένης τῆς Ἰουδαίων φρενοβλαβείας· τότε μὲν ἡνίκα Χριστὸς ἐφανεροῦτο σαρκούμενος, νῦν δὲ ὅταν εὐφημεῖται σταυρούμενος. Ἡμῖν δὲ καιρὸς ἤδη τῶν τῆς ἑορτῆς μυστηρίων ἐφάψασθαι, καὶ τῆς γείτονος ἡμέ ρας τὸν μυστικὸν ἀνακαλύψαι πλοῦτον ὑμῖν, εἴ πως τὸν ἐν αὐτῷ κρυπτόμενον θησαυρὸν καταβραχὺ φανερούμενον, σὺν δαψιλείᾳ πορίζοισθε. Perspice vero, o dilecte, ut res modo assimili habeant. Illie Bethleem, hic Belhania. id temporis Maria et Salome nune Maria et Martha. Illic Christus pannis involutus, hic Lazarus involutus institis. Illic præsepe, hic autem sepulcrum. Vidistin' locorum personarumque exactam similitudinem? Vidistin' concursum rerum? Caeterum Christo in Bellileem nato, turbatus est Herodles, et confusa Jerusalem: eodem autem ipso in Be…. thania miracula edente ac suscitato Lazaro, Jerusalem turbata est, Pharisæique concitarunt turbas. Illic mirabantur pastores, hic sacerdotes irrident. Illic Magi stipantes accedebant, hic populi Deum oppugnantes offendebant. Illic pueri ante Christum occisi ejulabant, velut flerent feralia; hic pueri praeeunt Christo, sic tamen ut pro ingressus triumpho modulate canant: non Sirenarum illud melos, sed carmen pro victoria, clamantes: • Ilosanna filio David; ipso nimirum Spiritu praeceptoris partes iunplente. Porro suficiunt congruæ ejusmodi comparationes, convicta abunde Judaeorum vesania, tunc quidem cum Christus manifestus fieret, ac modo cum cruci afligendus faustis illis ominibus exciperetur. Cæterum operæ pretium est ut jam festi sacramenta attigerimus, proximæque diei spirituales divitias vobis revelemus, si quomodo latentem in eis thesaurum sensim manifestandum large afluenterque comparaveritis. Αλλά μοι δεῦρο, συναναβάντες ἐπὶ τὸ ὄρος τῶν Enimvero ad me venite, pariterque ascendenἘλαιῶν, Χριστῷ συναντήσωμεν ἐκ Βηθανίας ἐπαγιόν- tes ad montem Olivarum, Christo hodie ex Bethaτι σήμερον, καὶ πρὸς τὸ σεπτὸν ἐκεῖνο καὶ μπο nia revertenti, ‘atque ad venerabilem illam beaκάριον ἐθελουσίως χωροῦντι πάθος, ἵνα πέρας ἐπιθῇ tamque passionem, sua ipsi sponte, ut nostre τῷ μυστηρίῳ τῆς ἡμῶν σωτηρίας. Ἔρχεται τοίνυν salutis sacramento finem imponat, procedenti τὴν ἐπὶ τὴν Ἱερουσαλήμ πορείαν στελλόμενος ἐθ. occurramus. Venit itaque iter sponte versus Jeελαντί, ὁ δι' ἡμᾶς κατελθὼν ἄνωθεν, ἵνα ἡμᾶς ἑαυτῷ rusalem faciens, qui e cœlis nostri causa descenσυνυψώσῃ κάτω κειμένους, ὡς ἡ ἐκφαντορία, ο ὑπε dit, ut nos in infimis jacentes una secum exaltaράνω πάσης ἀρχῆς, καὶ ἐξουσίας, καὶ δυνάμεως, καὶ ret, ut Scriptura exponit, supra omnem princiπαντὸς ὀνόματος ὀνομαζομένου.» Έρχεται δὲ, οὐ patum, et potestatem, et virtutem, et omne noφανητιῶν οὐδὲ κομπάζων· ὁ Οὐκ ἐρίσει, φησίν, οὐδὲ men quod nominatur c.» Venit autem, non velut κραυγάσει, οὐδὲ ἀκούσει τις τὴν φωνὴν αὐτοῦ· ο gloriam occupans, fastuque et pompa. • Non ἀλλὰ πράος καὶ ταπεινὸς εὐτελῆ τὴν εἴσοδον ἐν contendet, inquit, neque clamabit, neque aliquis δεικνύμενος. Τί γὰρ εὐτελέστερον ὄνου, τί δὲ τα audiet vocem ejus ª; > sed erit mansuetus et πεινότερον υποζυγίου; αὐτὸς δὲ οὐκ ἀπῃσχύνθη humilis, vili habitu et apparatu adornato ingressu. πλούσιος ὤν, καὶ νώτοις Χερουβικοῖς ἐποχούμενος, p Quid enim vitius asino? quid vero humilius subπῶλον ὡς θρόνον ἐπικαθίσαι. Προφητικὴν γὰρ ἐπλή - jugali? Enimvero, qui dives erat, quique dorsis Ephes. 1, 21. Isa. XLII, 2. 1 Forte επετύντλαζον, obloquebantur. revera tamen flerodes, in eis, et similibus regi illi adhaesaris, δορυφορίαν, qua tandem regno ipse pelleretur, metuebat: quod p:æsertim essent paLentes viri, ac regio clari nomine, siquidem pie creSinus traditioni. Ει Salome. Καὶ Σαλώμη. Restituimus Σα λώμη, ἀντὶ Σαλώμ, ex apocrypho libro, Jacobi ἀδελφοθέου nomine, ad quem Andreas alludit. Habuimus aliud ejus exemplar, etiam regium, cujus margini erat ascriptum, manu satis antiqua, non recipere Ecclesiam eum tractatum, ut vere Gelasius cap. Sancta Romana, cum proscripsit: sed non videntur Græci adhæsisse omnino illi censuræ, seu prorsus repudiasse libros quos ille in apocryphorum classem rejecisset, ut non etiam postea in Ecclesiis retinuerint legerintque, ac Patres exposuerint, iisque sua illustrarint, ut prater Andreain, etiam Germanus, Georgius Nicomed., etc.

Cherubicis inequitat, pullo ceu throno insidere ρου φωνήν, πολλῷ πρότερον προῤῥηθεῖσαν ἐν πνεύ non erubuit. Quippe implebat propheticam vocem longe prius in spiritu prædictam Dicite, inquit, filiæ Sion: Ecce Rex tuus venit tibi mansuetus, et sedens super pullum filium subjugalis o › Num, rogo, hac unquam major visa est humanitas, eorum qui præ gloria admirationi habentur? Ullane apud homines, hac humilitate abjectior? Non horruisti audiens, quisquis sis, ut qui sedet super Seraphini, pullo veheretur? Enim vero ades sis, et interpretationem docere, certam - que dispensationis accipe fidem, ut sacramenti virtute perspecta, Domini præscientiam adores. Futurum erat, ut qui tollit peccatum mundi ‘, › qui inquam neque præsepi brutorum reclinari dedignatus est, brutam a nobis affectionem auferret. Apte vero figurabat etiam gentium vocationem, quæ jam ipsum exspectarent: ut qui nimirum jam apparuissel • consolatio Israel, › exspectatumque salutis lumen ad revelationem gentium 8. › quibus quotquot suam incurvaverunt cervicem, venientemque susceperunt, totumque sibi ipsis Dominum imposuerunt, ii palam veritatem hactenus occultam in seipsis manifestare ambitiosius contenderunt, si quo modo eis Verbum insidens, antiqua bruta affectione liberaverit. Porro vestes, dilecte, acceperis, quas quidem turba substraverunt Verbo, velamina illa quæ mentem per ignorantiam offuscarent. Quibus merito figuratur Judæorum illud velamen, quod impositum eorum cordibus non revelatur, eo quod in Christo sit evacuandum: nam inquit admirabilis Paulus: e Cum legitur Moyses, velamen positum est super cor eorum. Cum autem fuerit conversus ad Dominum, auferetur velamen ". Quod et illos tunc merito arbitror a seipsis ablatum substravisse Verbo, symbolica jumenti conscensione, brutam ac velut jumenti ab eis ignorantiam auferenti. Quas autenn vestes discipuli pullo imposuerunt, aperte existimo eas significare virtutes, quae per Spiritum ab illis accedunt; quotquot nimirum nostram, qui sumnus ex gcntibus, turpitudinis nuditatem contegentes, coguitionem nobis in Christum texunt, ut Deum velut in imagine gestemus, totumque portemus in nobis, quem prorsus induerimus. Quod sane haudquaquam in nobis fuerit opere impletum, quandin non sit animo constitutum, ut omnia pro Christo patiamur atque feramus, quæcunque et Christus pro nobis ac vice nostrum ab iis passus est, qui sacramenti ejus majestatem nescierunt. Age itaque, una etiam cum festinante ad passionem curramus, eosque imitemur qui obviam processerunt. Non ita ut ramos olivæ aulæaque et suppellectilia, utve spatulas e palmis ei sternamus in ματι· «Είπατε, φησί, τῇ θυγατρὶ Σιών· Ἰδοὺ ὁ βασιλεύς σου έρχεταί σοι πραΰς, καὶ ἐπιβεβητώ ἐπὶ πῶλον υἱὸν ὑποζυγίου. Ο Αρά σοι ταύτης καὶ μείζων έφανερώθη ταπείνωσις, τῶν ἐπὶ δόξης θαν μαζομένων; Εστι δὲ ταύτης ἆρα τῆς ταπεινώσεις ἐν ἀνθρώποις εὐτελεστέρα; οὐκ ἔφριξας ἀκούων εξ τις ἂν εἴη 4, τὸν ἐπὶ τοῖς Σεραφίμ ἐνθρονιζόμενοι, ἐπὶ πῶλον ἐχούμενον; ᾿Αλλὰ δεῦρο καὶ τὴν ἐρ μηνείαν διδάχθητι, καὶ τὴν οἰκονομίαν πιστώθητε, ἵνα συνεὶς τοῦ μυστηρίου την δύναμιν προσκυνήσης τοῦ Κυρίου τὴν πρόγνωσιν. Εμελλε τὴν ἡμῶν ἀλογίαν περιελεῖν, «ὁ τοῦ κόσμου τὴν ἁμαρτίαν ἄρας· ο ὁ μηδὲ φάτνης ἀλόγων τὴν ἐν σπαργάνοις ἀπαξιώσας κατάκλησιν. Ἐτύπο δὲ χρησίμως καὶ τῶν ἐθνῶν τὴν κλήσιν, ἄρτι προς δεχομένων αὐτὸν, ἅτε δὴ «τοῦ Ἰσραὴλ ο πεφηνότε ο παράκλησιν, καὶ φῶς σωτηρίας ο καραδοκούμε νον ι εἰς ἐθνῶν ἀποκάλυψιν.» Αφ' ὧν ὅσοι τὸν ἑαν τῶν ὑπέκυψαν αὐχένα, καὶ τὸν ἐλθόντα δεξάμενοι, καὶ ὅλον ἑαυτοῖς τὸν Δεσπότην ἐπιβιβάσαντε;· οτο: προδήλως τὴν τέως κρυπτομένην ἀλήθειαν, ἐν ἐπιτοῖς ἐκφαίνειν φιλοτιμότερον ἔσπευδον, εἴ πως ὁ λόγος αὐτοῖς ἐπιβάς, τῆς κτηνωδείας ἀπαλλάξει της ἔμπροσθεν. Ἱμάτια δὲ νοήσεις ἀγαπητέ, τὰ μὲν διὰ τῶν ὄχλων ὑποστρωθέντα τῷ λόγῳ, τὰ διὰ τῆς ἀγνοίας ἐπισκοτοῦντα τὸν νοῦν προκαλύμματα. 0 τὸ Ἰουδαϊκὸν εἰκότως χαρακτηρίζεται κάλυμμα, ὁ ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν κεῖται μὴ ἀνακαλυπτό μενον, ὅτι ἐν Χριστῷ καταργείται. ε Ηνίκα γάρ, φησίν, ὁ θεσπέσιος Παῦλος, Μωϋσῆς ἀναγινώσκεται, κάλυμμα ἐπὶ τὴν καρδίαν αὐτῶν κεῖται. Ἐπειδὴν οὖν ἐπιστρέψῃ πρὸς Κύριον, περιαιρείται το κά λυγμα.» Οπερ, οἶμαι, κἀκείνους τότε εἰκὸς ἑαυτῶν περιελόντας ὑποστρῶσαι τῷ λόγῳ, διὰ τῆς ἐπὶ τοῦ κτήνους, συμβολικῆς ἐπιβάσεως, τῆς κτηνώδους αὐτῶν ἀλογίας τὴν ἄγνοιαν περιάραντι. Τὰ δὲ διὰ τῶν μαθητῶν ἐπιτεθέντα τῷ πώλῳ ἱμάτια, τὰς δια τοῦ Πνεύματος ὑπ' αὐτῶν ἐναργώς, οἶμαι, προσιούσας δυνάμεις επισημαίνονται· ὅσαι δῆλον τῆς αἰσχύνης την γύμνωσιν ἡμῶν τῶν ἐξ ἐθνῶν περιστέλλονται, τὴν εἰς Χριστὸν ἡμῖν ἐξυφαίνουσι γνώσιν, ἢ ὅλον αὐτὸν ἡμᾶς ἐνδιδύσκουσιν, ἵν᾽ ὦμεν Θεὸν ἀγαλματο φοροῦντες, καὶ ὅλον ἐν ἡμῖν αὐτὸν φέροντες, δι' ὅλου φορούμενόν τε καὶ στολιζόμενον. "Οπερ οὐκ ἂν εἰς ἡμᾶς ἐπ' ἔργον ἀχθείη, μὴ οὐχὶ πάντα προελομένους ὑπὲρ Χριστοῦ καὶ πείσεσθαι καὶ φέρειν, ὅσα και Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀνθ᾿ ἡμῶν ὑπὸ τῶν ἡγνοηκότων αὐτοῦ τὸ μεγαλεῖον τοῦ μυστηρίου πέπονθεν. "Αγε δὴ καὶ πρὸς τὸ παθεῖν ἐπειγομένῳ συντρέ χωμεν, καὶ τοὺς ἀπηντηκότας μιμώμεθα, μὴ κλά δους ἐλαίας ἢ ἔπιπλα, μὴ βαΐα καταστρωννύντες αὐτοῦ τῇ ὁδῷ, ἀλλ' ἡμᾶς αὐτοὺς ὑποστρωννύντες ὡς • Zach. ix, 9. f Joan. 1, 29. 8 Luc. 11, 25, 32. à II Cor. 111, 15, 16. 4 Forte εἰς, vel εἴης.

ἐφεκτόν, ψυχῆς ταπεινότητι καὶ γνώμης ὀρθότητι, via: sed ut nos ipsi quantum possumus humiliato Το ήχοντα τὸν Λόγον δεξώμεθα, καὶ χωρηθῇ Θεὸς ἐν ἡμῖν ὁ μηδαμοῦ χωρούμενος. Χαίρει γὰρ οὕτω πρᾶος Τιμῖν γενόμενος, ὁ πράος καὶ < ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ δυσμῶν» τῆς ἡμετέρας ἐσχατιᾶς, ἥκειν τε καὶ ὁμι λεῖν, καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἀνάγειν ἢ ἐπανάγειν, τῷ λόγῳ της συμφυΐας. Ος εἰ καὶ τῇ ἀπαρχῇ τοῦ ἡμετέρου φυράματος ο ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ τὸν οὐρανὸν τοῦ οὐρατοῦ κατ᾿ ἀνατολάς ο λέγεται, τῆς οἰκείας, οἶμαι, δόξης καὶ θεότητος· ἀλλ' οὐκ ἀνήσει φιλάνθρωπος ῶν, πρὶν ἀπὸ δόξη; εἰς δόξαν τὴν ἀνθρώπου φύσιν χαμόθεν ἄρας, ἑαυτῷ συναποδείξῃ μετάρσιον. Οὕτως υποστρωτέον ἡμᾶς ἑαυτοὺς τῷ Χριστῷ, μὴ χιτῶνας ἢ κλάδους ἀψύχους, καὶ φυτῶν ὅρπηκας, ὕλην μα φαινομένην, καὶ εἰς ὥρας ὀλίγας τὸ τερπνὸν τῆς ὄψεως ἔχουσαν· ἀλλ' αὐτοῦ τὴν χάριν, ἢ ὅλον αὐτὸν ἐνδυσάμενοι· «Οσοι γὰρ εἰς Χριστὸν βεβαπτισμεθα [ Χριστὸν ἐνεδύσασθε,» ] χιτώνων δίκην ἑαυτοὺς ὑφαπλώσωμεν. Ως δὲ φοινικοὶ τὴν ἁμαρτίαν πρότερον, τῇ δύψει δὲ τοῦ σωτηρίου βαπτίσματος ὕστερον εἰς ερίου λευκότητα φθάσαντες, μὴ τὰ ἐκ φοινίκων βαΐα, τὰ δὲ τῆς νίκης βραβεία τῷ νικητῇ τοῦ θανάτου προσάγωμεν. Είπωμεν καὶ ἡμεῖς σήμερον μετὰ τῶν παίδων τὴν ἱερὰν ἐκείνην φωνήν, τοὺς νοητούς τῆς ψυχῆς ἐπισείοντες κλάδους· «Εὐλογημένος ὁ ἐρχό μενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, Βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. ο præmia victori mortis offeramus. Dicamus et nos in quatientes spiritales animæ ramos: ‹ Benedictus qui Ποῦ, καὶ πόθεν ἐρχόμενος; Πρὸς ἡμᾶς, καὶ παρὰ τοῦ Πατρός· πρὸς τοὺς γηΐνους, ἐκ τῶν ὑψίστων ἐπὶ τὸν σταυρὸν, ἐκ τοῦ κατὰ τὸν Λάζαρον θαύματος. Ταῦτα τῆς εὐδοκίας, ἐκεῖνα τῆς ἐξουσίας. Πη νίκα, καὶ διὰ τί; Ἐν τῷ πληρώματι τῶν καιρῶν, καὶ διὰ τὴν ἡμῶν σωτηρίαν. «"Απαξ γὰρ ἐπὶ συντε λείᾳ τῶν αἰώνων,» τὸν ὑπὲρ ἀνθρώπων εκουσίως είλετο θάνατον, ἵνα σώσῃ τὸν ἄνθρωπον, ὁ δι᾽ ὑπερβολὴν φιλανθρωπίας γενόμενος ἄνθρωπος. Εσχατον γὰρ τῶν ἐπὶ γῆς αὐτοῦ διατριβῶν γέγονεν ὁ σταυρός. Εἰ τοίνυν οὕτως, καθὼς ὁ λόγος τρέχων ἀπέδειξε, τῷ Χριστῷ σήμερον ὑπαντήσαντες, ἑαυτοὺς ὑφ απλώσωμεν, δυνησόμεθα καὶ αὐτοὶ διαπαντὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἀθύτως θυόμενον (θύεται γὰρ ἐν ἀντιτύποις 1 Psal. LXVII, 5. i ibid. 34. * Galat. III, 27. animo, rectaque mente et proposito substernamus, ut suscipiamus Verbum illud vemens, capiaturque nobis Deus, qui nusquam capi potest. Gaudet enim, quod se ita nobis exhibuerit mansuetum, qui est mansuetus, • ascenditque super occasumi, infimæ nostræ vilitatis, ut veniret ac nobiscum consuetudinem haleret, suaque ad nos cognatione ad se ipse subvcheret et reduceret. Qui licet conspersionis nostrae primitiis ac delibatione illa, super cœlum cœli ad orientem ascendisse ▸ dicitur i, propriæ arbitror gloriæ ac deitatis: haud tamen dimissurus est, qua est in humanum genus propensione, donec humanam naturam a gloria in gloriam ab infimis terræ elevans, una secum sublimem effecerit. Sic ipsi nos Christo substraverimus, non tunicas aut ramos inanimies, fruticumque stramina, cito virorem amittentem materiam, et ad paucas horas oculos recreantem; verum ejus gratiam, seu ipsum totum induti: • Quotquot enim in Christo baptizati estis, Christum induistis; ejus nos pedibus tunicarum instar strati, explicemus. Velut autem qui prius peccato coccinei detergente salutari baptismo, postmodum ad lanæ candorem pervenerimus, ne jam spatulas e palmis, sed victoriæ dies singulos sacram illam vocem cum pueris, venit in nomine Domini, Rex Israel, › Quonam et unde veniens? Ad nos, atque a Patre: ab altissimis, ad terrenos: ad crucem, a La zari miraculo. Sunt hæc beneplaciti et bona vol luntatis, illa potenti. Quando venit, et cujus gratia? In temporum plenitudine, et propter nostram salutem. Semel enim in consummatione sæculorum ultro mortem pro hominibus elegit, ut hominem salvum faceret, qui exsuperanti clementia esset factus homo. Crux siquidem ejus in terra stadiorum supremum fuit. Dum sic ergo, qua ratione cursim sermo ostendit, Christo hodie occurrentes nos ipsi substraverimus; totum ipsum qui jugiter nostri causa sine immolatione immolatur (immolatur enim pro nobis in figu1 Hebr. IX, Peccato coccinei. Φοινικοὶ τὴν ἁμαρτίαν. Illud ἐν ἀντιτύποις συμβόλοις, velut expositio fuerit Pulchra antithesis, ut non amplius peccato poνικοί, juxta quod Isa. 1, dicitur, sed lanæ iustar baptismo dealbati, non jam offeramus, τὰ ἐκ φυ:- νίκων βαΐα, spatulas ex palmis, sed, etc. Verum perit Latio ille osculus. Jugiter nostri causa sine immolatione immoΙαίur. 'Αθύτως θυόμενον. Velut sacrifcio iucruent, el cujus ratio relativa sit; ipsa hostia, suam in cruce immutationem sub figuralibus symbolis - in quibus sacrificatur, ἱεροθυτούμενος ἐν ἀντιτύποις συμβόλοις, repraesentante, non item patiente. Jam enim Christus non moritur: sed symbolica tantum mortis suæ expressione, quo is ritu sacro instituit, εἰς ἀθύτω; θύεται, idque διαπαντός • velut juge illud sacrificium et oblatio munda, quam prædixit Malachias omni loco offerendam (Malach. 1, 11). ἀντιτύπων, quæ Græci ita habent familiaria in loc sacramento, ut nimirum respiciant externa symbola, quæ sunt vere figura Dominici corporis et sanguinis, ut eorum omni rigore signa, re etiam alia assignato, et non tantum modo. Qua ratione vel ipsum Dominicum corpus et sanguis, sui ipsorum ut in propria specie signa dici possunt atque ἀντίτυπα· ut non sit cur sectarii nostri in ejusa.odi voculis, sive in Facundo Sirmundi, sive in Tertul liano, Augustino, etc., praesidium ponant. Circa ἀντίτυπα dilliculis est Damasc. lib. 1v; ac nisi est textus corruptus, videtur et ipse versari in errore moderno Græcorum, ut etiam preces Ecclesia spectent ad substantiam consecrationis, qua de re esset ad illum nonnulla opus disputatione; quanquam Saintes, Arcud. et alii occupaverunt.

ralibus symbolis sacrifcatus ) in nobis suscipere, ὑπὲρ ἡμῶν συμβόλοις ἱεροθυτούμενος), ὅλον αὐτὸν ἐν ac substantialiter ceu domo locare poterimus: ipsum inquam, qui tanquam panis quidem manducatur, sed intelligitur ut agnus. Idemque nobis, atque iis quorum in Evangeliis meminit theologiæ illud tonitru, acciderit. ἡμῖν ὑποδέξασθαι, καὶ οὐσιωδῶς εἰσοικίσασθαι· ὡς ἄρτον μὲν ἐσθιόμενον, ὡς ἀμνὸν δὲ νοούμενον. Κέ κείνων τὰ ἴσα παθεῖν, ὧν ἐν Εὐαγγελίοις ἡ θεολόγης ἐπεμνήσθη βροντή. Φησί γάρ· Τῇ ἐπαύριον (δῆλον δὲ μετὰ τὴν ἐπὶ Λαζάρῳ παραδειχθεῖσαν ὑπ' αὐτοῦ θεουργίας) ὄχλος πολὺς ὁ ἐλθὼν εἰς τὴν ἑορτήν, ἀκούσαντας ὅτι Ἰησοῦς ἔρχεται εἰς Ἱεροσόλυμα, ἔλαβον τὰ θεῖα τῶν φοινίκων, καὶ ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν αὐτῷ, καὶ ἔκραξον λέγοντες· «Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· εὐὶς γημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, Βασιλε δ Ἰσραήλ.» Βαθαὶ τῆς ὑμνήσεως! Βαβαὶ τῆς συμβα νίας! αὕτη τοῦ Πνεύματος ή φωνή· αὕτη τῆς ἄνω Ait enim In crastinumi (plane a narrato ab ipso divino illo in suscitatione Lazari opere) turba multa, quæ venerat ad diem festum, cum audissent quia venit Jesus Jerosolymam, acceperunt ramos palmarum, et processerunt obviam ei, et clamabant dicentes: llosanna in altissimis, benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel.› Pape laudationem! Papa symphoniam! Hæc vox, vox Spiritus est. Doctrina est supernæ sapientiæ, non bumanæ eruditionis rudimentum. Nam etsi σοφίας διδαχή, οὐ τῆς κάτω παιδείας υπογραφή. alioqui dissonantia quædam videbatur, concinna illa voce in tantam scissa multitudinem; haud tamen aliud est quam prophetæ, non effrenis omnino oris, aut conspirationis Ad unum enim coinplendum sermonem divino Spiritu actæ turbæ, unum theologiæ canticum voce consona præluserunt; non alio aliam emittente vocem, sed at omnes pariter æqualibus vocibus fauste acclamarent, dicentes: Hosanna; benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel.» Velut dicerent, quod prius Nathanael Philippo, ubi ei ostendisset Christum non prophetans, sed vera enuntians: ‹ Rabbi, tu es Filius Dei, tu es Rex Israel ª. ) Vidistin' quanta Spiritus tribuat? Vidistin' quanta largiatur pueris, legislatorem agens ac docens quæ non didicissent? Vide et idiotas viros majori, quam oratoria possit parari, scientia donatos; senes autem, qui præ sapientia multaque eruditione altum sapiebant, insipientes derepente ostensos et qui legis Mosaicæ expertes essent. Cum itaque ipsum interrogaturi adierunt. Quorsum ad tantam devenerunt cæcitatem, ut neque sicut pueri saperent, neque velut viri rudes litterarum, veritatis lumen dispicerent? Nam dicite, hebetes et tardi, unde tanta hæc sapientia concessa infantibus necdum scientibus in verba formare linguam? Unde turbis insita theologiæ sacramenta? Cum angelis decantarunt angelorum cantica, glorificaverunt cum Cherubim, cum Seraphim laudaverunt, non igneis, sed luteis labiis terribile illud canticum ei submittentes, qui ad nos de cœlis pro nobis ac nostri loco mortem subiturus venit. Quid enimvero loquebantur? Hosanna in altissimis: benedictus qui venit in Joan. x11,12,13.º Joan. 1, 49. Η “γὰρ ἂν καὶ διαφωνία τις ἐνομίζετο, τῆς ἐναρ μονίου πρὸς τοσαύτης πληθύος ἀποσχιζομένης τα νῆς, οὐκ ἔστιν αὕτη, ἀλλ᾽ ἢ προφητείας, οὐ κατα ροστομίας σε η συμφωνίας. Εἰς γὰρ ἐνὸς λόγου συμπλήρωσιν πνευματωθέντες οἱ ὄχλοι, μίαν ἐμέσ φωνον τῆς θεολογίας ᾠδὴν ἀνεκρούσαντο, οὐκ ἄλλος ἄλλην ἐπαφιέντες φωνὴν, ἀλλ᾽ ἴσην ἴσοις τοῖς φθόγγε; τὴν εὐφημίαν ἐπιβοώμενοι, «Ωσαννά, λέγοντες, εν λογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, Βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ. ο Ὡσανεὶ ἔλεγον, ὅπερ Ναθαναὴλ προ τερον Φιλίππῳ τὸν Χριστὸν αὐτῷ δείξαντος ", ν προφητεύων, ἀλλὰ ἀληθεύων· Ραβδί, σὺ εἶ ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ· σὺ εἶ ὁ Βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. κ Εἶδες ὅσα τὸ Πνεῦμα δίδωσιν; Είδες οἷα νηπίας χαρίζεται νομοθετῶν καὶ διδάσκων & μὴ μεμάθηκαν; Ορα καὶ ἰδιώτας άνδρας κρείττονος ἢ κατὰ ρήτορας ἀξιουμένους γνώσεως, γέροντας δὲ τοῖς ἐπὶ σοφία καὶ πολυμαθία μεγάλα φρονοῦντας, ἀπείρους αίφνης έλεγχομένους, καὶ νόμων ἀμοιροῦντας Μωϋσίας. Ἦλθον τοίνυν αὐτὸν ἐκεῖνον διερωταν. ᾿Ανθ' ὅτου πρὸς τοσοῦτον τυφλώσεως ήλασαν, ὅσῳ μηδὲ ντιπίων ἴσα σωφρονεῖν δύνασθαι, μηδὲ ἀνδρῶν ἀμαθῶν ὁμοίως διαβλέψαι τῆς ἀληθείας τὸ φῶς; Εἴπατε γάρ, ὦ νωθεῖς, πόθεν ἡ τοιαύτη σοφία βρέφεσι, μήπω διαφθροῦν τὴν γλῶσσαν δεδιδαγμένοις κεχάρισται; Πόθεν τοῖς ὄχλοις τὰ τῆς θεολογίας ένεσπάρη μυ στήρια; μετὰ τῶν ἀγγέλων τὰ τῶν ἀγγέλων ἀνύμνησ σαν· μετὰ τῶν Χερουβὶμ ἐδόξασαν· μετὰ τῶν Σερα φίμ ήνεσαν, οὐ πυρίνοις, πηλίνοις δὲ χείλεσι τὸν φοβερὸν ἐκεῖνον ὕμνον προσανατείναντες τῷ δι' ἡμᾶς ἄνωθεν πρὸς ἡμᾶς ἐλθόντι, τὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἀνθ' ἡμῶν ὑποστήσεσθαι θάνατον. Τί δὲ καὶ ἔλεγον; • Ὡσαννὰ ἐν τοῖς ὑψίστοις· εὐλογημένος ὁ ἐρχόμε νος ἐν ὀνόματι Κυρίου.» Βλέπεις οὐρανωθέντας * Forte εί. 4 Forte ἀκρατοστομίας. «Forte δείξαντο. Non efrenis omnino oris aut conspirationis. Οι καθαροστομίας ἢ συμφωνίας. Prima vox est insolentior. Videtur velie, non fuisse eam vocem, eorum qui non possent continere linguam, essentque omnino effrenes ad loquendum, cum nec per ætatem loqui possent: ac neque eorum qui in eam conspirassent, necdum maturo ad ejusmodi con silium judicio. Videndus Method. εἰς τὰ βata circa hoc argument.

evaserint, nec impares Seraphim, divina eloquantur? Nam quid magis novum et mirabile, quam ut litterarum rudes una cum cœlesti choro, hanc in terra terribilem enuntiationem ac sententiam canant, ut et homines mixtim angelis tripudient? Quid autem miserabilius, quam ut ad ista velut sine sensu mauserint ac nedum aperuerint oculos ad videndum, sed et cæcitatem asciverint? quodque adhuc gravius est, eo proruperint impudentiæ, ut vel sic divine ac seraphice laudantibus os obstruere præsumpserint? Ait enim: ‹ Videntes autem principes sacerdotum et Scribæ, mirabilia quæ faciebat Jesus, et pueros clamantes: Hosanna Filio David, indignati sunt, et dixerunt τοὺς γηγενεῖς καὶ τὰ ἴσα τοῖς Σεραφίμ θεολογοῦν- nomine Domini., Vides ut terrigena coelestes τας; Καὶ τί γὰρ παραδοξότερον τοῦ τὴν ἔμφρικτον ἐκείνην ἐκφαντορίαν ἐπὶ γῆς ᾆσαι τοὺς ἀμαθεῖς μετὰ τῆς ἄνω χορείας, ἵνα καὶ ἀγγέλοις ἐπὶ γῆς περιχορεύωσιν ἄνθρωποι; Τί δὲ σχετλιώτερον τοῦ κωφεύ και πρὸς ταῦτα, καὶ πρὸς τὸ μὴ μεταθέσθαι τὴν ἀβλεψίαν, προσλαβεῖν καὶ τὴν τύφλωσιν, καὶ δ τούτου χαλεπώτερον, πρὸς τοσοῦτον ἀναισχυντίας φθάσαι, ὡς καὶ ἀποστομίζειν τολμαν τοὺς οὕτω ταῦτα θείως καὶ Σεραφικῶς ἐξυμνήσαντας; • Ιδόντες γάρ, φησίν, οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Γραμματείς, τὰ θαυμάσια ἃ ἐποίει ὁ Ἰησοῦς, καὶ τοὺς παῖδας κράτ ζοντας· Ὡσαννὰ τῷ Υἱῷ Δαβίδ, ηγανάκτησαν, καὶ εἶπον αὐτῷ· Ακούεις τί οὗτοι λέγουσιν; Ο δὲ Ἰησοῦς λέγει αὐτοῖς· Ναί. Οὐδέποτε ἀνέγνωτε, Ἐκ στόματος νηπίων καὶ θηλαζόντων κατηρπίσω αἶνον;» Ὑμεῖς δὲ οὐδὲ νηπίων, φησίν, εξνοιαν ἐπεδείξασθε, μήτιγε ἀνδρῶν ἐχεφρόνων. Ούδὲ εἰ μή τι ἄλλο, τήν γε πολιάν αἰδεσθέντες τὴν ἑαυτῶν, τοὺς ἐν Πνεύματι λαλοῦντας ησχύν θητε. • Καὶ καταλιπών αυτούς, φησίν, ἐξῆλθεν ἔξω της πόλεως εἰς Βηθανίαν, καὶ ηυλίσθη ἐκεῖ. • Ἐπειδὴ γὰρ ἀκούοντες νηπίων στόμασιν, ὡς ἐν ὑψίστοις, ἐπὶ γῆς τὸν Ὕψιστον ἀνυμνούμενον, τὰ ὦτα καὶ τὴν καρδίαν ἔδυσαν τοῦ μὴ ἀκοῦσαι μηδὲ συνιέναι τὰ περὶ αὐτοῦ γεγραμμένα· διὰ τοῦτο ι καταλιπών αὐτοὺς, ἐξῆλθεν ἔξω τῆς πόλεως· ο ἵνα γένηται - όπερ Ησαΐας φησί·.Καὶ ἐπλήσθη ὁ οἶκος αὐτῶν καπνού.» Οίκον λέγει αὐτῶν ἀληθῶς τὴν Συναγω γὴν· ἧς, ἀφ' οὗπερ τὸ φῶς ὁ Χριστός καταλιπών αὐτοὺς ἐξελήλυθεν, ἀπεσβέσθη μὲν τὸ φῶς, ἐπλήσθη τὰ δὲ καπνοῦ, τοῦ ἐπιπροσθοῦντος τῷ τῆς ψυχῆς ὀπτι κῷ σκότος. Τοῦτο γὰρ καπνὸς τοῖς κατὰ νοῦν τυ φλώττουσι γίνεται. Καπνὸς δὲ, ὀργῆς ἀμυντήριον ὡς φησιν ὁ ψάλλων· ο 'Ανέβη καπνὸς ἐν ὀργῇ αὐ τοῦ. ὁ Ἐξῆλθε δὲ ποῦ; «Εἰς τὴν Βηθανίαν, ἥτις τροπικῶς οἶκος ὑπακοῆς ἐκλαμβάνεται. Ἐπειδὴ γὰρ Ἰουδαῖοι πηρωθέντες τὸν νοῦν, ἀπετυφλώθησαν, καταλιπὼν αὐτοὺς, εἰς τὸν τῆς ὑπακοῆς ἐξελήλυθεν τοἶκον· ἐν ᾧπερ ἡμεῖς τὰ ἔθνη τέως ἐπιχωριάζοντες, ἔξω τῶν ἀστικῶν τῆς ἀληθοῦς γνώσεως νοημάτων, ἀλῆταί τινες τότε καὶ ἀπόλιδες ἡμεν, μήπω τῆς ἁγίας καὶ θεοστιβους γῆς πολίται γενόμενοι • λέγω δὴ τῆς νέας Ἱερουσαλὴμ ἧς ὅρασις εἰρήνης ἡ εἴσα οδος τοῖς εἰσπορευομένοις διὰ τοῦ βαπτίσματος γίνε し ei: Audis quid isti dicunt? Jesus autem dixit eis: Utique. Nunquam legiſtis, quia Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem p?, Vos auiem, inquit, neque infantium, tantum abest ut sensatorum virorum exhibueritis benevolentiam: ac neque vel ipsam vestram reveriti canitiem, iis qui loquerentur in Spiritu, habuistis reverentiam. • Et relictis illis, inquit, abiit foras extra civitatem in Bethaniam, ibique mansit q.» Quia enim audientes ex infantium ore, velut in altissimis, celebrari cantico in terra Altissimum, aures corque obturaverunt, ut ne audirent vel intelligerent quæ scripta de eo essent, idcirco relictis illis, abiit forǝs extra civitatem: ut quod ait Isaias, accideret: ‹ Et domus eorum repleta est fumo r.» Vere domum eorum Synagogam dicit: cujus quidem lunen, ex quo lumen illud Christus iis relictis abiit, exstinctumn est, et est repleta ſumo; qui nimirum obducat tenebras animi oculo. Hoc enim est fumus cæcis mente. Porro fumus est velut irae praesidium, dicente Psalte: Ascen dit fumus in ira eis. Quo autem abiit? ‹ In Bethaniam;, quæ moraliter exponitur obedienti donius. Quia enim Judæi mentis sensibus larsis cæcati erant, illis relictis abiit in domum obedientiæ; in qua hactenus nos gentes, furis extra vere scientiæ velut civica sensa morantes, tanquam errones quidam et sine civitate id temporis eramus, necdum sanctæ illius et divini tramitis terræ cives effecti; novæ inquam illius Jerusalem, cujus introitus pacis visio est iis, qui per sacrum baptisma in eam ingrediuntur. Mundatis enim lavacro regenerationis animæ sordibus, haudquaquam ultra inde nobis iufesta peccata habemus. Quin mentis contemplatione In Christum, r Isa. vi, 4. • Psal. xvu, 9. ται. Καθαιρόμενοι γὰρ τῷ λουτρῷ τῆς ἀναγεννήσεως τὰς ψυχικάς κηλίδας, οὐκέτι τὰς ἐξ αὐτῶν ἁμαρτίας ἀντιμαχομένας ἡμῖν ἔχομεν. Ἀλλὰ τῇ κατὰ νοῦν • Matth. xx1, 9. P ibid. 15,16. q ibid. 17. Velut sine sensu manserint. Τοῦ κωφεῦσαι. Sie exponit Hesych. χωρεῦσαι, ἀναισθητῆσαι. Velut Encrassato corde, ut dicitur, Isa. vi. Et domus eorum. Ο οἶκος αὐτῶν. Facit viin auctor in ea voce, eorum: sed non habent Vulg. aut LXX, ac neque Hebræa ubi tantum est n'am: quod reddideris, Εt domus illa, propter n emphaticum. Divini tramitis terra. Θεοστιβους γῆς. Velut quam Deus calcet et incedat. Sic etiam Gregor. in sanctum baptisma.

Pacificum illum respicientes, Hierosolymitæ θεωρίᾳ πρὸς τὸν τῆς εἰρήνης ἀποβλέποντε; Χμ. proprie et efficimur et dicimur. στὸν, Ἱεροσολυμίται κυρίως καὶ γινόμεθα καὶ λεγό μεθα. At Judæi quidem, quotquot Christi lumine illustrari animo noluerunt, lugeant ac lamententur, fumo et lacrymis pleni. Sic enim iis solet accidere, qui fumo sensibili propiores accedunt. Nos autem, quotquot eo lumine irradiante, inductum peccato ægri visus depulimus vitium, alacres in occursum eamus. Exeamus Sodomis, Gomorrhæ nefanda fugiamus, saluti in monte consulamus. Sole occidente una in Segor occidamus. Sit nobis Segor humilitas Domini; qua immensum magnus deitate nostræ particeps humanæ naturæ, minimus effectus est, atque Cherubico insidens throno, ipse Seraphim inaspectabilis, super pullum sedit Glium subjugalis. Ne quid ergo eorum quæ furantur ac subtrahunt sensum, alacritatem nostram minuerit: non uxor quai nuper duxerimus, non ager emptus de novo, non metus Pharisæorum, non Scribarum reverentia, non ira Caiphæ. Ne quid parvum magnumve excitatiorem hunc pietatis cursum hebetaverit sed ut Christi amici, discipulique ac sectatores, Christo pariter occurramus. Bonum est ut iisdein de Christo studiis occurramus, atque ad passionen properanti simul comites simus. Jucundum, videre Regem mansuetum veļut exiguo ferculo, sic pullo insidentem, suaque ipsum sponte pro iis qui morem gerunt, mori eligentem. Concidat fastus omnisque elationis tumor, ubi Deus carne humilis factus, festinusque ad passionem conspicitur. Vidit infernus percontantem, ‹ Ubi posuistis › Lazarum? putansque hominem nudum qui percontaretur, in Deitatem offendit, jubentisque consternatus voce, quem paulo ante vi tyran nica fuerat deprædatus, ipsa hora jussus invitus evomnit. Non enim resistere poterat voci Dominicare. Mox enim ut ejus clamorem emisit qui ipsius diripuit spolia, relicta ille præda, ad ultimum pe taurum secessit, non habens ubi timore percussus latebras quæreret. Καὶ Ἰουδαίων μὲν παῖδες, ὅσοι τῷ φωτὶ τον Χρ.- στοῦ διαυγασθῆναι τὸν νοῦν μὴ τεθελήκασιν, οίμω ζέτωσαν καὶ θρηνείτωσαν, πληρούμενοι καπνού και δακρύων. Ταῦτα γὰρ συμβαίνειν φιλεῖ τοῖς αἰσθη τῶς τῷ καπνῷ πλησιάζουσιν· ἡμεῖς δὲ, ὅσοι την φωτὶ καταυγασθέντες τὴν ἐξ ἁμαρτίας ἐπεισαχθεί σαν ἀμβλυωπίαν ἀποβεβλήκαμεν, ίωμεν προθύμως ἐπὶ τὴν συνάντησιν. Ἐξέλθωμεν Σόδομα, φύγωμεν τὰ Γομμύρδας ἀπόῤῥητα, εἰς τὸ ὄρος σωθῶμεν, εἰς Σηγὼρ τῷ ἡλίῳ δυομένῳ συγκαταδύσωμεν. Γενέσθω ἡμῖν Σηγώρ ἡ τοῦ Κυρίου ταπείνωσις, καθ' ήν ἀπει ρομεγέθης ὢν τῇ θεότητι, σμικρότατος τῆς καθ ἡμᾶς ἐν μεθέξει γέγονεν ἀνθρωπότητος, καὶ θρόνο ἔχων τὰ Χερουβὶμ, ἐπὶ πῶλον υἱὸν ὑποζυγίου κεκό Οικεν, ὁ τοῖς Σεραφίμ αθεώρητος. Μὴ οὖν τι τῆς προθυμίας ἡμᾶς ἐπιστῇ, τῶν ὅσα κλέπτει τὴν αἴσθησιν· μὴ νύμφη νεόνυμφος, μὴ ἀγρὸς νεών τος, μὴ Φαρισαίων φόβος, μὴ Γραμματέων αἰδώς, μὴ Καϊάφα θυμός. Μή τι μικρὸν ἢ μέγα τὴν τοιαύ τὴν ἡμῖν ἐπικοπτέτω τῆς εὐσεβείας ὁρμὴν, ἀλλ' ὡς Χριστοῦ φίλοι καὶ μύσται καὶ ὀπαδοί, Χριστῷ τ αντήσωμεν. Καλόν τῷ Χριστῷ συναντῆσαι, καὶ πρὸς τῷ παθεῖν ἐπειγομένῳ συνέψεσθαι. Τεμπών ἰδεῖν βασιλέα πρᾶον, ὡς ἐπὶ μικρᾶς στιβάδος, πώλη ἐνθρονιζόμενον, καὶ τῶν ὑπηκόων ὑπερθανεῖν πρωτί ρεύμενον. Πιπτέτω τύφος καὶ πᾶς ἐπάρξεως ὄγκο; Θεὸν σαρκὶ ταπεινούμενον βλέπων, καὶ πρὸς τὸ πιο θεῖν ἐπειγόμενον. Εἶδεν ἄδης ἐρωτῶντα· «Ποῦ τε θείκατε Λάζαρον;» καὶ νομίσας ἄνθρωπον εἶναι τὸν ἐρωτῶντα ψιλόν, προσέκοψε τῇ Θεότητι καὶ πτή ξας τὴν φωνὴν τοῦ κελεύσαντος, ἐν πρὸ μικρού τυραννικῶς ἀπεσύλησεν, αὐθωρὸν κελευσθείς άκου σίως ἐξέμεσεν. Οὐ γὰρ ἔσθενε πρὸς Δεσποτικής ἀντιστῆναι φωνήν. Ὡς γὰρ μόνον ἐκραύγασεν ὁ διαρπάσας αὐτοῦ τὰ σκύλα, καταλιπὼν ἐκεῖνος τὸ λάφυρον, πρὸς τὸ ἔσχατον εχώρει πέτα ρον ", οὐκ ἔχων ὅποι τῷ φόβῳ βληθείς, ἀποκρί πτοιτο. Εἶδες οἷα δύναται τὸ ὕψος τῆς ταπεινώσεως; Οὐκοῦν ταπεινωθῶμεν, πτωχεύσωμεν, ἵνα πλουτήσω Vidisti quantum humilitatis sublimitas valeat? Ergo humilitatem sectemur, amplectamur paupertatem ut eficiamur divites. Gustemus crucem ut μεν. Γευσώμεθα σταυροῦ, ἵνα ζωῆς γλυκασμοῦ ἀπ * Juan. x1, 54. «Πέταυρον, imum, ultimus recessus. In Christum pacifcum illum. Τὸν τῆς εἰρήνης. Alludit ad verba Dei in Salomonem referente Davide, Par. xxu, 9, ubi Vulg. Et ob hanc causam pacificus vocabitur; LXX autem retenta Hebraica voce: "Οτι Σαλωμών ὄνομα αὐτῷ. Ad ultimum petaurum. Πρὸς τὸ ἔσχατον ἐχώρε: πέταυρον. Utitur ea voce etiam Naucratius egregia illa epistola consolatoria de obitu sancti Theodori Studita, quam ex Regia gaza habeo exspectantem prelum. Μὴ ἁλῶς εἰς πέταυρον άδου, ubi potest accipi vel laqueus, vel etiam locus instar carez, 90 mali velut aviculæ tenti, ad omnem paveant occur sum, velut Cain ille, cujus ibi exemplum adfert: quo etiam modo hic accipi potest, ut significetur diabolus, instar paventis gallinæ, statim ad auditam Domini vocem, velut gallinarii recessus nltimos, ima inferni petiisse: sic ex contemptu dicto illo captivorum spirituum infelici loco. Plura The saurus append.

λαύσωμεν. Εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς τῷ Χριστῷ, εἴπωμεν· vile consequamur duicedinem. Dicamus et • Ευλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ· ο επισείσωμεν αὐτῷ καθάπερ βαλα τὰ ἐπὶ τὸν σταυρὸν ἑξιτήρια κ. Εὐφημήσωμεν οὐ κλάδοις αὐτὸν ἐλαιῶν, ἀλλὰ τοῖς τῆς ἐλεημοσύ νης τῆς εἰς ἀλλήλους αὐχήμασιν. Υποστρώτωμεν αὐτοῦ τοῖς ποσὶν ὡς ἱμάτια, τὰ τῆς καρδίας ἐνθύμια, ἶν' ἐν ἡμῖν βηματίσας, ὅλος ἐντὸς ἡμῶν γένηται, δείξῃ τε όλους ἡμᾶς ἐν αὐτῷ, καὶ ὅλον αὐτὸν ἐν ἡμῖν. Εἴπωμεν τῇ Σιὼν τὸ προφητικὸν ἐπιφώνημα Θάρσει, θύγατερ Σιών, μὴ φοβοῦ· «Ἰδοὺ ὁ Βασιλεύς σου έρχεταί σοι πραΰς, καὶ ἐπιβεβηκὼς ἐπὶ πῶλον όπου υἱὸν ὑποζυγίου.» Έρχεται ὁ πανταχοῦ παρών καὶ τὰ πάντα πληρῶν, ἵνα τὴν διὰ πάντων ἐν σοὶ σωτηρίαν ἐργάσηται. Έρχεται «ὁ μὴ δικαίους έλα θὼν καλέσαι, ἀλλὰ ἁμαρτωλοὺς εἰς μετάνοιαν, ἵνα τοὺς τῆς ἁμαρτίας ἀλήτας ἀνακαλέσητα:. Μὴ φοβοῦ τοίνυν. Ὁ Θεὸς ἐν μέσῳ σου, καὶ οὐ σαλευθήσῃ· Δέχου χερσὶν ὑπτίοις τὸν ἐπὶ τῶν χειρῶν αὐτοῦ τὰ τείχη του διαζωγραφήσαντα. Δέχου τὸν ἐπὶ τὰς τα λάμι; αὐτοῦ τοὺς θεμελίους σου κρηπιδώσαντα. Δέχω τὸν πάντα ἐφ' ἑαυτὸν ἀναδεξάμενον τὰ ἡμέτ τερα, τῆς ἁμαρτίας χωρίς, ἵνα ἐνδαπανήσῃ τοῖς ἑαυτοῦ τὰ ἡμέτερα. Εὐφραίνου, μήτερ πόλις Σιών μὴ φοβοῦ. • Έόρταζε τὰς ἑορτάς σου.» Υπέρ Ελέους δόξαζε τὸν ἐν σοὶ πρὸς ἡμᾶς ἐληλυθότα. Χαῖρε Στα αυτή σφόδρα, θύγατερ Ἱερουσαλήμ· ἀνύμνησον, σκίρτησαν. «Φωτίζου, φωτίζου· ο μετά Ἡσαΐου τῆς Σ ερᾶς ἐπιφωνοῦμέν σοι σάλπιγγος· ο ἥκει γάρ σοι πὸ φῶς, καὶ ἡ δόξα τοῦ Κυρίου ἐπὶ σὲ ἀνατέταλκε.» Παίον φῶς; «Ο φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμε τον εἰς τὸν κόσμον.» Φῶς τὸ ἀΐδιον, φῶς τὸ ἄχρονον καὶ χρόνῳ παραδειχθεν, φῶς τὸ σαρκί φανερούμετου καὶ φύσει κρυπτόμενον· φῶς τους ποιμένας περιαστράψαν, καὶ Μάγου; ἐδηγῆσαν. Φῶς ὁ ἐν τῷ κόσμῳ ἦν ἀπ' ἀρχῆς, καὶ ὁ κόσμος δι' αὐτοῦ ἐγένε το, καὶ ὁ κόσμος αὐτὸ οὐκ ἔγνω· φῶς τὸ εἰς τὰ ἴδια ἐλθὸν, καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸ οὐ παρέλαβον. Δόξα Κυρίου ποία; Ο σταυρὸς δηλονότι, ἐν ᾧπερ ἐδοξάσθη ὁ Χριστὸς, τὸ τῆς πατρικῆς δόξης ἀπαύγασμα, καθὼς αὐτὸς πρὸς τῷ πάθει γεγονώς, φησί· «Νῦν ἐδοξάσθη ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ Θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ, καὶ εὐθέως δοξάσει αυτόν.» Δόξαν ἐνταῦθα λέγων, τὴν ἐπὶ τὸν σταυρὸν ὑψωσιν. Δόξα γὰρ Χριστοῦ ὁ σταυρὸς, καὶ ὕψος αὐτοῦ δηλαδή. Φησί γάρ. • Όταν ἐγὼ ὑψωθώ, τότε " πάντας ἑλκύσω πρὸς ἐμαυτόν.» Οὐκοῦν ὀκνείτω μηδείς, μηδὲ ἀναδυέτω συνοδεῦσαι Χριστῷ, τὴν προφητοκτόνον Ἱερουσαλήμ Christo, dicamus: Benedictus qui venit in nomine Domini, Rex Israel. Intendamus in eum ceu ramos palmarum, supremos in cruce sermoFauste prosequamur non olivarum ramis, sed eleemosynæ in nos invicem gloriationibus. Substernamus vestimentorum instar ejus pedibus cordis desideria, ut gressum in nobis ponens totus intra nos fat, totosque nos in se ipse, seque in nobis totum exhibeat. Dicamus Sioni eam pro· phelm acclamationem: Confide, filia Sion, ne timueris: ‹ Ecce Rex tuus venit tibi mansuetus, ac sedens supra pullum, Glium subjugalis "., Fenit, qui est in omni loco præsens, et implet onmia, ut omnium in te operetur salutemn. Venit is, e qui non venit vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam ▼, › ut peccato crrones revocet. Ne ergo timueris. Est • Deus in medio tui, nec commoveberis ×. › Suscipe eum supinis manibus qui tust Diœnia in suis ipse manibus depinxit. Eum suscipe qui fundamenta tum in suis palmis fuudavit. Eum suscipe, qui in se nostra omnia, uno demto peccato, suis ipse nostra absumpturus recepit. Lærtare, mater civitas Sion: me limeas: • Celebra festivitates tuas s.» Eum glorifica super misericordía, qui ad nos venit in te. Sed et ipsa gazde vehementer, filia Jerusalem, decanta, tripudia. • Illuminare, illuminare (in hunc acclamamus modum cum Isaia, sacra illa tuba), quia venit tibi lumen, et gloria. Domini super te orta est • Zach. 15, ΧΙΙ, 51. . ' Quodnam illud lumen? Nempe, «quod illuminat omnem hominem venientem in niundum ª.» Lunen, inquam, sempiternum, lumen sine tempore et in tempore exhibitum, lumen carne manifestatum et natura occultum, lumen quod circumfulsit pastores, et Magis dux viæ fuit. Lumen quod erat in mundo a principio, per quod factus est mundus, nec mundus ipsum cognovit. Lumen quod venit in propria, et sui illud non receperunt. Gloria Domini, quænam illa? Utique crux, in qua Christus glorificatus est: ille, inquam, paterum glorie splendor, quemadmodum ipse, cum passio immineret, dixit: Nunc glorificatus est Filius honinis: et Deus glorificatus est in eo: et continuo glorificabit eurn b. Gloriam hoc loco appellans suam ipsius in cruce exaltationem. Crux enim Christi gloria est, ejusque utique exaltatio. Quippe ait: • Ego cum exaltatus fuero, omnes traham all 9. * Luc. v, 53. x Psal. χιν, 6. y Nahum; 1, 15. b Joan. 2 Isa. L, 1. • Joan. 1, 9. * Εξιτήριος λόγος. Suidae sunt extrema verba ad expeditionem vel mortem abeuntium. Vid. Sicerum p. 1140. tr. Sic et alii codd. legunt. Vide Wetstenium. Omes tsaham. In textu Græco Joannis est omnia. Verum illa omnia, nihil alind sunt amistad omnes; nempe homines, quos nulla 4 Eferentia serum, elatum, nationum, etc., cruce trahendos significavit Dominus. Nec aliud inPATROL. GR. XCVII. SL3 nuit Matthei ult. cuin, velut in exsecutionem prophetiæ ill'us, mittit discipulos prædicaturos omni creature. Plenus enim sensus est, non quem D. Gregorius ait, ut praelicetur omni creaturæ, quia pra - dicatur soli homini, qui est aliqua ratione omnis Η

