PG 104Photius of Constantinople
Syntagma and Nomocanon
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1027–1028page 298 of 399
PG 104:1027ΤΙΤΛΟΣ Β΄. ΠΕΡΙ ΠΟΙΗΣΕΩΣ, ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ, ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΙΕΡΩΝ ΣΚΕΥΩΝ, ΚΑΙ ΑΝΑΘΗΜΑΤΩΝ, ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΩΝ ΠΑΡΑ ΓΝΩΜΗΝ ΕΠΙΣΚΟΠΩΝ ΙΣΤΩΝΤΩΝ ΘΥΣΙΑΣΤΗΡΙΑ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Περὶ ποιήσεως ἐκκλησιῶν, καὶ περὶ καθιερώσεως ἐκκλησιῶν καὶ μαρτυρίων μὴ ἐχόντων λείψανα αγίων. Συνόδου Καρθαγένης κανών 5', πγ'· συνόδου Νια καίας τὸ β', κανών ζ', ιζ'. Κείμενον. Ἐν τῷ δ' κεφαλαίῳ τοῦ γ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος, κ. τ. ἀναγκάζουσι ταῦτα πληρούσθαι. Σχόλιον. Η ιε' διάταξις τοῦ β' τίτ. τοῦ π' βιο 1. 7, βλίου τοῦ κώδικος, ἐτέθη ἐν βιβλίῳ εἰ τῶν βασιλικῶν τίτ. α', κεφαλαίῳ ζ', οὕτως ἔχουσα, ὡς ἑντὸς συνωψίσθη. Η με διάταξις τοῦ γ' τίτλου τοῦ α' 131, βιβλίου τοῦ κώδικος, οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, καὶ 45, 3, μηδὲ σὺ ταύτῃ πρόσχῃς, ἀνάγνωθι δὲ τὸ θ' κεφά λαιον, τοῦ γ' τίτ. τοῦ ε' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν μέσ 14, ρος ὂν τῆς ρλα Ιουστινιανείου νεαρᾶς τὰ αὐτὰ σχετ τὸν νομοθετοῦν καὶ καταστρωθὲν εἰς τὸ ἐπιὸν κατα βατόν. Κατὰ τὸν Μάρτιον μῆνα τῆς ιδ᾽ ἐνδικτιονος γέγονε νεαρὰ τοῦ ἁγίου ἡμῶν αὐτοκράτορος κυρίου Μανουήλ του Κομνηνου ἐν μέρει τάδε δεξιουσα Σὺν τούτοις καὶ τοῦτο θεσπίζοντες τοῖς προγραφείσι προστίθεμεν· Πολλοὶ τῶν ἀνθρώπων ἐν τοῖς ἐπιτε λευτίοις αὐτῶν διατάγμασιν, ἐπιτρόπους ἤγουν διοι χητὰς, τῶν παρ' αὐτῶν διορισθέντων καταλιμπάνουσι, καὶ τούτοις ἀνατιθέασι τὴν τῶν πραγμάτων αὐτῶν οἰκονομίαν τε καὶ διοίκησιν, τὸν Χριστὸν κλη ρονόμον γράφοντες, τὸ γλυκὺ τοῦτο καὶ κοσμοτήριον όνομα. Τοῦτο δὲ δοκοῦσι ποιεῖν δι᾽ ὧν τοῖς πένησι τὰς περιουσίας αὐτῶν καταμερισθῆναι προστάττου 3. σι, τοῦ γὰρ αὐτοῦντος λαμβάνοντος ἵσταται ὁ Χριστὸς συγκοιλαίνων τούτῳ τὴν χεῖρα. Εφόσον γάρ, φησίν, ένι τούτων τῶν τῶν ἐλαχίστων ἀδελφῶν ἐποιήσατε, ἐμοὶ ἐποιήσατε. Παρακελευόμεθα οὖν ὅταν ἐπιτρο πικαὶ τοιαῦται διοικήσεις πρόκεινται, καὶ εἰς εὐσεβεῖς αἰτίας διανομαί, καὶ πρὸς ψυχικὰς οἰκονομίας, καὶ ὀρφανῶν ἀφηλίκων τε καὶ πενήτων ἀναγωγες καὶ διατροφὰς τείνωσι, μὴ χώραν ἔχειν ἐν ταύταις τοὺς τῶν δικαστηρίων ὑπερβιβασμούς, καὶ τὰς ἐντεῦθεν χρονοτριβήσεις. Συμβαίνει γὰρ ἐντεῦθεν τὰς τῶν τελευτώντων ζημιούσθαι ψυχάς, καὶ τοὺς ἐπ᾽ ἀγαθῷ καὶ κοινῇ λυσιτελείᾳ τοῦ παντὸς τεθέντας νόμους εἰς τοὐναντίον περιίστασθαι. εἰς τοὐναντίον περιίστασθαι. Οὐ γὰρ δίκαιον κρίνει ἡ βασιλεία μου τὴν ἐπὶ τοῖς λοιποῖς δικαστηρίοις
col. 1029–1030page 299 of 399
PG 104:1029κρατοῦσαν ἀκολουθίαν, καὶ ἐπὶ τοῖς τοιούτοις πολι τεύεσθαι, ἀλλὰ τὰς ἐπὶ ταῖς τοιαύταις ὑποθέσεσιν ἀμφιβολίας, ἀπεντεῦθεν λύεσθαι, μὴ λιβέλλου διδο μένου, εἰδήσεως δὲ τριημέρου ἢ καὶ ἐπὶ τέταρτον παρεκτεινομένης, μήτινος γάρ δικαστικῆς ὑποθέσ σεως ἐπεισαγομένης, ἡ τῶν προσόντων ἑκάστῳ δι καίων γενήσεται καταξέτασις, καὶ μετακληθήσονται καὶ ἄμφω τὰ μέρη δίχα τινὸς ὑπερημερίας, καὶ ἀπαιτηθήσονται ἑκάτερα τὰ μέρη δίχα τινὸς τὰ δο κοῦντα συντείνειν αὐτοῖς προβαλέσθαι, καὶ οὕτω δι' ὀλίγου καιρού μηνιαίου τυχόν, ἢ καὶ εἰς δεύτερον παρεκτεινομένου κατὰ τὸ δόξαν τῷ δικαστῇ, προστ ήκουσαν δέξοιτο λύσιν τὸ ἀνακύψαν ἀμφίβολον, τηρουμένων δηλονότι τῶν νόμων ἐπὶ τῆς οἰκείας ἔδρας καὶ παγιότητος. Οσοι μὴ μετὰ τὸν τοῦ τελευτήσαντος θάνατον, εὐθὺς τοὺς ἐκείνου διαδόχους εἰς δικαστήριον ἕλκεσθαι διακελεύονται, ἀλλὰ μετὰ παραδρομὴν ἡμερῶν τινων, καθὼς τὰ περὶ τούτων πλατύτερον τοῖς βασιλικούς διηγόρευται. Εἰ δέ γε ἐπίτροπος εἰς ὑπερθέσεις φανείη χωρῶν, καὶ τοιαῦτα σκαιωρῶν φωραθείη, καὶ πρὸς ὑπερβιβασμούς χω ρήσῃ, μὴ ποιῶν καθὼς ὁ διαθέμενος διετάξατο, τῆς ἐπιτροπῆς καὶ οἰκονομίας τῶν τοῦ τελευτήσαντος πραγμάτων μετακινηθήσεται, ἀνατεθήσεται δὲ αὕτη, οἷς ἂν ὁ βασιλεὺς διορίσηται, ἢ τούτου ἴσως ἀποδημοῦντος, ὁ τῆς πόλεως ἔπαρχος ἅμα τῷ τῆς ἁγιω τάτης Εκκληπίας οἰκονόμῳ, τὴν τούτου ποιήσεται οἰκονοπίαν τε καὶ διοίκησιν ὀφείλοντες εἴδησιν διδόναι τῶν ἐπὶ ταῖς τοιαύταις ὑποθέσεσιν οἰκονομουμένων τῷ βασιλεῖ καὶ τῷ κατὰ τὴν ἡμέραν ἁγιωτάτῳ πατριάρχῃ, εἰ τύχῃ τὸν βασιλέα ἀποδημον εἶναι, καὶ μὴ κατὰ πρόσταξιν αὐτοῦ τὰ τοῦ τελευτήσαντος πληρῶσι θελήματα. Κείμενον. Η γ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεαρῶν κ. τ. λ., διατάξει διατυποῖ. Σχόλιον. Η γ' διάταξις, τοῦ β' τίτλου τῶν Νεα ρῶν ἐστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρλα κειμένη ἐν βιβλίῳ ε', τίτλῳ γ'. Τὰ δὲ συνοψισθέντα, εἰσὶ τοῦ αὐ τοῦ τίτλου, κεφάλαιον θ᾽ οὕτως ἔχον· Εἰ δὲ ὑπὲρ ἀναῤῥύσεως αἰχμαλώτων τι καταλέλειπται, καὶ μὴ ὀνόματι ὁ διαθέμενος εἴπῃ, διά τινος χρή γένεσθαι τὴν ἀνάῤῥυσιν, καὶ οὕτως κελεύομεν τὰ πράγματα τὰ ἐπὶ τούτου καταλειφθέντα, τούτων τόπων ἐπίσκοπον, καὶ τὸν τούτου οἰκονόμον λαβεῖν καὶ τὸ τοιοῦ τον εὐσεβες ἔργον πληρούν. Εν πάσαις γὰρ ταῖς τοιαύταις εὐσεβέσι βουλήσεσι, τοὺς ὁσιωτάτους τῶν τόπων ἐπισκόπους βουλόμεθα προνοεῖν, ὥστε πάντα κατὰ τὴν τοῦ τελευτήσαντος βούλησιν προβαίνειν, εἰ καὶ τὰ μάλιστα παρὰ τῶν διαθεμένων ἢ τῶν δωρησα μένων, ἀπαγορευθῇ αὐτοῖς ἔχειν πρὸς αὐτά τινα μετουσίαν. Εἰ δὲ οἱ ταῦτα ποιῆσαι κελευσθέντες, ἅπαξ καὶ δὶς παρὰ τοῦ μακαριωτάτου τῶν τόπων ἐπισκόπου καὶ τῶν τούτων οἰκονόμων διὰ δημο σίων προσώπων ὑπομνησθέντες, ὑπερθῶνται τὰ διατυπωθέντα πληρῶσαι, κελεύομεν τούτους ἅπαν κέρδος καταλειφθὲν αὐτοῖς παρὰ τοῦ ταῦτα κελεύσαντος ἀπολλύναι, τοὺς δὲ ὁσιωτάτους των τόπων ἐπισκόπους, πάντα τὰ πράγματα τὰ πάσαις, ὡς εἴρη ται, ταῖς εὐσεβέσιν αἰτίαις ἀφορισθέντα, μετά καρ πῶν καὶ ἐπαυξήσεων του μέσου χρόνου, καὶ τοῦ μνημονευθέντος χρόνου κέρδους, ἐκδικεῖν, καὶ ἅπερ ὁ διαθέμενος διετύπωσε, πληροῦν, εἰδότας ὡς εἰ
col. 1031–1032page 300 of 399
PG 104:1031ῥᾳθυμήσαιεν, ὑπὲρ πάντων τούτων λόγον τῷ Θεῷ παρέξουσιν. Εἰ μέντοι, ὁ ὠσιώτατος τῶν τόπων ἐπίσκοπος, παρελείπῃ τι τῶν ἡμῖν εἰρημένων ἐξέστω καὶ τῷ ὁσιωτάτω αὐτοῦ μητροπολίτη, ταῦτα ἀπαι τεῖν καὶ πληροῦν, καὶ παντὶ δὲ ἑτέρῳ ἄδεια ἔστω, τὴν τοιαύτην ζήτησιν κινεῖν, καὶ σπουδάζειν ἵνα πᾶσι τρόποις αἱ τοιαῦται εὐσεβεῖς αἰτίαι πληρωθῶν σιν. Εἰ δὲ ὁ κληρονόμος τὰ εἰς εὐσεβεῖς αἰτίας κατα λελειμμένα μὴ πληρώσῃ, λέγων τὴν καταλειφθεῖσαν αὐτῷ κληρονομίαν μὴ ἀρκεῖν εἰς ταύτας, κελεύομεν παντὸς τοῦ ἐκ τοῦ φαλκιδίου κέρδους σχολάζοντος όσον δήποτε εὑρεθῇ ἐν τῇ τοιαύτῃ οὐσίᾳ προχωρεῖν ἐν τῇ προνοία τοῦ ἁγιωτάτου τῶν τόπων ἐπισκόπου εἰς τὰς αἰτίας ἃς καταλέλειπται. Εἰ δὲ ληγάτον παρά τινος, εἰς εὐσεβεῖς αἰτίας καταλειφθείη, κελεύομεν εἴσω μη νῶν ἐξ ἀπὸ τῆς ἐμφανίσεως τῆς διαθήκης ἀριθμουμέν νων, τοῦτο πᾶσι τρόποις παρέχεσθαι οἷς καταλέλειπται. Εἰ δὲ ὑπερθῶνται οἱ τούτῳ βεβαρημένοι τὸ τοιοῦτον ληγάτου παρέχειν, καὶ καρποὺς καὶ τόκους καὶ πᾶσαν νόμιμον ἐπαύξησιν ἀπαιτηθήσονται ἀπὸ τοῦ καιροῦ τῆς τελευτῆς ταῦτα καταλιπόντος. Εἰ δὲ ληγάτοι ἐτήσιον οἱῳδήποτε σεβασμίῳ οἴκῳ καταλειφθείη, εἰ μὲν οἱ τοιοῦτοι δοῦναι κελευσθέντες, ἢ ὁ τόπος ἐξ οὗ ἐκελεύσθη τοῦτο παρέχεσθαι, ἐν τῇ αὐτ τοῦ ἢ τῇ γείτονι ἐπαρχίᾳ εἴη, κελεύομεν μὴ ἐπιτρόπῳ τὸ τοιοῦτον ληγάτον ἐκποιεῖσθαι. Εἰ δὲ οἱ τόποι ἢ τὰ πρόσωπα ἐξ ὧν τοῦτο δοθῆναι προσετάχθη, ποῤῥωτέρω εἴησαν, τηνικαῦτα ἐξέστω ἐκείνοις οἷς τοῦτο καταλέλειπται, εἰ καὶ τὸ ἐνεχόμενον μέρος συναινεῖ, ἀμείβειν τὸ ληγάτον, καὶ πλησίον λαμβάνειν ὑπὲρ τούτου πρόσοδον εὔπορον, καὶ μετὰ προστ θήκης οὐκ ἐλάττονος τοῦ τετάρτου μέρους τῆς κατα λειφθείσης ποσότητος, καὶ μηδὲ πολλοῖς δημοσίοις τελέσμασι βεβαρημένης. Εἰ δὲ καὶ πωλῆσαι βούλεται τοιοῦτον, μὴ ἔλαττον εἰς τὸ τίμημα λαβεῖν, τοῦ ὅσον ὑπὲρ τοιούτου τοῦ ληγάτου, ἐπὶ λε᾽ ἐνιαυτοῖς συνάγεται, οὕτω μέντοι ὥστε τὸ τοιοῦτον τίμημα εἰς τὸ συμφέρον τοῦ προειρημένου σεβασμίου οἴκου, ὅπου κατελείφθη προχωρεῖν, καὶ κεφάλαιον ζ' του αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτλου οὕτως ἔχον· Εἴ τις κατασκευὴν εὐκτηρίου, ναοῦ, ἢ ξενῶνος, ἢ πτωχείου, ἡ ὀρφανοτροφεῖον, ἢ νοσοκομείου, ἢ ἄλλου σεβασμίου οἴκου, ἐν τελευταία βουλήσει γενέσθαι διατυπώσει, τὸ εὐα κτήριον μὲν πέντε εἴσω ἐνιαυτῶν πληροῦσθαι κελεύο μεν προνοίᾳ τῶν τόπων ἐπισκόπου, καὶ τοῦ πολιτι τοῦ ἄρχοντος, τὸν δὲ ξενῶνα καὶ τὸ πτωχεῖον, ἢ ἄλλον σεβάσμιον οἶκον, εἴσω ἑνὸς ἐνιαυτοῦ γίνεσθαι, Εἰ δὲ ἐντὸς ἐνιαυτοῦ μὴ ποιήσωσιν οἱ κληρονόμοι τὸν ξενῶνα, ἢ οἱονδήποτε σεβάσμιον οἶκον, ὑπὸ τοῦ διαθεμένου διατυπωθέντα γενέσθαι, κελεύομεν τού τους οἶκον ἢ ἀγοράζειν, ἢ μισθοῦσθαι, ὅπου δύνανται τὰ κελευσθέντα πληρῶσαι, ἕως ἂν ὁ τοιοῦτος σεβάσμιος οἶκος πληρωθῇ, καὶ εἰ μὲν αὐτὸς ὁ διαθέμενος ὁρίσῃ τοὺς ὀφείλοντας ξενοδόχους γενέσθαι, ἢ πτωχοτρόφους ἢ ἄλλους τοιούτους διοικητάς, εἴτε τοῖς ἰδίοις κληρονόμοις τὴν τοιαύτην ἐπιλογὴν παράσ σχῃ, κελεύομεν τρόποις ἅπασι τοὺς κληρονόμους αυτ τοῦ, τὰ παρ' αὐτοῦ διατυπωθέντα πληροῦν, τῶν κατὰ τόπον μακαριωτάτων ἐπισκόπων ἐποπτευόντων
col. 1033–1034page 301 of 399
PG 104:1033εἰ καλῶς ἡ διοίκησις προβαίνει, καὶ εἰ εὕρωτι μὴ χρησίμους ὄντας τοὺς διοικητάς, ἄδειαν ἐχόντων ἄνευ ζημίας, ἄλλους ἀντὶ τοιούτων ἐπιτηδείους ποιεῖν. Σημείωσαι, ἀπὸ τῶν ἐνταῦθα καταστρωθεί σῶν νεκρῶν ὅτι τὰ παρὰ τῶν κτητόρων γινόμενα τυπικὰ εἰ μὴ τοῖς κανόσιν ἐναντιοῦνται, κρατοῦσιν ὅτι ὁ κατά χώραν ἐπίσκοπος, καὶ οἰκονόμος αὐτοῦ, καταναγκάζουσι καὶ μὴ βουλομένους μὴ μόνους τοὺς διαδόχους τῶν δωρησαμένων πράγματά τινα χάριν εὐσεβοῦς αἰτίας, ἀλλὰ καὶ αὐτοὺς τοὺς δωρησαμέ. νους, δοῦναι τὰ δωρηθέντα, κἂν μὴ ἐνεδόθη τοῦτο παρὰ τοῦ διαθεμένου, ἢ κἂν καὶ ἐκωλύθη, ὅτι τὰ εἰς εὐσεβεῖς αἰτίας καταλιμπανόμενα, οὐ φεικιδοῦν ται, ὅτι ἔξεστι τοῖς ἐπισκόποις μετακινεῖν ἀπὸ τῆς διοικήσεως τῶν οἴκων, τοὺς καταλιμπανομένους παρά τῶν κτητόρων διοικητὰς κακοὺς ἀναφαινομένους, καὶ ἀλλούς ποιεῖν. Καὶ ταῦτα σημειωσάμενος λέγε, ἀνυπόστατα εἶναι τὰ ἐν τοῖς τυπικοῖς γραφόμενα παρὰ τῶν κτητόρων χάριν τοῦ μὴ μετέχειν ὅλως τοὺς ἐγχωρίους ἀρχιερεῖς εἰς τὰ παρ᾽ αὐτῶν κτιζόμενα μοναστήρια. Ωσαύτως καὶ τὰ τῶν ἀρχιερέων ὑπομνήματα τὰ διαλαμβάνοντα μή μετέχειν εἰς τὰ μοναστήρια τοὺς μετ᾿ αὐτοὺς ἐπισκόπους καὶ τοὺς παρὰ τοῦτο ἐπισειομένους ἐκ παραβασίας ἀφορισμούς στρέφεσθαι ὡς ἀνευλόγους εἰς τὰς κεφαλὰς τῶν ἀφορισάντων. Κείμενον. Λέγει δὲ βιβλίον α' τῶν Διατάξεων τίτ. η' κ. τ. λ., οὐδὲ πωλεῖται. Σχόλιον. Τὸ α' Διάταγμα τοῦ η τίτλου τοῦ α βιβλίου τῶν Διατάξεων, ἔστι βιβλίον μϚ' τῶν Βασι- 1, λικῶν, τίτλος γ΄, κεφάλαιον α', οὕτως ἔχον ὡς ἐγράφη. 6 Τὸ διάταγμά ἐστι κεφάλαιον η' τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτλου, ὅμοιον κατὰ πάντα τῷ διατάγματι, Ὡσε 8, 9 10. 6 αύτως καὶ τὸ η', θ' καὶ ι', τὰ παρὰ τοῦ α' καὶ ς' τίω τλου, τῆς β' Ινστιτουτιῶνος, οὕτως ἔχουσιν, ὡς ἐν τοῖς Ινστιτούτοις ἐγράφη. Ζήτει οὖν ἀπὸ τούτων μαθεῖν τελειότερον τὰ ἐκ τούτων γραφέντα ἐν τῷ παρόντι συντάγματι. Τὸ δὲ παρὰ γνώμην τῶν ἱερέων γεγονὸς ἱερὸν παρά τινος, οὐκ ἔστιν ἱερὸν, ὡς οἶμαι νοεῖται δὲ ὅσον εἰς τὸ λογίζεσθαι ἐπισκοπικὸν, καὶ ἔχειν προνόμια καθολικῆς Ἐκκλησίας, καὶ μὴ λογί ζεσθαι ιδιωτικόν, ἐπείτοιγε εἰς τὸ μὴ κοινωθῆναι, κἂν μὴ ἱερὸν ὀνομάζηται, ἀλλὰ ἅγιον ἐστι. Καὶ τὸ οἰκοδομηθὲν δίχα εὐχῆς ἱερέως, κἂν καταπέσῃ ὡς ἅγιον, οὐκ ἔτι κοινωθήσεται. Τὸ ζ' διάταγμα τοῦ τζ' τίτλου τοῦ α' βιβλίου τῶν Διατάξεων, ἔστι βιβλίον 7 τῶν Βασιλικῶν Γ', τίτλος β', κεφάλαιον θ', οὕτως ἔχον ὡς ἐγράφη. Τὸ ξ' διάταγμα τοῦ ιδ᾽ τίτλου τοῦ β' βι- 1, βλίου ἔστι βιβλίον ια', κεφ. ξ', λέγον τά αὐτά. Τὸ 23 2 νι και διάταγμα τοῦ β' τίτλου τοῦ 5 βιβλίου ἔστι 23, βιβλίον ιε', τίτλος α', κεφάλαιον κγ', θέμα β', οὕτως 14 1 ἔχον ὡς ἐγράφη. Τὸ ιδ' διάταγμα τοῦ α' τίτλου τοῦ 1, 14, η βιβλίου ἐστὶ βιβλίον νη', τίτλος α', κεφάλαιον ιδ', 36 7, θέμα τελευταῖον ὁμοίως ἔχον. Τὸ λς' διάταγμα του 1, 36, ζ' τίτ. τοῦ ιπ' βιβλίου τῶν Διατάξεων ἔστι βιβλίον 63 2 τῶν Βασιλικῶν νθ', τίτ. α΄, κεφάλαιον γ', θέμα τελπνι 1, 63, ευταῖον, λέγον. Δύεται ἡ κοινωνία φθειρομένων τῶν προσώπων, ἢ τοῦ πράγματος, ἢ τῆς ἀγωγῆς, ἢ τῆς γνώμης. Προσώπου μὲν ἐπὶ τῆς μεγάλης ἢ μέσης καταστάσεως, ἐναλλαγῆς καὶ θανάτου, φθείρεται δὲ τὸ πρᾶγμα, ὅταν ἢ παντελῶς οὐχ᾽ ὕπεστιν, ἥ
col. 1035–1036page 302 of 399
PG 104:10355, 6 τὴν κατάστασιν ἐνήλλαξεν ἀνιερωθὲν ἡ καὶ δημευ 62 1, θέν. ᾿Ακούων δὲ τοῦ νόμου μεμνημένου βεβηλότητος, κεφάλαιον δ, τὰ αὐτὰ λέγον. Καὶ τὸ ογ' διάταγμα τοῦ κεφάλαιον ογ'. οὕτως ἔχον ὡς γέγραπται. φυτεύσεως ἐκκλησιαστικῶν πραγμάτων, καὶ ταῦτα μὲν οὐκ εἰσὶν ἱερὰ, καὶ ζήνει βιβλίον νδ᾽, τίτλον γ' κεφαλαιον χχιν, μὴ ἐκλαβοῦ αὐτὴν εἰς ἀκαθαρσίαν, ἀλλὰ εἰς ἴδιω τείαν. Τὸ ε', 5' καὶ ξβ' διατάγματα τοῦ α' τίτ. τοῦ ιη' βιβ. τῶν Διατάξεων, ἔστι βιβλίον ιθ', τίτ. α' αὐτοῦ τίτλου καὶ βιβλιου ἐστὶ τοῦ ἀτοῦ ιθ᾽ βιβ. τίτ. Γίνωσκε δὲ ὅτι τὰ μὲν μὴ ἱερωθέντα ἄγια, καὶ πωλοῦνται καὶ δωροῦνται καὶ οὐσουκαπιτεύονται, καὶ διὰ χρόνου κυριεύονται, τὰ δὲ ἱερά, ὁπωσδήποτε οὐ δεσπόζονται, καὶ ὅτι ὁ μὲν κλέψας ἱερὸν, ὡς ἱερόσυλος κολάζεται, ὁ δὲ κλέψας ιδιωτικὴν ἁγίαν εἰκόνα, ὥς κλέπτῆς ἐνέχεται. Εἰσὶ δὲ καὶ ἄλλαι πολλαὶ τούτων διαφοραί· εἰ δέ τις ἐρεῖ, καὶ πῶς πωλούνται μοναστήρια καὶ σκευοφυλάκια; ἀκου σάτο ὅτι τοιοῦτόν τι οὔτε ἀγοράζεται οὔτε πωλεῖται. Τὸ δὲ δίκαιον τὸ ἐπὶ τούτοις προσαρμόζον τινὶ καὶ πωλεῖται καὶ ἀγοράζεται. Ο γὰρ ἀγοράζων ἱερὸν τόπον ἢ σκεῦος ἐν εἰδήσει ἀπόλλυσι τὸ τίμημα, καὶ κολάζεται. Καὶ ζήτει βιβλίον, τίτλον, κεφάλαιον. Εξ εὐλόγων δέ τινων αἰτιῶν πωλεῖται, ἔστιν ὅτε καὶ τὰ Ιερά. Καὶ ζήτει τὸν α' καὶ βʹ τίτλον τοῦ εἰ βιβλίου. Διδάσκουσι γὰρ περὶ ἐκκλησιῶν, και μοναστηρίων, καὶ εὐαγῶν οἴκων καὶ περὶ τῶν πραγμάτων καὶ δικαιωμάτων αὐτῶν, καὶ περὶ ἐκποιήσεως, καὶ ἐμ περὶ τῶν ἱερῶν. Τὰ δέ ἐπὶ καρποφορίᾳ προσαγόμενα α'. Κείμενον. Καὶ βιβλίον κδ', τίτ. α', διάτ. ε'· Καλῶς, κ. τ. λ. ἀντιδίκῳ αὐτοῦ παρεδόθη. Σχόλιον. Τὸ εἰ διάταγμα τοῦ α' τίτλου τοῦ κα Ι, 5, 8. βιβλίου τῶν διατάξεων ἐστι βιβλίον λ', τίτλος α', κεφάλαιον ε', θέμα η'. Εἰ καὶ πολύτιμον κενοτάφιον δωρήσωμαι τῇ γαμετῇ μου, ἔῤῥωται, μεθὸ μέντοι θάψει ἐν αὐτῷ. Εἰ δὲ καὶ αὕτη ἐν αὐτῷ ταφῇ, γίνε ται εἰς ταφὴν ἐνιερωμένον, καὶ ἐπὶ τῷ προσαγαγεῖν τῷ Θεῷ, καλῶς δωροῦμαι τῇ γαμετῇ μου ἡ τόπον, ἐφ᾽ ᾧ ποιῆσαι ἐν αὐτῷ δημόσιον ἔργον ὅπερ ἐπηγ 12 10 10, γείλατο, ἣ ναὸν, καὶ γίνεται ὁ τόπος ἱερός. Τὸ β' 11: διάταγμα του ι' τίτλου τοῦ κζ' βιβλίου, ἔστι βι βλίον λη', τίτλος ι', κεφάλαιον ι', θέμα β', κεφά λαιον ια' καὶ ιόʹ, οὕτως ἔχον· Ο κουράτωρ του μαινομένου, καλῶν ἴδιον πρᾶγμα ὡς τοῦ μαινομένου ἐκποιεῖ, οὐ μὲν τὸ τοῦ μαινομένου ὡς ἴδιον. Δύναται 39,: δὲ ἐπὶ συμφέροντι τοῦ μαινομένου ἐνεχυριάζειν. Καθιεροῦν δὲ αὐτοῦ πράγμα οὐ δύναται. Τὸ λθ' διάταγμα τοῦ λ' βιβλίου ἔστι βιβλίον μδ', τίτλος τ', κεφάλαιον λθ', θέμα τελευταῖον Εἰ δέ τις τὰ δημό σια ἢ τὰ ἱερὰ, σια ἢ τὰ ἱερὰ, ἢ τὰ ἰδικὰ τοῦ βασιλέως ληγατεύσει, 10, 1, 2. μαίνεσθαι δοκεῖ, καὶ οὔτε τὸ τίμημα αὐτοῦ δίδοται, ο ἐπειδὴ τὰ μὲν οὐδ᾽ ὅλως πωλεῖται, τὰ δὲ Βασιλικά οὐ παρὰ γνώμην τοῦ βασιλέως. Τὸ α' διάταγμα τοῦ α' τίτλου τοῦ λθ᾽ βιβλίου τῶν Διατάξεων, ἔστι βιβλίον τίτλος ι', κεφάλαιον α', θέμα β', τὸ δὲ περὶ τῆς 17, 3, 13. καινοτομίας παράγγελμα, ἐπὶ τοῖς μέλλουσιν ἔργοις 17, 14, ἁρμόζει. Εἰ γὰρ ἤδη γέγονε τὸ ὅπερ βίᾳ ἢ λάθρα πραχθὲν, ἢ τὸ περὶ τόπου σεβασμίου, ἢ τὸ περὶ 2, τόπου ἱεροῦ, ἢ τὸ περὶ ποταμοῦ δημοσίου, ἢ τὸ περὶ 30, 2, ὄχθης δημοσίας, χώραν ἔχει. Τὸ ιζ' διάταγμα τοῦ ] γ' τίτλου ἐστὶ βιβλίον νη', τίτλος ιγ', κεφάλαιον ', θέμα δ', περὶ τὸ τέλος Εἰ δὲ κεῖται μεταξὺ ἡμῶν
col. 1037–1038page 303 of 399
PG 104:1037τόπος ἱερὸς, ἢ εἰς ταφὴν, ἢ ἅγιος, οὐ δύναται συ στῆναι δουλεία. Τὸ λα' διάταγμα τοῦ β' τίτλου τοῦ μα' βιβλίου ἐστὶ τίτλος β', κεφάλαιον λ', θέμα β', τοῦ ν' βιβλίου. Παύομαι νέμεσθαι ὅπερ ἄλλος ἀφείλετο 9, μου, καὶ τὸ μνημεῖον ἱερὸν γενομενον. Πρόσχες 9 οὖν ὅτι ἐν τῇ ἀνακαθάρσει, οὐκ ἐτέθη τὸ ἐντὸς κεί μενον μέρος τοῦ νόμου τὸ λέγον. Κἂν μὴ ὡς τοιοῦτον, ἀλλ' ὡς ἰδιωτικὸν αὐτὸν ἔχωμεν. Καὶ διὰ τοῦτο ὀφείλεις προσέχειν πλέον τοῖς ἐν τῷ βασιλικῷ περι- 1 14, ερχομένοις. Τὸ θ' διάταγμα τοῦ γ' τίτλου ἔστι βιβλίον ν', τίτλος γ', κεφάλαιον θ' Διὰ χρονίας νομῆς δεσπό ζονται τὰ σωματικά, χωρὶς ἱερῶν ἢ ἁγίων, ἢ δημο σίων, ἢ δήμου Ῥωμαίων, ἢ πόλεως, ἢ ἐλευθέρων ἀνθρώπων. Τὸ πʹ, καὶ β' διάταγμα τοῦ α' τίτλου τοῦ μγ' βιβλίου τῶν Διατάξεων, ἔστι βιβλίον νη', τί τλος ιδʹ, κεφάλαιον β', θέμα παρατέλευτον Τὰ νόμι μα παραγγέλματα ἀρμόζουσιν ἢ διὰ θεῖον δίκαιον, ὥσπερ ἵνα μὴ γένηται ἐν ἱερῷ τόμῳ, ἢ κἄν γένη ται, ἵνα ἀποκαταστῇ. Καὶ περὶ τοῦ εἰσκομίσαι νε 2 8, κρόν, ἡ κτίσαι τάφον. Τὸ α' διάταγμα τοῦ Γ' τί- 11 12, τλου ἐστὶ τίτλος ιε', κεφάλαιον α', τοῦ νη' βιβλίου, οὗ- 3 τως ἔχον· Ὁ πραίτωρ· Εν ἱερῷ τόπῳ ἥ ποιεῖν ἡ εἰσ πέμπειν τι κωλύω. Τοῦτο περὶ ἱεροῦ τόπου, οὐ περὶ βεβήλου ἀρμόζει, οὐ διὰ τὸ κοσμεῖσθαι αὐτὸν, ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ βλάπτεσθαι. Ἡ δὲ φροντὶς τῶν ἱερῶν τόπων τοῖς φροντίζουσιν αὐτῶν ἀνήκει. Τὸ β' διάταγμα τοῦ η τίτλου τοῦ μγ' βιβλίον, ἐστι βιβλίον νη' τίτλος η', 13 κεφάλαιον ε', θέμα ια', οὕτως ἔχον ὡς καὶ ἐν τῷ κειμένῳ ἐγράφη. Τὸ γ' διάταγμα τοῦ τίτλου τοῦ μὲ βιβλίου, ἔστι βιβλίον κζ', κεφάλαιον θ', λέγον οὔ τως ὡς ἐγράφη εἰς τὸ κείμενον. Ερωτήσει τις Καὶ ς τίνος χάριν οὐ προετέθη ἐν τοῖς Βασιλικοῖς τὸ μέρος τούτου τοῦ νόμου, τὸ λέγον· Κἂν μὴ ὡς τοιοῦτον, ἀλλ' ὡς ἰδιωτικὸν αὐτὸ ἔχωμεν; ᾿Ενομοθετήθη ἐν κεφαλαίῳ ιγ' τοῦ δ᾽ τίτλου τοῦ μ' βιβλίου, μὴ περι κόπτεσθαι τὴν οὐσουκαπητίαν, ἐκ τοῦ λαβεῖν διὰ παραγγελίας εἴδησιν, τὸν καλῇ πίστει νομέα, ὅτι ἀλλότριον νέμεται. Ἔδοξεν οὖν διὰ τοῦτο ποιοῦντι τὴν ἀκάθαρσιν, ἄδικον εἶναι τό περικόπτεσθαι τὴν νομήν, τοῦ καλῇ πίστει νομέω; ἐκ τοῦ ἀνατεθῆναι τῷ Θεῷ τὸ παρὰ τοῦ καλῇ πίστει νομέως νεμόμενον, καὶ μᾶλλον εἰ μηδὲ τὴν περὶ τούτου εἴδησιν ἔλαβεν ἀπὸ τοῦ δικαστηρίου, ἄλλως ιδιωτικὸν αὐτὸ ἐνεμετό· διά τοι τοῦτο τὸ μέρος τοῦ νόμου τὸ λέγον, Κἂν μὴ ὡς ἱερὸν, ἄλλως ἰδιωτικὸν αὐτὸν νεμόμεθα, οὐκ ἐχθη Αγια ἐνταῦθα μὴ ἰδιωτικα ἅγια εἴπῃς, ἀλλὰ τὰ μνημεῖα, τὰ καὶ ῥελεγιόσσα λεγόμενα. τὰ γὰρ ἰδιωτικὰ ἅγια, ὡς τὰ μὴ ἱερωθέντα δεσπόζονται. Κείμενον. Βιβλίον με', τίτ. α' διάτ. λη', Καλῶς ἐπερωτῶ σε κ. τ. λ. τὸ δίκαιον αὐτοῦ. Σχόλιον. Τὸ λη διάταγμα τοῦ τ' τίτλου τοῦ με βιβλίου, ἔστι βιβλίον μγ', τίτ. α', κεφ. ιζ', θέμα ε', οὕτως ἔχον, Καλῶς ἐπερωτῶ σε παριστῶν τόδε, ή κτί ζειν ἱερὸν ἡ μνημείου τόπον. Καὶ ἡ ἐπὶ τῶν τοιούτων γὰρ τόπων μίσθωσις ἔῤῥωται. Καὶ τὸ πγ' διάταγμα τούτου ἐστὶ βιβλίον μγ', τίτλος α', κεφάλαιον πγ', θέμα δ'· Οὔτε ἱερὸν, οὔτε μνημείου πράγμα, οὔτε τὸ διηνεκῶς τῇ δημοσίᾳ χρήσει ἀφορισθέν, ἐπερωτάν δύναμαι· οὔτε τὸν ἐλεύθερον ἄνθρωπον, κἂν εἰ δύ ναται δοῦλος ὁ ἐλεύθερον γενέσθαι, καὶ ὁ ἱερὸς ἥ ὁ δημόσιος ιδιωτικός. Εἰ γὰρ καὶ ἰδιωτικὸν ἐπερωτηθῶ τόπον, ἢ δοῦλον καὶ συμβῇ τὸν τόπον καθιερωθῆναι ἢ τὸν δοῦλον ἐλευθερωθῆναι χωρίς δόλου μου έλευ
col. 1039–1040page 304 of 399
PG 104:1039ή θεροῦμαι, καὶ εἰ συμβῇ ἔκ τινος νόμου πάλιν τί 7 τόπον ἰδιωτικὸν, ἢ τὸν ἐλεύθερον δοῦλον γενέσθαι οὐκ ἐνέχομαι. Καὶ θέμα ζʹ τοῦ αὐτοῦ κεφαλαίου λέγον· Τὸν ἐλεύθερον οὐ δύναμαι ἐπερωτᾷν ὑπὸ αἴ ρεσιν τὴν ὅτε δοῦλος γένηται οὔτε τὸ ἱερὸν ἢ μνη με τον ὅτε γένωνται ιδιωτικά. Εκεῖνα γὰρ ἐπο ερωτᾷν δυνάμεθα, ὅσον κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ἐπ 91 4, ερωτήσεως, τῆς χρήσεως, καὶ τῆς δεσποτείας ἡμῶν γενέσθαι δύναται. Το λα' διάταγμά ἐστι βιβλίον μγ', τίτ. α', κεφάλαιον τα', θέμα β', τὰ αὐτὰ σχεδόν 137, 4, διαλαμβάνον ὅσα καὶ ὁ πατριάρχης περιφραστικῶς ἔγραψε. Τὸ ρλζ' διάταγμα, ἔστι τοῦ μγ' βιο βλίου καὶ τίτλου, κεφαλαίου ρλζ', θέματος δ', λέγον ᾿Ανισχύρως ἐπερωτώμαι περὶ αἵρεσιν ὑπὸ τοῦ νόμου κεκωλυμένην, οἷον Δίδως ἐὰν Πέτρος πωλήσῃ, τὸ ἱερὸν, ἢ τὸ μνημεῖον ἢ τὸ τῇ δημοσίᾳ χρήσει άφω ρισμένον, εἰ καὶ δυνατόν ἐστι τὸ δίκαιον τῶν τοιού των ἐναλλαγῆναι πραγμάτων· Τὸ αὐτὸ κἂν τῇ φύσει ἀδύνατός ἐστιν ἡ αἴρεσις. Σημείωσαι· μίσθωσις δὲ ἡ ἐπὶ τῷ ἱερῷ ἔῤῥωται, ἡ συστᾶσα χάριν τοῦ κτισθῆναι τὸ ἱερὸν, οὐ μὴν ἡ ἐπὶ ἐκδόσει τοῦ ἱεροῦ ἐὰν γάρ τις εκλάβηται μισθωτικῶς μοναστήριον, οὐ μόνον οὐκ ὠφεληθήσεται ἀπὸ τῆς μισθώσεως ὡς οὔσης παρανόμου καὶ ἀνισχύρου, ἀλλὰ καὶ κολασθήσεται. Οἱ γὰρ μισθούμενοι καὶ οἱ πακτωτικῆς ἐκλαμβανόμενοι μου ὑφοράσθωσαν τὴν ἀπὸ τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ νόμου και ναστήρια, ὡς παράνομον συνάλλαγμα πεποιηκότες, τάκρισιν. ΧΧΧ Κείμενον. Βιβ. μζ', τίτ. κβ', διάτ. β', κ. τ. λ. οὐκ εἰσὶ δημόσια. Σχόλιον. Τὸ β' διάταγμα τοῦ κβ' τίτλου τοῦ μζ' βιβλίου ἐστὶ βιβλίον ξ', τίτλος λβ', κεφάλαιον β' Ὁ παράνομον ποιῶν σύστημα, τῇ κατὰ τῶν σὺν ὅπλοις τόπον δημόσιον, ἡ ἱερὸν κατεχόντων, ὑπόκειται ποινῇ. Τὸ α' διάταγμα, τοῦ δί τίτλου, τοῦ μη' βιβλίου τῶν Διατάξεων, ἔστι βιβλίον ξ' τίτλος 15, κεφάλαιον α'· Ὁ περὶ τῶν ἐπιβούλων νόμος, ὅμοιός ἐστι τῷ περὶ ἱεροσυλίας, καὶ ἐνέχεται αὐτῷ ὁ κατὰ τοῦ Ῥωμαϊκοῦ δήμου πλημμελήσας, καὶ ὁ σπουδάσας κατὰ δόλον παρὰ κέλευσιν βασιλέως ἀναιρεθῆναι τοὺς ὁμήρους, ἥ ἵνα ἔνοπλοι ἄνθρωποι ἐν πόλει κατὰ τῆς πόλεως ὦσιν, ἤ ἵνα τόπος ἡ ἱερὰ κατασχεθώσιν, ή στασιώδης γένηται σύνοδος, ἤ ἵνα φονευθῇ, ὁ ἄρτ χων, καὶ ὁ πρὸς τοὺς πολεμίους ἄγγελον ἤ γράμ ματα πέμψας, και σημείον αὐτοῖς δεδωκώς, ἤ ἄλλως βοηθήσας αὐτοῖς, καὶ ὑπονοθεύσις, ἤ ἐρεθίσας στρατιώτας πρὸς στάσιν ἡ θόρυβον κατὰ τῆς πολι τείας. Τὸ ιζ' διάτ. τοῦ 15' τίτ. τοῦ λ' βιβλίου ἐστὶ βιο βλίον β',τίτ. β', κεφ. ιζ', οὕτω λέγον περὶ τῆς ἀρχάς Εν δὲ τοῖς δημοσίοις οὐ περιέχεται, οὔτε τὰ ἱερὰ, οὔτε τὰ μνημεῖα, οὔτε τὰ ταῖς δημοσίαις χρήσεσιν ἀφω ρισμένα, ἀλλ᾽ εἴ τινα ἔστι πόλεων, οἷον αἱ οὐσίαι. Κείμενον. Βιβ. λγ', τίτ. α', διάτ. κ', ἐὰν λεγατεύσω, κ. τ. λ. κληρονόμος ἀναγκάζεται. Σχόλιον. Τὸ κ' διάτ. τοῦ π᾽ τίτ. τοῦ λγ' βιβλίου τῶν Διατάξεων, ἔστι θεμα τελευταῖον τοῦ κ' κεφ. τοῦ δ' τίτ. τοῦ μδ' βιβ. οὕτως ἔχον ὡς συνωψίσθη. Τὸ ιζ' διάτ. τοῦ α' τίτ. λδ' βιβλίου, ἔστι τῶν Βασιλικών
col. 1041–1042page 305 of 399
PG 104:1041βιβλίον μδ', τίτ. ιδ', κεφ. ιζ', οὕτως ἔχον ὡς συνωψί σθη. Τὸ λε' διάτ, τοῦ ιβ' τίτο, τοῦ μ' βιβλίου, ἔστι βιβλίον μη', τίτ. η', κεφ, λε'· Κτίζων τις εὐκτήριον ἀφώρισεν αὐτῷ δούλους τοῦ κληρονόμου ἔσονται οὗτοι. Τὸ εἴ διάτ. τοῦ α' τίτ. τοῦ κδ' βιβ. ἐστὶ βι βλίον τῶν Βασιλικῶν λ', τίτ. α', κεφ. ε', θέμα η', ἔχον ἐν μέρει καθὼς εἰς τὸ κείμενον ἐτέθη. Τὸ λζ' διάτ. του β' τίτ. τοῦ λό βιβ.,· ἔστι βιβλίον μδ' τῶν Βασιλικῶν, τίτ. ιε', κεφ. λς', θέμα τελευταῖον οὕτως ἔχον· Ἐὰν εἴπω γενέσθαι σταυροὺς ἀπὸ ρ' λιτρῶν καὶ ἀνατεθῆναι ἐν τῷδε τῷ ἱερῷ, πάντες δὲ ἐν τῷ αὐτῷ ἱερῷ ὄντες, ἀργυροὶ καὶ χαλκοί εἰσιν, άργυ ροὺς ὁ κληρονόμος ἀναγκάζεται ποιεῖν, οὐ μὲν χαλ δ κοὺς δίδωσιν, τότε χρυσούς. Κείμενον. Βιβλ. λε', τίτ. β', διάτ. α'· Καὶ ἐπὶ τοῖς τῷ Θεῷ ληγατευομένοις, κ. τ. λ. καὶ καθ' ὁμάδα. Σχόλιον. Τὸ α' διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ λε βιβλίου τῶν Διάτ., ἔστι βιβλίον μπ᾿ τῶν Βασιλικῶν τίτ. α', κεφ. α', θέμα γ', λέγον ἐν μέρει φαλκιδιοῦσθαι καὶ τὰ τῷ Θεῷ λεγατευόμενα· Εξωθεν δὲ τοῦ αὐτοῦ κεφ. φησὶν ὁ Παλαιός ταυτὰ ῥητῶς. Ἡ περὶ διαφόρων κεφαλαίων ἐκκλησιαστικῶν ολα νεαρά οι συγχωρεί τῷ φαλικιδίῳ περικόπτεσθαι τὰ εἰς εὐσεβεῖς αἰτίας ληγατευόμενα. Ὁ δὲ σχολιαστής φησι· Ταῦτα, οἶμαι, ὡς τὸ παρὸν διάτ. ἀνῃρέθη παρὰ τῆς ρλας νεαρᾶς τῆς κειμένης ἐν τῷ γ' τίτ. τοῦ εἴ βιβλίου καὶ αὐτίκα διδάσκει πλατύτερον πῶς ἀνῃρέθη ὁ νόμος οὗτος. Καὶ ταῦτα μὲν εἶπον ὁ σχολιαστὴς καὶ ὁ Παλαιός ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ὅτι οὐ καλῶς αὐτοῖς ἐξελήφθησαν τὰ τῆς νεαράς. Οὐδὲ γὰρ ἀδιαστίκτως ἀφαλκιδίωτα δίδονται τὰ εἰς ἀσεβεῖς αἰτίας καταλειφθέντα· ἀλλ᾽ εἰ μὲν καιροπραγμονήσει ὁ κληρονόμος περὶ τὴν δόσιν τοῦ λεγατευθέντος, ἀπόλλυσι τὸν ἀνήκοντα τούτῳ φαλκίδιον, καὶ δίδωσι τὰ ληγατευθέντα, ὡς ἡ νεαρά φησιν· εἰ δὲ εὐγνωμονήσει περὶ τὴν δόσιν τούτων, λαμβάνει τὸν ἀνήκοντα αὐτῷ φαλκίδιον, Φησὶ γὰρ ἡ αὐτὴ νεαρὰ κειμένη ἐν βιβλίῳ ε', τίτ. γ', κεφ. θ', οὕτω ῥητῶς· Εἰ δὲ ὁ κληρονόμος τὰ εἰς εὐσεβεῖς αἰ τίας καταλελειμμένα μὴ πληρώσει λέγων τὴν κατα λειφθεῖσαν αὐτῷ περιουσίαν μὴ ἀρκεῖν εἰς ταύτας, παντὸς τοῦ ἐκ τοῦ φαλκιδίου κέρδους σχολάζονται ὁσονδήποτε εὑρεθῇ ἐν τῇ τοιαύτῃ ουσία, προχωρεῖν προνοίᾳ τοῦ ἀγιωτάτου τῶν τόπων ἐπισκόπου εἰς τὰς αἰτίας εἰς ἃς καταλέλειπται. Ζήτει καὶ τὸ ὅλον θ' κεφ., καὶ ἀνάγνωθι αὐτὸ ἀναγκαῖον ὄν. Τὸ β' διάτ. η τοῦ ιβ' τίτο, τοῦ ν' βιβλίου τῶν Διάτ. ἐστὶ βιβλίον τῶν Βασιλικῶν νδ', τίτ. ιδ', κεφ. β', οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον ἐγράφη. Ἡ α' διάτ., τοῦ β' τίτ. τοῦ α' βιβλίου, τοῦ Κωδικός ἐστι κεφ. α' τοῦ α' τίτ. τοῦ ε' βιβλίου οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθη. Ἡ ιγο διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βιβλίου οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Κείμενον. Διάτ, ιθ'. Αἱ γινόμεναι μέχρι φ' το μισμάτων, κ. τ. λ., οἴκων λαμβάνει τὸ καταλειφθὲν. Σχόλιον. Ἡ ιθ' διάτ. τοῦ β' τίτ., τοῦ α' βιβλίου τοῦ Κωδικός ἐστι κεφ. η' τοῦ α' τίτ, τοῦ εἰ βιβλίου τῶν Βασιλικών, οὕτως ἔχον ἐπιλέξεων ὡς εἰς τὸ πχιν θ
col. 1043–1044page 306 of 399
PG 104:1043κείμενον ἐγράφη. Σημείωσαι δὲ ὅτι ἡ κβ' διάτ. ἐτέθη εἰς βιβλίον ε', τίτ. α', κεφ. ι', πλὴν οὐχ ὡς εἰς τὸ κείμενον κεῖται, ἀλλὰ ἄλλως: φησί γάρ· Μὴ ἀπο γραφέσθω ἐκκλησία, ἡ εὐσεβὴς οἶκος ἡ μοναστήριον ἐπὶ κέρδει. Σημείωσαι οὖν τοῦτο πολλὰ χρησιμεύον εἰς τοὺς ἐκπροικίζοντας μοναστήρια, καὶ πωλοῦντας καὶ ἀγοράζοντας εὐαγεῖς οἴκους. Η κγ' διάτ, καὶ ἡ κε', οὐκ ἐτέθησαν εἰς τὰ Βασιλικά. Σὺ δὲ γίνωσκε ότι κἂν ἡ τοιαύτη διάτ. διορίζηται μόνῃ ἐκατονταετία τοὺς εὐαγεῖς οἴκους ἐκβάλλεσθαι, ἀλλὰ τὸ α' κεφ., τῆς ρια Ἰουστινιανείου νεαρᾶς ἤτοι τὸ τελευτάτον κεφ. τοῦ β' τίτ. τοῦ εἰ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν ταῦτα ῥητῶς θεσπίζει· Πᾶσα ἀγωγὴ προσήκοντα σεπτῷ οἴκῳ, εἴτε προσωπική εἴτε ὑποθηκάριος ἐστιν, οὐχ ὑπερβαίνει τὰ μ' ἔτη τῶν ἀμοζουσῶν ἑκάστῳ οἴκῳ τοιούτῳ εὐαγεῖ προσκαίρων παραγραφών, φυλαττουσῶν μέντοιγε τοὺς οἰκείους χρόνους, Κείμενον. Καὶ τίτ. γ' τοῦ αὐτοῦ βιβλίου, διάτ. κδ', φησὶν ἐῤῥῶσθοι, κ. τ. λ., διάτ, τοῦ αὐτοῦ τίτλου. Σχόλιον. Η κδ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ Κωδικός ἐστι βιβλίον μδ', τίτ. ιη', κεφ. λδ'· οὐκ ἐτέθη δὲ ἐν τοῖς Βασιλικοῖς ὡς ὁ Κώδιξ διελάμβανεν, ἀλλ᾽ οὕτω φησὶν ὁ Βασιλικό;· Τὸ τοῖς πτωχούς καταλιμπανόμενον μὴ νομιζέσθω ἄδηλον. Η κη' διάτ. οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η γ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεαρῶν ἐστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρλα, κειμένη ἐν βιβλίῳ εἰ τῶν Βασιλικῶν, τίτ. γ', κεφ. η', οὕτως ἔχοντι· Εἰ δὲ καὶ τις ὑπὲρ ἀναῤῥύσεως αἰχμαλώτων, ἢ ἀποτροφῆς πενήτων κληρονομίαν ἢ ληγάτον και ταλείπῃ ἐν πράγμασι κινητοῖς, ἢ αὐτοκινήτοις, κ ἀκινήτοις, εἴτε ἄπαξ, εἴτε ἐτήσιον καὶ τοῦτο τρόποις ἅπασι κατὰ τὴν τοῦ διαθεμένου γνώμην ἀπὸ τῶν κεν λευσθέντων τούτο ποιῆσαι, πληρούσθω. Εἰ δὲ μὴ ἰδικῶς εἴπῃ ποίου τόπου πένησι ταῦτα κατέλιπεν, κελεύομεν τὸν οσιώτατον τῆς πόλεως ἐπίσκοπον ἐν ᾗ οἰκίαν ὁ διαθέμενος εἶχε παραλαμβάνειν τὰ αὐτὰ πράγματα, καὶ τοῖς τῆς αὐτῆς πόλεως πένησι διά νέμειν. Ἡ δὲ με διάτ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεαρῶν οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Ωσαύτως οὐδὲ ἡ νε διάτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. Κείμενον. Η δὲ γ' διάτ. του β' τίτ. τῶν Νεαρών, κ. τ. λ. κατελείφθη προχωρήσει. Σχόλιον. Η γ' διάτ. τοῦ β τίτ. τῶν Νεκρῶν ἐστι νεαρά Ιουστινιάνειος ρλα', κειμένη ἐν βιβλίῳ εἰ Βα σιλικών, τίτ. γ΄ κεφ. θ', ὃ δὴ καὶ κατεστρώθη ἐξ ὁλοκλήρου ἐν τῇ καταρχῇ τοῦ παρόντος κεφ. ἀρχό μενον οὕτως· Εἰ δὲ ὑπὲρ ἀναῤῥύσεως αἰχμαλώτων. Κείμενον. Ἡ δὲ μη' διάτ. τοῦ γ' τίτ., τοῦ τ' βιβλίου φησίν, κ. τ. λ. ἀποκλείεται τρόπων. Σχόλιον. Η μη διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου οὐκ ἔτέθη εἰς τὰ βασιλικά. Ἡ δὲ γ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεαρῶν ἐστι νεαρὰ Ιουστινιάνειος ρλα, κειμένη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν ε' τίτ. γ', κεφ. η' 3 καὶ κατεστρώθη εἰς τὸ παρελθὸν καταβατόν. Η α' διάτ, τοῦ β' τίτ. τοῦ α' βιβλίου του Κώδικος οὐκ
col. 1045–1046page 307 of 399
PG 104:1045ΙΙ. ἔτεθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η μέντοι β' διάτ. τοῦ π'Α 1 123, τίτ. τῶν Νεαρῶν ἐστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρκγ' 1, 5 6, καὶ ἐτέθη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν δ', τίτ. α', κεφ. ε' καὶ 5', οὕτω σχεδὸν ὡς ἐνταῦθα κεῖται, Κείμενον. Λέγει δὲ ἡ α' καὶ μόνη διάτ. τοῦ μη τίτ. τοῦ δ᾽ βιβλίου τοῦ Κώδικος, κ. τ. λ. συμβᾶσαν ζημίαν. Σχόλιον. Η α' διάτ. τοῦ μη' τίτ. τοῦ 5' βιβλίου τοῦ Κώδικος κεῖται ἐν βιβλίῳ μδ', τίτ. ιη', κεφ. λ', καὶ ζήτει τοῦτο περὶ, τὰ μέσα διαλαμβάνον ὅσα εἰς τὸ κείμενον ἐγράφησαν. Τὰ δὲ λεγόμενα περιέχεσθαι ἐν τῷ κζ' τίτ. τῆς γ᾽ ἱνστιτουτιώνος οὐκ ἐτέθησαν εἰς τὰ Βασιλικά. Η μέντοι β' διάτ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεαρῶν ἐστι ιη' κεφ. τοῦ β' τίς, τοῦ εἰ βιβλίου καὶ φησι σχεδὸν τὰ αὐτά. Ἡ δὲ α' διάτ. τοῦ αὐτοῦ βι βλίου τῶν Μεχρῶν οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ βασιλικά. ΚΕΦΑΛ. Β΄. Περὶ ἱερῶν σκευῶν καὶ ἀναθημάτων. ᾿Αποστόλων κανών ογ· συνόδου α' και β' συγκ κροτηθείσης ἐν τῷ ναῷ τῶν ᾿Αγίων ᾿Αποστόλων κανών α', ι· Κυρίλλου ἐκ τῆς πρὸς Δόμνον ἐπιστολῆς κεφ. β'. Κείμενον. Ἡ ιζ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ α' βι βλίου του Κώδικος φησιν, κ. τ. λ., εἰ μὴ διὰ λύσιν αἰχμαλώτων. νι Σχόλιον. Η ιζ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ Κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ βασιλικά, οὐδὲ ἡ κα'. Τὸ μέντοι ξβ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τοῦ της βιβλίου ἐστὶ βιβλίον ιθ' τῶν Βασιλικῶν, τίτ. α', κεφ. ξβ', θέμα β'. οὗτος ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον ἐγράφη. α' τίτ. τῆς β' Ινστιτουτιῶνος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ σιλικά. Η α' διάτ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεαρῶν ἐστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρα· τοῦτο δὲ αὐτῆς τὸ κεφ. οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Κείμενον. Η δὲ β' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. φησίν, ὥστε τὰ ἱερὰ σκεύη, κ. τ. λ., καὶ οὐχ μόζει ἐκ τούτου ἀγωγή. Η Σχόλιον. Η β' διάτ. τοῦ β' τίτ, τῶν Νεαρών ἐστι νεαρὰ Ιουστινιάνειος ρκ', κειμένη ἐν βιβλίῳ εἰ 120, τῶν Βασιλικῶν, τίτ. β΄ κεφ. κα', οὕτως ἔχοντι καθώς 2, 21, εἰς τὸ κείμενον διελήφθη. Τὸ ιγ' διάτ. τοῦ ιη' τίτ. 13 18 τοῦ α' βιβλίον ἐστὶ βιβλιον τίτ., α', κεφ. μβ', οὕτως ἔχυν Ὁ ἄρχων φροντιζέτω τῆς εἰρήνης ζητῶν τοὺς ἱεροσύλους καὶ ἀνδραποδιστὰς, καὶ κλέπτας καὶ ὑποδοχεῖς καὶ πρὸς τὸ πλημμέλημα ἐπεξιὼν αὐτοῖς. 4 2 Τὸ δ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ ι βιβλίου, ἔστι τῶν 3, 4, 2, Βασιλικῶν βιβλίον μβ', τίτ. γ', κεφ. δ', θέμα β', λέγον· Εξῃρημένων τῶν χρεῶν τὰ λοιπὰ πράγματα κατάγονται εἰς τὸ διαιροῦν τῇ φαμιλία τὸν κλῆρον δικαστήριον, καὶ τὰ κακὰ φάρμακα, καὶ τὰ μαγικὰ βιβλία, καὶ τὰ ὅμοια. Οφρίκιον δὲ δικαστού παρα χρῆμα τὰ τοιαῦτα διαφθείρειν. Οὐ διαιρεῖται δὲ τὰ ἀπὸ ἱεροσυλίας κτηθέντα, ἢ τὰ ἀπὸ δήμου κλαπέντα ἢ ἀπὸ βιας κτηθέντα, ἢ ἐφόδου. Σὺ δὲ γινωσκε ὅτι πάντα ὅσα καλῇ πίστει νέμεται ὁ τελευτήσας οὐ κατάγεται εἰς τὸ διαιρετικὸν δικαστήριον, ἀλλὰ φυλάττεται τῷ ἰδίῳ δεσπότῃ ἀμείωτα Τὸ κϚʹ διάτ τοῦ α' τίτ. τοῦ με βιβλίου ἐστὶ κεφ. κδ' τοῦ α' τίτ. τοῦ μγ' βιβλίου λέγον τὰ αὐτὰ.
col. 1047–1048page 308 of 399
PG 104:1047Κείμενον. Καὶ βιβλίον μη', τίτ. δ', διάτ, α'· ὅτι ὅμοιόν ἐστι, κ. τ. λ. ἁμαρτήματος τιμω ρούνται. Σχόλιον. Τὸ κς' διάτ. τοῦ α' τίτ. τοῦ με' βι βλίου τῶν Διατάξ. ἔστι βιβλίον τῶν Βασιλικών μγ', τίτ. α΄, κεφ. κε', λέγον· Αἱ αἰσχραὶ ἐπερωτήσεις ἀνίσχυροι εἰσιν, ὡς ὅταν τις ὁμολογῇ πόνον ποιεῖν ἢ ἱεροσυλίαν, οὔτε γὰρ ἀγωγὴ ἐκ τῶν τοιούτων ἁρμόζει. Ἕτερον σχόλιον. Τὸ α διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ 36, μη βιβλίου τῶν Διάταξ. ἔστι τῶν Βασιλικών βιβλίον ξ', τίτ. λϚ', κεφ, α', λέγον· Ὁ περὶ τῶν ἐπιβούλων νόμος ὅμοιος ἐστι τῷ περὶ ἱεροσυλίας, καὶ ἐνέχεται αὐτῷ ὁ κατὰ τοῦ Ῥωμαϊκού δήμου πλημμελήσας καὶ ὁ σπουδάσας κατὰ δόλον παρὰ κέλευσιν βασιλέως ἀναιρεθῆναι τοὺς ὁμήρους, ἢ ἵνα ἔνοπλοι ἄνθρωποι κατὰ τῆς πόλεως ἐν πόλει ὦσιν, ἢ ἵνα τόπος ἢ ἱερὰ κατασχεθῶσιν, ἢ στασιώδης γένηται σύνοδος, ἢ ἵνα φονευθῇ ὁ ἄρχων· καὶ ὁ πρὸς τοὺς πολεμίους ἄγγελον ἢ γράμματα πέμψας ἢ σημεῖον αὐτοῖς δεδωκώς, ἢ ἄλλως βοηθήσας αὐτοῖς· καὶ ὑπονοθεύσας ἢ ἐρεθίσας 13 στρατιώτας πρὸς στάσιν ἢ θόρυβον κατὰ τῆς πολιο 45, τείας. Τὸ α' διάτ. τοῦ ιγ' τίτ, τοῦ αὐτοῦ βιβλίου τῶν Διάτ. ἐστι βιβλίον ξ', τίτ. με', κεφ. β'. Ὁ δὲ πεκουλάτους κινεῖται κατὰ τοῦ ὑφελομένου ἐκ τῶν ἱερῶν, ἢ τῶν μνημείων ἢ δημοσίων, ἢ χρημάτων, ἢ στρέψαντος εἰς ἰδίας χρήσεις. Πλὴν τῶν ἀπὸ νόμου ἐπιτετραμμένων, καὶ τῶν παρασκευασάντων κατὰ δόλον γίνεσθαι τι τούτων, καὶ τοῦ μίξαντος τῷ 4 δημοσίῳ χρυσῷ ἡ ἀργύρῳ χαλκόν, ἢ ἕτερον βλάπτον αὐτά. Τὸ δ' διάτ, οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, Κείμενον. Διάτ. 5', Τὸ ἐξ ἱεροῦ ἰδιωτικὰ χρήματα, κ. τ. λ. κλέπτης ἐνάγεται. 6 4 Σχόλιον. Τὸ 5' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ μη βιβλίου 45, 6,: τῶν Διάτ. ἔστι τῶν Βασιλικῶν βιβλίον ξ', τίτ. με, κεφ. καὶ φησι Τὸ ὑφελέσθαι ἀπὸ ἱεροῦ χρήματα 16 59 ιδιωτικὰ οὐκ ἔστιν ἱεροσυλία, ἀλλὰ κλοπή. Τὸ ι' διάτ. τοῦ νθ' τίτ. τοῦ μη βιβλίου τῶν Διατάξεων, ἔστι τῶν Βασιλικῶν βιβλίον ξ', τίτ. να', κεφ. λέγον· Τὸν τόπον ποιεῖν τὴν κλοπὴν, ἢ τὴν ἱεροσυλίαν. Καὶ φαίνονται μὲν ἐναντία τὰ κεφ., οὐκ εἰσι δὲ, ἀλλ᾽ ὁ μὲν ἰδιωτικά χρήματα κλέπτων, κἂν ἐξ ἱεροῦ τόπου, κλέπτης ἐστὶν. Ὁ δὲ τὰ ἀνατεθειμένα τῷ Θεῷ κλέπτων, κἂν ἐξ ἰδιωτικοῦ τόπου κλέψῃ, ὡς ἱερύ συλος ἐνέχεται. Πλὴν ἐπεὶ εἰσὶ τινα ἱερὰ μὴ ἀνατε η θειμένα τῷ Θεῷ ὡς τὰ ἰδικῶς ἡμῖν διαφέροντα εἶχο νισματα, καὶ λοιπὰ μήπω ναοῖς ἢ μοναστηρίοις 16 51, ἀνατεθέντα, κατὰ τοῦτο λέγει τὸ ις' κεφ. τοῦ να' τίτ, τοῦ ξ' βιβλίου, τὸν τόπον ποιεῖν τὴν κλοπήν, ἢ τὴν ἱεροσυλίαν. Ὁ γὰρ τὴν ἐν τῷ κελλίῳ ἡμῶν οὖσαν ἁγίαν εἰκόνα κλέπτων οὐκ ἔστιν ἱερόσυλος, ἀλλὰ κλέπτης. Εἰ δὲ μὴ τοῦτο οὕτως ἑρμηνεύσομεν, εἴτ εί πωμεν πάντως καὶ τὸν κλέπτοντα νομίσματα ἔχοντα εἰκόνα Χριστοῦ, ἡ Θεοτόκου, ὡς ἱερόσυλον ἐνάγεσθαι ὅπερ ἄτοπον καὶ ψευδές. Ἡ γ', διάτ., τοῦ β' τίτε 3, 2, του Γ' βιβλίου τοῦ Κωδικός ἐστι τῶν Βασιλικῶν βι βλίον ξ', τίτ. κεφ. κ', λέγον τὸ μήπω καθιε ρωθεν κλέψας κατέχεται τῇ φούρτῳ· οὔπω γάρ Ιερόσυλος ἐστιν ὁ κλέψας τὸ μηδέπω καθιερωθέν. Εκ
col. 1049–1050page 309 of 399
PG 104:1049Ι, ΙΙ. τοῦ τοιούτου οὖν κεφ. φαίνεται ὡς καλῶς ἐλύθη ἀνωτέρω ἡ δοκοῦσα ἐναντιοφωνία λαίων. τῶν κεφα Κείμενον. Κιβλίον μη', τίτ. ιγ', διάτ. η· Ἡ τοῦ Ιεροσύλου, κ. τ. λ. περὶ γὰρ χρημάτων ὑφαιρεθέντων ἔστιν ἐν αὐτῷ ζήτησις. Σχόλιον. Τὸ ζ' διάτ. τοῦ ιγ' τίτλου τοῦ μη' βιβλίου οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, οὐδὲ τὸ ια', τὸ δὲ ιβ᾽ ἔστι κεφ. ιγ' τοῦ με' τοῦ ξ' βιβλίου οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον δηλούται. Ωσαύτως καὶ τὸ ι' ἔστι κεφ. ιζ' τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. τὰ αὐτὰ διεξιόν. Περί κληρικῶν ἀποσχιζόντων ἐπισκόπων ίστωντων ΚΕΦΑΛ. Γ΄. καὶ παρὰ γνώμην τῶν θυσιαστήρια. ᾿Αποστόλων κανών λα συνόδου ᾿Αντιοχείας κανὼν ε'· συνόδου Καρθαγέννης κανών το συνόδου 5' κανών λα· συνόδου α' καὶ β' ἐν τῷ ναῷ τῶν ᾿Αγίων ᾿Αποστόλων κανών ιβ', ιγ', ιδ', ιε'. ΤΙΤΛΟΣ Γ΄. ΠΕΡΙ ΕΥΧΩΝ ΚΑΙ ΨΑΛΜΩΔΙΑΣ, ΚΑΙ ΑΝΑΓΝΩΣΕΩΣ, ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΑΣ, ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΑΣ, ΚΑΙ ΥΠΟΥΡΓΙΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ, ΨΑΛΤΩΝ ΚΑΙ ΥΠΗΡΕΤΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. ἀκροᾶται καὶ διὰ τί πρὸς εὐχόμεθα. Ποίων ὁ λαὸς εὐχῶν πρὸς ἀνατολὰς ὁρῶντες Συνόδου Λαοδικείας κανών ε' καὶ ιθ᾽· Βασιλείου ἐκ τοῦ κζ' κεφ. τοῦ Περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. Κείμενον. Η ιζ' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεκρῶν λέγον Τὴν ἀρχὴν τῆς ἁγίας κοινωνίας καὶ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος οφείλειν ἐξακούεσθαι τῷ λαῷ. Σχόλιον. Η ιζ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεαρῶν ἐστι κεφ. κα' τοῦ α' τίτ. τοῦ γ' βιβλίου τῶν Βασι λικῶν, οὕτως ἔχον· Πρὸς τούτοις κελεύομεν πάντας ἐπισκόπους τε καὶ πρεσβυτέρους μὴ μετὰ σεσιωπημένον, ἀλλὰ μετὰ φωνῆς τῷ πιστοτάτῳ λαῷ δια κουομένης τὴν θείαν προσκομιδὴν, καὶ τὴν ἐπὶ τῷ ἁγίῳ βαπτίσματι προσευχὴν ποιεῖσθαι, καὶ τὸ κἀν τεῦθεν τὰς τῶν ἀκουόντων ψυχὰς εἰς πλείονα κατά νυξιν καὶ τὴν πρὸς τὸν Δεσπότην Θεὸν διανίστασθαι δοξολογίαν. ΚΕΦΑΛ. Β. Περὶ τοῦ τίνας, καὶ πῶς, καὶ ποῖα δεῖ ψάλλειν, ἢ εὔχεσθαι, ἢ ἀναγινώσκειν. ᾿Αποστόλων κανὼν ξʹ, πέ συνόδου Λαοδικείας κανών ιδ', ιζ', ιη', ιθ', κγ', μθ'· συνόδου Καρθαγέννης
col. 1051–1052page 310 of 399
PG 104:1051κανών κδ', μϚ', ργ' συνόδου κανών λγ', ε', σε 33, 63, 75, 81; 14. πα'· συνόδου Νικαίας τὸ β' κανὼν ιδ'. του ΚΕΦΑΛ. Γ΄. ἀναγινώσκεσθαι Γραφών. Περὶ τού χρῆναι κατὰ Σάββα Εὐαγγέλιον μετὰ ἑτέρων Συνόδου Λαοδικείας κανών Εξ καὶ δέκατος. ΚΕΦΑΛ. Δ'. κοινωνίας. Περὶ τῆς ἁγίας ἀναφορᾶς καὶ ᾿Αποστόλων κανών γ', δ', λα· συνόδου Νικαίας κανών ιη'· συνόδου ᾿Αγκύρας κανών α' συνόδου Νεοκαισαρείας, κανών ιγ'· συνόδου Λαοδικείας και νών ιθ', μθ'. συνόδου Καρθαγέννης κανών λζ', μα', μζ'· συνόδου 5' κανὼν κα', κγ', κη', ιζ', νη', ξβ', καὶ ρα'. ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Πῶς διδόασι τὴν εἰρήνην οἱ λαϊκοί, Συνόδου Λαοδικείας κανὼν ἐννεακαιδέκατος. ΚΕΦΑΛ. 5'. - Περὶ τῶν διακρινομένων κοινωνεῖν ἀπὸ πρεσβυτέρων γεγαμηκότων. Συνόδου Γαγγραίνας κανὼν τέταρτος. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. - Περὶ τοῦ μόνοις τοῖς ἱερατικοῖς Εξεῖναι κοινωνεῖν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ, καὶ περὶ τοῦ μὴ εἰσιέναι γυναῖκα εἰς τὸ θυσιαστήριον. Συνόδου Λαοδικείας κανὼν ιθ', μδ'· συνόδου 5', κανών ξθ', οη'. ΚΕΦΑΛ. Η'. — Πότε προσφέρουσι καὶ διδόασι κοινωνίαν οἱ χωρεσπίσκοποι Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών τρισκαιδέκατος. ΚΕΦΑΛ. Θ΄. Περὶ τοῦ μὴ προσφέρειν διά κονον, μήτε διδόναι πρεσβυτέρῳ κοινωνίαν. Συνόδου Νικαίας κανών ιη'. ΚΕΦΑΛ. 1. Περὶ φορεσίας καὶ ὑπουργίας αναγνωστών, ψαλτῶν καὶ ὑπηρετῶν, καὶ ὅτι οὐ δεῖ ὑπηρέτην ἄρτον διδόναι, ἢ ποτήριον εὐλο γεῖν. Συνόδου Λαοδικείας κανών κα', κβ', κγ', κε', μγ' συνόδου 5' κανὼν κζ' συνόδου 5 κανών κζ'· συνόδου Νικαίας τὸ δεύτερον κανὼν τεσσαρεσκαιδέκατος, ἐξακαιδέκατος. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ΄. Περὶ τῶν διαγόντων ἐν πόλει καὶ ἐπὶ τρεῖς ἑβδομάδας μὴ κοινωνούντων. Συνόδου Σαρδικής κανών ια', συνόδου 5 κανών ὀγδοηκοστός. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ΄. Περὶ τῶν ἀκουόντων τῶν Γρα φῶν καὶ μὴ προσκαρτερούντων ἐν τῇ τελευταία εὐχῇ καὶ μεταλαμβανόντων. Αποστολών κανὼν η', θ'· συνόδου Αντιοχείας και νών β'. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ΄. νωνοῦσι, Περὶ δαιμονιζομένων πῶς κοι ᾿Αποστόλων κανών οθ' • Τιμοθέου κανών γ'. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Περὶ ἔξωθεν ἐκκλησίας προσφερόντων, ἢ ἐκκλησιαζόντων. ᾿Αποστόλων κανών λα" συνόδου Γαγγρῶν κανών 5 συνόδου Αντιοχείας κανών β', ε'· συνόδου Απο δικείας κανών νης· συνόδου ἔκτης κανών λα', ν'
col. 1053–1054page 311 of 399
PG 104:1053Κείμενον. Η ζ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεκρών, κ. τ. λ., τὸ ἀρχθὲν πληρώσαι. Σχόλιον. Ἡ ζ' διάτ. τοῦ κ' τίτ. τῶν Νεαρῶν ἐστι νεαρά Ιουστινιάνειος ξζ', καὶ οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Ἡ γ' διάτ. τοῦ β' τίτ, τῶν Νεαρῶν ἐστι νεαρὰ Ιουστινιάνειος ρλα κειμένη ἐν βιβλίῳ εἰ τῶν Βασιλικῶν, τίς. γ', κεφ. δ' καὶ ε', ἂ καὶ ἔχουσιν ὡς εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθησαν, Κείμενον. Εἰ δέ τις ἐν ἰδιωτικῷ οἴκῳ, προαστείῳ, ἢ χωρίῳ, κ. τ. λ., εἰρημένα ποιεῖν. Σχόλιον. Περὶ τῆς γ' διατάξ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεαρών διελάβομεν εἰς τὸ διελθὸν σχόλιον. ἘϚ' διάτ. 6 1 τοῦ α' τίτ, τῶν Νεκρῶν, ἢ λέγουσα φισκοῦσθαι ἤτοι η δημοσιεύεσθαι τὸν τόπον ἐν ᾧ γίνεται τὸ ἱερὸν παρὰ γνώμην τῶν ἐπισκόπων, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος 38, νη· ἥτις καὶ ἠπράκτησεν ὡς μὴ τεθεῖσα εἰς τὰ Βασι λικά. Η ιε' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου του 15 3 Κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, ΚΕΦΑΛ. ΙΕ΄. Περὶ ἐπισκόπων ἢ κληρικῶν συγκοινωνούντων 分 συνευχομένων αἱρετικούς ἢ Ἰουδαίοις, ἢ ἐπιτρεπόντων αὐτοὺς ἐνεργεῖν, ἣ δεχομένων αὐτῶν θυσίας. ᾿Αποστόλων κανών τ' με', να'· συνόδου Ἀντιοχείας κανών β' - συνόδου Λαοδικείας κανὼν λγ'. Κείμενον. Η δ' διάτ. τοῦ Γ' τίτ., τῶν Νεαρών φησιν "Οτι, κ. τ. λ., Εκκλησίᾳ προσκυ ροῦνται. Σχόλιον. Η δ' διάτ. τοῦ Γ' τίτο, τῶν Νεαρών ἐστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρλβ', κειμένη ἐν βιβλίῳ α' τῶν Βασιλικῶν τιτ. α', κεφ. τελευταίῳ καλουμένη δικτον περὶ πίστεως, Κωνσταντινουπολίταις, χωρ λύουσα τὰς παρασυνάξεις, καὶ τὰ παραβαπτίσματα τῶν αἱρετικῶν, καὶ διαλαμβάνουσα ὅσα εἰς τὸ κείμενον διελήφθησαν. ΚΕΦΑΛ. 15'. Περὶ τοῦ μὴ δεῖν τὰ ἅγια λόγῳ εὐλογιῶν, εἰς τὰς παροικίας πέμπεσθαι. Συνόδου Λαοδικείας κανὼν τεσσαρεσκαιδέκατος. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περὶ τοῦ μὴ διδόναι τοῖς σώ μασι τῶν τελευτώντων κοινωνίαν. Συνόδου Καρθαγέννης κανών της· συνόδου ἕκτης κανών πγ. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ΄. Περὶ τοῦ μὴ χρῆναι γυναῖκα ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς καθάρσεως αὐτῆς κοι νωνείν. Διονυσίου ἐκ τῆς πρὸς Βασιλείδην ἐπιστολῆς κεφ. β', δ'· Τιμοθέου κανών 5', ζ'. ΚΕΦΑΛ. 10΄. νωνεί. Πῶς ὁ ὀνειρασθεὶς και Διονυσίου ἐκ τῆς πρὸς Βασιλείδην ἐπιστολῆς κεφ. δ'· Τιμοθέου κανών ιβ'. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ. Περὶ τοῦ μὴ γενέσθαι ἀναφορὰν παρόντων αἱρετικῶν. Τιμοθέου κανὼν ἔννατος. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Πότε δεῖ τῆς γαμετῆς διὰ τὴν κοινωνίαν ἀπέχεσθαι.
col. 1055–1056page 312 of 399
PG 104:10553; Διονυσίου ἐκ τῆς πρὸς Βασιλείδην ἐπιστολῆς κεφ. γ'· Τιμοθέου κανών ε', ιγ'. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ'. τοῦ ἑαυτὸν ἀνελόντος. Πως γίνεται προσφορά ὑπὲρ Τιμοθέου κανὼν τεσσαρεσκαιδέκατος. Κείμενον. Ο πολιτικός νόμος τὸν ἑαυτὸν ἀνελόντα, κ. τ. λ., τοῦ Κώδικος τίτ. ν'. Σχόλιον. Ὁ κα' τίτ. τοῦ μη βιβλίου τῶν Διατάξ. ἔστι κεφ. γ' καὶ δὲ τοῦ νγ' τίτ, τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν τὰ αὐτὰ διεξιόντος. Ὁ δὲ ν' τίτ. τοῦ θ' βιβλίου του Κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. ΤΙΤΛΟΣ Δ΄. ΠΕΡΙ ΚΑΤΗΧΟΥΜΕΝΩΝ ΚΑΙ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΒΑΠΤΙΣΜΑΤΟΣ. ΚΕΦΑΚΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. — Περὶ τοῦ μὴ ὀφείλειν μετὰ δύο ἑβδομάδας τῆς Τεσσαρακοστῆς δέχεσθαι πρὸς τὸν φωτισμόν. Συνόδου Λαοδικείας κανών με'. ΚΕΦΑΛ. Β΄. Περὶ τῶν ἐπιορκιζόντων. Συνόδου Λαοδικείας κανὼν εἰκοστὸς ἔκτος. ΚΕΦΑΛ. Γ'. — Πῶς δεῖ βαπτίζειν. ᾿Αποστόλων κανών μθ', ν'· συνόδου ἕκτης κανὼν νθ'. ΚΕΦΑΛ. Δ΄. Περὶ τοῦ χρῆναι φωτιζομένους ἀπαγγέλλειν τὴν πίστιν. Συνόδου Λαοδικείας κανών μϚ', μζ'· συνόδου ἔχε της κανών ση'. Κείμενον. Η ι' διάτ. τοῦ η' τίτο τοῦ α' βιβλίου τοῦ Κώδικος, κ. τ. λ., τοῦ ἁγίου βαπτίσ Ο ματος. Σχόλιον. Η ι' διάτ. τοῦ η' τίτ. τοῦ α' βιβλίου Κώδικος οὐκ ἔστι εἰς τὰ Βασιλικά. Η γ' διάτ. τοῦ γ' τίτ, τῶν Νεκρῶν ἐστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρμδ', «ειμένη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν α', τίτ. α', κεφ. να', ἥτις καὶ γραφήσεται εἰς τὸ τέλος τοῦ ζ' κεφ. τοῦ δ' τίτ. ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Περὶ τοῦ βαπτίζεσθαι τοὺς ἀγνο οῦντας εἰ ἐβαπτίσθησαν. Συνόδου Καρθαγέννης κανών οβ'· συνόδου 5 και νών που. ΚΕΦΑΛ. 5'. τελευτήσαντας. Περὶ τοῦ μὴ βαπτίζεσθαι τοὺς Συνόδου Καρθαγέννης κανὼν οκτωκαιδέκατος. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. — Περὶ τῶν πρὸ τοῦ βαπτίματος ἁμαρτανόντων, καὶ κατηχουμένων παραπιπτόντων. Συνόδου Νικαίας κανών ιδ· συνόδου ᾿Αγκύρας κανών ιβ'· συνόδου Νεοκαισαρείας κανών ε Βασιλείου κανὼν κ', Θεοφίλου ἐκ τοῦ Υπομνηστικοῦ κανών δ
col. 1057–1058page 313 of 399
PG 104:1057Ι-Χ. Κυρίλλου ἐκ τῶν πρὸς τοὺς ἐν Λιβύῃ καὶ Πενταπόλει ἐπισκόπους ἐπιστολῶν κανὼν δ'. Κείμενον. Η α' διάτ. τοῦ ιβ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ Κώδικος, "Οτι ἐὰν Ἰουδαῖος, κ. τ. λ., εἰσκατηχεῖσθαι. Σχόλιον. Ἡ π' διάτ. τοῦ ιβ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ Κωδικός ἐστι κεφ. μδ' τοῦ α' τίτὸ τοῦ α' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, οὕτω λέγον καθὼς εἰς τὸ κείμενον ἐδηλώθη. Η ι' διάτ, τοῦ ια' τίς, τοῦ α' βιβλίου τοῦ Κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η μέντοι γ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τῶν Νεαρῶν ἐστι νεαρά Ἰουστινιάνειος ρμδ', κειμένη ἐν βικλίῳ α, τῶν Βασιλικῶν τίτ. α', κεφ. να', θεσπίζουσα, Σαμαρείτας μηδέν τι λαμβάνειν ἀπὸ διαθήκης, ἢ ἐξ ἀδιαθέτου, ἢ ἐκ δωρεάς, μηδὲ διατίθεσθαι αὐτοὺς, ἢ δωρεῖσθαι αἱρετικούς, μόνους δὲ τοὺς γεωργούς Σαμαρείτας κληρονομεῖν καὶ ἐξ ἀδιαθέτου, καὶ ἐκ διαθήκης ἀλλήλοις· ἀλλὰ μηδὲ γίνεσθαί τινα ἐκ τούτων στρατιώτην, ἢ συνήγορον, ἢ ἕτερόν τι όφ φίκιον αὐτοὺς ἐγχειρίζεσθαι· κατηχείσθαι δὲ αὐτοὺς ἐπὶ διετίαν, δεκτικοὺς ὄντας τῆς κατηχήσεως, ἔτι μὲν ἐλευθεροῦσθαι καὶ τοὺς παρ' αὐτῶν ἐξωνουμένους δούλους Χριστιανοὺς ὄντας. ΚΕΦΑΛ. Β'. Περὶ ἐπισκόπων ή κληρικῶν δεχομένων βάπτισμα αἱρετικῶν. ᾿Αποστόλων κανών μς'. ΚΕΦΑΛ. Θ'. — Περὶ τῶν ἐν νόσῳ βαπτιζομένων. Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών ιβ'· συνόδου Απο δικείας κανών μζ'· συνόδου Καρθαγέννης κανών με. Τιμοθέου κανὼν δ'. ΚΕΦΑΛ. 11. -- Περὶ ἐγκύου βαπτιζομένης. Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών 5'. Κείμενον. Καίτοι ἐν τῇ α' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ και βιβλίου τῶν Διατάξεων φησι, τὸ κυοφορούμενον εἶναι μέρος τῆς ἐγκύου, ἐν δὲ τῇ ι' διατ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ μας βιβλίου, καὶ βιβλίου ν', τίτ. 15', διάτ. κ', ὅτι κυοφορούμενον οὐκ ἔστι μέρος τῆς μητρός, καὶ ἄλλα δὲ διαφορὰ νόμιμα περὶ τούτου συνήγαγον ἐν τῷ γραφέντι μοι περὶ ἐναντιοφανιῶν μόνῃ βίβλῳ. Νε Σχόλιον. Τὸ α' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ κε' βιβλίου 2 τῶν Διατάξ. ἔστι θέμα β' τοῦ α' κεφ. τοῦ ζ' τίτ. τοῦ λα' βιβλίον, οὕτως ἔχον, Τὸ ἐγκυομονούμενον πριν ἢ τεχθῇ μέρος ἐστὶ τῆς γυνῆς, καὶ διὰ τοῦτο, ἕως ἂν τεχθῇ ἁρμόζει τῷ πατρὶ τὸ περὶ παίδων δόγμα. Το ι' 3 διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ μα' βιβλίου τῶν Διατάξεων ἐστι θέμα 10 γ' τοῦ ι' κεφ., τοῦ μ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτω λέ γον· Τὸ τεχθὲν ἀπὸ βοὸς ἢ δούλης κλεψίμου, καὶ κληρονομίας τοῦ κλέπτου, καὶ ἀγοραστής ἀγνοῶν 26 διὰ χρονίας νομῆς θεσπίζει. Τὸ γὰρ τεχθὲν οὐκ ἔστι μέρος τοῦ κλεψιμαίου. Τὸ κζ' διάτ. τοῦ ις' τίτ. τοῦ να βιβλίου τῶν Διατ. ἔστι κεφ. κζ' τοῦ β' τίτ. τοῦ β' βιβλίου, τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον· Ο τοκετός 10 κλεψιμαίας δούλης οὐκ ἔστι μέρος αὐτῆς. Τούτων οὕτως ἐχόντων ἐρωτήσει τις, τίνος χάριν τοῦ ι' κεφ. τοῦ παρόντος συντάγματος περὶ ἐγκύου βαπτιζομένης διδάσκοντος, ἐμνήσθη πατριάρχης τῶν ῥηθέντων κεφ. ὡς δοκούντων ἐναντιοφανών. Αμφιβολία ἦν περὶ τοῦ εἰ χρὴ τὴν κυοφοροῦσαν βαπτίζεσθαι. ἔλεγον γάρ τινες ὡς ἐπεὶ τὸ κυοφορούμενον τοῖς μετρικοῖς ἐγκά τοις κρυπτόμενον συνήνωται τῇ μητρὶ διόλου ὡς
col. 1059–1060page 314 of 399
PG 104:1059μέρος αὐτῆς, καὶ οὐ δύναται σὺν τῇ μητρὶ φωτι σθῆναι διὰ τὸ μηκέτι εἰς φῶς ἐλθεῖν, μηδὲ προαίρεσιν ἔχειν τῆς ὁμολογίας τοῦ θείου βαπτίσματος, οὐδὲ ἡ ἐγκυομονοῦσα ὀφείλει βαπτίζεσθαι, ἀλλὰ περιμέν νειν τὴν εἰς τὸ φῶς τοῦ κυοφορουμένου ἐξέλευσιν, ἵνα μὴ τὸ μὲν ἐκ μερῶν αὐτῆς βαπτισθῇ, τὸ δὲ μείνῃ ἀφώτιστον, καί ὅτι ἂν σὺν τῇ ἐγκυομονούσῃ τὸ κυρ φορούμενον βαπτισθῇ μετὰ τὸ εἰς φῶς ἐξελθεῖν, ἐὰν βαπτισθείη, ευρεθείη δὲ βαπτιζόμενον· ὅπερ ἄτοπον, 6 καὶ ἡ ἐν Νεοκαισαρείᾳ σύνοδος ἔλυσε ἐν 5' κανόνι τὸ άμφίβολον, οὕτω διορισαμένη περὶ κυοφορούσης, ότι δεῖ φωτίζεσθαι οπότε βούλεται, οὐδὲν γὰρ ἐν τούτῳ κοινωνεῖ ἡ τίκτουσα τῷ τικτομένῳ διὰ τὸ ἑκάστου ἰδίαν τὴν προαίρεσιν τὴν ἐπὶ τῇ ὁμολογίᾳ δείχνυ σθαι. Τοῦ γοῦν θείου τούτου κανόνος λέγοντος μὴ ἐπικοινωνεῖν τῇ τικτούσῃ τὸ τικτόμενον, ὁ τὸ παρὸν σύνταγμα συνθέμενος πατριάρχης ευρίσκων τους διαληφθέντας νόμους, ποτὲ μὲν λέγοντας μέρος είναι τῆς ἐγκύου το κυοφορούμενον παρὰ τὴν δύναμιν τοῦ κανόνος, ποτὲ δὲ μὴ εἶναι, τέθεικεν ἐν τῷ ὄφει τὰ έναντιοφανῆ, τὴν λύσιν ὡς ἔοικεν εἰς τὴν ἡμετέραν ἀναρτήσας ἀμάθειαν. Φαμεν τοίνυν ὡς οὐκ ἐναντιοῦνται ἀλλήλοις τὰ ῥηθέντα νόμιμα. Τὸ γὰρ κυοφορούμενον ἀεὶ πρὸ τοῦ τεχθῆναι μέρος ἐστὶ τῆς μητρός, ὡς καὶ τὸ τοῦ λα' βιβλίου κεφ. φησί, καὶ διὰ τοῦτο οὐ δύναται πατὴρ ἀνακαλεῖσθαι αὐτὸς ὡς ὑπεξούσιον, Μετὰ μέντοι τὸ γεννηθῆναι ἀνακαλεῖται τοῦτο, ὡς μὴ ὂν μέρος τῆς μητρός. Καὶ ὁ καλῇ δὲ πίστει νεμηθείς τὸ τεχθὲν ἀπὸ κλοπιμαίας δούλης δσπόζει αὐτοῦ ὡς μὴ ὄντος κλοπιμαίου. Τὸ μέντοι κεφ. ι', οὐχὶ διὰ τὸ α μὴ εἶναι μέρος τῆς κυοφορούσης τὰ κυοφορούμενον, ἐπέτρεψε τὸ βάπτισμα ταύτης, μέρος γάρ ἐστιν αύ τῆς πρὸ τοῦ τεχθῆναι, ἀλλὰ διὰ τὸ μὴ ἐπικοινωνείν τὴν τίκτουσαν τῷ τικτομένῳ, ἤγουν μὴ λογίζεσθαι, καὶ ταύτην ἀφωτιστον ἐκ τοῦ μὴ δύνασθαι τὸ κυοφορούμενον βαπτίσματος ὁμολογίαν ἀναδέχεσθαι, ποτέ δὲ ὁ τοκετὸς τῆς κλοπίμου δούλης δεσπόζεται, καὶ ποτὲ οὔ, φασὶ νόμοι διάφοροι. Καὶ ζήτει τα γρα 26 2, φέντα ἔξωθεν τοῦ ἄνωθεν καταστρωθέντος και κερ. τοῦ β' τίτ. τοῦ β' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν ΚΕΦΑΛ. ΙΑ΄. ἅγιον βάπτισμα χρίεσθαι. Συνόδου Λαοδικείας κανὼν μη'. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ΄. σματος. Περὶ τοῦ ὀφείλειν μετὰ τὸ Περὶ ποιήσεως τοῦ ἁγίου χρίσ Συνόδου Καρθαγέννης κανών 5'. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. Περὶ τῶν δις, ἡ μὴ δεόντως βαπτιζομένων, καὶ τῶν τοὺς ἀσθενεῖς μή βαπτιζόντων. ΧΧΙΧ χχχν ᾿Αποστόλων κανών μζ', μθ', γ'. Κείμενον. Περὶ τῶν ἀναβαπτιζόντων, καὶ ἀνα βαπτιζομένων, κ. τ. λ. μεταμέλου δὲ χώ ραν ἔχουσιν. Σχόλιον. Η α' και β' διάτ. τοῦ ς' τίτ, τοῦ α' βιβλίου του Κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Τὸ ιδ' διάς, τοῦ ε' τίτ. τοῦ κθ᾽ βιβλίου τῶν Διατ. ἐστι κεφ. ιδ' τοῦ ι τίτ. τοῦ λε βιβλίου τῶν Βατα λικῶν, οὕτως ἔχον Ἐὰν πλησιάζων τῇ ἤδῃ ἄνηδος παρακαθεύδων τῷ ἀναιρεθένει δεσπότῃ μὴ δημοσιεύσῃ
col. 1061–1062page 315 of 399
PG 104:1061τὸ γεγονὸς, τιμωρεῖται· τοῖς γὰρ ὑπὸ τὴν αὐτὴν στέ γην ἀνήβοις συγχωρεῖ, οὐ μὲν τοῖς ὑπηρέταις, ή μετόχοις εἰ δύνανται νοεῖν τὸ πραττόμενον. Οἱ γὰρ τοιοῦτοι οὐδὲ ἐφ' ἑτέρας αἰτίας βοηθοῦνται. Τὸ ε' διάτ. τοῦ κ' τίτλου του κη᾿ βιβλίου ἐστὶ θέμα τε· 1 5, 1, λευταίον του ε' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ λες βιβλίου Σχχν, οὕτω δεξιόν. Ὁ ἄῤῥην πληρώσας τὰ ιδ᾽ ἔτη διατίθεται, εἰ δὲ θήλεια τὰ ιβ', ὁ δὲ γεννηθεὶς Καλένδαις Ιχ νουαμίαις δοκεῖ πληροῦν τὸν ἐνιαυτὸν ἀπὸ Γ᾿ ὥρας τῆς νυκτὸς τῆς πρὸ μιᾶς Καλενδῶν Ἰανουαρίων τοῦ 3 ἑξῆς ἔτους. Ἡ γ' διάτ. τοῦ ξ' τίτ. τοῦ ε' βιβλίου 60 3 19 ΣΧΑΡΕΙ τοῦ Κωδικός ἔστι κεφ. γ' τοῦ ιθ' τίτ. τοῦ λη βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον, Τὸ παλαιὸν ἡ μὲν τῶν θηλειῶν ἤδη ἀπὸ μόνων τῶν ιβ' ἐνιαυτῶν ἐκρίνετο, ἡ δὲ τῶν ἀῤῥένων ἐκ τοῦ πληρωθῆναι τὸν ιδ᾽ ἐνιαυ τὴν μετὰ τοῦ συντρέχειν καὶ τὴν τοῦ σώματος ἕξιν, ὡς ἔγνως καὶ ἐν τοῖς Ἰντιστούτοις. Ἡ διάτ. οὖν κε λεύει καὶ ἐπὶ τῶν ἀῤῥένων ἀπὸ τῶν ιδ᾽ ἐνιαυτῶν κρίνεσθαι μὴ ἐπιζητούντων ἡμῶν τὸ σχῆμα τοῦ σώ- 22 1 ματος, διὰ ἀπρεπές. Ὁ δὲ κβ' τίτ. τῆς α' Ινστι- 1 τουτιῶνος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλινά. Ο α' τίτ. 14 τοῦ 13 βιβλίου τῶν Διατ. ἐτέθη εἰς βιβλίον μδ' τίτ. ιδ. Καὶ ζήτει κεφ. αὐτοῦ ιδ᾽ οὔτω λέγον· Ἐὰν ἀνήβοις ληγατεύσω διατροφὰς, καὶ μὴ δείκνυται ἕως πότε ἡ θέλησις λαμβάνειν αὐτὰς, ἕως οὗ ζῶσι λαμβανουσιν. Εἰ δὲ εἶπον μέχρι τῆς ἤδης, ὁ μὲν ἄῤῥην μέχρι τοῦ της ἔτους, ἡ δὲ θήλεια τοῦ ιδ' λαμβάνουσιν, ἐπὶ μόνων δὲ τῶν διατροφῶν φιλαγάθως οὕτως ἡ ἤδη ὁρίζεται. Τὸ κβ' διάτ. τοῦ ι' τίτ, τοῦ μη βιβλίου ἐστὶ κεφ. 22 10 41 κβ' του μα τίτ., τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικών οὕτω διαλαμβάνον· Οὔτε τῷ Λιβανείῳ δόγματι, οὔτε. 36, τῷ ἐγκλήματι τοῦ πλαστοῦ ἄνηβος ὑποπίπτει. Τὸ @ 5 40 37 λϚ' διάτ. τοῦ εἰ τίτ. τοῦ μη βιβλίου ἐστὶ κεφ. μ' τοῦ λζ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικών, λέγον Μετὰ τὴν ἤδην πλημμελεῖ ὁ νέος μοιχείαν, καὶ ὑπός 37, 1, 45, κειται τῷ νόμῳ. Ἡ δὲ λς' νεκρὰ ἐτέθη εἰς βιβλίον α' τίτλον α', κεφάλαιον με', οὕτως ἔχον· Αἱρετικὸς μὴ βαπτιζέτω, μήτε πολιτευέσθω, μήτε μετελθέτω οίον. δήποτε πολιτικὸν ὀφρίκιον. Ὁ ἀναβαπτισθεὶς στρα τείας μόνης κωλύεται, Ἰουδαῖος Χριστιανὸν ἀνδράποδον μὴ ἐχέτω, καὶ τὰ ἑξῆς. Καὶ ταῦτα μὲν διδάσκουσα τὰ κεφ. περὶ τῶν ἀνήβων καὶ τῶν ἀναβαπτιζομένων, ἢ ἄλλως ἁμαρτανόντων, πότε συγγινώκονται και πότε οὐ συγγινώσκονται, καὶ ποῖος χρόνος ὁ μετὰ τὴν ἤδην ἐστὶ. Σὺ δὲ συναγαγών ό εἰπὲ, ὅτι ἡ ἀνηδότης εἰς τρία διαιρεῖται εἰς ἔμφαντα ἄνησον τὸν ἐστηρημένον φωνῆς, καὶ ἤδη συμπλη-pin ροῦντα τὴν τριετίαν, εἰς πράξιμον ἔμφαντα τὸν πλησιάζοντα τῇ φωνῇ, καὶ συμπληροῦντα τῶν ζ' ἐνιαυ τὸν, καὶ εἰς πραξιμον πουβέρτατον τὸν πλησιάζοντα τῇ ἡλικίᾳ, καὶ δεκτικὸν ὄντα δόλου, ὅστις ἀπὸ τοῦ ζ' ἐνιαυτοῦ καὶ μέχρι τοῦ ιδὴ καὶ αὐτοῦ προβαίνει, καὶ οἱ μὲν μὴ δεκτικοὶ δόλου ἄνηβοι ἀπὸ ἁμαρτήματος οὐκ εὐθύνονται, οἱ δὲ παρὰ τούτους ἤγουν οι πλη ρώσαντες τὸν ζ' ἐνιαυτὸν, καὶ ἀναβαπτιζόμενοι εὖ θύνονται, καὶ ἄλλως ἁμαρτήσαντες τιμωρούνται κατὰ τὸ ιδ' κεφ. τοῦ ι τίτ. τοῦ λε βιβλίου, ὅπερ καὶ ἐνταῦθα κατεστρώθη, καθ᾽ ὄν δὴ κεφ. ἑρμηνεῦσαι ὀφείλεις καὶ τὸ κβ' κεφ. τοῦ μα' τίτ, τοῦ ξ' βι
col. 1063–1064page 316 of 399
PG 104:1063Ο βλίου. Καὶ εἰπὲ ἐκεῖνον τὸν ἄνηβον μὴ ὑποπίπτειν τῷ ἐγκλήματι τοῦ πλαστοῦ τὸν ἥττονα τοῦ ς' ἐνιαυτοῦ ᾿Αλλὰ καὶ τὸ μ' κεφ. τοῦ λζ' τίτ, τοῦ ξ' βιβλίου οὕτως ἐρμήνευσον· τὸ γὰρ μετὰ τὴν ὕβριν ὑποκεῖσθαι τὸν νέον τῷ περὶ μοιχείας εγκλήματι, τοιοῦτόν ἐστιν ἤγουν τὸ ἐνέχεσθαι αὐτὸν πλημμελούντα οὐ μόνον ἐν ἀνηβότητι, ἀλλὰ καὶ μετὰ ταῦτα. Τὸ δὲ περὶ τῶν διατροφῶν, ἔτι παρὰ κανόνας διὰ τὸ ἀναγ καιότατον τῶν διατροφῶν, καθὼς καὶ αὐτὸ τὸ ιδ᾽ του ιδ' είτ. τοῦ μδ' βιβλίου φησίν, ὅπερ κατεστρώθη ἐνταῦθα. Πλὴν γίνωσκε ὅτι οἱ τοιοῦτοι ἄνησοι οὐ κολάζονται ὡς οἱ τέλειοι, ἀλλὰ μετρίως τιμωροῦνται. Καὶ ζήτει βιβλίον λεʹ, τίτ. ι', κεφ. α', θέμα τελευταῖον, καὶ βιβλίον ξ', τίτ. ν', κεφ. ιε', θέμα β', καὶ βιβλίον β', τίτ. γ', κεφ. ρη'. κεφ. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. - Τίνες ἐξ αἱρετικῶν εἰς τὴν ὁρο θοδοξίαν μετιόντες βαπτίζονται, καὶ τίνες μόνος χρίονται. Συνόδου Νικαίας κανών ιθ'· συνόδου Λαοδικείας κανών ζ', η'· συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανὼν ζ'· συνόδου Γ' κανὼν ε· συνόδου Νικαίας τὸ β' κανών ιη'. Βασιλείου κανὼν μζ' Πῶς ὁ δαιμονιζόμενος, ἢ ἐν ΚΕΦΑΛ. ΙΕ΄. νόσῳ παραφρονῶν, βαπτίζεται. Τιμοθέου κανὼν β', δ'. ΚΕΦΑΛ. 15. Περὶ τοῦ μὴ χρῆναι γυναῖκες ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς καθάρσεως αὐτῶν βαπτισθῆναι. Τιμοθέου κανών 5'. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. — Ἐὰν ὁ κατηχούμενος πρὸ τοῦ βαπτίσματος κοινωνήσῃ. Τιμοθέου κανὼν αʹ. ΤΙΤΛΟΣ Ε΄. ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΚΑΤΑΦΡΟΝΟΥΝΤΩΝ ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΩΝ ΚΑΙ ΣΥΝΑΞΕΩΝ, ΚΑΙ ΜΝΗΜΩΝ, ΚΑΙ ΤΩΝ ΕΣΘΙΟΝΤΩΝ ΕΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΙΣ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΑΓΑΠΩΝ. ΚΕΦΑΛ. Α'. Περὶ τῶν διδασκόντων τὸν οἶκον τοῦ Θεοῦ, καὶ τὰς συνάξεις, καὶ τὰς μνήμες εὐ καταφρονή τους. Συνόδου Γαγγρῶν κανών ε', ιθ᾽· συνόδου Γ' και νών ος, πη', 45'. ΚΕΦΑΛ. Β΄. Περὶ τοῦ μὴ ποιεῖν ἐν ἐκκλησ σίᾳ ἀγάπας, καὶ ἐν αὐτῇ ἐσθίειν. Συνόδου Λαοδικείας κανὼν κη'· συνόδου Καρθαγέν νης κανών μβ'· συνόδου Γ' κανών οδ', οϚ', 45. Κείμενον. Καὶ ἡ γ' διάτ, τοῦ ιβ' τίτο, τοῦ α' βιο βλίου τοῦ Κώδικος,κ. τ. λ., καὶ στοπῖς, καὶ λούτροις, καὶ κήποις.