ἡμᾶς, καὶ τῆς ἄνω κατοικίας ἀντίτυπον, ἀλλὰ τὴν ἐκτόποις ἀνοσιουργίαις καταγηράσασαν πόλιν. Αύτη προφητικῶν αἱμάτων ὀφειλέτης, εκείνη δεσποτικών ὑπηρέτης θαυμάτων. Αὕτη βεβήλοις ποσί συμπα τουμένη, ἐκείνη ποσὶ Δεσποτικοῖς προσκυνουμένη. Αὕτη θυσιῶν ἐναίμων ἀπόζουσα, ἐκείνη Δεσποτικής θυσίας μυρίζουσα. mcipsum e • Nemo itaque negligat, nemo profec- εἰσοδεύοντι. Οὐ ταύτην λέγω την νέαν καὶ καθ' tionem una cum Christo detrectet ingrediente in Jerusalem illam occidenten prophetas. Non hanc novam et nostram, quæ cælestis demorationis figuram proferat, sed eam civitatem, qur imma- 'nibus consenuisset sceleribus. Altera rea est sanguinis prophetarum, altera administra miraculorum Domini. Altera profanis pedibus calcatur, altera propter Dominicos pedes adoratur Altera cii fragrantiaın spirat. Cum Christo igitur ad illam ascendente pariter ingrediamur. Præcurramus cum turbis, cum iis qui fauste acclamant acclamemus. Laudemus cantico dum infantibus.Tanquam ramis arborum, obviam procedamus bonis operibus. Tanquam palmarum spatulis, vitæ rationibus suscipiamus honeste compositis. Judæi insaniant: Annas et Caiphas rumpantur: Pharisæi dissecentur; ac si velint, etiam dirumpant, non vestimenta, sed ipsos corporis sensus. In quos nimirum canit admirabilis David: e Perrupti sunt, nec compuncti 4 Dicant illi ad suos, videntes gloriam Domini, nec turbarum in eum acclamationes ferentes: Vide- ›tis quia nihil próficitis? Ecce mundus totus post eum abiit. Dicant ipsimet suam stultitiam: ipsi publicent ut spe sua et opinione frustrentur, dicen - do: «Videtis quia nihil proficitis?. Pro vesamiam! Pro stoliditatein! Pro cxcitatem! Vident divinis præconiis instinctu celebratum, claudentesque oculos sponte cæcantur. Videtis, inquit, quia nihil proficitis?» Non hoc dicit ad turbas, ad eos, inquam, qui agnoscentes suscepissent, ejusque fidei per gratiam participes effecti fuissent; sed ad semetipsos, eosque qui pariter saperent, seductores plebis pontifices, qui turbas sollicitarent, eisque velut os obstruere impudenter tentarent. Jam enim comminati fuerant, ut si quis eum vocaret Christum extra synagogan Geret. Videtis, inquit, quia nihil proficitis? Estea vox velit vituperantium pontifices, quod non diu antea occidissent, prius- © Joan. xu, 52. d Psal. XXXIV, 16. e Juan. III, redolet cruenta sacrificia, altera Dominici sacrifi. Ταύτῃ τοίνυν ἐπιβαίνοντι τῷ Χριστῷ συνεισέ θωμεν. Μετὰ τῶν ὄχλων προδράμωμεν· μετὰ τῶν εὐφημούντων ἀνευφημήσωμεν· μετὰ τῶν νηπίων ὑμνήσωμεν. Ὡς κλάδοις, τοῖς καλοῖς ὑπαντήσωμεν έργοις. Ως βαΐοις, τοῖς σεμναῖς εἰσδεξώμεθα βίας Ἰουδαῖοι μαινέσθωσαν· “Αννας και Καϊάφας μη γνύσθωσαν· Φαρισαῖοι διαπριέτωσαν, εἰ δὲ βούλοιν το, καὶ διαῤῥηγνύτωσαν, μὴ τὰ ἱμάτια, τὰ δὲ τοῦ σώματος αἰσθητήρια, περὶ ὧν ὁ θεῖος ψάλλει Δαβίδ • Διεσχίσθησαν, καὶ οὐ κατενύγησαν.» Είπωσιν αὐ τοὶ πρὸς τοὺς οἰκείους τὴν δόξαν Κυρίου θεώμενοι, καὶ τὴν περὶ αὐτοῦ παρὰ τῶν ὄχλων εὐφημίαν απ φέροντες· «Θεωρεῖτε, ὅτι οὐκ ὠφελεῖτε οὐδέν; ὁ κόσμος ὅλος ὀπίσω αὐτοῦ ἀπῆλθεν.» Αὐτοὶ τὴν ἑαυτῶν ἀβελτηρίαν εἰπάτωσαν· αὐτοὶ τὴν οἰκείον ἀστοχίαν θρυλλείτωσαν, ο θεωρεῖτε, λέγοντες, ότι οὐκ ὠφελεῖτε οὐδέν; › Φεῦ τῆς ἀναλγησίας! φαν τῆς πωρώσεως! Αδιδάκτοις θεολογίαις ὁρῶσιν αὐτ τὸν εὐφημούμενον, καὶ μύοντες τοὺς ὀφθαλμούς, ἑκουσίως τυφλώττουσι. «Θεωρεῖτε, φησίν, ὅτι οὐκ ὠφελεῖτε οὐδέν;» Οὐ πρὸς τοὺς ὄχλους τοῦτό φησι, τοὺς ὅσοι δι᾿ ἐπιγνώσεως ἔλαβον αὐτὸν, καὶ τῆς αὐτοῦ κατὰ χάριν ἐν μετουσία γεγόνασι πίστεως ἀλλὰ πρὸς ἑαυτοὺς καὶ τοὺς ὁμοίως ἔχοντας αὐτοῖς τὸ φρόνημα λαοπλάνους ἀρχιερεῖς, οἱ τοὺς ὄχλους ἀνέπειθον, καὶ οἷον ἐπιστομίζειν ἀναιδῶς ἐπεχείρουν. Καὶ γὰρ δὴ προσαπειλοῦντες παρήγγειλαν, ἵνα όσες αὐτὸν καλέσει Χριστὸν, ἀποσυνάγωγος γένηται. · Θεωρεῖτε, φησίν, ὅτι οὐκ ὠφελεῖτε οὐδέν;» Τε το ὥσπερ μεμφομένων ἐστὶ τοὺς ἀρχιερεῖς, ὅτι μὲ creatura; propter scilicet continentiam graduum singulis symbolis integre contineatur, ac velut inomnium creatorum. Quid enim hæc physiologica subtilitas, ad intentum Domini, et formandos id temporis novos prædicatores? sed quem insinuatum ab Andrea hic tradimus: ut nimirum nu!li subtraherent gratiam Evangelii, nec intra Judææ fines arcendum putarent. Dropler Dominicos pedes adoratur. Ποσί Δεσποτικούς προσκυνουμένη. Velut Domini vestigiis, et quod Dominus in ea inambulet; quomodo sanctitatem quamdam habet nova nostra Jerusalem, ratione cujus possit adorari, eo modo quo sacra alia, peculiarius ad Deum habentia. Vere enim in nobis inambulat Dominus Jesus, non tantum qua in nobis et Ecclesia sua, nova illa Jerusaleın, invisibili gratia, ad usque sæculi consummationem demoratur: sed qua etiam, a consecratione habel tois ἀντιτύποις ἐντιθέμενον, corpus suum et sanguinem, qualia a resurrectione: ut totus nimirum ipse in clusus habeatur. Quomodo intelligi debent verba haec Eutychii relata iu ἀρχιερ., quanquam pulc legendum, Euthymii. Sic enim vere, ct substantia, οὐσιωδῶς· quomodo paulo superius dixit Andreas, co sacramento, ἐν ἡμῖν εἰσοικίσασθαι et est nobis cum, et velut medius nostrum peculiarissime inambulat; cum præcipue solemni pompa in ejus modi symbolis et ἀντιτύποις· seu ut Andreas cil tus dixit: ἀντιτύποις συμβόλοις, deducitur, ac velut circumit castra Ecclesiæ; quomodo hesterna die, octava solemnissimæ tanti sacramenti memoriæ, ubique fere Christiani orbis procedentem, licuit adorare. Perrupti sunt, nec compuncti. Vulg. Dissipali sunt: sed fuit ita consequenter ad Audrez inentem reddendum: Aquila, Ερέηξαν, καὶ οὐκ ἐσιώπησαν. Sv., καὶ ἀπορθήσοντες ἀλλὰ ἀποῤῥή ξαντες, οὐκ ἠρέμουν. '

set, non eo forsan res Judææ essent redactæ. Quei enimvero ita implerentur prophetarum voces? Atqui cum sæpe voluissetis mittere in eum manus, non estis ausi: Nondum enim venerat bora cjus. Videtis, inquit, quia nihil profcitis? Ecce mundus totus post eum abiit.» Atqui si mundus totus abiit post lucem, quidni et ipsi, abjectis ignorantiæ tenebris, post lucem abire contenditis. Quidni, omissa umbra, in Scriptura et figuris posita, una curritis cum illucente sole justitiæe 2 Quidni, amoto cæcitatis velanine, ad lumen veritatis properalis? «Ecce, inquit, mundus totus post εμφι abiit.. Quid ita? Nunquid et vos non estis de muado? Quorsum vero, tolo vos mundo abrumpentes, non desinitis æstu jactari? Vel cum mundo currite ad mundi Salutare illud, ut ne cum mundo damnemini. Cum quo mundo? Utique cum eo qui non agnovit auctorem suum, nec eum intellexit, qui ante a prophetis, omuique prorsus divinitus inspirata Scriptura praedicatus fuit; eum, inquam, qui est exspectatio gentium, et consolatio Israel. «Videtis quia nihil proûeitis? Ecce mundus lotus post eum abiit.. Enimvero, siquidem nihil proficiunt, frustra cedit vobis insania, inanis est æmulatio, inutilis impetus. Quod si mundus totus post eum abiit, quidni et ipsi qui mundi vestigiis ingrcdimini, pariter cucurreriuis? Nisi vos utique nefatis ex mundo ortos, ac providentia qua mundus regitur subjectos, forsque vero aliam vobis causam naturamque asciacitis, qua quidem clanculum ceu prima delineatione adumbretur casus, palam xere astruatur impietas? πολύ πρότερον ἀπεκτείνασιν, ἢ ὅτε τὸν Λάζαρον quam Lazarum suscitasset. Si enim ita factum c ήγειρεν. Εἰ γὰρ τοῦτ' ἐγεγόνει τυχόν, οὐκ ἂν εἰς τοῦτο τάξεως Ἰουδαίας ήχθη τὰ πράγματα. Καὶ πῶς ἂν ἐπληροῦντο αἱ φωναὶ τῶν προφητῶν; Καὶ μὴν πολλάκις βουληθέντες βάλλειν ἐπ' αὐτὸν τὰς χεῖρας, οὐ τετολμήκατε. «Ούπω γὰρ ἔχει ἡ ὥρα αὐτοῦ. θεωρεῖτε, φησὶν, ὅτι οὐκ ὠφελεῖτε οὐδέν; Ιδε, ὁ κόσμος ὅλος ὀπίσω αὐτοῦ ἀπῆλθε.» Καὶ εἰ ὁ κόσμος όλος ὀπίσω τοῦ φωτὸς ἀπῆλθε, τί μὴ καὶ ὑμεῖς τὸ σκότος τῆς ἀγνοίας αφέμενοι, ὀπίσω του φωτὸς ἀποτρέχετε; Τί μὴ τῷ φαίνοντι τῆς δικαιοσύ νῆς ἡλίῳ συντρέχετε, τὴν ἐν γράμματι καὶ τύποις σκιὰν παρατρέχοντες; Τί μὴ τὸ κάλυμμα τῆς ἀβλε ψίας διάραντες, πρὸς τὸ τῆς ἀληθείας ἐπείγεσθε φῶς; 4 Ιδε, φησὶν, ὁ κόσμος ὅλος ὀπίσω αὐτοῦ ἀπῆλθε.» Τί δέ; οὐκ ἐκ τοῦ κόσμου ὑμεῖς; Καὶ τί δῆτα; Τοῦ κόσμου παντὸς ἑαυτοὺς ἀποῤῥηγνύντες, οὐ παύεσθε τῆς ζάλης, καὶ τῷ κόσμῳ συντρέχετε πρὸς τὸ τοῦ κόσμου Σωτήριον, ἵνα μὴ σὺν τῷ κόσμῳ κατακριθῆτε; Κόσμῳ ποίῳ; Τῷ μὴ ἐπιγνόντι τὸν ποιήσαντα αὐτὸν, μηδὲ συνιέντι τὸν ὑπὸ τῶν προφητῶν καὶ πάσης ἁπλῶς θεοπνεύστου Γραφῆς προ κεκηρυγμένον, ὅς ἐστιν ἡ προσδοκία τῶν ἐθνῶν, καὶ τοῦ Ἰσραὴλ ἡ παράκλησις. ι θεωρεῖτε ὅτι οὐκ ὠφελεῖτε οὐδέν; Ιδε, ὁ κόσμος ὅλος ὀπίσω αὐτοῦ ἀπῆλθε. ο Καὶ εἰ οὐκ ὠφελοῦσιν οὐδὲν, μάτην ὑμῖν τὰ τῆς ἀπονοίας, εἰς κενὸν ὁ ζῆλος, ἀσυντελὴς ἡ ὁρμή. Εἰ δὲ ὁ κόσμος ὅλος ὀπίσω αὐτοῦ ἀπῆλθε, τί μὴ καὶ ὑμεῖς τῷ κόσμῳ στοιχοῦντες συντρέχετε; Εἰ μή που μὴ ἐκ τοῦ κόσμου την γένεσιν ἔχειν φατέ, μηδὲ τῆς περὶ τὸν κόσμον εἰληχέναι προνοίας, ἀλλ' ἐξ ἄλλης τυχὸν αἰτίας καὶ φύσεως, λεληθότως μὲν ὑπογραφούσης τὸ αὐτόματον, φανερῶς δὲ συνεισ αγούσης τὸ ἄθεον; Ἀλλ᾽ οὗτοι μὲν μαινέσθωσαν, τοῖς ἑαυτῶν βλαστ φήμοις λόγοις λιθολευτούμενοι, καὶ τῆς σφῶν κα κίας, βάλλοντες καὶ βαλλόμενοι. Τοιαῦτα γὰρ τὰ τῶν τοιούτων επίχειρα. Ἡμεῖς δὲ τὸ τοῦ Χριστοῦ ποίμνιον, οὓς ὁ Πατήρ ἡγίασε, καὶ ὁ Υἱὸς συνεχά δεσε, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπεσφράγισε διὰ τοῦ θείου λουτροῦ τοῦ βαπτίσματος, δεῦρο τὰς Ἰουδαῖ κὰς ἀποσεισάμενοι πλάνας καὶ δόξας, πρὸς τὴν μου νογενῆ τῆς Ἐκκλησίας ἁπλανῶς ἀναδράμωμεν πίστιν, τὴν ὄντως ἀσφαλῆ καὶ δραστήριον· πιστεύον τες εἰς τὸν ἐρχόμενον, ὅς ἐστι Χριστός, ἡ χάρις και ἡ ἀλήθεια, δι᾿ οὗ τε τὸν Πατέρα ἐγνώκαμεν, καὶ τὴν πρὸς αὐτὸν προσαγωγὴν ἐσχήκαμεν, καὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Οὕτω γὰρ πεφωτισμένο: τὸν νοῦν, καὶ τὴν πόθον ἀεὶ τὴν πρὸς αὐτὸν ἐπιτείνοντες, δυο νησόμεθα πανταχοῦ καὶ ἀεὶ συνεἶναι αὐτῷ καὶ συνέψεσθαι, καὶ ὅπως χωρεῖν ὁ ἀχώρητος βούλοιτο, τὸ πρὸς αὐτὸν ἀδιάστατον ἔχειν, πείσεσθαί τε σὺν αὐτῷ προθύμως, καὶ δι' αὐτὸν, ὅσα καὶ δέοι παθεῖν. Κἂν ἐκ νεκρῶν ἀναστῇ. συναναστῆναι καὶ συνδοξασθῆναι καὶ συμβασιλεῦσαι βασιλείαν τὴν ἀσάλευτον καὶ ἀτελεύτητον. Οὗτος ὁ μισθός· οὗτος ὁ πλοῦτος, ἂν μετὰ Χριστοῦ συναυλία χαρίζεται. Αὕτη παρὰ Χριστοῦ τῆς αὐτῷ κολλωμένοις ἡ ἀμοιβή. Τοιαῦτα τοῖς αὐτ τῷ μαθητευομένοις ὁ Χριστὸς φιλοτιμεῖσθαι βούλεVerum insaniant illi suis ipsorum blasphemis verbis ceu lapidibus cæsi, ac malitia sua et vulnerantes et vulnerati. Ejusmodi enim sunt talium conamina. Nos autem Christi grex, quos Pater sanctificavit, Filiusque pariter vocavit, ac Spiritus sanctus divino lavacro baptismi signavit; agite, Judaicis erroribus opinionibusque depulsis, ad unigenan Ecclesiae fidem veritate curramus, plane illain tutam ac efficacem; credentes in cum qui venturus est, nempe in Christum, qui est gratia et veritas: per quem cognovimus Patrem, et ad cum habuinius accessum, recepimusque Spiritum sanctum. Sic enim animo illuminati, nostrum semper ad cum desiderium intendentes, poterimus ubique au semper cum co esse classectari, eique quçmı nutlus capiat locus, quocumque locorum velit concedere, indivise adbærere, alacrique constantia cune ipso pati et propter ipsum, si qua sit patiendum. Ac vel si a mortuis resurrexerit, una resurgere, et conglorificari, et conregnare, immobili illo reguo et immortali. Est ea merces, hæ divitiæ, quas Christi consuetudo præbet. Ita Christus retribuit sibi adherentibus. Tali in discipulos magnificentia utitur. Nihilue vero et ipsi, condimenti iustar adjicere poterimus dictis ad simpliciorum cautely?

$158 Forte enim licuerit aliquam a bonis utilitatem con- ^ τα:: Οὐδὲν δὲ οἷον καὶ ἡμᾶς δυσμά τι προσθείναι sequi, animoque acriori charitatis in Christum τοῖς εἰρημένοις, πρὸς τὴν τῶν ἁπλουστέρων ἀστά λειαν; Προσέσται γὰρ ἴσως αὐτοῖς ἀπώνεσθαί τι desiderio subvehi. τῶν καλῶν, καὶ πρὸς πόθον ἐριμύτερον ενάγειν αὐτῶν τὴν διάνοιαν τῆς εἰς Χριστὸν ἀγαπή σεως. " Δεύρο οὖν μοι τὴν ἀκοὴν ἐπιτείνας, ἀγαπητέ, την ἠθικὴν τοῦ λόγου διδάχθητι δύναμιν. Έξεστι γάρ σκ φιλοπόνως ἐπιθυμοῦντι, τα Χριστοῦ μιμητικῶς ἀναδέξασθαι πάθη, καὶ διὰ πατῶν ὁδεῦσαι τῶν Χριστού μυήσεών τε καὶ πράξεων, αἷς δηλαδὴ τὰ ἐν ἡμῖν ἐγ. εκάθηρεν αἴσχη,καὶ τοὺς προσγινομένους σπίλους ἡμῖν ἐκ τῆς ἁμαρτίας, τοῖς ὑπὲρ ἡμῶν αὐτοῦ κατηνάλωσε πάθεσι. Βούλει τοίνυν, ἀγαπητέ, φαιδρῶς ἑορτάσαι, καὶ λαμπροῖς τοῖς ἤθεσι συναντῆσαι καὶ συναφθῆνα: Χριστῷ, πρὸς τὸ πάθος ἐπειγομένω; Λαβε σεαυτῷ νοητὴν εἰκόνα, τὴν ἐν καρδίᾳ τυπουμένην μυστικώς · θεωρίαν, καὶ ἀναζωγράφει μοὶ τῶν τότε πραγμάτων ἀνατύπωσιν. Ηγοῦ συμπαρῆναι Χριστῷ, τὴν ἐπὶ Βηθανίαν τρίβον οδεύοντι. Συνάφθητι τῷ δήμῳ τῶν μαθητῶν. Εννόησον ὅπως ἐπέστη τοῦ οἰχουμένου τῷ μνήματι. Δόξον καὶ τὸν Λάζαρον ὁρᾷν, καὶ τὰς Λα ζάρου ποτνιωμένας ἀδελφάς· κἀκεῖνα πάντα συλλή στην ὁρᾶν, ἃ καὶ πέπρακται. Εἶτα τοὐντεῦθεν, ἔπι Χριστῷ, καὶ παρομαρτει τῷ νικητῇ, τὰ τῆς νίκης επισείων αὐτῷ μετὰ τοῦ πλήθους σύμβολα. Γενεύ τῶν ἀγόντων εἷς, καὶ τῶν ἀκολουθούντων σύνδρομο;. Αντὶ βαΐων τὸν κατ᾿ ἀρετὴν ἐπιδείκνυτο βίον. Κλά δους ἐλαιῶν τὰς σὰς ἀπέργασαι χεῖρας ἐκτεινομένας πρὸς ἔλεον. Ιμάτια, μὴ τὰ τῆς σαρκὸς ὑποστρώση, ὡσανεὶ περιβόλαια, «τῷ τὸν οὐρανὸν τοῖς νέφες: Ades igitur mihi, dilecte, intenta commodata aure, vimque moralem sermonis edocere. Quippe · licet studio cupiensi, ut Christi passiones imitatus · suscipias, omnesque Christi sacras institutiones · et actiones, quibus nimirum nostras deformitates mundavit, atque a peccato nobis adnatas maculas suis ipse pro nobis passionibus absumpsit, percurras. Vis itaque, dilecte, diem festin ketus celebrare, splendideque splendidis moribus Christo al passionem contendenti obviam procedere, cique adherere? Tibi in teipso intelligibilem imaginem assume, nempe deformatam mystica ratione in corde contemplationem, mihique rerum tunc gestarum speciem depinge. Tibi finge animo una adesse Christum qui Bethanfam versus iter agat. Adjungere discipulorum populo. Cogita ut ad defuncti monumentum advenerit. Existima oculis - ipsis videre Lazarum, fentesque sorores Lazari, se de um gesta illic omnia coram aspicere. Tum inde Christum sequere, estoque victori comes, una cum turba prætendens victoria symbola. Esto unus eorum qui honore ducunt, parique cursa cum iis contende qui comites sequuntur. Palmarum spatulas, vitam e ratione virtutis institutam ostendas. Ramos tibi olivarum, extentas manus rad nriserendum elicias. Nc ei carnalia vestimenta, συγκαλύπτοντι·, ἀλλ᾽ ὅλον σεαυτὸν ὅλῳ διὰ σὲ σαρceu operimenta substraveris, qui cœlum nubibus operit sed totum teipsum toti propter te incarnato fide aptans, totum ipsum vestis instar indue, totumque ad te propter te venientem, atque ad passionem festinantem suscipe. Si vis, ellccre pullus, juvenilem pulli alacritatem in senili sensu exhibens. Porta Christum eunten in Jerusalem. Fortasse vero quaesieris: Quei fiam pullus, qui skm rationalis? Plane efficieris, modo volueris. Non audisti canentem Davidem: ‹'Ut jumentum factus sum apud te f?, Imitare pullum: quin efficere pullus mentis simplicitate. Ac quemadmodum ille missos in Bethphage qui se solverent et adducerent, secutus est, nec contradixit omnino, sed tantum ductoribus inclinavit: ita et tn erudienti ut Christi humilitatem amplectaris, teipsum subjice, in nullo resistens, crisque revera pullus Christi, ab omni bruta jumenti affectione liber. Non super terram sensus terreni gradiens: non incurvus onere, velut irrationalium affectionum gravante onere; sed qui super vestes moralium uperum inambules, ac supra carnis voluptates feraris, ad hæcque, inanis gloriæ inanem fastum conculces. Sic quis Christi pullus evadit. Sic quis illius vehiculum est efficiendus, cui sedes sunt Cherubin. Similis esto pueris Hebræcorum. Parf Psal. Lxx11, 23 κωθέντι κατὰ πίστιν ἐνείρας, ὅλον σαυτὸν χιτώνος ἔνδυσαι τρόπον, καὶ ὅλον ὑποδέχου πρὸς σὲ διὰ τὰ ἥκοντα, καὶ παθεῖν ἐπειγόμενον. Γενοῦ πῶλος, εἰ βούλει, τὸ πωλικὸν ἐν γηραιῷ τῷ φρονήματι ἐνδε:- κνύμενος πρόθυμον. Βάστασον Χριστὸν ἐπὶ τὴν Ἰερουσαλὴμ ἀφικόμενον. Αλλ' ἐρεῖς τάχα· Πῶς γένωμαι πώλος, λογικός γεγονώς; Ναί· γενήσῃ βουλόμενος. Οὐκ ἤκουσας τοῦ Δαβὶδ ψάλλοντος· «Κτηνώδης ἐγενήθην παρὰ σοί; ο Μίμησαι τὸν πῶλον· μᾶλλον δὲ, πῶλος γενοῦ τῇ κατὰ γνώμην ἀπλότητι. Καὶ καθ' όν τρόπον ἐκεῖνος τοῖς ἀπεσταλμένοις εἰς Βιθφαγή λύσαί τε καὶ ἀγαγεῖν αὐτὸν εἶπετο, μηδὲν μηδαμῶς ἀντειπών, πλὴν τοῦ κλιθῆναι τοῖς ἄγουσιν, οὕτω καὶ αὐτὸς τῷ παιδο τριβοῦντι σε τὴν κατὰ Χριστὸν ἑλέσθαι ταπείνωσιν υποτάγηθι, πρὸς μηδὲν ἀνθιστάμενος, καὶ πῶλος ὄντως ἔσῃ Χριστοῦ, πάσης κτηνώδους ἀλογίας ἀπηλ λαγμένος. Οὐκ ἐπὶ γῆς βαδίζων τοῦ γηίνου φρονή ματος· οὐ φόρτῳ καμπτόμενος, τῷ ἄχθει τῶν παρα· λόγων παθῶν ὡπανει βαρυνόμενος· ἀλλ' ἐπὶ χιτώνων τῶν πρακτικῶν ἔργων ἐπιπορευόμενος, καὶ τῶν τῆς σαρκὸς ἡδονῶν ἐπάνω φερόμενος· πρὸς δὲ, καὶ τῆς κενῆς ἁπάσης δόξης συμπατῶν τὸ διάκενὸν φύσημα. Οὕτω τις πῶλος γίνεται Χριστού. Οὕτως ἔχημα του θρόνον ἔχοντος τα Χερουλια τελεσθήσεται. Ὅμοιών

suetudinem. Nihil juvat canities, si desit simpli citas, Simul accurre cum multitudine. Cum turbis, turbis præiens Dominum comitare. Resume os propheticum, tripudia, decanta, glorifica eum qui te subvehit a gloria in gloriam. Elicere Sion; vitæ inquam contemplativa specula Elicere anima Hierosolymitana, vere Dei civitas, civitas glorificala, ut Deum tibi advenienten suscipias. «Ecre enim venit tibi mansuetus et salvans,» non beneficium traducens. Expande laborum tuorum portas. Deranta cum pueris, dicens: • Benedictus qui venit in nomine Domini, Rex, Israel.» Fac cor tuum cœnaculum stratum, ut Christum apud te cœnam manducantem suscipias: non illam Lazari, sed mysticam, quæque spiritalis victimæ exprimat imaginem. Cœna hæc sacramentum est; illa lacrynis plena Illic mulier unguento perungit; lic- Christus seipsum pro nobis sanctificat. IIIc mulier paucis lacrymis magna peccata eluit; bic Christus discipulorum pedes abluit, ad exem plum celsa humilitatis. Hic Christus panis novique poculi inexhaustam tribuit participationem; illic Judas dissuadens unguenti effusionem, agnique venditionem exulcerato animo condens, θητι τοῖς παισὶ τῶν Ἑβραίων. Νηπίασον τῇ κακία. vulus esto malitia. Muta cauitiem in iufantis ma Μετάθες τῆς τριχὸς τὴν λευκότητα εἰς νηπίου πραξτητα. Οὐδὲν ὄφελος πολιᾶς, μή προσούσης ἁπλότητης. Σύνδραμε τῷ πλήθει· μετὰ τῶν ὄχλων πρὸ τῶν ὄχλων τῷ Δεσπότη συνόδευσον. ᾿Ανάλαβε στόμα προφητικόν· χόρευσον, ὕμνησον, δόξασον τὸν ἀπὸ δόξης εἰς δόξαν ἀναγαγόντα σε. Γενοῦ Σιών, τοῦ θεωρητικαι λέγω σκοπευτήριον βίου. Γενοῦ Ἱεροσολυμαία ψυχή, πόλις ὄντως Θεοῦ, πόλις δεδοξασμένη, ἵνα ὑποδέξῃ Χριστὸν ἐνδημοῦντά σοι. «Ἰδοὺ γὰρ ἔρχε ταί σοι πραὺς καὶ σώσων, ο ἀλλ᾽ οὐ κομπάζων τὴν εὐεργεσίαν. Ἀναπέτασον τῶν χειλέων τάς πύλας. Μετὰ τῶν παίδων ὕμνησον, ο Ὡσαννά, λέγων· εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου, βασ σιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. ο Ποίησον την καρδίαν σου ἀνώ· γεων ἐστρωμένον, ἵνα ὑποδέξῃ Χριστὸν παρὰ σοὶ τὸ δεῖπνον ἐκεῖνον φαγεῖν· οὐ τὸ ἐπὶ Λαζάρου, ἀλλὰ τὸ μυστικόν,· καὶ τοῦ νοητοῦ θυήματος ἐκτυποῦν τὴν εἰκόνα. Τοῦτο μυστήριον, ἐκεῖνο δακρύων γέμει. Ἐκεῖ γυνὴ μυρίζουσα, ὧδε Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ἑαυ τὸν ἁγιάζων. Ἐκεῖ γυνὴ μεγάλας ἁμαρτίας μικροίς ἀποκαθαίρουσα δάκρυσιν, ἐνθάδε Χριστὸς τῶν μαθητῶν ἀπονίπτων τους πόδας, πρὸς ἔνδειξιν τῆς ύψηλῆς ταπεινώσεως. δε Χριστὸς τοῦ ἄρτου καὶ τοῦ καινοῦ ποτηρίου τὴν ἀκένωτον χαριζόμενος μέθεξιν, ἐκεῖ Ἰούδα; ἀναπείθων τοῦ μύρου την πρόσχωσιν, καὶ τοῦ ἀμνοῦ τὴν πρᾶσιν ταμιουλκών 4. At vide ne cœnans cum Christo, trahente Juda. abducaris ut unguenti pretium æstimes. Ac nequo acquiescas non bene hactenus suadenti pauperum curam. Non enim pauperes sunt ei curæ. Mendax est et avarus: putatque forte ut ita videntium se suspicionem furti lateat, quemadmodum furatur, ea quæ mittuntur in loculos. Idcirco simulat affectionem in pauperes, ut specie amantis pauperum, raptoris ac juste fraudantis nientiatur personam. Si dixerit Utquid perditio bæc tanta unguenti? potuit enim venundari multo, et dari pauperibus 5: › resili, seu potius risu excipe, mentem erigens ad ejus sepulturam, qui pauper pro nobis factus est. Quod si manducas mysticam cœnam, ne cum Christo manum extenderis in paropsidem, neque fueris praeceps, velut præceptorem spernas. Si dixerit: «Unus vestrum est ne traditurus; ᾿Αλλ' ὅρα μὴ τῷ Χριστῷ συνδειπνῶν, τῷ Ἰούδα συναπαχθῇς, ἐπὶ τὴν τοῦ μύρου σε τιμὴν ἐπισύροντι. Μηδὲ τῶν πτωχῶν δῆθεν φροντίζειν τέως οὐ καλῶς συμβουλεύοντι συμπεισθῇς· οὐ γὰρ μέλει τούτων αὐτῷ. Ψεύστης ἐστὶ καὶ φιλάργυρος, καὶ κλέπτειν οἰόμενος τὴν τῶν ὁρώντων. ὑπόνοιαν, ὡς τὰ ἐν τῷ γλωσσοκόμῳ βαλλόμενα. Διὰ τοῦτο τὴν περὶ τοὺς πτωχούς προσποιείται συμπάθειαν, πλεονεξίας ἐν φιλοπτωχείας προσχήματι ὑποκρινόμενος πρόσωπον. Αν εἴπῃ, «Τίς ἡ τοσαύτη τοῦ μύρου ἀπώλεια; ἡδύ νατο γὰρ τοῦτο πραθῆναι πολλοῦ καὶ δοθῆναι που χαῖς· ν ἀποπήδησον, μᾶλλον δὲ καταγέλασον αὐτοῦ, ἐπὶ τὸν τοῦ δι' ἡμᾶς πτωχεύσαντος ἐνταφιασμὸν απαιωρήσας σου τὴν διάνοιαν. Εἰ δὲ τὸ δεῖπνον τὸ μυστικὴν ἐσθίεις, μὴ σὺν Χριστῷ χαλάσῃς ἐν τῷ τρυβλίῳ τὴν χεῖρα, μηδὲ προπετής γένῃ, τοῦ ειδασκάλου καταφρονῶν. "Αν ἀκούσῃς· «Εἷς ἐξ ὑμῶν παραδώσει με· ν μὴ ἐπιπηδήσῃς, μὴ συνθρασυνθῇς. ne insilieris, ne fucris audacier. Humiliare cum hu & Mare. XIV, & Lege τιμιουλκών, affectans ad acquirendum pretiun. Sion, vita contemplative specula. Sic etiamn Hieronymus Sionem exponit: quanquam videatur potius significare, sitientem. 73 enim sola punctorum varietate diversum, sitis est, ipso Hieronymo interprete. Illa lacrymis plena. Nempe, lacrymis perca tricis, de quibus statim clarius. Quare lenet clare, quod et Amphilochius in peccatricem, et auctor Nom. in Judam proditorem, Chrysostomi nomine, insinuant fuiser ccnam ipsum Lazari, a mulier peccatrix, Luc. VI, Dominum unxit in domo Simonis: quæ tamen videntur pati aliquam difficultatem. Exulcerato animo condens. Ταμιουλκών. Nova vox est, qua significatur Judas venditionis propositum velut in quoddam intulisse animi penu; arrepta ejus occasione ab eluso unguento, ut ne sibi separatum ex eo lucrum deperiret. Non dissimilis omnino furniæ est τό, τιμουλκών. de quo

milibus, cum silentibus silentium observa. Si deui- Μετὰ τῶν ταπεινῶν ταπεινώθητι. Μετὰ τῶν σιγών. que fueris interrogatus, leniter responde scienti oninia, ac neque áltum supra quam deceat præ aliis sapias, ut ne et ipse audieris: «Tu dixisti h: quodque item alt Scriptura: Arguit te os tuum ‹t non egò: et labia tua adversum te testimonium dixerunt 1.» Verum oratio ad reliqua procedat. Cena itaque altera quidem ibi Pharisaica, :llera mystica. Hic pelvis est humilitatis sublimitatem symbolo referens; illic lacrymæ abluentes maculas animæ. Illic crines Dominicos extergunt pedes, quibus proculcatus infernus una étum óstiária morte vulneratus est: hie linteum pedes delergit, quos in præparationem Evangelii pac's gratia recepit. Illic Phariseus, hic homo quidâm amphoram aquæ portans i. › Quis hic • homo quidam?» Uniuscujusque utique anima. Quid vero amphora? Putre peccati vasculum; nempe corpus. Quid aqua? Emendatio quæ est per fidem. Quid cœnaculum: Sensus cœlestis. Quid strainm iflad? Externarum perturbationum sedatio: mansueti spitītus requies. Quid Pascha? Transitus a mbus sengui subjectis ad spiritalia. Quisnam misit? Christus. Quinam sunt missi? Duo ex discipulis. Quinam vero illi? Vetus et novum Teslamentum: ac nec gravate dixerim, contemplationis perfectio et actionis, in quibus et quarum officio Christus pascha celebrat. Ubi, et apud quem? In shima eum ih modnim parata. Quod illud Pascha? Ergale, ac si vis, mysticam. Alterum contemplafione, afteriin Betione. Illud manducamus ut dremh: istud ut panem et victimam et mundi totius piacularem hostiam percipimus. Quis porro ita beatus, ut talis efficiatur, qualem sermo descripsit? Quis cer suum cœnaculi instar paravit, ut Christum susceperit recumbentem, magnumque hot sacramentum discipulis commendantem? Quis Christi cœna inveniatur, suam Ipsits vítam él in epulum proponens, qui dixit: Meus tibus est, nt faciam voluntatem Patris mei qui est in caslis k? • Qui ejusmodi est, illum quem dam imitatur, et suscipit Christumn, sublimiorumnque sacramentorum rationes veluti sensu ipso percepturus est. Quis ita fide accensus, ut alacri animo velit cum Christo pati desiderabilem illam beatamque passionem, ut cum audierit prædicenæm discipulis: ‹ Ecce ascendimus Hierosolymam, et Filius hominis tradetur principibus sacerdotum et scribis, et condemnabunt eum morte;. et tradent eum gentibus, et illudent ei, et occident eum; et tertia die resurget 1:, mox quidem omnem retro mundi affectionem abjecerit, suumque ipsius Dominum fuerit æmulatus, omnia libens ipsins των, σιωπὴν ἄσκει. Αν δὲ ἐρωτηθῇς, πράως ἀπο κρίνου τῷ πάντα γινώσκοντι, καὶ μηδὲν πλέον καλῶς ἔχει τῶν ἄλλων υπερφρονήσῃς, μὴ καὶ αὐτὸς ἀκούσῃς, ο Σὺ εἶπας· ο καὶ δ φησιν ἡ Γραφή • Ελεγξέ σε τὸ σον στόμα, καὶ μὴ ἐγώ τὰ δὲ χείλη σου, κατεμαρτύρησάν σου.» Πρὸς δὲ τὰ ἑξῆς ὁ λόγος ἴτω. Δεῖπνον τοίνυν, τὸ μὲν ἐκεῖ Φαρισαϊκόν, τὸ ἐνταῦθα δὲ μυστικόν. Ωδε νιπτήρ τὸ τῆς ταπεινώσεως ύψος ὑπογραφόμενος, ἐκεῖ δάκρυα κηλίδας ψυχῆς ἀπονί πτοντα. Ἐκεῖ τρίχες Δεσποτικούς ἀπομάσσουσαι το δας, οἷς ᾅδης συμπατηθεὶς τῷ πυλωροῦντι θανάτῳ συγκαταβέβληται· ὧδε λέντιον πόδας ἐκμάσσον, οὓς ἐν ἑτοιμασίᾳ τοῦ Εὐαγγελίου τῆς εἰρήνης ἡ χάρις προσήκατο. Ἐκεῖ Φαρισαῖος, ἐνταῦθα, ὁ δεῖνα, ὁ τὸ κεράμιον βαστάζων τοῦ ὕδατος.» Τίς ἐστιν ὁ δεξ να; › Η εκάστου ψυχή. Τί τὸ κεράμιον; Τὸ σαθρόν τῆς ἁμαρτίας σκεῦος, τὸ σῶμα λέγω. Τί τὸ ὕδωρ, Ἡ διὰ πίστεως κάθαρσις. Τί τὸ ἀνωγεων; Τὸ οὐρά μον φρόνημα. Τί τὸ ἐστρωμένον, Ἡ ἐκ τῶν ἔξωθεν θορύβων ἀνάπαυσις, ἡ τοῦ πράου κατάπαυσις πνεύ ματος.. Τί τὸ Πάσχα; Ἡ ἐκ τῶν αἰσθητῶν πρὸς τὰ νοητά διάβασις. Τίς ὁ ἀποστείλας; Χριστός. Τίνες εί ἀποστειλάμενοι; Δύο τῶν μαθητῶν. Οὗτοι δὲ τίνες οἱ δύο; Η Παλαιὰ καὶ Καινή Διαθήκη· οὐ χαλεπὸν δὲ εἰπεῖν, ἡ γνωστικὴ καὶ πρακτική τελειότης, ἐν αἷς καὶ δι' ὧν τελεῖ τὸ Πάσχα Χριστός. Ποῦ καὶ παρέ τίνι; Ἐν τῇ οὕτως ἑτοιμασθείσῃ ψυχή. Ποιον Πέσχα; Τὸ νομικόν, καὶ τὸ μυστικὸν, εἰ βούλει. Τὸ μὲν τῇ γνώσει, τὸ δὲ τῇ πράξει. Τὸ μὲν ὡς πρόβατον ἐσθίομεν, τὸ δὲ ὡς ἄρτον, καὶ θύμα, καὶ παντὸς τοῦ κόσμου καθάρσιον μεταλαμβάνομεν. η Καὶ τίς οὕτω μακάριος, ὡς γενέσθαι τοιοῦτος οἷον ὁ λόγος ὑπέγραψε; Τίς ἀνώγεων τὴν ἑαυτοῦ καρδίαν ἡτοίμασεν, ἵνα Χριστὸν ἀναπίπτοντα δέξηται, καὶ τελοῦντα τοῖς μαθηταῖς τὸ μέγα τοῦτο μυστήριον; Τίς δεῖπνον εὑρέθη Χριστοῦ, τὸν ἑαυτοῦ βίον προσθεὶς εἰς ἑστίασιν τῷ εἰπόντι·. Ἐμὲν βρῶμά ἐστιν, ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς;» Ὁ τοιοῦτος μιμεῖται τὸν δεῖνα, καὶ τὸν Χριστὸν ὑποδέχεται, καὶ τῶν ὑψηλοτέρων αισθήσεται μυστη ρίων τους λόγους. Τίς οὕτω περὶ τὴν πίστιν διάπυρος, ὡς προθυμηθῆναι παθεῖν σὺν Χριστῷ τὸ ἐπιθυ μητὸν ἐκεῖνο καὶ μακάριον πάθος, ἵνα, ὅταν ἀκούσῃ τοῖς μαθηταῖς προαναφωνοῦντος αὐτοῦ· «Ἰδοὺ ἀνασπίνομεν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται τοῖς· ἀρχιερεῦσι καὶ Γραμματεῦσι, καὶ κατακρινοῦσιν αὐτὸν θανάτῳ, καὶ παραδώσουσιν αὐ τὸν τοῖς ἔθνεσι, καὶ ἐμπαίξουσιν αὐτῷ, καὶ ἀποκτε νοῦσιν αὐτὸν, καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται· ῥίψῃ μὲν αὐτίκα πᾶσαν ὀπίσω τὴν τοῦ κόσμου προσ πάθειαν, ζηλώσῃ δὲ τὸν ἑαυτοῦ Δεσπότην, τῷ πάντα * Joan. ix, 34. Matth. xx, COMBEFISH NOT.E ▲ Matth. xır!, ‘25. 1 Jerem. 11, 19. 3 Luc. xtu. 10. Et panem. Externis scilicct symbolis et specie sensibili: cum reipsa sit et intellig tur ut agnus, quemadmodum dixit superius.

παθεῖν δι' αὐτὸν ἐλέσθαι, ὅσα αὐτὸς δι' ἡμᾶς προ- gratia pati eligens, si qua ille hominum causa cuΘυμούμενος; ὅτι μὴ δι᾿ ἑαυτὸν ἔπαθεν, ἀλλ᾽ ὑπογραμμὸν καὶ ὄρους τιθεὶς ἀνδρείας καὶ ταπεινώσεως, ἶν' ἐν μηδενὶ τῶν ἀντρῶν καταπίπτωμεν. pienti animo passus est? Non enim est paɛsus propter seipsum, sed exemplum nobis formamque adhibens fortitudinis ac humilitatis, ut quidquid molestum aceiderit, non animis concidamus. Qua id ratione? Mihi aurem accommodate,!!! eorum quæ dicuntur vim perspexeritis. Tibi aliquis est convitiatus? ne indigneris. Nam et Christus, qui Dominus et Deus esset, ac passione superior, non tantum convicia pertulit, sed et virgis cæsus est. Gravem injuriam a vicino accepisti? sed et Christus alapas tulit. Probro affectus es? ille vero etiam consputus est, chlamydenque illusorio habitu gestavit. Tentus es capillis? sed et Christus spinis est coronatus. Ignominiose labitus es? sed et Christus illusus est: quodque ait Isaias: ‹ Ignominiose habitus est, et non reputatus m. › Manu vapulasti? sed et Christus in facien caesus est, ejusque caput calamo fuit percussum. Flagellis cæsus es? sed et Christus fuit Τίνα τρόπον; Δότε μοι τὴν ἀκοὴν, ἵνα συνῆτε τῶν λεγομένων τὴν δύναμιν. Ελοιδορήθης πρός τινος; - μὴ ἀγανάκτει. Καὶ γὰρ καὶ ὁ Χριστὸς Δεσπότης ὢν καὶ Θεὸς, καὶ τοῦ παθεῖν ὑψηλότερος, οὐκ ἐλοιδο ρήθη μόνον, ἀλλὰ καὶ ἐμαστίχθη. Ὑβρίσθης ὑπὸ τοῦ πέλας; ἀλλὰ καὶ ὁ Χριστὸς ἐῤῥαπίσθη. ανειδίσθης; ἀλλ' αὐτὸς καὶ ἀνεπτύσθη, καὶ χλεύῃ χλαίναν ἐφόρεσε. Τῶν τριχῶν κατεσχέθης; ἀλλὰ Χριστὸς ἀκάν θαις ἐστεφανώθη. Ητιμάσθης; ἀλλὰ καὶ Χριστὸς ἐνεπαίχθη· καὶ ὅ φησιν Ἡσαΐας·ι Ητιμάσθη καὶ οὐκ ἐλογίσθη.» Ετυπτήθης ὑπὸ χειρός; ἀλλὰ καὶ Χριστὸς ἐῤῥαπίσθη, καὶ καλάμῳ τὴν κεφαλὴν ἐτυ Στήθη. Εμαστιγώθης; ἀλλὰ καὶ Χριστὸς ἐφραγελ λεξη. Ἐκολαφίσθης; Ὁ δὲ Χριστὸς καὶ ἐσταυρώθη, διορυγέντων αὐτοῦ τῶν χειρῶν καὶ τῶν ποδῶν τοῖς Φλας. Καὶ οὐ τοῦτο μόνον· ἀλλὰ καὶ σταυρωθείς, flagellatus. Colapbis exceptus es? Christus vero ὑπὲρ τῶν σταυρούντων ηύχετο. Πόσον ἐκείνων ταῦτα etiam crucifixus, clavis ejus manibus et pedibus βαρύτερα! Πόσον τὰ τοῦ Χριστοῦ τῶν ἡμετέρων fossis: nec id tantum; sed et aflixus-cruci, pro alliἀφορητότερα καὶ δριμύτερα! Οὐκ ἔστι τῶν γεγονό- gentibus oravit. Quam hæc illis graviora tQuam Chriτων οὐδὲν, οὐκ ἔστιν, ἢ τοῖς Χριστοῦ συγκρίνηται sti cruciatus, nostris importabiliores acerbioresque! πάθεσι. Τὰ μὲν γὰρ ἡμέτερα, ὡς λίαν εὐτελῆ, καὶ Nihil plane eorum quæ gravia unquam acciderunt, οὐδὲν, ὅτι μὴ πλὴν ἀνθρώπων ἁμαρτωλῶν καὶ θνη- Christi passionibus comparari potest. Nostræ pasτῶν, καὶ ὑπὸ τροπὴν ὄντων, καὶ γένεσιν, καὶ προαί- siones ut quid valde exigui momenti, resque nihili ρεσιν κ· τὰ δὲ Χριστοῦ ἡλίκον ἀσυγκρίτως υπερέχει habenda sunt, quando tantummodo sint hominum τῶν ἡμετέρων οὐδεὶς ἄν τις ἀφίκοιτο λόγος. Δεσπότ peccatorum atque mortalium, eorumque qui του γὰρ ἀβασιλεύτου, Θεοῦ ἀναμαρτήτου, Θεοῦ ἀτρέmutationi subjaceant, generenturque et interπου, ἀθανάτου, «παρ᾽ ᾧ οὐκ ἔστι παραλλαγὴ οὐδὲ eant quam vero Christi passiones citra com• τροπῆς ἀποσκίασμα.» Καὶ μὴν, εἰ καὶ ε τὰς ἁμαρ- parationem nostras superent, nulla possit oratio τίας ἡμῶν αἴρει, καὶ περὶ ἡμῶν ὀδυνᾶται·, ἀλλ᾽ assequi. Quippe Domini sunt liberrimi, Dei in · ἁμαρτίαν μὲν αὐτὸς οὐκ ἐποίησεν, οὐδὲ δόλος εύ quem peccatum non cadit, Dei immutabilis, imρέθη ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ.» — «Δικαιοσύνη ο γὰρ mortalis, apud quem non est transmutatio, ὅλος ἐστὶ, 4 καὶ ἁγιασμὸς, καὶ ἀπολύτρωσις,» καὶ nec vicissitudinis obumbratio ". > Sane vero quamπάσης ἐλατὴρ ἁμαρτίας. quam e tollit peccata nostra, et pro nobis dolet;» ipse nihilominus ‹ peccatum non fecit, neque dolus inventus est in ore ejus °. › Totus siquidem ‹ justitia, sanctificatio, et redemptio P, › omnisque peccati depulsor est. Ορα τοίνυν τὰ τοῦ Χριστοῦ, τῶν ἡμετέρων ὅσον ἔχει καθ' ὑπεροχὴν τὸ διάφορον· καὶ μὴ σκόπει τοῦ πάθους τὸ μέγεθος, ἀλλὰ φοβοῦ τὸ τοῦ παθόντος ἀξίωμα. Ἐκεῖ σου παράπεμψον τὴν διάνοιαν. Εννόησον ὅσον ἐστὶ ψιλὴν ἄνθρωπον ὁρᾷν ἱκρίῳ κρεμάμενον, καὶ Θεὸν σταυρούμενον βλέπειν, καὶ τοῦτο μετὰ λῃστῶν. Ἐννόησον τίς ἀνθρώπων εἵλετό ποτ᾽ ἂν ὑπο στῆναι, οἷα τότε Χριστὸς ἐθελοντὶ ἧκε δεῦρο παθεῖν. Καὶ ταῦτα, πότε; Μετὰ τὰς θεοσημείας, μετὰ τὰς ἰάσεις, μετὰ τὰς ἀῤῥήτους εκείνας τῶν νόσων ἀποπομπάς, μετὰ τὴν τῶν μυστηρίων παράδοσιν, μετὰ ■ Jac. 1, 17. n Isa. Liu, 4-9. • 1 Cor. i. 30. 4 Lege φθίσιν. p Vide itaque quam mala Christi nostra exsuperent: ac ne passionis magnitudinem specta, sed patientis time dignitatein. Transfer illo animum. Cogita quantum referat videre hominem purum pendenten e patibulo, et Deum aspicere cruci alixum, idque medium latronum. Cogita quis unquam talia sustinere voluerit, qualia Christus sponte passurus in mundum venit. Quando autem pass!!- rus? Post divina signa, pust sanitates, post inauditas illas morborum depulsiones, post sacra· menta tradita, post beneficia quibus nunquam COMBEFISI Et intereant. Legimus velut esset φθίσιν. Non enim antithesis patitur h, mpozipas:v. Forte desunt aliqua, ut voluerit ameter utram fine muta NOTÆ. bilitatem exprimere, et naturæ et propositi, in qua infinitum distamus a Christo et Deo.

eos qui adirent meliores facere desineret, dimis- τὰς εὐεργεσίας, αἷς τους προσιόντας αμείνους τουῶν sorias peccatorum litteras debitoribus actutum scribens, aliis præscribens remissionem, alios damnatione eximens. Quidni vero etiam mala, quorum deinceps periculum fecit, adducam? Nempe quas ante crucem sustinuit tentationes, venditionem, proditionem, dolosum osculum, discipuli quidem, sed contemptoris, ovis quidem, sed lupi: invasionem cum gladiis et armis, adventum ad Caipham, falsa testimonia, examnen pro tribunali, clamorem quem Judæi turbas excitantes altum emittebant: «Crucifge, crucifige eum r;» flagella, illusiones, sputa, alapas, coronam spineam, chlamydem coccineam, abductionem ad Calvariæ 10cum. In cruce autem qualia facta dicam? clavos, vincula, cruci afixionen, acetum, fel, lanceam, missam sortem super vestes, earum divisionem, exprobrationes in cruce, aliis illic irridentibus ac moventibus capita, verbaque ejusmodi dicentibus: c Alios salvos fecit, seipsum non potest salvum facere q? › aliis autem: Si Rex Israel est, salvum faciat seipsum *; aliis, ‹ Vah, qui destruit templum [Dei] et in triduo ædificat illud, seipsum non potest salvum faceres?, aliis: Sinite, videamus an veniat Elias salvare eum;" aliis: Si Filius Dei est, descendat de cruce, et credemus ei “., οὐκ ἐνέλειπε· τὰς ἀφετίμους τῶν ἁμαρτιῶν συγγρα φὰς σχεδιάζων τοῖς χρήζουσι, τοῖς μὲν νομοθετών τὴν ἄφεσιν, τῶν δὲ ὑπεξαίρων τὴν κατάκρισιν. 11 ἂν μὴ ἄγοιμι τὰ ἑξῆς ὧν ἐπειράθη κακῶν; Τὰ πρὸ τοῦ σταυροῦ φημι πειρατήρια, τὴν πρᾶσιν, τὴν προ δοσίαν, τὸ μετὰ δόλου φίλημα μαθητοῦ μὲν, ἀλλ' ἀθετητοῦ, προβάτου μὲν, ἀλλὰ λύκου· τὴν μετὰ με χαιρῶν καὶ ξύλων ἐπίβασιν, τὴν ἐπὶ Καϊάφαν ἄφιξη, τὰς ψευδομαρτυρίας, τὸν ἐπὶ βήματος ἑτασμὸν, τὴν κραυγὴν ἣν ἀνασείοντες έκραζον οἱ Ἰουδαῖοι οι Σταύ ρωσον, σταύρωσον αὐτόν·» τὰς φραγελλώσεις, τις εμπαιγμούς, τὰ ἐκπτύσματα, τὰ βαπίσματα, τὸν ἐξ ἀκανθῶν στέφανον, τὴν ἐκ κοκκίνου χλαμύδα, την ἐπὶ τὸν Κρανίου τόπον ἀπαγωγήν. Τὰ δὲ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ οἷα; τοὺς ἤλους, τὰ δεσμὰ, τὴν ἐπὶ ξύλου σταύρωσιν, τὸ ὄξος, την χολὴν, τὴν λόγχην, τὸν ἐπὶ τῶν χιτώνων κλῆρον, τὸν διαμερισμὸν, τὰ ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ὀνείδη, τῶν μὲν αὐτόθεν ἐμπαραινούντων καὶ τὰς κεφαλὰς κινούντων, καὶ τάδε λεγόντων • Αλλους ἔσωσεν, ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι; ο των δέ· Εἰ βασιλεὺς Ἰσραήλ ἐστι, σωσάτω ἑαυτόν· ἄλλων «Οὐα! ὁ καταλύων τὸν ναὸν, καὶ ἐν τρι ἡμέραις οἰκοδομῶν, ἑαυτὸν οὐ δύναται σωστ ἑτέρων· «Αφετε, ἴδωμεν εἰ ἔρχεται Ηλίας σὦτα: αὐτόν· ο ἄλλων· «Εἰ Υιός ἐστι τοῦ Θεοῦ, καταβάτω δὴ ἀπὸ τοῦ σταυροῦ, καὶ πιστεύσομεν αὐτῷ.» Tibine hæc videntur parva að specimen humilita- 'Αρά σοι μικρὰ ταῦτα πρὸς ὑποτύπωσιν ταπιtis? Num vel unius omnino tantum Christi passið- νώσεως; 'Αφίχου δὲ πρὸς μέτρον όλως ενός μόνον num modum assecutus siluisti? Haudquaquam, τῶν ἐπὶ Χριστῷ γεγενημένων παθῶν, καὶ σεσίγηκε;; inquam. At Christus tot tantaque passus, siluit. Quam – Οὐμενοῦν, εἴποιμι ἄν. Ὁ δὲ Χριστὸς τοιαῦτα καὶ την porro terribilia ac mirabilia, quæ crucem secuta sunt? Puta coelum superius obscuratum, tristis f.cies aeris, sol obtenebratus, luna in pullum colorem versa, terra concussa, imus gurges infernusque compressus, scissi montes, nionumenta submittentia mortuos, ac quotquot sub id tempus grandia acciderunt. Quibus convicti, doctique esse Deum qui pateretur, cum mutata sententia ex rebus ita insolitis, quod e re esset debuissent agnoscere; λικαῦτα πεπονθώς, ἐσιώπα. Τὰ δὲ μετὰ τὸν σταυρὸν, ὡς φοβερὰ καὶ παράδοξα; Οἷον, οὐρανὸς ἄνωθεν ἀμαυρούμενος, ἀὴρ ἐπιστυγνάζων, ήλιος σκοτιζόμεν γος, σελήνη μελαίνουσα, γῆ σειομένη, βυθός συστελ λόμενος, δρη σχιζόμενα, τάφοι νεκρούς ἀναπέμπον τες, καὶ ὅσα τοῦ τότε καιροῦ τὰ ἐξαίσια. Ὑφ' ὧν ἐλεγχόμενοι, καὶ Θεὸν εἶναι τὸν πάσχοντα διδασκό μενοι, δέον μεταπεισθῆναι, καὶ τοῖς τελουμένοις παν ραδόξοις ἐπιγνῶναι τὸ δέον, οὐ ῥᾷον ἐγίνοντο τῆς nihil melius a malitia habentes, haudquaquam σφῶν κακίας, μὴ ὑπενδιδόντες οἱ τάλανες, ἀλλ' ἐπὶ miserabiles cesserunt; imo in pejus promoverunt. Mitto dicere malos eorum conatus a sepulto Christo, custodiam in monumento, lapidis obsignationem, fraudulentam machiuationem a resurrectione, divulgatam seductionem: «Recordati sumus, quia seductor ille dixit adhuc vivens: Post tres dies resurgam. Jube ergo obsignari sepulcrum usque in diem tertium v. Et iterum: ‹ Dicite quia discipuli ejus nobis dormientibus nocte furati sunt eum s. τὸ χεῖρον προέκοπτον. Ἐῶ λέγειν τὰς μετὰ τὴν ταφὴν κακουργίας, αἷς κατεχρήζοντο, τὴν ἐπὶ τοῦ μνήματος κουστωδίαν, τὴν τοῦ λίθου σφραγίδα, τὴν μετὰ τὴν ἀνάστασιν σκευωρίαν, την διαφημισθεῖσαν πλάνην. Εμνήσθημεν ὅτι ὁ πλάνος ἐκεῖνος εἶπεν ἔτι ζῶν, ὅτι Μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐγείρομαι. Κέλευσαν οὖν σφραγισθῆναι τὸν λίθον ἕως τῆς τρίτης ἡμέρας. Καὶ αὖθις· «Εἴπατε ὅτι ἡμῶν κοιμωμένων, οι μαν θηταὶ αὐτοῦ νυκτὸς ἔκλεψαν αὐτόν.» Εννόησον, ἄνθρωπε, ὅσα τοῦ ἐμοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ τὰ πάθη, οἷς τὰ ἐμὰ κατηνάλωσε πάθη. Οσα: μοι τῶν ἐντεῦθεν εὐεργεσιῶν λιμνάζουσιν αἱ πηγαί. Οσα τὰ σωτήρια φάρμακα. Όσα ὑπὸ δυσὶν ἡμε γαλα παρὰ Ἰουδαίων ὑπέστη ο ὁ Ποιμήν καλὸς, ὁ τὴν ἐν χὴν αὐτοῦ θεὶς ὑπὲρ ἡμῶν τῶν προβάτων· ο πρώτο Cogita, homo, quam multæ sint Christi mei et Dei passiones, quibus meas passiones et vitia absumpsit. Quot mihi inde stagnent beneficiorum fontes, quot salutaria remedia. Quanta biduo a Judæis sustinuit e pastor ifle bonus qui animam tro nobis oribus posuit ",» ante passionen, post P Maril. q iliisl. 42. r ibid. * ibid. 40. y Joan. x, 15. ↑ ibid. 49. u ilid. 10. ritsil. 65.: Ματιά

IN EXALTATIONEM S. CRUCIS. I. quidem dicentibus e Demonium habes, modo gr autem, Voras est, et vini potator, publicanorum et peccatorum amicus::» quandoque vero: «Solvit legem, et Sabbat violata:, interdum, «Samaritanus est, et fabri filius b,: ac si qua continentur: in Evangeliis. Quo loco ponemus insidias in montis supercilio, irrisiones, tentationes, interrogationes captiosas?llinc illa quaestio: Si licet dare censum Cesaric?,Inde et.ca, de una muliere gua: labuisset septem viros, ut eum caperent. Illic: In qua potestate hæc facis d?, hic: «Quod signum ostendis nolis, ut credamus tibi e?, Alio loco: • Quousque animam nostram tollis? Si es Filius Dei, dic nobis palam. › Quam multa superbe petulantes et Chri- « πάθους, μετὰ τὸ πάθος, ἀφ᾿ ἡμέρας ἀναδείξεως αὐ- passionem, a die ostensionis suae in Israel! Modo τοῦ πρὸς τὸν Ἰσραήλ; πῆ μὲν, ο Δαιμόνιον ἔχεις, λεγόντων, πῆ δὲ ο Φάγος καὶ οινοπότης, τελωνών καὶ ἁμαρτωλῶν φίλος· › ἐτὲ δὲ, ο Παραλύων τὸν νόμον, καὶ τὰ Σάββατα βεβηλῶν· ο ἄλλοτε, ο Σαμαρείτης καὶ τοῦ τέκτονος υἱός,» καὶ ὅσα ταῖς εὐαγ γελικαῖς περιέχεται βίβλοις. Ποῦ θήσωμεν τὴν ἐπ' ἐφρύος τοῦ ὄρους ἐνέδραν, τὰς εἰρωνείας, τὰ πειρατήρια, τάς μετ' ἐπικρύψεως ερωτήσεις; Ενθεν τό, • Εἰ ἔξεστι κήνσον Καίσαρι δοῦναι; › ἐκεῖθεν τὸ τῆς μιᾶς γυναικὸς ἐπὶ ἑπτὰ ἀνδράσιν ἁλούσης ἐρώτημα, Ένα Χριστὸν παγιδεύσωσιν· ἐκεῖ τὸ, ο Ἐν ποίᾳ ἐξουσίᾳ ταῦτα ποιεῖς; ν ὧδε, «Τι σημείον δεικνύεις ἡμῖν ἵνα πιστεύσωμέν σοι;» ἑτέρωθεν, ο Εως πότε τὴν ψυχὴν ἡμῶν αἴρεις; Εἰ Υἱὸς εἶ τοῦ Θεοῦ, εἰπὲ ἡμῖν παῤῥησίᾳ. ο Πόσα κατὰ τοῦ πράου, καὶ sti hostes moliti sunt adversus mansuetum ct ταπεινοῦ, καὶ νομοθετοῦντος τὴν ἐπιείκειαν, οἱ θρα-. σεῖς καὶ χριστομάχοι σοβαρώς συνεσκεύασαν, τὸ ὕδωρ αὐτοῖς εἰς οἶνον μεταποιοῦντος, συναυλιζομένου, συνεσθίοντος, παρακαλοῦντος, Σαμαρείτης μετακαλοῦντος, τελώνας δικαιοῦντος, πόρνας εἰς παρθενίαν μετάγοντος, φύσεις αἱμάτων ξηραίνοντος, δαίμονας ἀπελαύνοντος, λεπρούς καθαρίζοντος, χωλοὺς ἐκεῖ θεν, κυρτοὺς αὐτόθεν, καὶ τὴν χαμαὶ συγκύπτουσαν ἀνορθοῦντος, παραλύτους σφίγγοντος, χεῖρα ξηράν ὑγιάζοντος, κωφοῖς ἀκούειν, τυφλοῖς τὸ βλέπειν, ἀλάλεις λαλεῖν παρεχομένου, τὰ μὲν δι᾿ ἑαυτοῦ, τὰ δὲ διὰ τῶν μαθητῶν· κατὰ πελάγους πεζεύοντος, ἄρτοις ὀλίγοις τρέφοντας μυριάδας, νεκροὺς ἐγείροντης βήματι. Ως ὤφειλον καὶ ἡμᾶς νεκροὺς ὄντας τοῖς παραπτώμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις τῆς ἀπάτης συζωοποιήσει ἐν ἑαυτῷ, χάριτι καὶ οἰκτιρμοῖς τῆς περὶ ἡμᾶς αὐτοῦ φιλανθρωπίας! Δι᾿ οὗ, καὶ μεθ᾿ οὗ τῷ Πατρὶ ἡ δόξα, καὶ ἡ τιμὴ, καὶ ἡ προσκύνησις, σὺν τῷ παναγίῳ, καὶ ἀγαθῷ, καὶ ζωοποιῷ αὐτοῦ Πνεύματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς σύμπαντας καὶ ἀτελευτήτους αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν παγκόσμιον Ὕψωσιν τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ σταυροῦ. humilem, ac eum qui modestiam sanciret! Adversus, inquam, eum, qui eis aquam in vinum mutaret, qui simul conversaretur, qui convesceretur, qui consolaretur, qui Samaritas revocaret, publicanos justificaret, meretrices ad virginitatem transferret, fuxus sanguinum siccaret, demones expelleret, leprosos mundaret, hic claudos illic curvos, mulieremque toto corpore humi depressant: erigeret, paralyticis membra astringeret, manum aridam sanaret, surdis auditum, cæcis visum, mutis loquelam, qua ipse per se, qua per discipulos præstaret per mare ambularet, multa hominum millia paucis panibus aleret, mortuos sermone suscitaret. Atque utinam etiam nos peccatis, errorisque cupiditatibus mortuos, in se ipse convivificet, pro sua illius in genus humanum propensioris amoris gratia et miserationibus: per quem et cum quo, gloria et honor et adoratio Patri, sanctissimoque, et bono, et vivifico ejus Spiritui, nunc et semper, et per omnia ac infinita sæcula sæculorum. Amen. ORATIO X. In venerabilem pretiosæ et vivificæ crucis Exaltationem f (Combef. p. 96.) ' Crucis festum agitamus, et fulgore collucet tota Ecclesiæ multitudo, Crucis festum celebramus, et kætitiæ splendore orbis facies refulget. Crucis festum Σταυροῦ πανήγυριν ἄγομεν, καὶ τὸ τῆς Ἐκκλησ σίας ἅπαν καταστράπτεται πλήρωμα. Σταυροῦ πανή γυριν ἄγομεν, καὶ χαρᾶς μαρμαρυγαῖς τὸ τῆς οἰκου· μ ένης καταλάμπεται πρόσωπον. Σταυροῦ πανήγυριν μ celebraunus, per quam tenebra pulsa sunt, et luἄγομεν δι' οὗ τὸ σκότος ἠλάθη, καὶ τὸ φῶς ἀντεισmen redditum. Crucis festum celebramus, et una 2 Matth. x1, 19. • Joan. 1, 14. b Matth. xui, 56. c Matth. xxi, 17. d Matth. xxi, 43. e Joan. x, 24. ↑ Ex. edit. Ingolst. 1600, Gretz. S. J. interpretatione recognita, COMBEFISH ΝΟΤ.Ε. Orationes in exaltationem crucis repraesenAlius quales Jacobus Grelserus, vir doctas S. J. 9. I de cruce edidit, et ipso interprete, pauculis mutatis aut correctis, quae fere lectori indicanda Visimus, ut sciat vix non constare in reliquis, αύτη at, suam Gretsero versionem et éditionem. Quod porro spectat ad ipsas oratioues sive oratio - em, est stylus comm:alis incultior, quam soleat un his esse Andreæ nostri; nee sane ca majestate iisque floribus, cuin gravitate delectare videtur, atque in reliquis suis orationibus; ut, si quidem sunt ejus, videri possit temperatiori arte usus, ac σχεδιάσα: potius λόγον, quod titulus praefert, quam accuratius elaborasse: quod potuit cizoνομία facere; vel etiam minus adhuc maturo judi cio et exculto ingenio, cum in minoribus adhue Hierosolymis ageret, ubi videtur has orationes sive orationem hane declamasse.