col. 1065–1066page 317 of 399
PG 104:1065Σχόλιον. Η γ' διάτ. τοῦ ιβ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι βιβλίον ε' τῶν Βασιλικών, τιτ. α', κεφ. ια', οὕτως ἔχον· Μέχρι τῶν πρὸ τῆς δημοσίας ἀγορᾶς τῆς Ἐκκλησίας ὅρον, τὸ ἀσφαλὲς ἐχέτωσαν οἱ προσφυγόντες ἐνδοτέροις λουτροῖς, ἢ κήποις, ἢ οἰκής μασιν, ἢ αὐλαῖς, ἢ στοχῖς χρώμενοι, καὶ κωλυέσθωσαν ἐντὸς τοῦ ναοῦ, ἢ ἐσθίειν, ἡ ὑπνοῦν. Οπλοις δὲ ἑαυτοὺς μὴ ἀσφαλιζέσθωσαν, ἀλλ' ἀποτιθέσθωσαν ταῦτα παρὰ τῷ ἐπισκόπῳ, ἢ πειθόμενοι πρώτον, ἢ μετὰ ταῦτα ἐκβαλλόμενοι κατὰ κέλευσιν τοῦ ἐπι σκόπου καὶ τῶν δικαστῶν. ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Περὶ τῶν εὐτελιζόντων τὰς για νομένας ἀγάπης, καὶ ὅτι οὐ δεῖ μέρη λαμβάνειν εἰς ἀγάπην. Συνόδου Γαγγρῶν κανών ια· συνόδου Λαοδικείας κανών κζ'. ΤΙΤΛΟΣ Γ' ΠΕΡΙ ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Περὶ καρποφοριών. ᾿Αποστόλων κανών γ', δ', νδ, σας συνόδου 5, και νών κη', νζ', οθ', θ'· Κυρίλλου ἐκ τῆς πρὸς Δόμνον κανών β'. Κείμενον, Η λη' διάτ. τοῦ γ' τίτ, τοῦ α' βιβλίου, φησὶν, ὅτι οὐ δεῖ, κ. τ. λ., εὐαγέσιν οἴκοις, Σχόλιον. Ἡ λη' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου, τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, ΚΕΦΑΛ. Β'. Τίνας δεν λαμβάνειν, ἢ διδόναι καρποφορίαν, καὶ περὶ τῶν λαμβανόντων ἀπὸ ἐκκλησίας κηρὸν, ἡ ἔλαιον. ᾿Αποστόλων κανών οβ· συνόδου Γαγγρῶν κανών ζ', ξη'· Θεοφίλου ἐκ τοῦ Υπομνηστικοῦ κανὼν ζ'. ΚΕΦΑΛ. Γ'. — Περὶ τῶν προσφερόντων συναγωγαῖς ἢ ἱεροῖς ἐθνῶν, ᾿Αποστόλων κανών οπ', οβ'. Κείμενον. Η α' διάτ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος φησίν, κ. τ. λ. ἡ πόλις αὐτὸ λαμβάνει. Σχόλιον. Η α' διάτ. τοῦ θ' τίτ, τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η δὲ ἐννάτη διάτ, τοῦ ια' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι βιβλίον τῶν Βασιλικῶν α', τίτ. α', κεφ. ιδ', οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθη.
col. 1067–1068page 318 of 399
PG 104:1067ΤΙΤΛΟΣ Ζ'. ΠΕΡΙ ΝΗΣΤΕΙΑΣ, ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ, ΚΑΙ ΚΥΡΙΑΚΗΣ, ΚΑΙ ΣΑΒΒΑΤΟΥ, ΚΑΙ ΓΟΝΥ ΚΑΙΣΙΑΣ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Περὶ νηστείας, καὶ τῶν κεκωλυμένων, ἢ ἐπιτετραμμένων γίνεσθαι ἐν τῇ τεσσαρακοστῇ τῶν νηστειων. ᾿Αποστόλων κανών ξπ', ξθ'· συνόδου Γαγγρῶν κα νών τηʹ, ιθ'· συνόδου Λαοδικείας κανών μθ', νβ' συνόδου 5' κανών κβ', νβ', νε', νς', πθ'· Πέτρου κανών ιε'. Κείμενον. Η ε' διάτ. τοῦ ιβ' τίτ. τοῦ γ' βιβλίου τοῦ κώδικος, φησὶν, κ. τ. λ. οἱ λοιποί συγ γινώσκονται. 5, 12, Σχόλιον. Η ε' διάτ. τοῦ ιβ' τίτ. τοῦ γ' βιβλίου 17; 6 τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. κβ' τοῦ ιζ' τίτ. τοῦ ζ' βι 7 ejus-βλίου τῶν Βασιλικῶν, Η Γ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. ἔστι 8 25; κεφ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν καὶ τίτ κγ'. Ἡ ζ' διάτ. ἔστι κεφ. κδ' τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ 4, 26, 17, τίτλου. Ἡ η διάτ. ἔστι κεφ. κε' τοῦ αὐτοῦ τίτ καὶ βιβλίου τὰ τῷ κειμένῳ περιεχόμενα λέγον. Καὶ ἡ γ' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτι, α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. τοῦ ιζ' τίτ, τοῦ ζ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον σχεδὸν ὡς παρὰ τοῦ πατριάρχου συνωψίσθη. Εἰ θέλεις δὲ μαθεῖν ἀκριβῶς κατὰ ποίαν ἡμέραν ἀπρα 14, κτοῦσι τὰ δικαστήρια, ἀνάγνωθι τὴν κατὰ τὸν Μάρτ 674 τον μήνα τῆς ιδ' ἐνδικτιώνος τοῦ 5 χοδ' ἔτους ἀπολυθεῖσαν προσκυνητὴν Νεκρὰν τοῦ θεοστερούς, κρατίστου καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐτοκράτορος Μανουὴλ τοῦ Κομνηνού, καὶ ταῦτα μετὰ τὸ προοίμιον διαλαμβάνουσαν. Θεσπί λειτουργίαν ἐπιτετραμμένοι δικάζειν ἐν τοῖς γινομένοις καθ᾿ ὃν τὰ σημειώματα πράττονται. Καὶ δὴ πρῶτον περὶ ζομεν οὖν ἐκείνας εἶναι τῶν ἡμερῶν ἀπράκτους ἂς ἐν τῇ παρούσῃ διατάξει ῥητῶς ἀπαριθμησόμεθα, καὶ τινὰς μὲν αὐτῶν τὸ πάντη ἄπρακτον ἔχειν ὡς μηδαμῶς διόλου τοῦ αὐτῶν διαστήματος συνίστασθαι δικαστή Όριον, εἰ μὴ βασιλεὺς ἴσος οἰκονομίας τρόπῳ, κ ἀνάγκης ὁποῖα πολλάκις τὸ περιπετὲς τῶν πραγμάτ των νεανιεύεται θελήσῃ καθίσαι καὶ ἐν αὐταῖς δικα στήρια, τινὰς δὲ ἀπὸ μέρους ἄγειν τῶν δικαστηρίων σχολήν, ὡς οἷον ἔωθεν μέχρι καὶ εἰς αὐτὸν τῆς θείας λειτουργίας καιρόν, ἵνα τοῖς δικασταῖς ἐξείη προσεν έχειν εὐχῇ, καὶ τῇ περὶ τὸ θεῖον δοξολογία, καὶ μετὰ τὴν θείαν ἱεροτελεστίαν ἐπιμελεῖσθαι καὶ τῆς δικαιοσύνης, καὶ τοῖς ἄδικα πεπονθύσιν ἐπαρήγειν κατὰ τὴν τῶν νόμων ἰσχύν. Οἱ μέντοι οὕτω μετὰ τὴν θείαν παρ' αὐτῶν σημειώμασι μεμνήσονται τοῦ καιροῦ τῶν τελέως ἀπρακτων δικληπτέον. Ο τοίνυν κατὰ τὴν η' τοῦ, Σεπτεμβρίου μηνός γεν νεθλίου ἡμέραν τῆς παναχράντου Δεσποίνης, καὶ θεο μήτορος, ἄπρακτός ἐστιν.
col. 1069–1070page 319 of 399
PG 104:1069Ωσαύτως καὶ ἡ τ' τῇ ὑψώσει τετιμημένῃ τοῦ ζωοφόρου σταυρού. Καὶ ἡ κς' διὰ τὴν τοῦ ἀποστόλου καὶ εὐαγγελιστοῦ Ιωάννου Θεολόγου μετάστασιν. Η Γ' τοῦ ὀκτωβρίου διὰ τὸ τὴν μνήμην ἐν αὐτῇ τελεῖσθαι τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Θωμά. Η θ' διὰ τὸν τοῦ ᾿Αλφαίου Ιάκωβον τὸν ἀπόστολον. Καὶ ἡ ιη' διὰ τὸν ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Λου γᾶν. ' ιγ' τοῦ Νοεμβρίου μηνός, ὅτι ἐν αὐτῇ ἡ μνήμη τοῦ Χριστοῦ Πατρὸς τελεῖται. ται. Η ιδ' ὅτι ἐν αὐτῇ ὁ ἀπόστολος Φίλιππος ἑορτάζε Ἐις ὅτι ὁ εὐαγγελιστὴς καὶ ἀπόστολος τιμᾶται Ματθαῖος. Η κα᾿ ὅτι τὰ εἰς τὸν ναὸν εἰσόδια τῆς Θεομήτορος ἐν ταύτῃ πανηγυρίζεται. ται. Καὶ ὁ λ᾽ ὅτι ὁ ἀπόστολος Ανδρέας ἐν αὐτῇ ἑορτάζε Η θ' τοῦ Δεκεμβρίου ὡς τῆς συλλήψεως ἐν αὐτῇ τελουμένης τῆς ὑπεραγίας Μητρὸς τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, Η κ' μέχρι καὶ αὐτῆς τῆς Γ' τοῦ Ἰανουαρίου ὡς ἐν αὐταῖς ἑορταζομένων τῶν γενεθλίων, καὶ τοῦ βα πτίσματος τοῦ Κυρίου, καὶ Θεοῦ, καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Η ιη' τοῦ αὐτοῦ Ἰανουαρίου διὰ τοὺς θείους καὶ διδασκάλους πατέρας ᾿Αθανάσιον καὶ Κύριλλον, Η κε' τοῦ αὐτοῦ μηνὸς διὰ τὴν μνήμην τοῦ με γάλου Πατρὸς Γρηγορίου Θεολόγου. Ἡ β' τοῦ Φευρουαρίου διὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ὑπαπαν τήν. Καὶ ἡ γ' διὰ τὴν τῆς μνήμης τοῦ θεοδόχου Συμεὼν τελετήν. Η κε᾿ Μαρτίου, διὰ τὸν τῆς Θεομήτορος εὐαγγελισμὸν. Αἱ πασχάλιοι τῶν ἡμερῶν ἀπ' αὐτῆς τῆς τοῦ Λα ζάρου ἐγέρσεως μέχρι καὶ ἐς αὐτὴν τὴν μετὰ τὸ ἅγιον Πάσχα ὀγδοήν. Η κε' τοῦ ᾿Απρίλλου διὰ τὸν ἀπόστολον καὶ εὐαγ γελιστὴν Μάρκον. Καὶ ἡ λ' διὰ τὸν ἀπόστολον Ιάκωβον τὸν τοῦ Θεο λόγου καὶ εὐαγγελιστοῦ ἀδελφόν. Η η' τοῦ Μαΐου διὰ τὴν μνήμην τοῦ εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου τοῦ Θεολόγου. Η ι' διὰ τὴν τοῦ ἀποστόλου Σίμωνος τοῦ ζηλωτοῦ. Η κα' διὰ τὴν μνήμην τῶν ἁγίων καὶ ἱσαποστόλων καὶ μεγάλων βασιλέων Κωνσταντίνου καὶ ῾Ελένης. Καὶ ἡ κς' διὰ τὴν τοῦ ἀποστόλου ᾿Αλφαίου τοῦ Ἰούδα. Η ια' τοῦ Ιουνίου διὰ τὸν ἀπόστολον Βαρθολομαῖον, Η ιθ᾽ διὰ τὴν ἀπόστολον Ἰούδαν τὸν καὶ Θαδδαῖον, καὶ Λεββατον, καὶ Ἰάκωβον. Η κδ' διὰ τὸ τοῦ Προδρόμου γενέθλιον.
col. 1071–1072page 320 of 399
PG 104:1071Η κθ' διὰ τὴν ἐπὶ τοῖς κορυφαίοις τῶν ἀποστόλων Πέτρου και Παύλου πανήγυριν. Καὶ ἡ λ' διὰ τὴν ἐπὶ τοῖς ιβ'. Η κε', του Ιουλίου διὰ τὴν τῆς ἁγίας Αννης τῆς μητρὸς τῆς Θεομήτορος κοίμησιν. Η Γ' τοῦ Αὐγούστου διὰ τὴν τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ μεταμόρφωσιν. Η θ' διὰ τὴν μνήμην τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Ματ θαίου. Η ιε' διὰ τὴν ὑπερένδοξον τῆς ἁγίας Θεοτόκου μετάστασιν. Η κ' διὰ τὴν μνήμην τοῦ ἁγίου ἀποστόλου Θαδδαίου. Η κδ' διὰ τὴν τοῦ ἀποστόλου Βαρθολομαίου. Καὶ ἡ κθ' διὰ τὴν τοῦ τιμίου Προδρόμου ἀποτομήν. Ταύταις ὡς τέλεον ἀπράκτοις συνεξετασθήσοντα καὶ αἱ μεσότητες τῆς τεσσαρακονθημέρου νηστείας καὶ τῆς Πεντηκοστῆς, καὶ ἡ τοῦ Σωτῆρος ἀνάληψις, καὶ αἱ πᾶσαι τῶν ἐν τῷ ἐνιαυτῷ ἡμερῶν κυριώνυ μαι, ὡς ἐν αὐταῖς ἀποκεκλεῖσθαι πᾶσαν πάροδον εἰς τὸ δικαστήριον, καὶ μηδέν τι μηδένα των δικάζειν λαχόντων δικαστικὸν διαπράττεσθαι, α? γε μὴν τῶν δικαστηρίων ἀπὸ μέρους σχολάζουσαι καὶ μὴ καθ' ὁλόκληρον ὡς προειλήφαμεν ἀπρακτήσουσαι εἶεν ἂν αὐταί. Η Γ' τοῦ Σεπτεμβρίου μηνός ὅτι ἐν αὐτῇ τὸ ἐν Χώνοις τοῦ ἀρχιστρατήγου Μιχαὴλ θαῦμα τετερα στούργηται. Η κγ' τοῦ Οκτωβρίου, ὅτι τὴν μνήμην τοῦ ἀδελφοθέου Ιακώβου τελοῦμεν. Η κς' ὅτι τὸν μεγαλομάρτυρα καὶ μυρόβλητον Δημήτριον ἑορτάζομεν, Η α' τοῦ Νοεμβρίου διὰ τὸ τοὺς θαυματουργούς καὶ ἀναργύρους Κοσμᾶν, καὶ Δαμιανὸν ἑορτάζεσθαι. Η ἡ διὰ τὴν σύναξιν τῶν ἀσωμάτων τελεῖσθαι. Καὶ ἡ κη' διὰ τὸ τὸν ὁσιομάρτυρα Στέφανον τὸν νέον πανηγυρίζεσθαι. Η δ' τοῦ Δεκεμβρίου διὰ τὴν καλλιμάρτυρα Βερ βάραν. Καὶ ἡ δ' διὰ τὸν ἐν θαύμασι περιοδνυμον καὶ μωρο Ελύτην Νικόλαον, Η ι' τοῦ Ἰανουαρίου διὰ τὸν Νύσσης θεῖον Γρη γόριον. Εις διὰ τὴν προσκύνησιν τῆς τιμίας τοῦ κορυ φαίου τῶν ἀποστόλων Πέτρου ἀλύσεως. Η ιθ' διὰ τὴν ἀνακομιδὴν τοῦ τιμίου νεκροῦ τοῦ Θεολόγου. Καὶ ἡ κι' διὰ τὴν ἀνακομιδὴν τοῦ σεβασμίου λειψάνου του Χρυσοστόμου. Η ζ' τοῦ Φευρουαρίου διὰ τὸν μεγαλομάρτυρα στρατηλάτην Θεόδωρον. Καὶ ἡ ιζ' διὰ τὸν ἀθληφόρον Θεόδωρον τὸν Τύρωνα.
col. 1073–1074page 321 of 399
PG 104:1073Η θ' τοῦ Μαρτίου, ὡς τῆς μνήμης τελουμένης τῶν ἁγίων μαρτύρων τοῦ Χριστοῦ μ'. Η κγ' τοῦ ᾿Απριλλίου ὡς τοῦ μεγαλομάρτυρος Γεωργίου τιμωμένου. Η β' του Μαΐου διὰ τὸν μέγαν ᾿Αθανάσιον. Η η' τοῦ Ἰουνίου διά τὸν μεγαλομάρτυρα στρα τηλάτην Θεόδωρον. Η θ' διὰ τὸν ὅσιον Πατέρα ἡμῶν Κύριλλον Αλε ξανδρείας. Καὶ ἡ κα' διὰ τὸν ὅσιον καὶ θαυματουργὸν Σαμψών. Η π᾽ τοῦ Ἰουλλίου ὅτι ἐν αὐτῇ τῶν ἁγίων καὶ θαυ ματουργῶν καὶ ἀναργύρων τὴν μνήμην τελοῦμεν. Η β' ὅτι τῆς καταθέσεως τῆς τιμίας ἐσθῆτος τῆς Θεομήτορος μνημονεύομεν. 'Ζ η᾽ ὅτι τὸν μεγαλομάρτυρα Προκόπιον ἑορτάζου μεν. Η επ᾿ ὅτι τὴν καλλιμάρτυρα Εὐφημίαν πανηγυρίζομεν. Η κ' ὅτι προφήτης Ηλίαν τιμῶμέν. Η κζ' ὅτι τὸν ἀθλοφόρον καὶ θαυματουργὸν Παντα ελεήμονα ἑορτάζομεν, Καὶ ἡ τοῦ Αὐγούστου λα' διὰ τὴν τῆς τιμίας ζώ νης τῆς ἀχράντου Θεοτόκου κατάστασιν. Αὗται δὴ αἱ πῶς μὲν ἄπρακτοι, πῶς δὲ ἔμπρακτοι. Τὰς μέντοι διὰ βασιλικὴν ἢ γέννησιν, ἢ ἀνα γόρευσιν σχολαζούσας τῶν ἡμερῶν, καὶ ταύτας ταῖς ἐμπράκτοις ἐγκρίνει ἡ βασιλεία μου, ἀφ' ἑαυτῆς ἀρ χομένη τοῦ παρόντος θεσμοθετήματος, καὶ ἐν οἷς αὐτῇ διαπράξαιτο διδάσκουσα τοὺς λοιπούς. Οὐχ οὕ τω γὰρ ὁ τῆς παρούσης διατάξεως λόγος πείσει τους αὐτῷ προσανέχοντας, ὡς ἡ παρὰ τῆς βασιλείας μου πράξις· αὐτὰς γὰρ τὰς ἡμέρας ἐν οἷς ἡ βασιλεία μου καὶ εἰς τὸν τῇδε βίον προεισήκται, καὶ εἰς βασιλέα προνοίᾳ Θεοῦ ἀνηγόρευται, ἐμπράκτους είναι θεσπίζει, καὶ μηδεμίαν ἐκεχειρίαν ἐν ταύταις ἄγειν τὰ δικαστήρια. Πᾶσαι μέντοι αἱ παρὰ τὰς ἄνω κατα στραφείσας ἡμέρας τοῦ χρόνου, καὶ ἔμπρακτοι ἔσον ται, καὶ δικαστήρια ἐν αὐταῖς γενήσονται, καὶ ἐκ βιβασμοὶ ἀκολούθως εαῖς δικαστικαῖς ἀποφάσεσι. Πέ πεισμαι δὲ ὅτι καὶ Θεῷ φίλον ἔσται τὸ παρὸν τῆς – βασιλείας μου θεσμοθέτημα. Ταλανίζων γὰρ τους Φαρισαίους ὁ Κύριος, καὶ αὐτοῦ του ἐλέου τὴν κρίσιν προσέταξε. ΚΕΦΑΛ. Β'. Περὶ τοῦ μήτε τὴν λεχώ, μήτε τὸν ἐκ νόσου μὴ δυνάμενον ἀναγκάζεσθαι τὸ πάσχα νηστεύειν. Τιμοθέου κανών η', ι, ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Περὶ τῆς ἡμέρας καὶ τῆς ὥρας τῆς Πασχαλίου, καὶ τῶν Θεοφανίων. ᾿Αποστόλων κανών ζ'· συνόδου Αντιοχείας και νών α'· συνόδου Καρθαγένης κανών ογ'· συνόδου 5',
col. 1075–1076page 322 of 399
PG 104:107566, 89; κανών ξς, πθ'· Διονυσίου ἐκ τῆς πρὸς Βασιλείδην 4; Επιστολῆς, κανών α'. Θεοφίλου ἐκ τῆς περὶ τῶν θεοφανίων προσφωνήσεως. Νατόλια ΚΕΦΑΛ. Δ'· — Περὶ τοῦ μὴ χρῆναι ἐν Κυριακῇ θεώρια γίνεσθαι, ἢ γόνο κλίνειν ἐν Κυριακῇ, ἢ ἐν ταῖς ἡμέραις τῆς Πεντηκοστῆς, καὶ ὅτι κατὰ τὸ ἐγχωροῦν δεῖ σχολάζειν τὴν Κυριακήν, οὐ μὲν τὸ Σάββατον, καὶ ὅτι δεῖ Γραφὰς ἀναγινώσκειν τὸ Σάββατον. Συνόδου Νικαίας κανών η· συνόδου Λαοδικείας κανών κθ'· συνόδου Καρθαγέννης κανὼν ξαι· συνο όδου 5', κανών ιθ', ξ'· Πέτρου κανὼν τε 880 φίλου ἐκ τῆς περὶ τῶν Θεοφανίων προσφωνήσεως. Κείμενον. Η Ϛ' διάτ. τοῦ ιβ' τίτ., τοῦ γ' βιβλίου τοῦ κώδικος λέγει τὴν Κυριακὴν ἄπρακτον εἶναι, κ. τ. λ., ἢ Χριστιανοῖς ἐνάγουσιν. Σχόλιον. Η Ϛ' διάτο, τοῦ ιβ' τίτο, τοῦ γ' βιβλίου τοῦ κώδικος, καὶ ἡ θ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. εἰσὶ κεφ. τελευταῖον τοῦ ιζ' τίτο τοῦ ζ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον σχεδὸν ὡς ἐντὸς διελήφθη, πλὴν τὸ μὲν πλάτος Κυριακῆς μόνης ἐμέμνητο, ἡ δὲ βασιλικός πᾶσαν ἡμέραν ἀφωρισμένος εἰς τὴν τοῦ Θεοῦ τιμὴν παρομοίως τιμᾶσθαι διορίζεται. προστίθησι δὲ σιωπᾶν καὶ τοὺς ταξεώτας, καὶ τοὺς δικολόγους, καὶ τοὺς κήρυκας, γίνεσθαι δὲ πάντα τὰ συναλλαγματικά σύμφωνα ἀκωλύτως οὐ μόνον δι᾿ ἀγοραίων ἐγγράφων, ἀλλὰ καὶ διὰ σημειωμάτων δι καστῶν. Νατάλια δέ εἰσι τὰ τῶν βασιλέων γενέθλια, καὶ ἡ τούτων ἀναγόρευσις. Ἡ β' διάτ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου του κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Ἡ δὲ ιγ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. ἔστι βιβλίων τῶν Βασιλικῶν α'. κεφ. λη', οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον ἐγράφη. ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Τίς ἡ αἰτία γονυκλυσίας, καὶ τοῦ μὴ τοῦτο γίνεσθαι ἐν Κυριακῇ, καὶ ταῖς ἡμέραις τῆς Πεντηκοστῆς, καὶ δια τί πρὸς ἀνατολὰς εὐχόμεθαι. Βασιλείου ἐκ τοῦ κζ' κεφ. τῶν πρὸς ᾿Αμφιλόχιον περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος. ΤΙΤΛΟΣ Η'. ΠΕΡΙ ΠΑΡΟΙΚΙΩΝ, ΚΑΙ ΠΩΣ ΔΙΑΓΟΥΣΙΝ ΕΩΙΣΚΟΠΟΙ, ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΟΙ, ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΑΠΟΔΗΜΙΑΣ ΑΥΤΩΝ, ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΚΑΤ΄ ΕΤΩΣ ΣΥΝΟΔΩΝ, ΚΑΙ ΞΕΝΟΔΟΚΙΑΣ, ΚΑΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ, ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΤΙΚΩΝ, ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΟΛΩΝ, ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΠΡΑΤΤΟΥΣΙ ΙΔΙΩΤΙΚΑ, Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΑ, ΚΑΙ ΠΩΣ ΟΙ ΚΛΗΡΙΚΟΙ ΑΛΛΗΛΟΥΣ ΤΙΜΩΣΙ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Περὶ παροικιών, καὶ τῶν ἀπὸ βασιλικῶν τύπων γενομένων καινισμῶν. Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιζ'· συνόδου Καρθα
col. 1077–1078page 323 of 399
PG 104:1077γέννης κανών νη, ης, σε 25', λζ', λη', λθ'. συνόδου κανών κε', Κείμενον. Η δ' διάτ. τοῦ β' τίτ, τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, φησὶν ὅτι τὰς, κ. τ. λ., 'Ρώμην αὐτὴν ὀνομάζεσθαι λέγει. Σχόλιον. Η Γ' διάτ., τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, 6, 2, ἔστι κεφ. 5' τοῦ α' τίτ., τοῦ εἰ βιβλίου τῶν Βασιλι- 6, 1, 1 κῶν οὕτως ἔχον ὡς κατεστρώθη. Τὸ δὲ ἔχει τὸν Κων σταντινουπόλεως τὰ προνόμια τῆς παλαιᾶς Ρώμης, οὐ προσετέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Ανάγνωθι καὶ τὸν 16, 2, 1, κη' κανόνα τῆς δ' συνόδου, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ γραφέντα. 35, 3, 1, 3, Η ι διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η λε διάτ., τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κωδικος, ἔστι κεφ. γ' τοῦ α' τίτ. τοῦ γ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ 1, 21, κείμενον συνωψίσθη ἄνευ τοῦ ἔχειν τὸν Κωνσταντι- 6, νουπόλεως τὰ προνόμια της αρχαίας Ρώμης. Η α' διά τοῦ κα' τίτ, τοῦ ια᾿ βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι 1, 17, κεφ. Γ' τοῦ α' τίτ, τοῦ εἰ βιβλίου τῶν Βαειλικών 20, 6, οὕτως ἔχον· 'Η Κωνσταντινούπολις μὴ μόνον τῆς Ιταλίας, ἀλλὰ καὶ αὐτῆς τῆς Ῥώμης προνομίοις κεχρήσθω. Η δὲ α' διάτ. τοῦ ιζ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. γ' τοῦ τίτ. τοῦ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτω λέγον· Τῇ συνηθείᾳ τῆς Ῥώμης ἀκολουθεῖν ὀφείλει. Οἷα δέ εἰσι τὰ προνόμια τῆς ἐν τῇ παλαιᾷ Ρώμῃ ἀγίας Εκκλησίας, παρίστησιν ἡμῖν τὸ παρὰ τοῦ ἰσαποστόλου ἁγίου μεγάλου Κωνσταντίνου φεγονὸς ἔγγραφο, θέσπισμα πρὸς τὸν ἅγιον Σίλβεστρον τὸν τότε πάπαν τῆς Ῥώμης, ὃ καὶ ἔχει οὕτως. Δέον ἐκρίναμεν μετὰ πάντων τῶν σατραπῶν ἡμῶν καὶ πάσης τῆς συγκλήτου, καὶ τῶν ἀρχόντων, καὶ μετὰ παντὸς τοῦ λαοῦ τοῦ ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τῆς Ρωμαϊκῆς δόξης, ἵνα ὡς ὁ ἅγιος Πέτρος ἐκ προσώπου τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἐστιν εἰς τὴν γῆν, οὕτω καὶ οἱ ἐπίσκοποι οἱ διάδοχοι του κορυφαίου τῶν ἀποστόλων, ἀρχικὴν ἐξουσίαν εἰς τὴν γῆν ἔχωσι. Πλέον παρέχει ἡ βασιλεία τῆς δόξης ἡμῶν, καὶ τοῦτο παρεχωρήθη ἀφ᾿ ἡμῶν, καὶ ἀπὸ τῆς βασιλείας ἡμῶν, καὶ θέλομεν ἡμεῖς αὐτὸν τὸν κορυφαῖον τῶν ἀποστόλων, καὶ τοὺς διαδόχους αὐτοῦ ἐκ προσώπου αὐτοῦ πρώτους πρὸς τὸν Θεὸν πατέρας εἶναι καὶ δεφένσωρας. Καὶ ὥσπερ ἡ βασιλικὴ ἐξουσία ἡμῶν εἰς τὴν γῆν σέβεται, καὶ τιμάται, οὕτω θεσπίζομεν σέβεσθαι καὶ τιμᾶσθαι τὴν ἁγίαν τῶν Ρωμαίων Εκκλησίαν, καὶ πλέον παρά τὴν βασιλείαν ἡμῶν, καὶ τὸν γήϊνον θρόνον ἁγίαν καθέδραν τοῦ ἁγίου Πέτρου δοξάζεσθαι, καὶ ὑψοῦ σθαι, διδόντες αὐτῇ δύναμιν καὶ δόξης ἀξίωμα, καὶ διακρίνοντες θεσπίζομεν ἵνα ἐξουσίαν ἔχῃ ἀρχικὴν, καὶ εἶναι ταύτην κεφαλὴν τῶν τεσσάρων θρόνων, ἤτοι τοῦ θρόνου τῆς ᾿Αλεξανδρείας, τῆς ᾿Αντιοχείας, τῶν Ἱεροσολύμων, καὶ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, καὶ ἁπλῶς εἰς ὅλας τὰς Εκκλησίας ἁπάσης τῆς οἰκουμένης. Καὶ ὁ ἐπίσκοπος ὁ μέλλων εἶναι εἰς τὴν ἁγίαν τῶν Ῥωμαίων ᾿Εκκλησίαν ὀφείλει εἶναι ἔνδοξος καὶ ὑψηλότερος παρὰ πάντας τοὺς ἱερεῖς τοῦ κόσμου, καὶ εἴτι ἐστὶ πρὸς θεραπείαν τοῦ Θεοῦ, καὶ πρὸς διόρθωσιν καὶ στερέωσιν τῆς πίστεως τῶν Χριστια τῶν ἵνα κρίνηται παρ' αὐτοῦ· δίκαιον γάρ ἐστι ἵνα ἐκεῖσε ὁ ἅγιος νόμος ἔχῃ τὴν κεφαλὴν, καὶ ἀρχὴν, ὅπου ὁ ἅγιος νομοθέτης ὁ Σωτὴρ ἡμῶν Ἰησοῦς Χρι
col. 1079–1080page 324 of 399
PG 104:1079στὸς τὸν μακάριον ἀπόστολον Πέτρον ἐκέλευσε κρι sus-τεῖν τὴν καθέδραν, καὶ ὅπου τὸ πάθος τοῦ σταυροῦ ἔπαθε, καὶ μακαρίου θανάτου ποτήριον ἔπιε, καὶ ἐγένετο του Μαΐστορος ἀκόλουθος καὶ Κυρίου αὐτοῦ, καὶ ἐκεῖ τὰ ἔθνη ἵνα κλίνωσι τὰς κεφαλὰς αὐτῶν διὰ τὴν ἐξομολόγησιν τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ, ὅπου ὁ δια δάσκαλος αὐτῶν ὁ μακάριος ἀπόστολος Παῦλος διὰ τὸν Χριστὸν ἐκτείνας τὸν τράχηλον στέφανον τοῦ μαρτυρίου ἐδέξατο, καὶ ἕως τοῦ τέλους τοῦ κόσμου ἵνα ἀναζητῶσιν ὅπου τὰ τῶν ἁγίων αὐτοῦ λείψανε ἀναπαύονται, καὶ ἐκεῖ ὅπτιοι, καὶ εἰς τὴν γῆν ἡπλωμένοι τοῦ οὐρανίου, καὶ βασιλέως, καὶ Θεοῦ, καὶ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ δουλεύομεν ὀφρίκια ὅπου ἐδουλεύσαμεν τῷ ὑπερηφάνῳ ἐκείνῳ βασιλεῖ. Παρε διδόαμεν οὖν αὐτοῖς τοῖς ἁγίοις ἀποστόλοις τοῖς μετ «αρίοις κυρίοις μου τῷ Πέτρῳ, καὶ τῷ Παύλῳ, καὶ μετ᾿ αὐτοὺς τῷ μακαρίῳ Σιλβέστρῳ, καὶ Πατρὶ ἡμῶν τῷ μεγάλῳ ἐπισκόπῳ καθολικῷ πάπα τῆς πόλεως Ρώμης, καὶ πᾶσι τοῖς διαδόχοις αὐτοῦ, οἵτινες ἕως τοῦ τέλους τοῦ κόσμου μέλλουσι προκαθῆσθαι εἰς τὸν θρόνον τοῦ μακαρίου Πέτρου ἀπὸ τῆς σήμερον τὸ ἡμέτερον βασιλικόν παλάτιον τὸ Λατερανέσιον τὸ ὑπερβαῖνον καὶ ὑπερνικῶν τὰ ὅλα τοῦ κόσμου περ λάτια. Επ' ἐκεῖνα δὲ καὶ τὸ διάδημα ἤτοι τὸν στέ φανον τῆς κεφαλῆς ἡμῶν, ἅμα καὶ τὸν χῶρον καὶ τὸ ὠμοφόριον ὅπερ περικυκλοῖ τὸν βασιλικόν τρά χηλον, ἅμα δὲ καὶ πορφυρὰν χλαμύδα, καὶ χιτῶνα κόκκινον, καὶ πάντα τὰ βασιλικὰ ἐνδύματα καὶ ἀξιώ ματα τῶν βασιλικῶν ἀλόγων, ὁμοίως καὶ τὰ βασιλικὰ σκῆπτρα, καὶ πάντα τὰ σίγνα, καὶ τὰ βάντα, καὶ τὰ λοιπὰ κοσμήματα τῆς βασιλικῆς μεγαλειότητος, καὶ τὴν δόξαν τῆς ἡμῶν ἐξουσίας ἄνδρας τε εὐσεβεστάτους κληρικούς πολλῶν τάξεων τῇ αὐτῇ ἡγία 'Ρωμαϊκῇ Εκκλησία δουλεύοντας θεσπίζομεν κοσμεῖσθαι, καὶ ἔχειν ἐκείνην τὴν ὑψηλότητα καὶ μεγαλωσύνην, ἣν κεκόσμηται ἡ μεγάλη σύγκλητος ἡμῶν, ἤτοι οἱ πατρίκιοι, καὶ κόνσουλοι, ἤτοι οἱ ὕπατοι, καὶ τὰ λοιπὰ ἀξιώματα, καὶ ὡς ἡ βασιλική στρατιά κεκόσμηται, οὕτω θεσπίζομεν κοσμείσθαι καὶ τὸν κλῆρον τῆς ἁγίας Ρωμαίων ᾿Εκκλησίας. Καὶ οἷον τρόπον ἡ βασιλική δύναμις διὰ πολλῶν ὀφρι κίων κεκόσμηται, ἤτοι κουβικυλαρίων, πορταρίων, ἐξκουδίτων, οὕτω καὶ τὴν ἁγίαν τῶν Ῥωμαίων Ἐκκλησίαν κοσμεῖσθαι θέλομεν, καὶ ἵνα κατὰ πλά τος τὸ ἐπισκοπικὸν φῶς ὑπερλάμπῃ, θεσπίζομεν καὶ τούτο, ἵνα οἱ κληρικοὶ τῆς ἁγίας Ρωμαίων ᾿Εκκλησίας " «αόπλικεύωσιν ἄλογα κεκοσμημένα διὰ ὀθονίων λεο κῶν. Καὶ ὡς ἡ ἡμετέρα σύγκλητος φορεῖ ὑποδήμα τα, ἤτοι σανδάλια λευκὰ διὰ οθονίων, οὕτω καὶ τὰ οὐράνια, ὡς καὶ τὰ γήϊνα πρὸς αἴνεσιν τοῦ Θεοῦ. Επέκεινα δὲ πάντων διδόαμεν ἄδειαν, καὶ παραχωροῦμεν αὐτῷ τῷ ἁγιωτάτῳ Πατρὶ ἡμῶν τῷ Σιλβέστρῳ ἐπισκόπῳ καὶ πάπᾳ τῆς πόλεως Ρώμης, καὶ πᾶσι τοῖς διαδόχοις ἐπισκόποις ὀρθοδόξοις μακα ρίοις εἰς τιμὴν καὶ δόξαν τοῦ Κυρίου, καὶ Σωτήρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ εἰς τὴν αὐτὴν μεγάλην καὶ ἀποστολικὴν ᾿Εκκλησίαν, ἵνα ἐάν τις τῆς συγκλήτου βουληθῇ μετὰ ἰδίου θελήματος, καὶ εὐαρέστου γενέ σθαι κληρικὸς, καὶ ἐν τῷ ἀριθμῷ τῶν ἁγίων κληρι
col. 1081–1082page 325 of 399
PG 104:1081κῶν συναριθμεῖσθαι, μή τις τολμᾷ ἀπὸ πάντων ἐμ ποδίζειν τούτῳ. Ἐθεσπίσαμεν δὲ καὶ πρὸς τούτοις ἵνα καὶ ὁ αὐτὸς θεοσεβὴς πατὴρ ἡμῶν Σίλβεστρος μέ γας ἐπίσκοπος, καὶ πάντες οἱ ὁρθόδοξοι διάδοχοι αὐ τοῦ καὶ ἐπίσκοποι ἵνα φορῶσι τὸ διάδημα ἤτοι, τὴν στεφάνην, ἢν παρεδώκαμεν αὐτῷ ἐκ κεφαλῆς ἡμῶν ἐκ χρυσίου καθαρού και μαργαριταρίων ἀτιμήτων, καὶ ἵνα αὐτοὶ χρήσωνται εἰς τὰς κεφαλὰς αὐτῶν εἰς τὴν αἴνεσιν τοῦ Θεοῦ, καὶ εἰς τιμὴν τοῦ ἁγίου καὶ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων. Αὐτὸς ὁ μακάριος πάπας Σίλβεστρος ὑπὲρ τὴν στεφάνην ἤτοι τὴν παπαλίθραν ἣν εἶχε πρὸς δόξαν τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πέτρου οὐκ ἔθελε βαστάζειν στεφάνην ἐκ χρυσίου, ἢ μαρ γαριταρίων, ἡμεῖς, διότι οὐκ ἔθελεν ὁ ἅγιος Σίλβεστρος ἐκ χρυσίου στεφάνην τὸν ὑπέρλαμπρον λώρον, σημαίνοντα τὴν ἁγίαν ἀνάστασιν τῇ ἁγίᾳ κεφαλῇ αὐτοῦ ἰδίαις χερσὶν ἐπεθήκαμεν, καὶ κρατούντες τοῦ χαλινωῦ τοῦ ἵππου αὐτοῦ διὰ τὴν προσκύνησιν, καὶ τὸν φόβον τοῦ ἁγίου Πέτρου στράτωρος φρίκιον ἐποιήσαμεν, θεσπίζοντες ἵνα πάντες οἱ διάδοχοι αὐτοῦ τῷ λώρω χρήσωνται εἰς τὰς προελεύσεις προς μίμη σιν τῆς βασιλείας. Διὰ τοῦτο δὲ ἵνα μὴ τὸ ἀξίωμα τῆς ἐπισκοπῆς καταφρονῆται, ἀλλὰ πλέον παρὰ τὴν βασιλείαν ἡμῶν τὴν γηΐνην, καὶ κράτους δόξαν και σμεῖται, ἰδοὺ τὸ παλάτιον ἡμῶν ὡς προείπομεν, καὶ τὴν Ῥωμαίων πόλιν, καὶ ταύτης τῆς Ιταλίας, ἢ δυσμῶν χωρῶν ἐπαρχίας τόπους, καὶ κάστρα τῷ προγεγραμμένῳ μακαριωτάτῳ ἐπισκόπῳ ἡμῶν, καὶ Πατρὶ Σιλβέστρῳ καθολικῷ πάπα παραδιδόαμεν καὶ ἀφήκαμεν αὐτῷ, καὶ τοῖς διαδόχοις αὐτοῦ ἐξουσίαν καὶ δύναμιν στερεάν βασιλικοῦ προστάγματος διά ταύτην τὴν θείαν κέλευσιν, καὶ πραγματικόν σύστημα εθεσπίσαμεν διαμένειν καὶ τοῖς ἀνδράσι τῆς ἁγίας τῶν Ῥωμαίων ᾿Εκκλησίας εἰς τὸν αἰῶνα παρεχωρήσαμεν. Διὰ τοῦτο δὲ χρήσιμον ἐνοήσαμεν τὴν βασιλείαν ἡμῶν, καὶ τὸ κράτος τῆς βασιλείας. εἰς τὰς ἀνατολικὰς χώρας μεταφέρειν, καὶ ἐν τῇ Βυζαντίῳ χώρα τόπῳ χρησίμῳ τὴν πόλιν ἐπὶ τῷ ὀνόματι ἡμῶν ἰδιωθῆναι, καὶ τὴν ἡμῶν βασιλείαν ἐκεῖ συστῆναι. Διότι ὅπου ἐστὶν ἀρχικὴ ἱερατεία, καὶ ἡ κεφαλὴ τῆς Χριστιανικῆς θρησκείας ἀπὸ τοῦ βασιλέως τῶν οὐρανίων διδομένη, ἄδικόν ἐστιν ἵνα ἐκεῖ ὁ γήϊνος βασιλεὺς ἔχῃ ἐξουσίαν. Τοῦτο δὲ τὸ ὕφος τῆς βασιλείας ἡμῶν ἰδίαις χερσὶ καταστρώσαντες εἰς τὰ τίμια λείψανα τοῦ ἁγιου ἀποστόλου, και κορυφαίου Πέτρου ἐθήκαμεν καὶ ἐκεῖ ὠμόσαμεν ταῦτα πάντα ἀπαράθραυστα διαφυλάττειν, καὶ τοὺς διαδόχους ἡμῶν ταῦτα φυλάττειν παραδεδώκαμεν τῷ Πατρὶ ἡμῶν τῷ ἁγίῳ, καὶ καθολικῷ ἐπισκόπῳ, καὶ ππα, καὶ δι' αὐτοῦ πᾶσι τοῖς διαδόχοις αὐτοῦ ἐπι σκόποις τοῦ Κυρίου ἡμῶν καὶ Σωτῆρος Ἰησοῦ Χριστοῦ προσνεύοντος παραδιδόαμεν ὅλα τὰ προγεγραμμένα καλῶς εἰς τὸν αἰῶνα διαφυλάττεσθαι. Σημείωσαι ὅτι ἀπὸ του παρόντος ἐδίκτου, ἤτοι βασιλικού προστάγματος τοῦ ἁγίου μεγάλου Κωνσταντίνου δικαιούται ὁ πάπας Ρώμης διὰ πάντων τῶν βασιλικῶν προνομίων μεγαλύνεσθαι άνευ μόνου τοῦ στέμα ματος· διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἐν ταῖς ὁπουδήποτε γινομέναις προελεύσεσιν αὐτοῦ, καὶ ταῖς θείαις αὐτοῦ Ιεροτελεστίαις διὰ βασιλικού χώρου τὴν κεφαλὴν κατακαλύπτεται, ἀμφιέννυται δὲ καὶ ἀληθινὰ ὑποδήματα, καὶ καβαλικεύει μετὰ ἀληθινοῦ σελοχαλίνου, κατὰ τοὺς βασιλεῖς, τιμᾷ δὲ καὶ τοὺς ὑπ᾽ αὐτοῦ διὰ ἀξιωμάτων βασιλικῶν. Ὅταν δὲ ἡ δευτέρα σύνοδος δέδωκε τῷ ἀρχιεπισκόπῳ τῆς Κωνσταντινουπόλεως τὰ προνόμια πάντα τοῦ πάνπα Ρώμης, ἐπεχείρησάν τινες τῶν πατριαρχῶν ὡς ὁ Κύρουλλος ἐκεῖνος κύριος Μιχαήλ, καὶ ἔτεροι τοῖς αὐτοῖς ἀποσεμνύνεσθαι προνομίοις, οὐ γέγονε δὲ αὐτοῖς εἰς καλὸν ἡ ἐγχείρησις
col. 1083–1084page 326 of 399
PG 104:1083ταῦτα Τιμᾶσθαι δὲ διὰ ἀξιωμάτων τοὺς κληρικοὺς τῆς Κονσταντινουπόλεως κεκώλυται. Πλὴν καὶ κεκολοβωμένα εἰσίν. Ὁ δὲ κατὰ καιροὺς χαρτοφύλαξ ἀπὸ τοῦ παρόντος ἐδίκτου δικαιοῦται καβαλι κεύειν κατὰ τὴν λιτὴν τῶν ἁγίων νοταρίον τὸ πατριαρχικὸν άλογον μετὰ ὀθονίου λευκοῦ. Ἔδει δὲ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ ὡς καδδηναρίου πατριαρχικού σκέπεσθαι μετὰ χρυσῆς τιάρας, ἥτις καὶ ἐν χαρτοφυλακίῳ ἀπόκειται. ᾿Αλλὰ καὶ ὁ κατὰ καιροὺς πατριάρχης Αλεξανδρείας ἀπὸ τοῦ παρόντος ἐδίκτου δικαιούται μετὰ λόρου λειτουργεῖν, ἔλαβε γὰρ τὴν ἐξουσίαν ταύτην ὁ ἅγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας ἀπὸ τοῦ πάπα Ρώμης Κελεστίνου ὅτε ἡ ἐν Ἐφέσῳ γέγονε σύνοδος κατὰ Νεστορίου τοῦ γὰρ Κελεστίνου μὴ δυναμένου παρουσιᾶσαι εἰς Ἔφεσον, καὶ κρῖναι τὸν Νεστόριον, συνέδοξε ἐπιτραπῆναι τὸν ἅγιον Κύ ριλλον ὑπὸ τοῦ Κελεστίνου προκαθῆσαι τῆς συνόδου, ἀντ᾿ αὐτοῦ. Εἰς γοῦν παράστασιν τοῦ ἔχειν αὐτὸν τὸ δίκαιον τοῦ πάπα Ρώμης Κελεστίνου ἐκάθησε μετὰ λώρου, καὶ κατεδίκασε τον Νεστόριον. Εκ τότε οὖν μετὰ τοῦ αὐτοῦ λόρου ἱερουργοῦσι, καὶ προοδεύουσιν οἱ πατριάρχαι ᾿Αλεξανδρείας καὶ αἰτίασιν οὐκ ὑποπτεύουσιν. Ανάγνωθι τὴν περὶ τούτου ἐπιστολὴν τοῦ ἁγίου Κελεστίτου κατεστρωμένην οὖσαν εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς γ΄ συνόδου. ΚΕΦΑΛ. Β'. - Περὶ τοῦ μὴ ὡς ἔτυχε ἐπίσκοπον ἀποδημεῖν, ἢ καὶ κληρικὸν ἐν ἑτέρα διάγειν ἐπαρχια. ᾿Αποστόλων κανὼν ιδ', ιε'· συνόδου Αγκύρας και νών της - συνόδου Αντιοχειας κανών γ', ιγ', κβ' συν όδου Λαοδικείας κανών μα' μβ'· συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών β'· συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιγ', γ'· συνόδου Σαρδικής κανών γ', ια', ιβ', 15', ιζ' συνόδου Καρθαγένης κανών κγ', οπ'· συνόδου 5', και νών ιζ', ιη', συνόδου Νικαίας τὸ β', κανών ι” συνό δου α' καὶ β', ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ἀποστόλων και νών ις'. Κείμενον. Η μβ' διάτ., τοῦ γ' τίτ, τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, φησὶν ὅτι ἐπίσκοπο, κ. τ. λ., ὥστε τὴν χορηγίαν τῆς σιτήσεως ἐκεῖθεν γίνε σθαι. 43, 3, Σχόλιον. Η μγ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ π᾽ βιβλίου 1, 1 τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Οὐδὲ ἡ α' 7 διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεαρῶν οὖσα Ιουστινιάνειος 1 ξζ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. ἐστὶ Νεαρὰ Ἰουστινιάνειος 67; 3 1, που κειμένη ἐν βιβλίῳ 5 τῶν Βασιλικῶν τίτ. κβ'. 86, Περὶ τὸ τέλος οὕτως ἔχοντι· οὔτε δὲ μοναχὸν, οὔτε 22,: κληρικὸν, οὔτε ἐπίσκοπον κελεύομεν ἔρχεσθαι ἐνταῦθα ἄνευ τοῦ ὁσιωτάτου αὐτῶν πατριάρχου· καὶ εἰδέτως σαν ὡς ἀναξίους ἑαυτοὺς τοῦ σχήματος ποιήσουσι. Καὶ σημείωσαι ὅτι τὸ μὲν πλάτος τῶν Νεαρών μόνο ἐπισκόπου ἐμνήσθη, τὰ δὲ Βασιλικὰ οὔτε ἐπίσκοπον, οὔτε κληρικὸν παραχωροῦσι εἰς Κωνσταντινούπολιν ἐπιδημεῖν ἄνευ γνώμης τοῦ πατριάρχου. Η β' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεκρῶν, ἔστι Νεκρὰ Ἰουστινιανοῦ ρκγ' 2, 1 123, κειμένη ἐν βιβλίῳ γ' τῶν Βασιλικῶν τιτ. α΄, κεφ. ιη', 1, 18 καὶ ιθ', ἃ καὶ ἔχουσιν οὕτω καθώς συνωψίσθησαν. 19, “Σὺ δὲ πρόσχες μᾶλλον τῷ ι κανόνι τῆς ἐν τῷ ναῷ 16 τῶν ἁγίων ἀποστόλων α' και β' συνόδου ἐξάμηνον στενοχωρήσαντα τὸν τῆς ἀπιδημίας χρόνον. Η ιβ' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεκρῶν, ἔστι Νεκρὰ Ιουστι 12 νιάνειος νς' κειμένη ἐν βιβλίῳ γ' τῶν Βασιλικῶν τίτ. 57 δ', καὶ οὕτω σχεδὸν περὶ λήψεως ἔχουσα, ὡς εἰς τὸ 4, κείμενον ἐδηλώθη. Ανάγνωθι οὖν ταύτην, ἀνάγνωθι καὶ τὴν τοῦ ἁγιωτάτου ἐκείνου καὶ οἰκουμενικοῦ πα τριάρχου κυρίου Νικολάου, συνοδική, σημείωσιν, τὴν γεγονυίαν κατὰ τὴν ιδ᾽, τοῦ Μαρτίου μηνὸς τῆς γ' ινδικτιόνος, καὶ ὑποτυποῦσαν πόσον καιρὸν ὀφείλουσιν ἀπολιμπάνεσθαι ἀπροκριματίστως οἱ μεγάλης Εκκλησίας ἱερεῖς τε καὶ διάκονοι. Λέγουσι δέ τινες ἐκ ταύτης μὴ ἀναιρεῖσθαι τοὺς περὶ τῶν ἀποδήμων
col. 1085–1086page 327 of 399
PG 104:1085κληρικῶν κανόνας, μηδὲ τὴν ἄνωθεν καταστρωθεί σαν Ιουστινιάνειον Νεαράν. Σημείωσαι ὅτι ἀπὸ τῶν ἐν τῷ παρόντι κεφ. κατεστρωμένων δύο Ιουστινια νείων Νεκρῶν, ἤγουν τῆς πς καὶ τῆς ρκγ' δύο ταῦτα 123, ἐνομοθέτησαν ἓν μὲν τὸ μὴ ἐνδημεῖν εἰς τὴν τῶν πό λεων βασιλεύουσαν ἀρχιερεῖς, ἢ μοναχούς ή κληρι-; κοὺς ἄνευ γραμμάτων τοῦ πατριάρχου αὐτῶν, ἕτερον δὲ τὸ μὴ διατρίβειν ἀρχιερέα ἐπὶ πολὺ ἐν Κωνσταντινουπόλει. Επεὶ δὲ καὶ ἄμφω βλέπομεν ἀθετούμενα, οὔτε γὰρ οἱ ἀρχιερεῖς διὰ γραμμάτων πατριαρχικών εἰς τὴν βασιλεύουσαν ἐνδημοῦσι, ἀλλ' οἰκειοθελώς εἰς τὴν θύραν τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἐρχόμενοι διδόασιν εἴδησιν τῷ πατριάρχῃ, καὶ οὕτω τῆς μεγα λοπόλεως ἀκινδύνως ἐπιβαίνουσι, καὶ ἐπὶ πολὺν δὲ χρόνον ἐν αὐτῇ διατρίβοντες οὐδεμίαν κάκωσιν ὑπο μένουσι, ζητητέον ὅπως τοῦτο γίνεται. Οἴομαι οὖν ὡς ἡ μὲν πς Νεαρὰ ἡ διοριζομένη καθαιρεῖσθαι τοὺς 86, Επισκόπους, κληρικούς τε καὶ μοναχούς παρὰ γνώμην τοῦ πατριάρχου αὐτῶν ἐνταῦθα ἐπιδημοῦντας, ἀν ῃρέθη διὰ τῆς ραγ᾽ Ἰουστινιανείου Νεαρᾶς μεταγενε- 123, στέρας οὔσης, καὶ διοριζομένης μὴ χορηγεῖσθαι δα πάνας τοῖς τοιοῦτο τι ποιοῦσιν ἐπισκόποις ἀπὸ τῶν ἐκκλησιῶν αὐτῶν, καὶ εἰς τοῦτο μόνον περικλειού σης την τιμωρίαν. Τὸ δὲ καθαιρεῖσθαι τοὺς ἐπέκεινα χρόνου κατὰ τὴν τοιαύτην ρκγ' Νεαρὰν, ἢ ἐπέκεινα 123, ἐξαμήνου κατὰ τὸν ι κανόνα τῆς ἐν τῷ ναῷ τῶν 160 Αγίων Αποστόλων συστάσης α' και β' συνόδου, δια τρίβοντας ἐπισκόπους εἰς Κωνσταντινούπολιν χωρίς εὐλόγου αἰτίας, ανηρέθη διὰ προστάξεως τοῦ ἀοι δίμου βασιλέως κυρίου Μανουήλ τοῦ Κομνηνοῦ, ἀπο λυθείσης κατὰ μῆνα Σεπτέμβριον Ἰνδικτιώνος καὶ διοριζομένης ταῦτα ῥητῶς. Ταῦτα τοίνυν ἀναλο γισαμένη ή βασιλεία μου πρὸς τὴν παροῦσαν ἐλθεῖν οἰκονομίαν ἠναγκάσθη καὶ ἄκουσα, καὶ θεσπίζει διὰ τοῦ παρόντος ταύτης προστάγματος μὴ πλείονα τοῦ παρά τε τῶν φιλευσεβῶν νόμων, καὶ τῶν θείων και νόνων ὑφαπλωθέντος καιροῦ τοῖς ἱερωτάτοις ἀρχιερεῦσιν ἐνδιατρίβειν δίχα τινὸς ἀπαραιτήτου ἐμποδισμοῦ ἐν τῇ μεγαλοπόλει, καὶ προφανούς εὐλόγου προφάσεως, ἢ μὲν καὶ ἄκοντες τῆς μεγαλοπόλεως ἐκ βληθήσονται. Η μέντοι γε ἐν τῇ μεγαλοπόλει εἰσέ λευσις αὐτῶν ὀφείλει γίνεσθαι κατὰ τὴν ἔκπαλαι κανονικῶς, καὶ νομίμως κρατήσασαν συνήθειαν. ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Περὶ τοῦ χρῆναι τοὺς ἐπισκόπους τὰς αἰτίας τῆς ὁδοιπορίας τῶν δι' αὐτῶν παριόντων ἐπισκόπων πολυπραγμονεῖν. Συνόδου Σαρδικής κανών και. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περὶ ἐπισκόπων, καὶ κληρικῶν ἀπιόντων πρὸς βασιλέα, ἢ τοὺς περὶ αὐτόν. Συνόδου ᾿Αντιοχείας κανών ια', ιβ' • Συνόδου Σαρ δικῆς κανών ζ', η', θ', και· Συνόδου Καρθαγένης κανών ρδ', Γ'. ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Περὶ ὑποδοχῆς ξένων, καὶ περὶ εἰρηνικῶν καὶ συστατικῶν ἐπιστολῶν. ᾿Αποστόλων κανών ιβ', λγ'· συνόδου Αντιοχείας κανών ζ', η', ια'· συνόδου Λαοδικείας κανών μα', μδ'· συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιγ'· συνόδου Σαρδικῆς κανών θ'· συνόδου Καρθαγέννης κανών κα συνόδου 5, κανών ιζ'.
col. 1087–1088page 328 of 399
PG 104:1087Β; ΚΕΦ. 5 Περὶ διαφοράς είρηταιῶν, καὶ Συντης Σελαδόνας τών '· στο Καρθαγέ κενών απ' της κανών 5. ΚΕΦΑΛ. Τ. Τα δεῖ πὼς ἐπισκόπους βοη συνόδου Σερβικής κα Δεκτόλων κανών τών 5. Κείμενον. Οἱ πενόμενοι εἱρετικοί ο λαμβάνουσι τα λεγόμενα έξιωματικό ἀπὸ τῶν ἀπεστηρίων, ἢ τῶν Επιλητικών ὡς βιλλίου τ', τέτ. Ε', κάτ. η'. Σχόλιον. Η η' κάτ. τοῦ ε' τίτ. του α' βιβλίου τῷ κάλκος ἔστι περ. επ', τοῦ τ' βιβλίου των Βασι λιπών οὕτως ἔχον ὡς συνωρίσθη εἰς τὸ κείμενον. ΚΕΦΑΛ. Ε'. Περὶ συνόδων, καὶ τῶν εἰς εὐ τὰς μὴ ἐπιόντων. ᾿Αποστόλων κενών λζ", συνόδου Νικαίας κανών συνόλου Αντιοχείας κανών ε', συνόλου Λαοδικείας κανών με συνόδου Χαλκηδόνος κανών ι', όλοι Καρθαγένης κανών επ', γ', ος, δε συνόδου 5', κενών η συνόδου Νικαίας τὸ β', κανών 5'. Κείμενον. Η β' καὶ ιζ' διάτ., τοῦ α' τίτ. τῶν Νεαρών βούλονται, κ. τ. λ., ἢ μὲ μηνύοντες τῇ βασιλείᾳ, ἐσχέτως τιμωρούνται, Σχολιον. Η β' καὶ ιζ' διάτ., του α' τίτ, τῶν Νεκρῶν, εἰσὶ τῆς μὲν ρηγ᾽ Νεκράς κεφ. ιγ', τῆς δὲ ράδα, κεφ. ζ'. Κατεστρώθησαν δὲ ἄμφω ἐν βιβλίων τῶν Β σιλικών γ', τίτ, σ', κεφ. κ', καὶ κα'· ἃ καὶ ἀνάγνωθι ἐκεῖ· ἐνταῦθα γὰρ οὐ καταστρώθησαν ὡς μὴ ἐνα εργούντα. ΚΕΦΑΛ. Θ'. Περὶ τοῦ μὴ ὡς ἔτυχεν ἐπισκόπου ἢ κληρικὸν ἐμμαγαπατεύειν. Συνόδου Καρθαγένης κανών λε'. ΚΕΦΑΛ. 1. == Πῶς ἐκδικοῦσιν οἱ ἐπίσκοποι τους ἁρμόζοντας αὐτοῖς τύπους παρὰ αἱρετικῶν κατα εχομένους. Συνόδου Καρθαγένης κανών ρκα'. Κείμενον. λζ' Νεαρών, φησὶ τὰς ἐκκλησίας τῆς 'Αφρικής, κ. τ. λ., χρονιας παραγραφής. Σχολιον. τζ' νεαρὰ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, Τοῦτο δὲ αὐτῆς τὸ κεφ. οὐκ ἐτέθη, καὶ μὴ ματαιο. πονήσης. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. - Περὶ τοῦ μὴ ὀφείλειν τοὺς ἀνα γνώστας τῷ δήμῳ προσκυνεῖν. Συνόδου Καρθαγένης κανών ις'. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ΄. – Περὶ ἐπισκόπων μὴ ἐπιστρεφόντων τοὺς αἱρετικούς, καὶ περὶ ἐπισκόπων, καὶ κληρικών, μὴ διδασκόντων τὸν λαὸν, καὶ ὅτι ἐπίσκοπος ὑπὲρ τοῦ λαοῦ ἀπολογεῖται τῷ Θεῷ, καί ποτε τοῦ λαοῦ ἁμαρτήσαντας ὁ κλῆρος ἀφορίζεται. ᾿Αποστολων κανών λ, λθ', νη'· συνόλου Καρθαγένης κανών ρκγ', ρκδ'· συνόδου 5', κανών ιθ', ξδ'.
col. 1089–1090page 329 of 399
PG 104:1089ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. Περὶ ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν κοσμικόν τι πραττόντων δημόσιον, ἢ ἰδιωτικόν, ή ἐπιτροπήν. Αποστολων κανών 5, πα'· συνοδου Χαλκηδόνος κανών γ'· συνοδου Καρθαγένης κανών ις· συνόδου Νικαίος τὸ β', κανὼν τ'· συνόδου α' καὶ β' ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ἀποστόλων κανών ια'. ι Κείμενον. Η ιζ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ κώδικος, κ. τ. λ., θείας λειτουργίας. Σχολιον. Η ιζ' διάτ. γ' του α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Οὐδὲ ἡ μ᾽ οὐδὲ ἡ να' καὶ μάτην μὴ κοπία. Κείμενον. Η δὲ β' διά:. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεαρών, φησὶ ὅτι ἐπίσκοπος κ. τ. λ., οἴκοθεν ἀπο-, θεραπεύουσι. Σχολιον. Η β' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεαρῶν, ἔστι 2, 1 Νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρατο κειμένη ἐν βιβλίῳ τῶν 123, Βασιλικῶν γ', τίτ. π', κεφ. ιγ', ιδ', ιε'. Εχουσι δὲ 111, 1, 13, 14, 18. ταῦτα καθώς συνωψίσθησαν. Ζήτει ἀναγκαίως καὶ τὴν κατὰ τὴν η' τοῦ Δεκεμβρίου μηνὸς τῆς ς' ν δικτιόνος γενομένην συνοδικὴν σημείωσιν παρὰ τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου κυρίου Λουκᾶ χάριν τῶν ενεργούντων κληρικῶν δημοσιακὰς δουλείας και προ σωπικὰς, καὶ καταστρωθεῖσαν ἐν τῷ ις' κανόνι της ἐν Καρθαγένῃ συνοδου. Ἐπὶ τῆς πατριαρχείας δὲ τοῦ μακαρίτου κυρίου Ιωάννου κατὰ μῆνα Φευρουάριον ινδικτιώνος ἢ γέγονε σημείωμα συνοδικὸν διοριζόμενον μὴ συνηγορεῖν διακόνους, ἢ ἁπλῶς ἐκκλησιαστικοὺς, ἢ μοναχούς, ἢ καὶ ἀνάγνωθι καταστρω θὲν ἐν τῷ ις' κανονι τῆς ἐν Καρθαγένῃ συνόδου. Κατὰ δὲ τὸν Ἰανουάριον μῆνα τῆς δ' ἐνδικτιώνος, πατριαρχεύοντος τοῦ μακαρίτου πατριάρχου κυρίου Μιχαήλ τοῦ Αγχιάλου γέγονε σημείωμα συνολικών διαλαμβάνον παρ᾽ ὁμοίου τῷ ἱερεῖ, καὶ τῷ διακονῳ, καὶ τὸν ἀναγνώστην, καὶ πάντα ἱερωμένον ἀπέχεσθαι τῆς ἐνεργείας τῶν κοσμικῶν ὀφρικίων, καὶ τῶν δου» λειῶν. Οὗ δὴ σημειώματος ἡ δύναμις κατεστρώθη ἐν τῷ αὐτῷ κανονι. Η μέντοι ξη" Νεκρὰ τοῦ κυρίου βασιλέως Λέοντος τοῦ φιλοσόφου παρακελεύεται μὴ ἀναδέχεσθαι ἐπιτροπὰς, ἢ κουρατωρίας ὀρφανών 68 ή κληρικοὺς ἢ μοναχούς, ἐπιτρόπους δὲ γίνεσθαι καὶ διοικητὰς ἐπὶ τελευταίων βουλημάτων παραχωρεί, καὶ μᾶλλον είπερ ψυχικαὶ διαδόσεις οφείλουσι παρά τούτων προβαίνειν. Καὶ σημείωσαι τοῦτο· οὐδὲ γὰρ εὑρήσεις ἀλλαχοῦ κειμένην τὴν τοιαύτην διάτ, ἀλλὰ καὶ ἡ πς Νεαρὰ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως θεσπίζει μήτε Επίσκοπον, μήτε τινὰ κληρικὸν συνηγορίας, ή μισθών 86 σεσιν, ἢ ἐγγύαις ἐνασχολεῖσθαι. Τὸν δὲ τοιοῦτον τι ποιοῦντα ἐπὶ χρόνον μέν τινα ἀφορίζεσθαι, ἐπιμένοντα δὲ καθαιρεῖσθαι, καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. Διάκονος δέ τις κωλυθείς ποτε παρὰ τοῦ μακαρίτου πατριάρχου Κυρίλλου Λουκᾶ τοῦ συνηγορεῖν χρωμένου τοῖς διαληφθεῖσι κανόσι, καὶ λοιπαῖς νομοθεσίαις, εἶπεν ἐπὶ βασιλικού βήματος, παρόντος καὶ τοῦ πατριάρχου μὴ ἔχειν χώραν τὰ τῶν τοιούτων κανόνων και νόμων εἰς τοὺς σήμερον συνηγοροῦντας, ἀλλ᾽ εἰς τοὺς τεταγμένους εἰς πολιτικά δικαστήρια, καὶ λαμβά
col. 1091–1092page 330 of 399
PG 104:1091νοντας βασιλικά σιτηρέσια, καὶ ὑπὸ πριμμικηρίως όντας, και σφραγιζομένοις ὑπὸ κοσμικῶν ἀρχόντων ὅτε πάντως καλῶς οἱ κληρικοὶ ἐκωλύοντο συνηγόρων ὀφρίκια κοσμικὰ ἐνεργεῖν. Επεὶ δὲ οἱ σήμερον συν νηγοροῦντες ὡς ἐλευθέριον τι σπούδασμα τὸ συνηγορεῖν μετέρχονται, οὐδὲ οἱ ἱερωμένοι ἐμποδισθήσονται συνηγορεῖν, καὶ κατασκευάζων τὸν οἰκεῖον λόγον ἐδικαιολογήσατο μὴ τὴν πρᾶξιν, ἀλλὰ τὸν τρόπον καλά ζεσθαι παρὰ τῶν κανόνων. Οὐ μόνοι γὰρ κληρικοί, ἀλλὰ καὶ ἐπίσκοποι ὑπὲρ φίλων ἀντιποιούμενοι συγκ γνωσθήσονται, καὶ ὑπὲρ ἐκκλησιαστικῆς ὑποθέσεως συνηγοροῦντες οὐκ αἰσχυνθήσονται, ὡς καὶ αὐτὰ τὰ νόμιμα τοῦτο διατρανοῦσι. Τὸ δὲ συνηγορῆσαι κληρικὸν ὡς οἱ κοσμικοὶ ὀφρικιάλιοι, καὶ δέξασθαι σφρα γιὸς λαϊκού, μισεῖται καὶ κολάζεται. Οτι δὲ τὸ συν ηγορεῖν ὀφρίνιον ἦν ποτε κοσμικόν, καὶ σιτηρέσια " ἐλάμβανον δημοσιακὰ οἱ τεταγμένοι συνήγοροι, καὶ ὑπὸ πριμμικήριον ἦσαν δῆλον ἐστι ἀπὸ πολλῶν. Καὶ ἀνάγνωθι τὰ τελευταῖα κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ η' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ τὰ ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ ἐπάρχω περὶ συνηγόρων αναταττόμενα • διαλαμβάνουσι γὰρ τοὺς συνηγόρους σύστημα εἶναι, καὶ ὑπὸ τοῦ κατὰ καιροὺς ἐπάρχου σφραγίζεσθαι. Ταῦτα εἰπὼν καὶ παραδεχθεὶς ἐξεχωρήθη καὶ παρὰ τοῦ πατριάρχου συνηγορεῖν ὡς καὶ πρότερον. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ. Περὶ ἐπισκόπων, καὶ κληρικῶν συνόντων γυναιξί συνεισάκτοις. Συνόδου Νικαίας κανών γι συνόδου ς' κανών ε συνόδου Νικαίας τὸ β', κανών ιη· Βασιλείου ἐκ τῆς πρὸς Γρηγόριον ἐπιστολῇς. Κείμενον. Η ιθ' διάτ., τοῦ γ' τίτ. τοῦ α', ιβ', τοῦ κώδικος φησιν, ὅτι οἱ ἱερεῖς, κ. τ. λ., τὸ μοναστήριον ἐξ ἴσης αὐτὰ μερίζονται. Σχόλιον Η ιθ' διάτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά· ἀλλ᾽ οὐδὲ ἡ α' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεαρῶν. Ἡ δὲ β' διάτ, τοῦ αὐτοῦ τίτ. ἔστι Νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ραγ' κειμένη ἐν βιβλίῳ γ', είτε κεφ. νδ', νε', νς, ἅτινα κεφ. οὕτως ἔχουσιν ὡς συνωψίσθησαν. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ'. Πῶς δεῖ ἐπισκόπους ἢ κληρικοὺς ἢ ἐγκρατευομένους, εἰσιέναι προς γυνατο χας. Συνόδου Καρθαγένης κανών λης· συνόδου Νικαίας τὸ β' κανὼν κβ'. ΚΕΦΑΛ. 15. Περὶ τοῦ μὴ ὀφείλειν κληρικὸν συνεστιᾶσθαι τῷ δευτερογαμοῦντι, ή παρανόμως γαμοῦντι, Συνόδου Νεοκαισαρείας κανών ζ' Τιμοθέου και νών ια'. ΚΕΦΑΛ. 12'. Περὶ τοῦ μηδὲν ποιεῖν τοὺς κληρικοὺς ἄνευ τῶν ἐπισκόπων αὐτῶν. ᾿Αποστόλων κανών λθ' συνόδου Λαοδικείας κα νών νζ.
col. 1093–1094page 331 of 399
PG 104:1093ΚΕΦΑΛ. ΙΗ'. ΙΧ, Περὶ τοῦ μὴ ποιεῖν τοὺς κληρικούς ἐκ συμβολῆς συμπόσια, Συνόδου Λαοδικείας κανών νε'. ΚΕΦΑΛ. 10'. Περὶ τῆς ἐκ χρονου τάξεως τῶν ἐπισκόπων, καὶ πῶς οἱ κληρικοὶ καθέζονται, καὶ ἀλλήλους. τιμωσιν Συνοδου Νικαίας κανών της· συνόδου Λαοδικείας η', νς'· συνοδοτ Καρθαγένης κανών πς, πθ'· συνοδου Γ', κανών ζ'. ΤΙΤΟΣ Θ΄. ΠΕΡΙ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΩΝ ΕΠΙΣΚΟΠΩΝ, ΚΑΙ ΚΛΗΡΙΚΩΝ, ΚΑΙ ΑΦΟΡΙΣΜΟΥ, ΚΑΙ ΚΑΘΑΙΡΕΣΕΩΣ, ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ, ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΑΜΑΡΤΗΜΑΤΑ Η ΧΕΙΡΟΘΕΣΙΑ ΑΥΕΙ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ. Τίνες καὶ παρὰ τίσι κατηγοροῦσιν ἐπισκοπων ἢ κληρικῶν. ᾿Αποστολων κανών οδ'· συνόδου τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει κανών Ϛ'· συνόδου Χαλκηδόνος κανων θ', και • συνοδου Καρθαγέννης κανών η', ια', ιβ', ιε', λ', ρκης, ραθ'· Κυρίλλου ἐκ τῆς πρὸς Δομνον ἐπιστολῆς κεφ. α'. ο Κείμενον. Γενικῶς περὶ τῶν κωλυομένων κατά ηγορεῖν, κ. τ. λ., τῷ ὑπερβαίνοντι ποσῷ ποιοῦσιν. Σχολιον. Ο α' τίτ. τοῦ θ᾽ βιβλίου τοῦ κώδικος, 1, ἔστι βιβλίον τῶν Βασιλικῶν, Ε', τίτ. λδ', κτφ. κγ', καὶ 34, 23. μετὰ τὸ αὐτὸ κεφ. εἰπὶν ἔτερα κεφ. διδάσκοντα τίνες δύνανται κινεῖν ἐγκληματικά δικαστήρια, καὶ τινέςοὐ δύνανται. "Α καὶ ἀνάγνωθι, ὁ β' τίτ. τοῦ μην 2, 34, 1 βιβλίου τῶν διατ. ἔστι βιβλίον ξ' τίτ. λδ', καὶ ζήτει τὸ α'. τούτου νερ. καὶ ἐφ᾽ ἑξῆς διάφορα περὶ ἐγκληματικῶν κατηγοριών διδάσκοντα. Η ς' διάτ. 1, 6, τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι τῶν Βασιλικών βι βλίον ε', τίτ. α', κεφ. ς' οὕτως ἔχον, ὡς εἰς τὸ κείμετον ἐγράφη. Τὸ παρὸν δὲ κεφ. διαλαμβάνει παρὰ τισιν ὀφείλονται ἐνάγεσθαι χάριν ἐγκληματι κῶν, καὶ χρηματικῶν ὑποθέσεων, ἐπισκοποι καὶ κληρικοί. Γίνωσκε δὲ ὅτι ἔστι Νεκρὰ τῶν εὐσεβῶν βασιλέων Κωνσταντίνου και Ηρακλείου διοριζομένη, μήτε ἐπισκοπον, μήτε κληρικόν, μήτε μοναχόν, χρη ματικῆς ἢ ἐγκληματικής χάριν αἰτίας παρὰ πολι τικῷ ἢ στρατιωτικῷ ἐνάγεσθαι ἄρχοντι, ἀλλὰ παρὰ μονοις τοῖς ἴδιοις ἐπισκόποις, ἢ μητροπολιταις ἢ πατριάρχαις, τὰ αὐτὰ διορίζεται καὶ τὸ μετὰ τὸν Ιούλιον μήνα τῆς δ, ἐνδικτιώνος τοῦ σφηθ᾽ ἔτους ἀπολυθὲν χρυσοβούλλον τοῦ ἀοιδίμου βασιλέως κυριου ᾿Αλεξίου του Κομνηνού προστιθέμενον ταῦτα ῥη τῶς. Εἰ δὲ μερισμὸς ἐν τοῖς διαμαχομένοις ἐστὶ, καὶ η
col. 1095–1096page 332 of 399
PG 104:1095δ μὲν τῆς κοσμικῆς φαίνεται καταστάσεως, ὁ δὲ τῷ θείῳ κλήρῳ ἐγκατείλεκται, ὁ ἐνάγων τηνικαύτα τῷ φόρῳ τοῦ ἐναγομένου ἐξάπαντος ὑποκείσεται, καὶ ἕκαστος εἰς τὸ πρόσφορον δικαστήριον ἀπελεύσεται, ε μήπου πολλάκις τις τῶν ἁπάντων τὸ βασιλικὸν δικαστήριον ἐπιζητοίη· τότε γὰρ σχολαζόντων ἁπάν των ἡ βασιλική μεγαλειότης δια... τῇ δίκῃ, καὶ τεμεῖ τὸ ἀμφίβολον. Ανάγνωθι καὶ τὸν τε και νόνα τῆς ἐν Καρθαγέννῃ συνόδου, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ. Η κβ᾽ διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ π᾽ βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. β' τοῦ α', τίτ, τοῦ α' βιβλίου τῶν Βασι λικῶν, καὶ ζήτει τοῦτο καταστρωθὲν εἰς τὴν ἑρμη νείαν τοῦ μα' κανόνος τῆς ἐν Λαοδικεία συνόδου. Η δὲ κε' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κα δικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Σημείωσαι· τοῦ τοιούτου δὲ χρυσοβούλλου ἡ περικοπὴ ἡ διοριζομένη προσδέχεσθαι πάντας τοὺς ἑλκομένους εἰς οἱονδηποτοῦν δικαστήριον, καὶ ζητοῦντας τοῦ βασιλικού βήματος τὴν ἀκρόασιν, ἐσχόλασεν ἀπὸ μεταγενεστέρας προστάξεως τοῦ αὐτοῦ βασιλέως κυρίου Αλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ, ἀπολυθείσης κατὰ μῆνα Μαῖον ἐνδι κτιόνος γ' καὶ διοριζομένης μετὰ τὸ προοίμιον ταῦτα ῥητῶς· Διορίζεται οὖν πᾶσιν ὑμῖν τοῖς τῶν δικαστηρίων προεστῶσιν ἡ βασιλεία μου, μηκέτι τὸ ἀπὸ τοῦ δε προσέχειν οἱᾳδήτινι ἀντιγραφή κωλυούση τινά τῶν δικαστῶν τὴν ἐπ' αὐτῷ καταπεμφθεῖσαν δίκην γυμνάζειν, καν διὰ κινναβάρεως ὑποσεσημασμένη τυγχάνῃ, κἂν τὴν κηρόβουλλον σφραγίδα φέρηται, ἀλλὰ μετὰ τὴν τοῦ λιβέλλου δοσιν, εἰ μὲν ἐντὸς τῶν εἴκοσιν ἡμερῶν τῆς διασκέψεως ἡ ἐπὶ τὸ δικαστήριο, ἑλκόμενος λύσιν τῆς βασιλείας ἡμῶν πορίσεται, καὶ ἕτερον δικαστὴν τῷ ἐφ᾿ ὃν πρότερον παρεπέμφθη ἡ δίκη παραζευγνύουσαν συνιέναι τοὺς ὁρισθέντας κατὰ τρυτὸν δικαστὰς καὶ τὴν τὸ μὲν ἐπάγειν τοῖς ἀμφισ βόλοις ἔννομον. Εἰ δ᾽ ὁ τῶν εἴκοσι ἡμερῶν παρα δράμη χρονος, μετά συνδικαστὴν ἕτερον παρα δέχεσθαι, ὅτι καὶ τῷ νόμῳ τούτῳ δοκεῖ, μήτε μὴν προφάσει τοῦ ἐπὶ τὸ τῆς βασιλείας μου βήμα όριο σθῆναι ἴσως ἐς ὕστερον τὴν δίκην γίνεσθαι εἰσαγώγιμον ἐμποδίζεσθαι ὅλως εἰς τὴν διάγνωσιν, ἀλλὰ τέμνειν τὴν καταπεμφθεῖσαν τούτου ἀμφιβολίαν μετὰ τὴν τοῦ νομοῦ ἀκρίβειαν, μὴ ἀποκλειομένου πάντως τῷ δικαζομένῳ τοῦ τῆς ἐκκλήτου δικαστης ρίου. Είγε βεβλάφθαι οἴεται, καὶ τοῦτο πάντες ὑμεῖς γινώσκοντες οι δικάζοντας σπεύδετε τὰς ἀνατεθειμένας ὑμῖν δίκας τηρεῖν, ὡς τέλος, ταύταις ἐπάγειν Έννομον. Οὐ βούλεται δὲ ἡ βασιλεία μου μετὰ τὸ 15 παραπεμφθῆναι όλως τινὶ τῶν δικαστῶν ὑπόθεσιν κατὰ πρόσταξιν αὐτῆς, ἐξ οιασδήτινος μεταγενε 22, 3, 9, 1, στέρας γραφῆς ἐπιτρεπούσης εἰς τὴν βασιλείαν μου 41, είσαχθηναι τὴν δίκην, τὴν διάγνωσιν ἐμποδίζεσθαι, 25, 3, ἀλλὰ προβαίνειν ταύτην ἕως τέλους ἀνυποστόλως παρὰ τῷ αὐτῷ δικαστῇ, ἢ τοῖς ὡς ἀνωτέρω εἴρηται τῶν κ' ἡμερῶν διασκέψεως μετὰ δὲ τὴν τῆς δίκης συνδεδομένοις τούτῳ συνδικασταῖς, ἐντὸς δηλαδὴ τῆς περαίωσιν τῷ ἀδικηθῆναι ἴσως οἰομένῳ ἐπ' ἀδείας εἶναι καὶ ἕτερὸν ἐπικαλέσασθαι κατ᾽ ἔκκλητον, δικαστήριον ἢ τὴν τοῦ κράτους ἡμῶν ζητῆσαι ἀκρόασιν. Κείμενον. Καὶ οἱ νόμοι γάρ, καὶ οἱ κανονες κως λύουσι κληρικὸν ὀμνύναι, κ. τ. λ., προτ γενομένας αὐτοῖς δαπάνας,
col. 1097–1098page 333 of 399
PG 104:1097Σχόλιον. Οὐχ εὑρίσκων νόμον ἢ κανόνα κωλύοντα, ἢ ἐπιτρέποντα τοὺς κληρικοὺς ομνύειν, μήποτε οὖν ἡ παρούσα νομοθεσία ἀπεῖδε πρὸς τὸ ὑπὸ τοῦ Κυ ρίου ἐν Εὐαγγελίοις εἰρημένον περὶ τοῦ μὴ ομνύειν τινὰ, καὶ ἀντὶ τῆς ἁγίας Γραφῆς νόμου καὶ κανόνος ἐμνήσθη. Ἡ δὲ λβ' διάτ., τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη, εἰς τὰ Βασιλικά ανάγνωθι και τὸ β' σχόλιον τοῦ κι' κεφ. τοῦ παρόντος τίτ. Σχόλιον. Η ν' διάτ., τοῦ γ', τίτ, τοῦ α', βιβλίου 50, τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. θ' τοῦ γ' τίτ. τοῦ γ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν. Τὸ δὲ ῥῆμα τὸ λεγόμενον ἐν τῷ Κώδικι, γενικῶς γὰρ ἔξεστιν ἑκάστῳ τῶν ὑπὲρ ἑαυτοῦ καταφρονεῖν, οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. "Η β' διάτ., τοῦ δ᾽ τίτ, τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἔστιν εἰς 13. 44 τὰ Βασιλικά, οὐδὲ ἡ ζ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βι- 123, βλίου, οὐδὲ ἡ η', οὐδὲ ἡ ιγ'. Ανάγνωθι δὲ τὸ μδ' κεφ. τοῦ α τίτ. τοῦ γ' βιβλίου μέρος ὂν τῆς ρκγ' νεχρᾶς, καὶ λέγε μετὰ τοῦτο γίνεσθαι τοὺς ἑλκυσμοὺς πρότερον παρὰ τοῖς ἐπισκόποις. Τῷ δὲ 5' κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ, καὶ βιβλίου μὴ προσχῆς, διάτ. γαρ ἔστι τοῦτο, καὶ ἀνῃρέθη ὑπὸ τῆς ῥηθείσης μεταγενεστέρας νεαρᾶς, ἀλλὰ μηδὲ ἑτέρᾳ Ἰουστινιανείῳ νεαρᾷ προσχῆς ἔτερόν τι λεγούσῃ, ὅτι οὐδὲ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, κἂν εὑρίσκησαι, ἀλλ᾽ ὅσοι μὲν εἰς τὸ πρώτως παρὰ τοῖς ἐπισκόποις, καὶ τοῖς μητροπολί- 41 ταις λαλεῖσθαι τὰς ὑποθέσεις, καὶ οὕτως ἔρχεσθαι αὐτὰς εἰς τὸν πατριάρχην πρόσχες τῷ ῥηθέντι μδ' κεφ. τοῦ α' τίτ, τοῦ γ' βιβλίου. Οσον δὲ εἰς τὸ μὴ ἔχειν μετουσίαν τινὰ τοὺς πολιτικούς, ἢ στρατιωτικοὺς ἄρχοντας μετὰ τῶν ἱερωμένων, πρόσχες τῇ νεαρᾷ τῶν βασιλέων Κωνσταντίνου και Ηρακλείου, 15 9 καὶ τῇ νεαρᾷ τοῦ βασιλέως κυρίου Αλεξίου του Κομνηνοῦ, ὧν μνείαν ἐποιησάμεθα ἐν τῇ καταρχῇ τοῦ παρόντος τίτι, ἀνάγνωθι καὶ τὸν ιε' κανόνα τῆς 29 ἐν Καρθαγέννῃ συνόδου, καὶ τὸν θ' κανόνα τῆς ἐν Χαλκηδόνι, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ λύοντα πᾶσαν ἀμφιβολίαν. Τὸ πλατος δὲ τῆς κθ᾽ διάτ, ἥτις οὐ κεῖται εἰς 4 τὰ Βασιλικά, οὕτως ἔχει, κατὰ γὰρ τῶν τοιούτων Επισκοπικῶν ἀποφάσεων οὐκ εἶναι χώραν ἐκκλήτου 15, 79, τοῖς πρὸ ἡμῶν νενομοθέτηται. Ἡ μέντοι δ' διάτ. ἔστι νέκρὰ πγ' τοῦ βασιλέως Ιουστινιανοῦ, οὐκ ἐτέθη καὶ οὐδὲ οὐτὴ ἐπεγνώσθη. Κείμενον. Γίνωσκε δὲ ὅτι ἡ β' διάτ. τοῦ αὐτοῦ α' τίτ. τούτων πασῶν, κ. τ. λ., τῆς ἱερω σύνης ἐξωθοῦνται. 242. Σχόλιον. Ἡ β' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν νεκρῶν ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρκγ'. Τοῦτο δὲ αὐτῆς τὸ κεφ. οὐκ ἔτεθη εἰς τὰ Βασιλικά. Ἡ δὲ ιζ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεαρῶν ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ριζ' κειμένη ἐν βιβλίῳ γ' τῶν Βασιλικῶν τίτ. α', κεφ. η', θέματι η', καταστρωθέντι περὶ τὸ τέλος τοῦ η' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Κείμενον. Ἡ δὲ αὐτὴ β' διάτ, τοῦ α' τίτ. τῶν νεαρών φησὶν ὅτι ὁ ἔχων δίκην, κ. τ. λ., εἰρημένων κληρονόμοι αὐτοῦ ὑπόκεινται. Σχόλιον. Η β' διάτ, τοῦ π' τίτ, τῶν νεκρῶν ὡς εἴπομεν οὖσα νεαρὰ Ιουστινιάνειος ρκγ'. Και κει μένη ἐν βιβλίῳ γ' τῶν Βασιλικῶν τίτ, α', κεφ. λζ', δὲ εἰς τὰ Βασιλικά. Καὶ ἡ ιε' διάτ, ἔστι νεαρὰ οθ',
col. 1099–1100page 334 of 399
PG 104:109940 λη', λθ', μέχρι τοῦ μ', Διαλαμβάνει όσα συνοψίσθη σαν. 1, 41,: Κείμενον. Ομοίως βιβλίον α', τίτ. 1', διάτ, μα', ἥτις φησί, κ. τ. λ., ἐπεὶ κινδυνεύουσιν. Σχόλιον. Ἡ μας διάτ, τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Οὐδὲ ἡ κα διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου, Κείμενον. Εξ ἐπαρχίας ἐν Κωνσταντινουπόλει εὑρισκόμενος ἐπίσκοπος, κ. λ., ιδίου μοναστηρίου ἕλκεται. Τ. Σχόλιον. ᾿Απὸ τοῦ παρόντος χωρίου ἄρχεται ἡ ρκγ' νεαρά κειμένη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν γ', τίτ. α΄, κεφ, με' μη', μθ', ν', να', β', καὶ νγ', καὶ ἔχουσι τὰ συνωψισθέντα, ὡς ἐν τῷ πλάτει περιέχονται. Καὶ ἀνάγνωθι ταῦτα. Τὸ δὲ ἐπίσκοπον χωρὶς κει λεύσεως βασιλικῆς μὴ διάγεσθαι, ἢ παρίστασθαι, κεῖται ἐν βιβλίῳ γ' τῶν Βασιλικῶν τίτ. α΄, κεφ. 15, ἔχοντι ὡς συνοψίσθη. Ἡ ιζ' διάτ, τοῦ α' τίτ᾽ τῶν Νεαρῶν ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ριγέ, κειμένη ἐν βιβλίῳ γ' τῶν Βασιλικών τίτ. α', κεφ. κ', περὶ τὰ μέσα, οὕτως ἔχοντι ὡς εἰς τὸ κείμενον ἐγράφη. Ἡ ρλδ' νεαρὰ κεῖται ἐν βιβλίῳ 5 τίτ. ιθ', κεφ. θ', θέματι ε', λέγει δὲ τὸ η' ταύτης κεφ. οὕτω ῥητῶς. Μοναστριαν μέντοι, ἢ ἀσκήτριαν δι᾽ οὐδεμίαν αγω γὴν ἀφέλκεσθαι συγχωρούμεν ἐκ τῶν οἰκείων ἢ μοναστηρίων ἢ ἀσκητηρίων. ΚΕΦΑΛ. Β΄. Πόσοι καὶ τίνες καταμαρτυροῦσιν ἐπισκόπων, ἢ κληρικῶν. ᾿Αποστόλων κανών οι· συνόδου Χαλκηδόνος κα νών και • συνόδου Καρθαγέννης κανών νθ', ρλας, ραθο, καὶ λ'. Κείμενον. Οποίους δεῖ εἶναι τοὺς ἐν δίκῃ μαρτ τυροῦντας, κ. τ. λ., τοῦ γ᾽ τίτλου τῶν Νεαρών. Σχόλιον. Ο ε' τίτ, τοῦ κβ' βιβλίου τῶν διατ, ἔστι τίτ. α' τοῦ κα᾿ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ λέγει τὸ αὐτὸ α' κεφ., ἀξιοπίστους εἶναι δεῖ τοὺς μάρτυρας, καὶ παράγονται καὶ ἐπὶ χρηματικοῖς οἱ μὴ κεκωλυμένοι ἀπὸ τοῦ νόμου ἢ ἐξκουσσατευόμενοι. Ὁ κ' είτ. τοῦ δ᾽ βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι χειρο κα', τοῦ α' τίτ. τοῦ και βιβλίου οὕτως ἔχον, ἀπόβλητος εἰς μαρτυρίαν γίνεται ὁ καταδικασθεὶς ἐπὶ τὸ ποιῆσαι ταραχώδη φλυαρίαν. Ἡ περὶ μαρτύρων 4" νεαρά ετέθη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν κα', κεφ.μ', οὕτως ἔχουσα περὶ τὴν ἀρχήν· Θεσπίζομεν, καὶ μάτ λιστα ἐπὶ τῆς μεγάλης πόλεως ταύτης καὶ εὐτ δαίμονος. Καὶ ἀνάγνωθι ταύτην σφόδρα ούσαν έναγο καίαν, καὶ πολλὰ περὶ τῶν ὀφειλόντων μαρτυρεῖν διδάσκουσαν. Ἡ θ διάτ. τοῦ κ' τίτ. τοῦ δ᾽ βιβλίου του κωδικος ἐτέθη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν κα', είτε κεφ. 25', θέματι β', οὕτως ἔχοντι· Δεῖ τοὺς μάρτυρας πρότερον ἐμοῦναι, πρὶν ἢ μαρτυρήσουσι. Δεῖ δὲ τοῖς τιμιωτέροις μᾶλλον πιστεύειν. Ενὸς δὲ μαρτυρία οὐκ ἔστι δεκτή ἐν οἱᾳδήποτε δίκῃ, κάν συγλητικός εἴη. Ἡ και διάτ, τοῦ ε' τίτ, τοῦ α' βιο βλίου τοῦ κώδικος, ἔστι βιβλίον και τῶν Βασιλικῶν τίτ. α΄, κεφ. με', οὕτως ἔχον· Τῶν αἱρετικῶν οἱ
col. 1101–1102page 335 of 399
PG 104:1101μὲν Μανιχαῖοι, ἢ Ἕλληνες, ἢ Σαμαρεῖται, ἢ τανισταί, ἢ Τοσκοδρουγίται, ἢ Οφίται, ἢ οἱ τὴν ου δαἰνὴν θρησκείαν σέβοντες, ἐν μηδενὶ μαρτυρείτωσαν. οἱ δὲ λοιποὶ πάντες ἐν δικαστηρίῳ μὲν ὀρθό δοξον ἔχοντι ἀντίδικον μὴ δεχέσθωσαν, ἐν δὲ τοῖς λοιποῖς πᾶσι συναλλάγμασιν, ἢ διαθήκαις, ἢ δικα στηρίοις αἱρετικοὺς ἔχουσιν ἀντιδίκους, ἀδιαστίκτως μαρτυρείτωσαν τοῦ πλάτους χάριν τῶν ἀποδείξεων, Τὰ δὲ ἐν τῇ τοιαύτῃ διατάξει περιχόμενα περὶ τῶν βουλευτικής τάξεως, καὶ καταστάσεως, οὐκ ἐτέθησαν ἐν ἡ ἐν τοῖς παρατίτλοις κειμένη. ΚΕΦΑΛ. Γ΄. – Εάν τις ἐπὶ πολλοῖς ἐγκλήμασιν κληρικού κατηγορήσας, μὴ ἀποδείξῃ τὸ προ τεθὲν πρῶτον κεφάλαιον. Συνόδου Καρθαγένης κανὼν ρλό. ΚΕΦΑΛ. Δ'. - Περὶ τῶν μὴ πειθαρχούντων τοῖς οἰκείοις ἐπισκόποις, καὶ περὶ ἐπισκόπου δεχομέν τὸν ἀπὸ τοῦ ἰδίου ἐκβληθέντα ἐπισκόπου ἢ ἀπὸ κοινωνίας γενόμενον. Συνόδου Αντιοχείας κανών ε', Γ'· συνίδου Καρ θαγέννης κανὼν θ', κθ', ζβ', οθ', ρκβ' καὶ ρλη. ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Περὶ δικῶν ἐπισκόπων καὶ κληρικών. ᾿Αποστόλων κανών οδ᾽· συνόδου ᾿Αντιοχείας και νών ιδ', ιε'· συνόδου Χαλκηδόνος κανών θ', ιζ'· συνα όδου Σαρδικής κανών γ', ε', ιδ'· συνόδου Καρθι γέννης κανών ιε', κτι', ρη', ρκα' καὶ ρκη. Κείμενον. Τὰ ὀφείλοντα ἐν τούτῳ τῷ κεφαλαίῳ, κ. τ. λ., ἐκεῖνα ἀνάγνωθι. ΚΕΦΑΛ. Γ' Περὶ ἀναψηλαφήσεως ψήφων ἐπισκόπων. Συνόδου Αντιοχείας κανών Ϛ'· συνόδου Σαρδικής κανών γ', δ', ε', ιδ'· συνόδου Καρθαγέννης κανών ιδ', Κείμενον. Η η' διάτ. τοῦ δ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου φησὶ ὅτι αἱ τῶν ἐπισκόπων, κ. τ. λ., τὴν ὑπόθεσιν ἀναπέμπει. Σχόλιον. Η η' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ α' βιβλίου οὐ κεῖται εἰς τὰ Βασιλικά, οὐδὲ ἡ κθ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ., ἡ β' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεαρῶν ἔστι κεφ. λς τῆς ρκγ' νεαρᾶς, ὅπερ ἐτέθη ἐν βιβλίῳ γ' τῶν Βασιλικῶν τίτ. α', κεφ. μδ', καί φησι τὰ αὐτὰ σχεδὸν ὅσα εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθησαν. Πλὴν ἐν τῷ τέλει τοῦ αὐτοῦ κεφ. φησὶν ἡ νεαρὰ ταῦτα· Εἱ δὲ ἐκκλησιαστικὸν εἴη τὸ πρᾶγμα, μηδεμίαν κοινωνίαν ἐχέτωσαν οἱ πολιτικοὶ ἄρχοντες πρὸς τὴν τοιαύτην ὑπόθεσιν, ἀλλ᾽ οἱ ὁσιώτατοι ἐπίσκοποι κατὰ τοὺς Ἱεροὺς κανόνας τῷ πράγματι πέρας ἐπιτιθέτωσαν. Ανάγνωθι καὶ τὸ με' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ γ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν μέρος ὃν τῆς ραγ᾽ Ἰουστινιανείου νεαρᾶς, καὶ λέγον ταῦτα· Εἴ τινες δὲ ὁσιώτατοι ἐπί σκοποι τῆς αὐτῆς συνόδου ἀμφισβήτησίν τινα πρὸς ἀλλήλους ἔχοιειν, εἴτε ὑπὲρ ἐκκλησιαστικοῦ δικαίου, εἴτε ὑπὲρ ἄλλων τινῶν πραγμάτων, πρότερον ὁ μη τροπολίτης αὐτῶν μεθ᾿ ἑτέρων δύο ἐκ τῶν αὐτῆς συνόδου ἐπισκόπων τὸ πρᾶγμα κρινέτω, καὶ εἰ μὴ ἐμμενοιεν, ἑκάτερον μέρος τοῖς κεκριμένοις την καῦτα ὁ μακαριώτατος πατριάρχης τῆς διοικήσεως ν τοῖς Βασιλικοῖς ἀλλὰ οὐδέ ἡ με'. Ιουστινιάνειος νεαρὰ