cum Crucifixo in sublime tollimur, ut terra cum ήχθη. Σταυροῦ πανήγυριν ἄγομεν, καὶ τῷ Σταυρω peccato infra relicta, superna comparemus. Crux erigitur, et secum erigit humi abjectam hominum naturam. Crux erigitur, et dæmonum ferociam terret. Crux exaltatur, et fractæ adversariæ Satanæ vires decidunt et enervantur. Crux exaltatur, et Ecclesia conventus celebrat. Crux exaltatur, et civitates festum diem peragunt, populique lætitia gestiunt. Crucis siquidem meminisse, insignis gaudii materia, mœrorisque imminutio est. Se quantum est crucis figuram aspicere? Nam eam intuentem, fortem efficit atque a timore liberat. Talis est tantaque crucis possessio: et qui hanc possidet, possidet thesaurum. De auri me forsitan putatis loqui thesauro, aut margaritarum, ac lapidum pretiosorum Indicorum, quibus corporis sui studiosi, et nihil excelsi cogitantes, sese oblectant. Ego vero id quod omnium bonorum pulcherrimum est re ac nomine, thesaurum jure appellaverim; in quo, et per quem, et in quem salutis nostræ summa reposita, et pristino statui restituta est. Si enim crux non foret, Christus crucifixus non esset. Si crux non esset, vita ligno clavis suflixa non esset. Si ea clavis suffixa non esset, ex latere fontes immortalitatis, sanguinem et aquam, quæ mundum expiant, non fudissent: peccati chirographum disruptum non foret, in libertatem asserti non essemus, ligno vitæ non frueremur, paradisus non pateret, versatilis romphæa e'via Edem non recessisset, la1ro paradisum non incoleret. Et quid his immoror? Si crux non esset, Christus in terra ron fuisset; et si Christus in terris non fuisset, non Virgo, non secunda Christi generatio fuisset; non humanitatem induisset Deus; non fuisset partus, non præsepe, non fasciæ, non octavo die circumcisio, non exhibita parentibus obedientia, non ælalis progressus, non corporis incrementum, non apparitio, non baptismi usus, “non patrata miracula, non Judas proditor, non Pidatus judicans, non Judæorum audacia in crucem agi indemnatum clamore postulans. Si crux non ·esset, mors prostrata non esset, infernus non spoliatus, non enectus noxius serpens. Magna igitur ret pretiosa res crux est. Magna quidem, quia mulla per ipsam bona efecta sunt; et tanto plura, quanto magis Christi miraculis et cruciatibus potiores partes tribuendæ sunt. Pretiosa vero, quia Dei passio et tropæum, crux est: passio quidem, ob spontaneam in ipsa passionis mortem; tropæum autem, quia in ipsa diabolus sauciatus, et cum eo mors devicta est; atque inferorum claustra contrita, et communis universi orbis salus crux facta est. Crux Christianorum spes, desperatorum servatris, tempestate jactatis portus, infirmorum mediθέντι συνεπαιρόμεθα, τὴν γῆν ἀφέντες κάτω μετά τῆς ἁμαρτίας, ἵνα τὰ ἄνω κτησώμεθα. Σταυρός ὑψοῦται, καὶ συνυψοί χαμαί κειμένην τὴν ἀνθρω πότητα, καὶ τὰ δαιμόνων καταπλήσσει τὰ φρυά. γματα. Σταυρὸς ὑψοῦται, καὶ τοῦ Σατἂν ἡ ἀντίπαλος καταπίπτουσα δύναμις υποχωρεῖ καὶ συστέλλεται. Σταυρὸς ὑψοῦται, καὶ συντρέχει τῆς Ἐκκλησίας το πλήρωμα. Σταυρὸς ὑψοῦται, καὶ πόλεις πανηγυρί ζουσι, καὶ λαοὶ χαρμόσυνα σπένδουσι. Καὶ τὸ μη σθῆναι γὰρ σταυροῦ, χαρᾶς ὑπόθεσις πρόδηλος, καὶ συστολή σκυθρωπότητος. Τὸ δὲ καὶ τύπον ὁρᾶσθαι σταυροῦ ἡλίκον; Ανδρείας γὰρ πρόξενον καὶ δειλίας ἀπαλλαγὴ τῷ προσθέ ποντι γίνεται. Τοιοῦτόν τι μέγα τοῦ σταυροῦ τὸ κτήμα καθέστηκε· καὶ ὁ τοῦτον κτησάμενος, ἐκτήσο θησαυρόν. Χρυσού με τάχα οἴεσθε τοῦτον λέγειν τὸν θησαυρὸν, ἢ μαργαρίτου καὶ λίθων Ἰνακῶν βαρυτίμων, οἷς οἱ φιλοσώματοι χαίρουσι, περὶ τὰ μηδενὸς ἄξια σμικρολογούμενοι. Ἐγὼ δὲ πάντων καλῶν κάλλιστόν τε καὶ πολυτελέστατον καὶ πράγμα καὶ ὄνομα, θησαυρὸν ἂν εἰκότως ἐκεῖνον ἀποκείσ μην, ἐν ᾧ, καὶ δι' οὗ, καὶ εἰς ὄν, ἅπαν ἡμῖν τὸ τῆς σωτηρίας ἀποτεθὲν ἐπανωρθώθη κεφάλαιον. Εἰ μὴ γὰρ σταυρός, οὐκ ἂν ὁ Χριστὸς ἐσταύρωτο. Εἰ μὴ σταυρός, οὐκ ἂν ἡ ζωὴ τῷ ξύλῳ προσήλωτο. Εἰ μὴ προσήλωτο, οὐκ ἂν ἐκ πλευρᾶς οἱ κρουνοί της ἀφθαρσίας ἐπήγαζον, αἷμα καὶ ὕδωρ, τὰ τοῦ κόσμου καθάρσια, οὐκ ἂν τῆς ἁμαρτίας χειρόγραφον ἔρη κτο, οὐκ ἂν τῆς ἐλευθερίας ετύχομεν, οὐκ ἂν τοῦ ξύλου τῆς ζωῆς ἀπηλαύσαμεν, οὐκ ἂν παράδεισο; ἄνοικτο, οὐκ ἂν ἡ στρεφομένη ρομφαία τῆς Ἐδέ τὴν ὁδὸν παρεχώρει, οὐκ ἂν ὁ λῃστὴς τὸν παράδεισον ᾤκει. Τί ταῦτα λέγω; Εἰ μὴ σταυρός, οὐκ ἂν ὁ Χριστὸς ἐπὶ γῆς· καὶ εἰ μὴ Χριστὸς ἐπὶ γῆς, οὐκ ἂν Παρ θένος, οὐκ ἂν γέννησις Χριστοῦ δευτέρα· οὐδ' ἂν ἐν ἀνθρώπῳ Θεός· οὐδ᾽ ἂν τόκος, οὐ φάτνη, οὐ σπάργανα, οὐ περιτομὴ ὀκταήμερο;, οὐχ ὑποταγή γονέων, οὐ μεθηλικίωσις· οὐκ αὔξησις σώματα, οὐκ ἀνάδειξις, οὐ βαπτίσματος μέθεξις, οὐ θαυμάτων ἐπίδειξις, οὐκ Ἰούδας προδότης, οὐ Πιλάτος δικάζων, οὐκ Ἰουδαίων τόλμα σταυροῦσθαι τὸν ἀνεύθυνον. κράζουσα. Καὶ εἰ μὴ σταυρὸς, οὐκ ἂν ἐπεπάτητο θάνατος, οὐκ ἐσκύλευτο οίδης, οὐχ ὁ πικρὸς δρ ἐνενέκρωτο. Διὰ τοῦτο μέγα τι χρῆμα καὶ εἰμιον & σταυρός. Μέγα μὲν, ὅτι πολλὰ δι' αὐτὸν τῶν ἀγα θῶν κατωρθώθη, καὶ τοσούτῳ πολλὰ, ὅσῳ καὶ ει Χριστοῦ θαύματα καὶ παθήματα κατὰ παντὸς ἔχει λόγου τὰ νικητήρια. Τίμιον δὲ, ὅτι Θεοῦ πάθημα και τρόπαιον ὁ σταυρός· πάθημα μὲν, ὅτι διὰ τὸν ἐκούσιον ἐν αὐτῷ τοῦ πάθους θάνατον· τρόπαιον δὲ, διὰ τὸ τετραυματίσθαι ἐν αὐτῷ τὸν διάβολον, νενικήσθα δὲ σὺν αὐτῷ τὸν θάνατον· συντετρίφθαι δὲ καὶ τοῦ ᾅδου τὰ κλεῖθρα, καὶ κοινὸν παντὸς γεγενῆσθαι τοῦ κόσμου σωτήριον τὸν σταυρόν. Σταυρός Χριστιανῶν ἐλπὶς, ἐπεγνωσμένων σωτής, χειμαζομένων λιμὴν, ἀσθενούντων ἰατρός, παθών

IN EXALTATIONEM S. CRUCIS. I. λατὴρ, ὑγείας δοτήρ, νενεκρωμένων ζωή, εὐσεβείας catris, perturbationum expultrix, sanitatis restituπρόγραμμα, βλασφημίας φιμοτρον. Σταυρὸς ὅπλον κατ' ἐχθρῶν, σκήπτρον βασιλείας, διάδημα κάλλους, τύπος άγραφος, ῥάβδος δυνάμεως, ἔρεισμα πίστεως, ακτηρία γέρους, ὁδηγὸς τυφλών, φῶς τῶν ἐν σκότει, παιδευτής ἀφρόνων, διδάσκαλος νηπίων, ἁμαρτίας ἀναίρεσις, μετανοίας ένδειξις, δικαιοσύνης ὑπογραρεύς. Σταυρὸς κλίμαξ εἰς οὐρανὸν ἄγουσα, ὁδὸς πρὸς ἀρετὴν ὁδηγοῦσα, ζωῆς πρόξενος, θανάτου λύσις, φθορᾶς ἀλλοτρίωσις, πυρὸς σβετήριον, πρὸς Θεόν παρρησία, κλεὶς οὐρανῶν βασιλείας. Σταυρός φύλαξ ἐν νυκτί, ἐν ἡμέρᾳ πύργος, ἐν σκότει χειραγωγός, ἐν εὐθυμίᾳ χαλινός, ἐν ἀθυμίᾳ ψυχαγωγός, διαλλακτήριος, ἱκέσιος, φίλιος, συνήγορος, προασπι στῆς, ἐπίκουρος. Σταυρὸς ἐν πειρασμοῖς βοηθός, ἐν κινδύνοις σωτήρ, ἐν ἀθυμίαις παρήγορος, ἐν ἀνάγκαις βοηθός, ἐν θαλάσσῃ κυβερνήτης, ἐν συμφοραῖς ἀνάψυξις. Σταυρός νυκτοφυλακεῖ τοὺς καθεύδοντας, συναγρυπνεῖ τοῖς ἀγρυπνοῦσι, τοῖς κεκμη κόσι συνεπαμύνει. Σταυρὸς ἀτονούντων νεύρωσις, κοπιώντων ἀνάπαυσις, πεινούντων τροφή, νηστευόντων Ισχύς, ἀγωνιστῶν ἀλείπτης, γυμνῶν σκέπη, συνοδοιπόρος τῶν ἐπιξενουμένων. Σταυρὸς πλουσίων συχρονιστής, πενητῶν προνοητής, χηρών προστά της, ὀρφανῶν ἀντίληψις καὶ τροφεύς. Σταυρὸς ἀρε χόντων τιμή, βασιλέων κράτος, στρατηγῶν νίκος, ἀγείας σφραγὶς, συζυγίας σύνδεσμος. Σταυρός πόλεων φύλαξ, οίκων ἀσφάλεια, φιλίας συναρμοστής, τῶν ἐχθρῶν ἀμυντήριον, πολεμίων ἀντίπαλος, ἐθνῶν διωκτήριον, βαρβάρων σκόλοψ, εἰρήνης βραβευτής. c Σταυρὸς ἀγάπης πρυτανευτής, κόσμου καταλλαγή, περάτων διαγραφή, ὕψος οὐρανοῦ, γῆς βάθος, κτίσεως σύμπηξις, μῆκος τῆς φαινομένης, εὗρος τῆς οἰ κουμένης· καὶ συνελόντα εἰπεῖν, σταυρὸς τῶν Χριστοῦ παθῶν τὸ κεφάλαιον, τῶν εἰς ἡμᾶς θαυμάτων ή χορωνίς. Τοῦτο καὶ δόξα Χριστοῦ καλεῖται, καὶ ὕψος Χριστοῦ προσαγορεύεται. Τοῦτο καὶ ποτήριον ἐπι θυμητὸν νοεῖται, καὶ τῶν ὑπὲρ ἡμῶν Χριστοῦ παθημάτων συμπέρασμα. "Οτι δὲ δόξα Χριστοῦ ὁ σταυρός, ἄκουσαν αὐτοῦ λέγοντος· «Νῦν ἐδοξάσθη ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ὁ Θεὸς ἐδοξάσθη ἐν αὐτῷ, καὶ εὐθέως δοξάσει αὐτόν. ο Καὶ πάλιν·. Δόξασόν με σύ, Πάτερ, trix, interemptorum vita, lex pietatis, blasphemiæ refrenatio. Crus contra hostes arma, regni sccptrum, diadema pulchritudinis, typus et exemplar non scriptum virga potentiæ, firmamentum fidei, baculus senectutis, dux cæcorum, lumen eorun, qui sunt in tenebris, insipientium institutris, infantium magistra, peccati ruina, poenitentiæ index, justitiæ forma. Crux scala in calum deducens, via ad virtutem adducens, vitæ conciliatrix, mortis solutio, corruptionis abalienatio, ignis exstinelio, in Deum fiducia, claris regni cœlorum. Crux custos in nocte, in die turris, in terris manuductrix, laetitia frenum, tristitiæ oblectamentum, reconciliatrix, supplicatrix, amicitiarum conciliatrix, patrona, propugnatrix, adjutrix. Crux in tentatio nibus auxiliatrix, in periculis dans salutem, in moestitia solans, in necessitatibus opitulans, in mari gubernatrix, in calamitatibus refrigerium. Crux noctu servat dormientes, vigilat cum vigilantibus, laborantes adjuvat. Crux languidorum vires, laborantium quies, esurientium alimentum, jejunantium robur, pugilum aliptes, nudorum tegumentum, comes peregrinorum; crux diviles. Rodestos retinet, pauperibus prospicit, viduas protegit, orphanorum auxilium et nutrix est. Crux principum honor, regum potentia, belli ducum victoria, castitatis signaculum, conjugii vinculum; crux civitates custodit, domos tuetur, amicitias conglutinat, ab inimicorum injuria vindicat, hosti - bus resistit, gentes persequitur, barbarorum stimulus; pacis arbitra est. Crux charitatis gubernatrix, mundi reconciliatio, finium descriptio, altitulo caeli, terre profunditas, creaturæ coagmentatio, orbis apparentis longitudo, latitudo mundi: et ut paucis complectar, crux Christi passionum summa, miraculorum nobis factorum coronis. Hæc et Christi gloria appellatur, et Christi exaltatio dicitur. Hæc et calix desiderabilis intelli- › gitur, et cruciatuum, quos pro nobis Christus. perpessus est, conclusio. Quod vero Christi gloria sit crux, audi ipsum dicentem: «Nunc clarificatus. est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo,. et continuo clarificabit eum 6., Et rursus: Claτῇ δόξῃ ἣν εἶχον πρὸ τοῦ τὸν κόσμον εἶναι παρὰ vifca me, tur, Pater, claritate quam habui, anteσοί, ο Καὶ αὖθις· «Πάτερ, δόξασόν σου τὸ ὄνομα, Ηλθεν οὖν φωνὴ ἐκ τῶν οὐρανῶν • Καὶ ἐδόξασα, καὶ πάλιν. δοξάσω.» Δόξαν ἐνταῦθα λέγων τὴν ἐπὶ τῷ σταυρῷ προσγινομένην τότε τῶν στοιχείων ἐναλ λα τὴν καὶ συμπάθειαν. Ἔδει γὰρ τῷ Κτιστῇ συμπαθεῖν καὶ τὰ κτίσματα. "Οτι δὲ καὶ ὕψος Χριστοῦ ὁ Joan. xii, 31. b Joan. xvi, 5. ioan. xi. 23. quam mundus esset, apud te b. a El iterum: ‹ Pater, clarifica nomen tuum. Venit ergo vox de coelo: Et clarificavi, et iterum clarificato illam significans, quæ tunc in cruce consecuta est, elementorum scilicet immutationem et coma.iserationem. Oportebat enim cum Creatore et creatuCOMBEFISHI NOTÆ. Typus et exemplar non scriptum. Τύπος ἄγραφος.. Maveren ero τό, et exemplar. Τύπος enim velut regia sanctio est, ac decretum nostræ a Deo absolutionis, quod adjecta illa vox polins videtur Obscurare. Hoc sensu Amphilochius noster, cap. 8, in Vitum Basilii: Mετα γὰρ ἔκτὴν ἡμέραν κατά 4. τύπος ἐλευθερῶν αὐτὸν ἀγωγῶν, Venil, seu, meriatus ad eum es: typus, etc. Sunt regum typi bujusmedi ἔγγραφο: • et litteris deformati; at Dei typus hic ἄγραφος, et veritate constans, expiata vere perna abundanti satisfactione, non verbis.”

ὑψωθῶ, τότε πάντας ἑλκύσω πρὸς ἐμαυτόν· &; καὶ ἐν ἑτέρῳ λέγει· «Καθώς Μωϋσῆς ὕψωσε τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ, οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν Υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου.» Διὰ τί; εἽνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτόν, μὴ ἀπόληται, ἀλλ' ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον.» Βλέπεις ότι δόξα καὶ ὕψος Χριστοῦ, σταυρός; ras condolere. Quod autem exaltatio quoque σταυρός, ἄκουσον τί φησιν αὐτός·. Όταν έγι christi, crux sit, accipe quid ipsemet ait: • Quando ego exaltatus fuero, tunc omnes traham hd meipsum i,, ut et alibi dicit: c Sicut Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis. › Quare? ‹ Ut omnis qui credit in ipsum, non pereat, sed habeat vitam æternam. › Vides quod gloria et exaltatio Christi, crux sit? ' Βούλει γνῶναι ὅτι ἐνταῦθα ὕψος, ἐκεῖ δὲ δέι παρέπεται; ἄκους τοῦ Δαβὶδ λέγοντος· «Υψώθης. ἐπὶ τοὺς οὐρανοὺς, ὁ Θεὸς, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν τὴν ἡ δόξα σου. • Καὶ τοῦ Ἡσαΐου πάλιν, ὡς ἐκ τμ ώπου Χριστοῦ· «Νῦν ἀναστήσομαι, λέγει ὁ Κύριος, νῦν ὑψωθήσομαι, νῦν δοξασθήσομαι.» Ἐπεὶ οὖν ύψος ἡ δόξα, ὑψοῦται δὲ σήμερον ο σταυρός δεξα ζεται δῆλον καὶ ὁ Χριστός. Ε! γὰρ δόξα Χριστο Ο σταυρός, σήμερον ὑψοῦται ὁ σταυρός, ἵνα ἀξι σθῇ ὁ Χριστός. Οὐχ ὑψοῦται Χριστὸς ἵνα δοξασθή ὁ σταυρός, ἀλλ' ὑψοῦται ὁ σταυρὸς ἕνα ὁ Χριστός δοξασθῇ. Δοξάζεται δὲ Χριστὸς ἵνα ἡμᾶς ἑαυτῷ συνανυψώσῃ. Υψονται οὖν ὁ σταυρὸς, καὶ συνομο τῶν εὐσεβούντων τὸ φρόνημα. Δοξάζεται Χριστός, καὶ συνδοξάζει τους δοξάζοντας αὐτόν. Υψούται στην ρὸς, καὶ κατασπᾷ τὴν ὀφρὺν τῶν δαιμόνων. Δεξι ζεται Χριστὸς, καὶ καταισχύνει τὸν ἀρχέκακον ἔφη. Υψοῦται σταυρὸς, καὶ ἀνορθοῖ τοὺς καταπίπτοντας. Δοξάζεται Χριστὸς, καὶ τῶν δι' ἁμαρτίαν πεσόντων ἀμαυροῖ τὴν αἰσχύνην. Υψοῦται ὁ σταυρὸς, καὶ Cognoscere vis, quod hic exaltatio, ibi autem gloria consequatur? audi Davidem dicentein: • Exaltare super carlos, Deus, et super omnem terram gloria tua l.» Et iterum Isaiam, quasi ex persona Christi,. Nunc exsurgam, dicit Dominus, nunc exaltabor, nunc glorificabor m. › Quoniam igitur exaltatio gloria est, exaltatur autem crux hodie, glorificatur utique et Christus. Cum enim crux Christi gloria sit hodie exaltatur crux, ut glorificetur Christus. Nou exaltatur Christus, ut crux glorificetur, sed exaltatur crus, ut Chrislus glorificetur. Glorificatur autem Christus, ut nos secum exaltet. Exaltatur ergo crux, et simul in altum piorum sensa surrigit, Glorificatur Christus, et simul glorificat glorificantes eum. Exaltatur crux, et damonum deprimit supercilium; glorificatur Christus, et confundit mali auctorem, serpentem. Exaltatur crus, et lapsus surrigit; glorificatur Christns, et eorum, qui per peccatum ceciderunt, emaculat ignominiam. Exaltatur crux, et ruunt idola; glorificatur Christus, et terrore πίπτουσιν εἴδωλα. Δοξάζεται Χριστὸς, καὶ διάβολο; percellitur diabolus. Exaltatur crux, non solum propterea quod in ea Christus exaltatus fuerit, sed quod manifesta facta, Judæorum stoliditatem redarguerit. Undenam vero et qui fuit manifesta12 (41)? Nempe sub imperatoribus in Christum credentibus; non ut quidam illic olim finxerunt, multis ob sermonis phaleras in errorem inductis; sed divina et sincera virtute, et omnino flei viribus et soliditate: Dei siquidem repositus thesaurus erat. Postquam enim a morte in cruce, vitæ et mortis Dominus, tribus post diebus revixit, invidie stimulis agitati Judaei et timore perculsi erant, ne quid ex venerabilibus et sacris passionis illius instrumentis, Judaeis quidem in vindictam, η πλήττεται. Υψοῦται σταυρός, οὐχ ὅτι μόνον ὑψώθη Χριστὸς ἐν αὐτῷ, ἀλλ' ὅτι φανερωθεὶς τὴν τῶν Ἰουδαίων παράνοιαν ήλεγξε. Πόθεν φανερωθείς; Ἐπὶ βασιλέων τῶν εἰς Χριστὸν πιστευσάντων ούτ ὥς τινες τῶν δῆθεν προανεπλάσαντο, κλέπτοντε; τοὺς πολλοὺς πιθανότητι, ἀλλὰ θείᾳ καὶ ἀπεριέργη δυνάμει, καὶ ὄντως πίστεως μηχανῇ καὶ στερεότητ.. Θεοῦ γὰρ ἦν τὸ κειμήλιον. Ἐπειδὴ γὰρ μετά την διὰ σταυροῦ θάνατον, ὁ τῆς ζωῆς καὶ θανάτου Κύριο; τρισὶν ἡμέραις ἀνεβίω· φθόνου δὲ κέντροις Ιουδαία νυττόμενοι, καὶ δέει κατεσχημένοι, μή τι τῶν κατὰ πάθος ἐκεῖνο τὸ σεπτὸν καὶ μακάριον διασωθέν χρη στηρίων, Ἰουδαίοις μὲν ἀμυντήριον γένηται, τοῖς τ Χριστὸν δεσποτεύουσι φυλακτήριον γένηται, ὑπὸ Το 182. ΧΧΧΙΙ, 10. j Joan. xit, 5. Joan. 11, 14. 1 Psal. CVII, 6. COMBEFISI Cum enim crux Christi gloria sit. Fuit hic nonnihil mutanda versio, sanata littera modica illa adjectione τοῦ, ὑψοῦται ὁ σταυρός, quam clare exigit tota series. Minus certe congruit aut est consequens illud Grets. Si enim Christi gloria crux, Christus ergo est altitudo crucis, præterquam quod levius movet τό, σήμερον, quod retinent sua illa Græca; ut non videatur supplementum necessarium committere, sed novum aliquid pro suo capite affingere. Underam vero et qui fuit manifestata? πόθεν φανερωθείς. Legit Grets. πότε, velut solum tempus declaretur invente crucis. Quando fuit manifestala. Sub, etc. Sed videtur modus magis intentus. Fuit lurle, πῶς καὶ πότε; cui utrique quaesito responNOTÆ. deat Andreas, ut dicat contigisse id quidem regnantibus Christianis principibus, sed non e't corum favore, sed Dei instinctu, cujus esse: κειμήλιον, et repositus ille thesaurus; Deo nimir Helenam piissimam matronam sanctamque imperatricem instigante ad perquirendam crucem: qua optime depellit calumniam, et quod olim contisis. senι, τινὲς τῶν δῆθεν. Quelques je ne spay qui: sc ut ironice; quod habere τὸ δῆθεν aliquando, nolavit auctor Thesauri. Quid si est τῇδε, quod veiul adverbium temporis accipiatur, el denotat vetera illa tempora quando aliqui vel Judæi vel sensu Judaico, qualis fuit Dormitantius ille Hierouyen. historiis apocryphis conati siut novun: alulgar obscurare gloriam cracts?

IN EXALTATIONEM S. CRUCIS. I. μυχοῖς κατορωρυχεσαν γῆς, ἀποθέμενοι τὸ θησαύ- Christianis autem in tutelam rescrraretur, depoρήμα· λέγω δὴ τὸν σταυρὸν, καὶ τὰ περὶ τὸν σταυ situm thesaurum in ima terra defoderunt, crucem ρὸν ἅπαντα· τοὺς ἤλους φημὶ, καὶ τὴν λόγχην, καὶ ἂν intelligo, et omnia quæ ad crucem pertinent, claἐπὶ τοῦ σταυροῦ Πιλάτος έγραψε, [καὶ] προσέπηξε vos, lanceam, et titulum a Pilato scriptum, crucique fixum. τίτλου. Εἶτα Θεοῦ Χριστιανοῖς τὰ βασίλεια σκήπτρα, καὶ ὅλην τὴν ὑπὸ Ῥωμαίους ἀρχὴν ἐγχειρίσαντος, τύ δίκησεν ἄρτι τότε διὰ γυναικὸς εὐσεβοῦς, γυναικὸς βασιλίδης, γυναικός βασιλικὴν ἐχούσης τὸ φρόνημα, τοῦ υἱοῦ τηνικάδε Χριστιανῶν βασιλεύοντος, ἀμογή τί, καὶ, οἷον εἰπεῖν, θείαις εὐφροσύναις περισοφῆσαι τὸ γύναιον· καὶ πῆ μὲν ἀρχικαῖς ἐμβριθείαις, ἔστι ἢ ὅπου καὶ κοιναῖ; κολακείαις, πάντα δὲ βασιλικῶς ἐπιδείξασθαι, ὅτα τὴν ἀκαμπῆ τῶν Ἰουδαίων ἐπιλυγίσαι καρδίαν ἡδύνατο. Καὶ δὴ θᾶττον ἐπιζητούσῃ τῇ βασιλίδι, τὸ κοινὸν ἐπέστη θησαύρισμα· Θεοῦ τὸ δώρον εἰς τάχος τῷ γυναίῳ προτείναντος· τοῦτον δή λέγω, τὸν εἰς πάντα σήμερον τὸν κόσμον ὑψούμενον τοῦ Κυρίου σταυρόν· μεθ᾽ οὗ καὶ πάντα οἷς τὸ μακάριον ἐκεῖνο, καὶ τοῦ κόσμου σωτήριον ᾠκονόμητο πάθημα. Διὰ τοῦτο τοίνυν ἑορτάζομεν σήμερον, διὰ τοῦτο πανηγυρίζομεν, ὅτι τὸ πάλαι κρυπτόμενον ἅγιον πεφανέρωται σήμερον· ὅτι ὁ ἐν κρυφῇθησανμὰς ἐκ μετάλλων γῆς ἐξέλαμψεν ὡς χρυσός· ὅτι τὸ συγχωσθέν τῆς Χριστιανῶν βασιλείας επισημότατον ἀνεκαλύφθη λάβορον· ὅτι ὁ τυφὼν τῶν δαιμόνων ἠρέμησε, φανερωθέντος σταυροῦ· ὅτι τὸ κατ' ἐχθρῶν αὐτοχάλκευτον ξίφος ἀπὸ γῆς πεφανέρωται· ὅτι τὸν ἑαυτῆς ἀπέλαβε κόσμον ή Εκκλησία, ὅτι ἦν ἀπώλεσε ἐραχμήν, ἡ βασιλέως εὗρεν ἀρχή. Οὗτός ἐστιν ὁ τοῦ Χριστοῦ σταυρός, τὸ Δεσποτικὸν σημεῖον, τὸ σωτή. Ο μὴν ὅπλον, τὸ βασιλικόν κράτος, τὸ τῆς νίκης τρό. παιον, τὸ τῶν ἄνω καὶ κάτω μεταίχμιον, τῶν βεβαιοπίστων τὸ σύνταγμα, ἡ ἀποστολικὴ κορυφὴ καὶ τηρητική διόπτρα, τῶν μαρτύρων ὁ στέφανος, τῶν τὸν Χριστὸν προσκυνούντων ἡ ἀῤῥαβών. Αφ' οὗ γὰρ σταυρός, ὁ Χριστὸς προσκυνεῖται· ἀφ' οὗ σταυρὸς, ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ ἐπεγνώσθη ἀφ᾽ οὗ σταυρός, σὺν Πατρὶ τὸν Υἱὸν προσκυνοῦμεν· ἀφ' οὗ σταυρός, τὰ Ἰουδαίων ήργησε, τὰ Ἑλλήνων απεσβέσθη, τὰ Χριστιανῶν ἀνέσχεν, ὁ ἀὴρ ἡγιάσθη, τῶν ἐπιβωμίων αἱμάτων ἠλευθερώμεθα, τῆς ἀναιμάκτου Deinde cum Deus Christianis regia sceptra et universum Romanorum imperium tradidisset eidem tune placitum est, crucem pandere per piam mulierem, mulieren regiam, mulierem regali animo, filio tune Christianis imperante: sine difl:- cultate ac divino, ut ita dicam, instinctus, eam sapientia instruere; ut partim quidem regia severitate, partim vulgari persuadendi ratione instaret, et omnia,quæcunque inflexibilem Judæorum mentem inflectere poterant, ut regiam personam decebat, afferret. Caterum celerius quæritanti imperatri i communis obvenit thesaurus, Deo feminæ donum illud spe citius offerente, hane, inquam, tanto hodie honore mundo toto exaltatam Domini crucem: et cum hac, omnia quibus sacrosancta illa mundoque salutaris passio peracta est. Ob hoc igitur ferias hodie et festum agimus, quia olim occultatum sanctum, manifestum hodie factum est: quia in abscondito positus thesaurus e terræ fodinis auri instar refulsit; quia terra obrutum nobilissimum Christiani imperii labarum retectum est; quia cessavit dæmonum proce:la, cruce apparente; quia gladius velut sponte adversus inimicos cusus ex terra conspicuus factus est; quia suum ipsius ornatum hodie resumpsit Ecclesia; quia quam perdiderat drachmam, regal invenit imperium. Hæc Christi crux est, Domi::i signum, salutis armatura, regia potentia, victoria tropæum, inter superna et inferna medium, in fide constantium classis et ordo, fastigium apostolicum, dioptra prophetica martyrum corona, Chris stom adorantium arrba. COMBEFISH Sine difficultate. Αμογητά. Velut ultro, ac Deo donante: quod ipsum paulo superius expressum esi, τῷ, ἀπεριέργῳ δυνάμει. Sans recherche, et par instinct. Minus dicit Grets. sincera virtute: quanCpu:m retinuimus. Velut sponte adversus inimicos cusus. Αύτος κάλκε τον ξίφος. Grets. Gladius n Christo fabricatus. Sed alind vult illa vox, significatque, velut ipsam se crucem, et præter id quod ponentes præsumeVant, ponentibus ipsis, modo tamen maluerint perserare inimici, nec ea reconciliari velint, in gladium factam. Sic Suite αυτουργόν, αὐτοφυές. Dioptra prophe:ica. Διόπτρα. Etiam Latinis Fecepta vox, pro instrumento geometrico inserViente parti astrologiæ, quam dioptricem vocant; The nimirum solis, lunæ, cæterorumque locorum distantias per instrumenta investigat. Vulg. per Pective. Sie Orat. in salut. angel. ejusdem postri Αιώνα της Χαίροις, διόπτρα προβλεπτική, dictum Ex quo enim crus, Christus adoratur; ex quo crux, Dei Filius agnitus est; ex quo crux, cum P'atre Filium adloramus: ex quo crux, Judaica cessarunt Græcorum religio exstincta est, Christianorum prævaluit; aer expiatus est, ab aliarium et victimarum sanguine liberati sumus culNOTÆ. in Mariam, cum Hoppero reddidimus, seu potius ex ipso retinuimus: Dioptra perspectiva. Gretserus liberius, διόπτρα προφητική. Specula prophetica. Apte vero id instrumenti prophetis tribuitur, ut dispicientibus, affulgentia illa divini luminis, res procul positas. Judaica cessarunt. Τὰ Ἰουδαίων ήργησε. Simplicius veriusque quam reddiderat Grets. Judacorum res pessum ierunt. De ritu enim est sermo; qui sacer et institutus a Deo tanquam figuralis adventu figurati, eique cedens, non tam pessum ivit, quam est consummatus, et desideraiam absolutionem habuit, eo etiam ab apostolis et primis fidelibus ex circumcisione, sepultus cum honore, nec statin abjectus. Ab altarium et victimarum sanguine liberali sumus. Τῶν ἐπιθωμίων αἱμάτων ἠλευθερώμεθα. sanguine super aras fundi solito, maxime huimano in sacrificiis dæmoniorum, ut ne amplius effuderi -

κῆς κνίσσης ἀπηλλάγμεθα, τῆς πνευματικῆς εὐωδίας τοῦ κενωθέντος μύρου μετέχομεν· ἀφ' οὗ στα.. ρὸς, αἱ μυθικαὶ θεογονίαι εἰς φροῦδον ἐχώρησαν· ἀπ' οὗ σταυρός, τῆς καθ' ἡμᾶς Ἰησοῦ θεογεννησίας το μυστήριον ἔγνωμεν· ἀφ' οὗ σταυρός, τὴν ὑπεράρχην ἀρχὴν τῆς προανάρχου ἀρχῆς προελθοῦσαν ἐμάθομεν ἀφ᾽ οὗ σταυρός, τὴν εἰς Πατέρα, καὶ Υἱὸν, καὶ Πνεύ μα ἅγιον ἐδιδάχθημεν πίστιν, καὶ τὴν πολύθειν τῆς Ελληνικῆς εἰκαιομυθίας ἀπετιναξάμεθα λύμην. Αρ οὗ σταυρός, τῶν τυπικῶν συμβόλων τὰς σκιάς - ωσάμεθα, καὶ τῷ τῆς ἀληθείας ἐν χάριτι φωτὶ κατ ηλλάγμεθα. 'Αφ' οὗ σταυρός, καταπεφρόνηται δέν νατος, τεθήπασι δαίμονες, κατεάγησαν ξύπνα, ζω θυσίαι πέπαυνται, τὰ εἰδωλεῖα κατέστραπται. Έχ κλησίαι πανταχοῦ, θυσιαστήρια, ψαλμῳδίας, στάσεις πάννυχοι, θεολογίας, βαπτίσματα, πιστῶν συμφω νίαι, Γραφῶν ἐπιγνώσεις, γῆς καταφρόνησις, ούμα νοῦ κτήσεις, Θεοῦ μετουσία. Τί δεῖ τὰ πολλὰ λέγειν; Αφ' οὗ σταυρός, ἀγγέλοις συμπολιτεύονται ἄνθρα ποι, καὶ αὐτὸς ὁ οὐρανὸς τοῖς ἐπιγείοις βατὸς, καὶ Θεὸς ἀνθρώποις χωρούμενος καὶ συμφερόμενος. Lum seu sacrificium incruentum gustavimus. Εx λατρείας γεγεύμεθα. Αφ' οὗ σταυρός, τῆς δαιμον quo crus, a dæmonum nidore liberati, spiritalein odoris suavitatem unguenti effusi percipimus; ex quo crus, fabulosa deorum genealogiæ evanuerunt; ex quo crux, Jesu secandum humanam naturam generationis mysterium cognovimus: ex quo crus, summum illud principium, ex principio, ante principium omne, principii experte procedere didicimus. Ex quo crux, tidem in Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum edocti sumus, et Græcorum inanes ac perniciosas fabulas de deorum multitudine exclusimus. Ex quo crux, typicorum signorum umbras dispulimus, et in lucem veritatis, quæ est in gratia, restituti sumus. Ex quo crux, contemptui est mors, obstupuere demones, confracta simulacra, animalium sacrificia sublata sunt, idolorum templa eversa. Ubique Ecclesiæ allaria, psalinodiæ, stationes tolis noclibus, sermones de divinis rebus, baptismata, fide. lium concentus, Scripturarum cognitio, terræ despicientia, coli acquisitio, Dei communicatio. Quid necesse multa dicere? Ex quo crux, angelorum cives sunt homines, et ipsum coelum terrigenis patet, fitque Deus comprehensus hominibus ac ceu unus ex eis, hominibus adcensetur. Sed o crux, Christi et nostra summa gloria! O lignum nobile, in quo Christus extensus est! Stirps immortalitatis, ex qua Christus botrus vitalem nobis effudit potumn. Ο crus, per quan, disrupto peccati chirographo, libertatis contractus descriptus est! 0 crux, plurimorum bonorum thesaure! paradisi conciliatrix (48'), assignatrix regni, expiatrix peccatorum, meritorum largitrix. Te Christus in te crucifixus, lignum immortalis declaravit. Te Christus in te aficus, viae ad co lum ducentis scalam compegit. Te Christus in te pendens, benedictionis auctricem fecit. Te Christus in te expansus, corum qui catenis constricti essent, vinculis relaxandis præfecit. In te Christus voluntarie exaltatus, mundum secum exaltavit. In te Christus pro nobis exaltatus, exaltatum n Cant. 1, 2. Ο 'Αλλ', ὦ σταυρέ, τὸ τοῦ Χριστοῦ καὶ ἡμῶν τε & τίμητον αύχημα! Ο ξύλον ἐπίσημον, ἐν ᾧ Χρισός ἐξετανύσθη! Φυτὸν ἀθανασίας, ἐξ οὗ Χριστὸς ὁ δεν τρυς, τὸ ζωηρὸν ἡμῖν ἔβλυσε πόμα. Ο σταυρός, δι' οὗ τῆς ἁμαρτίας ἐκραγὲν τὸ χειρόγραφον, τὸ τῆς ἐλευθερίας έχειρογραφήθη συμβόλαιον! Ο σταυρό μυρίων ἀγαθῶν θησαυρέ! παραδείσου πρόξενε, μα σιλείας κληροῦχε, ἁμαρτημάτων λωτὴρ, κατορθωμα. των δοτήρ. Σὲ Χριστὸς ἐν σοὶ σταυρωθείς, ξύλι ἀθανασίας παρέδειξε. Σε Χριστὸς ἐν σοὶ προσπαγες, τῆς εἰς οὐρανοὺς ἀγούσης ὁδοῦ παρέπηξε κλίμακε Σὲ Χριστὸς ἐν σοὶ κρεμασθείς, εὐλογίας ἀνέδειξε πρόξενον. Σὲ Χριστὸς ἐν σοὶ τανυσθεὶς, τῶν ἐν δι ραῖς ἀνεῖναι τὰ δεσμὰ προεστήσατο. Εν σοὶ Χριστ ἑκὼν ὑψωθείς, τὸν κόσμον ἑαυτῷ συνανύψωσεν. Εν σοὶ Χριστὸς ὑπὲρ ἡμῶν ὑψωθεὶς, τὸν ὑψωθέντα χαίν mus, qua nos magna tyrannide absolvit crux. Minus expressum illud Grets. sanguine in aris ef- Ð fuso liberati sumus: quod sonat liberationem a crimine effusi ejusmodi sanguinis, multumque a vero sensu auctoris abest. Ante principium omne principii experte: 'Αρ χὴν τῆς προανάρχου ἀρχῆς προελθοῦσαν. Scitum Patris epithetum, prææternam in eo rationem principii, et ante omnem durationem, nulla að Filium, alterum illud summum Principium, ὑπάρχιον ἀρχὴν, in ratione prioris, quam nec theologia ad. mittit, comparatione, significans, Grets. Summum illad principium ex principio priore, principii experte, etc. cujus non video sanum sensum, repetatur to principio, ac ita legatur: Principium ex principio, principio priore ac principii experle, etc., quomodo potuit vir doctus scribere, codem sensu ac ipsi reddidimus, prælo nonnihil viliante. Sic_paulo inferius τ), πιστῶν συμφω νίαι. Ubi is, Fidelium consensus, reddidimus, concentus, ut significentur eorum conventus instar nisi chori harmonici. Fiique Deus comprehensus hominibus, etc. Καὶ Θεὸς ἀνθρώποις χωρούμενός τε καὶ συμφερόν μενο:. Grets. Εt Deus inter homines versatur. Sed hoc suum potius quam Andreæ. Priori voce Gre gorium imitatur ita loquentem de Christo, que ait factum hominem, Ινα χωρηθῇ διὰ σώματος σώμασιν, ἄλλως οὐκ ἂν χωρηθείς. Ut per corpus com prehendatur ac percipiatur a corporibus, qui alioqui non potest comprehendi et percipi. Alteram exposi mus eo modo quo Bud. illud Plutarch. συμφέρομαι τοῖς πολλοῖς· Sum unus ex multis: quae plane di gua sunt grandi Andreæ cloquio et doctrina. Paradisi conciliatrix, etc. Pauca hic molavimus expressius reddenda. Τό, κληρούχε, artiram est, ut et apud Philon. De vita H. lib. 1. Ηδον εἰς τὸν κληρούχον Θεόν· Aspiciebant in Deum distribe torem ac velut assignatorem. In Deum qui ceu colonis terram cuique in sortem cessuram divideret et attribueret.

IN EXALTATIONEM S. CRUCIS. I. κοῦν ἐστηλίτευσεν όφιν. Οὐκέτι δάκνων ὄφις, ἐφ' æneum serpentem publice notavit Non aniὁδοῦ πτέρναν τηρεῖ. Οὐκέτι χαλκοῦς ὄφις, τὰ τῶν δεκνόντων όφεων αποπαύει προσβλεπόμενος δήγμα- - τα. Οὐκέτι ο ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου.» Πῶς, καὶ τίνα τρόπον; Τοῦ εὐλογητοῦ παιδὸς Ἰησοῦ, τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τὴν κατάραν εἰς εὐλογίαν ἡμῖν ὑπαλλάξαντος. Οὐκέτι κατάρατος ὁ σταυ δ ρός, τῆς κατάρας τῷ σταυρῷ προσπαγείσης, καὶ Χριστοῦ τὴν κατάραν ἐξάραντος, καὶ τὴν εὐλογίαν ἡμῖν ἀντεισάξαντος. σου. ) - Οὗτος ὁ τοῦ Χριστοῦ σταυρὸς πάντων ἡμῖν γέγο νεν εἰσαγωγεὺς τῶν καλῶν. Οὗτος ὁ τοῦ Δεσπότου σταυρὸς πολλοῖς ὀνόμασι κέκληται. Σταυρὸς καλεῖται, ἐάβδος εὐθύτητος, βασιλείας, δυνάμεως, κληρονομίας. • Ο θρόνος σου, ὁ Θεὸς, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· ῥάβδος εὐθύτητος, ἡ ῥάβδος τῆς βασιλείας • Ελυτρώσω ῥάβδῳ κληρονομίαν σου.» -ι Ράβδον δυνάμεως ἐξαποστελεῖ σοι Κύριος ἐκ Σιών.» Βακτηρία· ι Η βακτηρία καὶ ἡ ῥάβδος σου, αυταί με παρεκάλεσαν. ο Ξύλον ζωῆς· • Ζωῆς ξύλον ἐστὶ πᾶσι τοῖς ἀντεχομένοις αὐτοῦ, καὶ τοῖς ἐπερειδομένοις ἐπ' αὐτὸν ὡς ἐπὶ Κύριον ἀσφαλής.» Ξύλον • Καὶ ἔσται ὡς τὸ ξύλον τὸ πεφυτευμένον.» Που; Δαβιδ λέγει· «Παρὰ τὰς διεξόδους τῶν ὑδάτων.» Ποίων υδάτων; Τῶν θεοπνεύστων Γραφών. Υποπό διον • Υψοῦτε Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν, καὶ προσο κυνεῖτε τῷ ὑποποδίῳ τῶν ποδῶν αὐτοῦ, ὅτι ἅγιος ἐστι.» Τόπος· «Εἰσελευσώμεθα εἰς τὰ σκηνώματα αὐτοῦ, προσκυνήσωμεν εἰς τὸν τόπον, οὗ ἔστησαν εἰ πόδες αὐτοῦ. Εἰ δώσω ὕπνον τοῖς ὀφθαλμοῖς μου, καὶ τοῖς βλεφάροις μου νυσταγμόν· ἕως οὗ εὕρω τό πον τῷ Κυρίῳ, σκήνωμα τῷ Θεῷ Ἰακώβ.» Τοῦτον αἰνιττόμενος τὸν σταυρὸν, Ἰακὼβ ὁ πατριάρχης, ἐναλλάξ ποτε τὰς χεῖρας τοῖς ἐγγόνοις ὑποθεὶς, συμβολικῶς προεμήνυσε. Τοῦτον ὁ αὐτὸς προτυπούμενος, ι ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς ῥάβδου τῷ Ἰωσὴφ προσεκύνησε.» Σταυροῦ τύπον ἐπεῖχεν ἡ ῥάβδος τοῦ αὐτ * Gen. xLis, 17. ↑ Psal. xxii, 4. • Gen. xLvil, 14. • Num. xxı. 8. p Deut. xxi, 23. plius serpens mordens, in via calcaneum observat n';non amplius æneus serpens • mordentium serpentium morsibus aspectu medetur; non amplius Maledictus omnis qui pendet in ligno P.› Quomodo et qua ratione? Benedicto puero Jesu, Dei Filio, maledictionem in benedictionem commutante. Non amplius exsecranda crus, cum maledictum cruci affixum et a Christo sublatum fuerit, substituta in ejus locum benedictione. Hæc crux omnium nobis bonorum auspicatio et insinuatio fuit. Hæc crux Domini multis appellala est nominibus. Crux dicitur, virga directionis, regni, virtutis, hæreditatis. Thronus tuus, Deus 9, in sæculum sæculi: virga directionis, virga regni tui F. Redemisti virga hæreditatem tuam Virgam virtutis tuæ emittet tibi Dominus ex Sion '.» Baculus: Virga tua, et baculus tuus, ipsa me consolata sunt t. ο Lignum vitæ: • Lignum vitæ est omnibus qui complectuntur eam, et iis qui incumbunt in eam sicut in Dominum, secura ".» Lignum:. Et erit tanquam lignum, quod plantatum est ▾. › Ubinain plantatum? David edocet Secus decursus aquarum³.» Qualium aquarum? Deo inspiratarum Scripturarum. Scabellum: «Exaltate Dominum Deum nostrum, et adorate scabellum pėdum ejus, quoniam sanctus est 7» Locus: ‹ Intremus” in tabernacula ejus, adloremus in loco, ubi steterunt pedes ejus. Si dedero somnum oculis meis, et palpebris meis dormitationem; donec inveniam locum Domini, tabernaculum Deo Jacob.. Hanc crucem patriarcha Jacob a, cum permutatas olim manus nepotibus imponeret, symbolice præsignificavit. Hujus idem figuram exprimens, c adoravit super summitatem virgæ b, › Joseph. Crucis typus fuit ejusdem patriarchæ Jacob virga, cum transivit 9 Psal. XLIV, 7. * Psal. vii, 3. • Psal. cis, 1. * Prov. III, 8. ▼ Psal. 1, 3. x ibid. y Psal. XCVIII, 5. • Psal. cxxxi, 4,. 5, 7. b ibid. 15. COMBEFISII NOTE. Publice notavit. Εστηλίτευσεν. Ita ex Grets. retinuimus, quanquam obscurius est, nec satis exprimat quid bic Andreas illa voce velit. Ipse autem Andreas, orat. 2, clare explicat, υἱ τὸν ἐστηλί τευσε sit, palam traduxit et ignominiose habuit, ut ypum, non ipsius Christi, sed typi antitypum, et ypum peccati sua illa rubigine; quem proinde sua in cruce elevatione, et crucis exaltatione, ipse Submoverit quæ sane explicatio singularis et nova videri possit; juxta eam vero recte intelligitur, Ezechiæ regis in ejus confractione religio, non antum ut honores quos ut Deo et idolo Judæi adhiLabant, amoliretur; verum etiam, ut quos tanquam livinæ imagini, velut etiam arcæ et aliis; si quidem d hoc a Deo, penes quem jus erat instituendi, Sositiva lege, institutus erat. Omnium nobis bonorum auspicatio et insiκαιίο. Εἰσαγωγεύς. Velut fons omnium benediction, et introductio totius boni. Minus exprimit Grets. Omnibus nos bonis cumulavit. Redemisti virga hæreditatem tuam. Sic etiam Theodor. aliis legentibus, Virgam hacreditatis tuce: Syn. Σκήπτρον κληρουχίας σου· Sceptrum hæredilaris tur. Et iis qui incumbunt in eam, etc. Ita Syrt. Clarius vero: Qui illi innituntur, sicut Domino: nempe, Sapientiæ, de qua ibi ut quæ ipsa subsistens, sit ipse Dominus. Pie vero detorquet Andreas ad crucem, cui et ipsi inniti, sit Domino, non ligno materiali, inniti. Absit enim, ut velut ipsi seorsim cruci, quæ res inanimis sit, innitamur, spemque in ea ponamus, quemadmodum olin gentiles in suis idolis; sed innitimur in ea, Domino Jesu, quem vel ut imago nobis exhibeat, vel ut sacrum quid et quædam ejus reliquiæ, conjunctum moraliter habeat, Gretserus truncatam auctoritatem non potuit bene reddere. Quoniam sanctus est. "Οτι ἅγιός ἐστι. Sic eliam Syxt. et Hieronymus: nec debuit facile_nutari, reddente Grelsero, ut habent Latina: Quoniam sanctum est. Hunc defectum notarunt viri amici doctique, in novella unius Patrum editione, cujus auctorem, reverentiæ causa, non nomino.

Jurlancm; ait enim: • In virga nea transivi Jor- τοῦ πατριάρχου Ἰακώβ, ὡς διέβη, τὸν Ἰορδάν danem. Et paulo ante, crucis signum ostensum est Abrakamo, inter media arietis d cornua expressum quando typicum sacrificium, crucifixi repræsentationem, per ovem mystice peragebat. Crucis figuram gessit et Isaac, assumptis sacrificii lignis, sequens celeri pede patrem, qui ad cum ipsum sacrificandum properabat. Crucis virtutem habuit virga Mosis in serpentem conversa, et transformans Ægyptiorum virgas, las quiden devorans, illis autem flumen cruentans ne biberent: et aliquando quidem ranas ex aquis ex improviso cducens, aliquando vero locustas, et cyniples, et tenebras palpabiles, et quæcunque ad Ægyptiorum plagas pertinent, efficiens. Crucis typum gessit eadem Mosis virga 6, quando mare Rubrum huc et illuc divisit, ita ut aqua, tum ipsi, tum populo, muri instar velut concretæ essent. Crucis signunī exhibuit columna ignis et nubis ¹, quibns deducebal Deus errantem Israelem, ex Ægypto profugum. Crucis figuram formabat et Moses in monte ', manus in altum extendens, cum oppugnante Jasue alienigenam Amalec, ille quidem ab Aarone et Hur sudulciretur, Israel vero prævalens vinceret. Crucis typum continebat et virga i, quæ in deserto percussit petram, fecitque ut velut feta flumen pareret. Quid vero Isaias, serra lignea sectus mcdius an non crucis exprimebat typum? Omitto dicere Agagitem k crucifixum et Sisaram clavo suffixum 1, perspicue crucem præmonstrasse. Sed et Eliæ melotein ausim dicere crucis virtutem significare, quando Jordanis aquas in duas partes divisas sicco pede transivit m. Elisæi miraculum quo loco ponemus, cum ligno aquæ immisso, ex fluminis profundo securis ferrum sustulit, levi, id quod grave erat, attollens "? Quid virga quæ nuces progenuit •, nonne clare crucem depingit? c Gen. xxxit, 10. a Gen. xxi. e Gen. xxii, 6, Εxod. xi. 21, 1. Exod. IV, 11. 1 Exod. xvII, 6. 1, 8. * IV Reg. VI, 6. • Num. xvn, 9. φησί γάρ ο Ἐν τῇ μάστῳ μου διέδην τὴν Ἱερ νην.» Καὶ μικρῷ πρὸ τούτων, σταυρού σημείου παρεδείκνυτο τῷ 'Αβραάμ, μέσον τῶν τοῦ κριού κεράτων τυπούμενον· ὅτε τὴν ἐν τύπῳ θυσίαν, περν δειγμα τοῦ σταυρωθέντος, διὰ τοῦ προβάτου μυστι κῶς ἐπετέλει. Σταυροῦ τύπον ἐπλήρου καὶ Ἰσαάκ, τα ξύλα της θυσίας ἀναλαβὼν, καὶ τῷ πατρὶ θυσίαν ἑαυτὴν ἐπ:! γομένῳ προτροπάδην ἑπόμενος. Σταυρού δύναμιν ή ῥάβδος είχε Μωσέως εἰς ὄφιν μεταβληθεῖσα, και μεταμορφοῦσα της Αἰγυπτίων ῥάβδους, καὶ τὰς μὲν καταπιοῦσα, τοῖς δὲ τὸ ποτάμενον ἐξαιμάτωσα ῥεῖθρον, ὅπως μὴ πίωσι· καὶ τὴ μὲν βατράχους τ ὑδάτων ἐξέρπειν, πὴ δὲ ἀκρίδας, καὶ σκνίπα;, 22 σκότος ψηλαφητὴν σχεδιάζουσα, καὶ ὅσα τὰς λίγο πτίων συμφοράς περιίστησι. Σταυρού τύπον ἡ αὐτὸ τοῦ Μωσέως εἶχε ράβδος, ὅτε τὸ Ερυθραῖον ἔνθα κα ἔνθα διασχίζοντι πέλαγος, τεῖχος αὐτῷ τε καὶ το λαῷ συνεπάγη τὰ ὕδατα. Σταυροῦ σημεῖον ἐπείχεν ὁ στύλος τοῦ πυρὸς καὶ τῆς νεφέλης, οἷς ἀδήγει ο Θεὸς τὸν ἀλήτην Ισραήλ, ἐξ Αἰγύπτου φυγαδεν με νον. Σταυροῦ σχῆμα διέσωζε καὶ Μωσῆς αὐτὸς ἐπὶ τοῦ ὄρους ὑψοῦ τὰς χεῖρας ἀνέγων, ὅτε πολεμούντος τοῦ Ἰησοῦ τὸν ἀλλόφυλον Αμαλήκ, ὁ μὲν ὑπὸ λιμών καὶ ὰρ ἐστηρίζετο, Ἰσραὴλ δὲ δυναμούμενος ὑπερ ίσχυε. Σταυροῦ Ρύπον ἐπλήρου καὶ πατάξασα λάδις ἐν ἐρήμῳ τὴν πέτραν, καὶ κιαφέρον τὴν ἐγκύμνα δείξασα. Τἱ δὲ καὶ Ησαΐας ξυλίνῳ πρίονι διχῇ δα:- ρούμενος, οὐ σταυρικὴν ἐσχημάτισε τύπον; Εωλίγειν τοῦ Ἀγγὲ τὴν σταύρωσιν, καὶ Σισάρα τὴν ἐν πασσάλῳ καθήλωσιν, τὸν σταυρὸν φανερώς δηλοί σας. Ἀλλὰ καὶ τὴν μηλωτὴν Ἠλίου φαίην ἂν ἔγων; σταυροῦ δύναμιν ὑποφαίνουσαν, ὅτε τὸ Ἰορδάνειον ῥεῖθρον διχῆ διαστήσας, ὡς ἐπὶ ξηρᾶς διεπέρασε γῆς. Τὸ δὲ Ελισσαίου θαῦμα τοῦ θήσομεν, ὅτι τὰ ὕδατι τὸ ξύλον ὑποθεὶς, τῆς ἀξίνης ἐκ βάθους ἀνεχε ποταμοῦ τὸ σιδήριον, τῷ ἐλαφρῷ, τὸ βαρὺ ἀνελόμεν νος; Τί δὲ ἡ ῥάβδος, ἡ ἐκρύσασα κάρυα, οὐ προστ λως τὸν σταυρὸν ὑπογράφει; f Exod. vi. 3; πι, 12. € Exod. xiv, 21. * Esther, vil, 10. 1 Judic. iv, 21. IV Reg. Inter media arietis cornua erpressum. Velut mus Hierosolymis cecinerit Alleluia: ut Epiph nimirum ipse totus, cornibus, quibus victima fullrus hærebat, signum crucis præferret. Videndum schol. ad cap. illud xx Gen. in voce Sabec. Serra lignea secus medius. Traditione Hel bræorum quam SS. PP. et Ecclesia admittit, habemus hanc Isaia serrationem; nec enim ita cum Bieronymo timerin exprimere, cum ad Hebr. II, ubi Vulg. secti sunt: legit, serrati sunt: quod omnino videtur respicere Isaiam ita a Manasse ocvisum. Plures locos affert Corn. Procem. in Isa., ac vere ita constans traditio est, ut temerarium sit ei centraire, quidquid Abul. 1V Reg. xxi, q. 17. Agagitem crucifixum. Τοῦ Αγγέ σταύρω G. Malui sic ponere, quam retinere quod Greiserus posuerat, Aggæum, quasi de Aggæo propheta esset sermo. Nam nihil ejusmodi habent historie de sancto viro, sed lela omnia, velut eo qui prinempe primus a reversione a captivitate, suscle tus a Deo lætus nuntius ædificandæ domus Domici socio Zacharia, strenue exsequentibus Zorobabele et Jesu pontifce. Hic ergo 'Αγγέ, Aman est, typus et ipse crucifixi; non Christi, sed diaboli, cruci Christi affixi, et in ea triumphati traductique; quemadmodum et Sisara suffixus clavo tempora, cui proinde merito ab Andrea conjungitur. Pasim legimus in libro Esther, Aman illum de stirpe Agg. et Agagitem: ubi Græca semel tantum, quod col ligere licuit, Βουγαίου habent, magna vocis d flectione ac depravatione. Potuit codes Andrz habere suum illud Αγγλ, quod Latinis prostimies est; vel certe voluerit exprimere Hebraicum quod dempto emphatico, ipsum ejus Αγγέ sil Aliter scribitur Aggaus propheta nempe äri.

IN EXALTATIONEM S. CRUCIS. I. Μέγα ἀληθῶς ὁ σταυρὸς, καὶ πολλαχοῦ τῆς Γραφῆς μαρτυρούμενος ἢ προτυπούμενος, καὶ τῶν δι' αὐτοῦ τελουμένων οσημέραι θαυμάτων προδιαγρά φων τὰ ὑποδείγματα. Προσκυνεῖτε τὸν σταυρὸν, ὅτι δι' αὐτοῦ τὸν Κύριον ἔγνωμεν. Προσκυνητὸς ὁ σταυ ρὸς, ὅτι ἐν αὐτῷ τὸν σταυρούμενον εὐλογοῦμεν. Προσκυνητὸς ὁ σταυρός, ὅτι δι' αὐτοῦ τὴν εὐλογίαν ἐλάβομεν, καὶ τῆς κατάρας ἠλευθερώμεθα. Προσκυ νητὸς ὁ σταυρός, ὅτι δι' αὐτοῦ τὴν πικρὰν τοῦ ξύλου τῆς παρακοῆς ἐξεμέσαντες γεῦσιν, τοῦ γλυκασμοῦ τῆς σωτηρίας γεγεύμεθα. Η λόγηται τὸ ξύλον, δι' οὗπερ ηυλογήθη τὰ ἔθνη. Ηὐλόγηται τὸ ξύλον, ἐν ᾧ Θεός σωματικῶς ἐξετάθη. Καὶ τί τούτου παραδοξότε ρον, Θεὸν σταυρούμενον βλέπειν, καὶ τοῦτο μετὰ ληστάς; Ηὐλόγηται τὸ ξύλον, δι' οὗ λῃστὴς τὸν πα ράδεισον ᾤκησε, καὶ ἡ τοῦ ξύλου γεῦσις τὴν πικρὰν ἐξεκρούσατο γεῦσιν· οὗ τί θαυμασιώτερον; Οτι ἂν Εκλεισεν ἁλοὺς ὁ ᾿Αδάμ, τοῦτον ήνοιξε λῃστὴς ἐπι γνούς· καὶ οὗ ἐκεῖνος ἐξάριστος γέγονεν, οὗτος κλητὸς ἐνεγράφη πολίτης. Εύγε τῆς καταλλήλου παρ αλλαγής! Ἐξῆλθε κλέπτης, καὶ ἀντεισῆλθε κλέπτης ὁ μὲν διὰ παράβασιν· ὁ δὲ, δι᾿ ἐπίγνωσιν. Ὁ μὲν ὑπαχθεὶς τῷ πτερνίσαντι· ὁ δέ, συσταυρωθεὶς τῷ που ήταντι. Ευλόγηται τὸ ξύλον, ἐξ οὗ κιβωτός κατεσκευάσθη, κόσμον κατακλυσμοῦ συμβολικῶς διασώζουσα. Πύ λόγηται τὸ ξύλον, ἐξ οὗ πατὴρ 'Αδάμ μὴ γευσάμενος πρότερον, τῆς ζωῆς τὸν θάνατον ἀνταλλάξατο προς πετεία γεύσεως, τοῦ ξύλου τῆς γνώσεως καθαψάμε νος. Εἶτα μεταλαβών ὕστερον, τῆς ποιότητος ᾔσθετο, καὶ τὴν ἀνάκλησιν ηὕρατο. Ηυλόγηται τὸ ξύλον, δι' οὗ βραχίων ὑπερήφανος κάμπτεται, καὶ αὐχένες ἐχθρῶν ὑποκύπτουσι, καὶ νῶτα δίδωσι βάρβαρος, καὶ φεύγει Σκύθης μηδενός διώκοντος. Τοιγαροῦν ὑψώσατε τὴν φωνὴν σὺν ἐμοὶ σήμερον, καὶ μετὰ 69-60 τῆς Γραφῆς τῷ τοῦ σταυροῦ θησαυρῷ προσκυνήσωμεν οι λόγια. Θησαυρὸν δέ φημι τοῦ σταυροῦ, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν Χριστὸν, ᾧ καὶ πρέπει μᾶλλον τὰ Magna profecto res crux est, tot Scripturæ locis testata et præfigurata, et ea quæ virtute illius quotidie patrantur miracula, prius describere, et prædelineare consueta. Adorate crucem, quia per eam Dominum cognovimus. Adoranda crux, quia in ipsa crucifixum benedicimus. Adoranda crus, quaniam per ipsam benedictionem, aecepimus, et a maledicto liberati sumus. Adoranda crux, quoniam per ipsam, cum amarum ligni inobedientiæ evomuissemus cibum, suavitatem salutis degustavimus. Benedictum lignum, per quod gentes benedicta sunt. Benedictum lignum, in quo Deus corpore extensus est. Quid autem hoc admirabilius? Gernere Deum in cruce pendentem, et quidem inter latrones? Benedictum lignum, per quod latro paradisum inhabitavit, et ligni esus, amarum expulit edulium; quo quid admirandum magis? Nam quem locum clausit deceptus Adam, hunc aperuit latro, ad veri Dei agnitionem evectus, el a quo ille loco extorris factus est, hujus ille, invitatus, ascriptus est civis. Ο congruam permutationem! Egressus est fur, et loco ejus ingressus est fur: ille quidem ob prævaricationem, hic vero ob agnitionem. Ille seductus ab eo qui illum supplantaverat, hic vero simul crucifixus cum eo, qui ipsum crearat. Benedictum est lignum, ex quo arca fabricata est, mundum in diluvio symbolice conservans. Benedictum est lignum, ex quo cum latro comedisset, deliciis cumulatus est. Benelicium lignum, ex quo cum Adam communis parens non prius comelisset mortem cum vita commutavit, velut qui nimia præcipitantia, lignum scientiæ gustasset. Tum demum, ligni ejusmodi factus particeps, qualitatem sensit, atque in pristinum revocationem invenit. Benedictum est lignum, per quod curvatur brachium superbum, et cervices inimicorumn infectantur, datque terga barbarus, et Scytha fugit nemine persequente. Quapropter hodie vocem mecum attollite, crucisque thesauro inferamus 1. Leg. τά. * Leg. προσοίσωμεν. COMBEFISII NOT.E. clarum satis explicatum Andreæ sensum totum destruit. Sequentia etiam μεταλαβών ὕστερον, ποιότητα ᾔσθετο, simplicius reddidimus, qualitatem sensat: non ut ipse, pinguedinem, velut esset πιότητα, quod nec ipsum displicet: nam et ea gloriatur oliva Judic. ix, 9. Sensit ergo qualitatem arboris crucis, hoc est, quid illa, quanquam austerior videntur, habeat boni; vere bonorum conciliatrix ubi etiam ea aliquis peccato amisit, quemadmodum ipse Adam amiserat, postmodum per eam, et penitentiam ανάκλησιν εὑρών, instauratus ac in integrum restitutus. Ex quo cum Adam non prius comedisset. Μή Gretzerus το πρότερον, sequentibus annectit, ac γευσάμενος πρότερον. Οι peccatum fuerit in prapostero usu rei non mala, et bene congruo tempore, juxta quod exponit Gregorius Theologus, Orat. in Christi Natalem, p. 619; quem hic asseclalur Andreas noster, ut et ipse palm satis Me thodius, in iis quæ de lae arbore, ac poena mortalitatis ex ejus usu, in qua misericordia sit, in Excerptis ejus quæ damus ex lib. De resur. seri - psit. Prius ergo gustandum lignum crucis quam scientia, quia θεωρίας, que est illa scientia arhor, Μόνοις ἐπιβαίνειν ἀσφαλὲς τοῖς τὴν ἕξιν τε λειοτέροις· οὐ καλὸν δὲ τοῖς ἁπλουστέροις ἔτι, καὶ τὴν ἔφεσιν λιχνοτέροις. lis solis, inquit, tutus est ad contemplationem ascensus qui habitu perfectiori sunt: haudquaquam autem bona est, simplicioribus adhuc animis, atque appetitu avidiori praeditis. Que allegorica, non offecerint sensui pure historico. Male PATROL. GR. XCVII. Crucisque thesauro inferamus, etc. Vitiosum textum correximus, notatis in margine. Significat autem ea ex divine Scripturæ oraculis elogia, non fam in crucem, quasi propter ipsam, quam in cum quem ips. thesaurum suum habet et quo est pre33

λεγόντων, ὅσα ἐποίησας, ήξουσι καὶ προσκυνήσουσιν Ενώπιόν σου, Κύριε, καὶ δοξάσουσι ὄνομά σου ότι μέγας εἶ σὺ, καὶ ποιῶν θαυμάσια· σὺ εἶ ὁ Θεὸς μύ. Scripture oracula, Thesaurum vero appello cru- πρὸς ἡμῶν ἀνατείνεσθαι λόγια, ο Πάντα τὰ ἔθνη, eis, Christum Filium Dei, ad quem nostra præstiterit referre ceu ex divinis eloquiis elogia, dicendo: «Omnes gentes quascunque fecisti, venient et adorabunt coram te, Domine, et glorificabunt nomen tuum; quoniam magnus es tu, et faciens nurabilia, tu es Deus solus P., ORATIO XI. In exaltationem venerandæ crucis. Moveanus hodie, charissimi, labia, ut cinyram c Assumamus psalterium et citharam q. — • Psallamus Deo, psallamus sapienter r. Cananus ea quæ ad exaltationis gloriam pertinent. Ostendamus in quot Scripturæ locis, res et vox exaltatiowis reperiatur, videamusque, si quo modo intelligere valeamus inde crucis exaltationem, magnam et cœlestem, ejusque inventionem non temere celebrari in Dei Ecclesiis, quæ sunt in universa terra. Exaltatur ergo crux ex terræ recessibus educta, quæ paulo ante propter invidiam celabatur. Exallatur crus, non ut gloriam accipiat (quam enim majorem consequi posset gloriam, quam quod Christus in ea fuerit fxus?), sed ut gloriftcetur Deus, qui in ea adoratur, et per eam prædicatur. Exaltatur crux, ut cornu nostrum secum attollat. Exaltatur crus, ut humiliet superbum. Exaltatur crux, ut alliget fortem, et per nos vasa ejus diripiat. Exaltatur crux, ut ostendat inanem esse Judæorum invidiam, ne thesaurus vitæ in terra defossus maneat, ut nos margaritam reci. piamus, quam qui Dominum crucifixerunt, vel inviti patefecerunt. Quoniam enim fieri nequibat, ut perpetuo lateret vitæ thesaurus, multifariam vero miseri examinati, et a sua ipsorum convicti malitia, non poterant perpetuo latere oculum, qui nunquam • Psal, LxxxV, 9, 10. Psal. Lxxx, 5. κι ἄλλο ἄληστον. νος. ΛΟΓΟΣ ΙΔ'. Εἰς τὴν ύψωσιν τοῦ τιμίου σταυρού. Κινήσωμεν, ἀγαπητοί, σήμερον, ὡς κινύραν εί χείλη. • Αναλάβωμεν ψαλτήριον καὶ κιθάραν. 1 -- • Ψάλλωμεν τῷ Θεῷ, ψάλλωμεν συνετώς. ο 'Αδωμεν τὰ τῆς ὑψώσεως ένδοξα. Δείξωμεν ποσαχοῦ τῆς Γραφῆς τὸ τῆς ὑψώσεως ἀναφαίνεται σχῆμα, εἴ τις ἐντεῦθεν, καὶ τοῦ σταυροῦ τὴν ὕψωσιν μάθωμεν, μια γάλην οὖσαν καὶ ὑπερκόσμιον, καὶ τὴν τούτου εὗρε σιν μὴ μάτην ἐν ταῖς ἀνὰ πᾶσαν τὴν γῆν Ἐκκλη σίαις τοῦ Θεοῦ τελουμένην. Υψονται τοίνυν στην ρὸς, ἀπὸ γῆς φανερούμενος, ὁ πρὸ βραχέως 8:2 φθόνον κρυπτόμενος. Ὑψοῦται σταυρός, οὐχ ἵνα δόξαν λάβοι τίνος γὰρ ἂν τύχοι μείζονος δόξης Χριστοῦ τοῦ ἐν αὐτῷ προσπαγέντος; ), ἀλλ᾽ ἵνα δεξα σθῇ Θεὸς, ὁ ἐν αὐτῷ προσκυνούμενος, καὶ δι' αὐτο κηρυττόμενος. Υψοῦται σταυρὸς, ἵνα τὸ κέρας ἡμῶν ἑαυτῷ συνυψώσῃ. Ὑψοῦται σταυρός, ἵνα ταπεινώσι τὸν ὑπερήφανον. Υψοῦται σταυρός, ἵνα δήσῃ τὸν ἰσχυρὸν, καὶ δι᾿ ἡμῶν αὐτοῦ διαρπάσῃ τὰ σκεύη. Υψοῦται σταυρός, ἵνα κενὸν δείξῃ τῶν Ἰουδαίων τὸν φθόνον· ἵνα μὴ λάθῃ κατὰ γῆς ὁ θησαυρὸς τῆς ζωῆς τεθαμμένος· ἵνα τὸν μαργαρίτην ἡμεῖς ἀπὸ λάβωμεν, ἂν οἱ σταυρωταὶ, καὶ ἄκοντες έφανέ ρωσαν. Ἐπειδὴ γὰρ οὐκ ἦν εἰς τέλος λαθεῖν τὸν θησαυρὸν τῆς ζωῆς, πολυειδῶς δὲ οἱ τάλανες ἐξεταζόμενοι, καὶ ὑπὸ τῆς σφῶν ἐλεγχόμενοι κακίας, λήσειν εἰς τέλος οὐκ ἔμελλον τὸν ἁπληστον 88 ὀφθαλμόν • Psal. xvi, 8. tiosa; Christum, inquam, mundi in ea talentum et pretium esse conferenda, ut vere non sistunt ea in cruce, quæ non possit, velut res inanimis, absolutum honorem: et quo se ei creatura rationalis propter ipsam, propriamque ejus excellentiam subjiciat, terminare, qua de re Theologi in p. Porro oportet vel hic terminatam primam Orat. de cruce, ut sit istud modicum cum subjuncto loco psal. ἀντὶ ἐπιφωνήματος, et quasi vice moralis redexionis, vel desiderari multa; quibus id obiter propositum Andreas exsequatur, ac vel finiat orationem, vel sequenti conserat. Crediderim ego esse alterum, et sequentem vere alteram, ac quaJen dividunt aliqui codices, edidimusque cum Gretz., sed ita tamen, ut posterior cujusdam potius continuationis rationem habeat, quam novi prorsus tractatus, eo modo quo alii aliique serjuones Bernardi eodem argumento, quibus titulus: Sermo secundus uude supra; Sermo tertius, etc. με τὸν ὡς μικρῷ πρόσθεν: initio secunde, sit αντί, πρώην, " n'y a guere, velut superiori oratione, et paulo ante habita; forte eodem die. Quo nihil vetat eumdem iterum apud eosdem et eadem concio̟ne, ac ceu divisu sermone orare, quo veget.or auditoris animus brevitate maneat, avidiorque singula velut pauca arripiat. Ut cinyram. Volunt lexicographi esse instrumentum musicum, sed querulum, præcipue colli gentes ab etymo et nominis derivatione, nempe d τοῦ κινύρομαι· ηuod est, lamentur querulis voci bus. Verim Andreas, ut l:titiæ organum assumit, sicut etiam sumitur'il Mach. v. ubi describitur altaris dedicatio, postquain gentes profanassent facta ἐν ᾠδαῖς καὶ κιθάραις καὶ κινύραις. Εἰ ε!!, post contritum inimicum, et captam tandiu infensam arcem Jerusalem, describitur triumpha lis latissimusque ingressus μετὰ αἰνέσεως, καὶ βαΐων, καὶ ἐν κινύραις καὶ ἐν κυμβάλοις, καὶ νάβλαις· velut ciuyra primum haberent locum in ejusmodi instrumentis musicis. Num vero voluerint sancti, si vere querulum organum est, co significare, quidquid justo læti accedit, in mortali hac vita, non effusioris gaudii argumentum opor tere accipi, quodque vel pro incolatus molestia, sponsique absentis tristitia secundum Deum, que rulusque ad ipsum planetus, non castiget et con diat? Haud certe innoxium mel, si multum incas tius editur.

IN EXALTATIONEM S. CRUCIS. II. ποιεῖ ὁ Θεὸς, ὁ ἐν αὐτῷ καὶ δι᾿ αὐτοῦ τὴν παγκό- clauditur, quid facit Deus, qui in cruce, et per σμιον ε σωτηρίαν τῆς γῆς ἐν μέσῳ κατεργασάμε νος;» Τῇ μὲν βασιλίδι, ὡς μικρῷ πρόσθεν ἔφαμεν, πόθον ἐνίησι ζέοντα· τοῖς δὲ, φόβον εμβάλλει, ὅλην αὐτῶν ἐκταράσσοντα τὴν ζωήν. Οἱ δ᾽ ἐπειδὰν τῆς Ερεύνης τὸ ἀπαραίτητον εἶδον, ἑκούσιον τὸ ἀβούλητον δείξαντες, πεφανερώκασι τὸ πολυτίμητον τοῦ Δεσπότου σημεῖον. Ὁ δὲ προῆλθεν, ὥσπερ ἐξ ἄλλου τινὸς στερεώματος τῶν τῆς γῆς ὑποχθονίων ἡλίου δίκην, τὰς Δεσποτικὰς ἐξαστράπτων ἀκτίνας. Προἦλθε τοίνυν ἐκ τῆς γῆς ἀδύτων, τὸ τοῦ Δεσπότου σημεῖον, δι' οὗ· κευθμῶνες ᾅδου κατασεισθέντες, ψυχὰς τὰς αὐτόσε κατεχομένας ἀπολελύκασι. Προἦλθεν ὡς ἐκ παστάδας νυμφίος, τῶν χοϊκῶν θαλά μων, ὁ τοῦ Κυρίου σταυρός, δι' οὗ τῷ Χριστῷ νυμ φευθεῖσα ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία, τὴν πολύγονον Ἑλλήνων ἀθεῖαν ἀπέθετο. Προῆλθεν ὁ νοητὸς τῶν πιστών μαργαρίτης, τῷ στεφάνῳ τοῦ Χριστοῦ, λυ χνίτου δίκην ἐμπεπορπημένος, ἵνα καταστράψῃ τὴν σύμπασαν οἰκουμένην. Προῆλθεν ὁ κόσμος τῆς Ἐκ κλησίας, ὁ τοῦ Κυρίου σταυρός, ὅλην αὐτὴν κοσμή σων τὴν περίγειον κτίσιν. Προῆλθεν ὡς ἐκ φρουράς ὁ ἀνεύθυνος, ἵνα τοὺς ὑπευθύνους ἀνακαλέσηται· ἐκ τῶν δεσμῶν, ὁ ἀκράτητος, ἵνα τοὺς δεσμίους λυτούς ἀπεργάσηται· ἐκ τῶν σκοτεινῶν χωρίων, τοῦ φωτὸς ἡ λυχνία, ἵνα τὴν νύχτα λύσασα τῆς ἁγνωσίας, τὸ φῶς ἐκλάμψῃ τῆς ἐπιγνώσεως. crucem universi mundi ‹ salutem in medio terræ operatus est?» Imperatrici quidem, ut paulo ante diximus, ardens immittit desiderium: illis autein timorem incutit, qui totam illorum vitam conturbaret. Illi vero, cum viderent fieri non posse ut ab inquisitione [crucis latentis] desisteretur, ostendentes se sua spon:e facere, quod faciebant inviti, imprimis venerandum Domini signum mianifestarunt. Illa autem, tanquam ex alio quodain processit firmamento: nempe ex terræ penetra - libus, instar solis Dominicus radios emittens. Processit itaque e terræ adytis Domini signum, per quod inferorum concussæ cavernæ, absolve. runt animas, qua illic detinebantur. Processit tanquam ex cubili sponsus, e terrenis thalamis crux Domini, per quam Christo desponsata, quæ ex gentibus Ecclesia est, deposuit multiplicem gentilium impietatem. Processit intelligibilis illa fidelium margarita, coronæ Christi instar lychni: tis gemnia ac carbunculi infixa, ut universum terrarum orbem irradiet. Processit ornamentum Ecclesiæ, crux Domini, fit universam terrestrem naturam condecoret. Processit tanquam ex custodia insons, ut sontes revocaret ex vinculis, quæ teneri nequit et vinciri, ut vinctos vinculis exsolveret; ex tenebricosis locis lucerna lucis, ut disjecta ignorantia nocte, lux cognitionis affulgeret. Jure igitur Ecclesia, cruci Domini gratulans, veste sua amicitur, et sponsæ ostentans pu!chritudinem, diei hujus colonestat præsentiam. Merito etiam ingens haec multitudo hodie congregata est, ut et crucem patefactam hodie contempletur, Christumque simul in illa exaltatum videns adoret Patefacta enim est, ut exaltetur: exaltatur vero ut manifestetur. Quænam? Illa videlicet, qua paulo ante in loco Calvariæ abscondebatur, nunc autem ubique adoratur. Huic hodie festum diem dedicamus; hujus gratia in uuum convenimus. Hoc præsentis festi caput est; hæc mysterii declaratio. Sed jam tempus monet ut exaltationem ipsius crucis Scripturæ testimoniis confirmemus. loc enim paulo superius polliciti sumus, etiamsi præcurreus oratio, ea quæ in medio erant, præterΕἰκότως οὖν ἡ Ἐκκλησία τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου συγχαίρουσα, τὸν ἑαυτῆς χιτῶνα στολίζεται, καὶ τὸ νυμφικὸν ἐκκαλύπτουσα κάλλος, ἀποσεμνύνει τῆς ἡμέρας τὸ πρόσωπον. Εἰκότως καὶ ὁ πολὺς οὗτος λαός συναγήγερται σήμερον, ἵνα καὶ τὸν σταυρὸν φανερωθέντα θεάσηται σήμερον, καὶ τὸν Χριστὸν ἐν αὐτῷ συνυψούμενον προσκυνήσῃ θεώμενος. Εφα νερώθη γάρ, ἵνα ὑψωθῇ· ὑψοῦται δὲ, ἵνα φανερωθῇ. Τίς; Ο πρὸ μικροῦ μὲν ἐν τόπῳ κρανίου κρυπτόμενος, πανταχοῦ δὲ νῦν προσκυνούμενος. Τοῦτον ἑορτάζομεν σήμερον· τοῦτον πανηγυρίζομεν· τοῦτο τῆς παρούσης ἑορτῆς τὸ κεφάλαιον. Τοῦτο ἡ τοῦ μυστηρίου φανέρωσις. Αλλ' ὥρα λοιπόν, καὶ τὴν ὕψωσιν αὐτοῦ τοῦ σταυροῦ Γραφικαῖς μαρ τυρίαις πιστώσασθαι. Τοῦτο γὰρ μικρῷ πρότερον ὑπεσχόμεθα, καν ὅτι προδραμὼν ὁ λόγος, τὰ ἐν μέσῳ παρῆκεν. Εδει γὰρ, ἔδει φανερόν γενέσθαι τὸ Diit. Οportebat enim, oportebat absconditum et • Psal. Lxxi, 12. Instar lychnitis gemma et carbunculi. Δίκην λυχνίτου. Sic apte cohæret priori illi quod explicat προῆλθεν ἡ τῶν πιστῶν νοητός μαργαρίτης. Minus vero ut reddiderat Grelzerus: Instar lampadis. Inaudita certe metaphora, ut dicatur lampas infigi regiæ coronæ, seu etiam aliquid in modum lampadis; ac non magis lapis pretiosus, maxime carbunculus, totus emicans fulgorem igneum, qualem Græca vox exprimit. Videns adorel. Προσκυνήσῃ θεώμενος. Ita C. Marg. que lectio visa est probatior. Videns nimizum crucem exaltatam, et palam expositam adorationis causa, in ea ddei oculis Christum videat, et una adoret; quæ est ratio festi Exaltationis crucis, ante ejus etiam reductionem a Perside, eo nomine celebris; ut velut εγκαινισμός et triumphalis dies, ab ipsa inventa, semper Ecclesiis fuerit; aucta tamen plurinum religione, a secunda illa ejus positione per Heraclium Ilierosolymis. Refert Andreas ad ipsa Constantini tempora hunc ritum elevandæ crucis, et exhibendæ populo ad adorationem; quo modo etiamnum Taurini sacrum sudarium, aliisque locis sacra alia pignora, manibus pontificum quandoque monstrantur.

Vitale illud lignum pateferi et e sublimi, instar κεκρυμμένον καὶ ζωηρὸν ἐκεῖνο ξύλον, ἐν μετεώρω civitatis super montem positæ, vel instar lucernæ super candelabrum elatur, universo mundo demonstrari. Ea de causa, cum primi primitus Christiani, prima regni sceptra suscepissent, totius pariter Ecclesire triumpho, velut ex edita quadam specula, jusserunt eam in altum extolli, et ostendi toti cuetui. Et hoc est quod nunc faciunt qui clavum susceperunt pontificium. In excelsum Ecclesiæ locum conscendentes, et hanc gloriosissimam et Maxime adorandam crucem in altum extollentes, elevant, et saepe in sublime extendentes, populis ostendunt, tantum non clamantes: Ecce inventus est qui absconditus fuerat, sacer thesaurus. Ecce signaculum, in quo signati sumus. Ecce crux, per quam Crucifixo cogniti sumus Ecce cornu, • in quo inimicos nostros ventilabimus; s in quo pedicas et plagas inimici sine dammo pertransimus, quo confisi, ‹ ictus dæmonum, tium jacula ", arbitramur. Ecce hodie‹ oculos ex adverso vitam pendentem ▼› conspicamur. Audiamus ergo Prophetam: «Exaltate Dqminum Deum nostrum, et adorate scabellum pedum ejus, quoniam sanctum est × › Canamus cum Davide Davidica modulamina: Exaltare super cœlos, Deus, et super omnem terram gloria tua F.» - «Exaltare qui judicas terram 2. • Exaltetur manns tua a. - (Firmetur manus • Νο dextera tua, et exaltetur manus tua b. 1 — obliviscaris pauperum tuorum in finem c. infanante 110Sed in beneplacito tuo exaltetur cornu strum Ingrediamur in ipsum Scripturarum paradisum. Decerpamus et mutuemur inde, tanquam flores, ea, quae huic tempori sunt opportu nissima. Accipiamus viæ duces prophetas, qui de crucis exaltatione vaticinati sunt. Sit autem primus Moses famulus Dei et legisSalor, qui e aeneum illum serpentem exaltavit, non ut glorificaretur, sed ut publice mutaretur et ut inter æris rubiginem, vitiique virus collatione instituta, veluti in judicio, ostenderet æris cum malo convenientiam. Exaltatus est igitur ærens ille serpens, non ut præfiguratio vel figura crucis, sed ut typi antitypus, vel typus metaphorice ac. ceptus. Elevavit et ipse Moyses aliquando manus f, • Psal. xLiii, 6. a Psal. x, 12. f Exod. 1, 11. καθάπερ τινὰ πόλιν ἐπ᾿ ὅρους κειμένην, ἢ λύχων ἐπὶ λυχνίαν ἡρμένον δειχθῆναι τῷ σύμπαντι. Οὗ δὴ χάριν, οἱ πρῶτοι πρῶτον Χριστιανῶν τὰ πρῶτα τῆς βασιλείας ἀνελόμενοι σκήπτρα, ἐπὶ θριάμβου πάσης ὁμοῦ τῆς Ἐκκλησίας, ὥσπερ ἐκ τινος υψηλόφου σκοπιᾶς ἐπιτετράφασι τοῦτο μετα άρσιον αίρεσθαι, καὶ ἅπαντι τῷ πληρώματα διαδείκνυσθαι. Καὶ τοῦτό ἐστιν ὅπερ νῦν οἱ τῶν ἀρχιερα τικῶν οἰάκων ἐπειλημμένοι ποιοῦσιν. Ἐπὶ τὸν ὑπερ βάθμιον τόπον τῆς Ἐκκλησίας ανιόντες, καὶ τὴν ὑπερένδοξον τουτονὶ καὶ πολυπροσκύνητον σταυρόν εἰς ὕψος ἀνέχοντες, ὑψοῦσί τε, καὶ πολλαχοῦ ἐπὶ μετεώρου προσανατείνοντες, τοῖς λαοῖς ἐπιδείκνυν ται, μόνον οὐχὶ βοῶντες· Ἰδοὺ τὸ κεκρυμμένον εὕρηται τῆς σωτηρίας θησαύρισμα. Ἰδοὺ ἡ σφραγίς, ἐν ᾗ ἐσφραγίσθημεν. Ἰδοὺ ἡ σταυρός, δι' οὗ τῷ Σταυρωθέντι ἐγνώσθημεν. Ἰδοὺ τὸ κέρας, ἐν ᾧ τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν κερατιοῦμεν· ἡ ἐν ᾧ τοῦ ἐχθρο τὰς παγίδας ἀβλαβῶς διαβαίνομεν· ἐν ᾧ πεποιθότες, • νηπίων βέλη τὰς πληγὰς τῶν δαιμόνων ο ηγού μεθα. Ἰδοὺ σήμερον ὁρῶμεν «τὴν ζωὴν κρεμαμένην ἀπέναντι.» 'Ακούσωμεν οὖν τοῦ προφήτου λέγον τος· «Ὑψοῦτε Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν, καὶ προσκυ νεῖτε τῷ ὑποποδίῳ τῶν ποδῶν αὐτοῦ, ὅτι ἔγιν ἐστιν.» Εἴπωμεν μετὰ τοῦ Δαβίδ, τὰ τοῦ Δαβίδ τερετίσματα· Υψώθητε ἐπὶ τοὺς οὐρανούς, ὁ Θεὸς, καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου.» - • Υψωθήτω • Υψώθητι, ὁ κρίνων τὴν γῆν. ο ἡ χείρ σου. ο - • Κραταιωθήτω ή δεξιά σου ύψω θήτω ἡ χείρ σου.» «Μὴ ἐπιλάθῃ τῶν πενήτων σου εἰς τέλος.» — «᾿Αλλ' ἐν τῇ εὐδοκίᾳ σου, ύψων θήτω τὸ κέρας ἡμῶν. › Εἰσέλθωμεν εἰς αὐτὸν τὸν τῆς Γραφῆς παράδεισον. Ερανισώμεθα, καθάπερ ἄνθη, τὰ τῷ καιρῷ χρησιμώτατα. Λάβωμεν ὁδηγούς τοὺς προφήτας, τοῦ σταυροῦ τὴν ὕψωσιν μηνύον τας. Καὶ πρῶτος ἡμῖν ἀγέσθω ὁ Μωσῆς, ὁ τοῦ Θεοῦ θεράπων καὶ νομοθέτης, τὸν χαλκοῦν ἐκεῖνον ὑψώσας ὄριν· οὐχ ἵνα δοξασθῇ, ἀλλ᾿ ἵνα στηλιτευθῇ, καὶ τῷ ἱῷ τοῦ χαλκοῦ, τὸν ἰὸν τῆς κακίας, ἀντιπαραθείς, ὡς ἐν συγκρίσει, τὸ τοῦ χαλκοῦ παραδείξῃ διάλλη λον. Υψώθη οὖν ὁ χαλκοῦς ἐκεῖνος ὄφις, οὐχ ὡς προτύπωσις ἢ τύπος ὢν τοῦ σταυροῦ, ἀλλ' ὡς τύπου ἀντίτυπος, ἢ τύπος τροπικῶς λαμβανόμενος. Ύψωσε καὶ αὐτὸς Μωϋσῆς τὰς χεῖράς ποτε εἰς τύπον τοῦ • Psal. * Psal. Psal. Liv,22. Dent. xxvI.66. y Psal. cvn. b Psal. LXXXVitt, 14. • Psal. Lxxi, 19. d Psal. Lxxxνται, 18. • Num. xxi, 9. Per quam crucifixo cogniti sumus. Τῷ σταυ ραθέντι ἐγνώσθημεν. Scientia approbationis, ipsi, qui Deus ipse sit, ea conciliati. ((3) Quonam sanctum est. "Οτι ἅγιόν ἐστι. Α1. tera orat. est ἅγιος, ut n. 16 notavimus. Num vo Inerit Andreas utramque lectionem exprimere, vel altero loco mendum irrepserit, non possum asserere. Sed ut publice_notaretur. Ἵνα στηλιτευθῇ Esplicuimus, n. 12. Solum superesse videtur τ. ἢ τύπος τροπικῶς λαμβανόμενος. Quod Grets. reddit: Typus metaphorice acceptus. Quanquam vero relinemus, ut qui non edimus novam versionem, potius tamen fuerit, typus moraliter. Velut dicat fuisse antitypum typi, ac figuram, figure adversam, sive figuram peccati crucifixi, que est moralis crucifixio, quam in nobis futuram, Christi cruefivione, velut ipse, ceu vetus Adam, in crucem per Christum aclis, concomitanter, ut vocant, praesignarit.

IN EXALTATIONEM S. CRUCIS. II. σταυρωθέντος Χριστοῦ, καὶ τοῦ νῦν ὑψωμένου σταν- in figuram crucifixi Christi, et ejus, quæ nunc μου. • Στήτω ήλιος κατὰ Γαβαών, καὶ ἡ σελήνη κατὰ φάραγγα Αἰλών, ο καταναλίσκων Ἰησοῦς ποτε τὸν ᾿Αμαλήκ ηύχετο, οὐχ ἵνα μόνον τοῦ σταυροῦ τὴν ἡμέραν, καθ᾽ ἦν τὸ σκότος ἐφ' ὅλην τὴν γῆν ἐξετάθη μηνύσῃ, οὐδ᾽ ἵνα τὸ τῆς δυνάμεως ὕψος τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸν κατ' ἐχθρῶν ὑψωθέντα βραχίονα κατ' εκείτην πιστώσηται τὴν ἡμέραν, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τοῦ σταυ ροῦ τὴν ὕψωσιν προμηνύσῃ, καὶ τὴν ἐν αὐτῷ τοῦ Ηλίου τῆς δόξης ἄνοδον προτυπώσῃ. Προσάγει καὶ ᾽Αβραὰμ εἰς τύπον τοῦ μυστικοῦ θύματος τὴν θυ σίαν, ἀλλὰ τῇ ἐξ ὕψους φωνῇ παραχρῆμα πεισθείς, τὸν ἐν φυτῷ Σαβὲκ ὁραθέντα κριόν, ἐν ὑψηλῇ τοῦ όμους περιωπῇ συμβολικῶς ἔθυσε, τὴν ἐφ᾽ ὕψους τοῦ σταυροῦ προτυπούμενος ἔπαρσιν. exaltatur crucis. ‹ Stet sol contra Gabaon, et luna contra vallem Ailon ³, › precatus est quondam Jesus consumens Analec: non tantum ut crucis diem, qua tenebræ super universam terram dif fusæ sunt ¹, prænotaret, néque ut die illo confirmaret altitudinem potentiæ Dei, et brachium adversus hostes elevatum, sed ut et crucis exaltationem præsignificaret, et in ea ejus qui sol gloriæ est, ascensum præfiguraret. Offert et Abraham i in figuram mysticæ victimæ sacrificium: sed continuo voci ex alto demissæ obtemperans, arietem, quem in planta Salec viderat, in excelso montis fastigio symbolice sacrificavit, præfigurans crucis in altum elationem. Et Sustulerunt olim manus in altum, Azarias et socii in Babylonicæ fornacis i ne precantes i, et elatam in altum ignis flammam exstinxerunt, manuum extensione crucem exaltatam adumbrantes. Elevavit aliquando Jonas vocem k manibus in crucis formam sublatis, et statim virtutem ex alto attraxit, sine noxa ex bellua ejectus. Elevavit aliquando celeberrima illa Judith 1 acinacem in Holophernis dormientis caput, crucis præfigurans exaltationem, salutemque Israeli peperit. Elevavit aliquando in lacu leonum Daniel vocem ad Altissimum, crucis exaltationem prædelineans m, quando prandium propheta Habacuc altulit, in momento temporis replus. Εt quænan sententia Jeremiæ, ex persona eorum qui Dominum occiderunt, dicentis: • Venite, mittamus - lignum in panem ejus, et deleannus de terra vitam ejus. Quid autem illa Isaiæ sibi volunt his similia, dicentis, alicubi quidem: «Tanquam ovis ad occisionem ductus est, et quasi agnus coram tondente se, mutus º, ›› Et, ‹ In humilitate ejus judicium cjus sublatum est, quoniam tollitur de terra vita ejus P: alicubi vero: Et ipse peccata multorum tulit q.» Ubi, nisi in crucis ligno? in qua et panem cum afixissent, non prius dimiserunt quam in altum erexissent, in testimonium spectatorum et in figuram hodiernæ exaltation's. Hoc vero quid aliud esse censebimus, quam crucis exaltationem et ostensionem: sient et occisionem ovis in crucem sublatæ, et affigentis peccata mundi quo ipso crucis exaltationera perspicue demonstrat. Et satis quidem fuerit hactenus adduxisse Scripturæ testimonia, quæ crucis exaltationem prænuntiarunt, ne forte multis oratio tædium et satietatem afferat. Ηράν ποτε εἰς ὕψος τὰς χεῖρας οἱ περὶ 'Αζαρίαν ἐν τῷ τῆς Βαβυλωνίας καμίνου πυρί, προσευχόμενοι, καὶ τὴν εἰς ὕψος ἀρθεῖσαν φλόγα τοῦ πυρὸς τῆς καμίνου κατέσβεσαν· τῇ τῶν χειρῶν ἐκτάσει, τὸν ὑψούμενον σταυρὸν σχηματίζοντες. Ύψωσέ ποτε Ἰωνᾶς τὴν φωνὴν, σταυροειδῶς ὑψώσας τὰς χεῖρας, καὶ τὴν ἐξ ὕψους αὐτίκα δύναμιν ἐπεσπάσατο, ἐξεμεθεὶς τοῦ θηρίου ἀλωβήτως. "Υψωσέ ποτε τὸν ἀκινάκην Ιουδήθ ἡ περιβόητος κατὰ τῆς Ολοφέρο νου κεφαλῆς καθεύδοντος, τοῦ σταυροῦ προτυποῦσα τὴν ὕψωσιν, καὶ τὴν σωτηρίαν τῷ Ἰσραὴλ κατειρ γάσατο. Ύψωσεν ἐν λάκκῳ λεόντων ποτὲ Δανιὴλ τὴν φωνὴν πρὸς τὸν Ὕψιστον, τοῦ σταυροῦ τὴν ὕψωσιν προτυπῶν, ὅτε τὸ ἄριστον· ὁ προφήτης Αββακούμ αὐτῷ προσηγάγετο διαρπασθεὶς ἐν ῥοπῇ. Τί δὲ τῷ Ἱερεμίᾳ δοκεῖ, λέγοντι ἐκ προσώπου Κυριοκτόνων, • Δεῦτε καὶ ἐμβάλωμεν, λεγόντων, ξύλον εἰς τὸν ἄρτον αὐτοῦ, καὶ ἐκτρίψωμεν ἀπὸ γῆς τὴν ζωήν αὐτοῦ;» Τὶ δὲ τοῦ Ἡσαΐου βούλεται τὰ παραπλήσια, λέγοντος, πῇ μέν' ο Ως πρόβατον ἐπὶ σφαγὴν ἤχθη, καὶ ὡς ἀμνὸς ἐναντίον τοῦ κείραντος αὐτὸν, ἄφωνος καὶ, ο Ἐν τῇ ταπεινώσει αὐτοῦ ἡ κρίσις αὐτοῦ ἤρθη, ὅτι αίρεται ἀπὸ γῆς ἡ ζωὴ αὐτοῦ· ἡ πῆ δὲ, ο Καὶ αὐτὸς ἁμαρτίας πολλῶν ἀνήνεγκε.» Ποῦ, εἰ μὴ ἐν τῷ τοῦ σταυροῦ ξύλῳ; εἰς ὃν καὶ τὸν ἄρτον ἐμπερονήσαντες, οὐ μεθῆκαν, εἰ μὴ καὶ εἰς ὕψος ἀνέθεσαν, εἰς μαρτύριον τῶν ὁρώντων, καὶ τύπον τῆς προκει μένης ὑψώσεως. Τοῦτο δὲ τί ποτ' ἂν εἴποιμεν εἶναι, ἢ τοῦ σταυροῦ τὴν ὕψωσιν καὶ ἀνάδειξιν; ὥσπερ καὶ τὴν τοῦ προβάτου σφαγὴν, ἀνενε]χθέντος ἐπὶ τοῦ σταυροῦ, καὶ προσπήξαντος τοῦ κόσμου τὰς ἁμαρ τίας, ᾧ καὶ αὐτῷ τοῦ σταυροῦ τὴν ὕψωσιν καταφανῶς παραδείκνυσι. Καὶ ἅλις τας Γραφικές μαρ τυρίας ἐπάγειν, τοῦ σταυροῦ προαναφωνησάσας την ὕψωσιν, ὡς ἂν μὴ προσκυρῆς ὁ λόγος γένοιτο τοῖς πολλοῖς. Ἡμεῖς δὲ, τὸν Χριστὸν ἐν αὐτῷ προσκυνοῦντες, Nos vero Christum in illa adoran'es, intelligaκατανοῶμεν τῆς αὐτοῦ δυνάμεως τὸ μέγεθος, καὶ mus potentiæ ejus magnitudinem, et quanta per ὅσα δι' αὐτοῦ περὶ ἡμᾶς ᾠκονόμηται θαύματα, καθά illam circa nos, divina dispensatione, sint perpeb Matth. XXVII, 43. i Gen. xxi, 13 seq. i Dan. iii, 24. Jonæ 11, 2. mBall. xiv, 50.» Jerein. x1, 19. • Isa. 1.111, 7. COMBEFISHI NOT.E. In plana Siber. Ita L.XX, ubi Vulg. Inter serres haerentem, ete., in quam vocem ad cum 10g Jns., 2 Judith, xm, 9. Pibid. 8. q ibid. 12. cum Gen. xxu Nobilius et alii, ipseque Andreas priori orat ut n. 17.

trata miracula, sicut dicit divinissimus David: φησι Δαβὶδ ὁ θειότατος· ο Ο Θεὸς ἡμῶν βασιλείς πρὸ αἰώνων, εἰργάσατο σωτηρίαν ἐν μέσῳ τῆς γῆς Οτι δὲ ἐν μέσῳ τῆς γῆς ὁ Κρανίου κατεστήραται τόπος, ἀμφιβαλλέτω μηδείς. Έδει γὰρ ἄσπερ ἐν ἐπιπέδῳ κύκλου διαγραφῇ κατὰ μέσης τῆς γῆς ἁπάσης ἐμπαγῆναι τὸ σωτήριον ξύλον, ἵν' ὡς ἄλλος τις οὐρανοφεγγής ἥλιος, ὁ τῆς δικαιοσύνης μεσα ρανῶν "Ηλιος, οἷον ἔκ τινος τοῦ σταυροῦ στερεί ματος, τὰς ἑαυτοῦ φωτοειδεῖς ἀκτῖνας, καὶ τοῖς εἰν γῇ χώματος ", κατεχομένοις, δύνας, ἐν τῷ σταυρῷ καταλάμψειεν. Οὗτος ὁ σταυρὸς καὶ ξύλον ἐστὶν ὁρατὸν, καὶ σημεῖον παρὰ τῇ Γραφῇ πολλαχού και λεῖται. Τί γάρ ἐστιν ὁ φησιν ὁ Δαβίδ «Ποίησον μετ᾿ ἐμοῦ σημεῖον εἰς ἀγαθόν.» Και, «Σημειωθήτω ἐφ' ἡμᾶς τὸ φῶς τοῦ προσώπου σου, Κύριε. ο Καλ • Deus noster Rex ante sæcula, operatus est salutem in medio terræ. Quod autem in medio terræ Calvariæ locus situs sit, nemo dubitet. Neresse erat, ut quasi in plani circuli descriptione, infigeretur in medio universæ terræ salutare signum ut velut alter e coelo resplendens sol, justitiæ ille medio cœlo Sol invectus tanquam ex quodam crucis firmamento, lucifluos suos radios, occidens in cruce, vibraret illis qui in terræ pulvere detinebantur». Crux hæc et lignum aspectabile est, et signum crebro in Scriptura appellatur. Quid enim est, quod David ait? ‹ Fac mecum signum in bonum t. Ει: • Signetur super nos lumen vultus tui, Domine ".» Et: «Dedisti metuentibus te signidicalionem, ut fugiant a facie arcus ";; vel quod ipse B, Εδωκας τοῖς φοβουμένοις σημείωσιν τοῦ φυγεῖν Dominus in Evangelio clamat: «Et tunc videbunt › ‹ signum Filii Dei s.» Et ante haec: Signuma quærit generatio ista; et signum non dabitur eis, nisi signum Jonæ prophetæ; quod et ipsum per crucem demonstratur. Symeon autem, qui Deam ulnis tulit, Virginem benedicens, quando Deum sub imagine infantis excepit, quid sibi vult his verbis: Hic positus est in ruinam et in resurrectionem multorum in Israel, et in signum, cui contradicetur?, Nonne crucem signi nomine perspicue significavit? ἀπὸ προσώπου τόξου, ο ἢ ὅπερ καὶ αὐτὸς Κύριος ἐν Εὐαγγελίοις βοᾷ· «Καὶ τότε ὄψονται τὸ σημεῖον τοῦ Θεοῦ. Καὶ πρὸ τούτου· «Σημεῖον ἐπιζητεί ἡ γενεὰ αὕτη, καὶ σημεῖον οὐ δοθήσεται αὐτοῖς, εἰ μὴ τὸ σημεῖον Ἰωνᾶ τοῦ προφήτου, ο δ καὶ αὐτὸ διὰ τοῦ σταυροῦ παραδείκνυται; Συμεών τ τὴν Παρθένον εὐλογῶν, ὁ θεοδόχος, ὅτι τὸν νηπιο φανῆ Κύριον ὑπεδέξατο, τί βούλεται λέγων· «Οὗτος κεῖται εἰς πτῶσιν καὶ ἀνάστασιν πολλῶν ἐν τῷ Ἰσραὴλ, καὶ εἰς σημεῖον τὸ ἀντιλεγόμενον;» Οὐ τὸν σταυρὸν διὰ τοῦ σημείου τρανῶς παρυπέφηνεν; Ὁ Quin et virtus crux nominatur. Quid enim dicit ᾿Αλλὰ καὶ δύναμις ὁ σταυρὸς καλεῖται. Τί γάρ David? Notam fecisti in populis virtutem tuam ª, φησιν ὁ Δαβίδ; «Εγνώρισας ἐν τοῖς λαοῖς τὴν δύο Sed et brachium: Redemisti in brachio tuo po- ναμίν σου. ο 'Αλλὰ καὶ βραχίων· «Έλυτρώσω ἐν τῷ pulum tuum b¸ › Quod autem Christi virtus sit crux, βραχίονί σου τὸν λαόν σου.» Οτι δὲ καὶ δύναμις audi Paulum dicentem: c Verlum crucis, pereunti- Χριστοῦ ὁ σταυρός, ἄκους Παύλου λέγοντος· ι Ο bus quidem stultitia est, nobis autem qui salva- λόγος τοῦ σταυροῦ, τοῖς μὲν ἀπολλυμένοις μωρίς mur, virtus Dei est c. o Audi vero et ipsum Chri- ἐστίν· τοῖς δὲ σωζομένοις ἡμῖν, δύναμις Θεοῦ ἐστιν. stum dicentem ad Moysem: «Indurans indurabo Ακουσον δὲ καὶ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ πρὸς Μωσήν λέο Cor Pharaonis, ut ostendam in illo omnem virtu- γοντος· «Σκληρύνων σκληρυνῶ τὴν καρδίαν Φαραώ, tem meam d, virtuten bic significans eam, quæ ἵν' ἐνδείξωμαι ἐν αὐτῷ πᾶσαν τὴν δύναμίν μου· ν δύο per virgan Moysis, non sine crucis typo, demon- ναμιν ἐνταῦθα λέγων, τὴν διὰ τῆς ῥάβδου Μωσέως εἰς strata fuit, multorum utique mirabilium effectri- τύπον τοῦ σταυροῦ προδειχθεῖσαν, παντοδύναμον Εν δειξιν, δι' ἧς τὰ παράδοξα τῶν τεραστίων αὐτοῦ παρ. εδείκνυ.Οὕτως ἡμεῖς περὶ τοῦ σταυροῦ, καὶ νοεῖν καὶ φρονεῖν δεδιδάγμεθα. Οὕτω τὸν πιστὸν λαὸν τοῦ Θεοῦ τιμᾶν τὸν σταυρὸν, καὶ σεβάζεσθαι δι' όλου προτρέπο μεν. Δι' αὐτοῦ γὰρ ἐσαγηνεύθη τὰ ἔθνη· ἡ πίστις παν disseminata est. llac cum Christi discipuli, tan- ταχού κατεσπάρη. Τούτῳ γὰρ οἱ Χριστοῦ μαθηταί, cem, per quam admiranda sua illa prodigia exlim bebat. Sic nos de cruce sentire et existimare edocti sumus; sic populum fidelem perpetuo adhortamur colere et venerari crucem. Per illam enim quasi per sagenam capte sunt gentes, ac fides ubique • Psal. Lxxiti, 12. 30. • Matth. xi, 39. jv, 21; vii, 3; 1x, 12. • Exod. • Dan. xt, 2. • Psal. LxxsV, 17. Psal. IV, 7. Psal. LIX, 6. Matth. XXI, a Psal. LXXVI, 15. b ibid. 46. c 1 Cor. 1, 18. 2 Luc. 11, 8 16. γῆς χώμασι, ut apud Dund. COMBEFISII ΝΟΤΑ. In terra pulvere. Εν γῇ χώματος. Verla sunt Danielis paululum commutata. Velut dicat, in terra aggesta, et tumulis terræ, quomodo Gretz. reddiderat. Sic porro detentis et dormientibus ilJuxit Sol ille occidens in cruce, cum animas exspectantes ejus redemptionem, claustris inferni disruptis, ac vectibus confractis victor ipse per crucem, Domniuus Jesus, carcere eduxit. Nonne crucem, etc. Sic plane legendum interrogative series tota exigit, coque mutavimus τὸ, οὗ, in οὐ: adjecta nota interrogationis. Greixerus vero: Cujus signum, etc.,sed nulla cohærealia. Paulo etiam superius to, 4, quod ipse comparati. vum acceperat, accepimus ipsi disjunctiva quomodo accipiendum vidisset ipse Grezerus, si locos inter quos medium ponitur, et quibus codem modo crux, signi nomine non nihil obecu rins et symbolice designatur, tantillum attendissel. Sic sane interpretes, innumera contra judicium peccant.

aratro, infecundam hominum naturam. coluissent, et uberem virentemque Ecclesiæ segetem effecissent, eorum, qui in Christum crediderunt. magnam messem reportarunt. Hac condirmati martyres, cum etiam eaderent ac occiderentur incescentes ferientesque, verberabant. Per illas Christus agnitus est, fideliumque Ecclesia Scripluram perpetuo evolvens, eumdem inducit Christum Dei Filium, et ipsum per se Deum, ipsunque per se Dominum, magna voce clamantem; • Si quis vult post me venire, abneget semetipsum, et tollat crucem suam, et sequatur me.» Per ipsam Horent res Christianorum, et in omnem partem propagantur. Per ipsam regum imperium firmatur, respublica stabilitur, cadunt hostes, suIN DORMITIONEM S. MARIÆ. I. καθάπερ ἀρότρῳ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν τὴν ἄγονον quam γεωργήσαντες, ἀειθαλῇ τε τῆς Ἐκκλησίας τὰ λήτα δείξαντες, πολύχουν τῶν εἰς Χριστὸν πεπιστευκότων τὸν ἄμητο, ἐκομίσαντο. Τούτῳ φωννύμενοι μάρτυρες, καὶ πίπτοντες, τοὺς βάλλοντας έτυπτον. Δι' αὐ τοῦ Χριστὸς ἐπεγνώσθη, καὶ τῶν πιστῶν ἡ Ἐκκλησία διὰ παντὸς τὴν Γραφὴν ἀναπτύξασα, τὸν αὐτὸν εἰσάγει Χριστὸν τὸν τοῦ Θεοῦ Υἱὸν, καὶ αὐτόθεον καὶ αὐτοκύριον, μεγαλοφώνως έμβοῶντα· «Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι. Δι' αὐτοῦ τὰ τῶν Χριστιανῶν ἀνθεῖ, καὶ πανταχοῦ ἐπεκτείνεται. Δι' αὐτοῦ βασιλεία κρατύνεται, πολιτεία στηρίζεται, πολέμιοι πίπτουσι, ὀφρὺς Βαρβάρων ἁλίσκεται, Ἰσραήλ κατασφάττεται, κεραυνούνται δαίμονες· ὅτι ἐν αὐτῷ καὶ δι' αὐτοῦ πιστεύομεν " percilium Barbarorum deprimitur, Ismael interl σώζεσθαι, καὶ αὐτό; ἐστι τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου· ο καί, «Εν αὐτῷ πᾶσα σὰρξ, ο κατὰ τὸ γεγραμμένον, ἔψεται τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ ἡμῶν.» Και, «ύψονται οἱ Ἰουδαῖοι [καὶ κόψονται] εἰς ἄν ἐξεκέντησαν. › Ημεῖς δὲ, ὅσοι τῷ φωτὶ αὐτοῦ ἐπορεύθημεν, σὺν αὐτῷ δοξασθησόμεθα, καὶ συμβασιλεύ. σομεν τῷ Θεῷ, τῇ Τριάδι σὺν ἀγγέλοις περιχορεύοντες· τῇ ἐν Πατρὶ, καὶ Υἱῷ, καὶ ἁγίῳ Πνεύματι προσκυνουμένῃ, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου. (Interprete Οσοι τὸ σεπτὸν τοῦτο τῆς Θεοτόκου κατειλήφατε τέμενος, δεῦρό μοι, λιπαρώ, συνεπαμύνασθαι σήμερον περὶ τὸν λόγον κάμνοντι, καὶ πρὸς τὸ ὕψος καὶ βάθος ἀμηχανοῦντι, τοῦ θαύματος. Είθ' οὕτως συναναβάντες ἐπὶ τὸ ἄκρον τῆς κεφαλίδος, τὸ τὴ λεγόμε νον, εἰς Θεοῦ μυστήρια παρακύψωμεν, και λόγων ἐπιταφίων ἀκούσωμεν. • Luc. IX, 23. f Matth. τζιν, 50. s Isa. citur, dæmones fulmine percelluntur, quoniam in ipsa et per ipsam nos salvos fore credimus; estque ipsa Signum Filii hominis; › atque in ea, sicut scriptum est: Videbit omnis caro salutare Dei nostri 6;» el: «Videbunt Judai, et plangent, in quem confiserunt &!, Nos vero, qui in lumine ejus ambulamus, cumn ipsa glorifcabimur, et regnabimus simul cum Deo, circa Trinitatem cum angelis choreas ducentes: quæ adoratur in Patre, et Filio et Spiritu sancto, nunc et semper, el in sæcula sæculorum Amen. ORATIO XII. In dormitionem sanctissimæ Deiparæ Domine nostra. Combefsio.) Quotquot in venerabile hoc Dei Genitricis tempium concessistis, adeste, rogo, hodie auxilio. laboranti in sermonis agone, nec miraculi altitudinem profunditatemque valenti satis assequi. Tum vero pariter ad summum rei caput, quod dicitur, ascetulentes, in Dei sacramenta velut incumbenso oculos inferamus (70 ), ac sermones funebres audiamus. h Zachar. xi, 10. Cam etiam caderent et occiderentur. Καὶ πίπτοντες. Nihil clarius, et in martyres, morte sna, eeu in Christi prælio prosternente hoste, viclores, aptius. Nam est proprium eorum qui occisi cadunt in bello τδ, πίπτειν quomodo statim se quitur: πολέμιοι πίπτουσι. Ubi Gretz. Cadunt inimici; melius, hostes. Ilic autem plane perperain: Et huic procidentes: velut crucis adorationem, non mortem martyrum victoriosam auctor diceret. Sic nuper fucum fecit in eadem pene materia adorationis sacrarum rerum, non nihil ampullata nova neoterici cujusdam unius veterum Patrum versio ut inde petitum adversus Calvinistam argumentum, collato textu, nonnullo certe arguentis, alque utinam non Ecclesiæ Christi, contemptu, explosum sit. Non desunt vera, ut debeamus core rogare ementita præstoja: quanquam nec Gretz. nec illi, quem honoris causa sileo, piis utique viris et religiosis, quidquam studio iis in rebus male commissum putandum sit. Triplici encomio egregie Andreas festivissunam Dei Genitricis Dormitionem, longe marimam ejus solemnitatem, devotissimus cliens celebrat totaque modestia, quid pia traditione jam olim Ecclesia pie teneat: quod et sæculo fere posteriore Damascenus Germanusque postmodum inculenter fecere, enarrat atque exorhat. Vix alio titulo inveniatur apud etiam medii ævi, nec ita antiquos scriptores sacros, ea Dominæ nostræ solemnitas, sic etiam Martyrologio Romano antiquo, Adone, et aliis vocitantibus: velut non satis fiduciæ esset, ut quod Deus nonnihil obscurum voluisset, præmaturum, inquam, Assumptionis Mariæ in corpore glorioso triumphum, ipso festi palam nomine profiteri et asserere viderentur. Qua in re indulgentior fuit posterorum pietas; quam et ego indulgentiam, dum et ipsa modesta sit, ac intra limites piæ credulitatis, quain solam Deus, non tantum venerandæ illi antiquitati, sed et po. tiori jure secutis nobis, perinisisse videtur, constiterit: qui velim sobrius esse, ac pietate quam sensu abundare, haud gravate probaverim ac laudaverin. Velut incumbendo oculos inferanus. Πapz-

Ο τοίχων σωτήριος καὶ ὑπεράγαθος λόγος, ὁ ἐν υπόστατός τε καὶ ὑπερούσιος, πᾶσαν τὴν ὑπὲρ ἡμῶν οἰκονομίαν ἐπὶ γῆς μετὰ σαρκὸς ἐμπολιτευσάμενος, καὶ τὰ πάλαι περὶ αὐτοῦ κεχρησμῳδημένα πληρώσας, δείξας τε ἡμᾶς ἐν αὐτῷ, καὶ ὅλον αὐτὸν ἐν ἡμῖν, πεπλήρωκε τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν δόξης, καὶ τῆς ἁγιστείας αὐτοῦ τὴν σύμπασαν κατεπλούτισε κτίσιν. Νενίκηκε δέ, διὰ σταυροῦ συμπλακείς τὸν ἀρχέκακον, καὶ τῷ θανάτῳ προσπαλαίσας, τὴν καθ' ἡμῶν ἔλυσε τυραννίδα· ᾅδου τε τὸν ἀφεγγῆ χώραν, καὶ τὰ ἐκεῖ καθεῖλε βασίλεια, τὴν παμφάγον αυτο συγκλείσας γαστέρα, πρὸς τὸ μὴ τὰς θεοειδεῖς τῶν ἁγίων ψυχὰς ἔτι κατ' ἐπικράτειαν δέχεσθαι. Ἐχρὴν δὲ, οἶμαι, μὴ πάντη τῆς ἀρχαίας ἀρᾶς ἀποπαυθή ναι τὰ ὁροθέσια. Θεοῦ γὰρ ἦν φωνή, τοὺς ἅπαξ ἀπὸ γῆς παραχθέντας. εἰς γῆν ἐπανάγεσθαι· ὅτι μὴ τῆς ἐν γενέσει καὶ φθορᾷ δουλείας ἡ πρὶν ἀπογαιωθείτε φύσις τέως ἀπηλευθέρωτο. Έδει δὲ ν τὸν κατά πάντα τοῖς ἀδελφοῖς ὁμοιωθέντα χωρὶς ἁμαρτίας, πάντα ἐν αὐτῷ τὰ τῆς φύσεως παραδείξαι γνωρί σματα· δς διὰ τοῦτο, Θεὸς ὤν, ὑπὲρ φιλανθρωπίας ἐγένετο άνθρωπος· καὶ παθῶν ἀπεγεύσατο πρὸς ἐν δειξιν τῆς πρὸς ἡμᾶς οἰκειώσεως, εἴ πως ταῖς τοῦ ἀπαθοῦς πάθεσιν ἔξω παθῶν κατασταίημεν. Ταύτη τοι καὶ φθορᾶς πεῖραν λαβεῖν κατεδέξατο, καὶ 01νάτῳ προσομιλῆσαι, καὶ τὴν ἀμειδὴ τοῦ ᾅδου χώραν καταλαβεῖν, ἵν᾿ ἡμεῖς τῶν ἐντεῦθεν ἀποδραμόντες δεσμῶν, εἰς ἀφθαρσίαν μεταχωρήσαιμεν. ᾿Αλλ' οὐ παρὰ τοῦτο τὸν φυσικὸν ἐκφευξόμεθα θάνατον εἶχε κατὰ μόνην τὴν χάριν, ἀλλ' οὐ κατὰ τὴν φύσιν, τὸ εἶναι λαβόντες, ἀθάνατοι διεπλάσθημεν. haudquaquam ideo sumus vitaturi mortem naSalutaris ergo Sermo ille ac optimus, Sermo, inquam, subsistens, ac major substantia, ubi totam pro nobis in terra carnis dispensationem gessisset, ac olim de ipso prædicta implesset, nosque in seipso ac se in nobis totum ipse exhibuisset, cœlum deinceps ac terram gloria implevit, suaque sanctimonia creata universa ditavit. At vero per crucem congressus, mali superavit auctorem; luctatusque cum morte, quam ea in nos tyrannidem exercebat labefactavit, atque inferni obscuram regionem infernalemque regiam, omnium voraci ejus ventre occluso, ut ne deinceps deiformes sanctorum animas ceu. potentia mancipante susciperet, evertit. Par porro quod existimo erat, ut ne prorsus antiquæ maledictionis jura abolerentur. Quippe divina voce decretum manarat, ut qui semel e terra edueti essent, in terram reverterentur, nondum nǝtura quæ fuisset tracta e terra, libertatem a servitute in ortu interituque posita, consecula. Plane autem par erat, ut ‹ qui per omnia factus esset fratribus similis absque peccato, omnia naturæ velut insignia, in se ipse ostenderet: qui ea de re, Deus exsistens, impensiori in humanum genus studio factus esset homo, gustassetque affectiones humanas, ut suam in nos homines necessitudinem proderet, si quando ejus affectionibus, qui ab affectionibus esset immunis, immunes ipsi et liberi ab affectionibus redderemur. Propterea etiam interitionis periculum sustinuit facere, ac subire mortem, atque ad tristem inferni regionem venire, ut ipsi infernalibus exempti vinculis, G in incorruptionem transferremur. Verum enim vero turalem, siquidem gratia tantum, non autem per naturam suscepto esse, immortales sumus reconcinnati Quorsum vero hæc loquor, fratres, ac qua de causa huc sermonis provectus sum? Quod si nimirum, siquidem debeamus præclari illius transitus sacramenta attingere, necesse sit, ut aliquantuhum sermonem reducamus ad omniuni nostrum Dominum herumque ac Deum Jesum Christum, tumque ordine subjecto argumento orationem aptemus ac conseramus. Quoniam ergo necessarium hominibus incumbebat ut semel morerentur, resque omniuo humano generi indeprecabilis erat, quod maxime id a principio, ferente Fictore, inobedientiæ crimen et transgressio sententiæ accepisset, idcirco etiam Dominus semel mortuus est, unius illius communis mortis pretium factus, ut omnes plane ab amara mortis servitute eximeret, i llebr. Πρὸς οὖν τί ταῦτά φημι, ἀδελφοὶ, καὶ ὅτου χάριν εἰς τούτους νῦν προήχθην τους λόγους; Οτι εἰ μέλο λοιμεν τῶν κατὰ τὴν ὑπερφυά μετάστασιν μυστη ρίων ἐφάπτεσθαι, ἀνάγκη μικρὸν αὐτοῦ που τὸν λό γον ἀναγαγεῖν, ἐπὶ τὸν πάντων ἡμῶν Δεσπότην καὶ Κύριον καὶ Θεὸν Ἰησοῦν Χριστὸν, εἶθ' οὕτως δι' ἀκου λούθου τάξεως συναναζεύξαι πρὸς τὸ προκείμενον. Επειδὴ γὰρ ἐξ ἀνάγκης ἀπέκειτο τοῖς ἀνθρώποις ἅπαξ ἀποθανεῖν, καὶ ἦν τοῦτο πάντη τῇ καθ' ἡμᾶς ἀπαραίτητον φύσει, τῷ μάλιστα διὰ τῆς παρακοῆς ἄνωθεν τοῦτον δέξασθαι παρὰ τοῦ πλάστου τὸν ὅρον διὰ τοῦτο δή, καὶ ὁ Κύριος ἅπαξ ἀπέθανεν, ἑνὸς γενόμενος θανάτου ἀντίλυτρον, ἵνα πάντας ἁπλῶς ἀπαλλάξῃ τῆς πικρᾶς τοῦ θανάτου δουλείας, καὶ ἡ φησιν ὁ Ἱεροφάντης, «Τοὺς ὅσοι φόβῳ θανάτου διαCOMBEFISH ΝΟΤΑ. κύψωμεν. Vos signantissima, ad modum exprimendum, quo velut levius oculorum jactu, ac quadam ex adverso protensione, divina in corpore positi, vix modicum i spectamus. Τό, φύσις πρὶν ἀπο γειωθεῖσα. D. 7, male redditum est: nami est, velut olim in teriam versa, seu addicta quæ in terram verteretur. Immortales sumus reconcinnati. Διεπλάσθημεν. Secunda per Christum formatione, et reformatione ad esse immortale, quod absolute per gratiam est, eoque par est differri velut indebitum. Potest esse metaphora a membris luxatis et quassatis, que subinde medica arte reconcinnantur, quo sensu citatur es Galeno. Paulo post l. C. corrigendum ut in errat. nota interrogatione. D. 4, d. τo, temporalem: ut quod auctoris sententiam nimis restringat, et ad mortem, de qua forte non loquitur.