col. 1103–1104page 336 of 399
PG 104:1103ἐκείνης μεταξὺ αὐτῶν ἀκροάσθω, κἀκεῖνα ὁριζέτω, ἅτινα τοῖς ἐκκλησιαστικοῖς κανόσι, καὶ τοῖς νόμοις συνάδει, οὐδενὸς μέρους κατὰ τῆς ψήφου αὐτοῦ ἀντιλέγειν δυναμένου, καὶ τὰ ἑξῆς. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. ᾿Εὰν ἐπίσκοπος ἔχων πρὸς συνεπίσκοπον, μὴ δικάσηται, ἀλλὰ χειρὶ πράξῃ. Συνόδου Καρθαγένης κανών κα ΚΕΦΑΛ. Η'. Πότε δύναται ἐπίσκοπος κινεῖν ἐπισκόπῳ παρὰ ἄρχοντι πολιτικῷ. Συνόδου Καρθαγένης κανών μη ΚΕΦΑΛ. Θ' Περὶ τῶν ἀδίκως ἐκβαλλομένων ἐπισκόπων καὶ κληρικῶν. Συνόδου Νικαίας τὸ β' κενών δ'· συνόδου Σαρδικῆς ιδ', ιη', ιθ'. Κείμενον. Ἡ κγ' διάτ. τοῦ γ' είτο του α' βιβλίου τοῦ κώδικος, κ. τ. λ., ὁ ἱερεὺς ὑφ᾿ ὃν τελεῖ συνετόεν. 258. 23 3 Σχόλιον. Ἡ κι' διάτ. τοῦ γ' τίτ, τοῦ α' βιβλίου 38, του κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, οὐδὲ ἡ 2, 1 λη' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ μὴ προσχῆς τούτοις. Ἡ δὲ β' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεαρῶν, ἔστι νεαρὰ Ἰουστι 24,: νιάνειος ρκγ', καὶ κεῖται ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν γ' τίτ. α' κεφ. κδ', οὕτως ἔχουσα Πᾶσι δὲ τοῖς ἐπι σκόποις, ἢ καὶ πρεσβυτέροις ἀπαγορεύομεν μὴ ἀφο ορίζειν τινὰ τῆς ἁγίας κοινωνίας, πρὶν ἡ αἰτία δειχθῇ δι᾽ ἂν οἱ ἐκκλησιαστικοί κανόνες τοῦτο γενέσθαι κε λεύουσιν, εἰ δέ τις παρὰ τῆς ἁγίας κοινωνίας τινὰ χωρίσῃ, ἐκεῖνος μὲν ἧς ἀδίκως ἀπὸ τῆς κοινωνίας εχωρίσθη, λυομένου τοῦ δεσμοῦ ὑπὸ τοῦ μείζονος ἱερέως τῆς ἁγίας ἀξιούσθω κοινωνίας, ὁ δὲ ἀδίκως τινὰ τῆς ἁγίας κοινωνίας τολμήσας χωρίσαι πάει τρόποις ὑπὸ τοῦ ἱερέως ὑφ᾿ ὃν τέτακται χωρισθήσεται τῆς κοινωνίας ἐφ᾽ ὅσον συνίδῃ ἐκεῖνος, ἵνα περ ἀδίκως ἐποίησε, ἀδίκως ὑπομείνῃ. ΚΕΦΑΛ. Ι΄. Περὶ τῶν ἀφοριζομένων, ἢ ἐκβαλλομένων τῆς Ἐκκλησίας ἢ τῆς κοινωνίας. ᾿Αποστόλων κανών ιβ', ιγ', λβ', να' • συνόδου Νιο καίας κανών δ', ιβ', ιγ' συνόδου Αντιοχείας κανὼν 5. συνόδου Λαοδικείας κανών λς· συνόδου Χαλκηδόνος κανών δ', ιςω· συνόδου Σαρδικής κανών ι', ιγ', ιδ'. συνόδου Καρθαγέννης κανὼν ξε'· συνόδου κανών και Κείμενον. Ἡ ιδ' διάτ. τοῦ γ' τίτ, τοῦ α' βιβλίου λέγει, κ. τ. λ., ἄλλης επαρχίας ἐμβάλλεται. Σχόλιον. Η ιδ' διάτ. τοῦ γ' τίτ, τοῦ α' βιβλίου του κώδικος, ἔστι βιβλίον γ᾽ τῶν Βασιλικῶν, τίτ. α', κεφ. α', καὶ λέγει τὰ αὐτά. Ἡ κγ' διάτ, τοῦ τίτ, του α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὖν ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η ε' διάτ, τοῦ α' τίτ, τῶν Νεαρῶν ἔστι νεαρά Ιουστινιάνειος μας, τοῦτο δὲ αὐτῆς τὸ κερ. οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η β' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν νεκρῶν ἔστι νεαρά Ἰουστινιάνειος ρκγ' καὶ κεῖται ἐν βιβλίῳ γ' τῶν Βασιλικῶν, τίτ. α' κεφ. κς', οὕτως ἔχοντι· Εἴτις δὲ ἐπίσκοπος κατὰ τοὺς ἱερούς κανόνας τῆς ἱερωσύνης ἐκβληθεὶς τολμήσει επιβήναι τῆς πόλεω; ἐξ ἧς ἐξεβλήθη, ἢ καταλιπεῖν τὸν τόπον ἐν ᾧ ἐκελεύσθη διάγειν, κελεύομεν τοῦτον μοναστηρίῳ ἐν ἄλλη ἐπαρχία καθεστώτι παραδίδοσθαι,
col. 1105–1106page 337 of 399
PG 104:1105ΚΕΦΑΛ. ΙΑ΄. Εκ ποίων αἰτιῶν ἀφορίζεται ἐπίσκοπος, καὶ κληρικός, ἢ λαϊκός, καὶ ἐὰν ἐπί σκοπος κατηγορούμενος διὰ λιβέλλου παραιτεῖται τὴν ἐπισκοπὴν, καὶ ὅτι οὐ δεῖ τὸν ἐπισκόπου γενόμενον, ἐκβαλλόμενον εὐλόγως ἢ ἀλόγως εἰς πρεσβυτέρων κατάγεσθαι βαθμόν. ᾿Αποστόλων κανὼν ε', η', θ', ι', ια', ιβ, ιγ', ι', 15', κ', κδ', λ', λϚ', μγ', με, μη', να' νς', ιζ', νη, νθ', ξε', ξ', ο, οπ', οβ', γ', ος, που· συνόδου Χαλκηδός νος ἐκ τῆς πράξεως τῆς περὶ Φωτίου τοῦ ἐπισκόπου Τύρου, καὶ Εὐσταθίου ἐπισκόπου Βηρυτοῦ· συντ όδου 5 κανών η'. Καὶ τὰ ἐν αὐτῷ λύοντα τὴν ἐναντιο φανείαν τῶν κανόνων - συνόδου ᾿Αγκύρας κανών ιη'. συνόδου Νεοκαισαρείας κανών α'. Κυρίλλου ἐκ τῆς πρὸς Δόμνον ἐπιστολῆς κεφ. α' γ'. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ'. Οτι ἐφ' ὅσον χρόνον ὁ ἐπίσκου πος οὐ κοινωνεῖ τῷ παρ' αὐτοῦ ἀφορισθέντι, οὔτε οἱ ἄλλοι ἐπίσκοποι κοινωνοῦσι τῷ ἀφορίσαντι. Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρλγ'. ΚΕΦΑΛ ΙΓ'. Επίσκοπον, Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως τῆς κατὰ τοὺς ἐπισ σκόπους ᾿Αραβίας· τῆς ἐν Καρθαγέννη συνόδου και νών ιβ', καὶ κ', περὶ ιβ', καὶ 5', καὶ γ', ἐπισκόπων. Πόσοι ἐπίσκοποι καθαιροῦσιν ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. ρεῖται. Εκ ποίων τις αἰτιῶν καθαι β ᾿Αποστόλων κανών γ', ε', 5', ζ', ια', κ', αγ', κε'. κζ', κθ', λ', λα', λε' μβ', μδ' με', μϚ', μς', μθ', ν', να', β', γ', νε', νθ', Ε', ξβ', γ', εδ', ε', ', η', Εθ', ο, πα, πγ', που· συνόδου Νικαίας κανὼν β', ι', ιζ' συνόδου Αγκύρας κανών ι', ιδ', ιη'· συνόδου Νεοκαισαρείας κανών α' • συνόδου ᾿Αντιοχείας κανών α', γ', δ', ε', ιγ' • συνόδου Εφέσου κανών β'· συν όδου Χαλκηδόνος κακών α', ιτ', κζ'· συνόδου Σαρδικής ζζ· Βασιλείου κανὼν σ'. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ΄. Εκ ποίων τις αἰτιῶν ἐν τῷ αὐτῷ καὶ ἀφορίζεται, καὶ καθαιρεῖται ή καθαιρεῖται, καὶ τῆς κοινωνίας ἢ τῆς ᾿Εκκλησίας κόπτεται. ᾿Αποστόλων κανών κε', κθ', λ', ΚΕΦΑΛ. 15. Εκ ποίων αἰτιῶν κληρικὸς ἢ λαϊκὸς ἀναθεματίζεται. Συνόδου Γαγγρών κανών της - συνόδου Χαλκηδόνος κανών β', γ' - Βασιλείου ἐκ τῆς πρὸς Γρηγόριον πρε σβύτερον ἐπιστολῆς. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. - Ότι οὐ δεῖ δὶς ἐκδικεῖν ἐπὶ τὸ αὐτό. να'. ᾿Αποστόλων κανών κε'· Βασιλείου κγ', λβ', ΚΕΦΑΛ, ΙΗ' Εκ ποίων τις αἰτιῶν τελείως ἐκβάλλεται. ᾿Αποστόλων κανὼν κη', να', ξβ'· συνόδου ᾿Αντιοχείας κανὼν δ'· συνόδου Λαοδικείας κανών λζ. συν όδου 5', κανὼν κα'. ΚΕΦΑΛ. 10. Πότε τις καθέδρας μὲν ἢ στά σεως ἱερατικής μετέχει, οὐκ ἐνεργεῖ δὲ τι τῶν λοιπῶν. κανών και συνόδου 5' κανών γ', δ' ε', θ' ια', πς,
col. 1107–1108page 338 of 399
PG 104:1107Συνόδου Αγκύρας κανών α', β'· συνόδου Νεοκαι 59; 3, 26; Δαρείας κανὼν θ' συνόδου 5 κανών γ', το Βασι λείου κανών κζ', ο. ΚΕΦΑΛ. Κ΄. Περὶ τοῦ μὴ πιστεύεσθαι τὸν ἐπίσκοπον λέγοντα ιδιαζόντως αὐτῷ τὸν κληρο κὸν συνομολογήσαι τὸ ἁμάρτημα. Συνόδου Καρθαγέννης κανών ρλβ'. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. Περὶ ἐπισκόπου ἢ κληρικού ἐσθίοντος κρέπ ἐν αἵματι, ἢ θηριάλωτον ἢ θνησ σιμαῖον. ᾿Αποστόλων κανών ξγ'. συνόδου Αγκύρας κανών γ'· συνόδου 5' κανών ξς'. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ'. Περὶ τοῦ τοὺς ἐπισκόπους, καὶ πρεσβυτέρους, καὶ διακόνους, καὶ πάντας τοὺς τὰ ἱερὰ ψηλαφώντας, ὀφείλειν ἀπέχεσθαι τῶν οἰκείων γαμετῶν. Συνόδου Καρθαγέννης κανών γ', δ', κε', ο' συν όδου 5 κανών ιβ', ιγ'. ΚΕΦΑΛ. ΚΓ΄. τοὺς ἀσθενεῖς. Περί κληρικοῦ χλευάζοντος ᾿Αποστόλων κανών πεντηκοστὸς ἕβδομος. ΚΕΦΑΛ. ΚΔ΄. τηριάζοντος. Περὶ κληρικοῦ ἑαυτὸν ἀκρω ᾿Αποστόλων κανών κγ'· συνόδου Νικαίας κανών α" συνόδου α' και β', ἐν τῷ ναῷ τῶν ᾿Αγίων ἀποστόλων κανών η'. 'Ανάγνωθι ἀνωτέρω τὰ παραγεγραμμένα ἐν τώ ιδ κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ παρόντος συν τάγματος. ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'. Περὶ κληρικῶν ἀποστατών, καὶ θυτῶν, καὶ μάγων, καὶ ἐπαοιδῶν, καὶ ἀστρολόγων, καὶ μαθηματικῶν, καὶ περὶ μαντειῶν, καὶ φαρμακειῶν, καὶ περιάπτων. ᾿Αποστόλων κανών ξβ'· συνόδου. 'Αγκύρας κανών α', β'· συνόδου Λαοδικείας κανὼν λς· τοῦ ἁγίου Β σιλείου κανών ογ'. Κείμενον. Περὶ φαρμακῶν, καὶ μαθηματικῶν, καὶ τῶν ὁμοίων, κ. τ. λ., ὁ δὲ παρὰ ταῦτα ποιῶν ἀποτέμνεται. Σχόλιον. Η α' διάτ, τοῦ ιη' τίτ. τοῦ θ' βιβλίου τοῦ κώδικος κεῖται ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν ξ', τίτ. λθ', κεφ. κα', οὕτως ἔχοντι, ὡς συνωψίσθη. Ἡ β' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βιβλίου ἔστι τοῦ αὐτοῦ καὶ τίτ. κεφ. κβ'. Ἡ γ' διάταξις τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βιβλίου ἔστι τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βιβλίου κεφάλαιον κγ'. Πλὴν οὐκ ἐγράφη ἐν τοῖς Βασιλικοῖς ὡς εἶχε λέξεως πρό τερον, ἀλλ᾽ οὕτω φησί· Καί τὸ διὰ θυσιῶν μαντεύεσθαι, ὁ δὲ τοιοῦτος ξίφει τιμωρείσθω. Καὶ ὁ τοῦτον προ τρεψάμενος, ή παρακλήσει, ἡ μισθῷ, ἐξορίᾳ καὶ δημεύσει ὑπόκειται. Καὶ ὁ κατηγορῶν τούτου τοῦ εγκλήματος οὐκ ἔστι δηλάτων, ἀλλὰ μᾶλλον ἐπάθλου ἀξιοῦται. Βλέπε οὖν ὅτι τὸ φιλανθρωπότερον μετέπεσον τὰ παλαιότερα νόμιμα, σαὶ οὐχ ὡς εἶχον δυνα μεως πρότερον κατεστρώθησαν ἐν τῇ ἀνακαθάρσε:. ᾿Ανηρέθη γὰρ καὶ τὸ καίεσθαι τοὺς αὐτουργούς, και τὸ δεπορτατεύεσθαι τοὺς προτρεψαμένους. Ωσαύτως παρείθη καὶ τὸ τῶν οἰωνοσκόπων, καὶ τὸ μὴ εἰπένει τινὰ ἐκ τούτων πρὸς τινα, κἂν ᾖ φίλος αὐτοῦ. Ἔχω λύθη δὲ μόνον τὸ διὰ θυσιῶν μαντεύεσθαι. Σημείωση οὖν τοῦτο. Ἡ δ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ, καὶ βιβλίου του
col. 1109–1110page 339 of 399
PG 104:1109ΙΧ, ΧΧ-ΧΧV. κώδικος, ἔστι τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βιβλίου τῶν Βασι λικών κεφ. κδ'. Πλὴν οὐδὲ τοῦτο κατεστρώθη ὡς 24. ἔκειτο ἐν τῷ πλάτει, ἀλλὰ παρείθη τὸ μὴ τιμωρεῖσθαι τοὺς πρὸς θεραπείαν τῶν σωμάτων, ἢ πρὸς εὐετηρίαν τῶν καρπῶν ποιοῦντάς τι μαγικόν, καὶ ἐπέ χοντας βροχὴν, ἢ χάλαζαν καὶ κατεστρώθη τὸ κεφ. οὕτω. Ἡ διάτ. φησὶ τὸν ἐπιτηδευσάμενον γοητείαν ἕλκουσαν εἰς ἔρωτα τους σώφρονας λογισμούς, ἢ κατὰ σωτηρίας ἀνθρώπων μηχανησάμενον δημεύσει καὶ ἐξορίᾳ τιμωρεῖσθαι. Μὴ προσχῆς οὖν τοῖς ἐν τῷ κειμένῳ γεγραμμένοις, ἀλλὰ τοῖς τεθέτσιν ἐν τῷ Βα σιλικῷ ὅτι καὶ ἀπὸ τῶν νόμων, καὶ ἀπὸ τῶν ἐντὸς κειμένων κανόνων ὥρισται τιμωρεῖσθαι μή μόνον τοὺς διά τινα αἰτίαν μαγικά τινα ποιοῦντας, ἀλλὰ καὶ τοὺς προσερχομένους αὐτοῖς, κἂν δῆθεν ἀγαθοῦ τινος χάριν ποιῶσι ζήτησιν, ὡς ὅταν περὶ εὐφορίας καρπῶν ἐρωτῶσιν. Ωσαύτως καὶ ἡ εἴ διάτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. τοῦ κώδικος, ἔστι τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. τῶν Βασιλικῶν κεφ. κε', οὕτω φά Μηδεὶς ἐρωτάτω τινὰ μαντικὴν ἐπαγγελλόμε τον· οἱ δὲ Χαλδατοι καὶ οἱ μάγοι μηδὲ ἐν αὐταῖς ταῖς μαντείαις ἑαυτοὺς παρεχέτωσαν, ἀλλὰ κεφαλικῶς τῇ διὰ σιδήρου τιμωρία ὑποκείσθωσαν, σκων Ετερον σχόλιον. Σημείωσαι ἀπὸ τῶν καταστρωθεί σῶν διάτ, ἐν τῇ ἑρμηνεία τοῦ παρόντος κεφ. ὅτι κἂν ὑπὸ τῶν διγέστων, καὶ ἀπὸ τῶν κωδίκων τῶν πρὸ τῆς ἀνα καθάρσεως πολιτευομένων τῇ κεφαλικῇ τιμωρία περιείχετο καὶ τὸ καίεσθαι, καὶ ἀποτέμνεσθαι καὶ φουλκίζε σθαι, ἀλλὰ ὁ ποιήσας τὴν ἀνακάθαρσιν τῶν νόμων Βασι λικῶν, καὶ συνθέμενος τὰ Βασιλικὰ οὐκ ἐδέξατο ταῦτα, ἀλλὰ τὰς ἀπὸ τῶν κωδίκων διατάξεις καταστρώσας ἐν τοῖς Βασιλικοῖς τὰ τρία ταῦτα οὐ προσέθετο. Μὴ γοῦν ἐναντιωθῆς τοῖς ἐν τῷ να' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου κει μένοις νόμοις, διγέστοις οὔσι, καὶ λέγουσι κεφαλικήν εἶναι τιμωρίαν, καὶ τὸ καίεσθαι τινας, ἀποτέμνεσθαι, καὶ φουλκίζεσθαι. Εἰ γὰρ αἱ διατάξεις αἱ μεταγενέστεραι αἱ ταῦτα διοριζόμεναι οὖν ἐδέχθησαν, πολλῷ πλέον τὰ δίγεστα. Πρόσεχε οὖν τοῖς ἐν τῷ λθ' κεφ. κατεστρωμένοις νόμοις μεταγενεστέροις οὔσι, καὶ μὴ τοῖς διγέστοις ὡς παλαιοτέροις καὶ σχολάσασι, Ετερον σχόλιον. Σημείωσαι καὶ ἀπὸ τοῦ παρόντος χει κεφ. ὅτι ὥσπερ τὸ καίεσθαί τινας οὐκ ἐδέξατο ὁ βασιλεὺς καθὼς εἴπομεν εἰς τὴν τοῦ παρόντος κεφ. ἐρ μηνείαν, οὕτως οὐδὲ τὸ ἀποτέμνεσθαι ἤ τοι ἀποκεφαλίζεσθαι τοὺς Χαλδαίους καὶ τοὺς μάγους, ἀντὶ τούτου διὰ σιδήρου τιμωρία ἐτράπη. ᾿Απλῶς οὖν συναγαγών καὶ ἀπὸ ἄλλων πολλῶν, οὐ μὲν δὲ καὶ ἀπὸ τούτων μὴ εἶναι τιμωρίαν κεφαλικὴν τὸν ἀποκεφαλισμὸν, τὸ καίεσθαι, τὸ φουλκίζεσθαι, τὸ λιθοβολεῖσθαι, τὸ εἰς βαθὸν ῥίπτεσθαι, ἀλλὰ ἀπ' ἀνθρώπινον θάνατον, τιμωρίαν δὲ κεφαλικὴν εἶναι τὸν περιορισμὸν, τὴν τύφλωσιν, τὴν ἐκτομὴν τῆς χειρὸς, καὶ τὰ λοιπὰ ὅσα καὶ ἐς τροφῆς καιρὸν διδόασι τῷ τιμωρουμένῳ, καὶ τοῦ ἐπταισμέ νου ἀπόστασιν, διὰ τὸ ἐπίπολυ τιμωρεῖσθαι, εἰπὲ ὅτι ὅσα νόμιμα εὑρίσκονται ἐν τοῖς Βασιλικοῖς ὑπεναντία τῇ παρούσῃ διδασκαλία δίγεστά εἰσι, καὶ οὐκ ὀφεί
col. 1111–1112page 340 of 399
PG 104:1111λουσι κρατεῖν· νενόμισται γάρ προτιμοτέρας είναι τάς διατάξεις τῶν διγέστων ἔνθα περὶ τοῦ αὐτοῦ καὶ ἑνὸς νομοθετοῦσί τι. Καὶ ὅτι τοῖς νόμοις δοκεῖ καὶ πάσαις ταῖς Νεαραῖς ἐπὶ τὸ φιλανθρωπότερον τοὺς νόμους ἑρμηνεύεσθαι, καὶ οὕτω τὰς ἀποφάσεις γίνε σθαι. Μὴ γοῦν θαυμάσῃς ὅτι ἡ ἐν Κωνσταντινουπόλει σύνοδος ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου κυρίου Μιχαὴλ τοῦ Οξειτ. διέγνω, καὶ ἐπέτρεχε καυθῆναι Βωγομίλους. Εἰκὸς γάρ ἐστι μὴ τραπται σθῆναι τότε τοὺς νόμους, καὶ μᾶλλον ὅτι τότε ἀμεταθέτως ἔχοντες τῆς οἰκειας αἱρέσεως οἱ Βωγόμιλοι ὡς μαρτύριον προήρπαζον τὴν καῦσιν. Εγὼ δὲ εἰδὼς μηδένα κανόνα ἐπιτρέψαι ποτὲ τιμωρίαν, ὅτι μηδὲ οἶδεν ὁ ἐκκλησιαστικός νόμος σωματικάς ποιο νάς, ἀλλ᾽ ὁ πολιτικός. Καὶ ἔτι θαυμάζω πῶς τοιαύτην διάγνωσιν τότε ἡ συνόδος ἐξέθετο, ἐκκόπτειν γὰρ ἐκ τοῦ σώματος τῶν Χριστιανῶν τοὺς αἱρετικούς δεδι δέγμεθα, τιμωρεῖν δὲ αὐτοὺς οὐκ ἐμάθομεν, ἀλλὰ ἀμεταθέτους ὄντας παραδιδόναι τῷ πολιτικῷ νόμῳ, καὶ παρὰ τῶν ἄρχοντων τὰς κατὰ τούτων ἀποφάσεις ἐκφέρεσθαι. Κείμενον. Διάτ. δ' οἱ τὰ στοιχεῖα ταράσσοντες, ἢ τοὺς ἐχθροὺς, κ. τ. λ., ἢ τὰ τῆς ἰδίας θρησκείας δημοσιεύοντες, δεπορτατεύονται. Σχόλιον. Σημείωσαι καὶ ἀπὸ τοῦ παρόντος κεφ. ὅτι οὐδὲ τὸ θηρίοις ἀναιρεῖσθαι τοὺς διὰ δαιμόνων φο νεύοντας τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν, ἐδέξατο ἡ διάτ. ἡ καταστρωθεῖσα ἐν τοῖς Βασιλικοῖς, ἀλλὰ καὶ τούτους ξίφει τιμωρεῖσθαι διωρίσατο, πρόσχες οὖν τῇ ὄπισθεν γε γραμμένῃ ἑρμηνείᾳ ἡμῶν. Ἡ Γ' διάτ, τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι τοῦ λθ᾽ τίτ, τοῦ ξ' βιο βλίου τῶν Βασιλικῶν κεφ. κζ', οὕτως ἔχον· Οἱ εἰς βλά ην ἀνθρώπων δαίμονας ἐπικαλούμενοι ξίφει τιμωρεί σθωσαν. Η ζ' διάτ. ἔστι κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ.βιβλίου κα λόγον οὕτως· Οἱ ἀξιωματικοὶ οὐχ ὑπόκεινται βασά vοις εἰ μὴ ἐπὶ τῆς καθοσιώσεως. Εἰ δὲ καί τινες εὑρεθώσι γόητες, ἢ οἱανδήποτε μετρίαν ἐπαγγελλόμενοι μαντείαν μηδενί προνομίῳ ἀξιώματος κεχρήσ σθωσαν. Πρέπει γὰρ τῷ γινομένῳ παρ' αὐτῶν ἁμερ τήματι τὸ τιμωρεῖσθαι αὐτούς ἐὰν ἐν τῷ κομιτάτω τοιοῦτον ἁμαρτήσουσιν. Ἴδε γοῦν ὡς καὶ ἐνταῦθα παρείθη τὸ τῶν οἰωνοσκόπων καὶ τὸ τῶν μοντευο μένων δι᾽ ὀνείρων, καὶ ἐκολασθη πλατότερον τὸ ὁπωσ δήποτε μαντεύεσθαι. Ωσαύτως παρείθη καὶ τὸ ξέρ σθαι τοὺς ἀρνουμένους πάντως κατὰ τὴν καθόλου παράδοσιν τὴν ἀπαιτοῦσαν ἀποδεικνύειν τοὺς ηγόρους. Η η' διάτ. ἔστι κεφ. κη' τοῦ αὐτοῦ λθ᾽ τίτ. οὕτως ἔχον ὡς συνωψίσθη. Ἡ θ' διάτ. ἔστι χερ. τελευταῖον τοῦ λθ' τίτ. του αὐτοῦ ξ' βιβ. τὰ αὐτὰ διεξιόν. Η γ' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ, τοῦ α' βιβ. τοῦ πώς δικος ἔστι κεφ. κα' του ιζ' τίτ. τοῦ ζ' βιβλίου α τως ἔχον· Τῇ πρώτῃ τῶν Πασχαλίων ἡμερῶν, καὶ μὴ βασιλικῆς ἰδικῆς ἐπὶ τούτῳ καταλαβούσης και λεύσεως, πάντες οἱ ἐν φυλακαῖς ἀπολυέσθωσαν, εἰ μὴ ἄρα ἱεροσυλος ἐστιν, ἢ μοιχός, ἢ παρθένων ἄρκεξ, κ τυμβωρύχος, ή φαρμακής, ἢ μονίταν πλάστην ἐστι καταδεξάμενος, ἢ φονεύς, ἢ πατροκτονος, ἢ κατὰ βασιλέως, ή πόλεως μηχανησάμενος, Καὶ ἡ ι' διέτ,
col. 1113–1114page 341 of 399
PG 104:1113ΧΧΥ. τοῦ δ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. 17 1 ιζ' τοῦ α' βιβλίου τῶν Βασιλικών, οὕτως ἔχον, ὡς συνωψίσθη. Κείμενον. Καὶ τίτ. ια' τοῦ αὐτοῦ βιβλίου διάτ. β'. Μηδεὶς διὰ σπλαγχνοκοπίας, κ. τ. λ., και βασάνων καὶ συμφώνων καταθέσεων. 289, Σχόλιον. Η β' διάτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος 2 11, 1, ἐστι κεφ. ζ' τοῦ α' τίτ, τοῦ α' βιβλίου τῶν Βασιλι- 7, 4, κῶν λέγον. Μηδεὶς ἔπαρ καὶ ἔγκατα καθορῶν ζη τείτω τὰ μέλλοντα τὴν ἐκ τῆς σταυρώσεως τιμω- 8 17 ρίαν ἀγωνιῶν. Η η διάτ, του ιζ' τίτ. τοῦ εἰ βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικὰ ὡς ἀρχουν- 147 των τῶν περιεχομένων ἐν τῇ περὶ ῥεπουδίων ριζ' νεαρᾷ τῇ κειμένῃ ἐν βιβλίῳ κη' τῶν Βασιλικῶν τίτ, γ καὶ τῇ ριζ' τῇ κειμένῃ. Ομοίως αὗται γὰρ διδά σκουσι διαζεύγνυσθαι τοὺς ὁμοζύγους, καὶ ἐκ τοῦ 117, 2, 65, βουλεύσασθαι θάτερον ἐξ αὐτῶν διὰ γοητείας ἢ 136, 1, φαρμακείας κατὰ τῆς τοῦ ἑτέρου ζωῆς. Ἡ β' διάτ. τοῦ ξε' τίτ. ζ' βιβλίου, ἔστι κεφ. ρλς τοῦ α' τίτ, τοῦ θ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, λέγον οὕτως. Οἱ φανερῶς ἐπὶ ἁμαρτήμασιν ἐλεγχθέντες, καὶ καταθέμενοι οὐκ ἔτι δύνανται ἐκκαλέσασθαι, οὔτε δὲ χρὴ προπετώς πιστεύειν τῇ φωνῇ τῶν κρινομένων, καὶ σημείωσαι ὅτι κἂν τὸ πλάτος περὶ μόνων τῶν ἐπὶ γοητεία και ταδικασθέντων διελάμβανεν, ἀλλ᾽ ὁ τὰ Βασιλικὰ συν θέμενος περὶ πάντων τῶν ἐπὶ ἁμαρτήμααι κριθέντων 50, 7, τὸ νόμιμον ἐξέθετο. Σημείωσαι δὲ καὶ τὸ εἰρημένον ἐν τῷ τέλει, περὶ τοῦ μὴ πιστεύεσθαι εὐχερῶς τοὺς καθ᾿ ἑαυτῶν ὁμολογοῦντας. Ζήτει καὶ βιβλίον ξ' 4, 1, τίτ. ν' κεφ. α' θέμα ξ' λέγον, οὐ δεῖ πιστεύειν καταθέ- 3 41 25 σεσι τῶν κρινομένων, εἰ μὴ καὶ ἀπόδειξις διδάσκει τὸν 50 δικαστήν. Καὶ τοῦ θ᾽ βιβλίου τίτ. δ' κεφ. α' καὶ τὰ ἐκεῖ παραγεγραμμένα. Η γ' διάτ. τοῦ μα' τίτ. τοῦ θ' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. κε' τοῦ ν' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικών λέγον· ἐὰν γυνὴ ἐγκαλεῖται ὡς φαρ μένοις φονεύσασα τὸν ἴδιον ἄνδρα, καὶ δούλοι κατ' 16 47 αὐτῆς οὐ μόνον ἴδιοι, ἀλλὰ καὶ ἀλλότριοι ἐξετάζον- 56 51 ται, πρῶτον δὲ οἱ ἀλλότριοι, καὶ ἐὰν δεῖγμα δειχθῇ ἀληθὲς, καὶ αὐτὴ ἡ γυνὴ βασανίζεται. Η ις' διάτ. τοῦ μζ' τίτ. τοῦ θ' βιβλίου τοῦ κώδικος ἔστι κεφ. νς τοῦ να' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου λέγον, μή προχείρως ὁ ἄρχων κεφαλικὴν τιμωρίαν ἐκφερέτω εἰ μὴ πρώ- 7, 1, 50, τον ὁ ἐναγόμενος διὰ τῆς οἰκείας ὁμολογίας, ἢ διὰ τῆς τῶν μαρτύρων ἐρωτήσεως ἤτοι τῶν βασάνων οὕτως ἐλεγχθῇ, ὥστε σχεδόν μηδὲ ἑαυτῷ δύνασθαι. Πλὴν καὶ τὸ παρὸν κεφ. πρὸς τὸ ζ' θέμα τοῦ 2' κεφ. τοῦ ν' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου ἑρμήνευσεν. Κείμενον. Καὶ βιβλίον ι', τίτ. ιε', διάτ. α', ὅτι "Εξ- 10, 15, 1. εστιν ἑκάστῳ, κ. τ. λ., περὶ Μανιχαίων νο μοτηθέντα. 290, 291. Σχόλιον. Ἡ α' διάτ. τοῦ ιε' τίτ. τοῦ ι βιβλίου ἔστι κεφ. ιγ' τοῦ ζ' τίτ. του νέου βιβλίου τῶν βασιλικῶν, οὕτω λέγον. Μηδεὶς ἐπιδιδότω δεήσεις ἐφ ᾧ τε ἐπιτραφῆναι ἐν ἰδίοις τόποις ἢ ἐν ἀλλοτρίοις ἀναζητεῖν θησαυρόν, μήτε ὡς εὐρὼν αὐτὸς θησαυρὸν, μήτε ὡς ἑτέρου τινὸς εὑρόντος διδότω δεήσεις· εἰ μὲν γὰρ ἐν ἰδίοις τόποις τις χωρίς πάσης μυσαρᾶς θυσίας, ἢ ἄλλης τινὸς τέχνης νόμοις απηγορευμένοις εὕρη θησαυρὸν, τοῦτ᾽ ἔστι χρήματα ἀποτεθέντα παρά τινων ἡγνοήμενα τῷ χρόνῳ, κεχρήσθαι τοῖς εὑρεθεῖσιν
col. 1115–1116page 342 of 399
PG 104:1115ἀδεῖς, καὶ μὴ τὴν τοῦ Θεοῦ φιλοτιμίαν εἰς τὴν κατ' αὐτοῦ συκοφαντίαν πρεπέτωσάν τινες. Επειδή τοί νυν τοῦτο νόμῳ ἐπιτέτραπται, καὶ περιττόν ἐστι δεήσεις ἐπιδιδόναι περί τούτου, ὡς τοῦ βασιλέως τὰς πάντων δεήσεις προφθάνοντες. Ἐν ἀλλοτρίῳ δὲ τόπῳ μηδὲ ἄκοντος, μήδε βουλομένου τοῦ δεσπότου, ἢ ἀγνοοῦντος τολμάτω τις ἀναζητεῖν θησαυρόν, ἀλλὰ εἴτε δέησιν ἐπιδεδωκώς, εἴτε καὶ χωρὶς δεήσεως ἐρευνήσας παρὰ τοῦτον τὸν νόμον εὕρῃ τις ἐν ἀλλο τρίῳ τόπῳ θησαυρὸν, διαφερέτω μὲν τῷ δεσπότη τοῦ τόπου τὰ εὑρεθέντα, ὁ δὲ εὑρὼν ὡς παραβὰς τὸν νόμον σφοδρώς τιμωρείσθω. Ἐὰν δὲ οὐδὲ ζητήσας, οὐδὲ δεήσεις ἐπιδεδωκώς, ἀλλὰ ἐν τῷ τυχὸν ἀροτριαν τὴν γῆν ἢ ἄλλως πῶς γεωργῶν τὴν ἀλλοτρίαν γῆν οὐ κατὰ σπουδὴν ἔρευνῶν εὕρῃ τις ἐν ἀλλοτρίῳ τόπῳ θησαυρὸν, τὸ μὲν ἥμισυ τῶν εὑρεθέντων αὐτὸς κερ 1, 67, δαινέτω, τὸ δὲ ἥμισυ διδότω τῷ δεσπότῃ τοῦ τόπου. 1, 7, 23, 54, Ζήτει καὶ βιβλίον τῶν Βασιλικῶν ιε', τίτ. α', κεφ. ξ', ἡ α' διάτ. τοῦ ζ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, 2 24, ἔστι κεφ. κγ' τοῦ νδ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασι λικῶν οὕτως ἔχον ῥητῶς, ὡς ἐγράφη. Η β' διάτ. 3 25, τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βιβλίου ἔστι κεφ. κδ' τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, οὕτως ἔχον ὡς συν ωψίσθη. Η γ' διάτ. ἔστι κεφ. κε' οὕτως ἔχον· Ὁ προδιδοὺς τὸ ἅγιον βάπτισμα οὐ μαρτυρεί, οὔτι διατίθεται, οὔτε ἄλλον διαδέχεται, ἀποστάτης γὰρ νοεῖται. Πρόσχες οὖν ὅτι τὸ κείμενον ἐν τῷ πλάτει περὶ τοῦ μὴ συναναστρέφεσθαι τοὺς τοιούτους, καὶ περὶ τοῦ μὴ ἔχειν αὐτοὺς καιρὸν μετανοίας, οὐ προσετέθη ἐν τοῖς Βασιλικοῖς, ἀλλ' ἐδιώχθη ὡς ἀφιλε ανθρωπότερον, εὐχαριστέον οὖν τῷ συνθεμένῳ τὰ 37, Βασιλικά, καὶ διὰ τούτο, ἡ λζ᾽ Ἰουστινιάνειος νεαρά ἡ περὶ τῶν Ἐκκλησιῶν ᾿Αφρικῆς οὐ κατεστρώθη 4 7 1 εἰς τὰ Βασιλικά. Η 3' διάτ. τοῦ διαληφθέντος ζ' τίς, 26, 54 τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. κς τοῦ ῥη 5 θέντος νδ' τίτ, τοῦ ξ' βιβλίου οὕτως ἔχον ὡς συν 27 ωψίσθη. Η ε' διάτ, ἔστι κεφ. κζ' τοῦ αὐτοῦ τίτ. 6 28 καὶ βιβλίου τὰ αὐτὰ διεξιὸν, καὶ ἡ δ᾽ διάτ. ἔστι κεφ. κη' τοῦ τοιούτου τίτ. ὁμοίως παρακελευόμενον. Κείμενον. Βιβλίον α', τίτ. θ', διάτ. ιη', Ιουδαίος, κ. τ. λ., ἢ μανδρογοραν, ἡ κανθαρίς δας. Σχόλιον. Ἡ τη διάτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. μα' τοῦ α' τίτ. τοῦ π' βιβλίου οὕτως ἔχον ὡς συνωψίσθη, ἄνευ τοῦ κεφαλικώς τιμωρεῖσθαι τὸν Ἰουδαῖον. Τοῦτο γὰρ οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Τὸ ζ' διατ. τοῦ β' τίτ. τοῦ θ᾽ βιβλίου τῶν διάτ. ἔστι θέμα Ϛ' τοῦ γ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου, λέγον· Ο μὴ φου νεύσας, ἀλλὰ αἰτίαν θανάτου δεδωκώς τῇ ἱμφάκτούμ, οὐ τῷ ᾿Ακουιλίῳ ὑπόκειται, ὡς ὁ δεδωκώς φάρμακον ἀντὶ ἰατρείας, ἢ ξίφος τὸ μαινομένῳ. Τὸ η διάτα ἔστι η' κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ, καὶ βιβλίου, ὡσαύτως καὶ τὸ θ', τὸ δ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ ι' βιβλίου τῶν διάτ. ἔστι θέμα β' τοῦ δ΄ κεφ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ μβ' βιβλίου οὕτως ἔχον· Εξῃρημένων τῶν χρεῶν τὰ λοιπὰ πράγματα κατάγονται εἰν τὸ διαιρούν τῇ φαμιλία τὸν κλῆρον δικαστήριον, καὶ τὰ κακὰ φάρμακα, καὶ τα μαγικὰ βιβλία καὶ τὰ ὅμοια, ἀλλὰ ὀφοίκιόν ἐστι τοῦ δικαστοῦ παραχρῆμα τὰ τοιαῦτα φθείρειν. Οὐ
col. 1117–1118page 343 of 399
PG 104:1117διαιρεῖ δὲ τὰ ἀπὸ ἱεροσυλίας κτηθέντα, ἢ τὰ ἀπὸ δήμου κλαπέντα, ἢ ἐφόδου. Πρόσχες τοίνυν ὅτι ἐν μὲν τοῖς διγέστοις γέγραπται μὴ διαιρεῖσθαι τὰ μαγικὰ βιβλία, καὶ τὰ κατὰ φάρμακα. Ὁ δὲ βασιλικὸς λέγει διαιρεῖσθαι ταῦτα, καὶ ἔστι κατὰ πολὺ ἀκριβέστερον τὸ τοῦ Βασιλικοῦ, καὶ ταῦτα γὰρ ὡς δεσπότας γινόμενα, καλῶς διαιροῦνται. Ἑτέρου δὲ 35, 1, λόγου ἐστὶ τὸ καίεσθαι αὐτὰ ὀφρικίῳ τοῦ δικαστού 3, 1, διὰ τὰ τὸ μή τινας ἐκ τούτων βλαβῆναι. Τὸ λε διάτ. 15, 10, τοῦ α' τίτ. τοῦ της βιβλίου τῶν διατ. ἔστι θέμα γ' τοῦ 15, 21, λε' κεφ. τοῦ α' τίτ. του εθ᾽ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν ὁμοίως ἔχον. Τὸ ιε' διάτ, τοῦ ι' τίτ. τοῦ μζ' βιβλίου τῶν διατάξεων, ἔστι κεφ. ιε' τοῦ κα' τίτ. τοῦ ξ' βι βλίου τῶν Βασιλικῶν τὰ αὐτὰ λέγον, ἄνευ τοῦ ὑπό- 8 κεισθαι ταῖς διατάξεσι τὸν δι᾿ ἀστρολογίας, ἢ ἑτέρας 2, 8, 3, μαντείας εἰπόντα κλέπτην τὸν μὴ ὄντα. Τοῦτο γὰρ 39, οὐκ ἐτέθη εἰς τὸ αὐτὸ κεφ. ἀλλὰ εἰς θέμα η του αὐτοῦ κεφ. Τὸ β' διάτ, τοῦ η' τίτ. τοῦ μη βιβλίου τῶν διατ. ἔστι κεφ. γ' τοῦ λθ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν τὰ αὐτὰ σχεδὸν λέγον ὅσα εἰς τὸ κείμε- 3 νον ἐγράφησαν. Ὁ δὲ Βασιλικὸς προστίθησι τὴν μετὰ δημεύσεως ἐξορίαν κατὰ τῶν ποιούντων τὰ φίλτρα. Τὰ δὲ γραφέντα περὶ τοῦ πημενταρίου ἀνετάχθη σαν εἰς τὸ γ' θέμα τοῦ αὐτοῦ γ' κεφ. λέγοντος· Καὶ ὁ πημεντάριος προπετώς διδούς τινι κώνειον, ἢ σαλαμάνδραν, ἢ ἀκόνινον, ἢ πιτυοκάμπην, ή βούβρωστιν, ἢ μανδραγόραν, ή κανθαρίδας. Κείμενον. Δίατ. ιγ', Ὁ ποιῶν θυσίας ἀπηγορευμένας, κ. τ. λ., ἐάν τις ἐκ τούτου τελευτήσῃ. Σχόλιον. Τὸ ιγ' διάτ. ἔστι τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. κεφ. θ᾿ τὰ αὐτὰ λέγον. Τὸ κη' διάτ. τοῦ ιθ' τίτ. τοῦ μη βιβλίου οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, καὶ τὸ λη διάτ. τοῦ ιθ' τίτ, τοῦ αὐτοῦ μη βιβλίου τῶν διατάξεων, ἔστι θέμα 5 τοῦ λη' κεφ. τοῦ να' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου, οὕτως ἔχον ὡς ἐγράφη. Ανάγνωθι καὶ τοὺς κειμένους κανόνας ἐκ τῷ κ' κεφ. τοῦ ιγ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος του διδάσκοντος περὶ ἀπο στατῶν, καὶ θυτῶν, καὶ μάγων, καὶ ἀστρολόγων, μαθηματικών, μαντέων, καὶ περιάπτων, ΚΕΦΑΛ. ΚϚ'. — Περὶ ἐπισκόπων, ἢ κληρικῶν, τυπτόντων ἢ φονευόντων. ᾿Αποστόλων κανών αζ', ξ'· συνόδου α' και β' ἐν τῷ ναῷ τῶν ᾿Αγίων Αποστόλων κανών θ᾽· Βασιλείου κανών νε'. Κείμενον. Η β' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεαρών ἀπαγορεύει μὲν τοῖς ἐπισκόποις, κ. τ. λ., καὶ φονεύσας ἄνθρωπον. Σχόλιον. Η β' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεαρών ἔστι νεαρά Ἰουστινιάνειος ρκγ' κειμένη ἐν βιβλίῳ γ' τῶν Βασιλικών, τίτ. α', κεφ. κε', ὁ καὶ ἔχει οὕτως ὡς ἐδηλώθη. Ο ι' τίτ. τοῦ μζ' βιβλίου τῶν διατ. καὶ ὁ λε' τίτ. τοῦ θ' βιβλίου τοῦ κώδικος, καὶ ὁ λζ᾽ ἐτέθησαν εἰς τὸν κα' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν ᾿Απ' αὐτῆς ἀρχῆς καὶ ζήτει διάφορα τούτου κεφ. Ο α' τίτ. τοῦ μη' βιβλίου τῶν διατάξεων ἐτέθη εἰς τὸ ξ' βιβλίον, τίτ. λγ', κεφ. α', καὶ ἐφ' ἑξῆς. Ὁ ι' τίτ. τοῦ θ' βι βλίου τοῦ κώδικος κεῖται εἰς βιβλίον ξ' καὶ τίτ, λθ' κεφ. ιγ' καὶ ἐφ' ἑξῆς ᾿Ανάγνωθι οὖν ἀπὸ τούτων τῶν β.βλ. τίτ. καὶ κεφ. διαφορά, καὶ τὸν η' κανόνα τοῦ ἁγίου Βασιλείου, καὶ τὴν ἐν αὐτῷ τεθεῖσαν περὶ
col. 1119–1120page 344 of 399