: = IN DORMITIONEM S. MARIÆ. I. παντὸς τοῦ ζῆν ἔνοχοι ἦσαν δουλείας.» Τί νῦν οὐ τεθνη- et, ut divinus ait interpres, Omnes qui ξήμεθα τὸν θάνατον ἐκεῖνον; ἀντιφήσαιεν ἄν τινες ἴσως. Ναὶ τεθνηξόμεθα δ'. Πλὴν οὐ μενοῦμεν ἐν αὐτῷ δεδηλωμένοι καθὰ καὶ πρότερον, ὅτε τῷ θανάτῳ κατει χόμεθα δέσμιοι τῷ τῆς ἁμαρτίας γραμματείῳ. Καὶ εἰ οὕτως, οὐδ᾽ ἀποθανεῖν εἰκότως τοῦτο λέγοιτ' ἄν. Εἰσὶ γὰρ, εἰσί τινες, οἳ καὶ τοῦτον διαφεύξονται μὲν, ἀλλαγήσονται δὲ, κατὰ τὴν ἱερὰν ἐκφαντορίαν. θα νάτοῦ δὲ τυραννὶς καὶ θάνατος ἐκεῖνος ὄντως ἐστὶν, δτε μηκέτι συγχωρηθῶμεν ἀποθανόντες ἐπανελθεῖν εἰς ζωήν. Οπόταν δὲ καὶ τεθναίημεν, καὶ μετὰ τὸ θανεῖν εἰσαῦθις ζήσωμεν, καὶ ζωὴν τὴν ἀμείνω· οὐ θάνατος προδήλως τοῦτό ἐστιν, ἀλλὰ κοίμησις, καὶ πρὸς τὴν δευτέραν ζωὴν ἐπάνοδος, διὰ τῆς τῶν γηλ νων παντελοῦς ἀποπαύσεως, τοὺς μετιόντας ἐντεῦθεν ἐκεῖ προάγουσα καὶ προπέμπουσα. "Ην δὴ σαφέστε ρεν ὁ Παροιμιαστὴς ἐνδεικνύμενος, ο Θάνατος, φησίν, ἀνδρὶ ἀνάπαυσις.» Συνέκλεισε γὰρ ὁ Θεὸς κατ' αὐτ τοῦ, τοῦ μηκέτι τυχὸν ἐνεργεῖν ὅ τι καὶ πέφυκε. θάνατος δὲ τί ποτ' ἂν ἄλλο νοοῖτο, ἢ ψυχῆς χωρισμός ἀπὸ σώματος, τὴν μὲν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως διὰ τῆς τοιάσδε τῶν μερῶν διαζεύξεως, εἶτα συμπήξεως προσκαλούμενος· τὴν δὲ εἰς ἀφθαρσίαν καὶ εἰς λῆξιν τὴν ἀμείνω μετάβασιν, διὰ τῆς ἐλπίδος πιστούμενος, τοῦ μηκέτι δουλεύειν ἡμᾶς τῇ ἁμαρτίᾳ, κατὰ τὴν ἐν σαρκὶ πρὸς τὰ αἰσθητὰ δηλονότι ἐμπαθεστάτην ζωήν; timore mortis per totam vitam obnoxii erant servituli i. Num enim, objecerint forte aliqui, non sumus mortem illam morituri? Sic plane sumus morituri. Haudquaquam tamen velut olim, in ea servituti addicti, cum peccati libello teneremur vincti: atque adeo sit qui nec morituros merito dixerit. Plane enim sunt, qui et hanc quidem temporalem mortem sint evasuri, quanquam et ji, juxta sacram Pauli doctrinam, sunt immutandi. Ea porro mortis tyrannis ac vera mors est, quando semel mortuis non sit concessa ad vitam regressio. Quando autem et moriamur, iterumque a morte vivamus, ac vitam meliorem, palam est non id mortem esse, sed dormitionem, atque ad titam alteram reversionem, quæ omni modo a terrenis quiete, hinc migrantes illo provebat atque præmittat. Quam sane requiem clarius significans Proverbiorum scriptor «Mors, inquit, viro requies est r.» Eo enim adegit Deus ut ne quid forte operetur eorum, quæ nata sit operari. Quid autem mors aliud habeat intelligi, quam separatio animæ ac corporis, ut ea partium disjunctione, ac postmodum commissione, spem quidem resurrectionis provocet, speque transitum in incorruptionem ac meliorem sortem, ut ne amplius serviamus peccato, pro vitæ nimirum carnalis rebus sensui subjectis addictissimæ ratione, astruat? Εἰ οὖν αὐτὸς ὁ ζωῆς καὶ θανάτου Κύριος, ἡ ζωή τῶν ἁπάντων, ἡ ἀνάστασις τῶν νενεκρωμένων, ο τὸ φῶς τοῦ κόσμου, ὁ τῷ οἰκείῳ θανάτῳ καταργήσας τὸν τὸ κράτος ἔχοντα τοῦ θανάτου, › οὐκ ᾤετο δεῖν, ὑπὸ φιλανθρωπίας καμπτόμενος, οὐδὲ τόνδε τὸν νόμον παραδραμεῖν ἀλειτούργητον· ἀλλ' ὡς ἂν κατὰ πάντα ἡμῖν ὁμοιωθῇ, δείξη τε ταύτην ἀναγκαίως εἰς γῆν πεποιῆσθαι τὴν κάθοδον, καὶ αὐτὸς ἡμῖν τὸν ἴσον είλετο δεσμόν, ο πορευθεὶς ἐν μέσῳ σκιᾶς θανάτου, ο κατὰ τὸ γεγραμμένον, ἐπὶ τρισί τε ἡμέραις ἐνδιατρίψας εἰς τὰ κατώτατα μέρη τῆς γῆς, ἔνθα τῶν ἤδη θανόντων αἱ ψυχαὶ προκατείχοντο σειραῖς ἀφύκτοις σφιγγόμεναι, αἷς καὶ εὐηγγελίσθη κατὰ τὸν μακάριον Πέτρο»·. Καὶ τοῖς ἐν φυλακῇ γὰρ πνεύ μασι πορευθεὶς ἐκήρυξε·, πῶς οὐκ ἂν εἴη τοῦτο σαφὲς καὶ παντελῶς ἀναντίῤῥητον, ὡς καὶ νῦν ἁπάντ των τῶν ἀνθρώπων, καὶ μέντοι καὶ τῶν ἁγίων αἱ ψυχαὶ τὸν ἀειδῆ τόπον ἐκεῖνον διέρχονται μὲν, οὐ 1 Hebr. II, 15. * Eccli. ΧΧΧVΗ, 24. • 1 Petr. 111, 19. * Deest θάνατον. σ Cum igitur ipse vitæ mortisque Dominus, vita universorum, dormientium resurrectio, ‹ Lumen illud mundi l,, is c Qui morte sua, eum destru xisset, qui mortis imperium habebat, inflectente sua illa clementia ac in hominum genus propensiori studio, nec sibi ipse committendum putaverit ut ne ea non defungeretur lege, sed ut nobis per omnia assimilatus huncce sibi in terram descensum, necessarium ostenderet, et eamdem sibi nobiscum salvam voluerit legis districtionem, ambulans in medio umbræ mortis n,, sicut scriptum est, dies tres moratus in infimis terre partibus, quo loco prædefunctorum animæ inenodabilibus tenebantur constricte catenis, quibus etiam evangelizavit, juxta quod scribit beatus Pe trus: e Et his qui in carcere erant, spiritibus veniens prædicavit •. › Cum, inquam, ita in Christo habeat, qui non perspicuum sit ac 1 Joan. vill, Proverbiorum scriptor. "Ο Παροιμιαστής. Forte alium locum ex Proverbiis aut 'Ecclesiaste respicit, ut variant in illis plurimæ lectiones. Locus quem ascripsimus margini ex Jesu Sirach, 38, omnino similis est: Ἐν ἀναπαύσει νεκροῦ κατάπαυσον τὸ μνημόσυνον αὐτοῦ· In requie mortui, nempe morte, quiescere fac memoriam ejus: nec forte alio Audreas respexit. Nihil enim novi ut velut Saextra omnein Hebr. II, 14. n Psal. xxi, 4. lomonis citentur libri omnes sapientiales, velut magnam partem ex iis quæ ipse scripsisset, quanquam alio digerente confecti. Fo enim adegit, etc. Συνέκλεισε κατ' αὐτοῦ, τοῦ. Velut conclusit adversum eam, ut, etc., in contrarium versis ejus machinamentis, quod in ɛcquentibus deducit.

plane controversiam, nec modo ullas esse hominum κατέχονται δὲ, πλὴν τῶν ὅσαι τῇ κατὰ τὸν βίον animas, tametsi justorum, quæ tristem Hlum locum non permeent quanquam non detineantur, excepto si quæ vita molliori, mortem sibi quæ est ex peccato consciverint? Quæ enim divinis se legibus mancipantes, caelestem carne in spiritu exhibuerunt vitæ rationem, ad lucida plane loca sacro illi sanctorum statui congrua, transmittuntur; ad loca, inquam, quæ Dominus inspectat, ejusque oculi ac oraculum semper aspiciunt. Quorum pulchritudinew, fusaque spatia atque immensum beatam positionem, addiderim vero et speciem quam nec intellectus satis assequatur, clarius merito ac sublimius viderint, qui nobis propinquiores Deo, præsentis vitæ exacto cursu, quietem acceperunt, atque adeo, quibus gubernante sapienter omnia providentia, fuit paratum. Quamobrem, sunt quidem animæ sanctorum transituræ infermi portas, sicut probatum est: < Non enim est discipulus supra magistrum P. › Haud tamen puto, velut olim detinendas fore, quum juxta quod scriptum est, • peccatum reguabat cum morte 9. › Perro sunt pertransituræ (audi cordate et intelligenter) non ita ut interitioni tradantur, sed ut et illic novuma scrulentur doceanturque sacramentum divinæ dispensationis; Christi, inquam, in infernum de- „censum, quem Jesus vitæ auctor, sua ipse sponte, ubi a passione et interitu immunis crucis susti nuisset mortem, nostri causa molitus est. Ad hæc vero ut eorum quæ illic fuere consummata mirabilem rationem accuratius didicerint, quanta mimirum et qualis parta sit Christo, confractis æternalibus vectibus, congressione, victoria. Hæc igitur cendorum ratione examinata præmisimus. Puto autem valde consequens ac commodum, nt et vestigando, quæ ad sacræ hujus semper Virginis occultam gloriosamque dormitionem speclant, bonorum ac contemplationis divinorum amantibus apponam. Quippe ut quod est vere fateri oporteat, et ad hanc usque progressa est mors naturalis, non tanquam velut carcere cohibuerit, quemadmodum accidit in nobis, autve sibi subjecerit, apage, nisi quantum oportuit, ut somnum illum ceu exstaticum quemdam, ut ita dicam, impetum experiretur, quo a terrenis ad bona illa in spe posita, in deiformem quemdain statum immutati transmittimur: ac qualis exempli causa fuit primus ille somnus, quem primus elormisit homo, cum costa ad hunianæ speciei completionem subtracta, quod deesset abstractæ P Matth. x, 24. q Rom. v. 21. ῥαστώνῃ τὸν δι᾿ ἁμαρτίας θάνατον ἑαυτοῖς ἐπιστά. σαντο; Οσαι γὰρ δήπου τυχὸν τοῖς θείοις νόμοις ἑαυτὰς ὑποζεύξασαι, τὴν ἐν οὐρανοῖς πολιτείαν ἐν πνεύματι διὰ σαρκὸς ἐπεδείξαντο, πρὸς τόπους δῆλον φωτοειδείς πρέποντας τῇ τοιάδε τῶν ἁγίων Ιερα καταστάσει μετατιθέμεναι, παραπέμπονται, οἷς ἐπισκοπεῖ Κύριος, καὶ οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ καὶ τὸ λό γιον διαπαντὸς ἐπιβλέπουσιν. ἂν τὸ κάλλος καὶ τὸ μέγεθος, καὶ τὴν εἰς ἄπειρον μακαριότητος, θέσιν, προσθήσω δ' ὅτι καὶ τῆς ὑπὲρ νοῦν ὡραιότητας, ἴδοιεν ἂν εἰκότως αὐτοὶ τρανώτερόν τε καὶ ὑψηλότε ρον, οἱ μᾶλλον ἡμῶν Θεῷ πλησιάζοντες, κάνταύθα τοῦ δρόμου λήξαντες, τὴν ἐκεχειρίαν ἐδέξαντο, οἷς καὶ μᾶλλον ἡτοίμασται παρὰ τῆς πάντα σοφῶς διεξ αγούσης Προνοίας. Ωστε διελεύσονται μὲν αἱ τῶν ἁγίων ψυχαί, καθὰ δέδεικται, διὰ τῶν τοῦ βίου που λῶν. «Οὐ γάρ ἐστι μαθητὲς ὑπὲρ τὸν διδάσκαλον. Οὐ μὴν, οἶμαι, κατασχεθήσονται καθὰ καὶ πρώην, ὅτι, κατὰ τὸ γεγραμμένον, ι ἐβασίλευσε σὺν τῷ θανάτῳ ἡ ἁμαρτία, ο Διελεύσονται δὲ (ἄπους συνετώς) ούχ ὥστε διολισθῆναι, ἀλλ᾿ ὥστε διερευνῆσαι καὶ μνη θῆναι κἀκεῖ τὸ ξένον τῆς θείας οἰκονομίας μυστήρων (λέγω δὲ τὴν εἰς ᾅδου κατάβασιν, ἣν ὑπὲρ ἡμῶν ἑκὼν ὁ ζωαρχικὸς Ἰησοῦς ἐποιήσατο, τὸν διὰ σταν ροῦ θάνατον ὑπομείνας, ὁ ἀπαθὴς καὶ ἀνώλεθρος), προσέτι καὶ τῶν ἐκεῖσε τελεσθέντων τὸν ὑπερφο λόγον ἐκδιδαχθῆναι, ὅση τε καὶ οἷα διὰ τῆς συμβολῆς ἡ νίκη γέγονε τῷ Σωτῆρι, τοὺς αἰωνίους καθαιρούντι μοχλούς. Ταῦτα τοίνυν πρὸς τῶν ἱερῶν λογίων μεμνήμεθα, καὶ οὐκ ἀπὸ σκοποῦ τῶν ῥηθησομένων ἡμῖν προεξήτασται. ex sacris docti sumus oraculis, nec aliena a di Ὣς οἶμαι, λίαν ἀκόλουθόν τε καὶ πρόσφορον, καὶ τὰ ἐπὶ τῇ κρυφίᾳ καὶ περιδόξῳ τῆς ἱερογενούς ταύ της 'Αειπαρθένου κοιμήσει διαψηλαφήσαντα, προσ θεῖναι τοῖς ἐρασταῖς τῶν καλῶν καὶ φιλοθεάμοσι. Καὶ γὰρ εἰ χρὴ λέγειν τἀληθῆ, καὶ μέχρις αὐτῆς ὁ φυσικὸς τῶν ἀνθρώπων ἐχώρησε θάνατος· οὐ μὴν καθείρξας, ὡς ἐν ἡμῖν, ἢ χειρωσάμενος· ἄπαγε· ἡ ὅσον αὐτοῦ ὕπνου πεῖραν λαβεῖν, ἐκείνου τοῦ πρὸς τὰ ἐλπιζόμενα τῶν τῇδε ἡμᾶς, ὥσπερ τινὸς ἐκστατικής, ἵν' οὕτως εἴπω, φορᾶς, πρὸς θεοειδή μεταποιουμέν νους κατάστασιν παραπέμποντος· ὡς, φέρε εἰπεῖν, τὰ κατὰ τὸν πρῶτον ύπνον ἐκεῖνον, ὃν ὁ πρῶτος ὕπνωσεν ἄνθρωπος, καὶ τὴν πλευρὰν ἀφηρέθη προς τὴν τοῦ καθ᾿ ἡμᾶς εἴδους συμπλήρωσιν, καὶ τοῦ ἀφαιρεθέντος μέρους τὸ λείπον ἀπείληφε. Τούτῳ, οι μαι, τῷ τρόπῳ καὶ αὕτη φυσικῶς ἀφυπνώσασα, θα Quæ tristem illum locum non permeent. Est, ἀε:δῆ· Tenebrosum, obscurum. Videtur nonnihil nova et singularis doctrina, quanquam, ut ipsemet auctor exponit, nihil absonum habeat; ut scilicet magis specie triumphi quam pœnæ, eo deducantur justorum animæ, non illic detinendæ, sed Christi tantum magnalia in inferno inspecturæ, ac velut eum secuturæ. ejusque ad inferos descensum imitatura; quod non prohibet, ne vel tunc, st digna sunt, et nihil expiandum habeant, fruantur divina visione præterquam quod descensus iste velut momento esse potest; tametsi Andreas minus consentire videtur, cui totum tempus, quo Mariæ anima fuit extra corpus, ad tertium circiter diem, ejus. dem apud inferos velut necessaria peregrinatio iis lustrandis, est.

IN DORMITIONEM S. MARIÆ. I νάτου μὲν ἀπογεύσατο, οὐ μὴν δὲ ἔμεινεν κάτοχος, ἢ partis recepit. In hunc arbitror modum soporata ὅσον τοῖς φυσικοῖς εἶξαι θεσμοῖς, καὶ τὴν οἰκονομίαν πληρῶσαι, ἣν ἐξ ἀρχῆς ἡ πάντων διήκουσα περί ἡμᾶς ἐπήξατο Πρόνοια· καὶ δὴ καὶ τὸν τρόπον δεῖξαι σαφῶς, ὅπως τὴν ἐκ τῶν φθαρτῶν πρὸς τὰ ἄφθαρτα μεταβατικὴν ὑπηλλάξατο κίνησιν· ἐπεὶ μηδὲ ἄλο λως ἦν θεμιτόν, ἢ τῆς τοιάσδε τῶν μερῶν διαζεύ ξεως προσφυῶς γενομένης, την ρέουσαν ζωὴν μετα κρούσασθαι. Εἰ γὰρ οὐκ ἔστι, κατὰ τὸ λόγιον, ἄνθρωπος ὃς ζήσεται καὶ οὐκ ὄψεται θάνατον· ἄνθρωπος δὲ καὶ ἀνθρώπων ἐπέκεινα καὶ ἡ νῦν ὑμνουμένη, δέδεικται δήπου τρανῶς, ὡς καὶ αὕτη τὸν ἴσον ἡμῖν ἐκπεπλήρωκε νόμον τῆς φύσεως, εἰ καὶ μὴ καθ' ἡμᾶς ἴσως, ἀλλ' ὑπὲρ ἡμᾶς, καὶ τὴν αἰτίαν ὑπὲρ ῆς τοῦτο πάντως παθεῖν ἐναγόμεθα. Οὕτω μοι νοήσεις αὐτῆς εἰς ᾅδου κατάβασιν· ἧς τοσαύτη γέγονεν ἐπ' αὐτῆς, κατά γε τὸν ἐμὸν ὄρον καὶ λόγον, τῇ διαστάσει τῶν μερῶν ἡ τοῦ καιροῦ ἐπικράτεια, ὅσης ἐδεῖτο τῆς φυσικῆς κινήσεως ἡ περίοδος, ἐν τοῖς ἀγνώστοις χωρίοις πείρα τὴν γνῶσιν λαβεῖν, πρώτως τούτοις ἐπιβατεύουσαν, καὶ οἷα δι᾿ ἀλλοδαπῆς καὶ ἀτριβούς πορείας διήκουσαν. ἵλεως δὲ εἴης ἡμῖν αὐτὴ, θεηδό χε καὶ ζωοτόκε Παρθένε, τῶν ἀνεφίκτων κατατολ μῶσι, καὶ τῶν περὶ σὲ κρυφίων διερευνωμένοις μυστηρίων τὸ βάθος, καὶ τὰς τῷ ἀκαταλήπτῳ τῶν τοῦ Θεοῦ κριμάτων βυθῷ περὶ σὲ πεπηγυίας ἐγχειροῦσι κατανοεῖν θεουργίας· αἷς καὶ τὸ μόνον προσατενίσαι τῇ κατὰ νοῦν θεωρία, δέος εμποιεῖ καὶ αὐτοῖς γε τοῖς ὑψηλοῖς τὴν διάνοιαν, μή τί γε τοῖς σαρκωδεστέροις ἡμῖν, καὶ τῷ κωδίῳ τὸν θῆρα περικαλύπτουσι. et ipsa equidem gustavit mortem, haud tamen detenta mansit, nisi tantum ut naturæ cederet legibus, ac dispensationem impleret, quam principio in hominum genus, omnia pervadens Providentia fixisset, ac voluisset immotam: atque adeo, ut et palanı modum proderet, quo tendentem a rebus corruptioni obnoxiis ad res incorruptas motum identidem mutasset: quando nefas alioqui erat, ut nisi illa partium velut a natura disjunctione, duxam vitam mutando depelleret. Cum enim, juxta divinum oraculum *, non sit homo qui vivat, et non sit visurus mortem; fuerit autem etiam homo quam celebramus, ac major homine; probatum utique perspicue manet, eamdem et ipsam nobiscum naturæ legem implesse; quanquam -forte non ea qua ipsi, sed altiori et supra hominem ratione, ac præter eain qua id ipsi omniuo cogimur sustinere. Sic tu mihi, ejus ad inferos descensum cogita, cujus in ea tanta, quod sentio et loquor, partium disjunctione temporis mora obtinuit, quantam molus naturalis ambitus exigebat, ut quæ primum ignota illa loca incederet, ac velut peregrinum inviumque iter conficeret, experimento in eis quid ea haberent cognosceret. Ignoscas vero, o Dei susceplrix Virgo et maler vitæ, qui inaccessa præsumamus, tuorumque sacramentorum arcanam scrutemur profunditatem, ac Dei judiciorum incomprehensa abysso, in te firmata dispicienda assu contemplatione intentio etiam sublimiori intellimamus divina opera: quibus vel sola mentis gentia præditis, metum injicit, nedum nobis magis carnalibus, quique oviua pelle belluam conLegamus. Πλὴν ὅσον δεῖξαι κοινωνήσασαν ἡμῖν τῶν κατὰ φύσιν θεσμῶν, ταῦτα πρὸς ἡμῶν δέει πολλῷ προδιείληπται. Τὰ δὲ ὑψηλότερα τῶν ἐπὶ σοὶ τελεσθέντων μεγαλουργημάτων, ἅτε τῇ πείρα τὴν πρὸς αὐτὰ κοινωνίαν παθοῦσα, αὐτὴ ἂν εἰδείης μᾶλλον, ὦ πανε ολεία, θειότερόν τε καὶ καθαρώτερον, ἢ ὡς ὁ ἡμέπρος διεξέρχεται λόγος. Και πρό γε πάντων, αὐτὸς ὁ μονογενής σου Υἱὸς, ὁ τοὺς αἰῶνας συστησάμενος, καὶ σοί γε δόξαν εὐπρεπῆ περιθεὶς καὶ λαμπρότητα, διὰ τὴν ἐκδανεισθεῖσαν αὐτῷ τῆς σαρκὸς πρόσληψιν καὶ οὐσίωσιν· καὶ τοσαύτην, ὅσην οὐκ ἄν τις τῶν καθ᾿ ἡμᾶς, οὐδ' αὐτῶν τάχα τῶν ὑπερεχόντων ἀγγέλων, νῷ διαλαβεῖν ἐξισχύσειεν. Αλλ' ἔστω ταῦτα διαπαντὸς τῇ θείᾳ μυστικῶς κρυφιότητι τιμώμενα τε καὶ συντηρούμενα, καὶ τὸν οἰκεῖον τῆς ἀληθείας λόγον ἀκράδαντον ἔχοντα, μέχρι τῆς τελευταίας τῶν ὄντων ἀποκαταστάσεως. Ως ἂν δὲ ἡμᾶς τῶν σῶν ἐν θέων ἀμοίρους διηγημάτων μὴ ἀποπέμψειας, δίδου λόγον ἡμῖν, ὡς Λόγου Μήτηρ, καὶ τῆς ἐπὶ σοὶ τελεσθείσης ἀποικίας τον τρόπον γνώρισον ἡμῖν. Εστη κε γὰρ εἰσέτι πᾶς ὁ τῶν θείων ἀκροατής, τὰ ὦτα προσκεκλικώς σοι, φωνῆς τε τῆς σῆς ἐπαίειν, καθὰ καὶ πρότερον τῆς θείας ὁ Ἰσραὴλ ἐφιέμενος. "Ην εἰς ὕψος διάβασα, καὶ πλέον ἢ σάλπιγγος γεγωνότερον, Εγώ, r Psal. Lxxxviti, 49. Caterum, ea hactenus, quo tantum easdem nobiscum subiisse naturæ leges confceremus, nec nisi multo timore præeunte disputavimus. Sublimiora autem in te effecta magnalia, ut quorum ipsa communionem experimento senseris, Lumet melius noveris, o beatissima, diviniusque ac purius quam nostra oratio enarrare possit, præque universis, ipse unigenitus Filius Luus. Ipse, inquam, qui constituit sæcula, congruamque tibi gloriam et splendorem, pro commodata carnis assumptione substantia, adhibuit; idque ea excellentia, qua non tantum humanus animus, sed nec forte eminentium angelorum intellectus ullus complecti possit Enimvero maneant hæc divina semper obscuritate mystice occulliusque honorata pariter et conservata, veramque propriam ratio nem inconcussam, ad usque supremam rerum in. integrum restitutionem, retineant. Ut ne nos-4a-- men divinarum tuarum rerum expertes dimiseris, verbum largire ceu Verbi Mater, modunique edoceas, quo tua illa migratio habuit. Hactenus enim stat omnis divinorum auditor, auribus in te acclinis vocemque tuain, qua olim Israel ratione divinam, audire cupit. Qua in altum, ac tuka pene-

trabilius elata: Ego inquit, nihil immutavi eorum φησὶν, οὐδὲν τῶν ἀνθρωπίνων παραμείψασα κατά quæ essent juris naturæ; omnibus vero decore ac cognata ratione patratis, anima quidem magnifico Dominum, et spiritu exsulto³, › corpore autem transmutor, principium ac finem eanı ſaciens deitatis gratiam, quam divinissimus ille in meo arcane utero incarnatus ostendit, cum scilicet in se ipse divinitatem indutum hominem reformavit, nobisque participatione spiritus a terra in cœlos corpore rediens, quos nunquam reliquisset, concessit. Qui paterna qua prosequitur hominem, cura movente, respexit quidem humilitatem ancillæ suæ *, › statim decernens ut primam Evæ maledictionem auferret: visitavit autem sua in carne apparitione eos qui in tencbris et umbra mortis sederent, Oriens ipse ex alto orientis, pedesque nostros direxit in viam pacis. Nam cum Deus veritate esset, nova naturæ conceptione et nativitate inducta, mirabili quadam ratione ex virginalibus meis sanguinibus homo factus est, ut innovatis naturis vetera quidem tollerentur, eorumque loco inducerentur nova et quæ non veterascunt, efficerenturque omnia nova, novaque revera creatura nova hac laudatissimaque Verbi incarnatione. Quando enim prioribus sæculis auditum est, ut femina Dei Mater effecta sit? Vel quando Deus feminæ filius dictus est? Aut quando humana forma superior facta Cherubinis, divina se editione ac partu manifestavit, resque uni versas gubernavit? Quis caelestes ac terrestres adoratores docuit, ut lutum deitatem indutum, ac pulverem sublime elatum, unum ambo proprium Numen indivise adorarent? Quis humilem humique depressam infimam hominum vilitatem, naturæ terminos deificationis gratia supergressam, ad cœlos subvexit, novataque via terrenis ignota, caelus pervios, quo et homines angelis concives fierent, ostendit? liæc itaque in me palam præcessere magnalia, hisque ego tantam gloriam et splendorem sum consecuta. Quocirca merito ‹ beatam ex hoc me dicent omnes generationes fecit (enim) mihi magna qui potens est, et sanctum nomen ejus r., Quid enim ad majestatem majus, quam ut vocer simque Dei mater? Meæ autem ab humanis in alias et cœlestes sedes migrationis, clariorem certa conjectura notitiam habueritis a loco unde translata terreni hujus tabernaculi, virginalis, inquam, et assumpti a Deo corpusculi, conspersio migravit, ex qua simplex Jesus compositionem ascivit. Nam quisquis velit dicta omnia certe conjecerit ex visis. Prostant ergo ob corum oculos qui fideli animo divina conte plantur, aperta quaedam imagines, vivique ac to quentes characteres translationis meæ: nempe hoc ipsum sepulcrum, in petra excisum, quod φύσιν θεσμῶν, πάντα δὲ καινοπρεπώς τε καὶ προς φυῶς διανύσασα, ε τῇ μὲν ψυχῇ μεγαλύνω τὸν Κύ ριον,» καὶ ἀγαλλιῶμαι τῷ πνεύματι, τῷ σώματι δὲ μεταλλάττομαι καὶ μορφοῦμαι τὴν ἐν χάριτι θέωσιν, ἀρχὴν ἐκείνην καὶ πέρας ποιουμένη την θέωσιν, εν ἀποῤῥήτως τῇ μήτρᾳ τῇ ἐμοὶ σαρκωθεὶς ὁ ὑπέρθεις, ἐπεδείξατο, ἡνίκα δηλαδὴ τὸ ἀνθρώπινον ἐν ἑαυτῷ θεούμενον ἀνέπλαττε, καὶ ἦν ἡμῖν κατὰ μέθεξιν Πνεύματος έχαρίσατο, τῶν ἀπὸ γῆς χωρίων εἰς οὐκ ρανοὺς ἀνιών μετὰ σώματος, οὓς οὔποτε καταλέλαπεν. ὺς τῇ περὶ τὸν ἄνθρωπον κηδεμονία καμπτή μενος, «ἐπέβλεψε μὲν ἐπὶ τὴν ταπείνωσιν τῆς δούλης αὑτοῦ, ν τὴν πρώτην εὐθὺς Εὔας ἀρὰν ἐξᾶραι προθε θέμενος, ἐπεσκέψατο δὲ τῇ διὰ σαρκὸς ἐπιφανεία τοὺς ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου καθημένους, Ακα τολὴ ἀφ' ὕψους ἀνατολῶν, καὶ κατεύθυνε τοὺς πίλες ἡμῶν εἰς ὁδὸν εἰρήνης. Θεὸς ὢν γὰρ ἀληθῶς, ἄνθρω πος ἐκ παρθενικῶν αἱμάτων ὑπερφυῶς ἐξ ἐμοῦ κεχρημάτικε, ξένην τῇ φύσει σύλληψιν καὶ γέννησιν εἰσαγαγών· ἵνα τῇ καινοτομίᾳ τῶν φύσεων, ἀρθῇ μὲν τὰ παλαιὰ, ἀντεισαχθῇ δὲ τὰ νέα, καὶ μὴ παλαιούμε να, καὶ γένηται πάντα καινά, καὶ καινὴ πρὸς ἀλή θειαν κτίσις, διὰ τῆς καινῆς ταύτης καὶ ἀξιεπαινε τωτάτης τοῦ Λόγου σαρκώσεως. Ποῦ γὰρ ἐν τοῖς πρὸ ἡμῶν ἤκουσται γυνὴ Θεοῦ Μήτηρ γενομένη ποτέ; ἢ Θεὸς γυναικὸς υἱὸς χρημα τίσας; ἢ ἀνθρωπεία μορφὴ τῶν Χερουβὶμ ὑπερ άνω, θεϊκοῖς ἐμφανίζουσα τόκοις, καὶ τὸ πᾶν διεξ άγουσα; Τίς τὸν πηλὸν θεωθέντα, καὶ τὸν χοῦν ὑψω θέντα, τοὺς ἄνω καὶ τοὺς κάτω προσκυνητάς, ἐν ἄμφω Κύριον σέβας ἀδιαιρέτως προσκυνεῖν ἐξεπαί· δευσε; Τίς τὴν ταπεινὴν καὶ χαμαίζηλον ἀνθρώπων ἐσχατιάν, τῇ θεώδει τοὺς ὅρους ὑπερνηξαμένην τῆς φύσεως, εἰς οὐρανοὺς ἀνεβίβασε, καὶ βατούς τους ἀδάτους παρέδειξε, τρίβον καινίσας τοῖς ἐγχθονίοις ἀγνώριστον, ἵνα καὶ ἀγγέλοις συμπολῖται ἄνθρωποι ἀναδειχθῶσι; Ταῦτα τοίνυν ἐπ' ἐμοὶ τὰ μεγαλεῖα καταφανῶς προελήλυθε, καὶ τούτοις ἐγὼ τηλικαύτην ἀπεκληρωσάμην δόξαν τε καὶ λαμπρότητα. "Οθεν εἰκότως «ἀπὸ τοῦ νῦν μακαριοῦσί με πᾶσαι αἱ γε νεαί· πεποίηκε [γάρ] μου μεγαλεῖα ὁ δυνατὸς, καὶ ἅγιον τὸ ὄνομα αὐτοῦ.» Καὶ τί γὰρ μεγαλειότερον τοῦ μητέρα κεκλήσθαι καὶ εἶναι Θεοῦ; Τῆς γε μὴν ἀποικίας ἣν ἐξ ἀνθρώπων πεποίημαι, σαφέστερον τὴν γνῶσιν αὐτόθεν τεκμαίροισθε, ὅθεν τοῦ γεηρού μου σκήνους μετατεθὲν ἀπῳκίσθη τὸ φύραμα του παρθενικοῦ λέγω καὶ θεολήπτου σώματος ἐξ οὗπερ ὁ ἁπλοῦς Ἰησοῦς συνετέθη. Εξεστι γὰρ τῷ βουλο μένῳ παντί, τὰ εἰρημένα διὰ τῶν ὁρωμένων καταστα χάσασθαι. Πρόκεινται γοῦν κατ᾽ ὀφθαλμοὺς τῶν θεωμένων τὰ θεῖα πιστῶς, εἰκόνες τινὲς ἐναργείς, καὶ χαρακτῆρες λάλοι τῆς ἐμῆς μεταστάσεως· δ τάφος οὗτος ἐκεῖνος, ὁ ἐν τῇ πέτρα γλυφείς, δς μέχρι νῦν ἔστηκεν ἀσινῆς, τῆς ἐντυμβίου περιγραφής * Luc. 1, 40. 1 ibid. 48. ibid. 78,79. ibid. 48,

IN DORMITIONEM S. MARLE. I. ἀκηρύκτῳ δι' φωνῇ διασημαίνων τὰ σύμβολα. etiamnum consistens incolume, irrequieta voce Τῆς γοῦν σωματικῆς ἐν αὐτῷ κατακλίσεως ἀψευ δέστατοι μάρτυρες, τὰ ἐν τῇ πέτρα κοιλώματα, τὰς τῶν μελῶν ἱερογραφοῦντες εὐπρεπεῖς ἐκτυπώσεις. Καὶ πρῶτος ὁ χειμάρρους ἐκεῖνος τῶν Κεδρῶν, ᾧ ταῦτα διαμπαξ ἐμπεριείληπται, σαλπίζει διαπρυσίως τὰ θαύματα. Η κοιλάς, φημί, τοῦ Κλαυθμώνος ", καθ᾽ ἦν ὁ τάφος ίδρυται τοῦ Ἰωσαφάτ βασιλέως Ἰούδα, ἐν ᾧ τὸ μακάριον ἐκεῖνο τὸ πάθος τοῦ ἀπα θοῦς ἐλάμβανε τὰ προοίμια. Ἐκεῖ γὰρ θαμινὰ τοῖς μαθηταῖς ὁ Σωτὴρ συνηυλίζετο. Ἐκεῖ προσηύξατο θεὶς τα γόνατα πρὸς τὸν ἐν οὐρανοῖς Πατέρα, τοῦ ἐπιθυμητοῦ ποτηρίου κατ' οίκονομίαν ἄῤῥητον ποιού μενος τὴν παραίτησιν. Ἐκεῖ τῷ προδότῃ φιλωθεὶς, ἔκδοτος τοῖς θεοκτόνοις γεγένηται. Καὶ ταῦτα διὰ πείρας μάθοιεν ἀληθέστερον οἱ ἐπὶ χώρας γινόμενοι. Ο οὖν ἄπιστος ἀπίτω, καὶ μανθανέτω δι' αὐτοψίας τῶν λεγομένων τὴν δύναμιν· ὁ πιστὸς ἀρκείσθω τοῖς λεγομένοις, καὶ κατανοείτω διὰ τῶν φαινομένων τὰ μὴ δρώμενα, καὶ θαυμαζέτω τὰ θαύματος ἄξια. Αλλ' ἡ μὲν ταφὴ τοιαύτη καὶ οὕτως ἔχουσα. Ὁ δὲ τῆς μεταστάσεως τρόπος, εἰ καὶ κοινὸς πρὸς ἅπαντας, ἀλλ᾽ ἔστιν αὐτῷ καὶ ἰδιάζον ἀξίωμα, τὸ περιὸν ἔχον πρὸς τὸν καθ᾿ ἕκαστον. Η δέ τοι μετάθεσις κρείττων μὲν λόγου καὶ ἀκοῆς, πλὴν ἐκ παλαιῶν ἔχουσα παραδειγμάτων τὴν μίμησιν. Τίς δὲ ὁ τῆς καταπαύσεως τόπος; "Αρ' αἰσθήσει ληπτές, ἢ διανοίᾳ χωρητός; Οὐμενοῦν. Πῶς γὰρ ἂν ὁρῶτο, καὶ παρὰ τίσι νοοῖτο, μὴ πεφυκώς, πλὴν εἰ μὴ δι᾿ ἀπαθείας κατ' ἀπειρόδωρον χάριν τὸν τῇδε φθάσασι χῶρον, καὶ τῆς ἐνα ταυθοί θεοειδοῦς καταστάσεως τρυφῆς ἠξιωμένοις; ᾖ φησιν ὁ ἐμὸς προπάτωρ Δαβίδ·· Ἐν τόπῳ σκηνῆς θαυμαστῆς, ἕως τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ. Ἐν φωνῇ ἀγαλλιάσεως καὶ ἐξομολογήσεως ἤχου ἑορταζόντων. Τοιαῦτα μὲν ἡ Θεοτόκος, ἧς ἀπὸ γλώσσης ὁ γλυ κασμὸς ἀποστάζει τοῦ πνεύματος, ο καὶ ἡ χάρις ἐν χείλεσι κέχυται.» Ἡμᾶς δὲ τί δεῖ πρὸς ταῦτα εἰπεῖν, ἀδελφοί, ἢ θαυμάσαι τὴν ἀπειρομεγέθη καὶ τὰ ὅλα πανσόφως διέπουσαν Πρόνοιαν, «"Ω βάθος πλούτου, λέγοντας, καὶ σοφίας, καὶ γνώσεως Θεοῦ! Ως ἀνεξερεύνητα τα κρίματα αὐτοῦ, καὶ ἀνεξιχνίαστοι αἱ tumulationis meæ symbola commonstrat, Quod sane in eo corpore decubuerim, verissimi testes sunt cavitates illæ, quæ decoras sacrorum membrorum deformationes in petra repræsentant. Primusque torrens ille Cedron, quo hac undique gyro clauduntur, clara ceu tubæ voce miracula prædicat. Quo, inquam, vallis Clauthmonis in qua situm est sepulcrum Josaphat regis Juda, ubi beata illius passio, qui a passione immunis est, sumpsit exordia. Illic enim Salvator frequens versabatur cum discipulis suis *. Illic positis genibus Patrem precatus qui est in cœlis, ineffabili dispensatione deprecabatur desideratun calicem. Illic proditore specie amicitiæ osculum infigente deicilis traditus est z. Ac rem certius experimento πoverint, qui fuerint in ea regione. Qui itaque incredulus est, abeat, ipsoque coram visu eorum quæ dicimus vim agnoscat: ſidelis autem dictis contentus, ex iis quæ conspicua sunt, quæ non videntur perspiciat, resque plenas miraculo admirationi habeat. Enimvero talis quidem sepultura est, eumque modum habens. At ratio transitus, quanquam ad omnes communis, habet nihilominus præcellentia singulorum propriam dignitatem. Porro superat quidem transitus iste vim sermonis auditusque, sic tamen ut exempla vetera imitetur . ac referat. Verum quis locus requietionis? Sensune possit comprehendi, an mente capi? Minime sane. Qui enim videatur, aut a quibus animo concipiatur? Qui nisi iis, qui immensa quadam gratia affectionibus vacui, ad eum locum pervenerunt, quique deiformis illius status deliciis frui meruerunt, animo conspici haudquaquam possit. Quem- admodum ait avus meus Dad: ‹ In loco tabernacali admirabilis usque ad domum Dei. In voce exsultationis et confessionis sonus epulantium ª.› Sic quidem Dei Genitrix, et cujus lingua distillat dulcedo spiritus: et ‹ in cujus labiis gratia diffusa est b. Nos autem, fratres, quid dicere ad hæc oportet, nisi ut admiratione veneremur immensum magnam universaque sapientissime disponentem providentiam dicentes: «O altitudo divitiarum sapientiæ et scientiæ Dei! quam inscrutabilia ὁδοὶ αὐτοῦ!» καὶ ὅσα ἑξῆς τοῦ λόγου. Θείας γὰρ sunt judicia ejus, et impervestigabiles viæ ejus c!, × Joan. xviii, 2. Matth. xXVI, 39. Psal. XLI, 5, 6. s ibid. 49. Β' Ακηρύχτῳ, tacita, secreta. Κλαυθμών, fetus. Irrequieta voce. Ακηρύκτῳ φωνῇ. Velut duda metaphora a bello, quod ακήρυκτον, non indiClum, ac præconis voce et solemni ritu ex gentium jue denuntiatum, truculentissimum esse sole, ac implacabile, velut ad internecionem. Vel etiani fuerit idem atque τὸ ἀλαλήτως. Quo, inquam, vallis Clauthmonis. Retinuimus omen illud cum interprete LXX, in Judic. n, et Η Reg. v. Posset cum Hieronymo psal. LxxA, eddi Vallis fletus. Non omnes consentiunt, esse b Psal. XLIV, 3. • Rom. hanc vallem, vallem Josaphat, qua de re plura disputat Bonfret Judic. n. De valle item Josephant plura Adrich. Theatro terra sanctae. Quaresm. etiam tou. I Elucidat, terra sancta. Ubi etiam de sepul cro Josaphat in ea valle, quod auctor hic memoratac bene ostendit non fuisse in co tumulatuin regem Josaphat, reclamante Scriptura; atque adeo aliunde nomen sortitam eam vallem, quam ab ejus sepultura; forte, ab adificio aliquo, vel a judicio quod illic in idololatras exercuit, etc.

et quæ Scriptura deinceps habet. Plane enim di- ὄντως ἔργα ταῦτα χειρός, καὶ ἀνθρωπίνης κρείττους vinæ sunt manus opera hæc, et quæ humani intellectus captum superent 4. Ut vel tantum iis mentem deligere, valde etiam sublimi ac depurgato viris animo injiciat nietum; quanto potins terreno mihi ac humi repenti, qnique nihil præter lutum materiamque, ac res fluxas et caducas, cogitare sufficiam, eoque nulem ac dubius æstuem, no quid festæ diei majestas, sordenti meæ temeritatis imbecillitatisque imminutum sermone per injuriam vilescat? καταλήψεως. Οἷς καὶ τὸ μόνον ἐπερεῖσαι τὸν νοῦν, δέος ἐμποιεῖ καὶ τῷ λίαν ὑψηλὸν καὶ κεκαθαρμένου έχοντι τὸν νοῦν, ᾗ πού γε πλέον ἐμοὶ τῷ γηίνῳ καὶ χαμερπεῖ, καὶ μηδὲν ὅτι πλὴν τοῦ πηλοῦ καὶ τῆς ὕλης, καὶ τῶν ὅσα ῥεῖ καὶ παρέρχεται νοεῖν ἐξισχύοντα καὶ διὰ τοῦτο κραδαινομένῳ καὶ ἐλιγγιώντι, με τι καθυβρισθείη τῆς ἡμέρας τὸ μέγεθος, τῷ φυτώνει τῆς ἐμῆς αὐθαδείας καὶ ἀσθενείας σμικρυνόμενον λόγῳ. Διαπορήσῃ δ' ἄν τις εἰκότως τῶν λίαν φιλομαθών στου δὴ χάριν τὰ κατὰ τὴν ἄχραντον καὶ ὑπερκόσμων τῆς Θεοτόκου μετάστασιν οὐκ ἴσμεν τῶν θεολόγων τινὰ συγγεγραφότα, ἡ ὁπωσοῦν ἡμῖν καταλείψαντα σύνταγμα, ώσπερ οὖν αὐτοὶ τὴν θείαν τῶν Εὐαγγε λίων πτυκτὴν συνέταξαν, καὶ τὰς θεολογικές έκριν τορίας παρέδοσαν. Καὶ λέγομεν· ὡς διὰ τὸ μακρής ὕστερον χρόνοις τῆς θεολήπτου 14 τι συμβῆναι τὴν ποίμη σιν. Λόγος γὰρ αὐτὴν πρὸς ἔσχατον καταντήσασαν γῆρας, μεταστῆναι τῶν τῇδε. "Η τὸ, μὴ τοὺς καιρούς τὴν τούτων τέως ἐπιτρέπειν διάληψιν· ὅτι μηδὲ προσ ἦχον ἦν, κατ' αὐτήν γε τοῦ Εὐαγγελίου την συγ γραφήν, τὸν τῆς οἰκονομίας σπαρέντα λόγον αὐτίκα περὶ τούτων διαλαβεῖν· ἄλλης, ὡς εἰκὸς, δεομένων εἰδικῆς, ἢ κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν, σχολῆς τε καὶ πραγματείας. Αλλ' εἰ μὲν διὰ ταῦτα, οὐκ ἴσμεν δ τι καὶ φῶμεν. Εἰ δὲ διὰ τὸ μέχρι μόνον τῆς πρὸς ἡμᾶς ἐν σαρκὶ τοῦ Λόγου διατριβής παρατεἶναι τοὺς πνευματοφόρους ἄνδρας τῆς οἰκονομίας τὸν λόγον, καὶ πέρα μηδὲν τῆς ἀπὸ γῆς ἀνόδου καθυποφήναι, τού τοῖς τὴν σιωπὴν ἐποίησε, κἀγὼ πείθομαι. Πλὴν ἀλλ' ἵνα μὴ τὰ πολλὰ λεγόντων ἡμῶν, οιηθεῖέν τινες παι τελεῖ παραδεδόσθαι σιγῇ τὸ τῆς ἡμέρας μυστήριον, καλὸν οἶμαι προσθεῖναι τῷ λόγῳ τὸ κατὰ δύναμιν ευρημένον, πρὸς τὴν τοῦ προκειμένου σκοπού σύλο ληψιν καὶ βεβαίωσιν. Οὐ γὰρ εἰς τέλος μεμένηκε προς τοῖς ἱεροῖς λογίοις ἀνέκδοτον, εἰ καὶ ἀμυδρότερόν πως τεθεώρηται. Cæterum non defuerit, qui sciendi cupidus merito dubitet quæratque curnam nemo, quod sciamus, theologorum doctorumque sacrorum, quæ ad Dei Genitricis intemeratum venerabilissimumqne transitum spectamt, couscripserit, aut aliquam nobis de ea re scripturam reliquerit: eo modo quo ii divina Evangeliorum composuerunt volnmina, theologicasque expositiones tradiderunt. 1d vero causæ respondemus, quod longo postea tempore Deo allata dormitio illa acciderit. Ferunt enim ubi ad extremain devenisset senectutem, migrasse ab humanis. Vel quia necdum ea tempora harum rerum explicationem permitterent. Nam neque congruum erat, ut cum primam conscribi cœpit Evangelium, mox seminatus œconomiæ ac iucarnationis sermo hæc sibi disquirenda ac exponenda assumeret, quæ utique peculiari alio quam pro temporis ratione, et otio et opera Indigerent. Verum si quidem ob eas rationes, nec scimus quid loquamur. Sin autem quia divino Spiritu amati viri, ad usque tantum Verbi in carne nobiscum commorationem sermonem œconomiæ et spectantem ad sacramentum assumpti hominis produxerunt, nec aliud ulterius quam ascensionem a terra docuerunt, eo illis silentiumn indictum sit; etiam ipse morem gero. Enimvero, ut ne qui, dum interim multa loquimur, existimaverint omnino traditum silentio diel sacrainenstum, operæ pretium judicavi, ut ad propositæ rei intelligentiam et confirmationem, quod licuit invenire deinceps dicam. Quanquam enim res obscurius cognita sit, haudquaquam tamen mansit nihil omnino tradita sacris Eloquiis. Dictum itaque est a quodam theologo et do. clore, eoque sapienter ac scite in divinarum re rum scientiam exculto, cui etiam occultioris sacratiorisque supercolestium mentium formationis angelicas informationes revelatas aiunt: insuper etiam cœlestis doctrinæ, quam admirabilis Paulus excellenti puritate doceri ccelitus meruit, expo- ◄ Prov. viti, 9. sec. LXX. IV Reg. vπι, 11. – " Εἴρηται γοῦν πρός τινι τῶν θεολόγων ἱερολόγων, σοφῶς τε καὶ ἐπιστημονικῶς ἐξησκημένῳ τὰ θεῖα, ὥς φησι εν, καὶ τῆς· μυστικῆς ἱεροπλαστίας τῶν ὑπερουρανίων νέων τὰς ἀγγελοπρεπεῖς ὑποτυπώσεις εκκεκαλύφθαι. Πρὸς δὲ, καὶ τὰς ἀποῤῥήτους ἐκφάν· σεις, τὰς Παύλῳ τῷ θεσπεσίῳ δι' ὑπερβολὴν καθαρό τητος ἐκφανθείσας ὑπηγορεῦσθαι, ὧν τὴν ὑπέρφωνον ST σε Θεολήπτου proprie est a Deo assumpta. et φησί, ait, hoc est, aiunt, dicitur, vulgo; vel melius le με φασί. Deo «βαία. Τῆς θεολήπτου. Vox Dionysiana in apostolos et primos illos discipulos et ιεράρχας nustros quam Andreas hic transfert in Mariam, et orat. 3 in animas sanctoruni, et juvenculas illas Canticorum i et vi, vere θεοειδείς, ut idem vocat; Deo jam, quo beatæ fruuntur, perquam similes. I Joan. iii, 2. Paulo ante dixit 'de ipso Mariz cor pore, coque reddidimus, a Deo assumptum.

IN DORMITIONEM S. MARIÆ. I. θεωνυμίαν τὸν κόσμον ἔχειν οὐ δυνατόν, ὡς πάσης sita suggeslaque arcana; quorum luce clariora κρυφιότητος καὶ ἀφθεγξίας ἐπέκεινα. Τίς οὗτος, εἴπω βούλεσθε; ἢ παρεὶς τὴν προσηγορίαν, ἐκ τῶν προσόν των τἀνδρὶ δειγμάτων γνωρίσω τοῦτον ὑμῖν, ὡς ἐξ ἀνύχων τὸν λέοντα; οἶμαι δὲ μὴ λίαν ἀγνοεῖν τὸν ἄνδρα, τοὺς οὐκ ἀπείρως ἔχοντας τῆς ἀμφ' αὐτὸν εὐφυΐας. Ρητέον οὖν τὴν προσηγορίαν τἀνδρὸς, εἴ πως καὶ δι' αὐτῆς ὁ λόγος τὸ ἀξιόπιστον ἔχοι. divitias non penitus rudes ignorant. Dicendum dem habeat. Διονύσιος οὗτός ἐστιν ὁ πολὺς τὰ θεῖα, καὶ μέγας τὰ κατ' οὐρανὸν ἀκούσματα, καὶ ὅσα τῆς ἀκατονομάστου θεωνυμίας ἐστὶν ἐνδάλματα καὶ εἰκάσματα. ὺς ἐν τῇ Περὶ θείων ονομάτων ἱερωτάτῃ πτυκτῇ, divina nomina mundus nequit babere, ut quæ omneni obscuritatem et vim sermonis plane excedant. Vultis dicam quisnam iste sit, an prætermissa nominis appellatione, hunc vobis virum ex iis quæ insunt notis, tanquam ex ungue leouem, cognitum faciam? Porro arbitror non admodum igno~ tum virum³, si qui ejus ingenii dexteritatem et itaque viri nomen, si quo modo inde sermo flVir iste Dionysius est divina doctissimus, magnusque cœlestium rerum auditione, ac eorumi quotquot ad innominabilium Dei nominum species tenuesque repræsentationes, quales mens bumana πρὸς τῷ τρίτῳ κεφαλαίῳ τῷ περὶ ταύτης, ἡ τε τῆς ᾖ ferre potest, pertinent. Is sacratissimo libro De εὐχῆς δύναμις, καὶ περὶ τοῦ μακαρίου Ιεροθέου, καὶ περὶ εὐλαβείας και συγγραφῆς θεολογικῆς, αὐτοῦ που τοῦ λόγου γενόμενος, καὶ τὰ κατὰ τὸν θεῖον ἐκεῖνον ἄνδρα παρεκβατικώτερον διεξιών, τάδε φησὶ πρὸς Τιμόθεον γράφων «Καίτοι καὶ τοῦτο ἡμῖν ἐπιτετήρηται λίαν ἐμμελῶς, ὥστε τοῖς αὐτῷ τῷ θείῳ καθηγεμόνι κατ' Εκφασιν σαφή διηυκρινημένοις, μηδ' ὅλως έγκεχειρηκέναι πρὸς ταυτολογίαν, εἰς τὴν αὐτὴν τοῦ προστεθέντος αὐτῷ λογίου διασάφησιν. Ἐπεὶ καὶ παρ' αὐτοῖς τοῖς θεολήπτοις ἡμῶν ἱεράρχαις, ἡνίκα καὶ ἡμεῖς, ὡς οἶσθα, καὶ αὐτὸς, καὶ πολλοὶ τῶν ἱερῶν ἡμῶν ἀδελφῶν, ἐπὶ τὴν θέαν τοῦ ζωαρχικοῦ καὶ θεο δόχου σώματος συνεληλύθαμεν παρῆν δὲ καὶ ὁ ἀδελ φόθεος Ἰάκωβος, καὶ Πέτρος ἡ κορυφαία καὶ πρεσβυπάτη τῶν θεολόγων ἀκρότης· εἶτα ἐδόκει μετὰ τὴν θέαν ὑμνῆσαι τοὺς ἱεράρχας ἅπαντας, ὡς ἕκαστος ἦν ἱκανὸς, τὴν ἀπειροδύναμον ἀγαθότητα της θεαρχικῆς ἀσθενείας· πάντων εκράτει μετὰ τοὺς θεολό γους, ὡς οἶσθα, τῶν ἄλλων ἱερομυστῶν. Ολος έκδημῶν, ὅλος ἐξιστάμενος ἑαυτοῦ, καὶ τὴν πρὸς τὰ ὑμνούμενα κοινωνίαν πάσχων. Καὶ πρὸς πάντων ὧν Ακούετο καὶ ἑωρᾶτο, καὶ ἐγινώσκετο καὶ οὐκ ἐγινώσκετο, θεόληπτος εἶναι καὶ θεῖος ὑμνολόγος κρινόμε νος.» Ο μαχαρίας ὄντως καὶ ψυχῆς καὶ γλώττης, τῆς ταῦτα μυηθείσης καὶ φθεγξαμένης! ὢ τίς ἄν μοι το Forte νοῦ, τίς ἡ. Coas. divinis nominibus, cum ad tertium caput, ubi de virtute orationis, deque beato Hierotheo, ac de modesta cautione, nec nou de divinarum rerum conscriptione disserit, ad certum ejus locum ve nisset, atque ea quæ spectant ad virum illum admirabilem, nonnulla digressione enarrasset, uac ait ad Timotheum scribens: «Quanquam hoc a nobis diligenter observatum est, ut quæ divinus idem præceptor aperta expositione distinxisset, ea nullo modo tractaremus, iisdem repetendis ad eamdem sententiæ, quæ ab eo proposita esset, explanationem. Nam etiam apud ipsos numine alatos antistites nostros, cuin et nos, ut scis, et tu, et multi ex sanctis fratribus nostris, ad corpus quod vitæ principium Deum suscepisset, intuendum convenissemus (porro etiam aderat Dei frater Jacobus, et Petrus summus ac præstantissimus theologorum vertex), placuissetque ut post spectaculum, sacri oumnes antistites, pro suis quisque viribus, infinitæ virtutis bonitatem matris Dei imbecillitatis laudibus efferrent, theologis, id est Apostolis, exceptis, sacros omnes alios præcones, ut te non fugit, superabat. Totus videlicet excedens, lotus extra se raplus atque eorum quæ laudaret communione affectus, Quod vita principium. Τοῦ ζωαρχικού σώμα. ruperit laudes, infnitæ in ea virtutis bonitatem της. Quod edidisset vitam. Perion. cum sequenti καὶ Θεοδόχου σonfundens. Quod auctorem vitæ Denmque recepisset. Bill. 2 Orat. Damasc. De Assumpt. qui ipse eumdem Dionysii locum affert: Quod vitam inchoaverat. Vitam utique gratiæ, ejus auctore concepto et edito: vel etiam, vitam, Chris stuum, ipsam per se vitam; is enim vere ex Maria, quanquam ut Mariæ solum Filius, sive ut homo, esque Mariæ corpusculo, initium habuit. Imbecillitatis Matris Dei. Τῆς θεαρχικῆς ἀσθενείας. [Mallem, infinitam bonitatem divina imbecillitatis. GALLAND.] Exponimus ut Andreas noster in sequentibus eruditissime exponit; vixque antequam etiam legissem, adduci poteram, ut torrenti aliter velut uno ore exponentium post D. Maxinum, concederem: ut nimirum, aliud acciperem cam inbecillitatem, quam ipsam Mariam exanihem, qua visa, sacer ille colus, in ejusdem procelebrans, quà Deo vicina et major homine, velut Deo homini principium et mater, ipsa sic pro humana fragilitate, morti concessissel, ac corpore exstincta jaceret. Alii ergo, τό, θεαρχικῆς ἀσθενείας, ad Christum referunt, qui ipse θεαρχικός, ac supremus Deus, factus sit συγκαταβάσει, et se mobis inclinando, imbecillitas: verum id minus cohæret, cum solius Mariæ, et visi ejus corpusculi exanimis, cui sanctus ille conventus parentaret, mentio præcessisset, ac plane insistat Dionysius in sua illa phrasi, qua idem corpus Twapxixov paulo superius dixit plane enim utroque nomine idem voluit. Codex Sirl, quo usus est Bill. in 2 Orat. Damasc. de Assumpt. ἀντὶ, ἀσθενείας, label ἐξουσίας. Regius tamen ex quo prodierint novæ eæ orationes, ac recognita Billi versio, exspectata Damasceni editione, cum Dionysii universis codicibus et Andrea nostro, habet ἀσθενείας.