PG 104:111911, 3, 11, 4 φονέων νεαρὸν τοῦ βασιλέως κυρίου Μανουὴλ τοῦ 51, Κομνηνοῦ. Τὸ ε' διάτ. τοῦ ιθ' τίτ. τοῦ μη' βιβλίον, ἔστι θέμα β' τοῦ εἴ κεφ. τοῦ να' τίτ, τοῦ ξ' βιβλίου τὰ αὐτὰ λέγον ῥητῶς. Τὸ δὲ ια' διάτ, ἔστι θέμα γ' τοῦ τα' κεφ. τοῦ αὐτοῦ να' τίτ. τὰ αὐτὰ διεξιὸν ἀπαραλλάκτως. σωματικὸς ὅρκος ποῆσαι ἔμελλε. Οἱ γοῦν ἀναγνῶσται γάρ εἰσιν. ΚΕΦΑΛ. ΚΖ'. Περὶ ἐπισκόπων, καὶ κληρικῶν κυβευόντων, ἢ μεθυσκομένων, ἢ θέαις παραβαλώ λόντων, τυμβωρυχούντων, κλεπτόντων, έπιορο κούντων, τοκιζόντων ἢ λαμβανόντων ημιολίας, ἢ ἔτερον αἰσχρὸν ἑαυτοῖς ἐπινοούντων χέρα δος. ᾿Αποστόλων κανών κε', μβ', μγ', μδ'· συνόδου Νια καίας κανὼν ιζ' τῆς ἐν Λαοδικεία κανὼν δ', νδ' τῆς ἐν Καρθαγέννῃ κανών ε', ις· συνόδου 5' κενών ι', κγ', κδ', ν', να' συνόδου Νικαίας τὸ β' κανών δ' Βασ σιλείου κανών ιδ', ιζ', Κείμενον. Ἡ λδ' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, φησὶν, κ. τ. λ., ἐπιδεικνυμέν νης ἐλαττοῦν τὸν χρόνον. 298. Σχόλιον. Η λδ' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ π' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η δὲ β' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεαρών ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρκγ' κειμένη ἐν βιβλίῳ γ' τῶν Βασιλικών είτ, α' κεφ. κβ', διαλαμβάνοντι ὅσα εἰς τὸ κείμενον διελήφθησ σαν. Κείμενον. Οὐ μόνον ἐπιορκεῖν κωλύεται κληρικός, κ. τ. λ., ὑπερθέσεως ἐπὶ τῶν βοναφίδι ἄγω γῶν. Σχόλιον. Η κε' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ π' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐξελήφθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η γ' διάτ. τοῦ ιβ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος ἔστι κεφ. ια' τοῦ α' τίτ. τοῦ εἰ βιβλίου τῶν Βασιλικών, ὅπερ κατεστρώθη εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ β' κεφ. τοῦ ε' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Καὶ ἀνάγνωθι τοῦτο μηδὲν περὶ ὅρκου διαλαμβάνον. Η ς' διάτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. τοῦ κώδικος θέμα οὖσα τελευταῖον τοῦ ιγ' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ εἰ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, οὐδέν τι περὶ ὅρκου διαλαμβάνει. Ζητη τέον οὖν εἰ ὀφείλουσιν οἱ ἐπίσκοποι καὶ οἱ κληρικοί ὅρκους διδόναι σωματικούς, καὶ νομίζω ὅτι ἐπεὶ τὰ ἀπὸ τῶν κωδίκων ἐκληφθέντα κεφ, καὶ τεθέντα εἰς τὰ Βασιλικά, περὶ ὧν καὶ ὁ Φώτιος μνείαν εἰς τὸ κείμενον ἐποίησεν, οὐ μέμνηνται ὅλως ὅρκων. Εχω λύθη τὸ ὀμνύειν ὅλως ἐπίσκοπον ἢ κληρικόν. Διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἀντὶ σωματικοῦ ὅρκου, ἐπενοήθη ἡ ἐγγραφή Ο καταθέσεως τόπον ἐπέχουσα, καὶ ἀναπληροῦσα ὅσα ὁ καλῶς ἀναγκάζονται ὅρκους συματικούς διδόναι, κληρικοί Κείμενον. "Α μέλει καὶ ἡ γ' διάτ· τοῦ β' τίς, τῶν Νεαρῶν ἐπὶ ληγάτων εὐσεβῶν, κ. τ. λ., δίδοται τὸ πρᾶγμα, ἢ ἡ διατίμησις αὐτοῦ, Σχόλιον. Η γ' διάτ. τοῦ β' τίτ, τῶν Νεκρῶν, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρλας, κειμένη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν ε', τίτ. γ', κεφ. θ' καταστρωθέντι εἰς σχό λαιον τοῦ α' κεφ. τοῦ β' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος περὶ τὰς ἀρχάς. Εὐχαρίστησον οὖν τῷ παρ τριάρχη Φωτιῳ καλῶς ἑρμηνεύσαντι ἀπαιτεῖν ὡς διαφέρον τόκους, τοὺς ἐπισκοπους, καὶ τοὺς κληρικοὺς. Ο β' τιτ. τοῦ δ᾽ βιβλιου τοῦ κώδικος ἐτέθη εἰς
col. 1121–1122page 345 of 399
PG 104:1121βιβλίον τῶν Βασιλικῶν 5' τίτ. 5' κεφ. ιη' καί ζήτει διάφορα τούτου κεφ. περὶ κλοπῶν καὶ κλεπτῶν. δὲ β' τίτ. τοῦ μς' βιβλίου τῶν διατ. ἐτέθη εἰς βιβλίον τῶν Βασιλικῶν ξ' τίτ. ιβ΄ κεφ. α', καὶ ἐφ' ἑξῆς ζήτει κεφ. β', γ', δ', ε', τὰ αὐτὰ λέγοντα ῥητῶς ὅσα καὶ εἰς τὸ κείμενον ἐγράφησαν. Ζήτει δὲ καὶ ἕτερον κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. διδάσκον τὰ περὶ ἀφανοῦς κλο πῆς καὶ φανερᾶς, καὶ εἰπὲ ὅτι κἂν ἱερωμένων κλε πτῶν οὐ μέμνηνται οἱ τοιοῦτοι τίτ. ᾿Αλλ' ἐπεὶ ἀφ' ὧν νομίμων ἐνάγονται οἱ λαϊκοὶ, ἐξ αὐτῶν καὶ οἱ κληρικοὶ ἐνάγονται, προνόμια δὲ οὐκ ἐδέθη τούτοις ἀπὸ κλοπῆς μὴ ἐνάγεσθαι ἐξ ἀνάγκης τῷ κοινῷ νομίμῳ Κείμενον. Ο δὲ ἀπὸ ἐμπρησμοῦ ἡ ναυαγίου λαμ βάνων ἔξωθεν, κ. τ. λ., ὡς βιβλίον γ' τίτ. τῷ περὶ τῆς «λοπῆς καὶ αὐτοὶ συσφιγχθήσονται. Σχόλιον. Η της διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ 5' βιβλίου τοῦ κώδικος ἔστι θέμα λε' τοῦ ς' τίτ, του ξ' βιβ. τῶν βασιλικῶν οὕτω λέγον. Εάν τις ἀπὸ ἐμπρησμού ἢ ναυαγίου ἀφέληται τι, ἢ μειώσῃ ἐντὸς ἐνιαυτοῦ ὠρισμένου εἰς τὸ τετραπλούν καρέχεται. Μετὰ δὲ τὸν ἐνιαυτὸν εἰς τὸ ἁπλοῦν πρὸς τῇ ἤδη ὡρισμένη, ποινῇ. Τὸ δὲ δίδοσθαι καὶ τῷ φίσκῳ ἤγουν τῷ δημοσίῳ τὸ τε τραπλούν καθὼς ἐν τῷ κώδικι περιείχετο, οὐ προσ ετέθη ἐν τῷ Βασιλικῷ. Λέγουσι γοῦν τινες διὰ τοῦτο μὴ ἀπαιτεῖσθαι παρὰ τοῦ δημοσίου τὸ τετραπλούν. Ἐμοὶ δὲ δοκεῖ ὅτι ἀπὸ τοῦ εἰπεῖν τὸν Βασιλικόν ἔνοχον εἶναι τὸν οὕτως ἡμαρτηκότα σὺν τῷ τετραπλῷ καὶ τῇ ὡρισμένη ποινῇ, παρίσταται δύνασθαι καὶ τὸν δημόσιον ἀπαιτεῖν τὸ τετραπλοῦν, Φησὶ δὲ καὶ τὸ λα' κεφ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ νγ' βιβλίου ταῦτα· Ο άρ πάζων ἢ κατὰ δόλον κερδαίνιον ἐκ ναυαγίου, εἰς ὅσον ὑπόκειται τῷ ζημιωθέντι, τοσοῦτον καὶ τῷ δημοσίῳ δίδωσιν. Ο δὲ θ' τίτ. τοῦ μέ βιβλίου τῶν διατ. ἐτέθη εἰς τιτ. κ' τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικών διαλαμβάνοντα περὶ τῶν ἀφαιρουμένων ἀπὸ ἐμπρησμοῦ καὶ καταπτώσεως. Λέγει δὲ τὸ τέλος τοῦ α' κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ, ἁρμόζειν ἐπέκεινα της χρημα τικῆς ποινῆς, καὶ ἐγκληματικὴν ἐπεξέλευσιν. Καὶ ἔστι τοῦτο ἰδικὸν εἰς τοὺς ἁρπάζοντας ἀπὸ ἐμπρησμοῦ, καὶ καταπτώσεως και ναυαγίου. Τιμωρούνται γὰρ καὶ χρηματικῶς καὶ ἐγκληματικῶς ὅπερ ἐπὶ τῶν ἄλλων ἁμαρτημάτων οὐκ ἔστι. Καὶ φησὶ τὸ νζ' διάτ. τοῦ θ' τίτ, τοῦ μζ' βιβλίου τῶν διατ. ὃ ἐστι θέμα β' του νζ' κεφ. τοῦ ιβ' τιτ, τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον ὡς συνωψίσθη. ᾿Εὰν γὰρ δ' ὑβριστής, ἢ ὁ κλέπτης ἐγκληματικῶς ἐκλυσθεὶς τι μωρηθῇ, ποινὴν οὐ δίδωσι χρηματικήν. Τὸ μέντοι 4 γ' διάτ, τοῦ β' τίτ. τοῦ μζ' βιβλίου τῶν διατάξεων οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Σημείωσαι δὲ ὅτι ὅταν ἐγκληματικῶς κινηθῇ ἡ ἀπὸ ἁμαρτήματος ἀγωγὴ δίδονται καὶ ἐγγραφαι. Ο β' τίτ. τοῦ γ' βιβλιου τῶν διατ. ἔστι βιβλίον τῶν Βασιλικῶν καὶ τίτ. β' διδάσκων ἐκ ποίων τρόπων ἐπάγεται ἀτιμία. Καὶ ἀνάγνωθι θέμα γ' τοῦ α' κεφ. λέγον· Ατιμός ἐστι καὶ ὁ ἰδίῳ ὀνόματι κατακριθεὶς τῇ περὶ κλοπῆς ἀγογῇ, ἢ τῇ περὶ ἁρπαγῆς πραγμάτων, καὶ τῇ περὶ ὕβρεως ἀγωγῇ, καὶ τῇ περὶ δόλου ή συμφωνήσας ὑπὲρ τῶν τοιούτων ἀγωγῶν, καὶ χρήματα δοὺς μήπω προκατάρξεως γενομένης. Κείμενον. Περί τυμβωρύχων γενικώς διαλαμβάνει ὁ ιβ' τίτ. τοῦ μζ' βιβλίου, κ. τ. λ., τοῦ κώδικος τίτ. δ' διάτ. γ', ξ'. 500.
col. 1123–1124page 346 of 399
PG 104:112312 23, Σχόλιον. Ο ιβ' τίτ. τοῦ μζ' βιβλίου τῶν διπτ. ἔστι τίτ. κγ' τοῦ ζ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν περὶ καταφθορᾶς μνήματος, ἤτοι τῶν ἐνταφείων λειψάνων διδά σκων. Φησὶ δὲ τὸ ὄγδοον κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. τὸ ἔγω κλημα τῆς τυμβωρυχίας ὑπὸ τὸν περὶ βίας δημόσιον ἀναφέρεται νόμον. ᾿Αρμόζει δὲ καὶ χρηματικῶς. Η 1, ποσότης δὲ τῆς ποινῆς οὐκ ἐξελήφθη εἰς τὰ Βασιο λικά. Τὸ α' κεφ. φησὶ τὸ τῆς τυμβωρυχίας ἔγκλημα 7 4,: ἀτιμίαν ἐπιφέρει. Τὸ ζ' θέμα τοῦ δ᾽ κεφ. φησίν· οἱ τυμβωρυχούντες, καὶ γυμνοῦντες τὰ τῶν τελευτών των σώματα, εἰ μὲν μετὰ ὅπλων κεφαλικώς τιμω 10: ροῦνται, εἰ δὲ χωρὶς ὅπλων μέχρι μετάλλου. Τὸ τ' κεφ. λέγει οἱ τὰ λείψανα, ἢ τὰ ὀστὰ μετακινούντες, 7 1 καὶ ἐφ᾿ ἑξῆς ὅσα τῷ κειμένῳ περιέχονται. Ο ζ' τίτ. του ιπ' βιβλίου τῶν διατ. ἔστι τίτ. α' του νθ' βιβλίου 4 3 23: των Βασιλικών διδάσκων περὶ μνημάτων καὶ δαπά νης τῶν κηδειών. Το δ' θέμα τοῦ γ' κεφ. τοῦ κγ' τίτ, τοῦ ξ' βιβλίου φησίν· Οὐ δεῖ τὰ λείψανα τῶν τελευτώντων ψηλαφάσθαι ἢ σκύλλεσθαι. Τὰ δὲ προσκεί ρως ἀποτεθέντα μεταφέρειν ἔξεστι. Τὸ ζ' κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. φησί, χεῖρον οὐ δεῖ τὸ μνῆμα γίνεσθαι, 1: φιλοκαλεῖν μέντοι αὐτῷ ἔξεστι μὴ ἐφαπτομένων τῶν λειψάνων. Τὸ ζ' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ ιβ' βιβλίου των Βασιλικῶν περὶ τὸ τέλος φησί. ᾿Εὰν δὲ ὁ τοῦ τόπου 90 3 δεσπότης παρὰ κέλευσιν ἱερέως, ἢ κέλευσιν βασιλέως έκβάλλῃ τὸν ἐξ ἄλλου ταφέντα ἢ τὰ τεθέντα ὀστές, ενάγεται τῇ περὶ ὕβρεως ἀγωγῇ. Καὶ κεφ. α' τοῦ γ' τίτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου λέγει· Εξεστιν ἐξ εὐλόγου αἰτίας προσιέναι τῷ ἄρχοντι, καὶ μεταφέρειν εἰς ἕτερον τόπον τὸ ἀποκείμενον λείψανον παρενοχλούμενον· Καὶ κεφ. ιδ' φησί· Μηδεὶς ἀνθρώπινον σώμα χωρίς κελεύσεως Βασιλικῆς εἰς ἕτερον τόπον μετα φερέτω, καὶ τὸ παρὸν οὐκ ἔστιν ἐναντίον τῇ α' διάτ. ἐκείνη γὰρ ἀπὸ εὐλόγου αἰτίας επέτρεψε μεταφέρεσθαι τὰ λείψανα κατὰ διάγνωσιν τῶν ἀρχόντων. 45 2 Αὕτη δὲ μηδαμοῦ μνημονεύουσα εὐλόγον αἰτίας, ὅτι χορὶς κελεύσεως Βασιλικῆς οὐκ ἔξεστιν αὐτὰ μετα φέρειν. Ο ιγ' τίτ. τοῦ μη βιβλίου τῶν διατ. ἐτέθη 4: εἰς τίτ. με' τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν. Φησι τὸ β' κεφ. ὁ δεπεκουλάτους κινεῖται κατὰ τοῦ ἀφελομένου ἐκ τῶν ἱερῶν, ἡ τῶν μνημείων, καὶ τὰ ἑξῆς. Τὸ 5 49 12, δ' κεφ. λέγει τῷ δεπεκουλάτῳ ὑπόκειται, καὶ ὁ ἱερὰ 23, 11, 12, 13 14 ἐκ μνημείων ἢ χρήματα λαμβάνων, ἢ τῷ δωρηθέν τῷ Θεῷ. Η ε' διάτ, τοῦ ιθ' τίτ, τοῦ θ' βιβλίου τοῦ 3 4 26, 17, κώδικος ἐτέθη εἰς κεφ. ιβ' τοῦ κγ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου, καὶ ἀνάγνωθι τὸ ιπ', ιβ', ιγ' και ιδ' κεφ. τὰ αὐτὰ 9 λέγοντα ὅσα συνωψίσθησαν. Η γ' διάτ, τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος ἔστι κεφ. κς' τοῦ ιζ' τίτ. τοῦ ζ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, ἢ καὶ ἀνάγνωθι κατα στρωθὲν εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ κε' κεφ. τοῦ παρόντος θ' τίτ. τούτων οὕτως ἐχόντων, σημείωσαι ὅτι τῷ περὶ τυμβωρυχίας νόμῳ ἐνέχονται καὶ οἱ χωρίς κελεύσεως βασιλικῆς, ἢ ἐπισκοπικῆς, ἡ διαγνώσεις αρχοντικῆς μετακινοῦντες λείψανα τεθνεώτων μετὰ τελείας ὁσίας ταφέντα. Πλὴν οἱ μὲν ἄρχοντες χωρίς εὐλόγου αἰτίας οὐ δύνανται ἐπιτρέπειν τὴν τούτων μετάθεσιν. Ο βασιλεὺς δὲ καὶ οἱ ἐπίσκοποι δύνανται ταύτην ἀδιαστίκτως ἐπιτρέπειν. Οι γουν λέγοντες ἀπροκριματίσεως ταύτην γίνεσθαι παρὰ τοῦ βουλου
col. 1125–1126page 347 of 399
PG 104:1125μένου μὴ προκειμένης αἰτίας αἰσχροκερδούς, κακῶς λέγουσι, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ. Διὰ γὰρ τοῦτο καί τις καθ ηγούμενος ἐξεβλήθη συνοδικῶς ἀπὸ τῆς ἡγουμενείας καὶ καθηρέθη. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ'. Περὶ τῶν βδελυσσομένων τὸν γάμον, ἢ τὸν οἶνον, ἢ τὰ κρέα. ᾿Αποστόλων κανών να' νγ', ες· συνόδου Αγκύρας κανών ιδ'· συνόδου 5 κανών ιγ', λ'. ΚΕΦΑΛ. ΚΘ'. Περὶ τῶν ἐπιτετραμμένων ἢ κεκωλυμένων γάμων, καὶ περὶ τοῦ ἐρωτᾶσθαι τοὺς ἀναγνώστας ἐφήβους γενομένους εἰ βού λωνται γαμεῖν, καὶ περὶ παλλακισμοῦ, καὶ πορ νείας, καὶ μοιχείας. ᾿Αποστόλων κανών ιζ', ιη', ιθ', κε', κ', συνόδου Αγκύρας κανὼν τ· συνόδου Νεοκαισαρεαίς κανών α', β', ι· συνόδου Χαλκηδόνος κανὼν ιδ', ιε' συν όδου Καρθαγένης κανών ιω· συνόδου 5', κανών γ', δ', Γ', β', γ', μη', νη'· Βασιλείου κανών γ', 5, ις, ξθ' ὁ Θεοφίλου ἐκ,οῦ ὑπομνηστικοῦ κανὼν δ', ε'. Κείμενον. Βιβλίον α' τοῦ κώδικος, τίτ. γ', διάτ. ε'. Εάν τις μόνον πειραθῇ, κ. τ. λ., καὶ τὴν οὐσίαν αὐτῶν τὸ δημόσιον λήψεται. Σχόλιον. Η ε' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλ. τοῦ κώδικος, καὶ ἡ μὲν διάτ, του αὐτοῦ τίτ. οὐκ ἐτέ θησαν εἰς τὰ Βασιλικά, οὐδὲ ἡ ιγ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεκρῶν μέρος οὖσα τῆς Ἰουστινιανείου νεαρᾶς, οὐδὲ ἡ α' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. τῶν Νεκρῶν μέρος οὖσα τῆς 5 Ιουστινιανείου νεαρᾶς. Σημείωσαι περὶ τῶν ἐκπεσόντων τῆς ἱερωσύνης, καὶ γυναιξὶ συνεχησάντων καὶ τούτων τεκνοποιησάντων, με συγχωρουμένων εἰς κληρονόμον αὐτῶν κληθῆναι, μήθ᾽ ὅλως δύνασθαι τὰ τοιαῦτα παιδία ἢ γνήσια τούτων κληθῆναι ἡ φυσικά, ἡ καθ᾽ οἷον δήποτε τρόπον περιελθεῖν τινα τῶν πραγμάτων αὐτῶν πρὸς αὐτοὺς, ἢ τοὺς μητροπολίτας αὐτῶν, ἀλλὰ τὰ προσόντα πάντα αὐτῷ λαμβάνειν τας κατ᾿ αὐτοὺς Ἐκκλησίας κ τοὺς κλήρους. Τοὺς δὲ τοιοῦτόν τι τολμώντας μετά τὴν τῆς ἱερωσύνης γύμνωσιν μὴ δυναμένους εἴς τι κοσμικὸν ἀξίωμα, ἢ στρατείαν ἀναχθῆναι, ἀλλὰ ἰδιωτεύοντας πάντα τὸν χρόνον. Όπως δὲ σήμερον οὐ φυλάττεται τουτο ἀγνοῶ, Κείμενον. Καὶ ἡ β' διάτ, τοῦ αὐτοῦ τίτο, ὅτι ᾿Εὰν βουλευτής, κ. τ. λ., καὶ πέντε λίτρας τοῖς προβάτοις προστιμωμένου. Σχόλιον. Η β΄ διάτ. τοῦ αὐτοῦ π' τίτ, τῶν Νεκρῶν 2 14 ἔστι κεφ. κζ' τῆς ρκγ' νεαρᾶς τοῦ βασιλέως Ιου- 26 123, 33 στινιανοῦ, ἤ τοι κεφ. λγ' τοῦ γ' βιβλ. τῶν Βασιλικῶν 1 τὰ αὐτὰ διαλαμβάνον ὅσα συνωψίσθησαν. Λέγει δὲ 24 καὶ τὸ κλ' κεφ. τῆς αὐτῆς νεαρᾶς, ἤτοι τὸ λα' κεφ. 31 τοῦ αὐτοῦ τίτι, ἀλλὰ μὲν καὶ τὸ λβ΄ περὶ τοῦ ἐρω τᾶσθαι τοὺς μέλλοντας χειροτονεῖσθαι εἰ δύνανται σωφρονεῖν, καὶ περὶ γαμούντων ἱερωμένων, καὶ δευτερογαμούντων ἀναγνωστῶν. Όσα παρὰ τοῦ πα τριάρχου διελήφθησαν περιφραστικώς. Περὶ δὲ τῶν ἁρπαζόντων, ἢ διαφθειρόντων, ἢ ὑπονοθευόντων τὰς τῷ θεῷ ἀνατεθειμένας, διδάσκει ἡ αὐτὴ β' διάτ. τοῦ 2 1 63 α' τίτ, τῶν Νεκρών οὖσα έγ' κεφ. τῆς ραγ᾽ Ἰουστινια- 123, 12 1 νείου νεαρᾶς, ἤτοι κεφ. ιβ' τοῦ α' τίτ. τοῦ δ᾽ βιβλ, τῶν Βασιλικῶν τὰ αὐτὰ λέγον ὅσα συνωψίσθησαν, πλὴν τῆς ποινῆς. Ὁ μὲν γὰρ βασιλικός φησι τὸν ἐκ τοῦ νόμου κίνδυνον ὑπομένειν τοὺς πλημμελήσαντας, καὶ τοὺς μετασχόντας τοῦ τοιούτου μύσους. Ο δὲ συνε θέμενος τὸ Νομοκάνονον λέγει κεφαλικῶς αὐτοὺς τιμω.
col. 1127–1128page 348 of 399
PG 104:1127ρετσθαι. Σὺ δὲ μᾶλλον τῷ Βασιλικῷ πρόσχες, καὶ εἰ θέα 58, 1,: λεις ποῖαι εἰσιν αἱ νόμιμοι ποιναι. 'Ανάγνωθι βιβλ. ξ' τίτο νη' κεφ. α', οὕτως ἔχον· Οἱ ἁρπάσαντες γυναίκα, ἢ μνηστευομένην, ἢ ἀμνήστευτον, ἢ χήραν, εἴτε εύσ γενής ἐστι εἴτε δούλη, ἢ ἀπελευθέρα, καὶ μάλιστα ἐὰν τῷ Θεῷ ὦσιν αἱ γυναῖκες καθιερωμέναι νομίμως τιμωρείσθωσαν, τοῦτ᾽ ἔστιν εἰ μὲν μεθ᾽ ὅπλων, εἴτε ξιφῶν, ἡ ῥοπάλων τὴν ἁρπαγὴν ἐποιήσαντο, οἱ τοι οὗτοι ξίφει τιμωρείσθωσαν, οἱ δὲ συνευπουργοῦντες αὐτ τοῖς, ἢ συνειδότες, ἢ ἐκόντες ὑποδεξάμενοι, ή οἱανδήποτε σπουδήν εἰσενεγκόντες τυπτόμενοι, καὶ κου ρευόμενοι ρινοκοπείσθωσαν, ἐπειδὴ οἱ προθέντες παρ' ἑαυτοῖς ἁρπᾶσαι, ἕτοιμοι εἰσι καὶ φονεύειν τοὺς ἀνθισταμένους. Εἰ δὲ χωρὶς οιωνδήποτε όπλων τὴν ἁρπαγὴν ἐποιήσαντο, ὁ μὲν τὴν ἁρπαγὴν ποιής σας, χειροκοπείσθω, οἱ δὲ βοηθήσαντες τοῖς τοιούτοις ἐν τῇ ἁρπαγῇ, ή συνειδότες, ἡ ὑπηρετήσαντες, ἡ εκόντες ὑποδεξάμενοι, ή οιανδήποτε σπουδὴν εἰσ ενεγκόντες αὐτοῖς, τυπτόμενοι ἐξοριζέσθωσαν. Ζήτει 35, καὶ τὴν λε νεαρὰν τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος τοῦ Φιλοσόφου τὰ αὐτὰ σχεδὸν νομοθετοῦσαν. ΚΕΦΑΛ. Λ. Περὶ τῶν ἐπὶ γάμῳ γυναίκες ἁρπαζόντων. ᾿Αποστόλων κανών ξζ'· συνόδου Αγκύρας κανόνια', κε'· συνόδου Χαλκηδόνος κανών κζ'· συνόδου 5 κανὼν ἐβο Θεοφίλου ἐκ τοῦ ὑπομνηστικού και νών β'. Κείμενον. Βιβλ. α', τίτ. γ', διάτ. ε', Εάν τις άρ πάσῃ, κ. τ. λ., μή χρώμενος φόρου παρι γραφῇ. καὶ Σχόλιον. Η ε' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλ, τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, οὐδὲ ἡ ντ', μὴ σὺ προσχῆς ταύταις· Η γ' διάτ. τοῦ δ᾽ τίς, τοῦ «' βιβλ. του κώδικος ἔστι κεφ. κς του ιζ' τίς, τοῦ ζ' βιβλ. τῶν Βασιλικῶν, καὶ κατεστρώθη εἰς τὴν ἄρα μηνείαν τοῦ κε' κεφ. τοῦ παρόντος θ' τίτ., ὃ καὶ ἀνά γνωθι. Η α' διάτ, τοῦ κδ' τίτ, τοῦ γ' βιβλ. τοῦ κα δικος ἐτέθη εἰς κεφ. ζα' τοῦ ε' τίς, τοῦ ζ' βιβλ. τῶν Βασιλικῶν, τοῦτο δὲ κεφ. παρελείφθη. Κείμενον. Τίτλος μα', διάτ. δ', ὁ λέγων Παρά δούλου κ. τ. λ., καὶ ἱερῶν, καὶ χηρῶν. Σχόλιον. Η δ' διάτ, τοῦ μπ' τίτ, τοῦ γ' βιβλ. τοῦ κώδικος ἔστι κεφ. μζ” τοῦ σ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. λέγουσα 'Η διάτ. ὁμοίᾳ τῇ β' ἔστι καὶ τῇ γ' καὶ λέγει· ὅτι Ο δεσπότης ἁγνοῶν τὸ πταίσμα τοῦ οἰκέτου νοξάλια μόνον κατέχεται, εἰδὼς δὲ ἰδίῳ ὀνόματι. Ολον δὲ τὸ τῆς διατ. νόμιμον τοιοῦτον ἐστιν ὅτι ἐὰν οἰκέτης ἀλο λότριος ἁρπάσῃ, εἴσω μὲν ἐνιαυτοῦ τὸ τετραπλοῦν ζητεῖ ἡ περὶ ἁρπαγής χρημάτων ἀγωγὴ, μετὰ δὲ τὸν ἐνιαυτὸν τὸ ἁπλοῦν, ἤτοι ἐφ᾽ ᾧ δοῦναι τὸν οἰκέτην εἰς νόξαν, ἢ κατέχεσθαι τὸν δεσπότην αὐτοῦ, καὶ εἰς περιελθὸν εἰς αὐτόν. Εἰ δὲ συνειδότος τοῦ δεσπότου ήρπασεν εἰς τὸ διαφέρον ἐνέχεται ὁ δεσπότης πάντως, τοῦτ᾽ ἐστιν εἰς τὸ τετραπλούν, ἢ εἰς τὸ ἁπλοῦν. Εἰ δὲ τὴν σὴν γαμετὴν ἤρπασε, κατ' αὐτοῦ τοῦ οἰκέτου κίνησον τὸ δημόσιον ἔγκλημα. Η γ' διάτ. τοῦ ιγ' τίτ. τοῦ τ' βιβλ, τοῦ κώδικος ἔστι κεφ. γ' τοῦ τη' τίτ. τοῦ μη'βιβλ, τῶν Βασιλικών, οὕτως ἔχον· Ἐὰν δοῦλος
col. 1129–1130page 349 of 399
PG 104:1129ΧΧΧ. ἀρπαγὴν παρθένου καταμηνύσῃ ἐλεύθερος γίνεται, 7 ἢ ἐὰν τὴν ἤδη συγχωρηθεῖσαν ἀπελλέγξῃ. Η ξ'. διάτ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ βιβ. τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασι- 10 11. 1 13 λικὰ, οὐδὲ δι' τίτ. τοῦ αὐτοῦ βιδ., οὐδὲ ὁια. Η δὲ α' διάτ. 1 58 τοῦ ιγ' τιτ. τοῦ θ' βιβλ. τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. α' τοῦ 29 9 νη' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ., καὶ αὐτὸ μὲν κατεστρώθη περὶ: 2 τὸ τέλος τοῦ κθ᾽ κεφ. τοῦ παρόντος θ' τίτ. τὸ δὲ β' θέμα τούτου λέγει παῦτα· ἐὰν οὖν ἐν αὐτῇ τῇ ἁρπα γῇ εἷς ἐκ τούτων καταληφθῇ ἢ παρὰ τῶν πα τέρων τῶν γυναικῶν, ἢ παρὰ τῶν ἀδελφῶν, ἢ ἐπιτρόπων, ἢ κουρατώρων, ἡ πατρώνων, ή δεσποτῶν ἐλεγ χθέντες φονευέσθωσαν αὐτοχειρί, μάλιστα ἐὰν καὶ γεγαμημένες γυναίκας ἐπειράθησαν ἁρπᾶσαι. Τὸ αὐτὸ δὲ λέγομεν καὶ εἰ μνηστήν τις ἰδίαν ἥρπασεν. Εἰ δὲ δυνηθώσιν οἱ τοιοῦτοι διαφυγεῖν, καὶ οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ οἱ ἐν πάσῃ χώρᾳ ἀρχοντες καὶ στρατηλάταις ἐκδικείτωσαν τὸ γενόμενον. Κατέχοντες αὐτοὺς καὶ τιμωρούμενοι καὶ μὴ συγχωροῦντες αὐτ τοῖς ἐκκαλέσασθαι· καὶ εἰ μὲν δοῦλαὶ εἰσιν αἱ ἁρπα γεῖσαι ἡ ἀπελεύθεραι, οἱ ἁρπάσαντες ὑποκείσθωσαν, εἰ δὲ καὶ εὐγενεῖς ἦσαν, τὰ πραγμάτα τῶν ἁρπα σάντων, καὶ τῶν βοηθούντων ἐν αὐτοῖς, τῆς δεσποτείας αὐτῶν γινέσθωσαν προνοίᾳ τῶν ἀρχόντων, καὶ τῶν γονέων εἰς προῖκα, ἢ ἐὰν μὴ βουληθώσι γαμή σαι κατέχειν ταῦτα τὰ πραγμάτα. Μὴ ἐξέστω δὲ τῇ γυναικὶ αὐτὸν τὸν ἁρπάσαντα ἄνδρα λέγειν, μηδὲ τοὺς γονεῖς αὐτοῦ τοῦτο αὐτῇ κελεύειν. Αἱ δὲ τιμωρίαι τῆς διάτ. πᾶσαι ἔστωσαν κατ᾿ αὐτῶν τῶν ἁρπασάντων, καὶ βοηθησάντων αὐτοῖς ἐν τῇ ἁππαγῇ· οἱ μέν τοι συνειδότες καὶ ὑπηρετήσαντες, καὶ οἱ ὑποδεξάμενοι, καὶ οἱανδήτινα σπουδὴν αὐτοῖς συνενεγκόντες τῇ εἰρημένῃ τιμωρίᾳ ὑποκείσθωσαν, εἴτε βουλομένων τῶν γυναικῶν, εἴτε μὴ βουλομένων ἡ ἁρπαγὴ γέγονεν. Καὶ οἱ γονεῖς δὲ τῆς γυναικὸς κἂν ἀνεξικακήσωσι περιοριζέσθωσαν. Εἰ δὲ καὶ δοῦλος εὑρεθῇ ἐν τῷ πράγματι, καιέσθω, πασῶν τῶν ἄλλων τιμωριών σχο λαζουσῶν. Κείμενον. Καὶ βιβλ. μζ' τίτ. β' διάτ. λθ', ὁ δού λην ἀλλοτρίαν, κ. τ. λ., εἰ γὰρ συνήνεσαν ἢ μὴ περίεισι φισκοῦνται τὰ τοιαῦτα πράγματα. Σχόλιον. Τὸ λθ' διάτ, τοῦ β' τίτ. τοῦ μζ' βιβλ., ἔστι κεφ. λθ᾽ τοῦ ιβ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. οὕτως ἔχον ὡς 12 συνωψίσθη. Γίνωσκε δὲ ὅτι ὁ τοιοῦτος κἂν μὴ ἐν έχηται ὡς κλέπτης ἡ ὡς ἀνδραποδιστής, ἀλλὰ χρη ματικώς τιμωρείται παρὰ τοῦ ἄρχοντος, και σωφρονίζεται. Καὶ ζήτει θέμα παρατέλευτον τοῦ λζ' τίτ. τοῦ αὐτοῦ ξ' βιβλ. λέγον περὶ τὸ τέλος, Ὁ δὲ εἰς ἀλλοτρίαν δούλην πορνεύων τῶν μὲν εὐ πόρων ὑπάρχων, παρεχέτω ὑπὲρ τοῦ πταίσματος τῷ δεσπότῃ τῆς δούλης νομίσματα λς'. Εἰ δὲ εὐτελής 29, εἴη, τυπτέσθω, καὶ καθ᾽ ὅσον εὐπορεῖ κατὰ ἀναλο- 29 γίαν τῶν λϚʹ νομισμάτων διδότω. Τὸ κθ' διάτ. τοῦ σ' τίτ, τοῦ μη' βιβλ., ἔστι θέμα τελευταῖον τοῦ κθ' κεφ. 2 18 τοῦ λζ' τίτ, τοῦ ξ' βιβλ. οὕτως ἔχον ὡς ἐγράφη. Τὸ 1 1 δὲ ε' διάτ, τοῦ Γ' τίτ. τοῦ μη' βιβλ. τῶν διατ. ἔστι θέμα β' τοῦ ε' κεφ. τοῦ ιη' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. οὕτως 17, 21 ἔχον ὡς ἐγράφη. Η α' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεκρῶν, ἔστι κεφ. ιβ' τῆς Γ'. νεαρᾶς τοῦ Ἰουστινιανοῦ, οὐκ
col. 1131–1132page 350 of 399
PG 104:1131ἐτέθη δὲ εἰς τὰ Βασιλικά. Η περὶ μανδάτων διπλο γομένη ιζ' νεαρά, ἔστι κεφ. κα' τοῦ γ' τίτ. τοῦ ς' βιβλ. τῶν Βασιλικών λέγον ταῦτα ῥητῶς· Οὔτε δὲ ἀνδροφόνοις, οὔτε μοιχοίς, οὔτε παρθένων άρπαξιν ἡμαρτάνουσι τὴν ἐκ τῶν ὅρων φυλάξεις ἀσφάλειαν, ἀλλὰ κἀκεῖθεν ἐξελκύσεις, καὶ τιμωρίαν αὐτοῖς ἐπίσ άξεις. Οὐ γὰρ τῶν τὰ τοιαῦτα ἁμαρτανόντων φείδεσθαι προσήκει, ἀλλὰ τῶν περιόντων ἵνα μὴ τοιαῦτα ὑπὸ των τολμηροτέρων πάσχοιεν. "Αλλως τε ἡ ἐκ τῶν ἱερῶν ἀσφάλεια οὐ τοῖς ἀδικοῦσιν, ἀλλὰ τοῖς ἀδικουμένοις δέδοται παρὰ τοῦ νόμου, καὶ οὐκ ἂν 123, εἴη δυνατὸν ἑκάτερον ἀσφαλίζεσθαι τῇ παρὰ τῶν 12, ἀσύλων τόπων ἀσφαλείᾳ, καὶ τὸν ἀδικοῦντα, καὶ τὸν ἀδικούμενον. Η β' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. τῶν Νεαρών, 2 58 ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρκγ' κειμένη ἐν βιβλ. δ' 58 τῶν Βασιλικῶν τίτ. α' οὗ κεφ. 16' ταῦτά φησιν, Εἴ τις άρπάσει, καὶ τὰ ἑξῆς ἐγράφησαν εἰς τὸ κείμενον. Ἐ ρμγ' νεαρὰ κεῖται εἰς κεφ. β' τοῦ νη' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. οὕτω διαλαμβάνον ὡς ἐδηλώθη. ᾿Ανάγνωθι καὶ τὸν αὐτὸν νη' τίτ. ὅλον ὡρατά τινα διδάσκοντα, καὶ διάφορα περὶ τῶν ἀρπαζόντων οἰασδήτινας γυναίκας. ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. γυναιξί. οζ'. Περὶ ἱερατικῶν συλλογομένων Συνόδου Λαοδικείας κανών λ' συνόδου 5' κανών Κείμενον. Η περὶ ῥεπουδίων νεαρὰ ριζ' δίδωσιν, κ. τ. λ., τὴν αὐτῆς προίκα. Σχόλιον. Ἡ ριζʹ νεαρὰ τοῦ Ἰουστινιανοῦ κεῖται εἰς βιβλ. κη' τίτ. ζ' καὶ λέγει τὸ δ᾽ θέμα τοῦ α' κεφ. ταῦτα ῥητῶς· Ἐὰν ἀνδράσιν ἐξωτικούς γίνει βουλ μένου τοῦ ἀνδρὸς συμποσιάζῃ, ἢ συλλούηται, καὶ ἔστι μία τῶν λυουσών τον γάμον αἰτιοῦσα καὶ Ο αὕτη, η ΚΕΦΑΛ. ΛΒ'. Περὶ ἐπισκόπων, καὶ κλη ρικῶν γινομένων λαϊκῶν, ἢ ἀξιωματικών ή στρα τευομένων. ᾿Αποστόλων κανῶν πγ· συνόδου Νικαίας και νών ιβ'· συνόδου Χαλκηδόνος κανών ζ'. Κείμενον. Βιβλ. α' τοῦ κώδικος τίτ. γ', διάτ, λή, οἱ δούλοι γνώμη,κ. τ. λ., βίον μεταδιώκοντος. Σχόλιον. Ἡ λς' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλ. τοῦ κώδ. οὐκ ἐτέθῃ εἰς τὰ Βασιλικά, οὐδὲ ἡ νβ' διάτ, τοῦ αὐτοῦ τίτ. οὐδὲ ἡ νγ'. Ζήτει δὲ βιβλ. τῶν Βασιλικών δ', τίτ. α', κεφ. ια', θέμα γ' οὕτω λέγον, Ἐὰν μονα χὸς καταλείψῃ τὸ μοναστήριον, καὶ εἰς κοσμικὸν βίον επέλθῃ, τοῦτον τῆς στρατείας καὶ τῆς τιμῆς εἰ τινα ἔχῃ πρῶτον γυμνωθέντα ἐκ τοῦ ἐπισκόπου των τόπων, καὶ τοῦ τῆς ἐπαρχίας ἄρχοντος, εἰς μονα στήριον βάλλεσθαι, καὶ τὰ πράγματα ὅσα μετά ταύτα ἔχειν δειχθείη τῷ μοναστηρίῳ ἐν ᾧ ἐμβάλλεται δια φέρει. Εἰ δὲ καὶ πάλιν καταλείψει τὸ μοναστήριον, τότε αὐτὸν ὁ ἄρχων τῆς ἐπαρχίας ἐν ᾗ ἂν εὑρεθείη κρατείτω, καὶ τῇ ὑποκειμένῃ αὐτῷ τάξει συνοριο θμείτω. Καὶ κεφ. γ' τοῦ αὐτοῦ βιβλ. καὶ τίτ. οὕτως ἔχον Εἴ τις δὲ καὶ εἰς μοναχικὸν βίον ἐλθεῖν βουληθείς κελεύομεν ἵνα εἰ μὲν γνώριμος ἔστιν ὅτι οὐδεμια τύχῃ ὑπόκειται, ὁ ἡγούμενος τοῦ μοναστηρίου ότι συνίδη, τὸ σχῆμα αὐτῷ παρασχῇ. Εἰ δὲ μὴ γνωρί
col. 1133–1134page 351 of 399
PG 104:1133ζεται εἰ οἱᾳδήποτε ὑπόκειται τύχῃ, ἐντὸς τριῶν ἐνι αυτῶν μὴ λαμβάνει, αὐτὸν τὸ μοναχικόν σχῆμα, ἀλλ' ἐντὸς τοῦ εἰρημένου χρόνου ἀποπειράσθω τῆς τούτου ἀναστροφῆς ὁ τοῦ μοναστηρίου ἡγούμενος. Καὶ εἰ ἐντὸς τριετίας ἀναφύῃ τις λέγων ή δοῦλον, ἥ κολωνὸν, ἡ ἐναπόγραφον τούτων ἴδιον εἶναι, ἡ καὶ ὡς φεύγοντα τὴν γεωργίαν, ἡ ὡς τι κλέψαντα, ή διά τι πταίσμα εἰς τὸ μοναστήριον αὐτὸν εἰσεληλυθέναι. Καὶ ταῦτα ἀποδειχθείη τῷ ἰδίῳ δεσπότῃ τοῦτον ἀπο καθίστασθαι μετὰ πραγμάτων ὑπὲρ ὧν ἀποδειχθείη εἰς τὸ μοναστήριον εἰσαγαγὼν λόγον πρότερον ὡς οὐδὲν ὑπομενεῖ παρὰ τοῦ ἰδίου δεσπότου λαμβάνοντα. Εἰ δὲ ἐντὸς τριετίας μηδεὶς ἐναγάγῃ τινὶ τῶν εἰρημένων προσώπων, ὁ ἡγούμενος τοῦ μοναστηρίου μετὰ τὴν παραδρομὴν τοῦ τριετούς χρόνου εἰ τὸν τοιοῦτον ἄν δρα ἄξιον κρινεί, τότε διδότω αὐτῷ τὸ σχῆμα, καὶ β μηδεὶς αὐτῷ ὄχλησιν μετὰ ταῦτα ὑπὲρ τῆς τύχης εἰσφερέτω ἐν ὅσῳ μέντοι γε ἐν τῷ μοναστηρίῳ δι άγει. Τὰ δὲ πράγματα ἅπερ εἰς τὸ μοναστήριον εἰσε αγαγών φανείη τῷ δεικνυμένῳ δεσπότῃ ἀποδιδόσθω. Εἰ δέ τις τῶν εἰρημένων προσώπων καταλείψει το μοναστήριον, καὶ εἰς κοσμικὸν ἔλθῃ βίον, ἢ ἐν ταῖς πόλεσιν, ἡ ἐν τοῖς ἀγροῖς περιέρχηται, τῇ ἰδίᾳ τύχῃ παραδιδόσθω. Καὶ κεφ. ι' τοῦ αὐτοῦ τίτ. λέγον· Απ 10 αγορεύομεν δὲ τοῖς γονεῦσι τοὺς ἰδίους παῖδας μονα χικὸν βίον ἐπιλεγομένους ἐκ τῶν εὐαγῶν μοναστηρίων ἀφέλκειν. Κείμενον. Διατ. νδ' τοῦ αὐτοῦ τίτ. Οὐκ ἔξεστι τοῖς γονεῦσι βουλομένοις, κ. τ. λ., αὐ τὸν τῇ ἐπιχωρίω τάξει Σχόλιον. Η νγ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλ. τοῦ κώδ. οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, ὡς καὶ ὄπισθεν ἐγράψαμεν. Ζήτει δὲ βιβλ. δ', τίτ. α', κεφ. θ', οὕτως ἔχον· Οὐδεμίαν δὲ ἄδειαν διδόαμεν ἥ τοῖς γονεῦσι τοὺς παῖδας, ἥ τοῖς παισὶ τοὺς γονέας τὴν κοσμικήν διαγωγήν καταλιμπάνοντας ὡς ἀχαρίστους ἀπο κλείειν τῆς ἰδίας κληρονομίας ὑπὲρ αἰτίας πρὸ τοῦ μοναχικού βίου παρακολουθησάσης· α', διάτ, του α', τίτ, τῶν Νεαρῶν, ἔστι νεαρὰ Ιουστινιάνειος ς', τούτο δὲ τὸ κεφ. οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η β' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. τῶν Νεαρῶν, ἔστι νεαρά Ἰουστινιάνειος ρκγ', κειμένη ἐν βιβλ. γ' των Βασιλικῶν τίτ. α', καὶ λέγον τὸ λδ' κεφ. τούτου ὅσα εἰς τὸ κεί μενον περιέχονται. Ανάγνωθι τοῦ αὐτοῦ βιβλ. καὶ τίτο κεφ. λς', ὅπερ κατεστρώθη εἰς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ λϚ' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Η ιγ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν νεκρῶν, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ε'· τοῦτο δὲ τὸ κεφ. οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η δὲ β' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. ἔστι νεαρὰ Ιουστινιάνειος ραγ' κειμένη ἐν βιβλ. τῶν βασιλικῶν δ', τίτ. α', κεφ. ια', καὶ ἀνάγνωθι τοῦτο κατα στρωθὲν ῥητῶς ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ παρόντος λβ' κεφ. ΚΕΦΑΛ. ΑΓ΄. Περὶ τῶν συνεπισταμένων ἁμαρτάνουσι κληρικοῖς, καὶ μὴ φανερούντων. Βασιλείου κανὼν οπ'. Κείμενον. Περὶ τῶν ὑποδεχομένων, ἢ κρυπτόν των ληστάς, ἢ δυναμένων, κ. τ. λ., β' του εἰρημένου 15' τίτ, τοῦ μζ' βιβλ. Σχόλιον. Ο λθ' τίτ, τοῦ θ' βιβλ. τοῦ κώδ, ἐτέθη
col. 1135–1136page 352 of 399
PG 104:1135Ο 27: Αεἰς κεφ. γ' τοῦ κζ' τίτ, τοῦ ξ' βιβλ. τῶν Βασιλικῶν καί φησιν οὕτως, Ὁ ὑποδεξάμενός τινα ἐνεχόμενον εγκλήματι ἐν εἰδήσει, τὴν αὐτὴν ὑποστήσεται τιμω ρίαν. Ὁ δὲ ὑποδεξάμενος λῃστὰς καὶ μὴ προσαγαγὼν αὐτοὺς δικαστηρίῳ, δημευέσθω, ή τιμωρείσθω 16 κατὰ τὴν ποιότητα τοῦ προσώπου, ὡς ἂν ὁ δικαστὴς 1 27 συνίδῃ. Ὁ ις' τίτο του μζ' βιβλ. τῶν διάτ ἐτέθη εἰς κεφ. α' τοῦ αὐτοῦ κζ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. καί φησιν Ὁ ὁποδοχεῖς τῶν λῃστῶν ὡς λῃσταὶ τιμωρούνται, καὶ οἱ δυνάμενοι κρατῆσαι τοὺς λῃστὲς καὶ ἀπολύσαντες 2 16 χρήματα λαβόντες, ἢ μέρος τῶν λῃστευθέντων. Τὸ 2 27 β' διάτ. τοῦ ι' τίτ. τοῦ μζ' βιβλ. τῶν διατάξεων, ἔστι κεφ. β' τοῦ ῥηθέντος κζ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. οὕτως ἔχον ῥητῶς ὡς ἐγράφη. ᾿Ανέγνωθι καὶ τὸ δ᾽ αὐτοῦ κεφ. διδάσκον πῶς ἀποσπῶνται οἱ ἐνεχόμενοι ἐγκλής μασι, καὶ διατρίβοντες ἐν κτήμασι, καὶ ὅτι εἰ μὴ διδόασι τούτους οἱ δεσπόται τοῦ κτήματος τῷ ἄρχοντι, στερίσκονται τῆς δεσποτείας αὐτοῦ, καὶ οἱ πρωτεύο οντες καὶ οἱ φροντισταί τούτου ἐξορίζονται. Σὺ δὲ 27 ζήτει τὸν ὅλον κζ' τίτο τοῦ ξ' βιβλ. 'Ανάγνωθι καὶ 1, 22, 50, 90, 39, βιβλ. α' τίτ. β΄ κεφ. κβ' καὶ ν' καὶ 4”, βιβλ. ξ' τίτ. λθ' κεφ. τελευταῖον. Διαλαμβάνουσι γὰρ ὅτι ἐπίσης τοῖς αἱρετικοῖς καὶ τοῖς γόησι κολάζονται οἱ αὐτοὺς ὑπο δεχόμενοι καὶ συγκαλύπτοντες. ΚΕΦΑΛ. ΛΔ'. - Περὶ τοῦ καθαιρεῖσθαι τοὺς κλη ρικοὺς διδόντας ἐγγύας. ᾿Αποστόλων κανών κ'. Κείμενον. Η κε' καὶ λβ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλ. τοῦ κώδ., κ. τ. λ., μήτε ποιεῖν ὁμολογίαν. Σχόλιον. Η κε' καὶ λβ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. του α' βι βλ. τοῦ κώδ, οὐκ ἐτέθησαν εἰς Βασιλικά. Ἡ δὲ β' διάτα τοῦ α' τίτ. τῶν Νεκρῶν, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρκγ' κειμένη ἐν βιβλ. γ' τῶν Βασιλικῶν τίτ, α' καὶ φησι τὸ μδ' κεφ. καὶ με᾿ αὐτοῦ περὶ τὰ τέλη ότι συνοψίσθησαν παρὰ τοῦ πατριάρχου. Τὰ μέντοι γραφέντα εἰς ἑρμηνείαν τοῦ κ' κανόνος τῶν ἁγίων ἀποστόλων ἀρκοῦσιν εἰς διευλύτωσιν τῆς εἰσαγομέν νης ἀμφιβολίας χάριν τῶν ἐγγυῶν τῶν ἐπισκόπων, καὶ τῶν κληρικῶν· καὶ ἀνάγνωθι ταῦτα. ΚΕΦΑΛ. ΑΒ΄. Περί κληρικῶν ἐσθιέντων ἐν καπηλείψ, ἡ πανδοχείῳ. ᾿Αποστόλων κανών νδ συνόδου Λαοδικείας και νών κδ'· συνόδου Καρθαγέννης κανών μα· συνόδου 5, κανών θ'. Κείμενον. Η ιδ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεκρών φησιν ὅτι τὸν μοναχὸν, κ. τ. λ., υπαρχοι καὶ οἱ ἄρχοντες. Σχόλιον. Η ιδ' διάτ. τοῦ κ' τίτ. τῶν Νεαρῶν, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρλγ'. Κειμένη ἐν βιβ, δ' τῶν Βασιλικῶν τίτ, α' κεφ. ις', οὕτως ἔχοντι ὡς συν ωψίσθη. Καὶ ἀνάγνωθι τοῦτο. Ζήτει καὶ κανόνα τῶν ἁγίων ἀποστόλων μβ', μγ'. ΚΕΦΑΛ. 15'. Περὶ κληρικῶν ὑβριζόντων βασιλέα, ἢ ἐπίσκοπον, ἢ ἄρχοντα, η πρεσβύτερον. ᾿Αποστόλων κανών νε', νς”, πι'. Κείμενον, ἰδικῶς μὲν περὶ κληρικῶν ὑβριζόντων