S. ANDREA CRETENSIS απηχήματα; Εἰ γὰρ ἐκεῖνοι καίπερ οὕτω μετάρσιον εἰληχόσι τὸν βίον, καὶ ἀμιγῆς τῶν κάτω τὴν κατά νοῦν θεωρίαν, οὕτως ὁ ὑμνῶν ἐθαυμάζεται πηλίκα ἦν τὰ ὑμνούμενα, μᾶλλον δὲ τὸ ὑμνούμενον; Πρὸς δὲ τὰ ἑξῆς ὁ λόγος χωρείτω· ι Καὶ τί ἄν σοι, φησί, περί τῶν ἐκεῖ θεολογηθέντων λέγοιμι; Καὶ γὰρ εἰ μὴ καὶ ἐμαυτοῦ ἐπιλέλησμαι, πολλάκις οἶδα παρὰ σοῦ καὶ μέρη τινὰ τῶν ἐνθεαστικῶν ἐκείνων ὑμνῳδιῶν ἐπ· ακούσας· οὕτως σοι σπουδὴ μὴ ἐκ παρέργου τα θεία μεταδιώκειν. Πλὴν ἀλλὰ τὰ ἐκεῖ μυστήρια, καὶ ὡς τοῖς πολλοῖς ἄῤῥητα, καὶ ὡς ἐγνωσμένα σοι, παρα λείψομεν.» ut ab omnibus qui ipsum audiebant et cernebant δοίη πρὸς τὰ ὦτα τῶν Θεοειδῶς ὑμνηθέντων τα tum qui agnoscerent, tum qui non agnoscerent, divino numine correptos, ac divinus plane laudator esse censeretur. › O beatum pláne et animum et linguam! animum inquam bis eruditum, linguamque verba ejusmodi prolocutam. O quis dederit, ut eorum quæ divina quadam ratione celebrata sunt, extremos sonos auribus hauriam! Nam viris illis quanquam vita adeo sublimi, mentisque contemplatione sic a terrenis elevata, ita laudantem demirantibus, quanta putandum fuisse ab eo laudibus celebrata, ipsumque adeo quod laudibus celebrabat? Cæterum procedat oratio ad ca quæ reliqua sunt. Sed quid tibi, inquit, de iis dicam, quæ illic divina enarrata sunt? Nisi enim memet ipsius oblivio cepit, nonnullas etiam a Deo amatorum illorum cantuum partes, persæpe abs te audivisse me novi: tanto tibi studio est, ut ne divina negligentius persequaris. Veramtamen, quæ illic gesta sunt sacramenti plena, tum velut multis obscura, tum ut tibi nota, prætermit. temus. In hunc nobis modum Dionysius loquitur; Dionysius, inquam, sublimis ille divinorum interpres, sublime volans colorum aquila sacris divinorum imaginibus plenissimus animus. Opera autem pretium arbitror, ut ne levius dicta prætereamus, sed quantum licuerit assequi, eis immoremur, ac sensorum profunda penetremus, unde et modo expressius declaretur clariusque quod voJumus. Tu porro mihi venerabilis auditorum cœtus, eorum quæ dicenda sunt vim considera, ut sacramentorum eventum perspexeris, noverisque, quis et quantus conventus congregatus sit; ac raculo præcunte. Ταῦτα ἡμῖν Διονύσιος, ὁ ὑψηλὸς τῆς θεολογίας ὑφηγητής· ὁ τῶν οὐρανῶν ὑψιπετῆς ἀετὸς, ὁ ἱερο γραφικώτατος νοῦς. Αξιον δὲ οἶμαι μὴ παρέργως τὰ εἰρημένα παραδραμεῖν, ἀλλ' ὡς ἐφικτὸν ἐμμεῖναι τούτοις, καὶ εἰσδύναι τῷ βάθει τῶν νοημάτων, ἐξ οὗ καὶ τὸ ποθούμενον ἐκτυπώτερον, καὶ νῦν ἐμφανέστε ρον παραδείκνυται. Σὺ δέ μοι σεμνὸν ἀκροατήριον σκόπει τῶν ῥηθησομένων τὴν δύναμιν, ἵνα συνῆς τῶν μυστηρίων τὴν ἐκβασιν, καὶ γνῷς τις καὶ ποταπὴ τῶν συνειλεγμένων ἡ συνάθροισις, καὶ προχρηματί σαντος τοῦ ἱεροφάντου τὸ θαῦμα. sacro doctore ceu ex oraculo referente, atque miΦέρε τοίνυν ἐκ σταθμῶν ἀποβάντες τῆς ἀειμνήστου Σιών (αὐτοῦ γὰρ ὑπὸ τοῦ λόγου μικρῷ πρόσθεν ἀνα ήχθημεν· ταύτην γὰρ εἶχεν ἡ Θεομήτωρ ἐπὶ γῆς ἐν διαίτημα), ἐπικαίρως αὐτόθεν ἄρτι τοῦ παρθενικού προπομπεύσωμεν σώματος. Αὐτοῦ γὰρ εἰς χεῖρας, οὗ ἐν χειρὶ πάντων ἡμῶν αἱ ψυχαί, τὴν ἑαυτῆς παρακαταθεμένη ψυχὴν ἡ Μητρόθεος, τὴν ἐν σαρκὶ ζωὴν συνεπέρανεν. Εἶθ' οὕτως τὴν ἐξόδιον ἀκολούθως ποιησάμενοι πρόοδον, τῇ ἐφυμνίῳ προπομπῇ τὸν ἐπικήδε:ον ἐπισυνάψωμεν ἔπαινον. Οὕτω γὰρ καὶ κατὰ ῥοῦν ἡμῖν ὁ λόγος δραμείται, καὶ τὰ εἰρημένα, τρανὴν δέν ξεται τὴν ἐξάπλωσιν. Ιν᾿ οὖν τοῦτο γένηται, δεύρο ἄπιθι καὶ πρόβαινε φαιδροτάτη καὶ θυμηρεστάτη ὀξυωπίᾳ τῆς διανοίας, ἀγαπητέ, ἐπὶ τὴν εὐλαβεστά την Γεθσημανή, καὶ ἀνατύπωσαι σεαυτῷ εἰκόνα ἐμφανῆ, τῇ ἐκβάσει τῶν πραγμάτων τὰ εἰρημένα συγκ κρίνων. Οὐ γὰρ δεήσῃ μακρῶν λόγων εἰς ἐφόδιον γνώσεως, τοῖς ἔργοις ἐνατενίζων· «Πάντα γὰρ ἐνα ώπια τοῖς συνιοῦσι, καὶ ὀρθὰ τοῖς εὑρίσκουσι γνώσιν.» Age itaque velut a gradibus sempiterna memoria habendæ Sion descendentes; illuc enim haud ita pridem sermo subvexit (quippe illic Dei Mater agens in terris, domicilium habuit): inde jam opportune virginale corpus illud pompæ funebri comites præmittamus. Dei siquidem Mater, in ejus manus deposita anima, in cujus manu nostrum omnium animæ positæ sunt, vitam in carne finivit. Tum vero, ubi ordine elatum funus erimus prosecuti, secuto a pompa cantico carmen funebre adjungamus. Sic enim nobis secundo cursu decurret oratio, et ea quæ dicta sunt liquido exponentur. Ut ergo hæc fuerint, veni, dilecte, vade et procede, lætissima ac maxime alacri animi perspicacitate, ad honorabile Gethsemani, tibique ipse, viva expressaque deformata imagine, iis quæ evenerunt dicta compone. Ubi enim gestis intenderis animum, haudquaquam prolixos sermones ceu subsidio necessarios ad veri cognitionem habueris.. • Omnia enim præsentia intelligentibus, et recta invenientibus scientiam. Illic igitur pulchrum quoddam ornatumque templum, magnifico splendidoque cultu decorum ocCOMBEFISII Sublime voians calorum aquila. Ο τῶν οὐρα νῶν υψηλοπετῆς ἀετός. Simili epitheto exornat Chrysost. hom. de falsis prophetis edita a Vossio Latine, ac Greco aljelo a Ducæo: quanquam Αὐτοῦ δὴ τοίνυν εὑρήσεις περικαλλές τι καὶ κει κοσμημένον ἀνάκτορον, πολυτελή τε καὶ λαμπρὸν NOTÆ. minus sapiat Chrysostomum, nec Græca edita nominent Areopagitam: forte tamen habuit Vossii codex.

IN DORMITIONEM S. MARI.E. I. περικείμενον κόσμον. Ὑπὸ τοῦτον τὸν ὑπερφερῆ τε curret. Sub ea præcellenti sacraque domo, tu multi καὶ ἱερότευκτον οἶκον, κατανόησον τὸν νυμφοδόχον καὶ παρθενικὸν τῆς Θεοτόκου σηκόν. Περίβλεψαι δὲ τοῖς τῆς πίστεως ὄμμασι τῶν ἱερογράπτων τῆς βα σιλίδος μελῶν τὴν κατάκλισιν. Ην οὐκ εἰς μακράν τῆς κηδείας, μεταθέντος αὐτῆς τοῦ ἱεροῦ σκήνους, αἱ κατ' αὐτῆς κοιλανθεῖσαι τῆς πέτρας ὑπογλυφίδες, ἀχειροτεύκτως ἐνετυπώσαντο. Εὑρήσεις αὐτόθι καὶ τὴν καταντήσασαν χρησίμως τῶν ἱερομυστῶν ἄθροισεν, τῇ κατὰ νοῦν θεωρία μυστικῶς ἐρευνώμενος· συμπαρεῖναι γὰρ τότε φησὶν ὁ ἱεροφάντης, κατ' εὐδοκίαν ἄφραστον, οὐκ εὐαριθμήτων ἱεροφόρων ἀνδρῶν ἄγυρμα. Ως ἂν οὖν τῆς διανοίας τῶν εἰρημένων σώμεθα, φέρε τῇ μυσταγωγίᾳ τοῦ θείου χειραγωγούμενοι Πνεύματος, συλλήπτορα τοῦ λόγου τὴν Μητ ἐρα τοῦ Λόγου ποιώμεθα. Παρέσται γὰρ ἀγαθοδότις οὖσα, διδάξουσά τε καὶ συνετιοῦσα πλέον, ἢ ὅσον ἡμεῖς παραιτούμεθα. Αλλά μοι καὶ αὐτὸς παρείης, ὑφηγητά, μύστα καὶ θεωρὰ τῶν ἀλήπτων, καὶ τῆς σκηνῆς τῆς ἀληθινῆς ἱεροθύτα, καὶ τοῖς σοῖς ἐμφιλοχωρεῖν ἐθέλοντι χειραγωγός εἴης, καὶ πρὸς τὴν τοῦ ζητουμένου δύναμιν ἁπλανῶς καθοδηγοίης μου τὴν διάνοιαν τῇ ἐποπτίᾳ τῆς μυστικῆς ἀντιλήψεως. Δείτ κνυσι τοίνυν διὰ τῶν ἑαυτοῦ λόγων ἡμῖν ὁ θεσπέσιος, ὡς ἅπας σχεδὸν τῶν ἱερῶν ἀποστόλων ὁ θίασος, περὶ τὸ σεπτὸν ἐκεῖνο και μέγα τῆς Θεομήτορος συνεχή γερτο θέατρον, καὶ τοὺς ἀνὰ πᾶσαν διεσπαρμένους τὴν γῆν μαθητὰς, ἅμα τότε συνειλεγμένους, ὧν εἷς ἦν καὶ αὐτὸς σὺν Τιμοθέῳ καὶ Ἱεροθέῳ τοῖς θεοτόφοις. • Ηνίκα γάρ, φησί, καὶ ἡμεῖς, ὡς οἶσθα, καὶ αὐτὸς, καὶ πολλοὶ τῶν ἱερῶν ἡμῶν ἀδελφῶν, ἐπὶ τὴν Θέαν τοῦ ζωαρχικοῦ καὶ θεοδόχου σώματος συνεληλύθαμεν.» Ζωαρχικὸν δὲ σῶμα οὐδ' ἂν ἄλλο νοήσοιμεν, πλὴν τοῦ θεοδόχου καὶ παρθενικοῦ σκήνους, ἐξ οὗ καὶ τὸ πρόσλημμα θεώσας ὁ ὑπερούσιο;, καὶ εἰς οὐσίαν ἀληθῶς ἐλθὼν, ὑπὲρ οὐσίαν οὐσιώθη. Οὐ γὰρ τὸ Δεσποτικόν· ὅτι μὴ πρὸ τοῦ πάθους παρῆσαν οἱ μετά τὸ πάθος πιστεύσαντες. • Θεολήπτους δὲ ἱεράρχας, ο τοὺς θιασώτας οἶμαι τῶν μαθητῶν, ὡς προέδρους τοῦ λόγου, σαφῶς ἐνταῦθα παραδηλοῖ. Καὶ θαυμαστὸν οὐδὲν, εἰ τὸ ἐξῆραν Ηλίαν πνεῦμά ποτε, καὶ διφρελάτην οὐρανοῦ πυρφόρον ἀναλαβὸν ἄρτι, τότε κἀκείνους ἐξαπίνης συνήγαγε διὰ νεφέλης ἐν πνεύματι. * Ῥᾷστα γὰρ πάντα Θεῷ, καθὼς ἐν τῷ Ἀμβακούμ καὶ τῷ Δανιὴλ ἔγνωμεν. quod sponsam recepit, ac virginale Dei Genitricis considera adytum. Circumspice vero fidei luminibus decubantis reginæ depicta membra (hrevi a funere sacro ejus translato tabernaculo) nulla manuum opera cavante ipsa, cælaturis petræ deformata. Sacrorum item doctorum cœtum opportune occurrentem mentis contemplatione spiritaliter scrutatus, illic loci inveneris. Ait enim sacer interpres, ineffabili Dei beneplacito ac providentia, numerosam Deo afflatorum virorum multitudinem, una tunc adfuisse. Ut igitar sensum dictorum apprehendamus, age, ductrice divim Spiritus doctrina sacra, Sermonis Matrem, sermoni patronan et adjutricem asciscamus. Plane enim aderit velut boni largitris, ac supra quam petimus docebit. Sed et ipse interpres sacer, doctorque et spectator rerum comprehensione majorum, verique tabernaculi sacerdos, mihi adsis, nec tuis libenter immoranti, ceu manu ductorem tele abnueris, mentemque meam ut vim quæsiti sine errore perspexerit, inspectione ac tutela spiritalis auxilii direxeris. Significat itaque verbis suis vir admirabilis, totum fere apostolorum sacratum. chorum, ad venerabile illud magnumque Dei Matris coactum spectaculums, discipulosque per universam terram dispersos, una tunc fuisse congregatos. De quorum ipse numero fuit, cum divine sapientibus Timotheo atque Hierotheo: • Cum et nos, inquit, ut nosti, et tu, et mulli ex sanctis fratribus nostris, ad corpus quod vitæ principium dedisset, Deumque suscepisset, contuendum convenissemus. › Cæterum nullum aliud cogitaverimus dictum zoarchicum corpus, præter illud quod vitam edidisset, ac virginale tabernaculum; ex quo etiam assumptam carnem, is qui major substantia est, divinitate donavit, tolaque veritate ad substantiam veniens, altiori supra substantiam modo substantiam induit. Non enim ejusmodi corpus illud Dominicum fuerit. Nam non adfuissent ante passionem, qui post passionem credidissent. • Deo auten allatos sacrorum antistites, eos puto clare hoc loco significatos, qui essent e discipulorum choro, tanquam verbi præfectos. Nec quidquam mirum, ut Spiritus qui quondam extulisset Eliam, aurigamque cœli igniferum assumpsisset, eos etiam per nubem in spiritu id temporis ✓ momento congregaverit. Nam sunt omnia Deo facilia, quemadmodum in Habacuc et Daniele no vimus.. Τούτους δὲ ὅσους ἂν οἴε: τότε, ἀγαπητέ, ἄλλους ἄλλοθεν ὁπαδοὺς αὐτόθι συνενεχθέντας; τοῦτο γὰρ δηλοῖ τό· ι Καὶ πολλοὶ τῶν ἱερῶν ἡμῶν ἀδελφῶν.» Ως δῆλον εἶναι μηδὲ τῶν ἑπτάκις δέκα, τῶν ὕστερον ἀναδεδειγμένων Χριστοῦ μαθητῶν, ἡμοιρηκέναι τὸ θεόλεκτον ἐκεῖνο συνέδριον. Εικότως γὰρ τοὺς μὲν ὡς πρωτουργοὺς τοῦ μυστηρίου καὶ φιλοθεάμονας, ἐνίους δὲ καὶ μετ' αὐτοὺς εὐθὺς, ὡς τὰ δεύτερα τῆς θεολογίας φέροντας, Πνεύματι θείῳ συνελασθέντας f Dan. siv, 23 seq. PATROL. GR. XCVII. » Tu vero, dilecte, quam multos putas ex aliis partibus illic societate congressos? Id enim signi ficat quod ait: Et multi ex sanctis fratribus nostris. Ut palam sit neque septuaginta postrecreatos Christi discipulos defuisse electo illi a Deo cœtui atque concilio. Par enim erat ut tum illi, velut qui primarii in mysterio essent ac spectaculi amantes, tum alii post eos quidam eisque proximi, ut qui secundas in theologia fermum

rent, divino compellente Spiritu, actutum sulque υπόγυιον ἀχθῆναι. Τοῦτο γὰρ οἷς ἐπιφέρει δηλοί id momentum temporis congregarentur. Hoc enim significat ex iis quæ adjicit: ‹ Aderat autem etiam Dei frater Jacobus, et Petrus, summus ac præstantissimus theologorum vertex.» Plane vero fuerit ut quis admiretur cogitans ut ita subito convenerunt. Ubi porro omnes pariter ad urbem Hierosoly. main convenissent (circumstabat vero immensum quoddam agmen), quid acciderit, quæve sint gesta sequentibus declarabitur. «Ac lum, inquit, placuit, ut post spectaculum sacri omnes antistites, pro suis quisque viribus, infinitæ virtutis bonitatem imbecillitatis Matris Dei laudibus efferrent. Age cnimvero, videamnus, siquidem videre liceat intellectualibus oculis, quodnam illud sit spectaculum, ac quanta pulchritudo, quænam item theo· logia, in speciei Deum delectantis laudes effusa. Lucidum itaque ac plane decorum spectaculum, quod id temporis Deo allatis viris illuxit, ut equidem explico, illustrissima fuit virginalis tabernaculi ceu a Deo effulgentia, quam Deiparæ corpus illud, ceu vitæ principium totumque luminosum viderunt. Corpus, inquam, supra nos ac humanam sortem, el nostram; quo nobis divinioris vitæ principium, primitias nostras quas sibi ipse mirabiliter ex virginali utero velut subitario opere confavit, vita principium faciens, vitæ princeps auctorque Jesus, concessit. Quod si delibatio sancta, juxta Apostolum, plane et massa: et si radix sancta, utique et rami s.» Eist ergo Deiparæ corpus vitale ac ceu vitæ initiativum, quod ipsam tolam deitatis vitalem vitæque initiativam plenitu dinem in se suscepit. Corpus, inquam, pretiosum virginitatis monile, præcellens ccelum, Deo culta terra, delibatio massæ humani ex Adam generis in Christo deitate donatæ, simillima principis speciei atque decoris repræsentatio; arcanorum Dei judiciorum a Deo obsignatus thesaurus; domicilium virtutum; spiritalis mirabilium divinæ in nos «Παρῆν δὲ καὶ ὁ ἀδελφόθεος Ἰάκωβος, καὶ Πέτρος ἡ κορυφαία καὶ πρεσβυτάτη τῶν θεολόγων ἀκρίτης. Θαυμάσεις δ' ἄν τις, αὐτῶν τὸ ἀθρόον τῆς συνελεύ σεως ἐννοῶν. Οἱ ἐπειδὰν κατὰ τὴν Ἱερουσαλήμ άμα πάντες συνεληλύθασιν (ἄπειρον δέ τι στίφος ἦν ἀμφ' αἱ τοῖς), τί γέγονε, καὶ τίνα πεπραγμάτευται, τὰ ἐξῆ; δηλώσει. «Εἶτα γὰρ ἐδόκει, φησί, μετὰ τὴν θέαν ὑμνῆσαι τοὺς ἱεράρχας ἅπαντας, ὡς ἕκαστος εν ἱκανὸς, τὴν ἀπειροδύναμον ἀγαθότητα τῆς θεαρχι κῆς ἀσθενείας. «᾿Αλλὰ τίς ἡ θέα, καὶ τὸ κάλλος ἡλίκον, ἢ τίς ἡ ἐφύμνιος θεολογία τῆς Θεοτερπούς ὡραιότητος, φέρε ἴδωμεν, εἴπερ οἷόν τε ταύτην νοεροῖς ἰδεῖν ὀφθαλμοῖς. Θέα φωτοειδής τε καὶ εἰμ πρεπὴς ἡ τότε τοῖς θεολήπτοις φανεῖσα εἴη ἄν, ὡς ὁ ἐμὸς λόγος, ἡ παμφαὴς τοῦ παρθενικού σκήνους θεολαμπία, καθ᾽ ἦν τὸ ζωαρχικὸν καὶ ὁλόφωτον ὡρᾶτο τῆς Θεοτόκου σῶμα, τὸ ὑπὲρ ἡμᾶς, καὶ ἡμέτερον· δι' οὗ ζωῆς ἡμῖν θειοτέρας ἀρχὴν ὁ ζωαρχικός Ἰησοῦς ἐχαρίσατο, τὴν ἡμετέραν ἀπαρχὴν ζωῆς ἀρχὴν ποιησάμενος, ἣν ἐκ παρθενικῆς ἑαυτῷ νηδύος ὑπερφυῶς ἐσχεδίασεν. «Εἰ δὲ ἡ ἀπαρχή ἁγία, κατὰ τὸν ᾿Απόστολον, καὶ τὸ φύραμα δῆλον καὶ εἰ ἡ ρίζα ἁγία, καὶ οἱ κλάδοι δήπουθεν.» ζωαρχικὸν ἄρα τῆς Θεοτόκου τὸ σῶμα, ὅλον αὐτὸ τῆς θεί τητος τὸ ζωαρχικὸν εἰσδεξάμενον πλήρωμα, το πολυτίμητον τῆς παρθενίας κειμήλιον, ὁ ὑπερφερής οὐρανός, ἡ θεογεώργητος γῆ, ἡ ἀπαρχὴ τοῦ ἐν Χριστῷ θεωθέντος Αδαμιαίου φυράματος, τὸ παν όμοιον τῆς ἀρχικῆς ὡραιότητος ίνδαλμα, ὁ θεοσφρά γιστος τῶν ἀποῤῥήτων τοῦ Θεοῦ κριμάτων θησαυρο φύλαξ, τὸ τῶν ἀρετῶν ἐνδιαίτημα, ἡ νοητὴ τῶν θείων τῆς περὶ ἡμᾶς οἰκονομίας λόγων πυκτή· ὁ ἀνερμήνευτος τῆς ἀκενώτου πληρώσεως τοῦ πάντα ἐν πᾶσι πληρουμένου» βυθός, ὁ ἀῤῥαγὴς πύργος τῶν ἀποκρύφων ἐλπίδων, τῆς ὑπὲρ νοῦν ἀφθορίας ὁ θησαυρός, ἡ βασίλειος τοῦ ἀνδρωθέντος ὑπερανάρχω dispensationis sermonum liber; inexplicabilis pro- Λόγου στολή, τὸ ἐπίγειον τοῦ οὐρανίου Βασιλέως funditas inevacuatæ plenitudinis ejus, ‹ qui omnia παλάτιον, τὸ περιώνυμον τῶν θείων πρὸς ἡμᾶς implet in omnibus h;» turris Armissima abscon- συναλλαγμάτων εργαστήριον, ἡ παναρμόνιος της ditæ spei; incorruptionis intellectum superantis θεϊκῆς ἐνσωματώσεως ὕλη, ὁ θεοτελὴς τοῦ παντουρ thesaurus; regia Verbi principium omne superan- γοῦ καὶ ἀριστοτέχνου πηλὸς, ἐξ οὗ καθ᾿ ἡμᾶς δ' tis stola; terrenum cœlestis Regis palatium; celc- ἡμᾶς ὁλικῶς καὶ ἀληθῶς εἰς οὐσίαν ἐλθὼν ὁ ὑπερ . bris divinorum cum hominibus contractuum off- ούσιος οὐσιώθη. cina; congruentissima divinæ humanationis materia; divine perfectum ejus qui omnia efficit optimique artificis lutum, ex quo more humano propter homines, ex toto vereque ad substantisut accedens qui substantiam superat, substantiam indutus est. Ac plane beatos revera oculos labiaque eorum, Καὶ ὦ μακαρίων ὄντως ὀμμάτων, καὶ χειλέων τῶν qui haec celebraverunt: Quæ vero lingua mystica ὑμνηκότων αὐτὰ! Τίς δ' ἂν ἐκεῖνα τὰ μυστικά θεά. illa ac sacratiora spectacula interpretari queat? Quodnam autem illud spiritalis lucis perspicuissimum vehiculum? Fuit hæc lampas illa, per quam justitiæ solem altiori supra naturam ratione natura ματα γλώσσῃ διερμηνεύσειε; Τίς ὁ τοῦ νοητού φωτός τὸ φανότατον ὄχημα; Ἐκείνη ἡ λαμπάς ἦν, δι' ἧς τῆς δικαιοσύνης τὸν ἥλιον ἡ φύσις ὑπὲρ φύσινἐδέξα το. Εκείνη τὸ νοερόν ἐστι κάτοπτρον τοῦ πατρικο suscepit. llac intellectuale speculum est paterni απαυγάσματος. Εκείνης τῇ λαμπρότητι τὸν καὶ * Rom. 11, 16. Η Ephes. 1, 10.

IN DORMITIONEM S. MARLE. I. rum est claritate sumus illustrati 1. Ilæc sublime illud solium est et elevatuni, in quo sedens Dominus Sabaoth, prophetarum acutissimo Isaiæ visus est i. live, calestis generis regalis dignitas, totius sacri cultus et sacrificii sanctuarium, spiritalis divinorum holocautomatum thymiama, forceps carbonis expiatorii, virga Levitica, radix Jesse, sceptrum Davidicum, Fictoris mater, alentis nutrix, porta Orientis Christi, Orientis ox alto orientis angustus sinus omnia complectentis, vestis sine macula Agni pariter et Pastoris, vitula jugi expers saginati vituli, mundissimum vellus cœlestis roris, terra virgo instauratoris Adæ, ejus cœlum qui terram et cœlos fecit; magna εωσφόρου Θεὸν ἐνελάμφθημεν· αὕτη ἐστὶν ὁ θρόνος splendoris. Ejus nos claritate, Dei qui ante lucifeοὑψηλὸς καὶ ἐπηρμένος, ἐν ᾧ Κύριος Σαβαώθ καθ ἡμενος, τῷ διορατικωτάτῳ τῶν προφητῶν Ἡσαΐα τεθέατο. Αὕτη τὸ βασιλικόν ὑπάρχει τοῦ οὐρανίου γένους ἀξίωμα, τὸ πάσης ἱεροθύτου λατρείας για στήριον, τὸ νοερόν τῶν θείων ὁλοκαυτωμάτων θυμίαμα, ἡ λαδὶς τοῦ καθαρτικοῦ ἄνθρακος, ἡ Λευϊτική ῥάβδος, ἡ ῥίζα τοῦ Ἰεσσαὶ, τὸ Δαυϊτικὸν σκήπτρον, ἡ μήτηρ τοῦ πλάσαντος, ή τίτθη του τρέφοντος, ἡ πύλη τῆς ᾿Ανατολῆς Χριστοῦ, τοῦ ἐξ ὕψους ἀνατοτῶν ἀνατείλαντος, ὁ βραχὺς κόλπος τοῦ τὸ πᾶν περιέχοντος, τὸ ἄσπιλον ἔνδυμα τοῦ ἀμνοῦ καὶ ποιμένος, ἡ ἀπειρόζυγος δάμαλις τοῦ μόσχου τοῦ σιτευτοῦ, ὁ καθαρώτατος πόνος τῆς οὐρανίου δρόσου, ἢ παρθένος γῆ τοῦ τὸν Ἀδὰμ ἀναπλάσαντος, ὁ οὐ ρανὸς τοῦ τὴν γῆν οὐρανώσαντος, τὸ μέγα τῶν illa prophetarum visio, quam multifarie multisque προφητῶν ὄραμα, ὁ πολυμερώς καὶ πολυτρόπως φαντασθέντες οἱ ἅγιοι, τὰς μυστικὰς θεοπλαστίας συμβολικῶς ἐδιδάσκοντο, καὶ τὸ μέγα τῆς οἰκονο μίας ἐτυποῦντο μυστήριον. Ο μέγας ἐν μικρῷ κα σμος τοῦ τὸν κόσμον οὐκ ὄντα παραγαγόντο; πρὸς ὕπαρξιν, τὸν τῆς αὐτοῦ μεγαλειότητος ἄγγελον. ᾿Αλλὰ τὴν οὕτω τετιμημένην καὶ λελαμπρυ σμένην θεῷ, τῷ πάντων γενεσιάρχῃ καὶ συνοχεῖ τῶν ὅλων, πῶς οὐκ ἦν ἀποθαυμάζειν ἐπὶ κλίνης κειμένην ὁρῶντας, τῶν σωματικῶν ἀποπαυθεισῶν αὐτῇ τότε δυνάμεων; Τοῦτο γὰρ, οἶμαι, δηλοῖ φάσκων ὁ ἱεροφάντης· «Τὴν ἀπειροδύναμον ἀγαθότητα τῆς θεαρχικῆς ἀσθενείας.» Καὶ γὰρ ἦν δέους μεστὸν τὸ ὁρώμενον· ἡ ζωηφόρος, νεκρόφορος· ἡ θεόμιλος, ἄφωνος· ἡ ὡς ἐν κιβωτῷ τῇ μήτρα τὴν ζωὴν δεξα μένη, νεκρὰ καὶ ἄπνους ἐπὶ κλίνης κειμένη. Απερ εἰ καὶ ξένα τῆς φύσεως, ἀλλ᾽ οὐκ ἀθαύμαστα. Μυ στήρια γὰρ ἦν ἐκεῖ νοητά, τῷ γε νοητῶς ὁρᾷν δυναμένῳ τὰ θεῖα· τόκος καὶ παρθενία, λόγοι προνοίας καὶ κρίσεως, ὑπεροχῆς καὶ ὑφέσεω;, μεγέθους καὶ ταπεινώσεως. Εκεί σωματοειδὲς ἀμαυροῦν τοῦ ἡλίου τὰς λαμπηδόνας. Ἐκεῖ θνητότης ἀείζωος, τὰς τῶν ὁρώντων δψεις περιαυγάζουσα. Πλοῦτος ἐκεῖ τὸν οὐρανὸν ὅλον πληρῶν καὶ τὰ ἐπίγεια. Θέαμα και νὴν καὶ πάντων θεαμάτων ἀξιολογώτατον. Τί τοῦτο τὸ μητρόθεν σκήνος ἐπὶ στιβάδος κείμενον, ἐξ οὗ Θεό, ἀγαλματοφορῶν τὸ ἡμέτερον ἀνδρικῶς προελήλυθε, καὶ τὸ κεφάλαιον, ἐν ᾧ τῆς ἀπογειωθείσης φύσεως ἀναμορφωθὲν ἐθεώθη τὸ φύραμα; Καὶ ἡ μὲν θέα τοιαύτη καὶ οὕτως ἔχουσα· καὶ τάχα γε κρείττων, ἢ ὡς αὐτοί μετρίως συνδιεξήχθημεν. Ο ὕμνος δὲ τίς; καὶ τὰ ὑμνούμενα οἷα, Χριστὸς παρήτω καὶ διδότω λόγον ἡμῖν, ὡ; Λόγος καὶ σοφία καὶ δύναμις, καὶ τὸν ἡμέτερον οδηγείτω νοῦν, ἐπὶ τὰ φανὰ τῶν θείων ὑμνῳδιῶν ἀπαυγάσματα· οἷς τρα modis sancti imaginantes, sacratiores divinas imagines symbolice docebantur, magnumquc dispensationis sacramentum figuraliter intelligeban. Magnus ille in parvo mundus, ejus qui mundum ex nihilo creavit, suæ ipsius magnificentiæ nuntium. ✔ Enimvero qui non mirarentur, qui sic Duo oπιnium auctori omniaque continenti, honoribus prelatan, lecto jacentem aspicerent, exstinctis plane viribus corporis? Hoc enim doctorem sacrum iis verbis significare arbitror: Infinitæ virtutis bonitatein imbecillitatis thearchicæ,, hoc est divin, ac Dei matris, et velut principii. Plane eniin erat timore plenum spectaculum. Vitæ mater exportata mortua ut assueta Dei colloquio muta esset, et quæ velut in arcam Vitam in vulva suscepisset, mortua et sine spiritu jaceret in lecto. Aclicet essent res ejusmodi præter naturæ modum, haud tamen minus admirationem habebant. Quippe illic sacramenta erant mentis oculo aspectabilia, si quis mentalibus oculis divina videre potis eral. Nempe partus atque virginitas, Providentiæ rationes atque judicii, excellentia et dejectionis, 12gnitudinis et humilitatis. Solis illic fulgores obscurabat corporea species. Illic immortalis mortalitas intuentium collustrabat facies. Divitiæ illic totum cœlum ac terram replebant. Erat spectaculum novum, atque inter spectacula omnia maximi habendum. Quantum illud ut Dei matris tabernaculum, ex quo Deus humanam indutus imaginen virique processisset specie, caputque illud, in quo sumptæ e terra naturæ reformata conspersio divinitatem induisset, capulo depositum prostaret? Ac quidem ejusmodi fuit spectaculum, et ita habens, aut forte etiam augustius, quam nʊPsal. cus, 3. i Isa. vi, 1. S. Greg. Orat. in Christi Nativ. COMBEFISHI NOTA. Orientis Christi, orientis, etc. Abest ejusmodi Squivocatio in Græco; ubi proprium Oriens aliter exprimitur, quam vel coeli pars, vel participium. Dicitur Christus 'Ανατολή et Oriens, Zach. 11, 9; Vi, 12; ac Luc. 1, 78 Exportata mortua. Νεκρόφορος. Ita series petit legendum, ut stet antithesis, quam activum νεκροφόρος (sive capulus dicatur, sive ipse mandans funeri et libitinarius) non ita serval, variato subjecto in quo contraria admirationem habeant; quod in reliquis auctor observat.

ὧν ἐλλαμφθείη μέν τε καὶ συγκρατηθείημεν ἐν αὐτῷ Χριστῷ τῷ Κυρίῳ ἡμῶν· ᾧ ἡ δόξα καὶ τὸ κράτ; σὺν τῷ παντοκράτορι Πατρὶ καὶ τῷ ζωοποιῷ Πνεύ. ματι, νῦν καὶ ἀεὶ, καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων, Ἀμήν. bis modice enarrare licuerit. Caeterum quale et νοῦσθαι ἡμῶν εἴη διαπαντὸς τὴν διάνοιαν, καὶ ὑπ᾽ quantum fuit canticum? qualiave cantico celebrata? Adsit Christus, ac nobis sermonem præbeat, lanquam ipse Sermo et sapientia et virtus, seque nostris mentibus ducem ad præclaros divinorum canticorum splendores exhibeat: quibus se utinam semper explicet noster animus et cogitatio, quibus etiam illustremur ipsi ac conservemur, in ipso Christo Domino nostro, cui cum Patre omnipotenti, ac vivifico Spiritu gloria sit et potestas, nunc et semper, et in sæcula sæculorum. Amen. ORATIO XIII. Θεοτόκου. In dormitionem sanctissimæ Deiparæ Dominæ Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν nostra. (COMBEF. p. 131.) Sacramentum est hodierna celebritas, cui ratio Μυστήριον ἡ παροῦσα πανήγυρις, ὑπόθεσιν ἔχου et argumentum Dei Genitricis dormitio, vimque σα τῆς Θεοτόκου την κοίμησιν, καὶ λόγων ὑπερο totam sermonis superat. Sacramentum est, hac- αίρουσα δύναμιν. Μυστήριον, οὐ παρὰ πολλοῖς μὲν Lenus quidem paucis celebratum quod tamen ἤδη τελούμενον, παρὰ πᾶτι δὲ νῦν καὶ τιμώμενη omnes honori ac desiderio habeant. Nostra porro καὶ στεργόμενον. Καὶ τοῦτο ἡμῶν ἐστιν ἡ πανήγυ solemnitas et celebris conventus, sacramenti de- ρις, ἡ τοῦ μυστηρίου φανέρωσις, ὅτ' οὖν ἐξάπλωσις. claratio, sive explicatio est ac quamvis libens Εἰ καὶ προκρίνειν ἐθέλουσα τῶν λόγων τὴν σιωπήν, silentium verbis anteponat, vim tamen faciente ὑπὸ τοῦ πόθου βιάζεται, καὶ μικρὸν ὅσον αὐτοῖς desiderio, etiam modicum aliquantulum cedens, ὑπενδίδωσι τοῦ λέγειν παραχωροῦσα· καίπερ ούκ quanquam non habentibus fiduciam, ac nec pro- ἔχουσι τὸ θαῤῥεῖν, οὐδὲ τὴν ἑαυτῶν ἀγνοοῦσιν ἀσθέ priam ignorantibus infirmitatem, aut quam modice νειαν, ἢ ὅπως ἂν μετρίως ἀφοσιώσωνται τῆς μακρές longæ taciturnitatis arcano defuncturi simus, σιωπῆς τὸ ἀπόῤῥητον. Πανηγυριστέον οὖν τὸ δῶρον, loqui permittit. Festo ergo conventu ac lætitia ἀλλὰ μὴ συγχωστέον· μὴ ὅτι πρόσφατον ἔχει τὴν publica celebrandum donum, non tenebris obruen- εὕρεσιν, ἀλλ' ὅτι πρὸς τὴν οἰκείαν ἐπανῆλθεν εὐπρέ dum: non obruendum, inquam, velut recens in- πειαν. Οὐ γὰρ ἐπείτοι τισὶ τῶν πρὸ ἡμῶν οὐ διέγνω ventum, sed quod ad suum illum decorem redie- στο, ήδη καὶ σιωπᾶσθαι ἄξιον· ἀλλ᾽ ὅτι μὴ πάντη rit, celebrandum. Non enim quo nonnulli majorum διέφυγε, κηρύττεσθαι ὅσιον. Οὐκοῦν γενέσθω μία perspectum minus habuerint, etiam modo sileri κοινὴ σήμερον οὐρανίων καὶ ἐπιγείων πανήγυρις, debuerit, imo quod non prorsus effugerit, sancte καὶ ἀγγέλοις συνευφραινέσθωσαν ἄνθρωποι, καὶ πάτε fuerit celebrandum. Sit ergo unus hodie cœlestium γλώσσα χορευέτω και προσᾳδέτω τῇ Θεοτόκῳ τὸ terrestriumque communis festus conventus, pari- χαῖρε. Τοῦτο γὰρ καὶ Γαβριὴλ πρότερον ἐποιεῖτο σ que lætitia cum angelis homines gaudeant, ac τοῦ μυστηρίου προοίμιον, ὅτε το πάτης θεολογίας lingua omnis saliat, Areque illud Deiparæ accinat. ἐκφανέστατον, ἡ καθ᾿ ἡμᾶς Ἰησοῦ θεοπλαστία, κατ' lloc enim etiam Gabriel olim sacramenti fecit οἰκονομίαν ἄῤῥητον, ἐν τῷ παρθενικῷ τῆς φύσεως Εργαστηρίῳ καινοπρεπῶς διεπλάττετο. Καὶ χρή γε πάλιν ἡμᾶς ὥσπερ τι γέρας εξαίρετον τοῦτο τῇ Β1σιλίδι τοῦ γένους προσαγαγεῖν χαριστήριον· ὅτι δὴ πρέπει καὶ μεταστάσῃ λέγειν αὐτῇ τὸ χαῖρα. Μόνη γὰρ ἡμῖν τὴν χαρὰν εἰσοικίσασα, τὴν λύπην ἐξήλασε τῆς προμήτορος. «Σαλπίσωμεν οὖν σάλπιγξιν ἐν Σιών ἀναλάβωμεν ψαλτήριον καὶ κιθάραν.» Ασωμεν τη Μητρὶ τοῦ Θεοῦ, ᾄσωμεν οὐκ ἐπιθαλάμιον, ἀλλ' ἐπτάφιον ἀνακρουόμενοι μέλος. Φιλοπευστήσει δ' ἂν τις εἰκότως τῶν λίαν ἐπεσκεμμένων· (του δὴ χάριν exordium, cum dispensatione ineffabili, quod theologiæ totius et divinorum clarissimum est 1, divina Jesu in hominem fictio novum decora ratione formaretur, in virginali natura officina. Ac omnino operæ pretium est, ut nunc iterum, ceu præcipuum honorarium, munus hoc oferamus Regina hominum. Plane enim congruit, ut vel migranti dicamus Ave: quippe sola conciliato gaudio parentis primæ fugavit tristitiam. gamus tubain Sionm, assumamus psalterium Dionys. div. De div. nom.,cap. 1. κι ἄλ. ἀρετήν. τ' ἄλ. ἐποιήσατο. • Clanet ciJoel, π, 2. Aggreditur Andreas alterum in sanctæ Mariæ Dormitionem encomium, cujus statim exordio, sacramenti obscuritatem queritur, dum ait: Οὐ παρὰ πολλοῖς ἤδη τελούμενον, paucis olim celebratum, et quo pauci majorum fuerint initiati, quanquam nec defuerint, ut 1 oral. Divina Jesu in hominem fctio. Η καθ' ἡμᾶς Ἰησοῦ θεοπλαστία. Sunt Dionysiana, η De digin. ubi Perion: Divina Jesu ex natura nostra fictie: quibus materiam explicat loco finis, quem cd, xað' ἡμᾶς, ceu terminum ad quem dictionis illius signi licat, et ipsi expressimus.

IN DORMITIONEM S. MARIE. II. τῆς Σιὼν ἐπεμνήσθης, ὦ τῆς παρούσης ἱερᾶς ὑμνο- tharam ";» canamus Dei Genitrici, canamus, non nuptiale sed funebre pulsantes melos. Fuerit vero, qui admodum perspicas et accuratus dicere aveal, quæratque, Cujusnam vero gratia, sacra hujus lætitiæ sacer orator, meministi Sion? Cui ego, ad rem haudque ab scopo responderim: flens tu, memini sanctissimæ Sion, quod in ea docti simus magnum hoc Dei Genitricis sacramentum. In ea stratæ ad pavimentum tabulæ, sacrorum castissimi corporis genuum recubitus, clara constantique voce clamant. Toto enim incolatus sui tempore eam habuit domicilium, illicque naturæ obsecula legibus, finem vitae accepit: vel hic tenebrarum latens principem, quemadmodum in parlu evilarat quæ sunt matrum propria: illa, inquam, sacra nomine, illa a Deo vocata, immaculatissima illa, illa denique, quæ augusti sui transitus magnificentia, coelum terramque gloria et gratia replevit; cujus res omnes si narrando velim ordine prosequi, nimirum esse, conceptionem, nativitatem, haudquaquam occurrat tempus quod sermoni sufficiat, aut sermonis vis, quæ res exæquare possit. Non enim omnia ejus præconia velut compendio in unum contrahi possunt: nempe claritudo generis, parentum utrinque nobilitas, hinc sacerdotalem, illinc regiam pari gloria retinentium dignitatem; orbitas prolium, sterilitas, supplices ad Deum pro ea preces, crebra sacrificia, quibus flagitabant Deum, supplicabant, obsecrabant, ut sterilitatis mutaret vincula, ut ex infecundis, qui prole destituti essent, fecundos præstaret, ut concessum a sterilitate fructum liceret procreare. Tum vero, sterilitatis excessus atque mutatio, impleta promissio pauloque anteriores visiones per somnia, auditæ vigilantibus voces, quotquot Sancti, tum communiter ambo, tum quisque privatim ceu Nuλόγε φαιδρότητος; 'Αλλ' οὐκ ἀσκόπως, φαίην ἂν πρὸς αὐτόν· Ω οὗτος, τῆς παναγεστάτης ἐμνήσθην Σιών· ἐν ταύτῃ γὰρ τὸ μέγα τοῦτο μυσταγώγησαι τῆς Θεοτόκου μυστήριον. Εν ταύτῃ τὰς κατακλίσεις τῶν ἱερῶν γονάτων τοῦ πανάγνου σώματος, αἱ πρὸς τούδαφος κατεστρωμέναι πλάκες διωλύγιον ἀνακράζουσι· ἐπεὶ καὶ ταύτην εἶχε παρ' ὅλον αὐτῆς τὸν τῆς παροικίας καιρὸν ἐνδιαίτημα· κἀκεῖσε τοῖς φυσικοῖς λειτουργήσασα νόμοις, τοῦ βίου τὸ πέρας ἐδέξατο, λαθοῦσα κἀνταῦθα τὸν ἄρχοντα τοῦ σκότους, ὡς ἐν τῷ τίκτειν ἀπέδρα τὰ μητέρων· ἡ ἁγιώνυμος, ἡ θεό κλητος, ἡ ὑπεράμωμος, ἡ δόξης καὶ χάριτος τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν ἀναπιπλάσα, τῷ μεγαλείῳ τῆς θεοπρεποῦς αὐτῆς μεταστάσεως· ἧς εἰ καθεξῆς ἄπαντα βουληθείην ἐπεξελθεῖν τῷ διηγήματι, ὕπαρξιν, Η σύλληψιν, ἢ γέννησιν οὐκ ἂν εὔροιμι καιρὸν τῷ λόγῳ τα σύμμετρον, ή λόγου δύναμιν παρισουμένην τοῖς πράγμασιν. Οτι μή πάντα συντεμεῖν εἰς ἅπαξ οἷόν τε τὰ ἐκείνης σεμνολογήματα· λέγω δὲ τὴν εὐκληρίαν τοῦ γένους, τὸ κατ' ἀμφότερα τῶν τεκόντων ἐπίσημον, αὐτόθεν τὸ ἱερατικόν, τὸ βασιλικὴν ἐντεῦθεν ἀντανισχόντων ἀξίωμα, τὴν ἀπαιδίαν, τὴν στείρωσιν, τὰς ὑπὲρ αὐτῆς ἐντεύξεις, τὰς ἐπισύχνους θυσίας, αἷς τὸν Θεὸν ἐλιπάρουν, ἱκέτευον, ἠντιβόλουν, τὰ τῆς στειρώσεως ὑπαλλάξαι δεσμά· γονίμους ἐξ ἀγόνων δειχθῆναι τοὺς ἄπαιδας· δοτὸν ἐξ ἀκαρπίας ἐκφύσαι καρπόν. Εἶτα στειρώσεως Εκστασιν, ἐπαγγελίας συμπλήρωσιν, καὶ μικρῷ πρὸ τούτων, τὰ δι᾿ ὀνείρων θεάματα, τὰ καθ᾽ ὕπαρ ἀκούσματα, ὅσα κοινῶς ἄμφω καὶ ἰδίως, κρείττοσιν ὄψεως ἐπιφροσύναις θεοκλυτούμενοι, κατ' ἔλλαμψιν θείαν ἐχρησμῳδοῦντο οἱ ἅγιοι. Πρὸς ἐπὶ τούτοις, τὸ γόνιμον, τὴν εἰς γένεσιν πρόοδον, τὰ σπάργανα, τὴν εἰς τὸ θεῖον ἀνάκτορον ἄφιξιν, ὡς ἀνετέθη Θεῷ τὸ καλλιέρημα, ὡς ἐν τοῖς αδύτοις οἷα χρυσοῖς θαλάμοις ἐποιχομένη, τροφῆς • Psal. Lxxx, 3. • ἄλ. ἀπὸ σκοπού. οι ἄλ. του λόγου. Joannes Tolo enim incolalus sui tempore, etc. Videtur aliter docere concilium Ephes. p. ut, act. 1, ut nimirum, cum Joanne Theologo quondam habitaverit Ephesi sic sibi videtur Binius colligere, ex illis verbis synodi epist. ad Clerum populumque Constant.: Οθεν καὶ Νεστόριος, φθάσας ἐν τῇ Ἐφε σίων, ἔνθα ὁ Θεολόγος Ιωάννης, καὶ ἡ Θεοτόκος Παρθένος, ἡ ἁγία Μαρία. Quare et Nestorius, cum in Ephesiorum civitatem pervenisset, in qua Theologus, et Deipara Virgo, sancta Maria: unde et margini ascripsit:. Aliqui subintelligunt: aliquando habitaverunt; verum est ea auctoritas infirnior; planiusque intelligatur, vel ades habent, quod ab aliis ait subintelligi; vel, celebri honore habentur, et patroni sunt ac tutelares; quod ego magis existimo, et est planius, velut alludat sancta Synodus. ad ipsos Constantinopolitanos quibus scribebat, eorunique civitatem Virgini sacram, et ρθενόπολιν, innualque nihil ipsi in ea parte c dee metropolim Ephesinam, quam Joannes, qui Sua suscepisset Mariam, Jesu e cruce commenΤα in da te in ea Mariæ observantia instituisset: eoque rstringat hæresiarchæ putentissimi procaciam, qui necdum sua illa, seu potius Mariæ Constantinopoli, in Mariam putidum os blasphemus aperuisset, sed et Ephesi, vere Mariana item civitate, ultro seipsum a sanctorum Patrum et episcoporum coetu abalienasset: quod statim sequitur in ea epistola, velut nimirum in blasphemia in Mariam obstinatior, et qui Patrum monitis obsequi nollet. Magis certe videtur, quam tradit Andreas noster, Hierosolymis Mariæ constantia, e tante matris gravi decore: ut sicut dispersis. omnibus fidelibus, in persecutione, quæ fuit a morte Stephani, constantes stationem Hierosolymis tenuerunt Apostoli, qui sua illa constantia, novella Ecclesiæ nutanti firmamento essent; ita iisdem ad verbum Dei disseminandum in orbemn dispersis, illic item Maria, cui ea prædicandi provincia, sexu minus congruo, non esset credita, ad fidelium pariter et solatium et Grinamentum, ad usque dormitionem consisteret; sive ante illain, Joannes pro apostolico munere sit pro fectus Ephesum, sive, quod verius apparet, non nisi ab illa, ubi jam Paulus Timotheusque prima fidd fundamenta in ea jecissent.

S. ANDISE.E CRETENSIS mimis familiari allatu, præ visu certiora il- ἀμβροσίας, οὐ κοινῆς μετελάμβανεν. Εἶτα οὖν ἐντεύ ΠΟΙ lustrante Deo, responsa referebant. Ad hæc item fecunditas, processus ad ortum, panni, adventus in Dei templum, ut Deo ceu hostia consecrata sit, ut sacris adytis tanquam aureis invecta thalamis ambrosiam et divinam escam sumeret, communem perciperet: tum vero sublimis hiuc contemplatio ab statu puerili provectio, ætatis mutatio, ac si qua sunt consummatæ perfectionis indicia, quibus quantum liceret velut pubescens, ad ea quæ superant naturam, congrua ratione ac proportione contenderit. Mitto dicere sacramenta in conceptionis ignotissimæ occulta ratione, post item divinæ Jesu apparitionis eximiam - Ineffabilemque editionem, puta, incorruptionem, partum absque muliebribus, incontaminatum inviolabilemque virginalen thesaurum, lactis novo miraculo copiam, expiationein legalem, editas in templo prophetias, quibus propheta, legis Deique susceptore Symeone vaticinante, futurarum rerum oracula susciperet. Tum deinceps toleratas persecutiones, fugam in Egypto, ex Ægypto regressionem, viæ circuitus, u.oras in terra, probra prreuntia cruci, nolestias sub ipsum crucis tempus, secuta a cruce signa, ac ei demum, per vitam ejusmodi gesta diclaque; vitam, inquam, sine macula et impollutam, omnique immensum purissima sanetitate plenissimam quam mundus haudquaquam valens capere, ac neque sermone sustinens explicare velut e sacramentumn regis •,, ad extremum inovulgatam servavit, iis tantum, ceu quædam expressa signa et characteres sacramenti aperiens, qui divina quadam ratione novissent comparare divina: quibus, velut accessu ad Deum valde purgatis, sanctissima illa, tacite ignotoque modo spiritalibus revelatis exuviis, partem aliquam occulti intus sacri splendoris, velut obiter ostendit. Uti - nam vero etiam ipsis, quotquot præsentis diei splendida luce illustrati sumus, lucentissima luminis illius apparitione dignis habitis, mysticæ in.. spectionis illius radium, mundo obtutu videre • Τub. xil, 7. σε άι. τὸ ἀσύλητον. θεν τὴν ἀναγωγὴν, τὴν ἐκ παιδός αύξησιν, την μεθο ηλικίωσιν, καὶ ὅσα τῆς ἐντελοῦς ὁλοκληρίας υπέρχει μηνύματα, οἷς ὡς θεμιτὸν ἡβῶτα, τοῖς ὑπὲρ φύσιν ἀναλόγως ἐπανατείνετο. Εῶ λέγειν τὰ ἐν τῇ κρυφίᾳ τῆς ὑπεραγνώστου κυοφορίας μυστήρια τὰ μετὰ τὴν ὑπερφυᾶ καὶ ἄῤῥητον τῆς Ἰησοῦ Θεο φανείας ἀπότεξιν, ὡς φέρε εἰπεῖν, τὴν ἀφθορίαν, τὴν ἄνευ λοχείας ὠδῖνα, τὸ ἄσπιλον, τὴν ἀσυλίαν 41 του παρθενικοῦ θησαυρίσματος, τὴν ξένην ἐν θαύματ. γαλουχίαν, τὴν νομικήν κάθαρσιν, τὰς ἐν τῷ ἱερῷ προφητείας, αἷς ὑπὸ προφήτῃ νομοδέχῳ καὶ θεολόγο τῷ Συμεών, ἐχρησμῳδεῖτο τὰ μέλλοντα. Εἶτα εξής, τὰς διώξεις, τὴν ἐπ' Αἴγυπτον φυγαδείαν, τὴν ἐξ Αἰγύπτου παλινοδίαν, τὰς περιφοράς, τὰς ἐν τῇ διατριβάς, τὰ πρὸ τοῦ σταυροῦ ὀνείδη, τὰς ἐπὶ τῇ - σταυρῷ ἀνίας, τὰ μετὰ τὸν σταυρὸν δείγματα, καὶ τέλος, τὰ κατ' ἐκεῖνον αὐτῇ τὸν βίον πεπραγμένα καὶ πεφασμένα, τὸν ἀκηλίδωτόν τε καὶ ἄχραντον, καὶ πάσης ἀπείρως ὑπερπλήρη καθαρωτάτης ἁγνότητα;, δν ὁ κόσμος χωρεῖν μὴ δυνάμενος, ἀφερμηνεύειν τε τῷ λόγῳ μὴ καρτερῶν, ἀνέφορον ὡς ἄνπερ εβασί λέως μυστήριον, διὰ τέλους τετήρηκε μόνοις γνωρί σας τοῦ μυστηρίου τούτου τὰ ἀπομόργματα, τοῖς τὰ θεία θείως συγκρίνειν δεδιδαγμένοις, οἷς ὡς μάλα κεκαθαρμένοις τῇ πρὸς τὸ θεῖον ἐγγύτητι, δι' ἀφθεν ξίας καὶ ἀγνωσίας υπεραφθέγκτως, ἡ ὑπεράγιας τὸ νοερὸν ἀνακαλύψασα δέρος, μέρος τι παρέδειξε τῆς ἔνδον κρυφιομύστου λαμπρότητος. Εἴη δὲ καὶ ἡμᾶς τοὺς ὅσοι τῇ παρούσῃ λαμπροφορία περιελάβο φθημεν, τῆς ὑπερφαοῦς ἐκείνης φωτοφανείας άξιω θέντας, καθαρῶς ἰδεῖν· ἡ μετρίω; γοῦν δέξασθαι την ἀκτῖνα τῆς μυστικῆς ἐποπτείας, καὶ ταῦτα μυρμή. ναι σαφῶς, εἰ καὶ μὴ τὰ κατ' ἐκεῖνον τὸν ὑπερ ἀφραστον βίον· ἄγνωστα γάρ· ἀλλὰ τῶν οἷς προκτό εξόμεθα σήμερον, τοὺς λόγους ἐκδιδαχθῆναι καθ' ίσον οἷόν τε. Δεῦρο γοῦν, ὦ φίλοι μύσται τοῦ λόγω, καὶ συνερασταὶ τῶν καλῶν καὶ φιλοθεάμονες. Καλῶ γὰρ ὑμᾶς μεγάλῳ καὶ ὑψηλῷ κηρύγματι· τοῦ λόγου τὴν ἐποψίαν ἀναπετάσαντες, συμβολικοῖς ἔτι κεκαλυμ μένην ὑφάσμασι, τὴν ἔνδον εὐπρέπειαν ὑμῖν διαλεί administratam anno am describit (ral. in Maria Natalem, ac plaribus pro sequuntur German. et Georgius Nicom. oral, Εις τὰ εἰσόδια et Mariæ Presentationem, ut nostri vo cant. Sed et in majori Sanctæ Mariæ templo Parisiis ea res ad chorum sculpta visitur, antiquo satis Ceu Numinis familiari afflatu, præ visu cer- et ministerio angelico tiora, etc. Κρείττοσιν ὄψεως ἐπιφροσύναις θεοκλυτούμενοι ἐχρησμῳδοῦντο. Velut potiorem gradum prophetie alteri subjungat: altius quippe, et ad ἐπιφροσύνην nientemque prophetæ erudiendam, ac velut ad prudentiam componendam, potius, ut quis in vigilia, auditu divina percipiat, quam ut in somnis imaginarie vident, ut scite D. Thom. 2-2,. 176, art. 2. vel etiam κρείττοσιν ὄψεως ἐπιφροσύν ναις θεοκλυτούμενο:: quod prophetia, quanquam obscurior, ipsam visionem, quæ certior sensibus aliis existimatur, certitudine superet, juxta quod Petrus ait, Il Petr. 1, 19: labcnics firmiorem propericum sermonem, etc. Ut sacris adytis, tanquam aureis invecta thadenis, etc. lisdem fere verbis cam Mariae de culo, schemate. Sublimis hinc contemplatio. Εντεύθεν την αναγωγήν. Videtur το, ἐντεῦθεν respicere qπου proxime præcedit: ut ex ea alimonia niram utriusque hominis in Maria perfectionem colligat ac deducat: eo exposuimus τό, ἀναγωγήν· quomodo Budæus apud Dionysium exponit. Posset forte planius reddi, reductio, relatio; nempe a templo, obi Josepho, aunis et aetate gradiuscula, tradenda fuit.

IN DORMITIONEM S. MARIÆ. II. ' ξωμεν, τοῦ ἡλίου τὰς λαμπηδόνας ὑπερπηδοῦσαν τῷ liceat, aut certe vel modicum capere, atque hæc κάλλει τῆς ἀγλαΐας. Ἐνταῦθα δὲ τοῦ λόγου γενόμενος, καλὸν οἶμαι πρότερον ενίους τῶν τῇδε προς ασφαλίσασθαι, ὡς ἂν μὴ τυχὸν ἀνίπτοις, τὸ δὴ λεγόμενον, ἢ ἀνάγνοις ποσὶ τοῖς ἁγίοις προσβάλλοιμεν 68. ὅτι μὴ πᾶσιν ἐπίσης εἰσιτητὸς ἢ βατὸς ὁ τῶν ἁγίων χῶρος· πλὴν τοῖς διὰ καθαρότητα τοῦ τῶν ὑλικῶν πάντων ὑπεραναβᾶσι, καὶ πάντα περάσασιν ὅσα ὑπὸ τὴν αἴσθησιν· οἷς ἂν μάλιστα καὶ ἡ παναγεστάτη τοῦ Θεοῦ σκηνὴ τὰς διεξόδους αναρριπίζουσα, παραχω ρεῖ φιλοτίμως τὴν εἴσοδον, καὶ τῆς νοητῆς πανδαισίας, ἐφ᾽ ἦν ἐστιάθημεν, φιλοφρόνως ἐπιδαψιλεύεται τὰ ὀψώνια. Εἰ γὰρ τοῖς πρὸς τῷ Σινᾶ μὴ κατ' ἀξίαν βρει προσβήναι τολμηρῶς αὐτομολοῦσιν, ἀστραπαὶ καὶ βρονταί, καὶ δείματα, καὶ σαλπίγγων ἦχοι, καὶ ἀπειλαὶ φρικώδεις ἐνέσκηπτον, ὡς δὲ καὶ τοῦ ἱεροῦ τῶν τοίχων ἐφάπτεσθαι τοῖς πολλοῖς οὐκ ἦν ἀσφαλές, καὶ διὰ τοῦτο δεῖσθαι δευτέρων τοίχων τῶν ἔξωθεν • ἦν δὲ διὰ σπουδῆς καὶ μέγα τὸ προκαθαίρεσθαι τῆς τῶν ἁγίων ἐπαφῆς, καὶ τῶν ἱερῶς τελουμένων προς διαστέλλεσθαι· καὶ ταῦτα τῇ σκιᾷ λατρεύουσιν ἔτι, καὶ τῶν τυπικῶν παραπετασμάτων εξηρτημένοις· πόσην ἂν μάλιστα δέον, τοὺς τῆς ἀληθείας τὸ φῶς Εναυλον ἔχοντας, σπουδὴν ἐπιδείκνυσθαι, τῇ μεγαλοπρεπεί ταύτῃ καὶ ὑπερμεγέθει τῶν τοῦ Θεοῦ χαρισμάτων σκηνῇ προσφοιτᾶν ἐπειγομένους· πρὸς ἢν ὑπεραγνώστως, ὑπὲρ νοῦν, ὑπεραῤῥήτως, εἰς κένωσ σιν ἑαυτὸν καθεὶς ἐπεδήμησε, καὶ μήτραν παρθενικὴν ὁ μηδαμοῦ χωρητὸς ἀστενοχωρήτως ἐσκήνωσεν, ὅλην δι' ὅλου τὴν ἐν γενέσει φύσιν ὑπερβᾶσαν τῇ καθαρότητι, καντεῦθεν ὥσπερ ἔκ τινων ἱερῶν ἀδύ των, τὴν ἑαυτοῦ μεμυσταγώγηκε σάρκα. Τίς; Ο ἀπροσδεὴς, καὶ ὅλην πρὸς ἑαυτὸν ἀνατεθεὶς τὴν ἀνθρωπίνην ἐσχατιάν. Ἐπὶ ταύτῃ τῇ θεοτυπώτῳ σκηνῇ, ὁ νόμος ἅπας, καὶ οἱ προφῆται, πραγματιωδῶς ἐκπεπλήρωνται· καὶ ταύτῃ, τὰ σκιώδη τῶν τυπικῶν προχαραγμάτων Αμαυρώθη μορφώματα, λυθέντων τῶν ἐσόπτρων τῇ ἀληθείᾳ. Τούτων δὲ ἱκανῶς τῷ λόγῳ προπαρεσκευασμένων, ἄγε δὴ τῶν τύπων ἀφέμενοι, ἐπ' αὐτὴν ἀναδράμωμεν τὴν ἀλήθειαν· μᾶλλον δὲ τοῖς ἀδύτοις προσβάλωμεν. palam discere; ac sin minus, quæ spectant al ineffabilissimam illam vitans; sunt enim ea ignota:· at saltem eorum, quibus præsidemus kodie, quan tum res sinit, doceri rationes. Adeste ergo, amici auditores, unaque bonorum ac spectaculi spiritalis amantes. Vos enim magno sublimique voco præconio; sermonis explicata facic, symbolicis hactenus obtecta involucris, positum intus decorem, solis fulgores venustate gratiæ exsuperanteni ostendam. Cum porro hucce oratio provecta sit, opera pretium arbitror, ut ante omnia præmonean, ut ne qui forte illotis, quod dicitur, profanisve pedibus, sacra invaserimus. Non enim æque omnibus accessus perviusque est sanctorum locus; sed iis tantum, qui mentis puritate, concreta materiæ omnia supergressi sunt, transieruntque si qua cadunt sub sensum: quibus maxime sanctissimum Dei tabernaculum transeuntibus auram ſaciens, magnifice ingressum concedit, ac spiritalis, onini dapum genere, in quo epulaturi invitamur, instructi convivii cibos, larga manu perbenigne largitur. Nam si iis, qui ausu temerario, minus digni montem Sina P adire præsumerent, fulgura ingruebant, fulminaque, ac terrores, sonitusque tubarum, et voces terribiles; ut nec plerisque, murorum templi accessus tutus erat, eoque fuerit opus, externo alio murorum ambitu q: eratque sanctum magnumque, ut priusquam sacra contingerent, mundarentur, sibique sacris operaturi prævia cautione prospicerent, idque, cum umbræ adhuc servirent, atque a figuralibus velamentis penderent: quam rogo maximo studio eniti debue rint, apud quos veritatis lumen inhabitat, qui ad magnificum hoc ac prægraude donorum Dei tabernaculum accedere festinent: ad quod nimirum occultissima ratione, supra quam vel ceperit animus, vel lingua enarraverit, sese demissione evacuans peregrinatus sit, ac Virginis uterum, qui nusquam potest capi, ut capiente non arclaretur, tabernaculi instar inhabitaverit: uterum, inquam omnem omnino in ortu positam, eximia sua munditia superantem naturam: ac inde ceu ex sacris quibusdam penetralibus, suam ipsius initiavit docuitque carnem. Quis ille? Qui nimirum nullo indiget, ■otamque nihilominus sibi ascivit extremam humanam vilitatem. In hoc designato fictoque a Deo abernaculo, lex tota et prophetæ re ipsa completa sunt, eaque umbratiles figuralium designaLionum formæ, speculis veritate solutis, obscuratæ sunt. His porro ita velut ad sermonis præludia satis enarratis, age modo, missis figuris, ad penetremus. Μέχρι γὰρ τίνος, του λόγου τοῖς προαυλίοις ἐνδιατρίβοντες, τὸ πρὸ τῆς εἰσόδου κάλλος θαυμάζομεν, ἐξὸν καὶ συνεισιέναι τῇ Μητρὶ τοῦ Λόγου, καὶ τὸ κάτ λυμμα διασχόντας εἰς τὰ τῶν ἁγίων Αγια παρακύψαι, καὶ μυηθῆναι τὰ μείζω καὶ τελεώτερα; Εἰ γὰρ τὰ προαύλια [τῶν ἁγίων τοιαῦτα, καὶ τὰ προπύλαια] P Exod. xix, 12. Ezech. xL, XLII, 7 seqq. veritatem ipsam accurramus, atque adeo adyta Quandiu enim velut in sermonis vestibulis la rentes, præambulum ingressui decorem miramur, quibus liceat cum Sermonis Matre una ingredi, disjectoque velo in Sancta sanctorum paulisper intueri, ac majora doceri et perfectiora? Cum cnim tanta sint sanglorum atria, tantoque decore el " Ο άλ. προσβάλοις.

mole templi vestibula, ut mentis oculos, excellenti τοῦ ναοῦ οὕτω σεμνὰ καὶ ὑπέρογκα, ὡς τῇ ύπερβολ perstringant pulchritudine, quanta, rogo, fuerit majestate adytorum locus, intimaque inaspectabilium inaccessibiliumque penetralia, iis solis et nculis conspecta, et labiis efferenda, qui ceu in speculo Domini gloriam clarissime contemplantur", quæque Seraphica forcipis carbone mundata sunt ac iis demum qui summam affectionum vacuitatem attigerunt. Quare si quo modo recte consulenti morem geritis, carnis quidem affectionibus vale remittentes, mundique, quam potest paxine, a carnali omni amicitia, infimaque confusione, divinæ deinceps beatæque procedentis illustrationis desuper affulgente lumine, cum Deipara cucurreritis. Jam enim et actione claros et sernone, omnique parte virtutum decore fulgentes, etiam Christus ipse, munda illa initiatio, lumen illud semper vivum, ipse, inquam, a Patre Sole, tanquam radius a luce, Sol absque principio egressuque refulgens, in unum congregatos, mystice epulari velit. Ac palam ostendit eo quod Matrem suam semper virginem, e cujus utero, ipse Dous exsistens, humanam induit formam, hodierna die ceu Reginam humani generis, a terrenis sedibus transfert, sacramenti virtute, velut quidem obscuriori, ut tamen non omnino incommunicabilis relicta sit. Nihil enim hic, præter terminos nobis a principio constitutos; nec sanctissima, nova et præter naturam, aut nata est aut vixit lege, quandiu inter homines super terram versata est, quanquam ut in aliis in hoc quoque mirabilem rationem velut diversam, habuit, vita partuque, ac demum transitu ab humanis, supra humana, universisque revera ortum habentibus naturæ magnificentia superatis. Enimvero, jam tempori congrua pariter celebraturi procedamus. Quippe fausta omnia diei festo occurrunt, parique lætitia exsultant. Vide enim quisquis meos audis sermones, quanta sint quæ videntur: tribuum regina, Ecclesia, inquam, fidelium, hodierna die, Reginam humani generis, omnium Rege ac præside Deo, regio apparatu in cœlorum regiam assumente, triumpho deducit, ac si quid pulcherrimum, et latissimum habet, dono offert. Hodie, qua pulvis calesti gloria elatus est, pulverem exuit, inditumque ab ortu velamen deponit, ac terrae, quod terræ cognatum est, reddit. Vitæ auctrix ad novam migratione excurrit vitam, locumque vitæ immortalis, a carnali omni et vitiosa affectione sejunctum, ingreditur: ac demum, quod oculis conspicuum est corporalibus abstractum, una cum spiritu, velut spiritaliter abit, quibus novit ratio- ↑ II Cor. 111, 18. • Isa. vi, 6. οι άλ. ἄλλοις κ. τ. διάφορόν της. τοῦ κάλλους, τοὺς τῆς διανοίας ὀφθαλμούς περιαστρά πτειν, πηλίκος ἂν εἴη τῶν ἀδύτων ὁ χῶρος, καὶ τῶν ἀθεάτων καὶ ἀνεμβάτων τὰ ἐνδότατα, οι μόνοις τοῖς ὄμμασιν ἐκείνοις καὶ χείλεσίν εἰσι θεατὰ καὶ ῥητά, τοῖς τὴν δόξαν Κυρίου κατοπτριζομένοις ἐκφαντικών τατα, καὶ τῷ ἄνθρακι της Σεραφικής λαβίδας κεκτθαρμένοις, καὶ εἰς ἄκρον ἀπαθείας ἐλάσασιν. Εἶτα: οὖν ἐμοὶ πείθεσθε, καλῷ συμβούλῳ, τοῖς μὲν τῆς σαρκὸς πάθεσι χαίρειν εἰπόντες, πάσης τε προτύπου φιλίας καὶ τῆς κάτω συγχύσεως ὡς οἷόν τε καθι ρεύσαντες, εἶτα τῆς ἄνωθεν προϊούσης θείας και μακαρίας ἐλλάμψεως τὸ φῶς περιθέμενοι, τη Θεοτό κῳ συντρέχοιτε. Λελαμπρυσμένους γὰρ ἤδη καὶ πράξει, καὶ λόγῳ, καὶ τῷ κάλλει τῶν ἀρετῶν πάντω θεν ἀποστίλβοντας, καὶ Χριστὸς αὐτὸς ἡ καθαρά τελετή, τὸ ἀείζωον φῶς· ὁ ἐξ Ηλίου τοῦ Πατρὸς ἀναρχῶς καὶ ἀνεκφοιτήτως, ὡς ἐκ φωτὸς ἀκτῖ; ἀπαστράπτων ἥλιο;, βούλοιτ᾽ ἂν ἡμᾶς εἰς ταυτὸν ἀχθέντας μυστικῶς ἐστιᾶσαι. Καὶ δείκνυσι τοῦτο σαφῶς, ἐξ ὧν τὴν αὐτοῦ μητέρα ἀειπάρθενον, ἧς ἐκ νηδύος ὑπεραῤῥήτως ἐμορφώθη Θεὸς ὢν τὸ ἡμέτ τερον, σήμερον τῶν ἀπὸ γῆς χωρίων ὡς βασιλίδα τῆς ἀνθρωπείου μεθίστητι φύσεως· ἀκήρυκτον ὥσπερ, οὐ μὴν ἀκοινώνητον καθόλου καταλείψας τοῦ μυστη ρίου τὴν δύναμιν. Ἐπεὶ μηδὲ παρὰ τοὺς ὄρους οἱ περὶ ἡμᾶς πεπήγασιν ἄνωθεν, μήτε ξένῳ παρὰ τὴν φύσιν θεσμῷ πρὸς γένεσιν ἧκτο ἢ ἐβίω, παρ' ὅσον ἡμῖν ἐν τοῖς ὑπὲρ γῆν χωρίοις ἐπεχωρίαζεν ἡ παν άγιος. Εἰ καὶ τὸν ὑπερφυά λόγον ὡς ἐν τοῖς ἄλλοις κἀν τούτῳ διάφορόν πως οι ἔσχηκε. Κρεῖττόν ἢ καθ' ἡμᾶς καὶ βιώσασα καὶ κυήσασα· καὶ τέλος, τῶν τῆς μεταστᾶσα· καὶ ὄντως ὅλους ὑπερνικήσασα τοὺς ἐν γενέσει, τῷ μεγαλείῳ τῆς φύσεως. Ἀλλ᾿ ἐπίωμεν ἤδη τῷ καιρῷ τὰ εἰκότα συνεορτάζοντες· πάντα γὰρ εἰς καλὸν τῇ πανηγύρει συντρέχει καὶ συναγάλλεται. Ἴδε γὰρ, πᾶς ὁ τῶν ἐμῶν λόγων ἀκροάτης, οἷα είν τὰ δρώμενα· ἡ βασίλισσα τῶν φυλῶν, ἡ τῶν πιστῶν ἐκκλησία· τῇ βασιλίδι τοῦ γένους, ὑπὸ βασιλεῖ θεῷ τῷ πανηγέμονι πρὸς τὰ τῶν οὐρανῶν βασίλεια, βα σιλικῶς ἀναλαμβανομένῃ, σήμερον πομπεύει, καὶ δωροφορεί παρ' ἑαυτῆς πᾶν ὅτι κάλλιστον καὶ τερ πνότατον. Ἡ τὸν χοῦν οὐρανώσατο, τὸν χοῦν ἀπο δύεται, καὶ τὸ ἀπὸ γενέσεως ἀποτίθεται κάλυμμα, καὶ τῇ γῇ τὸ συγγενὲς ἀποδίδωσιν. Ἡ τὸ ζῆν προξενήσασα, πρὸς παλίνζωον ἀνατρέχει μετάστασ καὶ τόπον εἰσοικίζεται ζωαρχικὸν ἀνάλωτον, πάτης προσύλου καὶ ἐμπαθούς διῳκισμένον θέσεώς τε καὶ σχέσεως καὶ τέλος τῶν φαινομένων αὐτὸ τὸ φαι νόμενον ἐπανίσταται, καὶ τῷ νοητῷ νοητῶς συμμετ ἔρχεται, λόγοις οἷς οἶδεν ὁ προσυνδήσας· καὶ λύρας, εἶτα συνδήσας· εἰ μὴ τολμηρὸς ἐγὼ καὶ τῶν ἀκρ sumus secuti: habet alia ὡς ἐν τοῖς ἀδύτοις, και τούτ Ut in aliis. Plana est lectio quam διαφερόντως ἔσχηκε· sed patet esse minus saram.

IN DORMITIONEM S. MARIÆ. II. ίκτων ἀπτόμενος. Οἷς ἀπιστείτω μηδεὶς, τὸν Ἡλίαν, & nibus, is qui olim ambo devinxerat, quique iterum καὶ τὸν Ἐνώχ ἐνθυμούμενος· οἱ ἐπειδὰν τῶν ὅρο μένων ὑπεράνω πεφήνασι, μύσαντες τὰς αἰσθήσεις, καὶ ἔξω σαρκὸς καὶ κόσμου γενόμενοι, ὁ μὲν ἐπιδίφριες, ὁ δὲ μετάρσιος ανηρπάσθησαν· οὐ διαζευχθέντων αὐτοῖς τῶν μερῶν· οὐ διαλυθέντων· ἀλλ᾽ εἰς δεῦρο τῶν ὅρων παραθέντων σε αὐτοῖς τῆς ζωῆς, οὓς ἡμῖν ἡ τὰ ὅλα σοφῶς διορίζουσα περιέπηξε Πρόνοια" παρ' ἧς καὶ τὰ πάλαι καὶ νῦν ἐμφερῶς ἅμα καὶ καταλλήλως τυποῦται καὶ διεξάγεται. Καὶ εἰ μικρά γε ταῦτα πρὸς παράδειγμα τῆς ὑφ' ἡμῶν ὑμνουμένης, ἀρκέσει γοῦν αὐτὴ ἑαυτῇ τὰ οἰκεῖα συγκρίνουσά τε καὶ προσεικάζουσα. Σκοπητέον δὲ εἰ μεῖζον ἐν θαύ μασιν εὑρεθήσεται, τοῦ παραδόξως ἐν αὐτῇ τελεσθέντος. Νόμος ήλω φυσικὸς ἀτονήσας ὀψὲ καὶ μόλις πεσών. Οίχεται πρὸς ἀργίαν ολοσχερῆ καὶ ἀνατροτὴν ἡ πικρὰ τοῦ θανάτου καταδίκη. Λέλυται τῆς ἀρᾶς ἡ δύναμις. Ἀλλ᾽ οὐκ ἂν ἐνίκησέ τις τὰ πάλαι διορισθέντα παρὰ Θεοῦ· μὴ οὐχὶ Θεοῦ κατὰ φύσιν ὑπάρχοντος, τοῦ μεταποιοῦντος πάντα καὶ μεταπλάττοντος, τῷ οἰκείῳ τῆς ἀγαθότητος νεύματι. Πρέ πει δ' ἂν ἀραρότως αὐτῷ, καὶ τὰ νῦν ἐπὶ Μητρι καινουργῆσαι. Δείξει γὰρ οὕτω μὴ μόνον Μητέρα κατὰ φύσιν οὖσαν αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξ αὐτῆς οἰ κονομίαν πιστώσεται, καθ᾿ ἣν μάλιστα τοὺς ἑαυτῶν μυστικωτέρους λόγους, τῷ καθ᾿ ὑπεροχὴν ὑπεραίρομεν τρόπῳ· καθ᾽ ἣν ὁ ζωαρχικὸς εἰσπηδήσας Λόγος τὴν αὐτῆς ἀπερίληπτον ὑπέβη νηδύν, καὶ τὴν ἀνο θρώπου φύσιν ἀναλαβὼν ὑπερουσίως ἡμῖν ὑπέσχετο. Διὰ τοῦτο τὰ πάλαι μὲν ἐπ' αὐτῇ τελεσθέντα, πρὸς ἡμῶν δὲ νῦν εὐφημούμενα, κἂν παράδοξά πως είναι δοκεῖ, καὶ τῶν ἐμφύτων ἀνῳκισμένα δεσμῶν, κατὰ γοῦν τὸν ὑπερφυᾶ τῆς ἀφράστου κυοφορίας λόγον, εἰκότως ἂν ἐπ' αὐτῆ; τὴν ἀναφορὰν εὐεπίβατον ἕξει. Αὐτὸς οὖν ἦν ἄρα καὶ τηνικάδε παρὼν ὁ Λόγος, καὶ νόμῳ παύσας τὸν ἀπλεονέκτητον τοῦ θανάτου νόμον. *Ην οὖν θέαμα καινὸν ἀληθῶς καὶ λογισμοῖς ἀνεπίσ βατον· γυνὴ τῶν οὐρανῶν ὑπερβᾶσα τὴν φύσιν τῇ καθαρότητι, τῶν ἐν οὐρανοῖς ἀδύτων σκηνοβατούσα τὰ ἅγια· Παρθένος, αὐτὴν ὑπερνικῶσα τῶν Σεραφίμ τὴν φύσιν τῷ τῆς θεογονίας θαύματι, τῇ πρώτη φύσ σει, Θεῷ τῷ πάντων γενεσιουργῷ, πλησιάζουσα· Μήτηρ, αὐτὸ τεκοῦσα τὸ ζῆν, ἐφάμιλλον τῷ τόκῳ τοῦ βίου τέλος προϊσχουσα, καὶ τὸ θαῦμα Θεοῦ καὶ πίσ στεως ἄξιον. Ως γὰρ τικτούσης ἡ νηδύς οὐ διέφθαρ- 1) το, οὕτω θανούσης ἡ σάρξ οὐ διόλωλεν. Ὢ τῶν θαυ μάτων! Ο τόκος διέφυγε την φθοράν, καὶ ὁ τάφος τὴν διαφθορὰν οὐ προσήκατο· τῶν γὰρ ὁσίων οὐχ ἅπτεται. Τίς ἡ ἀπόδειξις, εἴπω βούλεσθε; καὶ μή μοι τῶν παρόντων ἐπισκωπτέτω τίς πως τὸ μνῆμα κενόν. Προσερήσομαι γὰρ ὑμᾶς· Πῶς ὁ νεκρὸς ἀφα νής; Πῶς οὐκ ἐν σοροῖς τὰ ἐντάφια; εἰ μὴ τὴν δια- + 1V Reg. ", 11; Gen. v, 21. κι άλ. παραπεμφθέντων. ο a solutione, devinxit: nisi ego, inconcessa præsuniens, temerarius sum. Ac nemo fdem abnual, qui Eliam et Enoch cogitet. li, quod rebus subjectis oculis superiores visi essent, ubi sensus clausissent, ac carne et mundo excessissent, alter quidem curru subvectus, alter sublime elatus rapli sunt:: non partium invicem disjunctione re soluti, sed vitæ terminis, quos nobis fixit Dei providentia, quæ sapienter dillinit omnia, veteraque et nova accurate pariter congrueque designat atque gubernat, ad hanc usque diem prolatis. Sin vero hæc modica videantur, ad ejus exemplum cujus celebramus nomen, ipsa sane sibi sat erit, sua ipsius comparans ac assimilans. Vide enim an majus miraculum possit inveniri, quam quod mirabili ratione in ea consummatum fuit. Viribus tandem minuta naturæ lex superata est, vixque aliquando concidit. Abit omnino cassa versaque in contrarium, amara mortis damnatio. Soluta est vis maledictionis. Enimvero nullus superaverit Dei olim decreto statuta, ne ipse quidem qui esset Deus natura, quique suæ ipsius bonitatis nutu, omnia immutat atque transformat. Congruit autem ut res Matris, qua suas ratione, molitus sit. Sic enim non tantum suam probavevit Matrem, verum etiam œconomiæ ex ea veritatem astruxerit: qua modi maxime spiritaliores sermones nostros, excellentia superextollimus; qua vitæ auctor Verbum insiliens, amplissimum ejus uterum subivit, assumptamque humanam naturam, altiori nobis. supra naturam modo sustentavit. Quamobrem, etsi olim in ea consuminata ac clara a nobis im. præsentiarum fama celebrata nova videantur, ac naturæ legibus superiora, merito tamen, nulloque negotio, spectata mirabili partus ratione, licuerit in eam referre. Ipsum itaque Verbum et præsens per id tempus fuit, ac lege mortis legem violari nesciam abolevit Erat ergo plane novum spectaculum, quodque rationis vim excederet, ut nimirum mulier, quæ cœlorum naturam puritate supergressa esset, coelestium adytorum sancta, tabernaculum devehens, ac corpore penetraret; ut virgo, Dei partus miraculo Seraphicam vincens naturam, prime illi nature, Deo, inquam, universorum auctori, se propius adjungeret; ut Mater quæ vitam peperisset, æqualem partui vitæ finem,miraculumque Deo et fide dignum prætenderet. Ut enim minime corruptus est parientis uterus, ita nec interiit defunctæ caro. O mirandas res! Partus omnino corruptionem effugit; nec sepulcrum illam a morte extremam corruptionen admiVARIE LECTIONES. Illam a morte extremam corruptionem. Sic circumloquimur το, διαφθοράν, quod sancti non admittunt in Christi et Mariæ carne, juxta verba Psal. xv relata in Christum a D. Petro Act. ut, in qua tamen, non est negandum τὸ φθορά et corruptio aliqua, qualis et morte et passione fuit; nulla

sit. Haud cnim ea Sancta attigerit. Vultis ut ejus φθορὰν ἀπέδρα τὸ τυμβευθέν· εἰ μὴ μετετέθη ὁ θησ rei probationem edicam? Ac, quæso, astantium σαυρός. Εἰ δὲ τοῦτο, πῶς οὐκ ἀψευδής ή μετάθεσις, nemo monumentuin vacuum ullo modo irrideat. ἐπεὶ καὶ τἆλλα συνέδραμε ψυχῆς διάστασις ἀπὸ αὐ Quæram enim, Quomodo defunctæ corpus obscu- ματος, σαρκὸς ἀπόθεσις, συνθέσεως λύσις, μερών rum? Quomodo sepulcralia absunt loculis? nisi διάζευξις, ἀνάλυσις, ἐπίζευξις, σύμπηξις, καὶ πρὸς quod fuit tumulatum, corruptionem effugit; nisi τὸ ἀφανὲς ὑποχώρησις; Ο γὰρ τάφος έστηκε μέχρι thesaurus translatus est. Sin autem sic habet, qui καὶ δεῦρο κενός, μαρτυρούμενος καὶ μαρτυρῶν τὴν non vera translatio, quando etiam concurrerunt μετάθεσιν. Οὐκ οἶδα εἴ τε τῶν μερῶν αὖθις συνει alia; nimirum animæ a corpore divisio, carnis χθέντων εἰς ἐν συνθέματος σύγκριμα - φιλοσοφήσω depositio, compositionis solutio, disjunctio par- γάρ τι περὶ τούτων μικρόν· οὕτω τάχα τοῦ Δημιουρ Lium, resolutio, conjunctio, compactio, ac deni- γοῦ κατ' εὐδοκίαν ἄῤῥητον επινενοηκότος τιμῆσα que in obscurum subductio? Quippe hactenus τὴν τεκοῦσαν· εἴτε τοῦτο θατέρου θάτερον ύπερsepulcrum vacuum manet, ipsum testimonium κύψαντος, καὶ τοῦ μὲν ὑπερόριον, τοῦ δὲ μεθόριον habens, quodque translatæ testimonio sit. Ilaud μετὰ τὴν ἀπ' ἀλλήλων διάζευξιν ειληχότος και novi satis, an partibus in unam compositionis τάστασιν· ἢ ξένης τινὸς καὶ παρηλλαγμένης ἀκολου concretionem iterum coeuntibus; nam et in istis θίας, ὑπερφυῶς ἐπ' αὐτῇ συνδραμούσης, ἵν' ἡ πρὸς nonnihil philosophabor, ut ita forte arcano suæ ἀλήθειαν καινὰ τὰ κατ' αὐτὴν ἅπαντα, τὸν ὑπερφυά voluntatis consilio cogitarit opifex Deus parentem προσφυῶς ἐπιδεχόμενα Λόγον, ὡς λόγου παντὸς καὶ honorare aut certe altera alteri eminente, at- γνώσεως ὑπερκείμενα. Επὶ ταύτην ἡμᾶς τὴν πνευ que ita ut a mutua illa disjunctione, altera vel- ματικὴν πανδαισίαν συγκαλείται τῶν λόγων, ἡ κατά ut extrariam et ultra fines, altera confinem sedem σάρκα Μήτηρ τοῦ Λόγου· πρόκειται δὲ αὕτη βασί sortita sit: aut denique novo aliquo ac immutato λειος τράπεζα καὶ λόγων ὑπόθεσις σήμερον ἡμῖν, ordine, mirabiliter in ea concurrente, ut revera θεοτελῶν μυστηρίων εὐθηνουμένη καὶ πλήθουσα. Ἡ ejus res omnes novitatem haberent, ac velut pro- δὲ τοσαύτη λαμπροφορία τῶν φιλεόρτων τις όψεις priam a natura, rationem supra naturam eximiam- περιαυγάζουσα, ὅση καὶ δύναμιν ὑπερισχύουσα λόque, tanquam rationem omnem et scientiam supe- γου, τῆς ἡμέρας κατακαλλύνει τὸ πρόσωπον. Ταύτης rantes, reciperent. Ad illud nos instructissimum κἀγὼ σήμερον ἑστιάτωρ ὁ ξένος καὶ ἔπηλυς, καὶ τῶν sermonum epulum, Sermonis illa carne Mater ὑψηλῶν θεαμάτων ὑπὲρ ἀξίαν ὑφηγητής. Καὶ μή τις invitat; ipsaque nunc regalis mensa et sermonum “πρὸς τὸ ταπεινὸν τῆς ἡμετέρας ἀπιδὼν εὐτελείας, materia, perfectorum a Deo sacramentorum uber- ἀνανεύσοι πρὸς τὴν ἑστίασιν, ὅτι μὴ πρὸς ἡμῶν, tate exuberans, proposita est. Tanta porro illa ἀλλ' ὑπ' αὐτῆς ἡτοίμασται τῆς Θεοτόκου τῶν ἐνθεσ splendoris claritas, et quæ etiam vim sermonis στικῶν δὴ τούτων θεωρημάτων τὰ μυστικά διηγή longe superet, festi amantium vultus collustrans, ματα· ὧν ἐπειδὴ πλήρης ή τράπεζα, τοὺς πνευματι diei hodierne faciem recreat. Sum ego hujus hoκούς δαιτυμόνας προτρέπουσα, ίωμεν κατ' ἀξίαν τοῦ die convivii, peregrinus ille et hospes, susceptor: Πνεύματος ἐπὶ τὰ βάθη τοῦ Πνεύματος. Αρτι γὰρ resque sublines supra quam dignus sim, habeo τὴν Σοφίαν ἡ τὴν Σοφίαν αὐτὴν κατὰ σάρκα γεννηenarrare. Ne quis tamen nostram exilitatem respi- σαμένη προσφυῶς μιμουμένη, ὅλην ἑαυτὴν οἷα τρί ciens, convivium fastidiosus respuat: non enim πεζαν ἡτοιμασμένην μυστικὴν καὶ οὐράνιον τοῖς τὸ nos, sed ipsa Dei Genitrix, harum utique divinarum θεία νοητῶς μυουμένοις, φιλοφρόνως εἰς εὐωχίαν rerum mysticas enarrationes, ceu convivii lege in- προτίθεται· οὐ θύματα σφάττουσα, ἡ κρατῆρι προ struxit: quibus plena mensa, spiritales convivas νάουσα πόματα, οἷά πέρ ποτε ἦσαν ἐκεῖνα τὰ μακά provocante, camus juxta quod Spiritum decet, ρια θύματα, καὶ ὁ κρατὴρ ἐκεῖνος, ὁ τοῦ θεοτελούς al spiritus profunda. Jam enim quæ Sapientiam νέκταρος δοχεὺς, ἀλλ' αὐτὰ προδήλως τῶν περὶ αὐτ carne genuit ", Sapientiam ceu domestice imitata, τῆς μυστηρίων τὰ ὑπερφυῆ καὶ θεῖα τῷ ὄντι θεί tolam se, velut instructam mysticam coelestemque, ματα· ἐφ᾽ ἃ δὴ μάλιστα τοὺς συνειλεγμένους προτρέ divina initiatis, mensam, ad lautas epulas perbenigne πουσα, τῆς ἑορτῆς ἡ ἐξάρχουσα, τὸν μὲν τῆς Σοφίας proponit: non mactando hostias, aut etiam calice οἶκον ἡλίκος ἐστὶν, αὐτόθεν ἡμῖν ἐξ αὐτῆς ὑποφαίνει prouendo pocula quales quondam erant beatæ δείκνυσι δέ πως καὶ τράπεζαν ἑαυτὴν ὑπεράγιον, ὡς illæ hostiæ, ac calix ille quo illud divine consum- αὐτὸν ὅλον τὸν ζωοποιὸν ἄρτον, τὸν Κύριον ἡμῶν καὶ patun nectar susceptum est: sed ipsa pa- Θεὸν Ἰησοῦν Χριστὸν, τὴν αἰώνιον ζωήν, τὸν συν u Prov. ix, 1. vero etiam ejusmodi ac velut prima corruptio, in Marie fuit utero, Christique ex ea partu; quod Andreas scite distinguit. Quod sequitur: twv yap ὁσίων εὐχ ἅπτεται, allusio est ad illud: Non dabis Sanctum tuum: τὸν ὅσιόν σου· qui est singulariter ipse Jesus: quadam vero aptatione, Jesu proxima, Jesu Mater. ¡91) Que illud divine conswumatum nectar susceplum est. Ὁ τοῦ θεοτελούς νέκταρος δοχεύς. Neme in nos, quos in finem et consummate dilexisset, sanguis Dominicus, quo nos sapientia divina, su charitatis insigni argumento, in Eucharistia, cujus hodierna die solemnis memorize προεόρτιον aginius, jugiter inebriat. Devotus ubique ac accuratus Andreas poster.

IN DORMITIONEM S. MARIE. II. οχέα τῆς κτίσεως, ἐν μήτρᾳ οἰκονομικῶς, ἐκ ζύμης lam, eximia plane divinaque, ejus sacramentorum τοῦ ᾿Αδαμαίου φυράματος αρτοποιηθέντα βαστάσασα· τὸν τοὺς ἱερῶς προσιόντας αὐτῷ, πρὸς καινοτέραν ζωὴν ἐπανάγοντα καὶ θεοτελεῖς ἐργαζόμενον, ᾧ δὴ τρόπῳ καὶ ἀνακαθαίρει τούτους καὶ ἀθανατίζει, τοὺς κατὰ μέθεξιν τῆς πρὸς αὐτὸν τῷ ὄντι καινοπρεπούς κοινωνίας οἰκειουμένους αὐτῷ. "Α δὲ τοὺς ἐραστὰς ἑστιᾷ προδήλως ταῦτά ἐστι· τὰ δι' ὧν ὁ βίος ἐκεῖνος συνέστηκεν· ὁ ὑπερφερής τε καὶ ἄῤῥητος· καὶ οὗ μηδὲν τῶν ἐν τῇ κτίσει θεωρουμένων ἐστὶν ὑψηλότερον· καθ᾽ ἂν ὁ πάσης θεολογίας ἐπέκεινα, δι' ἀπορ δήτου κενώσεως, οἴκτῳ τῆς περὶ τὸν ἄνθρωπον κηδεμονίας καμπτόμενος, ἅτε προαγωγεὺς τῶν ὅλων, είλετο δεύτερον μέχρι καὶ τῆς ἡμῶν συγκαταβῆναι πτωχείας· καὶ τῷ ἡμετέρῳ συμπλακήναι φυράματι • συμμετασχείν τε παραπλησίως ἡμῖν αἵματος καὶ σαρκός· ν ὁ ἀπροσδεής, ὁ ὑπερπλήρης, ὁ πλούσιος, ὁ μὴ κατ᾽ ἔκστασιν τῆς ὑπερουσίου θεότητος τὴν εἴσω περ οἰκεῖν ἐλόμενος ὕπαρξιν, ἀλλ᾽ ἀκεραίους ἑαυτῷ φυλάξας καὶ μετὰ τὴν ἄφραστον ἔνωσιν τοὺς λόγους τῶν συνελθόντων, μηδεμιᾶς δήπουθεν ἐν μέσω χωρηθείσης συγχύσεως ή διαιρέσεως· ὁ μηδ' αὐτοῖς ἀγγέλοις γνωρίσας, καὶ τοῖς ὑπερκοσμίοις τῶν ἐν οὐρανοῖς ταγμάτων στρατιάρχαις, ὅ τί ποτέ ἐστιν αὐτὸ τὸ τελούμενον, πλὴν ἑνὶ τῶν πρωτίστων ἀγγέλων, διακονησαμένῳ τῇ σωτηρίῳ προόδῳ τοῦ καινοῦ μυστηρίου. Ταύτῃ γὰρ ὁ ἀσώματος σωματων θείς, διὰ μέσου νοὸς ἡμῖν καὶ σαρκὸς προσωμίλησεν, ἵν᾿ ὅλος ὅλῳ ἐγκραθεὶς τῷ ἡμετέρω φυράματι, ὅλον ἡμῶν ἀνανεώσῃ τὸ πρόσλημμα. Αὕτη μὲν ὡς κατ' ἐμὴν ἐπιστήμην καὶ οἷον κατὰ τὸ πρόχειρον, ἡ νοερά τῆς θεομύστου σοφίας τράπεζα. Τοιαῦτα καὶ τὰ ἐπ' αὐτῇ μυστικῶς ἱεροτελούμενα θεοπαράδοτα Όργια 60. οἷς εἰκότως επισημήνασθαι χρὴ καὶ τὰ ἐπὶ τῆς παρα ούσης ἡμέρας μυστήρια, καθ᾽ ἣν ἡ Θεομήτωρ ού δὲν τῶν κατὰ φύσιν θεσμῶν παραμείψασα, νόμῳ τῷ καθ᾿ ἡμᾶς ἐλειτούργησε, καὶ ὑπὸ τοῖς αὐτοῖς ὅροις ἡμῖν τὴν ἐν σαρκὶ ζωὴν συνεπέρανε, θαύματος πλήρη καταλιποῦσα τῷ βίῳ καὶ γέννησιν καὶ μετάστασιν. Εἴ τι γοῦν καὶ τῶν ὑπὲρ ἡμᾶς ἐπ᾿ αὐτῇ πρὸς τῆς θείας ᾠκονόμηται φύσεως, θαυμαζέτω μηδείς, πρὸς τὸ ἄφραστον ἀφορῶν τοῦ τελεσθέντος καινοπρεπῶς μυστηρίου, πάσης ἀπειρίας ἀπειράκις ἀπείρως ἐξῃρημένου. Καὶ εἶεν δὴ ταῦτα δι᾿ ὅλου συνspectacula: ad quæ maxime, ipsa festi initium collectos adhortaus, statim quidem ex seipsa quanta sit domus Sapientia, ostendit, seque vero ceu præsanctam mensam exhibet: tanquam nimirum ipsum totum vitalem panem, Dominum Deumque Jesum Christum, æternam illam vitam rerum conservatorem, ex Adami massa in panem formatum dispensatione mirabili in ventre portaverit: illum, inquam, qui sancte ad eum accedentes, ad novam quamdam vitam subvehat, ac divine consummet: quo scilicet et emundet et faciat immortales, si qui novæ eximiæque ad ipsum communionis participatione vere ei conciliantur. Hæc plane, quibus palam amantes convivantur, quibus nimirum consistit illa vita: vita, inquam, præcellers atque arcana; et qua nihil in creatis sublimius occurrat: qua, inquam, qui theologiam totam omnemque de Deo rationem superat, exinanitione ineffabili, quæ ejus in hominem cura est et misericordia, velut universorum auctor ad nostram usque paupertatem iterum inclinare se voluit, nostraque massæ commisceri, ac simili nobis ratione, nobiscum e participare carne et sanguine F;, is, inquam, qui nullius eget, plenissimus ille; ille dives, qui non excessu a superșubstantiali divinitate, quam intra ascivit voluit habitare substantiam, sed qui post etiam iuedabilem unicnem, concurrentium integras rationes sibi ipse retinuit: nimirum, nulla aut confusione aut divisione intellecta media; qui neque etiam angelis cœlestiumve ordinum mundo superiorum principibus, uno duntaxat primate angelorum exceplo, quo ministro novum salutis sacramentum processum habiturum esset, quid rei gereretur aperuit. Sic enim qui incorporeus est, indutus corpus, se nobis socium, mente carneque media adjunxit: ut totus, nostrae toti mass immistus, assumptam naturam totam instauraret. Quod capio, ac velut in promptu dixerim, ea est spiritalis initiatæ Deo sapientiæ mensa. Ejusmodi quo-¦ que sunt, et tradente Deo, mystice in ea celebrata sacra orgia ac cæremoniæ, quibus etiam nerito diei hujus sacramenta accesserint; qua nimirum επτυγμένα καὶ ἄῤῥητα, καὶ τὸν οἰκεῖον λόγον ἀκ!- Dei Mater, nihil mutatis naturæ legibus, latæ in • Hebr. ut, 14. σε άλ. μυστήρια. Τῶν ὅλων. ΑlluVelut universorum auctor. sio est ad ea quæ habentur Sap. u, ubi creatio, et Dei ex illa dominium assignatur, universalis divinæ misericordiæ ratio seu argumentum. Illud, ὁ πάσης θεολογίας ἐπέκεινα, ipsum est quod Dionysio et aliis ὑπέρθεος· quod nimirum transcendat quidquid Deum intelligimus vel loquimur. Quam intra ascivil. Τὴν εἴσω περ. Significat ita factam in Verbo naturam assumptam, ut in propriis salva omnino permanserit. Est autem facta in illo, ut solum in persona tanquam propriam ac suam habente, eoque maxime intimam, ac velut altissime inexsistentem, pro Dei tamen decentia, ac ineffabili prorsusque arcana ratione. Suspectior nihilominus videtur littera. Uno duntaxat primate, etc. Sic Bern. supra Missus est, etc., quod exponunt theologi de sacramenti peculiaribus circumstantiis; existimant enim substantiam a principio angelis revelatam, quæ nec homines prorsus latuerit. Initiata Deo. Θεομύστου σοφίας. Amplissima τοῦ, μυεῖν οι μυεῖσθαι, Græcis significatio. Ilic videtur derivata vox sumi passive, ut significetur Maria, divinis a Deo rationibus instructa sapientia, eoque instar spiritalis ac mystice mensa, contem plationi proposita.

nos legi obsecula est, vitamque carnalem iisdem ντ τον ἔχοντα. Ἡμεῖς δὲ τῆς πανάγεστάτης του atque ipsi terminis conclusit; nativitate pariter et morte, plenis miraculo, szculo relictis. Si quid itaque, etiam altius qua:n pro conditione bumana, Deo dispensante in ea gestum fuit, nemo miretar, qui ad sacramenti, omnem infinities infinite inßnitudinem exsuperantis, magnifice novam consummationem respiciat. Ac vero fuerint illa clausa omnino atque arcana, et quibus propria ratio constet immota. Nos vero sanctissimæ vivifici tabernaculi tumulationis memoriam toto keti celebremus splendore, magnificaque lætitia: cui celebrandæ spiritalia omnia cum corporeis, si qua et coli habent et terra, pariter congregala, Reginam honore prosequuntur, triumphoque, generi præmittunt ex quo etiam commune illud propitiatorium; quod, inquam, ex ipsa sine manu in templum exstructum est Dominicum et salutare, illius habuit corpus, qui totius a natura et spiritalis motus, uno duntaxat dempto peccato, nobiscum particeps fuit. O miraculum! Quæ Deum infinita magnitu line incircumscriptum omnino modica uteri sui capacitate mirabiliter complexa capere potuit, sanctorum hodie manibus, circume scrip:o angustoque lectulo insidens, justa recipit. Quæ suo ipsius sinu Cherubinorum humeris inequitantem illum velut sede locavit, in cavatæ petræ sinu, tumulo ponitur: ac cujus partum angeli mirati sunt, hujus hodie tabernaculum apostolici chori pompa deducunt atque efferunt. Quis porro eorum quæ illic celebrata sunt rationes, exposuerit? Quis mente, velut pennas assumpserit, ut sublime potens miraculum, volatu assectari contendat, ejusque communione vehementius afficiatur? Quis demum, ut quod minus est loquar, vel forte cliam ex secun.lis illis illam humanæ concretionis furionem defluxionemque descripserit? Cui intelligeudlæ impar natura, stupensque sui status incomprehensam obscuritatem, contentione in miraculum versa, velut Numinis afflatu, Daviζωαρχικού σκήνους ἐντυμβεύσεως τὴν ἀνάμνησιν, λαμπροί λαμπρῶς ἑορτάσωμεν· ἐφ᾽ ἐν ἅμα τῷ φαινομένῳ τἂν τὸ νούμενον, ὅσον τε οὐράνιον, καὶ ὅσον ἐπίγειν ἐς ταυτὸν ἄθραζόμενον, την Βασιλίδα γεραί με: καὶ πρωτομπεύει τοῦ γένους ἐπίπροσθεν· ἐξ οὗ καὶ κοινὸν ὑιαστήριον, τοῦτο δὲ τὸ ἐξ αὐτῆς ἀχειρο τμήτως νποποιηθὲν δεσποτικὸν καὶ σωτήριον προς εκτήσατο σώμα, τοῦ πάσης ἐμφύτου καὶ νοερᾶς κινή σεως συμμετασχόντος ἡμῖν, μόνης τῆς ἁμαρτίας χα ρίς. Ὁ τοῦ θαύματος! Ἡ Θεὸν τὸν ἀπειρομεγέθη περιγραφῆς ἁπάσης διωρισμένον, ἐν μικρῷ χωρίῳ τῆς ἑαυτῆς νηδύος ὑπερουσίως χωρή τάση, σήμερον ἐν περιγράπτῳ κλίνη διφρεύουσα, χερσὶν ὁσίων κηδεύε ται. Η κόλποις τοῖς ἑαυτῆς ἐνθρονίσασα τὸν νώτει; Χερουβικοῖς ἐποχούμενον, ἐν κόλποις πέτρας υπογλ φείσης τυμβεύεται· καὶ ἧς τὸν τόκον ἐθαύμασαν ἄγγελοι, ταύτης τοῦ σκήνους ἐξάρχουσαι σήμερον ἀποστολικαὶ χορείαι προπέμπουσι. Καὶ τίς ἂν τῶν ἐκεῖσε τελεσθέντων τους λόγους διερμηνεύσειε; Τις κατ᾿ ἀξίαν τῷ μυστηρίῳ συνεπαρθείς; Τίς πτερώσει τὸν νοῦν ὡς συναναπτῆναι τῷ θαύματι, καὶ τὴν πρὸς αὐτὸ παθεῖν κοινωνίαν; Τίς, να το μετριώτερον εἴπω, τάχα δὲ καὶ τῶν δευτέρων, τὴν περὶ τοῦ καθ' ἡμᾶς συγκρίματος βοήν τε καὶ ἀποῤῥοὴν διαγράφοιτο; Πρὸς ἦν ἡ φύσις ἀμηχανοῦσα, καὶ τῷ ἀλέπον τῆς περὶ αὐτὴν ἐκπληττομένη συστάσεως, εἰς θαύμα τρέψασα τὴν ὁρμὴν, τὰ τοῦ Δαβὶδ ἐνθεαστικῶς πρὸς τὸν τῶν ὅλων Θεὸν ἀποφθέγγεται·. Εθαυμαστώθη ή γνωσίς σου ἐξ ἐμοῦ· ἐκραταιώθη, οὐ μὴ δύνωμαι πρὸς αὐτήν.» Μονονουχι τὴν περὶ ἡμᾶς ἀποθαυμάτ ζουσα σύμπηξιν, ή σύνθεσιν, ἢ ἔμπαλιν, τὴν εἰς τὰ μέρη διάζευξιν· ἀλλ᾽ ἤδη μέν τοι καὶ τὸ περὶ τὴν Βασιλίδα ταύτην, τὴν ἄχραντόν τε καὶ περιώνυμον αὐτοῦ Μητέρα δυστέκμαρτον αποθειάζουσα θαῦμα 8 κοινῶς τε ἡμῶν καὶ ἰδίως αὐτῆς γνωριζόμενον· αὐτῷ μόνῳ ὡς παντουργῷ καὶ τῶν τοιούτων έξεργαστῇ, πρὸ τῶν αἰώνων διέγνωσται. Τοῦτο ἡμῶν ἡ διάπλασις· τοῦτο ἡμῶν ἡ σύμπηξις, ἡ λύσις, ὁ καὶ πανηγυρίζομεν σήμερον. Ενθεν ἐγὼ συστελλόμενος, dica illa universorum Deo proloquitur: «Mirabilis φοβῷ τε τιμῶν τὸ μυστήριον, τῷ μεγαλοφωνοτάτῳ facta est scientia tua ex nie; confortata est, et non potero ad eam *: velut non tantum demiretur humanam concretionem seu compositionem, ejusve rursum in partes disjunctionem: quin enim vero, et jam ipsum, in Regina hac immaculata illa illustrissimaque ipsius Matre, arduum miraculum oraculo celebret quod palam et nobis × Psal.cxxxviii, 6. τῶν προφητῶν Ησαΐα συμφθέγγομαι· ι Ω τάλας, λέγων, ἐγώ, ὅτι κατανένυγμαι· ὅτι ἄνθρωπος ὢν καὶ ἀκάθαρτα χείλη ἔχων, ο τολμῶ τι περὶ τῆς καθαράς καὶ ἀμιάντου, καὶ πάσης ἁγιότητος ὑπερπλήρους εἰπεῖν, καὶ λόγοις ταύτην ἐπιταφίοις εγκωμιάζειν ἐπιχειρῶ, ἧς νεφέλαι μὲν περικυκλοῦσι τὴν κατὰ θεω ρίαν ἐπίβασιν,ὁμίχλη δέ τις νοερά περικέχυται ταῖς Generi praemittunt: Προπομπεύει τοῦ γένους ἔμπροσθεν. Velut alias et secundas primitias, a Dominici corporis olim in cœlum recepti primitiis, quas easdem ipsa, ex ipso genere comparavit: eo faela Dei Mater, quo homo: quod Andreas sequentibus intendit, plane exquisitissimis. Vel forte etiam ex secundis illis. Τάχα δὲ καὶ τῶν δευτέρων. Proximis nimirum a theologis et apostolis, qualis erat ille Hierotheus D'onysii e. H De divin. nom., quo auctor alludit, perstringens, explicata ex illo de Mariæ transitu, et exsequiis, præcedenti oratione. (98)-Arduum miraculum, oraculo celebrel. Δυσ. τέκμαρτον ἀποθειάζουσα θαῦμα. Velut consecrauis et in religionem trabens, ac ceu divinum quid effe. rens: idem atque ἐπιθειάζουσα nisi forte legendum esset επιθειάζουσα, Quod est etiam vaticinart, εt Suid. εορτάζειν.

IN DORMITIONEM S. MARIÆ. III. περὶ αὐτὴν λογικαῖς ἀνελίξεσιν, οὐκ ἐῶσα τρανῶς ἡ commune eique proprium, soli illi ut universorum ἐκφανθῆναι τὴν συνεπτυγμένην τοῦ μυστηρίου κατάληψιν ἢν Θεοῦ μόνου κατ' αξίαν ἐγκωμιάζειν ἐστὶ, τοῦ λόγοις οἷς οἶδεν αὐτὸς τὰ ἐπ' αὐτῇ δεδρακότος μεγαλουργήματα· μή τι οὖν ἐμοὶ τῷ χαμαὶ κειμένῳ, καὶ τὰ ἐν ποσὶν οὐδὲν ὅτι πλέον εἰδότι, δι' ἔνδειαν τῆς περὶ τὰ καλὰ προαιρέσεως· οὐ δή ποτε οὖν τὰ παρ' ἀξίαν εἰπεῖν αἰσχυνθήσομαι, καὶ εἰ μὴ τὰ κατ' ἀξίαν λέγειν οὐκ ἔχω; Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ καὶ τὸ κατὰ δύο ναμιν οὐκ ἀπόβλητον, τῷ λαλεῖν τὴν σιγήν διακρούσημαι, Θεῷ τὴν διάλεξιν ἀναθέμενος· αὐτῷ ἡ δόξα, καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς σύμπαντας αἰῶνας τῶν αἰώνων. Αμήν. auctori, rerumque ejusmodi artifici, ante sæcula cognitum est. Hæc nostra formatio est, hæc conpactio, haec solutio, quam et celebri hodie conventu colimus. flinc ego spiritus contrahens, ac timore honorem sacramento habens, cum vocaHissimo prophetarum Isaia pronuntio: 0 miser ego, quia compunctus sum: quia homo cum sim, et immunda labia habens, de munda illa et inmaculata, ac totius sanctitatis plenissima, auleo aliquid loqui, camque præsumo epitaphio posito celebrare, cujus quidem contemplandæ ascenşum, nubes in circuitu prohibent, quædam auteni nebula spiritalis rationalibus ejus circumfusa gyris, baudquaquam sinit ut involuta sacramenti comprehensio clarius explicetur. Potest solus Deus pro meritis laudare, qui iis quibus novit ipse rationibus, mira illa opera in ea effecit: tantum vero abest ut id mihi humi dejecto, vixque ca quæ sunt in pedibus, bonæ voluntatis defectu, perspecta habenti, conveniat. Num ergo quæ meritum superant, erubuero dicere, qui neque ea possim dicere quæ pro merito videntur? Enimvero cum neque sit respuendum, quod sit ex facultate, Deo consecrans dissertationem, sermone silentium repellam ipsi gloria et potestas, per omnia sæcula sæculorum. Amen. ΛΟΓΟΣ ΙΔ'. Εἰς τὴν κοίμησιν τῆς ὑπεραγίας Δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου. στ Καλεί πάλιν ἡμᾶς τὸ συνεχὲς τοῦ λόγου πρὸς την πανήγυριν· καὶ δεῖ γε πάντως ἡμᾶς τοῖς ἑξῆς προσενεῖραι τὰ λείποντα, ὡς ἂν ἄρτιος εἴη ὁ λόγος καὶ ἄλυτος, τοῦ διεζευγμένου πάντοθεν ἀμοιρῶν. Καὶ δὴ γοῦν ἐν τοῖς φθάσασιν ὡς οἷόν τε ἦν, διὰ βραχέων, τὰ περὶ τῆς θέας τοῦ ζωαρχικοῦ σώματος, λέγω δὴ τοῦ παρθενικοῦ τῆς Θεομήτορος σκήνους, πρὸς ἡμῶν διηγόρευται· λείπεται δὲ τίς ὁ ὕμνος εἰπεῖν, καὶ τὰ ὑμνούμενα οτα. Και σε μοι νῦν αὐθ αδείας ή θράσους ἐπιρρίψοιτο μώμον κατατολμῶντι τῶν ὑπερόγκων· ὅτι μὴ κατὰ λόγου δύναμιν, κατ' εὐχῆς δὲ μόνην ὑπόσχεσιν ὁρμηθεὶς, τὸν μετὰ χεῖρας λόγον συνεστησάμην, τοῦ ὑφειμένου και μετρίου πανταχόσε φροντίσας εἰς δύναμιν. Αλλ' οὐ παρὰ τοῦτο σμικρύνειν ὁ λόγος τὸ μυστήριον βούλεται, κἂν ὡς ἀτριβεῖ τούτῳ, καὶ τὸ ἀγύμναστον ἔχοντι, πρώτως ἀπ' αὐθαδείας ἐπέβαλεν. Εἰ δέ τι τάχα και τῶν οὐ πολλοῖς θεωρηθέντων ὁ νῦν ἕξει λόγος, θαυμαζέτω μηδείς. Εἰκαστικῶς γὰρ, καὶ ὡς ὁ νοῦς ἐπισ βάλλειν ἠδύνατο· τοῦ γὰρ ἀκριβούς μόλις ἂν καὶ ἄγγελοι τύχοιεν· ταῦτα πρὸς ἡμῶν τεθεώρηται. Ηδη μὲν οὖν ὁ μυρίανδρος ἐκεῖνος τῶν θεοφόρων στόλος, καθάπερ ἐν τοῖς πρόσθεν ειρήκαμεν, αθρόως ἀγήγερτο· καὶ πᾶσα τάχα τῶν ὑπερκοσμίων δυνάμεων ἡ νοητή διακόσμησις, ἄνωθεν ἀοράτως ἐφιπτᾶσα τῷ παραδόξῳ συνείρει θεάματι· καὶ δὴ καὶ τῶν ἁγίων ORATIO XIV. In sanctissimæ Dominæ nostræ Deiparæ Dormitionem Vocat nos iterum sermonis continuitas ad laudationem; ac plane oportet ut quæ desunt ordine connectamus, ut, sit sermo integer nec solutus, quem nulla ex parte aliquid dividat. Paucis-ergo in superioribus, quantum licuit, quæ ad corporis, quod vitam geruit, ad virginalis, inquam, Dei Genitricis tabernaculi spectaculum pertinent, enarravimus; superest ut dicamus quodnam fuerit canticum, quæve cantico celebrata. Nemo autem velut tenerarium audacioremque vi:uperaverit, qui majora me præsumam; quando non velut æqua virtute sermone certante, sed quasi tantum voti sponsione sollicitante, nusquam, quod licuit, submissione et modestia neglecta, quam verso, orationem composui. Enimvero, haud ideo sacramentum extenuare oratio velit, quanquain velut non tritum, nec aliis disputatum, primum explicare audacia contendit. Quod si forte aliquid etiam paucis animadversum præsens oratio habitura sit, nemo miretur. Velut enim conjectando, atque ut mens potuit assequi, sumus haec contenplati vix enim vel angeli rem accurate edixerint, Jum ergo, ut in superioribus diximus, classis illa Deo amatorum pene innumerabilis congregala erat; forsque omnes coelestium virtutum spiritales ordines, invisibili e caelo volatu, αἱ θεόληπτοι παρῆσαν, οἶμαι, ψυχαὶ τῇ κλίνῃ περι- ad novum illud spectaculum convenerant: sed et y Isa, vi, 5. ο λείπ. μήτις. Oratio hæc alterius proxime antecedentis prosecutio est: quomodo videntur duæ illæ de cruce, sive ab Andrea sive ab alio edit. Classis illa pene innumerabilis. Μυρίανδρος ἐκεῖνος στόλος. Velut decem millium virorum; sed est certus numerus pro incerto: nec enim tot præcise auctor voluit, aut dicere potuit,

⋅ κατὰ μυστικὴν ἀποκαλεῖ θεωρίαν. Επρεπε γὰρ τῇ βασιλίδι τῆς φύσεως τὰς θεοειδεῖς τῶν βεβιωκότων συμπαρεῖναι ψυχάς, προοδοποιούσας τὴν ἔξεων ἡγεῖσθαί τε αὐτῆς καὶ προπομπεύειν, καὶ τα ἐξίδια προσεπάδειν ὑμνολογήματα. Προύκειτο γοῦν ἐν μέσῳ το τρίπηχυ καὶ φωτοειδὲς ἐκεῖνο τῆς Θεοτόκου σῶμα, τὸ χωρητικὸν τῆς ὅλης τοῦ θεαρχικοῦ Λόγου πέτα σεως· ὅπερ ἐπὶ κλίνης δρώμενον, τῷ τῆς ἁγιαστείας μύρῳ, τὴν σύμπασαν εὐωδίασε κτίσιν. Τίς και ποία δὲ γλῶσσα τῶν ἐκεῖ θεαθέντων τους λόγιας εξιχνιάσειε; πάντα γὰρ ἀγνωσίας ἁπάσης καὶ ἀδια ψίας υπεραπείρως ἐξῄρητο. Ενθεν ἄρα καὶ τὰς θεοσόφων οἱ πρόκριτοι, τῷ θείῳ Πνεύματι γενόμεν κάτοχοι, ἐκ περιχαρείας τότε τῆς θεοτερποὺς ἀγλ11:, τὸ περιὸν τῆς ἐλλάμψεως εἰς ἔκστασιν μεταθέμεν τῶν ἐνθεαστικῶν ἐκείνων ὑμνῳδιῶν, λέγω δὴ τῆς arbitror, Deo allata sanctorum animæ, quas spiri- χορεύουσαι· ᾶς ἡ τῶν ᾿Ασμάτων πυκτὴ νεάνιδας tali sensu liber Canticorum juvenculas nominat; choros circum lectum agentes, identidem aderant s. Par enim erat, ut deiformes vila functo rum animae pariter adessent, migranti Regine præituræ utque comites pompa deducerent, ac laudum cantica pro ejusmodi a corpore excessu arcinerent. Coram ergo jacebat tres longum cubitos ac luminosum illud Deiparæ corpus, quod totam divinissimi Verbi plenitudinem capere potuisset; atque in lecto conspectum, suavi unguenti sanctitatis fragrantia, creata universa perfundebat. Quæ mens, quæve lingua eorum quæ illic aspectabantur rationes aperiat? Omnia siquidem obscuritatem omnem et caliginem immensum superabant. Quare etiam qui inter Deo allatos illos eximii erant, divino perciti Spiritu, ex jucunditatis a Deo injecta abundantiori gaudio, illustrationis excessum in exstasim vertentes, cantica illa velut fanatica, funebrem, inquam, tropologiam, ut quisque poterat, alio alium excipiente, coeperunt depromere. Erant porro ejusmodi cantica, non qualia ipsi possumus cogitare, vel qualia forte descripserit aliquis: sed qualia Spiritus informabat dicenda, et audire permittebat. Quod canticum, et cantico celebrata, et dicebant et audiebant cantico celebrantes, nostram omnem et terrenam concinnitatem et symphoniam, immensum excedebant; parum vero aut nihil a sono epulantium in cœlis angelorum aberant: quorum sublimnitatem et profunditatem; " immensumque decorem, haud nostrum fuerit velut levius explicare, qui ne minimum quidem ejusmodi dulcedinis gustum percepimus: potius vero debuerimus, tanquam comprehensione majora et quæ vulgari nequeant, silentio honorare. Tantum autem iis tuto adjecerimus animum ac conabimur declarare, in quibus et rem assequi jucundum cst, nec error periculum habet; quæ, inquam, nec ingeniosum ac perspicacem contristent, nec rustico molesta sint. Sed enim canticum ac celebrata cautico, quanquam a nobis comprehendi nequeant, quantum nihilominus velut in figura licet accipere, hoc modo habeant. Hic testamentorum conditorum a Deo terminus; hæc coronis oraculorum divinorum; hoc arcanum ignotissimumque, prææternæ Dei in hominum genus consilium; hæ primitiæ communionis necessitudinisque omnium conditoris Dei ad proprium figmentum; hæc divinorum contractuum subsistens veraque sponsio, eximia pulchritudo, sculpta a Deo statua, divini archetypi egregie expressa imago, totius contemplationis atque ascensus ad divina fulcimentum, Creatoris omnium tabernaculum sanctissimum, inevacuabilis sapientiæ crater, Deum conceptaculi instar suscipiens: inviolabile vitæ penu, divinorum splendorum fons 3 Cant. 1, et l. ἐφυπνίου τροπολογίας, ὡς ἕκαστος ἦν δυνατός, ἄλλος ἄλλον ἀμείβων ἐφήπτετο. Τὰ δὲ ἦν οὐχ οἷσπερ αὐτοὶ νοεῖν ἐναγόμεθα, ἢ ὡς ἄν τις τυχὸν ὑπογρά ψοιτο, ἀλλ' ὡς ἂν ἐκείνους ἐτύπου λέγειν τὸ Πνεῦμα, καὶ ἀκούειν ἐπέτρεπεν. Οὗτός τε αὐτὸς ὁ ὕμνος, καὶ τὰ ὑμνούμενα, πρὸς τῶν ὑμνολόγων ἐλέγετό τε καὶ εξηκούετο, τῆς κάτω μὲν καὶ καθ᾿ ἡμᾶς εὐαρμο στίας καὶ συμφωνίας ἀπειρημένως ἐξῃρημένα βραχὺ δὲ ἢ οὐδὲν, τοῦ ἤχου τῶν ἑορταζόντων ἀγγέ· λων ἐν οὐρανοῖς ἀποδέοντα· ὧν τό τε ύψος και βάθος, καὶ τὴν εἰς ἄπειρον ὡραιότητα, οὐ πρὸς ἡμῶν σχεδιάζεσθαι, τῶν μηδ' ὁπωσούν τῆς τοιάσδε για γευμένων ἡδύτητος, σιγῇ δὲ τιμᾶσθαι μᾶλλον ὡς άληπτα καὶ ἀνέκφορα. Μόνοις δὲ τούτοις ἐπιβάλλειν ἡμᾶς ἀσφαλὲς, ἐφ᾽ οἷς καὶ τὸ ἐπιτυγχάνειν ἐπέρα στον, καὶ τὸ διαμαρτάνειν ἀκίνδυνον· & μήτε τὸν γνωστικὸν λυπεῖ, μήτε τὸν ἀγροίκον ἀνια. Ο δέ γε ὕμνος καὶ τὰ ὑμνούμενα, εἰ καὶ τὴν ἡμετέραν διαφεύγει κατάληψιν, κατὰ γοῦν τὸ ἡμῖν ἐφικτὸν ὡς ἐν τύπῳ διαλαβεῖν ἔστωσαν οὕτως. Τοῦτο τὸ πέρα; ἐν πρὸς ἡμᾶς διαθηκῶν ἔθετο ὁ Θεός· τοῦτο ἡ φανέρω σις τῶν ἀποκρύφων τῆς θείας ἀκαταληψίας βυθών. Οὗτος ὁ σκοπὸς ὁ προεπινοηθεὶς τῶν αἰώνων· αύτη τῶν θείων χρησμῶν ἡ κορωνίς· τοῦτο ἡ ἄῤῥητος καὶ υπεράγνωστος τῆς προανάρχου περὶ τὸν ἄνθρωπο κηδεμονίας βουλή· τοῦτο ἡ ἀπαρχὴ τῆς πρὸς τὸ οἱ κεῖον πλάσμα τοῦ παγγενέτου Θεοῦ κοινωνίας καὶ συμφυΐας· αὕτη τῶν θείων καταλλαγῶν ἡ ἐνυπόστα τις ἐγγύη· τὸ περιούσιον κάλλος· ὁ θεόγλυπτος ἀν δριάς· ἡ εὐδιάγραπτος τῆς θείας αρχετυπίας εἰκών· τὸ πάσης θεωρίας καὶ ἀναβάσεως ἔρεισμα· ἡ παν αγεστάτη του παντοκτίστου σκηνή· ὁ Θεοδόχος της ἀκενώτου σοφίας κρατήρ· τὸ ἀσύλωτον τῆς ζωῆς τ3μεῖον· ἡ ἀνεξάντλητος τῶν θείων ἀπαυγασμάτων πηγή· τὸ ἀσάλευτον κράτος· ὅσῳ τοῖς πάθεσιν οὐκ ἐκρατεῖτο πάντων ὑπεραρθεῖσα τῇ καθαρότητα. Διά ταύτης ἡμῖν ὡμηρεύθη τὰ τῆς σωτηρίας ἐνέχυρα καὶ τὸ μέχρι μέτρου τοῦ καθ' ἡμᾶς προελθεῖν τὴν οὕτω τεθαυμασμένην, καὶ τὸ κοινὸν ἀποτίσαι χρέος. τῆς φύσεως ἴδιον· τὸ δὲ μὴ οὕτως ἔχειν αὐτῇ δ'