col. 1137–1138page 353 of 399
PG 104:1137Ο πολιτικός νόμος, κ. τ. λ., λεγόντων τι σὶν, ὡς βιβλ. θ' τιτ. 15 Σχόλιον. Η α' διάτ. τοῦ ζ' τίτ. τοῦ θ' βιβλ. τοῦ κώδ., ἔστι βιβλ. ξ' τίτ. λ κεφ. ιγ' οὕτως ἔχον ὡς 36, 13, συνωψίσθη. Τὸ α' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ μη βιβλ., ἔστι θέμα β' τοῦ η' κεφ. τοῦ λϚ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. 2 8 36 διαλαμβάνον ῥητῶς ὅσα εἰς τὸ κείμενον ἐγράφησαν. Σημείωσαι οὖν καὶ ἀμφότερα ξένα ὄντα, και χρήσιμα κατὰ πολύ. Ο ι' τίτ. τοῦ μζ' βιβλ. τῶν διατάξεων 10 ἐτέθη εἰς τίτ. κα' τοῦ ξ' βιβ. τῶν Βασιλικῶν ἐξ αὐ- 21 τῆς ἀρχῆς, καὶ ζήτει κεφ. διάφορα τούτου περὶ ὕδρεων, καὶ φαμούσων διαλεγόμενα. Τὸ α' κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. λέγει ταῦτα ῥητῶς. Γενικῶς μὲν ὕβρις λέγεται τὸ παράνομον, ἰδικῶς δὲ ἡ περιφρόνησις καὶ ἡ ζημία ὡς ἐπὶ τοῦ ᾿Ακουιλίου, καὶ ἡ ἀδικία ὡς ἐπὶ τοῦ ἀδίκως καὶ παρανόμως ψηφισαμένου. Ο λε' τίτ. η τοῦ θ' βιβλ. τοῦ κώδ. ἐτέθη εἰς κεφ. μγ' τοῦ κα' τίτ. τοῦ ξ' βιβ. λέγον· Ο κατὰ συκοφαντίαν κινήσας τὴν 43 21 περὶ ὕβρεως ἀγωγὴν, ἢ ἐξορίζεται, ἢ τοῦ ἀξιώματος ἀποκινεῖται. Καὶ ὁ λς” τίτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλ. κεῖται 36 εἰς τίτ. ξγ' τοῦ ξ' βιβλ., καὶ φησι τὸ α' κεφ. ταῦτα 63, 1 Πᾶς ὁ εὑρίσκων φλυαρίαν ἐσφραγισμένην, ἡ ἀσφράς γιστον, καὶ μὴ παραχρῆμα καίων, ἀλλὰ καὶ ἀναγινώσκων, ὑποκείσθω τιμωρία ή τινι ὑπέκειτο καὶ ὁ συντεθεικὼς τὴν φλυαρίαν. Καὶ κεφ. β' Ο εὑρών φλυαρίαν μηδενὶ ἑτέρῳ λεγέτω τὴν δύναμιν αὐτῆς, 2. ἀλλὰ διαῤῥήξει αὐτὴν ἡ καύσει· ἡ δὲ μὴ ταῦτα ποιήσας κεφαλικῇ τιμωρίᾳ ὑποβληθήσεται. Πᾶς γὰρ θαῤῥῶν ἄπερ ἐντάττει ἐν τῇ φλυαρία κατηγορείτω γινώσκων ὅτι ἐὰν ἀποδείξῃ, τιμῆς ἀξιοῦται, μὴ ἀποδείξας δὲ τιμωρεῖται. Ὁ δὲ τοιοῦτος χάρτης τὴν – καθ' οὗ ἐτέθη ὑπόληψιν μὴ βλάψῃ. Ο δὲ δ' τίτ. τῆς δ' Ινστιτουτιῶνος οὐκ ἐτέθη μὲν εἰς τὰ Βασιλικά, φησὶ δὲ τὴν περὶ ὕβρεως ἀγωγὴν καὶ χρηματικῶς 7 καὶ ἐγκληματικῶς κινεῖσθαι. Τὸ β' καὶ ς' διάτ, τοῦ β' τίτ. τοῦ γ' βιβλ. τῶν διατάξεων ἐτέθη ἀπ᾿ ἀρχῆς 2 6, 2 τοῦ α' κεφ. τοῦ β' τίτ. τοῦ καὶ βιβλ. τῶν Βασιλικῶν. 2 Καὶ ζήτει διάφορα κεφ. τοῦ αὐτοῦ βιβλ. καὶ τίτ., ἀνάγνωθι καὶ γ' θέμα τοῦ α' κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ 3 1 βιβλ. καταστρωθὲν εἰς τὸ κζ' κεφ. τοῦ παρόντος τίτ. 27 περὶ τὰ μέσα. ΚΕΦΑΛ. ΑΖ'. Περὶ τῶν ποιούντων συνωμοσίας ἡ φρατρίας. Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ιη· συνόδου Καρθα γέννης κανών νγ'· συνόδου 5 κανὼν λδ'. Κείμενον. Καὶ ὁ πολιτικός νόμος τιμωρεῖται τὰς φατρίας, καὶ τὰς συνωμοσίας, ὡς βιβλ. μη', τίτ. δ', καὶ τίτ. ιθ', διάτ, ια' καὶ ις'. Σχόλιον. Ο δ' τίτ. τοῦ μη' βιβλ. τῶν διατ. ἐτέθη εἰς τὸν λϚ' τίτ, τοῦ ξ' βιβλ. τῶν Βασιλικῶν. Καὶ ζή τει κεφ. δ'. Λέγει γὰρ τοῦτο μετὰ τὸ εἰπεῖν τὰ πρὸ αὐτοῦ κεφ. τίνες ἐνέχονται τὸ περὶ καθοσιώσεως ἐγκλήματι, ταῦτα ῥητῶς, καὶ ὁ συνωμοσίαν κατὰ τῆς πολιτείας παρασκευάσας γενέσθαι, καὶ ὁ ἐπι βουλεύσας ἐν στρατοπέδῳ, ἢ τοῖς πολεμίοις αὐτὰ προδούς, καὶ ὁ κατὰ δόλον ἐμποδίσας ὑπὸ Ῥωμαίους γενέσθαι τοὺς πολεμίους, η παρασκευάσας αὐτοὺς βοηθῆναι, πλήθει, ἢ ὅπλοις, ἡ ἵπποις, ἢ χρήμασιν ἢ ἑτέρῳ οἰῳδήποτε τρόπῳ, ἢ τοὺς φίλους τῆς πολιτείας
col. 1139–1140page 354 of 399
PG 104:1139ἐχθροὺς ποιήσας, ἢ κωλύσας ἕτερον ἔθνος πειθαρχῆσαι τῇ πολιτεία, ἢ παρασκευάσας τοῖς ἐχθροῖς δεχθῆναι ἡμήρους ἢ χρήματα, ἢ ὑποζύγια. Τὸ ιπ' 11 16 19 3 καὶ ις' διάτ. τοῦ ιθ' τίτ. τοῦ μη' βιβλ. τοῦ διάτ. 11 51 16 εἰσὶ θέμα γ' τοῦ ια' κεφ. τοῦ να' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ, καὶ κεφ. ις' τοῦ αὐτου τίτ. καὶ βιβλ. Καὶ ἄμφω γὰρ κολάζουσι τοὺς ποιοῦντας τὰς συνωμοσίας ἢ φρατρίας. ΚΕΦΑΛ. ΔΗ. – Ποια ἁμαρτήματα λύει ἡ χειροθεσίᾳ. Συνόδου Νικαίας κανὼν θ', καὶ τῆς ἐν ᾿Αγκύρα συνόδου κανών ιβ' καὶ τὰ ἐν αὐτῷ παρ' ἡμῶν γρά φέντα. ΚΕΦΑΛ. ΑΘ. Περί μετανοίας, καὶ τίνες ἄδειαν ἔχουσι διδόναι μετανοοῦσι καταλλαγήν, καὶ ὅτι ἔξεστι τῷ ἱερεῖ μειοῦν καὶ αὔξειν τὰ ἐπισ τίμια. ᾿Αποστόλων κανὼν ναι, νβ'· συνόδου Νικαίας και νών τα', ιβ'· συνόδου ᾿Αγκύρας κανών α', β', γ', δ', ε', 5', ζ' η', θ'· συνόδου Νεοκαισαρείας κανὼν β', ια', ιβ· συνόδου Καρθαγέννης κανών 5, 5', μγ', μη'· συνόδου Λαοδικείας κανὼν β' συνόδου κανών ρβο· Βασιλείου κανών ε', λδ', οδ', οε', πβ', πδ'· Γρηγορίου Νύσσης κανών γ', δ', ζ', η'. Κείμενον. Η γ' διάτ. τοῦ ζ' τίτ. τοῦ α' βιβλ. τοῦ κώδ., Ανεϊλε, κ. τ. λ., καὶ βιβλ. θ' τίτ. μζ' διάτ. ιε'. Σχόλιον. Η γ' διάτ. τοῦ ζ' τίτ. τοῦ Σ' βιβλ. τοῦ κώδ, οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικὰ κἂν ὁ τοιοῦτος τίτ. 37, κεῖται ἐν βιβλ. ξ' τίτ. νδ'· ἡ δὲ περὶ τῶν Ἐκκλησιών Αφρικῆς διαλεγομένη λζ' νεαρὰ τοῦ Ἰουστινιανού οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Δέδωκε δὲ τούτοις και 34 ρὸν μετανοίας. Η λδ' διάτ. τοῦ δ' τίτο π' βιβλ. τοῦ 1 κώδ. οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η β' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεαρῶν, ἔστι κεφ. κβ' του α' τίτ. τοῦ γ' βι 123, 15 βλ. τῶν Βασιλικῶν, οὕτως ἔχον ὡς συνωμίσθη ἀπὸ 12 13 19 της ραγ' νεαρᾶς τοῦ Ἰουστινιανοῦ ἐκκοπὲν, καὶ 14: κεφ. ὅν αὐτῆς ιε'. τὸ ιβ' διάτ. καὶ τὸ ιγ' τοῦ ιθ᾽ τίτ. τοῦ μη βιβλ. τῶν διατάξεων, ἔστι κεφ. ια' τοῦ ναο τίτ. τοῦ ξ' βιβλ, οὕτως ἔχον· πρὸς τὴν ποιότητα τοῦ ἁμαρτήματος δεῖ τὴν τιμωρίαν ἐκφέρεσθαι, καὶ μήτε σκληρόν, μήτε μὲν ἐλαφρόν φαίνεσθαι τὴν 14: δικαστήν, πλὴν ἐν τοῖς ἐλαφροῖς ἐλαφρὸν εἶναι αὐτὸν δεῖ, καὶ ἐν τοῖς βαρυτέροις σφοδρὸν μετὰ καλοθελούς συμμετρίας. Καὶ κεφ. ιδ' Ο έξτραορδίναμ δικάζων 1 16 10 εγκλήματι αὔξειν, καὶ μειοῦν τὴν ποινὴν δύναται, 1 ὥστε μέντοι ἐπὶ ἑκατέρου μὴ παρεξιέναι τὴν συμ μετρίαν. Τὸ α' διάτ. τοῦ ι τίτ, τοῦ μη' βιβλ. τῶν 4, διάτ. ἔστι κεφ. ι' τοῦ α' τίτ, τοῦ ξ' βιβλ. λέγον περὶ 1, 1; 15 τὸ τέλος ὡς ἡ μὲν τῆς ὑποθέσεως ζήτησις ἐπιτέτρα 1 50 πται τῷ δικαστῇ οὐ μὲν ἡ τοῦ νόμου ἐπεξέλευσις. 86 1: Ο δὲ α' τίτ. τοῦ ν' βιβλ, τῶν διατ. ἐτέθη εἰς βιβλ. νε τῶν Βασιλικῶν τίτ, α' κεφ. α' τὸ ιε' διάτ. παρείθη. Η α' διάτ. τοῦ ν' τίτ. τοῦ ζ' βιβλ. τοῦ κώδ., κεφ. πς' τοῦ α' τίτ, τοῦ θ' βιβλ. τῶν Βασιλικῶν οὖ 45 47 τως ἔχον· Οὔτε τὴν τοῦ προηγησαμένου ἀπόφασιν, 85 51 οὔτε τὴν ἰδίαν δύνασθαί τινα ἀνακαλεῖσθαι εἰς ἀμφιβολίαν οὐ φέρεται. Μηδὲ ἀπὸ τῆς τοιαύτης ἀποφάσ 50 1, σεως προτιθέναι ἔκκλητον φανεροῦ νομίμου ἔστιν, ἔστι
col. 1141–1142page 355 of 399
PG 104:1141Η ιε' διάτ. τοῦ μζ' τίτ. τοῦ θ' βιβλ. τοῦ κώδ., ἔστι 2, 20, 1, κεφ. νε' τοῦ να' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. τῶν Βασιλικῶν 84 127, 8, 29. οὕτω λέγον· Τὴν τιμωρίαν οὐκ ἔξεστι τῷ ἄρχοντι ἀνακαλεῖσθαι. Ζήτει καὶ τίτ, ν' τοῦ αὐτοῦ ξ' βιβλ. κεφ. α' θέμα τελευταῖον καὶ βιβλ. ζ' τίτ. β΄ κεφ. κ' καὶ βιβλ. θ' τίτ. α' κεφ. πδ' καὶ ρκζ', καὶ βιβλ. 15', τίτ. η', κεφ. κθ'. Κείμενον. Ἐν δὲ τῷ με διατάγματι τοῦ α' τίτ. τοῦ μβ' βιβλ. φησίν, κ. τ. λ., ἢ ἐλευθεροτ αὐτὸν, ἢ μειοῖ τὴν ποινήν. Σχόλιον. Τὸ με διάτ, τοῦ α' τίτ. τοῦ μβ' βιβλ., ἔστι θέμα παρατέλευτον τοῦ μζ' κεφ. τοῦ γ' τίτ, τοῦ 46 3 θ' βιβλ. τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον ὡς ἐγράφη. Ερωτήσει δέ τις καὶ μὲν τὸ καταστρωθὲν ὄπισθεν 13 51 ιγ' κεφ. τοῦ να' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. λέγει δύνασθαι τὴν δικαστὴν αὔξειν καὶ μειοῦν τὴν ποινήν. Πῶς οὖν ἐνταῦθα λέγει τὸ ἐναντίον, ὁ μὲν δικάζων ἐξτραορ διναρίου ἔγκλημα δύναται αὔξειν καὶ μειοῦν τὴν ποινὴν, ὁ δὲ διὰ τῶν ἐγκληματικῶς ἐνορδίνῳ ὑπο θέσει ἀπὸ νόμου ἐχούσῃ ὡρισμένην ποινὴν οὐ δύνα ται τοῦτο ποιεῖν. Η εἰπὲ ὅτι πρὸ μὲν ἀποφάσεως δύναται αὔξειν καὶ μειοῦν τὴν ποινήν, κἄν ὡρισμένη ἀπὸ τοῦ νόμου ἔστι. Μετὰ δὲ τὴν ἀπόφασιν οὐ δύνα ται. Πέπαυται γὰρ τοῦ εἶναι δικαστής. Καὶ ζήτει 14 κεφ. ιδ', τοῦ αὐτοῦ να' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. οὕτω λύσον, 51 καὶ τὸ η' θέμα τοῦ ιγ' κεφ. τοῦ κα' βιόλ, καὶ τὸ γ' 8 13 2 κεφ. τοῦ γ' τίτ, τοῦ αὐτοῦ βιβλ. Τὸ α' διάτ. τοῦ ιη' τίτ. τοῦ μη' βιβλ., ἔστι θέμα ιθ' τοῦ α' 1 18 19 1 50 τοῦ ν' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. τὰ αὐτὰ λέγον ὅσα συνωψί σθησαν. Τὸ θ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ, καὶ βιβλ. τῶν 9 19 διάτ. οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Τὸ κζ' κεφ. τοῦ ιθ' 27 τίτ. τοῦ μη' βιβλ. τῶν διατάξεων, ἔστι θέμα β' του 2 27 51 αφ' κεφ. τοῦ να' τίτ. τοῦ ξ' βιβλ. οὕτως ἔχον, Ἐὰν οἱ πολιτευόμενοι, ἢ οἱ τῆς πόλεως πρωτεύοντες ἁμάρ τωσι τι κεφαλικὸν ὡς ἀξίους αὐτοὺς εἶναι ἐξορίας, ἣ περιορισμοῦ, ἡ κεφαλικῆς τιμωρίας, δεῖ τὸν ἄρχοντα δεδεμένους αὐτοὺς φυλάττειν, καὶ ἀναφέρειν τῷ σιλεῖ προσζευγνύντα τῇ ἀναφορᾷ καὶ τὴν ἐπ᾿ αὐτοῖς ψῆφον. Τὸ δὲ α' θέμα τοῦ αὐτοῦ κεφ. κζ' φησίν, οἱ ἄρχοντες τὰς ἰδίας ἀποφάσεις ἀνατρέπειν οὐ δύναται, καὶ ἐφ᾽ ἑξῆς ὅσα συνωψίσθησαν. κεφ. Κείμενον, Ταῦτα περὶ αὐτοτελῶν εἴρηται ψή φων, κ. τ. λ., δικαστής, ὡς βιβλ. μβ', διάτ. νε'. Π Σχόλιον. Τὸ ιδ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τοῦ μβ' βιβλ. τῶν 14 1 διατάξεων, ἔστι κεφ. ιδ' τοῦ γ' τίτ. τοῦ θ' βιβλ. ὃ 14 3 φησιν, "Ο κελεύσει, ἢ κωλύσει ὁ πραίτωρ δύναται 19 8 20, 2 ἀνατρέπειν, οὐ μὴν ψῆφον οἰκείαν. Τὸ ιθ' διάτ. τοῦ 19, η' τίτ. τοῦ δ᾽ βιβλ. τῶν διατ. καὶ τὸ κ᾽ εἰσὶ τοῦ τίτ. β' τοῦ βιβλ. ζ' κεφ. ιθ' οὕτως ἔχον· Ο αἱρετός δικαστὴς τὸ δοκοῦν αὐτῷ ψηφίζεται, καὶ οὐ πολυπραγμόνει τὴν ψῆφον ὁ πραίτωρ. Εἰ δὲ δόξειε τοῖς τικοῖς δικαστηρίοις ὥστε τόδε ψηφίσασθαι, οὐκ" ἔῤῥωται οὐδὲ ἀναγκάζεται ψηφίσασθαι. Ψηφίζεται δὲ ὁ γνώμην ἐσχηκώς διὰ τοῦ διαλαλουμένου πᾶσαν τὴν δίκην τεμεῖν. Εἰ δὲ ἐπὶ πολλοῖς προσελήφθη κεφαλαίοις οὐ δοκεῖ ψηφίζεσθαι εἰ μὴ πάσας τὰς φιλονεικίας περατώσει. Καὶ εἰ μὲν ψηφίζεται δοῦνα! τι ἢ ἀπολυθῆναι τὸν ἐναγόμενον οὐ δύναται μετὰ ταῦτα ψηφίζεσθαι τἀναντία, Τὰ δὲ διαλαλούμενα ἐπὶ παρασκευῇ τῆς δίκης ἀμείβειν δύναται, οἷον διελά
col. 1143–1144page 356 of 399
PG 104:114320: λησε Καλένδαις παραφυλάξαι, καὶ ὕστερον διελάλησε τοῖς Εἰδοῖς. Καὶ κεφ. κ' κἂν πλανηθῇ ἐν τῷ ψηφίζεσθαι οὐ διορθοῦται, Ψηφισάμενος γὰρ πέπαυται είναι δικαστής. Τὸ δὲ νε', διάτ. τοῦ α' τίτ. τοῦ μβ' βιβλ., ἔστι κεφ. νέ', τοῦ γ' τίτ. τοῦ θ' βιβλ͵ οὕτως ἔχον Ὁ ψηφισάμενος πέπαυται εἶναι δικαστὴς καὶ οὐκέτι διορθοῦται τὴν ψῆφον, ΤΙΤΛΟΣ ΔΕΚΑΤΟΣ. ΠΕΡΙ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΠΕΡΙ ΓΩΝ ΙΔΙΚΩΝ ΕΠΙΣΚΟΠΟΥ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α' Περὶ τοῦ χρῆναι τὸν οἰκονόμον ἐκ τοῦ κλήρου τῆς ἐκκλησίας εἶναι. 26; Συνόδου Χαλκηδόνος κανών ας· συνόδου Νικαίας 11; τὸ β' κανών ια'· Θεοφίλου ἐκ τοῦ Υπομνηστικού και νων θ'. Κείμενον. Ἡ λθ' διάτ, τοῦ γ' τίτ. τοῦ σ' βιβλίου τοῦ κώδικος, λέγει κ. τ. λ., περιερχεται μετὰ τὴν αὐτῶν τελευτήν, Σχόλιον. Ἡ λβ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. α' βιβλίου τοῦ κώδ. οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, οὐδὲ ἡ κα', οὐθὲ μπ᾽ οὐδὲ ἡ μβ. 'Ανάγνωθι δὲ τὴν γ΄ Ἰουστινιανοῦ νεαράν ζήτει κεφ. τελευταῖον τοῦ β' τίτ, τοῦ γ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον· Ωσπερ δὲ τὴν περὶ τοῦτο δαπάνην ὠρίσαμεν, οὕτως προσήκει τὸν κατὰ και ροὺς ἁγιώτατον πατριάρχην, καὶ τοὺς εὐλαβεστάτους οἰκονόμους περισκοπεῖν τοῦτο, καὶ τὰς ἄλλας δαπάνας τὰς γινομένας ἐκ τῶν ἐκκλησιαστικῶν πόρων περὶ εὐσεβεῖς δαπανᾶσθαι πράξεις, καὶ Θεῷ άρεσκούσας, καὶ εἰς ἐκείνους ταύτας χωρηγεῖν, τοὺς ταῖς ἀληθείαις δεομένους, καὶ οὐκ ἔχοντας ἑτέρωθι τροφῆς ἀφορμήν. Ταῦτα γὰρ τὸν Δεσπότην Θεὸν θεραπεύει, ἀλλὰ μὴ προστασίαις, καὶ σπουδαῖς ἀν θρώπων τὰς ἐκκλησιαστικὰς δαπάνας εἰς ἀνθρώπους εὐποροῦντας ἐπιδιδόναι, καὶ ἐντεῦθεν τοὺς ἀπαρα μένους μὴ τυγχάνειν τῶν ἀναγκαίων. Ἵπτωσαν γάρ οἱ θεοφιλέστατοι οἰκονόμοι οἴτε νῦν, οἴτε κατὰ και ροὺς ἐσόμενοι ὡς εἴ τι παρὰ ταῦτα πράξειεν, ταῖς τε ἐκ Θεοῦ ποιναῖς ὑποκείσονται, καὶ ἐκ τῆς αὐτῶν οὐσίας τὸ ἀζήμιον τῇ ἁγιοτάτῃ περιποιήσουσιν Εκ κλησία. Η β' διάτ, τοῦ β' τίτ. τῶν Νεκρῶν, ἔστι νεαρά Ἰουστινιάνειος ρκ'. ἤτοι θέμα β' τοῦ ζ' κερ. τοῦ β' τίτ. τοῦ εἰ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον ὡς συνωψίσθη. Σημείωσαι τὴν παροῦσαν Ἰουστινιάνειον νεαρὰν διὰ τὰ γινόμενα τυπώματα παρὰ τῶν πατριαρχῶν χάριν ἀδελφάτων, καὶ λοιπών σιτηρεσίων πρὸς πρόσωπα πλουτοῦντα καὶ παραδυνά
col. 1145–1146page 357 of 399
PG 104:1145Ι Υ. στεύοντα. Καὶ λέγε ταῦτα μὲν εἶναι ἀνίσχυρα κατὰ τὴν ταύτης περίληψιν, τὰ δὲ πρὸς ἐνδεείς γινόμενα εἶναι βέβαια. ΚΕΦΑΛ. Β'. σιαστικῶν πραγμάτων. Περὶ διοικήσεως τῶν ἐκκλησ ᾿Αποστόλων κανών λη, με, μας συνόδου Ἀντιοχείας κανὼν κδ', κε'· Κυρίλλου ἐκ τῆς πρὸς Δόμνον Επιστολῆς κεφ. β'· Θεοφίλου ἐκ τοῦ Υπομνηστικού κεφ. 15'. Κείμενον. Πολλὰ μὲν εἴρηται περὶ τῆς διοικήσεως τῶν ἐκκλησιαστικῶν, κ. τ. λ., διοικήσεων καὶ προνομίων. Σχόλιον. Ο β' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος ἐτέθη εἰς βιβλίον ε' τῶν Βασιλικῶν τίτ, α᾽ ἀπὸ τοῦ κεφ. μέχρι τοῦ ια'. Ἡ δὲ β' και γ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεαρῶν, εἰσὶ νεαραὶ Ἰουστινιάνειοι ρκ, και ρλα • ὧν ἡ μὲν κεῖται ἐν βιβλίῳ ε' τῶν Βασιλικών τίτ. β', ἡ δὲ ἐν βιβλίῳ τῷ αὐτῷ τίτ. γ'· καὶ ἀνάγνωθι τοὺς τοιούτους τίτλους. ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Περὶ πραγμάτων, καὶ προσόδων τῶν ἀνεπισκόπων Ἐκκλησιῶν. Συνόδου Αγκύρας κανών ιε· συνόδου Χαλκηδόνος κανών κε'· συνόδου 5 κανών λε'. ΚΕΦΑΛ. Δ'. κῶν. Περὶ ἐκποιήσεως ἐκκλησιαστι ᾿Αποστόλων κανών λη', ογ'. Συνόδου Αγκύρας κανών ιε· συνόδου Καρθαγέννης κανών κβ', κγ'. συνόδου Νικαίας τὸ β', κανών ιβ'· Κυρίλλου ἐκ τῆς πρὸς Δόμνον ἐπιστολῆς κεφ. β'· ἀνάγνωθι τὰ παρα γεγραμμένα ἐν τῷ β' κεφ. τοῦ παρόντος τίτ. ΚΕΦΑΛ. Ε'. — Περὶ τῶν μετὰ τὴν χειροτονίαν κτωμένων ἐπισκόπῳ, ἢ κληρικῷ. Συνόδου Καρθαγέννης κανὼν λβ'· συνόδου α' καὶ β' ἐν τῷ ναῷ τῶν ἁγίων ἀποστόλων κανών ζ'. Κείμενον. Η λγ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, κ. τ. λ., έκκλησίᾳ ἐν ᾗ κεχειροτόνηται. Σχόλιον. Ἡ λγ' διάτ. τοῦ Γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. η' τοῦ γ' τίτ. τοῦ γ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον· Καὶ ὁ πρεσβύτερος, καὶ ὁ διάκονος ὅσα κτήσεται καὶ ἐν ὑπεξουσιότητι ἐκποιείτω, καὶ διατιθέσθω ἐπ' αὐτοῖς ὡς βούλεται, καὶ μὴ ἔχω δικείσθωσαν παρὰ τῶν ἐχόντων αὐτὸν ὑπεξούσιον, ἣ συνεισφερέσθω τοῖς ἀδελφοῖς, ἢ τοῖς τέκνοις αὐτῶν, ἀλλ᾽ οἱ παῖδες αὐτῶν λαμβανέτωσαν αὐτὰ κἂν μὴ διαθέμενοι τελευτήσωσι. Η μα' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβ. τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Ωσαύτως οὐδὲ ἡ μθ' διάτ, τοῦ αὐτοῦ τιτ. καὶ βιβ, ἡ γ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεκρῶν, ἔστι νεκρὰ Ἰουστινιάνειος ρλα κειμένη ἐν βιβλίῳ εἰ, τίτ. γ', ἧς δὲ νεαρᾶς τὸ ι' κεφ. αὐτὰ ταυτα διδάσκει ὅσα καὶ συν ωψίσθησαν προστιθέμενον μόνη σημασίαν τῶν ἀκινήτων. Λέγει γάρ μήτε κινητά, ἢ ἀκίνητα, ἢ αὐτο κίνητα, παρὰ τῶν ἐπισκόπων μετὰ τὴν ἐπισκοπήν κτηθέντα ἐκποιεῖσθαι. Ο δὲ ι' τίτ, τῶν Νεαρῶν ὡς παρίσταται ἀπὸ τοῦ κειμένου μόνων κινητῶν καὶ μέμνηται ἡ β' διάτ, τοῦ α' τίτ, τῶν Νεαρών, ἔστι
col. 1147–1148page 358 of 399
PG 104:11473 νεκρά Ἰουστινιάνειος ρκγ' κειμένη ἐν βιολίῳ γ' τῶν Βασιλικών τίτ. α', καί φησι τὸ μβ αὐτῆς κερ. ὅσα 3, 10 εἰς τὸ κείμενον ἐγράφησαν. Η γ' διάτ. τοῦ β' τίτ. των Νεκρών, ἔστι νεκρά Ιουστινιάνειος ολα κειμένη ἐν βιβλίῳ δὲ τῶν Βασιλικῶν τίτ. γ', καὶ λέγουσα περί τὸ ι' κεφ. κατὰ τὸ τέλος ὅσα συνοψίσθησαν εἰς τὸ κείμενον. ΚΕΦΑΛ. Γ'. Περὶ τῶν ἰδικῶν τοῦ ἱπισκόπου πραγμάτων, καὶ ὅτι οὐκ ὤφειλεν ἀδιάθετος τε λευτήν. ᾿Αποστόλων κανών μ'· συνόδου ᾿Αντιοχείας κανών κδ'· συνόδου Χαλκηδόνος κανών κβ'· συνόδου Σαρδι χῆς κανὼν ιβ'· συνόδου Καρθαγέννης κανὼν κβ', ἀνάγνωθι τὰ παραγεγραμμένα ἐν τῷ ε' κεφ. παρόντος τίτ. πα ΚΕΦΑΛ. Ζ'. - Περὶ τοὺς τὰς ἐν τοῖς βαρβαρικοῖς ἔθνεσιν οὖσας τοῦ Θεοῦ ἐκκλησίας μετὰ τὴν κρατήσασαν διοικεῖσθαι συνήθειαν. Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών β'· Συνόδου Χαλκηδόνος κανών κη' • συνόδου 5 κανών λ', λη', λθ'. ΚΕΦΑΛ. Η' Περὶ τοῦ μήτε ἐπίσκοπον, μή τε κληρικὸν διδόναι διὰ δωρεᾶς ἡ διαθέσεως αἱρετικῷ κἂν εἴη συγγενὴς αὐτῷ. Συνόδου Καρθαγένης κανών κβ', πα'. Κείμενον. Οὐ μόνον ἀπὸ ἐπισκόπων και κληρικῶν κωλύονται λαμβάνειν, κ. τ. λ., ἢ ληγάτον λαμβάνει. Σχόλιον. Η ι' διάτ. τοῦ ε' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η γ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεαρῶν, ἔστι νεκρὰ Ιουστινιάνειος Gρχε κειμένη ἐν βιβλίῳ εἰ τῶν Βασιλικῶν τίτ. γ', καί φησι τὸ γ' θέμα τοῦ ια' κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. ὅσε εἰς τὸ κείμενον ἐγράφησαν. Η την διάτ. τοῦ σ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, οὐδὲ ἡ θ', οὐδὲ κβ'. Κείμενον. Ἡ δὲ τὰς αἰτίας ἐξερεδιτατιώνων τάκτους ρεʹ, νεαρά, κ. τ. λ., καὶ τῆς κτή σεως ἀπελαύνεται, καὶ δημεύεται. 115 Σχόλιον. Η ρις νεαρὰ τοῦ βασιλέως Ιουστινια 38 8 νοῦ ἐτέθη εἰς κεφ. λη', τοῦ η' τίτ. τοῦ λε βιβλία τῶν 14: Βασιλικών, λέγει δὲ τὸ ιδ' κεφ. αὐτῆς ταῦτα ῥητῶς, Εἴ τις ἐκ τῶν μνημονευθέντων γονέων ὀρθόδοξος ὑπο άρχων αἴσθηται τὸν ἴδιον παῖδα ἡ παῖδες μὴ εἶναι τῆς καθολικῆς ᾿Εκκλησίας, καὶ τὰ ἑξῆς, ὡς εἰς κείς μενον συνωψίσθησαν. Η περὶ τῶν Σαμαρειτών α', διάτ. β', οὖσα τοῦ γ' τίτ. τῶν Νεαρῶν, ἔστι νεαρὰ 3, Ἰουστινιάνειος ρκθ᾽ οὐκ ἐτέθη δὲ εἰς τὰ βασιλικά, 144. 51 1 1, οὐδὲ ἡ γ' νεαρὰ οὖσα Ιουστινιάνειος ρμδ' ζήτει δὲ τὸ να κεφ. τοῦ α' τίτο τοῦ α' βιβλίου, καὶ ἀνάγναθι τοῦτο, καὶ τὰ ἐφ' ἑξῆς κεφ. μέχρι τοῦ τέλους του τίτ. διαλαμβάνοντα ὅσα συνωψίσθησαν εἰς τὸ κείμενον, καὶ ἕτερα πολλὰ χρειώδη καὶ ἀναγκαῖα περί αἱρετικῶν. ᾿Απὸ γὰρ τούτων, ὡς, ἔοικεν ἀκέραια κάστρα τε καὶ χωρία βωγομιλικά παραχωρούμεν πλανάσθαι, καὶ μετὰ τῆς ἰδίας ἀποθνήσκειν αἱρέσεως. "Ένα δὲ καὶ τυχόντα τοιοῦτον αἱρετικὸν εὑρίσκοντες ἐν τῇ βασιλευούσῃ διατρίβοντα μεγάλως αὐτὸν και 11 λάζομεν. Η γ' διάτ. τοῦ α' τίς, τῶν Νεκρῶν, ἔστι
col. 1149–1150page 359 of 399
PG 104:1149νεαρά Ιουστινιάνειος ολα κειμένη ἐν βιβλίῳ ε τῶν Βασιλικῶν τίτ. γ', τὸ δὲ ια' κεφ. τοῦ τοιούτου τίτ. λέγει ὅσε συνωψίσθησαν εἰς τὸ κείμενον, καὶ ἀνά γνωθι τοῦτο μέχρι τοῦ ιβ' κεφ. τὰ γὰρ ὅλα θέματα τοῦ αὐτοῦ ια' κεφ. περὶ τούτων διδάσκουσι. ΤΙΤΛΟΣ ΕΝΔΕΚΑΤΟΣ ΠΕΡΙ ΜΟΝΑΣΤΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΟΝΑΧΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'. Περὶ ποιήσεως μοναστηρίων, καὶ τοῦ μὴ γενέσθαι αὐτὰ ἰδιωτικά, καὶ πραγμάτων τῶν μοναζόντων, Συνόδου Χαλκηδόνος κανών δ', κδ'· συνόδου 5, και νών μθ' • συνόδου Νικαίας τὸ α', κανών ιγ'. συνόδου α' καὶ β'· ἐν τῷ ναῷ τῶν ᾿Αγίων ἀποστόλων κανών α' καὶ ς'. Κείμενον. Η ιγ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεα ρῶν, κ. τ. λ., ὡς ἡ νδ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. Σχόλιον. Η ιγ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεαρῶν, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρκγ' καὶ ἐτέθη τὸ νβ΄ κεφ. αὐτῆς εἰς βιβλίον τῶν Βασιλικῶν δ᾽ τίτ., 3' κεφ. α' ἐκεῖνα διδάσκον ὅσα εἰς τὸ κείμενον ἐγράφησαν. Η γ' διατ. του β' τίτ, τῶν Νεκρών, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ολα κειμένη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν ε', τίτ. γ'· λέγει δὲ τὸ δ' κεφάλαιον τοῦ αὐτοῦ τίτλου ὅσα εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθησαν. Η α' διάτ. τοῦ β' τίτ. τῶν Νεαρῶν, ἔστι κεφ. ι' τῆς Ἰουστινιανείου ζ' νεαρᾶς, οὐκ ἐτέθη δὲ εἰς τὰ Βασιλικά. Η β' διάτ. τοῦ β' τίτ, τῶν Νεαρῶν, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρκ' κειμένη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν ε' τίτ. β', φησὶν δὲ τὸ ιε' τοῦ αὐτοῦ τίτ. κεφ. ὅσα εἰς τὸ κείμενων ἐγράφησαν. Η λη' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Οὐδὲ ἡ ιγ' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεκρῶν οὖσα Ιουστινιάνειος ε', οὐδὲ ἡ νβ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, Κείμενον. Καὶ ἡ περὶ ῥεπουδίων διαλαμβάνουσα ριζο νεαρά, κ. τ. λ., ὥσπερ καὶ ὅτε μὴ παῖ δας μήτε γονεῖς ἡ γυνὴ ἔχῃ. Σχόλιον. Η ριζ᾽ νεαρὰ τοῦ βασιλέως Ἰουστινια τοῦ ἐτέθη εἰς ἀπ᾿ ἀρχῆς τοῦ θ' κεφ. εἰς τὸν ζ' τίτ. του κη βιβλιου τῶν Βασιλικῶν. Τοῦτο δὲ τὸ κεφ. παρελείφθη, καὶ οὐ κατεστρώθη εἰς τὰ Βασιλικά. Ετέθησαν ἀντὶ τούτου ἐν τῷ αὑτῷ ζ' τίτ, χάριν τῶν εὐλόγως λυομένων συνοικεσίων, καὶ τῶν ἐπαγομένων ποινῶν κατὰ τῶν ἀνευλόγως λυόντων αὐτὰ διάφορα κεφ. ἔκ τε τῆς μια νεαρᾶς τῆς κβ' καὶ ἑτέρων καὶ ζήτει τὸν ὅλον τοῦτον ζ' τίτ. περὶ λύσεως γάμων διαλαμβάνονται οὐδὲ ἡ νδ'. Ει
col. 1151–1152page 360 of 399
PG 104:1151Κείμενον. Καὶ β' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεκρών, φη σίν, κ. τ. λ., εἰ μὴ ἑκών τις τῷ ἑτέρῳ δωρήσηται. Σχόλιον. Η β' διάτ, του α' τίτ. τῶν Νεκρῶν, ἔστι νεαρά Ἰουστινιάνειος ρκγ' καὶ ἐτέθη ἀπ' ἀρχῆς τοῦ νβ', κεφ. αὐτῆς εἰς τίτ. α' τοῦ δ᾽ βιβλίου τῶν βασιλικῶν. Καὶ ἀνάγνωθι τὸ γ' κεφ. τοῦ τοιούτου τίτ, ἤτοι κεφ. ιδ' τῆς νεαρᾶς καταστρωθεν εἰς τὸ σχόλιον τοῦ λβ' κεφ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Περὶ δὲ τοῦ μὴ οἰκεῖν ἅμα τοὺς μοναχοὺς καὶ τὰς μοναστρίας, φησὶ τὸ β' θέμα τοῦ δ' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ δ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν θέμα β' ὃν τοῦ νε' κεφ. τῆς ρχγ' Ιουστινιανείου νεαρᾶς ὅσα εἰς τὸ κείμενον συν ωψίσθησαν. Περὶ δὲ τῶν βεβαρημένων ληγάτων, ἡ ἀποκαταστάσει ὑπὸ αἵρεσιν γάμου ἢ ἀπαιδίας, συν ωψίσεν ὁ πατριάρχης περὶ τὰ τέλη τοῦ α' κεφ. τοῦ β' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος τὴν ραγ᾽ Ἰουστινιάνειον νεκρὰν, ἤτοι τὸ εἴ κεφ. τοῦ α' τίτ, τοῦ δ᾽ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν. Καὶ ἀνάγνωθι τοῦτο. Πρὸς δὲ καὶ τὰ ἐνταῦθα συνοψισθέντα μέρος ὄντα τοῦ αὐ τοῦ κεφο δ Κείμενον. Ἡ δὲ περὶ τοποτηρητῶν διαλεγομένη ρλδ' νεαρά, φησίν, κ. τ. λ., καὶ τῶν κατὰ τόπον ἀρχόντων. Σχόλιον. Η περὶ τοποτηρητῶν λδ' νεαρὰ τοῦ 2 1 7 ΧΧVΙΙ Ιουστινιανοῦ ἐτέθη εἰς θέμα β' τοῦ α' κεφ. τοῦ ζ' είδο τοῦ κη᾿ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ ἀνάγνωθι ταύ 4 13 την· ἐνταῦθα γὰρ οὐ κατεστρώθη, ότι συνωψίσθη δέ τε καὶ εἰς τὸ δ' κεφ. τοῦ ιγ' τίτ, τοῦ παρόντος 117: συντάγματος. Ωσαύτως συνωψίσθη καὶ ἡ ριζο νεαρά ἦν καὶ ἀνάγνωθι. Τὰ δὲ περὶ τοῦ κατηγορηθέντος ἐπὶ μοιχείᾳ καὶ κατὰ προδοσίαν τοῦ δικαστοῦ ἀπο 32 φυγόντος τὰς ποινάς, οὐκ ἐτέθησαν εἰς τὰ βασιλικά. 'Ανάγνωθι καὶ τὴν λβ' νεκρὰν τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος τοῦ φιλοσόφου αναγκαιοτάτην οὖσαν. ΚΕΦΑΛ. Β΄. Περὶ τῶν ἐξ ἑτέρων μοναστηρίων γινομένων ἡγουμένων ἢ κληρικών. Συνόδου Καρθαγέννης κανών π’· συνόδου Νικαίας τὸ β' κανών κα'. ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Περὶ δούλων μοναζόντων, ἡ προφάσει εὐλαβείας καταφρονούντων, καὶ μὴ δουλευόντων τοῖς δεσπόταις. Συνόδου Γαγγρῶν κανών γ'· συνόδου Γ' κανών περ συνόδου Χαλκηδόνος κανών δ'. Κείμενον. Ἡ λς' διάτ. τοῦ γ' τίτο τοῦ 2' βιβλίον τοῦ κώδικος φησίν, κ. τ. λ., καὶ δύο μονα στηρίων οὐ γίνεται αὐτὸς ἡγούμενος. Σχόλιον. ΕλϚ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, οὐδὲ λ᾽ οὐδὲ ἡ ιγ' διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεαρών, νεαρὰ οὖσα Ἰουστινιάνειος ε'· περὶ δούλων κληρουμένων μοναζόν των, ἢ καὶ εἰς ἐπισκοπικὸν ἀξίωμα προβιβαζομένων, ἀνάγνωθι τὸ λς' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ παρόντος συν τάγματος, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ. Πρὸς δὲ τὴν θ', ι' καὶ ιπ' του βασιλέως κυρίου Λέοντος τοῦ φιλοσόφου νεχρὰν καὶ τούτων γὰρ μνείαν εποιησάμεθα εἰς τὸ ῥηθὲν λς'. κεφ. Σχόλιον. Η β' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεκρῶν, ἔστι
col. 1153–1154page 361 of 399
PG 104:1153νεαρὰ Ιουστινιάνειος ρκγ' κείμενη ἐν βιβλίῳ δὲ τῶν 123, Κασιλικῶν τίτ, α' κεφ. γ' καὶ ἔχουσι τὰ τοῦ τοιούτου 1, 3, κεφ. ὡς εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθησανκαταστρώθη δὲ παρ᾽ ἡμῶν τὸ τοιοῦτον κεφ. ἔξωθεν τοῦ λβ' κεφ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Καὶ ζήτει τὰ 32 9 περὶ τούτου ἐκεῖσε. Η αὐτὴ δὲ ρκγ' νεαρὰ διὰ τοῦ β' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ δ᾽ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν φη- 123 2 1 σιν ὅσα εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθησαν. Περὶ δὲ τὸ τέλος λέγει, ὅτι ταῦτα δὲ πάντα τὰ παρ' ἡμῶν δια τυπωθέντα διὰ τὴν προβολὴν τῶν ἡγουμένων κρα τεῖν παρακελευόμεθα καὶ ἐπὶ τῶν γυναικείων μονα στηρίων· πρὸς δὲ καὶ τοῦτο, τοῦ ὁσιωτάτου ἐπισκόπου ὑφ᾽ ἂν τὸ μοναστήριον τέτακται τὸν οὕτως ἐπιλεγόμενον πᾶσι τρόποις ἡγούμενον προβαλλομένου. Η ιγ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ α' τίτ. τῶν Νεκρῶν, ἔστι νεαρὰ 13 Ἰουστινιάνειος ε'· οὐκ ἐτέθη δὲ εἰς τὰ Βασιλικά, αλλ' 5. οὐδὲ ἡ μς' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ 46 3 κώδικος, οὐδὲ ἡ λθ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ 39 τίτ. ΚΕΦΑΛ. Δ'. — Περὶ τοῦ μὴ ὡς ἔτυχε μοναχὸν ἐξιέναι τοῦ μοναστηρίου, καὶ πράγματα πράττειν, καὶ ὅτι ὑπὸ τὸν Ἐπίσκοπόν εἰσι. Συνόδου Χαλκηδόνος κανών γ', δ' η', κγ'· συνόδου Γ' κανών μας, μβ', μι· συνόδου α' και β', ἐν τῷ ναῷ τῶν ᾿Αγίων Αποστόλων κανών β', δ'. Κείμενον. Η αθ᾽ διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ α' βιβλίον τοῦ κώδικος, φησίν, κ. τ. λ., θ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Σχόλιον. Η κθ' διάτ, τοῦ γ' τίτ. α' βιβλίου του κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, οὐδὲ ἡ λη' διάτ. τοῦ αὐτοῦ τίτ.· ἡ δὲ β' διάτ. τοῦ α' τίτ. τῶν Νεκρών, ο ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρκγ' κειμένη ἐν βιβλίῳ δ' τῶν Βασιλικῶν τίτ. α'· καὶ φησι τὸ ξγ' κεφ. τοῦ αὐ. τοῦ νεαρᾶς, ἤτοι τὸ ια' κεφ. τοῦ ῥηθέντος τίτ, τοῦ 'δ βιβλίου ὅσα συνωψίσθησαν παρὰ τοῦ πατριάρχου. ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Περὶ τοῦ μὴ γαμεῖν μοναχούς, ἢ τισιν ὡς ἀδελφαῖς συνεῖναι, μήτε τὰς ἐπαγγελλομένας παρθενίαν ἑτέροις συνοικεῖνο Συνόδου Αγκύρας κανών ιθ'. συνόδου Χαλκηδόνος κανών ις· συνόδου Γ', κανών μ', μδ', μζ'· Βασι λείου κανών ιθ', κ', ξ'· ἀνάγνωθι τὰ παραγραφέντα ἐν ιδ' κεφ. τοῦ η' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος, καὶ ἐν τῷ κθ᾿ κεφ. τοῦ θ' τίτ. ΚΕΦΑΛ. Γ'. τρίας, καὶ συνωμοσίας. Συνόδου Χαλκηδόνος κανών της συνόδου 5, και νών λδ'· ἀνάγνωθι τὰ παραγραφέντα ἐν τῷ λζ' κεφ., τοῦ θ' τίτ. τούτου συντάγματος. Περὶ μοναχῶν ποιούντων αρχα ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Περὶ τοῦ μὴ συλλούεσθαι ἀσκητὴν γυναικί. Συνόδου Λαοδικείας κανών λ'· συνόδου και νών οζ'. ΚΕΦΑΛ. Β΄. Περὶ φυλακῆς ἱερῶν παρθένων. Συνόδου Καρθαγέννης κανών μδ'· συνόδου κανών μς' μζ', μη· συνόδου Νικαίας τὸ β', και νών ιη', κ', κβ'.