IN DORMITIONEM S. MARIÆ. III. ὅλου τὰ καθ᾽ ἂν ἐβίου τρόπον ὥσπερ καὶ ἐφ' ἡμῶν inexhaustus, inconcussum robur, quanto puritate ἰδιώματα, οἰκεῖον τῆς πρὸς τὸ θεῖον ἐγγύτητος. rebus omnibus elevatior, nullis vincebatur afectionibus. Per eam nobis obstricta sunt salutis pignora: ac quidem ut ita iniranda ad humanum usque modum processerit, solveritque commune debitum, naturæ proprium fuit: quod autem illis vitæ propria, non eumdem omnino atque in nobis modum habuerint, proprium fuit propinquitati, ad Denni. Πλὴν τῆς εἰς ἄκρον ἀπαθείας ἀπόδειξις εὔδηλος. Καὶ τί γὰρ τῶν ἄγαν μεγίστων οὐ σὺν πολλῷ τῷ περιόντι τῆς ἀρετῆς ἐπ' αὐτῇ προσελήλυθε; Τί δὲ τῶν εἰς ἔνδειξιν θαυμάτων οὐ προήχθη παράδοξον; ὡς δειχθῆναι πάντων αὐτὴν θαυμάτων τῶν ὅπως ποτὲ καὶ νῦν προαχθέντων ἢ τελουμένων εναύλισμα· ὧν μέρος ἔσχατον καὶ τὸ νῦν γε παρόν, εἰ καὶ πρὸ παντὸς προδιώριστο χρόνου τῆς θείας οὕτω τάχα βουλῆς ἄνωθεν τὴν περὶ ἕκαστον ἡμῶν διορισαμένης τοῦ βίου περαίωσιν. Καὶ ὦ τῆς προνοίας ἧς οὐδείς ἀφίκετο γεννητῶν εἰς τὰ ἔσχατα, ἢ ἴχνος ἐξευρεῖν δεδύνηται! ἧς ἔργον καὶ τὸ νῦν τελούμενον τῆς Παρθένου μυστήριον. Μυστήριον γὰρ, καὶ εἰ περί τὸ ἡμέτερον ἐνθεωρεῖται τέλος· καὶ τοῦτό ἐστιν ἡ ἐξ ἀρχῆς ἀποκληρωθεῖσα φύσει τῇ τοῦ ἀνθρώπου μερίς. Αλλ' ώ πῶς διεκόπη φραγμός, συνδεθείς ἁμαρτία; Πῶς διεσπάσθη καὶ δεσμός συμπλακείς παραβάσει; Τί ὅτι καταπεφρόνηται θάνατος ὡς ἡμέρας ενύπνιον; Οίχεται φόβος, οὐ μορμολύττων οὐκέτι τοὺς ἐν Χριστῷ νηπιάζοντας. Η οὐκ ἂν εἰ μὴ τεθναίη τάχα τοῦ Θεοῦ τὸ χωρίον, ή φθορά δι ελύθη παρακοῇ σπερμανθεῖσα; Ναὶ διελύθη Χριστοῦ προτεθνεῶτος. Αὐτὴ γὰρ ἡ φύσις ἐξεκαλέσατο τῆς ἐν φθορᾷ καταδίκης, τὴν δι' ἀφθαρσίας ἀνελομένη c κατάστασιν. Ο καινῶν ἀμοιβῶν! ὦ θείων συναλλαγ μάτων! Ἐξέφυσεν ἡ φύσις ἠκανθωμένην προαίρε σιν· ἀντεξέφυσεν αὕτη τὸν πληρωτὴν τοῦ πατρῴου θελήματος. Ώδινεν ἡ φύσις ἐκ παρακοῆς αὐθαίρετον θάνατον, ἀντώδινεν αὕτη τὸν δι᾽ ὑπακοῆς ἀνῃρηκότα τὸν θάνατον. Μόνη γὰρ μόνη παρὰ τὴν φύσιν πρὸς νεουργίαν ἐκλελεγμένη τῆς φύσεως, μόνη τῷ πλαστουργῷ τῆς ὅλης ὑπηρετήσατο φύσεως. Ἐπεὶ οὖν πρόκειται νῦν ἡ θεοχρημάτιστος αὕτη σορός τοῦ θεολήπτου σκήνους, οἷά τις ἄφθονος ἀγαθοδότες τοὺς φιλοκάλους προτρέπουσα, μή τις ύστερείτω τῆς Ἐχε κλησίας. Οὐ γὰρ δεῖται πόνου τὸ χάρισμα, πλην μ νης της προαιρέσεως. Οὐκοῦν ἔτω πρόθυμος ἅπας δς ἔχει πίστιν ἀδίστακτον· ἴτω πρὸς τὸ τῆς Παρθένου Cæterum non deest quo summa in ea ostendatur affectionum vacuitas. Quid enim inter maxima computandum, non multo virtutis cremento ei accessit? Quid vero novi ad miraculorum exhibitionem non evasit? ut omnium miraculorum si qua usquam modoque evaserunt aut fuerunt consummata, velut sedes facta sit: quorum pars extrema, istud est quod nunc celebramus, quanquam ante tempus omne definitury; sic utique vitæ cujusque finem divino olim decernente consilio. Sed, o providentiam, quam nemo tandem usquam natorum potuit assequi, aut ejus invenire vestigia! cujus molitio est, quod nunc etiam peragitur Virginis sacramentum. Plane enim sacramentum est, quanquam circa finem bumanum consideratur: quam natura humana partem a principio velut sorte accepit. Enimvero, quomodo disjecta est maceries peccato colligata? Sel et quomodo disruptum vinculum prævaricationi complexum? Quid causa est ut mors velut somnus diurnus spreta sit? Abscessit metus, nec jam ceu objecta larva parvulos in Christo territat. Num vero nisi Dei locus ille moreretur, corruptio prævaricatione sata non destrueretur? Plane, ante mortuo Christo destrueretur. Ipsa quippe natura damnationem corruptionis exemit corruptionis statu illo incorruptione sublato. O novas alternationes o divina commercia! Produxit natura factam in spinas voluntatem eadem e diverso eum produxit, qui paternam voluntatem implevit. Peperit natura spontaneam a prævaricatione mortem; eadem ipsa e contrario eum peperit, qui obedientia mortem destruxit. Sola quippe, sola præter naturam ad novum naturæ opus electa, sola naturæ totius Fictori ministravit. Jam ergo Deo affati tabernaculi illius, velut bonorum munifica largitione boni amantes provocante, oraculi instar proposito hocce loculo Deo divite, ne Damnatione corruptionis exempla, receperat velut oraculum. Sic paulo inferius, Ιτω πρὸς τὸ incorruptionis statum. S c componenda versio, sensu omnino plano. Έξεκαλέσατο, velut fuerat evocata ac edlucenţe Dei gratia, liberata. Pactam in spinas voluntatem. Ηκανθωμένην προαίρεσιν. Allusio est ad illud Isa. v, ubi Dominus de vinea queritur; humana utique voluntate quam excoluit gratia: Exspectavi ut faceret uvam, fecit autem spinas; sic LXX: Εποίησε δὲ ἀκάνθας. Sic certe primus parens inobedientia habuit; sed malum hoc Mariæ Christique obedientia depulit. Oraculi instar proposito hocce loculo. Επει οὖν πρόκειται νῦν ἡ θεοχρημάτιστος αὕτη σορός. Vox est rarior, ut plures aliæ nostri Andreæ, quanquam elegantissimæ. Videtur significari ipsum Deiparae corpus Numine allatum, σορός θεολήπτου σκήνους, iustar arca et propitiatorii, cui locus sil τῆς Παρθένου χρηματιστήριον quod reddimus: Veniat ad oraculum Virginis: quod ita suasit exponendum quod sequitur, καὶ γνώτω πείρᾳ τῶν ἑαυτοῦ καταθυμίων τὴν εὔρεσιν. Videtur enim esse allusio ad illud 1 Reg. ix, 19, quo Sanuel promittit se Sauli annuntiaturum 'πάντα τὰ ἐν τῇ καρδίᾳ σου. Omnia quæ in corde tuo: quod est το, κατα θύμια, Andreæ. Ut sicut Saul accessu ad Samuelem reipsa cognovit inventas esse asinas, ita nos accedentes ad Mariam cognoscamus inventa τὰ ἑαυτῶν καταθύμια· quæ nobis debent esse animo: ut nimirum certi efficiamur nostræ salutis, quanta nobis moralis certitudo illius esse potest. Sunt aliæ hujus vocis significationes in Thesauro, sed minus hate loco congruæ.

quis conventui desit. Non enim ejusmodi gralia χρηματιστήριον, καὶ γνώτω πείρα τῶν ἑαυτοῦ καταest ut indigeat labore, sola voluntate et proposito opus habet. Alacris ergo accedat, quisquis fide est minime dubia. Veniat ad oraculum Virginis, atque ea quæ sunt in animo desiderataque experimento invenisse noverit. Communis hæc reconciliationis officina proponitur; omnes Deo reconciliamini. Ecce inexhaustus ſons immortalitatis: venite, qui morti traditi estis, haurite. Ecce juges vitæ fluvii venite, omnes immortalitatem cousequimini. Ο Adæ filia et Dei Mater! O Mater sine viro, Virgoque prolis parens! O figmentum ejus qui in te temporance fictus haudquaquam propria æternitate excessit! De te cecinerunt Spiritus omnes interpretes. Primus Moyses te Rubum videns, oli θυμίων τὴν εὕρεσιν. Κοινὸν τοῦτο διαλλακτήριον πρόκειται, καταλλάγητε πάντες Θεῷ. Ἰδοὺ ἡ ἀχέσ νωτος τῆς ἀθανασίας πηγή, δεῦτε οἱ νεκρωθέντες, ἀῤῥύσασθε. Ἰδοὺ οἱ τῆς ζωῆς ἀένναοι ποταμοί, δεύτε πάντες ἀθανατίσθητε. "Ω θύγατερ Ἀδὰμ καὶ Μῆτερ Θεοῦ! "Ω άνανδρε Μῆτερ, και παιδοτόκε Παρθένε! Το ποίημα του ποιηθέντος ἐν σοὶ χρονικῶς, καὶ μὴ ἐκστάντος τῆς οἰκείας ἀϊδιότητος! Περὶ σοῦ πάντε; οἱ τοῦ Πνεύματος ὑποφῆται προὐχελάδησαν, Μωτής πρῶτος βάτον ιδών σε προέλεγε ο Διαβάς δέομαι τὸ ὅραμα τὸ μέγα τοῦτο.. Περὶ σοῦ ὁ θεοπάτωρ 42δὶὸ τὸν Χριστὸν ἐλιτάνευσεν· ε Ανάστηθι, Κύριε, λέγων, σὺ καὶ ἡ κιβωτός τοῦ ἁγιάσματός του, ο Περὶ σοῦ ὁ αὐτὸς τὴν σὴν προτυπούμενος ἐξο cy, • Τὸ πρόσωπόν σου λιτανεύσουσιν οἱ πλοί σιοι οἱ τοῦ λαοῦ, ν προϋπέψαλλεν. «Ἰδοὺ γὰρ πάν σα, φησίν, ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως ἔσω θεν· ἐν κροσσωτοῖς χρυσοῖς περιβεβλημένη, πεποι κιλμένη.» Σὲ ἡ τῶν Ἀσμάτων ἀγιύγραφος βίδος προδιαγράφουσα, μυστικώτερον παρηνίζεται «Τις αὕτη ἡ ἀναβαίνουσα ἀπὸ τῆς ἐρήμου ὡς στελέχη καπνοῦ τεθυμιαμένη, σμύρναν καὶ λίβανον ἀπὸ πάνω των κονιορτῶν μυρεψοῦ.;» Περὶ σοῦ πάλιν ἡ αὐτὴ προϋπέγραψε βίβλος, ο Ἰδοὺ ἡ κλίνη, λέγουσα, τοῦ Σαλομῶν· στύλους αὐτοῦ ἐποίησεν ἀργύριον, καὶ ἀνάκλιτον αὐτοῦ χρύσεον· ἐπιβάσεις αὐτοῦ πυρὸ φύρα σα· ἐντὸς αὐτοῦ λιθόστρωτον, ἀγάπην ἀπὸ θυ γατέρων Ἱερουσαλήμ.» Καὶ αὖθις·. Εξέλθετε, θυγατέρες Σιών [καὶ ἴδετε " ] ἐν τῷ βασιλεῖ Σαλον μῶν· ἐν τῷ στεφάνῳ ᾧ ἐστεφάνωσεν αὐτὸν ἡ μήτηρ αὐτοῦ, ἐν ἡμέρᾳ νυμφεύσεως αὐτοῦ, ἐν ἡμέρᾳ εὐν φροσύνης καρδίας αὐτοῦ. Ιδετε αὐτὴν, θυγατέρες Σιών, καὶ μακαρίσατε αὐτήν· βασίλισσας καὶ παλ λαχας, αινέσατε αὐτὴν, ὅτι ὀσμὴ ἱματίων αὐτῆς ὑπὲρ πάντα τὰ ἀρώματα.» Σὲ προορῶν Ησαΐα; ἐνθέως ἀνέκραγεν· «Ἰδοὺ ἡ παρθένος ἐν γαστρὶ ἕξει.» Καὶ, «Εσται ἡ ῥίζα τοῦ Ἰεσσαί. ν Καί, • Μακαρία ή ρίζα τοῦ Ἰεσσαί.» Καὶ, ο Εξελεύσεται ῥάβδος ἐκ τῆς ῥίζης Ἰεσσαὶ, καὶ ἄνθος ἐκ τῆς ῥίσης ἀναβήσεται.» Σοῦ εἶνεκεν ὁ μέγας Ἰεζεκιήλ της ηγόρευσεν, «Ἰδοὺ ἡ πύλη, λέγων, κατ' ἀνατολάς· καὶ ἔσται ἡ πύλη κεκλεισμένη, καὶ οὐδεὶς οὐ μὴ διέλθη δι' αὐτῆς. Καὶ Κύριος ὁ Θεὸς μόνος αὐτὸς εἰσελεύ σεται καὶ ἐξελεύσεται, καὶ ἔσται ἡ πύλη κεκλεισμέν νη.» Σὲ καὶ ὁ τῶν ἐπιθυμιῶν ἀνὴρ προφητεύων, ὄρος ἐκάλει· λέγων καὶ «λίθον ἄνευ χειρῶν ἀνδρ ἐκ σοῦ ν λατομούμενον, οὐ τεμνόμενον· ἀφαιρούμε νον, οὐ διαιρούμενον· τῇ προσλήψει τῆς καθ' ἡμᾶς sectum; ablatum, non divisumn; lunanæ scili- ἀνθρωπότητος. Σὺ εἴ τὸ μεγαλεῖον τῆς φρικτής ο ait: • Transiens videbo visionem hanc magnam. Pro te Dei parens David Christo supplicabat, dicens: c Surge, Domine, tu et arca sanctificationis luæ b. De te idem tuum præfigurans exitum, quondamn psallebat: Vultum tuum deprecabuntur omnes divites plebis c.» — • Ecce enim, inquit, omnis gloria filiæ regis ab intus: in fimbriis aureis circumamicta, variegata d., Te sacer Canticorum liber prædescribens, occultius indicavit: «Quæ est ista quæ ascendit e deserto, tanquam truncus fumiş incensus, myrrham et thus ex omnibus pulveribus pigmentarii *?, De te rursum idem ipse liber olim scripsit dicens: ‹ Ecce lectulus Salomonis; columnas ejus fecit argentum, et acclinatorium ejus aureum; ascensus ejus purpura; initium ejus lapidibus constratum, charitatem a fliabus Jerusalem f.» Εt rursum: «Egredimini, Glia Sion [et intuemini] in regen Salononem; in corona qua coronavit eum mater ejus in die sponsalium ejus, et in die jucunditatis cordis ejus s. 1 — ι Videte eam, fliæ Sion, ct beatificate eam; reginæ et concubinæ, laudate eam, quia odor vestimentorum ejus super omnia aromata b.ɔ Te prævidens Isaias divino instinctu clamavit: • Ecce ergo virgo in utero habebit. › Et: • Erit radix Jesse i.» Et: Beata radix Jesse 1. Et: Egredictur virga de radice Jesse, et flos de radice ascendet l., Tui gratia prænuntiavit magnus Ezechiel, dicens: 1 Ecce porta orientalis; et erit porta clausa; et nemo transibit per eam. Εt Dominus solus ipse ingredietur et egredietur; et erit porta clausa ™. › Sed et vir desideriorum te prophetans montem appellavit; dicens etiam • lapidem ex te sine manibus > scissum, non • Exod. til, 3. b Psal. cxxx1, 8. c Psal. xLiv. 15. d ibid. 14. 6 ibid. 11. h Cant. vi, 8; 1v, 10. » Dan. ut, 34. Ex · Isa. vit, 14. * Septuag. πορφυρά. " Εx Septuag. j (sn. XI, © Cant. m, 6. fibid. 7, et 14. 10. * ibid. 1 ibid. 1. Scissum, non sacrum. Λατομούμενον, οὐ τεμνό sov. Velut, ita ex Maria ceu lapicidina abscissum et incisum, ut ipse nihilominus, in se nihil sectus, Ezech. ΣΙ, aut a se divisus, ab humanitatis assumptione, in qua intelligitur illa a monte sine manu abscissio, permauserit.

¸IN DORMITIONEM S. MARIÆ. III. κονομίας, τεἰς ὃ ἐπιθυμοῦσιν οἱ ἄγγελοι παρακύ- cet natura nostra assumptione. Tu horrende fees · Σὺ εἶ τὸ περικαλλὲς τῆς θείας συγκαταβά- dispensationis magnificum illud opus, in quod σεως ἐνδιαίτημα· ἡ ὄντως ἐπιθυμητή γῆ. «Επε angeli desiderant prospicere»Tu Dei se nobis εθύμησε γὰρ ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης τοῦ κάλλους σου· inclinantis ornatissimum domicilium; terra illa καὶ ἠράσθη ο τοῦ πλούτου τῆς παρθενίας σου· καὶ vere desiderabilis: «Concupivit enim Rex gloriam ᾤχησεν ἐν σοὶ, ε καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν,» καὶ κατὰ decoris tui; et amator factus est P› divitiarum tuæ ήλλαξεν ἡμᾶς διὰ σοῦ τῷ Θεῷ καὶ Πατρί. Σὺ ν τοῦ virginitatis; atque in te habitavit, et apud nos ἀποκεκρυμμένου μυστηρίου πρὸ τῶν αἰώνων ο moratus est 9 nosque per te Deo et Patri reὑπάρχεις θησαυρός. Σὺ εἶ ἀληθῶς, ἡ ζῶσα βίβλος conciliavit. Tu thesaurus ‹ sacramenti a sæculis τοῦ ἐγγραφομένου ἀφθέγκτως ἐν σοὶ πνευματικοῦ absconditi. Tu vere vivens ille liber, scripti in Λόγου, τῷ ζωηρῷ καλάμῳ τοῦ Πνεύματος. Σὺ μόνη le sine voce spiritalis Sermonis, vivifico calamo ἀψευδῶς τῆς νέας διαθήκης ὁ θεόγραφος τόμος, ἧς Spiritus sancti. Tu sola vere, scriptus a Deo tomus πρὸς ἀνθρώπους διέθετο ὁ Θεὸς πρίν. Σὺ ο μυριο- testamenti novi, quod is olim ad homines est πλάσιον ἅρμα τοῦ Θεοῦ,» χιλιάδας εὐθυνουμένων testatus. Tu currus ille Dei decem millibus mulαὐτῷ σαρκωθέντι προσάξασα. Σὺ εἶ τὸ Σιών ὄρος· tiplex *,» multis millibus adductis eorum quos τὸ πῖον δρος· τὸ τετυρωμένον ὄρος, ἐν ᾧ εὐδόκησεν ipse incarnatus ad meliora composuit. Tu mons ὁ Θεὸς κατοικεῖν, ο ἐξ οὗ το σάρκα παγείς, ἐτυρώθη ille Sion, mous pinguis, mons coagulatus, in quo τὴν καθ᾿ ἡμᾶς νοερῶς ἐμψυχωμένην ὁ ὑπερούσιος. beneplacitum est Deo habilare ';» ex quo in carΟ καὶ θεῖκε, καὶ ἄνθρωπε χοϊκέ! Ω στήλη νεκρά nem compactus, nostræ illi, anima intellectuali καὶ στύλο ζωοποιέ· οὐ τὸν σαρκικὸν Ἰσραὴλ φωτο animata, similem, qui substantia major est, coagulαγωγούσα φυγαδευόμενον, ἀλλὰ τὸν πνευματικὸν latus est. Ο divinum templum, homoque terrene! τρὸς τὸ τῆς γνώσεως ἁπλανὲς ὁδηγούμενον, φῶς Ο columna mortua, et columna vivifca non ἐνθέως καταπυρσεύουσα. Το νεφέλη ολόφωτε, καὶ quæ extorreia carnalem Israelem illuminet, sed • δρος κατάσκιον·, οὐ τὸν ἀγνώμονα τῶν Ἰουδαίων quæ spiritalem illuın, ceu accenso ex specula δῆμον κατασκιάζουσα, ἀλλὰ τὸν ἐκλεκτὸν τοῦ Θεοῦ igne divinitus prælucens, ad scientiæ veritatem Λαὸν, τὸ ἔθνος τὸ ἅγιον, ταῖς σαῖς φρυκτωροῦσα deducat. O nubes tota lucida, et ‹ mons umbroμητρικαῖς δαδουχίαις. " χρυσοῦ παντὸς καὶ πάσης sus¤¹ › non quæ improbum ingratumque Judaicum αἰσθητῆς καὶ ἀΰλου κτίσεως καθαρωτέρα! ὦ γῆ populum obumbres, sed quæ Dei electo illi populo, παρθενική, ἐξ ἧς ὁ δεύτερο; καὶ τοῦ παλαιοῦ ἀρ- genti illi sancta *, maternis tuis prælatis facibus χαιότερες Ἀδὰμ προελήλυθε! Ποιός σε τάφος καλύ illuceas. Ο purior omni auro, et materia Ψει· γῆ δὲ ποία σε δέξεται, τὸν οὐρανὸν καὶ τοῦ omni sensibus subjecta! Ο virginalis terra, ex οὐρανοῦ τὴν φύσιν ὑπερβᾶσαν τῇ ἁγιότητι; Τίνα qua novus Adam et secundo illo vetustior proσου τὰ ἐντάφια; Τίνα τὰ σπάργανα; Τίνες οἱ στολι diit. Quod te sepulcrum tecturum est, quæ te σμοί; Μύρα δὲ ποῖα τὸ σὸν κατασμυρνίσουσι σώμα; susceptura terra, quæ cœluin ac cœll naturam Τὸ εὐῶδες, τὸ ἄχραντον, τὸ πλῆρες ἀγαθοῦ, τὸ puritate supergressa es? Quænam tua illa seβρύον τὴν ἄφεσιν, τὸ πηγάζον τὴν ἀφθαρσίαν, ἐξ pulcralia? Quaenam fascia? Qui amictus? Quæοὗ ἡ θέωσις· ἐν ᾧ ἡ τελείωσις, δι᾿ οὗ ἡ σωτηρία nam vero tuum corpus delibutura sunt unguenta? Σὺ γὰρ εἴ ἀληθῶς ἡ ὄντως ο καλὴ, καὶ μῶμος οὐκ Corpus, inquam, illud suave fragrans: corpus iἔστιν ἐν σοί.» Προσᾳδέτω τί σοι μικρὸν αὖθις καὶ temeratum; corpus illud boni plenum; remissioΣαλομὼν ὁ θειότατος· Ωραία ὡς Ἱερουσαλήμ, καὶ nem scaturiens; ceu fonte manans incorruptionem: ὀσμὴ ἱματίων του ὡς ὀσμὴ λιβάνου. › Σὺ τοῦ ἀκε- corpus ex quo divinitatis conciliatio; corpus in νώτου μύρου ἡ νέα μυροθήκη· σὺ τοῦ ἐλαίου τῆς quo sit consummatio; per quod est salus. Tu enim χρίσεως ἡ ἀγαλλίασις. Σὺ τὸ τῶν νοητῶν ἀρωμάτων es illa vere 4 pulchra, et macula non est in te r., • 1 Petr. 1, 12. P Sap. vi, 2, 5. q Joan. 1, 14. r Ephes.!!!, 9. Psal. LXVII, 13. Psal. LXVII, * Habac. III, 5. v | Petr. u1, 9. × Cant. 1, 7. το λείπεις. ν In quod engeli desiderant prospicere. Sic et leporem in illa levi velut conjugatione, στήλη καὶ modlo Graca 1 Petr. 1: Εἰς ἃ ἐπιθυμοῦσιν ἄγγελοι παρακύψαι, referendo οικονομίαν εἰ οἰκονομη θέντα, cum Latina referant Christumn: In quein angeli, etc., sensu haud ita diverso. Atque in te habitavit, et apud nos moratus est. ρκησεν ἐν σοὶ, καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν. Velut aliquid peculiarius Mariæ, quam nobis Joannes, Dominica incarnatione tribuat ipsa ei facta velut propria domo; cum apud nos, quasi in tabernaculo, ceu hospes moratus sit. Non ita facile Gracus lepos potest exprimi. O columna mortua et columna vivifca! Το στήλη νεκρά, καὶ στύλο ζωοποιέ! Halmni Græca PATROL. GR. XCVII. στυλε, primo proprie signifcante cippum, ac pilam et titulum erectum in monumentis; altero autem columnam proprie sive quæ emineat, sive quæ fulcimentum præbeat; quomodo Paulus ad Gal. ", Petrum et Jacobum Joannem στύλους vocal: Οι δη κοῦντες στύλοι εἶναι. Qui videbantur esse columna: ut eminentes reliquis discipulis, et in quos moles Ecclesiæ velut reclinata recumberet. Sic etiain Chrysost. Petrum et Paulun Ecclesi: στύλους appellat: sed Maria singularissime στύλος: Loli prælata creaturæ, totamque Ecclesiam peculiarissima protectione fulciens.

Tibi rursum modicum aliquid accinat et Salomon θυμίαμα. Σὺ εἶ τὸ ἄνθος τῆς ἀφθαρσίας· ἡ άρωμα. ille divinissimus: ‹ Decora sicut Jerusalem, et τοφόρος γῆς ἡ ζωηφόρος θήκη, ή φωτοειδής λυχνία, odor vestimentorum tuorum, sicut odor thuris y, ἡ θεοΰφαντος πορφύρα, το βασιλικόν ένδυμα, ή θεο Tu inexhausti unguenti nova pixis unguentaria; tu ποίκιλτος στολή, ή χρυσοειδής διπλοῖς· ἡ ἀκατονό olei unctionis exsultatio; tu spiritalium aromatum μαστος τῆς νοητῆς ἁλουργίδος τοῦ λόγου συναφή thymiama; tu flos ille incorruptionis; terra aro- τὸ ἀρχιερόπλοκον τῆς βασιλείας διάδημα· ὁ θρόνος malum feras; theca vitam ferens; lucerna splen- ὁ ὑψηλὸς, ἡ ἐπηρμένη τῶν οὐρανῶν τοῦ οὐρανοῦ dida; purpura divinitus texta; vestis regia; stola πύλη, ἡ βασίλισσα πάσης τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως, divino opere varia; diplois aurea; spiritalis pur- ἡ ἀνόθευτον τὴν κλήσιν μετὰ τῆς χρήσεως ἔχουσα· pura Verbi innominabilis connexio; inanu ponti- ἡ χωρὶς Θεοῦ μόνου, πάντων ἀνωτέρα ὑπάρχουν. ficia plenum regni diadema solium illud Ποια σε χείρες ἐνταφιάσουσιν; Οίαις ἀγκάλαις βα excelsum ε; porta calis calorum elevatior; regina στάσομεν τὴν βαστάσασαν τὸν ἀχώρητον; Ποίαν ἐπὶ totius humani generis; nuncupationem cum usu σοί ποιησόμεθα προσευχὴν ἐπιτύμβιον; Ποίοις σε sinceram retinens quæ, uno excepto Deo, προπέμψομεν ᾄσματι; Χείλεσι δὲ ποίοις τὴν σὴν rebus omnibus excelsior es. Quænam te manus ἐξυμνήσομεν ἔξοδον; Ηλίκη φωνῇ; Τίσι λόγος εί sunt tumulaturæ? Quibus eam uluis gestaturi ἐπὶ σοὶ μεγαλεία καλλιεπήσομεν; Διὸ ἀντὶ πάντων sumus, quæ gestavit eum qui capi non potest? ταύτας σοι προσαγ[άγ]ομεν τὰς φωνάς • ο Μακαρία Quas in te fusuri sumus preces funebres? Qualibus σὺ ἐν γυναιξὶ, ν καὶ ἐν γενεαῖς γενεῶν. Εὐλογημένη, te canticis deducemus? Quibus vero labiis tuum ἐν οὐρανοῖς καὶ ἐπὶ γῆς δεδοξασμένη. Σὲ γὰρ εὐγνω eritum celebrabimus? Quali voce, quibus sermo- μόνως πᾶσα γλώσσα δοξολογεί, Μητέρα τῆς ζωής nibus tua illa magnalia exornabimus? Quare hasce ἀνακηρύττουσα. Πεπλήρωτα: πᾶσα ἡ κτίσις τῆς δόσ tibi vice omnium voces offerimus. ‹ Beata tu inter ξης σου· ἡγίασται τὸ πᾶν τῷ μύρῳ τῆς εὐωδίας mulieres 4, et in generationibus generationum. σου· ἡφάνισται διὰ σοῦ τῆς ἁμαρτίας ἡ ἀφορμή Benedicta in cœlis, et glorificata in terra. Te enim μεταπεποίηται εἰς χαρὰν ἡ ἀρὰ τῆς προμήτορος. Πάντες 11 ᾄδουσι διὰ σοῦ σὺν ἡμῖν· «Δόξα ἐν οὐρα grato animi affectu ac devote, lingua omnis vitæ Matrem glorificans prædicat. Impleta est omnis νῷ, εἰρήνη ἐπὶ γῆς.» Σὲ τάφος ἔχειν οὐ δύναται creatura gloria tua. Universas unguento fragran- σῶμα γὰρ Δεσποτικὸν οὐκ ἀμαυροῖ τὰ φθειρόμενα. tiæ luæ sanctificata sunt; per te abolita est peccati "Αδης κρατεῖν οὐκ ἰσχύει σου· ψυχῆς γὰρ βασιλι occasio; mutata sunt in gaudium prima parentis τῆς οὐχ ἅπτεται τὰ ὁμόδουλα. Απιθι τοίνυν, ἄπιθε dire. Per te omnes (angeli) nobiscum canunt: c σὺν εἰρήνῃ. Μεταναστεύου τῶν ἐν τῇ κτίσει μονῶν· • Gloria in calo; pax in terra b.» Non potest εξιλάσκου τὸν Κύριον ὑπὲρ τοῦ κοινοῦ πλάσματος. sepulcrum habere te; non enim quæ corrumpuntur Ἕως μὲν γὰρ τοῖς ἐπιγείοις ἐπεχωρίαζες, μικρόν σε et intereunt, obscurant Dominicum corpus. Non μέρος εἶχε τῆς γῆς· ἐξ οὗ δὲ μετετέθης ἐκ γῆς, ὁ potest infernus te tenere; non enim conserva re- σύμπας περιέχει σε κόσμος κοινὸν ἱλαστήριον. Υπέρ galem animam attingunt. Vade itaque, vade in pace. τὸν Ενώχ μεγαλύνθητι ἐν εὐφροσύνῃ, ἐν χαρᾷ ἀνειTransmigra a crealis mansionibus; Deum fac λαλήτῳ, ἐν ἀἰδίῳ φωτί· ἔνθα τὸ ἀληθινῶς ζῆν· communi figmento propitium. Hactenus quidem dum ἡ ὁλόφωτος βασιλεία· ἡ ἀκατάληπτος τῶν ἀγγέλων ageres in humanis, mnodica te terra portio habebat: χορεία. Πρὸς τούτοις, ἀπόλαυς τοῦ κάλλους του ex quo autem fuisti ex humanis translata, mundus Υἱοῦ σου· κατατρύφα τῆς ἀκενώτου χαρᾶς, καὶ τῆς te totus propitiatorium commune amplectitur. ἀγήρω μακαριότητος· ἐκεῖ οὗ ὁ χειμάρρους τῆς Majori quam Enoch magnificare lætitia, in gaudio αἰωνίου τρυφῆς· ἔνθα οἱ λειμῶνες τῆς ἀφθαρσίας· inenarrabili, in lumine sempiterno: ubi est vera αἱ πηγαὶ τῆς ἀεννάου ζωῆς, τὰ ῥεῖθρα του θεοδού vita, regnum totum luminis, angelorum tripudium στου φωτός· οἱ ποταμοὶ τῆς ἀειζώου φωτοχυσίας. incomprehensibile. Ad hæc, fruere decore Filii Ἐκεῖ τὸ πέρας πάντων τῶν ἐλπισθέντων καὶ νῦν ἐλω tui: impensius deliciare inexhausto gaudio, ac πιζομένων· ή περιοχή πάντων τῶν ἀγαθῶν, ἡ φανέ felicitate senii nescia: illic nimirum ubi æternarum deliciarum flumina sunt, ubi prata incorruptionis, Η Cant. iv, 11; νι,δ. τι λείπ. ἄγγελοι. ρωσις τῶν κεκρυμμένων, καὶ τότε μόνον θεωρουμέν νων· τὸ ἔσχατον τέλος, οὗ ἐπέκεινα παντελῶς οὐδέν. • Isa. vi, 1. a Luc. 1, 42. b Luc. ", 14. Manu pontifcia plerum regni diadema. Τo αρχιερόπλοκον τῆς βασιλείας διάδημα, videtur alluwere, non tam ad ritum inungendi reges per poniificem, qui mos, etiamn modo, Christianis sanctus est, maxime gentilibus nostris, Den etiam singulariter, ac miraculo, necessarium ad unctionem reguin Galliæ oleum sacrum suggerente, qua de re multis lubertus Morus Rhemens. ecclesiastes de sacris unctionibus: Juam ad Mariæ prosapiam ex pontificum stemnate, cui Elisabeth cognata esset, de filiabus Aaron el usor Zachariæ pontificis, ut Chrysost. et fere Græci habent, quanquam is pant ficatus minus certus est. Male mihi præium, ἀντὶ τοῦ plerum, edidit plenum. Nuncupationem cum usu sinceram retinens. Ἡ ἀνόθευτον τὴν κλῆσιν μετὰ τῆς χρήσεως ἔχου σα. Ut sit revera usu, qualis dicitur; nec iname nomen ferat, ut pleraque creata.

IN DORMITIONEM S. MARIÆ. III. Ἐκεῖ Πατὴρ προσκυνεῖται, καὶ Υἱὸς δοξάζεται, καὶ ἡ fontes jugis vitæ, fluenta manantis a Deo lucis, Πνεῦμα Άγιον ἀνυμνεῖται· ἡ ἑνιαία τῆς μιᾶς ἐν Τριάδι θεότητος φύσις. Τοιαῦτα δοκῶ μοι τότε τοὺς θεολήπτους ἐκείνους ἄνδρας καὶ φάναι καὶ ὑμνῆσαι, καὶ ὅσα τούτοις ὑπερανέστηκεν· οὐ γὰρ οἶδ' ὅ τι καὶ πλέον εἴπω, γῆ καὶ σποδὸς ὑπάρχων, καὶ τὸ ὅλον ταπρία, καὶ ἴσα τοῖς ὄφεσιν ἐπὶ κοιλίαν ἔρπων. Καί μοι τοῦ λόγου χρέο; εἰς δύναμιν ἱκανῶς ἀφωσίωται, μηδενός, οίμαι, παρεωραμένου τῶν εἰς τὴν παροῦσαν συντεινόντων ἑορτήν. Καὶ εἴ τι τούτοις συνεισφέροι τις υψηλότερον, καὶ ἡμῖν τοῦτο συναγηοχὼς ἔσται, καὶ τῇ πανηγύρει συνοίσων. Μικρὰ δὲ εἰπὼν αὐτοῦ που τὴν εἰρεσίαν τοῦ λόγου διαναπαύσω. Τοῦ μὲν οὖν κατ᾿ ἀξίαν, ὁμοίως πάντες ἀπολειπόμεθα· τοῦ δὲ τὴν ἑαυτῶν ἐπιδεδειχέναι δύναμιν, ἴσον ἑκάστου τὸ πρόθυμον. Δέξεται δὲ ἡμῶν καὶ τοῦτον, εὖ οἶδα, τὸν βραχύτατον λόγον ἡ τεκοῦσα τὸν λόγον· καὶ ἀντιδώ. σει οὐχ ὅσα μὲν ἴσως αἰτοῦμεν, ὅσα δὲ πάντως λαδεῖν ἐσμεν ἄξιοι. Φιλεῖ γὰρ ἡ πανάγιος ὡς πολύδω ρος, καὶ τῶν βραχυτάτων ἀντιδιδόναι τὰ μείζονα. Καὶ ὧδε μὲν ταῦτα ἐχέτω· ἡμεῖς δὲ, ὦ λαμπρά καὶ περιφανεστάτη πανήγυρις (καλῶ γὰρ αὖθις ὑμᾶς πρὸς τὸ τοῦ λόγου συμπέρασμα), δεύρο, τῆς ἱερᾶς προπομπῆς τοῦ παρθενικοῦ σώματος προεξέρω χοντες, ᾄδωμεν ἐπικήδεια, καὶ ταῖς εἰς δύναμιν τι μαῖς στεφανώσωμεν τῆς ἑορτῆς τὴν ἐξάρχουσαν. ὡς ἂν δὲ τοῦτο περιφανέστερον γένοιτο, παρήτω πᾶσα σήμερον οὐρανίων καὶ ἐπιγείων πανήγυρις, καὶ συμπληρούτω μοι τὴν ἐξόδιον ὕμνησιν, ἐν τού τους συγκειμένην τοῖς βήμασιν. Aluvii vivo semper fonte affluentis luminis. Illic Anis est omnium olim in spe positorum, et quæ modo sperantur, complexio omnium bonorum, eorum manifestatio quæ occulta, nec nisi id temporis conspicienda sunt: Anis ultimus, ultra quem nihil omnino sit. Illic adoratur Pater, ct Filius glorificatur, ac canticis celebratur Spiritus sanctus, individua illa natura unius in Trinitate deitatis. Hujusmodi puto, dicebant celebrabantque viri illi Deo afflati, atque iis sublimiora: non enim scio quid amplius dicam, qui sim terra et cinis, meraque putredo, ac velut serpens ventre repam. Satis vero pro virili sermonis debito defunctus sum, nullo, ut arbitror, omisso, eorum quæ spectant ad præsentis diei festum. Sin aliquis sublimius aliquid ad haec contulerit, et nobis illud collegerit, et quod conventui ac celebritati utile sit. Ubi porro pauca dixero, a sermonis velut remigio et concione cessabo. Equidem simili omnes defectu laboramus, ut ne pro dignitate, quod rei est celebraverinus: ut autem quid quisque possit ostenderimus, æque prompta cuique voluntas. Porro bene novi; hunc quoque brevissimum sermonem, Sermonis Mater illa susceptura est, dabitque haud quidem forte si quæ petimus; omnino autem si quæ digni sumus accipere. Liliens enim, sanctissima cum munifica sit, pro minutissimis majora retribuit. Et haec quidem ita habeant; tu autem, o praeclara illustrissimaque concio: vos enim rursus ad perorationem præeuntes, funeritia canamus, totisque viribus invito; venite, ac sacræ virginalis corporis pompa eam honoribus coronemius, quæ festum diem initiavit. Ut autem hoc splendidius fiat, præsto hodie sit universa cœlestium ac terrestrium concio, mecumque exodium canticum ac funebrem laudationem, hisce conceptam verbis, impleat. Απῆρεν, ἀπῆρεν ή παρεμβολὴ τοῦ Θεοῦ ἀπὸ σκητωμάτων Κηδάρ, πρὸς τὰς ἀθλους καὶ παλινζώους σκηνάς. Απέλαβεν ἡ σκηνή, τῆς νομικῆς ἡ ἀρχέτυ‐ πος, τὴν ὑπερκόσμιον κιβωτόν, ἧς τύπος ή νομική. • Ήρθη τῶν ἄνω θυρῶν τὸ ὑπέρθυρον,» ἵνα τὴν ὑπεράνω τοῦ Θεοῦ πύλην τῶν οὐρανίων τὰ βασίλεια βασιλικῶς ἐγκολπώσηται. Υποδέξασθε αὐτὴν, λευ χειμονοῦντες ἄγγελοι· ὑμνήσατε, οὐρανοί· δοξάσατε, γηγενείς· ὑψώσατε ι τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ τοῦ βασιλέως τοῦ μεγάλου.» Γῆ, ἐπικρότησον, ἀνευφήμησον, διήγησαι τῆς Παρθένου τὰ ἔνδοξα, τοῦ τόκου τὰ σπάργανα, τοῦ τάφου τὰ θαύματα· πῶς ἐτάφη, πῶς μετετέθη· πῶς ὁ τάφος ὁρᾶται κενός προσκυνούμε της. Ἰουδαία, σύναγε τοὺς υἱούς σου· κήρυττε τὴν ἐξ Ἰούδα βασίλισσαν, θάρσει, μή φοβοῦ· εόρταζε τὰς ἑορτάς σου, Ἱερουσαλήμ· ἀναβόησον, ὀλόλυξον, πρόπεμψον τοῦ Θεοῦ τὴν μητρόπολιν, ψάλλε Δαυϊτι κῶς, λέγε τρανῶς·· Ἐν ἐξόδῳ Ἰσραὴλ ἐξ ΑἰγύPsal. Csix, 5. d Hebr. vil, 5. • Isa. vi, f. COMBEFISH In exitu Israel de Ægypto. Plane accommodatissimus psalmus, mundo hoc exeuntibus sanctis animabus; submerso jam penitus Pharsone, ac perfecla libertate parla; quæ sane nobis minor est, quandiu in humanis agimus. Nec enim Discesserunt, discesserunt castra Dei, a tabernaculis Cedar ©, ad incorporea et novæ vitæ tabernacula. Recepit tabernaculum illud, legalis illius exemplar d, Celestem arcam: cujus arca legalis figura est: c Elevatum est superliminare •» calestium portarum, ut Dei supercelestem portam, cœlorum regia, regali magnificentia sinu suscipiat. Vos eam, angeli, candido vestitu suscipite; laudate, coli: terrigenz, glorificate; et e Dei, Regis illius magni civitatem f, exaltate. Salias, terra, celebra clara fama, Virginis gloriam enarra, pannos, inquam, puerperii, sepulcri miracula: quomodo sepulta sit, quomodo translata, ut vacuum sepul crum honori habeatur. Judæa, congrega tuos Alios; prædica ortam ex Juda Reginam; confide, ne timueris; age festa tua, Jerusalem; succlama, plaude, deduc Dei illam metropolim. Psalle juxta Davidem; sic clare: • In exitu Israel de Agγριο 8 (11).) Psal. XLVII, 3. s Psal. Cstil, 1. NOTÆ. interim, etiam sanctissimis desunt ἀναγκαιοπάθη ilia, saltem corporis. Habet etiam Regius codex, n. 955, nomine sancti Joannis Thessalonicensis fusam admodum orationem, ejusdem argumenti, in qua ceu ex historia inducitur Petrus

Mater Sion, in qua Deus sibi placuit quam πτου. ο Μήτηρ Σιών ἢν ᾑρετίσατο Κύριος, ἣν ἐξελέ ξατο κάλει σου τὰς θυγατέρας, τὰς ἐξ ἐθνῶν Ἐχε κλησίας. "Ασόν τι γοερόν, ἀλλὰ μὴ τραγικόν αλα λάζουσα, μὴ σχετλιάζουσα. Θυμήρης γὰρ οὐ πενθή ρης ή παροῦσα πανήγυρις. Γεθσημανή, ὑποδέχον τὴν νέαν βασίλισσαν· εὐτρέπιζε τὸν τάφον προβαίου τὰ ἐντάφια· μύροις τὴν σορὲν κατακόσμησον. Ἡ λάρναξ ἔστω σοι φύλαξ τοῦ θησαυρίσματος· φρον ρείσθω σὺν ἀσφαλείᾳ τὸ ἅγιον. "Αν μέντοι τηρηθεί, μένον ἐν αὐτῷ, ἔσται κοινὸν ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώ ποις, κτῆμα προσκυνούμενον. "Αν δέ τι παράξ τύχοι, καὶ μετασταίη τὸ ἄχραντον, μένε τὸ θαῦμα κηρύττουσα. Διηγοῦ ταῖς μετέπειτα γενεαί τήν μετάθεσιν· τοῖς μὲν ἄνω πνεύμασι, τὸ πνεῦμα παρα χωροῦσα τῆς Θεομήτορος· ἡμῖν δὲ τὸν ἁγιασμόν, οἷον ἐκ πηγῆς ἀεννάου, μυροδοτούσα του σώματος, τι elegit, voca alias tuas, nempe gentium ecclegias. Canta lugubre aliquid, at non tragicum ac velut dirius ejulans, non miserabilius quiritans ac lamentans. Læta enim est diei præsentis solennitas, non lamentabilis. Gethsemani, suscipe novam reginam, para sepulcrum, profer sepulcralia, loculum unguentis perorna. Sit tibi urna thesauri custos; sanctum secure custodiatur. Siquidem enim servatum manserit in sepulcro, communis angelis hominibusque possessio, venerationi habebitur: sin autem acciderit aliquid novi, transiatumque intemeratum illud corpusculum fuerit, tu mane prædicans miraculum; enarra translationem futuris postmodum generationibus; spiritum quidem Deipara supernis cedens spiritibus; nobis autem, ceu ex peremni fonte, corpusculo illo, suavi quadan: fragrantia, sanctimoniam tribuens. Oinues pariter ad Deiparain accurramus, Patrum chori ac patriarcharuin, spiritus prophetarum et sacerdotum coetus, apostolorum senatus, populi martyrunn, conventus doctorum, animæ justorum, sanctorum ordines, dignitas omnis ac ætas, reges et dynastæ, principes et subditi: Juvenes et virgines, senes cum junioribus, laudate b, o supplicate. Dicite Deiparæ, dicite: Quam beata domus David, ex cujus lumbis, Dei Mater, germimasti. Matres et virgines, eam glorificate, quæ sola inater ac virgo perpetua est: vosque sponsa, innuptam incorruptamque, atque eam quæ sola dolorum expers, Incomprehensibilem iftum peperit, prævenile. Steriles viduæque, eam plausu excipite, quæ virum non experta, infecunditatis mutavit leges. Puella, choros ducite, praceuntes incorruptioni fecundæ. Benedicite, gentes; linguæ, beatam prædicate; cantate Dei Genitrici, universæ tribus terræ, cantate; auspicamini cum cantico et cymbalis; jubilate, magnificate, psallite. Tolle, Maria, tolle tympanum, ac virgines ducuris praecede. Tu, David, lyram move, effer vocem, cantico celebra tuam Reginam; ducito choros, altum cingh Psal. cxLv!!, 12. Πάντες ὁμοῦ τῇ Θεοτόκῳ συνδράμωμεν· χοροί και τέρων καὶ πατριαρχῶν· πνεύματα προφητῶν καὶ ἱερέων συστήματα· ἀποστόλων ὁμήγυρις· μαρτύρων δῆμοι· διδασκάλων σύλλογοι· δικαίων ψυχαί· ὁσίων τάξεις· ἀξία πᾶσα καὶ ἡλικία· βασιλεῖς καὶ δυνά σται· ἄρχοντες καὶ ἀρχόμενοι· ι νεανίσκοι καὶ παρ θένοι· πρεσβύτεροι μετὰ νεωτέρων, αινέσατε, ο Λιτανεύσατε· εἴπατε τῇ Μητρὶ τοῦ Θεοῦ, εἴπατε Ως μακάριος ὁ οἶκος Δαβίδ, οὗ ἐξ ὀσφύος, Θεομήτος, ἐβλάστησας. Μητέρες καὶ παρθένοι, δοξάσατε την μόνην μητέρα καὶ ἀειπαρθένον· καὶ νύμφαι προφθά σατε τὴν ἀνύμφευτον ἐν νεάνισι καὶ ἄφθορον, καὶ μόνην ὠδίνων χωρίς λοχευσαμένην τὸν ἀκατάλη πτον. Στεῖραι καὶ χῆραι, κροτήσατε τὴν πεῖραν γνοῦσαν ἀνδρὸς, καὶ τῆς ἀπαιδίας τοὺς θεσμούς ὑπαλλάξασαν. Θυγατέρες, σκιρτήσατε, τὴν παιδ ποιὸν ἀφθορίαν προπέμπουσαι. Εὐλογήσατε, Εθνι μακαρίσατε, γλῶσσαι· ᾄσατε τῇ Μητρὶ τοῦ Θεοῦ, πίσαι αἱ φυλαὶ τῆς γῆς, ᾄσατε· ἐξάρξατε μετ' ᾠδῆς καὶ κυμβάλων, ἀλαλάξατε, μεγαλύνατε, ψάλατε, Αρον, ἄρον, Μαριάμ, τὸ τύμπανον, καὶ τῶν παρ θένων προέξιθι. Κίνει την λύραν Δαβίδ᾽ ἄφον τὴν φωνήν· ὕμνησόν σου τὴν βασιλίδα· χόρευσον, ύψων COMBEFISI velut præcentor, in ea verba prosequens Mariæ Corpusculum sacri illius senatus humeris efferen- «Ιωτή: Ἐξῆλθεν Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπτου ἐν στύλῳ πυτις νεφέλης, ἀλληλούϊα, κ. τ. ἐξ. Quidquid tamen sit de ea oratione, in qua videntur non pauca apocrypha, quod spectat ad Andream, ab apocryphis remotiorem, ac parcius et majori judicio illis utentem; ut non sunt ea omnino spernenda, quibus et auctores canonici nonnunquam usi sint; iis verbis Davidicis, vel indicat quod pie creditur ab apostolis, ceu ἐξόδιον Maria decantatum; vel quod pia traditione, in fidelium, præsertim homi num peculiarius Deo sacrorum, obitu decantandum, id temporis, utique a primis illis nostris Ιεράρχαις, ac sacrorum antistitibus, derivatum, obtineret. Sic certe etiamnum meus ille Prædicatorum ordo, sanctum habet, ut statim ab obitu fratris paucis quibusdam precibus præmissis, psalmodiam ab eo psalmo inchoet: hacce devota antiphona ut vocant, subjuncta: Suscipiat te Christus qui vocavit te: et in sinum Abrahæ angeli deducant se; quibus devotos alios psalmos: Dilexi; Credidi; NOTÆ. Laudate Dominum; Confitemini; Beati immaculati, subnectimus: Græci tantum in Euchologio habent Τὸν, ὁ κατοικῶν, καὶ τὸν ἄμωμον· nempe: (αι habitat; et Beati immaculati; ued non cir: Domin, clamavi ad te, etc.; sed videntur vel præcipue, vel solam in eo tradere voluisse ἀκολουθίαν τῆς και φῆς, velut ritum et ordinem sepeliendi, cui illa vere Εξιτήρια præeunt, καὶ μυστικώτερον ἐπιτε· λοῦνται, velut' occultius, et ad leclam migrantis celebrantur. Refert Hugo Menardus ad D. Gre gorii sacram officium defunctorum ex codice Rhomensi, inchoans a nostro illo psalmo, In exiis, etc. In qua Deus sibi placuit. "Ην ᾑρετίσατο, Apud LXX subsequitur τὸ, ἐξελέξατο, ut sit em phaticum, et ei aliquid addat, quod sumus conati exprimere. Vulg. utrumque reddit verbo eligit. Videtur vitiosa illa scriptio editorum, ἠρετίσατο. Lugubre aliquid, at non tragicum, etc. Τί γοηρὸν, ἀλλὰ μὴ τραγικόν. Velut Pauli consilio, concesso luctu castigato pro humana consuetudine, quanquam festo die et læto: Ut non contristemini sicut et cateri, etc. |

IN DORMITIONEM S. MARIE. III. " σον της κιννύρας τὰ κρούσματα· κάλεσον τὰς παρ-A ram pulsa, voca virgines, congrega cantorum coθένους· συνάγαγε τοὺς χοροὺς τῶν ἀδόντων· χορείας διάταξαι, ὀπίσω τῆς κλίνης τρεχέτωσαν, προ τῆς κλίνης, μετὰ τὴν κλίνην ἡγείσθωσαν· κύκλῳ τῆς σοροῦ χορευέτωσαν. Ἰδοὺ γὰρ ἡ νέα τῆς δόξης κιβωτὸς τοῦ Θεοῦ, ἐν ᾗ ἡ στάμνος ή πάγχρυσος, καὶ ἡ ράβδος Ααρών ή βλαστήσασα, καὶ αἱ πλάκες τῆς διαθήκης.» Ἰδοὺ τὸ κεφάλαιον περὶ οὗ οἱ χρησ σμῳδὶ τῶν προφητῶν ἐκεκράγεσαν. Ἰδοὺ ἡ κλίμαξ, ἦν τὰ θεῖα μυούμενος ὁ Ἰακὼβ ἐθεάσατο, περὶ ἦν χώρα τοὺς ἀγγέλους τοῦ Θεοῦ ἀναβαίνο τας καὶ καταβαίνοντας, ἥτις ποτὲ ἦν ἡ τοιάδε κατάβασις ἢ ἀνάβασι;· αὕτη τῶν οὐρανῶν ἡ πύλη, περὶ ἧς εἶπεν ἐκεῖνος· «Ως φοβερὸς ὁ τόπος οὗτος! οὐκ ἔστι τοῦτο, ἀλλ᾽ ἢ εἶκος Θεοῦ· καὶ αὕτη ἡ πύλη τοῦ οὐρα νοῦ. ὁ Ἰδοὺ τὸ ἱλαστήριον τὸ ἐπὶ τῶν ἁγίων Αγιον ἀνατεθὲν τῆς θεομύστου σκηνῆς καὶ τῶν ἀδύτων. νῦν μὲν ταῖς Σεραφικαῖς 78 κατασκιαζόμενον πτέρυξι· νῦν δὲ τὰς ἡμῶν ἁμαρτίας διὰ τῆς Ἰησοῦ μυστικῆς ἀποττείας ἐξιλασκόμενον· οὐκέτι νομικῆς δουλείας ζυγὸς τῷ ἀληθινῷ Ἰσραὴλ ἐπιτίθεται, Χρι στοῦ τὴν ἐλευθερίαν ἡμῖν διὰ τῆς ἐν πνεύματι λα τρείας ὡς ἐν χάριτι * τῷ σώματι ἐκ τῆς Θεοτόκου χειρογραφήσαντος. Οὐκέτι ἀρχιερέων ἐνιαυσιαίος δρόμος τοῖς ἁγίοις προστρίβεται· αὐτὸς γὰρ ὁ μέγας ἀρχιερεὺς Χριστὸς Ἰησοῦς, ὁ διεληλυθὼς τοὺς οὐρανοὺς τῇ προσληφθείσῃ σαρκὶ ψυχὴν ἐχούσῃ τὴν λογικήν τε καὶ νοεράν, ὡς ἐν ναῷ τῷ παρθενικῷ μυστικῶς ἁγιάσματι διαπαντὸς ἡμῖν ἐμβατεύων, θυμια· καὶ θύει, καὶ θύεται· καὶ τὰς ὁλοκαρπώσεις ἀναφέρων, προσάγεται· καὶ ὑπὲρ ἡμῶν ἁγιάζων ἑαυτὸν, ἁγιάζει τοὺς αὐτὸν ἁγιάζοντας. Τοιαῦτά σου, Θεοτόκε, τῆς ὑπερκοσμίου κοιμήσεως τὰ μυστή. ρια· ταῦτα τῆς ἱερᾶς προπομπῆς τοῦ θεοκηδεύτου σου σκήνους τὰ ἐπιτάφια· ἡ ἐξόδιος ὕμνησις· τὰ πρὸ τῆς ταφῆς, τὰ μετὰ τὴν ταφὴν ὑπομνήματα· τῆς ὑπεραγνώστου μεταθέσεως τὰ προπεμπτήρια. Ταῦτα τῶν περὶ σὲ θείων μυστηρίων καὶ μακαρίων ἐλλάμψεων τὰ δι' αἰνιγμάτων εἰκάσματα. Οὐ γὰρ ἐφικνεῖταί τι πλέον ὁ νοῦς ὁ ἡμέτερος τῶν εἰρημέ νων καταστοχάσασθαι. Οὗτος ὁ βραχύς σοι παρ' ἡμῶν διεσπούδασται λόγος· χαριστήριος ὁ αὐτὸς καὶ Ικέσιος. Εἰ μέν τι τῆς σῆς μεγαλειότητος έχων ἄξιον, σοὶ τούτου χάρις, τῇ καὶ διδούσῃ καὶ ἀσμενι σαμένῃ τὸ πρόθυμον· εἰ δὲ, ὅ πᾶσα παθεῖν ἀνάγκη τοῖς περὶ σοῦ τι λέγειν ἐπιχειροῦσι, κατόπιν φαί. νοιτο τῆς ἀξίας, συγγνώσῃ πάντως αὐτή, τὸ συμπα. θὲς ἐκ φύσεως ἔχουσα, τῇ πρὸς τὸν σὸν Υἱὸν καὶ ros, dispone choreas, currant retro pariter, ac ante lectum; ad lectum ducant, circa loculum agant choreas. Ecce enim nova gloriæ arca Dei, in e qua urna tota aurea, et virga Aaron quæ fronduerat, et tabulæ testamenti i.» Ecce caput illud, quod Propheta vaticinando, clamore prædicarunt i. Ecce scala illa, quam Jacob divina doctus vidit; atque ad eam angelus ascendentes et lescendentes*; quisquis tandem ejusmodi descensus aut ascensus sit. Tu ccelorum porta, de qua ait ille: «Quam terribilis est locus iste! non est hoc aliud quam domus Dei, et ipsa vocabitur porta coeli 1. • Ecce propitiatorium illud ad Sancta sanetorum et in penetralibus divinæ mysticæque arcæ depositum; quod modo quidem Seraphimorum pennis obumbretur; modo autem, mystico Jesu adventu, peccata nostra expiet. Haud ultra vero Israeli imponitur legalis servitutis jugum; quod nimirun assertæ nobis libertatis litteras servitute illa et cultu in spiritu ", tanquam in charta, in Deiparæ corpusculo, sua Christus manu descripserit. Haud ultra pontifices annuo cursu habent sancta terrere º; ipse enim magnus ille Pontifex Jesus Christus, qui assumpta carne, illa, inquam, animam habente rationis et intellectus præditam, ‹ cœlos penetravit q, ɔ tanquam in templum, vire giuale illud sanctuarium mystice semper pro nobis incedens, adolet; sacrificatque, et sacrificatur; atque holocausta oferens, ipse offertur; ac se pro nobis sanctificans, sanctificat ipsum sanctili- ` cantes. Ejusmodi sunt, o Beipara, altissimæ tuæ Dormitionis sacramenta. Hæc pornpæ sacra tabernaculi tui cui parentavit Deus epitaphia; hæc pro exitu faudatio; hæc ante, postque sepulturam monumenta; hæc ignotissimæ tuæ translationis ceu deductionis officia. Hæ tuorum sacramentorum beatarumque illustrationum illarum, tenues per anigmala representationes. Nihil enim amplius habet animus præter ea quæ dixi conjicere. Ilic est brevis ille sermo, quem tibi studio elaboravi - nius; eumdem grati animi monimentum, et supplicem. Quod si is tua aliquid majestate dignum babeat, tibi et datrici, et quæ habueris acceptuin promptum animum, gratias: sin autem, quod plane cuivis tuas res enarrare tentanti accidat, omnino necesse sit, minus pro dignitate videatur, ipsa utique indulgebis, cui omnino, illa ad Filium : Hebr. 15, 4. 1 Isa. vii, 8 seq. k Gen. xxvil, 12. ibid. 17. _ 11 Paral, v, 7. • Exod. xxx, 10. P Hebr. v, 7. 9 Hebr. iv, 14. " 40 γρ. Αγίων. 18 γρ. Χερουβικαῖς. το γρ. χάρτῃ. Quod modo quidem Seraphinorum pennis. Ταῖς σεραφικαῖς πτέρυξι. Vel est error antiquarii, vel lapsus memoriæ auctoris, qui σεραφικαῖς, ἀντὶ τοῦ. χερουβικαῖς scripserit: quorum alis palam est fisse obumbratum propitiatorium. I Paral. v, et febr. ix. Antecedentia minus feliciter reddita n Juan. 1, 26. satis confuso textu, etsi sana, conati summus emertdare in errat. eoque d. m. το, γρ. Αγίων. Quod item paulo inferius sequitur, in Deiparæ corp2043 - culo corrige sumpto ex Deipara, quod Græca habent, et materia exigit