col. 1155–1156page 362 of 399
PG 104:1155ΚΕΦΑΛ. Θ'. — Περὶ φθορᾶς ἱερῶν παρθένων. Συνόδου 5', κανών δ', Βασιλείου κανών ιη', γ', Ε', ανάγνωθι τὰς παραγραφὲς τοῦ λ' κερ. τοῦ θ' τίτ, τοῦ παρόντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. 1. - Περί χρόνου τῆς ἡλικίας τῶν λαμβανόντων τὸ σχῆμα, καὶ ποία λέγεται παρθένος. Συνόδου Καρθαγένης κανών ρκβ', ρας • συνέδου 5' κανών μ', μα', μγ', με'· Βασιλείου κανών ιη'. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ' Περὶ μοναχών, γινομένων κλη ριχών, ἢ λαϊκῶν ἀξιωματικών, η στρατευμέν νων. Συνόδου Νικαίας κανών ιβ'· συνόδου Χαλκηδόνος κανών ζ'· Κυρίλλου ἐκ τῆς πρὸς τοὺς ἐν Λιβύῃ, καὶ Πενταπόλει ἐπισκόπους ἐπιστολῆς, κανών β'. 'Ανά γνωθι τὰς παραγραφὰς τοῦ λβ' κεφ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ΄. – Περὶ τῶν χρωμένων σχηματι μοναχικῷ, καὶ καταψηφιζομένων τῶν κοινή χρον μένων ἐσθῆτι. Συνόδου Γάγγρας κανὼν ιβ'. δι Κείμενον. Εἴρηται βιβλίω α', τίτ. δ', διάτ. δ', ότι οἱ μίμοι, κ. τ. λ., τιμωρεῖται, καὶ ἐξορίζει ται. Σχόλιον. Η δ' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ τ' βιβλίον τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η β' διάτ. του α' τίτο τῶν Νεκρών, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ραγ κειμένη ἐν βιβλίῳ δ' τῶν Βασιλικῶν. Τὸ δὲ ξῆ κεφ. τῆς αὐτῆς νεκρᾶ; ἤτοι τὸ ιγ' κεφ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. φησὶν εἰς πλάτος τὰ συνοψισθέντα εἰς τὸ παρόν ιβ΄ κεφ. προστιθέμενον διὰ τῶν ἐπισκόπων καὶ τῶν ἀρχόντων κολάζεσθαι τοὺς τὸ ἅγιον σχήμα έχε παίζοντας. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ΄. όρετα. Περὶ γυναικὸς φορούσης ένα Περὶ τοῦ μὴ χρῆναι γυναίκες Συνόδου Γάγγρας κανὼν δέκατος τρίτος. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. ἀποκείρεσθαι διὰ ἄσκησιν. Συνόδου Γάγγρας κανών ιζ'. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ΄. Περὶ τοῦ προφάσει ἀσκήσεως μὴ τεχνοτροφοῦντος, ἢ πατροτροφούντος. Συνόδου Γάγγρας κανών ιε', ι'. ΚΕΦΑΛ. 15. - Ποια πολιτικά πράγματα, ή την δεμονίας οἱ μοναχοὶ δύνανται μετιέναι. Συνόδου Χαλκηδόνος κεφ. γ'. 'Ανάγνωθι τὰ παρε γραφέντα ἐν τῷ γ' κεφ. τοῦ η' τίτ, τοῦ παρόντος συν τάγματος.
col. 1157–1158page 363 of 399
PG 104:1157ΤΙΤΛΟΣ ΔΩΔΕΚΑΤΟΣ. ΠΕΡΙ ΑΙΡΕΤΙΚΩΝ, ΚΑΙ ΙΟΥΔΑΙΩΝ, ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α'. Τί ἐστιν αἵρεσις καὶ τί σχί σμα καὶ τί παρασυναγωγή. Βασιλείου κανών α'. ΚΕΦΑΛ. Β'. - Τί ἐστιν αἱρετικός. Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανών 5. Κείμενον. Η α' διάτ. τοῦ α' τίτ. τοῦ π' βιβλίου τοῦ κώδικος, φησίν, κ. τ. λ., λέγει τοὺς μὴ ὄν τας κοινωνικούς. Σχόλιον. Ἡ α' διάτ. τοῦ α' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ 1 1 1 1 κώδικος, ἔστι κεφ. α' τοῦ α' τίτ, τοῦ α' βιβλίου τῶν 4 1 Βασιλικῶν οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθη. 2 5 Ἡ β' διάτ, τοῦ σ' τίτ. τοῦ αὐτοῦ α' βιβλίου τοῦ κώ- 1 2 18 1 δικος, ἔστι θέμα β' τοῦ ιη' κεφ. τοῦ α' τίτ. του α' βι βλίου τῶν Βασιλικών τὰ αὐτὰ διαλαμβάνον. Ἡ β' 1 3 διάτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. τοῦ κώδικος οὐκ 50 4 1 ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Η α' διάτ. τοῦ γ' τίτ, τῶν Νεαρῶν ἐτέθη εἰς κεφ. ν' τοῦ α' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν νεκρὰ οὖσα Ιουστινιάνειος ρθ'· διπλαμ βάνουσα ὡς ἐν συνόψει εἰπεῖν, μηδεμίαν στρατείαν, ἢ τὴν οἰανοῦν δημοσιακὴν φροντίδα μετιέναι τοὺς αἱ ρετικούς. Λέγει δὲ αἱρετικοὺς εἶναι πάντας τοὺς μὴ μεταλαμβάνοντας τῶν ἁγιασμάτων ἀπὸ τῶν ἱερέων μετὰ τὴν ἁγίαν Εκκλησίαν τοῦ Θεοῦ· καὶ ὅτι ταῖς αἱ ρετικαῖς γυναιξὶν οὐ δίδονται τὰ δοθέντα προνόμια ταῖς ὀρθοδόξοις χάριν τοῦ ἔχειν σιωπηρὰς ὑποθήκας κατὰ τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν πραγμάτων, νικᾶν δὲ καὶ τοὺς προγενεστέρους ενυποθήκους δανειστὰς εἰς ἱκανωσιν τῶν προικιμαίων πραγμάτων αὐτῶν, καὶ τῶν γαμικών κερδών. Κείμενον. Ἐν πλάτει δὲ τὰ περὶ τῶν αἱρετικῶν ἀνήνεκται ἐν τῷ σ' τίτ., κ. τ. λ., καὶ ὅτι οὐδὲν αὐτοῖς δεῖ τολμαν κατὰ Χριστιανών. Σχόλιον. Ο δ' τίτ, τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος ἐτέθη ἀπ᾿ ἀρχῆς τῆς β' διάτ. εἰς τὸν α' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καί φησι τὸ ιη' κεφ. αὐτοῦ μὴ διδάσκειν τοὺς αἱρετικοὺς, μηδὲ χειροτονίας ποιεῖν. Τὸ ιθ' μὴ λιτανεύειν αἱρετικοὺς, καὶ ἐκδι κεῖσθαι τοὺς παρὰ τούτων κατεχομένους τόπους παρὰ τῶν Ἐκκλησιῶν. Τὸ κ' μὴ ἔχειν τοὺς Μανι χαίους καὶ τοὺς Δονατιστὰς τὰ προνόμια τῶν ὀρθο δόξων, ἀλλὰ καὶ ἐσχάτως τιμωρεῖσθαι. Τὸ καὶ ἐκ βάλλεσθαι ἀπὸ τῶν πόλεων τοὺς αἱρετικοὺς καὶ ἐκδικεῖσθαι παρὰ τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας τὰ καταλιμπανόμενα όπωσδήποτε ταῖς τολμηραῖς ὑπ' αὐτῶν λεγομέναις Εκκλησίαις. Ἡ περὶ τῶν βουλευτικών
col. 1159–1160page 364 of 399
PG 104:1159λειτουργιών ζ' διάτ. τοῦ ε' τίτ. τοῦ π' βιβλίου του κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Οὐδὲ ἡ η' διάτ. 23 1: τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βιβ. ἡ διοριζομένη μὴ γίνεσθαι παρὰ τῶν αἱρετικῶν μοναστήρια, μηδὲ στρατεύεσθαι. Τὸ κγ' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν φησιν, οἱ ᾿Απολιναρισταὶ μὴ ταῖς ἁγίαις τέσσαρσι συν όδοις πειθόμενοι, καὶ ὅσοι κατὰ τῆς ἁγίας ἐν Χαλκησ 24: δόνι συνόδου ἢ λέγειν τι, ἢ διδάσκειν, ἢ συγγράμματα 2: κεκτῆσθαι τολμῶσι, ταῖς εἰρημέναις τῇ παρούσῃ διάτ. τιμωρίαις ὑποβαλλέσθωσαν. Τὸ κδ' κεφ. φησίν, ταῖς νενομισμέναις αἱρετικοί παραδιδόσθωσαν ταφεῖς. Τὸ β' θέμα τοῦ αὐτοῦ κεφ. λέγει, Μανιχαῖος ἐν Ῥω 23: μαϊκῷ τόπῳ διάγων ὀφθεὶς ἀποτεμνέσθω, καὶ ὅτι οἱ αἱρετικοὶ οὐ γίνονται ἀξιωματικοί, καὶ ἐφ' ἑξῆς ὅτα συνωψίσθησαν εἰς τὸ κείμενον. Τὸ κε' κεφ. διορίζεται ταῦτα Γονέων δὲ διαφόρου πίστεως ὄντων καὶ θρησ σκείας, ἐκείνου μᾶλλον ἡ γνώμη κρατείτω τοῦ τὴν ὀρθόδοξον ἐπ' αὐτοῖς ἀναιρουμένου πίστιν, κἂν εἴη πατὴρ ὁ ἀντιλέγων, μὴ ἐντεῦθεν δὲ ἀγανακτῶν τῆς αναγκαίας αὐτοὺς στερείτω τροφῆς, ἡ τῶν ἄλλων ἀναγκαίων δαπανημάτων· ἀλλὰ καὶ προῖκα διδοὺς, ἡ προγάμου δωρεάν ὀρθοδόξοις αὐτοῖς συνοικιζέτω προσώποις, μηδεμίαν ἑτέραν ὀργῆς κατ' αὐτῶν προ βαλλόμενος πρόφασιν. Τὸ δὲ τιμωρεῖσθαι τοὺς ὀρθο δόξους πάτδας πλημμελοῦντας κατὰ αἱρετικῶν γονέων 18 1: οὐκ ἐξελήφθη εἰς τὰ Βασιλικά, καὶ χάρις τῷ ταῦτα συνθεμένῳ, καὶ ὑπὲρ τούτου. Τὸ κη' κεφ. τοῦ α' βια βλίου τῶν Βασιλικών φησι, πάντες γενικῶς οἱ αἱρετι καὶ μήτε παρασυνάξεις, ἢ παραβαπτίσματα ποιείτωσαν, μήτε τῆς προσκυνητῆς ὅλως κοινωνίας τολμάτωσαν ἅπτεσθαι, ἢ τοῖς μῶν ὅρων προνομίοις, ἐφ᾽ οἷς ἔχουσιν ἐργαστηρίοις κεχρήσθωσαν, τὰς τῶν ἐναντιο ουμένων τοῖς νόμοις ποινὰς ὑφορώμενος τοῦ χορη γοῦντος τὸν οἶκον ταῖς προειρημέναις τιμωρίαις ὑπου κειμένου • Μοντανισταὶ ἐξαιρέτως μηδένα των καλουμένων παρ' αὐτοῖς πατριαρχῶν, ἢ κοινωνῶν ἢ ἐπισ σκόπων, ἢ πρεσβυτέρων, ἢ διακόνων ἐντὸς ἐχέτωσαν Κωνσταντινουπόλεως, κωλυέσθωσαν δὲ ἐντὸς πραγματ τεύεσθαι τῶν ὅρων αὐτῆς, καὶ τὰ ἀσελγῆ συσσίτια, 29 ἢ τὰ ἀσεβῆ συμπόσια ποιεῖν, ἢ ἀνδράποδα ἐμπορεύο 1 9, εσθαι διὰ τοὺς ὑποκειμένους ἐφ᾽ ἑκάστῳ λογισμούς. Τὸ κθ᾽ κεφ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. κατεστρώθη 2 8 εἰς τὸ τέλος τοῦ α' κεφ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ παρόντος 42. συντάγματος· καὶ ἀνάγνωθι τοῦτο διοριζόμενον μὴ 9 μαρτυρεῖν κατὰ ὀρθοδόξου αἱρετικούς. "Η β' διάτ. τοῦ 32 4 ρη' τίτ. τῶν Νεκρῶν, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος με τοῦτο δὲ τὸ κεφ. αὐτῆς οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Ο 32, 33, 34, 35, θ' τίτ. τοῦ π' βιβλίου τοῦ κώδικος ἐτέθη εἰς κεφ. λβ τοῦ α' τίτ. α' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ εἰσὶ τὰ συν οψισθέντα παρὰ τοῦ πατριάρχου τοῦ αὐτοῦ τίτ. καὶ βιβλίου κεφ. λβ', λγ', λδ', λε', λς', λς', λη' λθ', μ', μα, μβ', μγ'. ΚΕΦΑΛ. Γ'. — Περὶ βιβλίων αἱρετικῶν. ᾿Αποστόλων κανὼν ζ', ξ'· συνόδου 5 κανών ζη συνόδου Νικαίας τὸ β' κανὼν θ'. Κείμενοι. "Η γ' διάτ, τοῦ α' τίς, τοῦ π᾽ βιβλίου τοῦ κωδικός φησιν, κ. τ. λ., δημεύεται και ἐξορίζεται. Σχόλιον. Η γ' διάτ. τοῦ α' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. γ' τοῦ α' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τῶν
col. 1161–1162page 365 of 399
PG 104:1161Βασιλικῶν, καὶ διδάσκει ὅσα εἰς τὸ κείμενον συνωψί- 10, σθησαν. Ἡ ι' διάτ. τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ α' βιβλίον τοῦ κώ- 17, 1, δικος, ἔστι κεφ. κβ', τοῦ α' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τῶν 6, 5, Βασιλικῶν, καὶ ἔχει οὕτως ὡς ἐγράφη. Η 5' διάτ. 22, 1, τοῦ ε' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κωδίκος, ἔστι κεφ. κβ' τοῦ 8. 23 α' τίτ. τοῦ α' βιβλίον τῶν Βασιλικῶν ἔχον ὁμοίως. Η η' διάτ, ἔστι κεφ. κγ' τοῦ αὐτοῦ καὶ τίτ τῶν Βασιλικῶν καὶ κατετρώθη εἰς τὸ β' κεφ. Ανάγνωθι οὖν τοῦτο, καὶ τὰ ἐπέκεινα αὐτοῦ γεγραμμένα παράτρεχε 16, ὡς μὴ ἐνεργοῦντα, ἀλλὰ σχολάσαντα ἐκ τοῦ μὴ τεθῆ- 27 ναι εἰς τὰ Βασιλικά. Η ι' διάτ. ἔστι θέμα τελευταῖον τοῦ κζ' κερ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτο, καί φησι πρὸς τούτοις πάντα τὰ Μανιχαίων καιέσθωσαν βιβλία, καὶ μηδεὶς αὐτὰ τὴν οιανδήποτε προβαλλόμενος πρόφασιν 5, 1 ἐχέτω ἁρμοδίαν καὶ οὗτος ποινὴν εὐλαβούμενος. Η 2, 3, εἴ διάτ. τοῦ α' τίτ, τῶν Νεκρῶν οὐ-κεῖται εἰς τὰ βασιλικὰ. Ο β' τίτ. τοῦ ι' βιβλίου τῶν διάτ. κεῖται εἰς τίτ. γ' τοῦ μβ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν. Πλὴν τὸ πρὸ της ανακαθάρσεως κείμενον διάτ. τοῦ τοιούτου τίτ.: 2, 24, φησὶν ὅτι οὐ διαιρούνται τὰ μαγικὰ βιβλία καθὼς καὶ 25, 9 συνοψίσθη. Τὸ β' θέμα τοῦ δ' κεφ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ 5, 3 μβ' βιβλίου κατεστρώθη εἰς τὸ κε' κερ. τοῦ θ' τίτ. 146. 55, τοῦ παρόντος συντάγματος ὃ καὶ ἀνάγνωθε. 'Η ε' διάτ. 1, 1 τοῦ γ' τίτ. τῶν Νεκρῶν, ἔστι νεαρὰ Ἰουστινιάνειος ρμζ' κειμένη ἐν κεφ. νε', τοῦ α' τίτο τοῦ α' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, ὃ καὶ ἀνάγνωθι, δ ΚΕΦΑΛ. Δ' Περὶ καθαιρέσεως ξοάνων. Συνόδου Καρθαγένης κανών νη', πδ'. Κείμενον. Η α' διάτ. τοῦ ια' τίτ. τοῦ κ' βιβλίου τοῦ κώδικος κελεύει τὰ ἱερὰ κλείεσθαι, ἥτις οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, ΚΕΦΑΛ. Ε΄. Περὶ Νεστορίου, Μουσαίου, Εὐα τυχιάνου, Πορφυρίου, Μαξίμου, καὶ Κελεστίνου, καὶ τῶν ὑπ᾽ αὐτῶν καταστάντων αἱρετικῶν, ἢ ὀρθοδόξων ἐκβληθέντων, Συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανὼν δ'· συνόδου Ἐφέσου κανών α', β', γ', δ', ε'· συνόδου Σαρδικής κανών κ'. ΚΕΦΑΛ. 5. – Περὶ τοῦ μὴ ὀφείλειν ἀναφορὰν γίνεσθαι παρόντος αἱρετικού, Τιμοθέου κανών θ'. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. - Περί κληρικῶν αἱρετικῶν τῇ όρο θοδόξῳ προσιόντων Εκκλησία. Συνόδου Καρθαγένης, κανών νζ, ξη'. Βασιλείου κανών α'· Θεοφίλου ἐκ τοῦ Υπομνηστικού κανών α'. ΚΕΦΑΛ. Η. – Περὶ ἐπισκόπων συγκοινωνούν συγκοινωνούν των, ἢ συνευχομένων αἱρετικοῖς ἢ ἐπιτρεπόντων αὐτοῖς ἐνεργεῖν, ἢ δεχομένων βάπτισμα αὐτῶν, ἢ θυσίαν. ᾿Αποστόλων κανών ι', με', μι· συνόδου Αντιοχείας κανών β'· συνόδου Λαοδικείας κανὼν λγ'· Ανάγνωθι τὰ παραγεγραμμένα ἐν τῷ ιε' κεφ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ παρ. όντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. Θ΄. Περὶ ἐπισκόπων, ἢ κληρικῶν λαμβανόντων εὐλογίας ἐξ αἱρετικῶν· ἡ Ἰουδαίων, ἢ εὐχομένων Ἐκκλησίαις, ἢ ἐν μοναστηρίοις αἱ ρετικῶν, ἢ ἐθνικῶν, ἡ σαββατιζόντων, ἢ συνεορταζόντων τοῖς Ἰουδαίοις, ἢ προσφερόντων συν αγωγαῖς, ἢ ἱεροῖς ἐθνῶν, καὶ περὶ ἀγγελιτῶν. ᾿Αποστόλων κανών ξε', ο'· συνόδου Λαοδικείας και αὖ Ο
col. 1163–1164page 366 of 399
PG 104:11639, 29, 32, 35, 37, 38, 39, 42; νών θ', κθ', λβ', λε', λζ', λη', λθ', μβ'· συνόδου 5', χχχιν κανών ια'. Κείμενον. Η α' διάτ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ α βιβλίο του κώδικος, φησίν, κ. τ. λ., ὁμοιότητα των πολιτικῶν προσόδων. Σχόλιον. Η α' διάτ, τοῦ θ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου του κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Τὸ η διάτ. του ε' τίτ. τοῦ λδ' βιβλίου τῶν διὰτ. ἔστι κεφ. α' τοῦ τπ' είτ. τοῦ μδ' βιβλίου λέγον ὅσα εἰς τὸ κείμενον συν ωψίσθησαν. Ο μη' τίτ. τοῦ 5 βιβλίου τοῦ κώδικος ἐτέθη εἰς κεφ. λ', τοῦ αὐτοῦ ιη' τίτ. τοῦ μδ' βιβλίου καὶ ζήτει τοῦτο, καὶ τὰ μετ᾿ αὐτὸ κεφ. Η θ' διάτι τοῦ ια' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. ιδ τοῦ α' τίτο τοῦ α' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν τὰ αὐτὰ πε ρακελευόμενον. ΚΕΦΑΛ. 11. — Περὶ ἐπισκόπου ἐν εἰδήσει λέγοντος κοινωνικὸν τὸν αἱρετικόν. Συνόδου Καρθαγέννης κανών μκδ'. ΚΕΦΑΛ. ΙΑ'. - Περὶ τοῦ μὴ ἐπιέναι πρὸς τοὺς τῶν αἱρετικῶν ψευδομάρτυρας. Συνόδου Λαοδικείας κανὼν λδ'. ΚΕΦΑΛ. ΙΒ'. Περὶ τοῦ μὴ εἰσιέναι τοὺς αἱρε τικοὺς εἰς τὴν ἐκκλησίαν. Συνόδου Λαοδικείας κανών 5. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. — Περὶ γάμων πἱρετικῶν πρὸς ὁρο θοδόξους. Συνόδου Λαοδικείας κανών ι', λα' συνόδου Χαλκηδόνος κανὼν ιδ'· συνόδου Καρθαγένης κανών κι' συνόδου Γ', κανών, οβ'. Κείμενον. Ὁ πολιτικὸς νόμος, εἰ καὶ τὰ μάλιστα τὸν γάμον ὁριζόμενος, κ. τ. λ. ἐπὶ μοιχεία κατηγορεῖται. 2, Σχόλιον. Ο β' τίτ. τοῦ κγ' βιβλίου τῶν διάτ. ἐτέθη 4, 1, εἰς τίτ. δ' τοῦ κη᾿ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καί φησι 12, 5, τὸ α' διάτ. περὶ γάμου ὁμοίως. Ἡ ιβ' διάτ. τοῦ ε' τίτ. 25, 1, τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος ἤτοι τὸ κε' κεφ. τοῦ α' τις. 2 τοῦ α' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν κατεστρώθη εἰς τὰ μέσα τοῦ σχολίου τοῦ β' κεφ. τοῦ παρόντος τίτ. 'Απ άγνωθι και οβ' κανόνα τῆς ἐν τῷ Τρούλλῳ συνόδου, και μάθῃς ὅτι πιστὸς μετὰ ἀπίστου γυναικὸς οὐ συνο άπτεται νόμῳ γάμου, κἄν τινες πλανηθέντες ἐκ τοῦ τέλους τοῦ αὐτοῦ κανόνος περὶ ἀπίστων πιστευσάν των μετὰ τὸν γάμον διδάσκοντα ἕτερόν τι τολμηρῶς εἶπον. Ἐγὼ δὲ εἰδὼς τοῦ βηρας ὀρθοδόξους, καὶ τὰ ἡμέτερα πάντα δεξαμένους, καὶ ὁρῶν αὐτοὺς τοῖς 'Αγαρηνοῖς ἐκγαμίζοντας τὰς οἰκείας θυγατέρας θαυμάζω καὶ ἀπορῶ πῶς παρὰ τῶν ἀρχιερέων αὐτῶν εἰδότων καὶ ἀναγινωσκόντων τὰ τῶν θείων κανόνων θεσπίσματα τὰ τοιαῦτα οὐ κωλύονται. Εὔχομαι σύν καὶ τοῦτο διορθωθῆναι δι᾽ εὐχῆς καὶ ἀντιλήψεως του 18, 5, 1 κρατίστου καὶ ἁγίου ἡμῶν αὐτοκράτορος. Η τη διάτ. 8, 1, τοῦ ε' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς 2, 2, τὰ Βασιλικά. Η ε' διάτ. τοῦ α' τίτ. τοῦ εἰ βιβλίου του κώδικος, ἔστι κεφ. β', τοῦ β' τίτ. τοῦ κη᾿ βιβλίου των 2 Βασιλικῶν· καὶ πρόσχες ὅτι τὸ ῥητὸν τὸ λέγον διὰ τὸ τῆς θρησκείας διάφορον οὐ προσετέθη εἰς τὰ βασιλικὰ· φησὶ γὰρ τὸ τοιοῦτον β΄ κεφ. ταῦτα Βὰν γυνὴ
col. 1165–1166page 367 of 399
PG 104:1165αὐτεξουσία τελείαν άγουσα τὴν ἡλικίαν αρραβώνας δεξαμένη παραιτήσῃ τὸν γάμον, διπλοὺς ἀντιδιδότω τοὺς ἀῤῥαβῶνας· εἰ δὲ καὶ ἐλάττων οὖσα συγγνώμην ἡλικίας ᾔτησε, καὶ ἀῤῥαβῶνας ἔλαβε πάλιν, τὸ διπλά στον αναδιδότω. Ἐὰν δὲ καὶ ἀφήλιξ ἐστὶ καὶ αὐτὴ συγγνώμην ἡλικίας οὐκ ᾔτησε τὸ ἁπλοῦν αὐτῷ ὅπερ ἔλαβεν ἀποκαταστήσει. Εἰ δὲ καὶ πατὴρ κόρης, ἢ μήτηρ ἀῤῥαβώνας ἔλαβον ὑπὲρ θυγατρός, ἢ πάππος ὑπὲρ ἐγγόνης τελείας όντες ἡλικίας καὶ αὐτοὶ εἰς τὸ διπλασιον κατεχέσθωσαν, εἴπερ δυνάμενον προβῆναι τὸν γάμον παραιτούνται ποιῆσαι. Εἰ δὲ καὶ ἀνυπόστατος μέλλει ο γάμος εἶναι, αὐτοὶ οἱ ἀῤῥαβώνες ἀναδιδόσθωσαν ἁπλοῖ. Εἰ δὲ μὴ ἦν ἀνυπόστατος ή γά μος δι' εὔλογον δὲ αἰτίαν παραιτεῖται, εἰ μὲν ἡδεισαν κἂν πρὸ τῆς μνηστείας τὴν αἰτίαν ἑαυτοῖς ἐγκαλείτωσαν διά τι τὸν τοιοῦτον ἐμνηστεύσαντο. Εἰ δὲ ἡγνόουν ἢ πολλάκις μετὰ τὴν μνηστείαν ἡ αἰτία συν έβη τὸ ἁπλοῦν ἀποδιδόσθω. Τὰ δὲ αὐτὰ καὶ ἐπὶ τοῦ μνηστῆρος λέγομεν τὴν μνηστείαν παραιτησαμένου, Τὸ δὲ τετραπλασιάζεσθαι τοὺς ἀρραβώνας ὅτε ἡ μνηστή παραιτείται γάμον νῦν οὐ κρατεῖ, εἰ μὴ ἄρα ἰδικῶς αὐτὸ τοῦτο συμφωνηθῇ. Πᾶσα δὲ ἀσφάλεια παρα 6, 9, 33, 1, τὴν διάτ, ταύτην γινομένη ἀνυπόστατος ἔστω. Η δὲ 1 5' διάτ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. λγ' τοῦ α' τίτ. τοῦ κ' βιβλίου τῶν βασιλικῶν, καὶ φησι τὰ αὐτά. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ' Περὶ τῶν ἐξ αἱρετικῶν εἰς ὀρθο δοξίαν ἐπιστραφέντων, καὶ εἰ δυνατὸν τούτους κληροῦσθαι, καὶ τίνες αὐτῶν βαπτίζονται, και τίνες μόνον χρίονται, καὶ ὅτι πράως δεν τοῖς αξ ρετικοῖς μὴ κεχρῆσθαι διὰ τὸ ἐπιστρέφεσθαι αὐ. τούς. Συνόδου Νικαίας κανὼν η', ιθ'· συνόδου Λαοδικείας κανών ξης· συνόδου Κωνσταντινουπόλεως κανὼν ζ' συνόδου Καρθαγέννης κανών μζ', ιζ', 55· συνόδου 5', κανών με Βασιλείου κανών α', μζ'· Θεοφίλου ἐκ τῆς πρὸς ᾿Αφύγγιον ἐπίσκοπον ἐπιστολῆς. Ἡ κατὰ Κυπριανὸν σύνοδος πάντα αἱρετικὸν ἐρχόμενον εἰς ὀρθοδοξίαν ὁρίζει βαπτίζεσθαι, λέγουσα τὸ τῶν αἱρετικῶν μὴ εἶναι βάπτισμα. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ΄. Περὶ τοῦ μήτε ἐπισκόπους, μήτε κληρικούς δωρεῖσθαι, ἢ ἐν διαθέσει διδόναι τι αἱρετικοῖς, κἂν ὦσιν αὐτῶν συγγενεῖς. Συνόδου Καρθαγέννης κανών κγ', πα'. 'Ανάγνωθι τὰ προγεγραμμένα ἐν τῷ η κεφ. τοῦ ι' τίτ. τοῦ παρ όντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. 15" Περὶ αἱρετικῶν μετανοούντων. Βασιλείου κανὼν ε'. Ανάγνωθι τὰ παραγραφέντα ἐν τῷ λθ' κεφ. τοῦ θ' τίτ, τοῦ παρόντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. 12'. Πῶς ἐκδικοῦσιν οἱ ἐπίσκοποι τοὺς ἁρμόζοντας αὐτοῖς τόπους, παρὰ αἱρετικῶν κατεχομένους. Συνόδου Καρθαγένης κανών ρκα'. Ανάγνωθι τὰ παραγραφέντα ἐν τῷ ι' κεφ. τοῦ η' τίτ. νοῦ παρόντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. ΙΗ'. Περὶ τῶν πειρωμένων ἀθετεῖν τὰ ἐν Ἐφέσῳ πραχθέντα.
col. 1167–1168page 368 of 399
PG 104:1167Συνόδου Εφέσου κανών 5'. Ανάγνωθι τα παρεγε γραμμένα ἐν τῷ γ' κεφ. τοῦ παρόντος τίτ. ΤΙΤΛΟΣ ΙΓ΄. ΠΕΡΙ ΛΑΙΚΩΝ. ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Α΄. Περὶ τοῦ ἀποκινεῖσθαι τὸν λαϊκὸν τῆς ἁγίας κοινωνίας ἐπὶ τρεῖς χωριακές ἐν πόλει διάγοντα, καὶ μὴ συνελθόντα τῇ ἐχε κλησία. Συνόδου Σαρδικής κανὼν ια' συνόδου 5', κανών π'. ΚΕΦΑΛ. Β΄. Περὶ λαϊκῶν δευτερογαμούντων, ή πολυγαμούντων, καὶ κεκωλυμένων γάμων, καὶ μίξεως. ᾿Αποστόλων κανών ιθ', μη· συνόδου Αγκύρας κανών ι', ιζ'· συνόδου Νεοκαισαρείας κανὼν β', γ', δ', ζ'· συνόδου Λαοδικείας κανών α', ι', λπ. συνόδου Χαλκηδόνος κανών ις· συνόδου 5', κανὼν νγ', ε', οβ', η· Βασιλείου κανών δ', ιη', κγ', κδ', μα', ν', π έζ, στ', τοῦ αὐτοῦ ἐκ τῆς πρὸς Διόδωρον ἐπιστολῆς, Θεοφίλου ἀρχιεπισκόπου ᾿Αλεξανδρείας ἐκ τῆς πρὸς ᾿Αγάθιον ἐπίσκοπον ἐπι στολῆς. Κείμενον. Ο πολιτικός νόμος οὐ κολάζει τὴν δεν τερογαμίαν, ἢ πολυγαμίαν, κ. τ. λ., καὶ βι βλίον κγ', τίτ. β', διάτ. λη', να', νε', ξζ'. 9, Σχόλιον. Ο θ' τίτ, τοῦ εἰ βιβλίου τοῦ κώδικος οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Ὁ δὲ περὶ γάμων νεαρά Ο ἐστι τοῦ Βασιλέως Ιουστινιανοῦ νεαρά κβ', κειμένη ἐν βιβλίῳ τῶν Βασιλικῶν κη', τίτ. ιδ', κεφ. α', π 14 ρακελευομένη ὅσα εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθησαν. Καὶ ἀνάγνωθι τὸν ὅλον τοιοῦτον ιδ᾽ τίτ. τοῦ κή βιο βλίου ἀναγκαιότατον ὄντα, καὶ πολλὰ διδάσκοντα 10 11, 2, χρησιμώτατα χάριν δευτερογαμούντων ἀνδρῶν, καὶ 2,: γυναικῶν. Τὸ ι', καὶ ια' διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ γ' βιο βλίου τῶν διατάξεων, ἔστι τοῦ κα' βιβλίου τῶν Βαπο λικῶν τίτ. β', κεφ. ι', οὕτω λέγον, Κατὰ κέλευσιν βασιλέως δύναται ἡ γυνὴ ἐν τῷ πενθίμω χρόνο γι 5, μεῖν· καὶ κεφ. ια', θέμα β', περὶ τὸ τέλος οὕτως 28, 5, ἔχον, Ἡ δὲ τεκοῦσα ἐν τῷ πενθίμῳ παραυτίκα δύο νεται γαμεῖν. Ο ε' τίτ. τοῦ ε' βιβ. τοῦ κώδικος, ἔστι βιβλίον κη' τῶν Βασιλικών τίτ. ιε', κεφ. κγ', οὕτως ἔχον, Οὐδένα ὅστις ὑπὸ τὴν πολιτείαν ἐστὶ τοῦ 6 Ρωμαϊκοῦ ὀνόματος δύο γαμετάς δύνασθαι ἔχειν 5, φανερόν ἐστιν ὁπότε καὶ ἐν τῷ διάτ, τοῦ πραίτωρος 41, 44, 6. οἱ τοιουτοι ἄνθρωποι ἢ τιμῶνται, ὅπερ πράγμα δ Αρμόδιος δικαστὴς ἀτιμώρητον εἶναι οὐκ ἀνέξεται, ο ς' τίτ. τοῦ αὐτοῦ εἰ βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι
col. 1169–1170page 369 of 399
PG 104:1169τοῦ κη᾿ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν τίτ. δ', κεφ. μα', καί φησι τὸ μδ' κεφ. τοῦ αὐτοῦ τίτ. διάτ. ὃν Γ'. Ταῦτα, ἐὰν ἡ ἐπιτροπευθείσα παρά τινος, καὶ λόγους λάβῃ τῆς διοικήσεως, καὶ ὑπερβῇ τὸν κε᾿ ἐνιαυτὸν, καὶ παραδράμῃ ὁ ὡρισμένος ἐνιαυτὸς δύναται αὐτὴν ὁ τοῦ ἐπιτροπεύσαντος υἱὸς ἀγαγέσθαι. Εἰ δὲ καὶ ὁ πατήρ τῆς κόρης τελευτῶν τοῦτο ᾔτησεν ὥστε συνο 27, αφθῆναι τὴν κόρην τῷ τοῦ ἐπιτρόπου παιδί, καὶ οὕτως ὁ γάμο; ἔῤῥωται. Ὁ ζ' τίτ. τοῦ εἰ βιβλίου τοῦ κώλι κος κεῖται εἰς βιβλίον κη' τῶν Βασιλικῶν τίτ. ε' κεφ. και καί φησι τὸ τοιοῦτον κεφ. ταῦτα· Εάν τις οἷαν δήποτε πράττων αρχήν παραθείη γῆμαι ἄκουσιν κύρην, ἢ ἀκόντων τῶν γονέων τὴν οἰανδήποτε δέκα λιτρων χρυσοῦ πρόστιμον ὑπὲρ αὐτῆς ἐγχειρίσεως διξάτω. Καὶ ὁτεδήποτε παυόμενος τῆς ἀρχῆς μὴ ἐπι χειρείτο τοῖς τῆς ἀρχῆς προνομίοις εἰ δὲ ἐπιχειρήσει χρήσασθαι, ἐπὶ διετίαν ἐκβαλλέσθω τῆς πόλεως ἐκείνης, ἐν ᾗ τοῖς προνομίοις χρήσασθαι ἐβουλήθη ἔξεστι δὲ καὶ τῇ κόρῃ, καὶ τῷ ταύτης πατρὶ δια μαρτύρασθαι περί τούτου, ὅτι ἐβουλήθη ποιήσασθαι τὸν γάμον ὁ ἄρχων καὶ τῆς διαμαρτυρίας ενομένης ἔξωθεν ἔσονται τῆς τοῦ ἄρχοντος δικαιοδοσίας ἐπί τε ἐγκλήμασι καὶ χρήμασι· καὶ εἰ μὲν ἄρχων ἐπαρ- 38, 31, 55 67, 2, γίας ἢ ἄρχων στρατιωτικός ἐστι, γινέσθωσαν ὑπὸ τὸν ἄρχοντα· οἱ ἑκάτεροι ἔστωσαν ὑπὸ τὸν ἔπαρχον 2, τῶν πραιτωρίων. Τὸ λη' διάτ. τὸ να' καὶ νε' καὶ τὸ 19, 4, 22, ξζ' τοῦ β' τίτ. τοῦ κγ' βιβλίου τῶν διατ. εἰσι διάφορα κεφ τοῦ δ', καὶ ε', τίτ, τοῦ κη᾿ βιβλίου τῶν βασιλικῶν· ἐτέθη γὰρ ἡ β' τίτ. τοῦ κγ' βιβλίου τῶν διατάξεων εἰς κεφ ιθ' τοῦ δ᾽ τίτ. τοῦ κη' βιβλίου τῶν σιλικῶν, καί φησι τὸ κβ' κεφ. διάτ. ὃν λη' ὁ ἐπα χία χειρίζων ἐφρίκια, οὐ δύναται γαμεῖν τὴν ἐν αὐτῇ γεννηθεῖσαν, ἢ τὴν οἴκησιν ἔχουσαν ἐκεῖ. μνηστεύεσθαι δὲ οὐ κωλύεται, καὶ ἐὰν ἡ γυνὴ μετὰ τὴν ἀπό 25, θεσιν τοῦ ὀφρικίου μή θελήσῃ γαμῆσαι, μόνους ἀ βαδωνας ἀποδίδωσι, τὴν δὲ προμνηστευθεῖσαν δύναται λαβεῖν, καὶ οὐ γίνεται ἡ προϊξ ἱσπομένη, ἤτοι ἐξῃτο νημένῃ, ἀλλ᾿ ἰσχυρά. Το κε', κεφ. ταῦτα, ἐπὶ τοῦ ἀθεμίτων γαμων οὔτε προἓξ εἶναι τὰ ἐπιδοθέντα δου κεῖ· καὶ διὰ τοῦτο πᾶν ὅπερ ἐκ τῶν ἐπιδοθέντων λόγῳ προικός ἔλαβεν ὁ δῆθεν ἀνὴρ, ἀφαιρεῖται παρ' αὐτοῦ κἂν τὰ μάλιστα καρποὺς ἔτυχεν εἰληφώς. Τὸ γ' θέμα τοῦ αὐτοῦ κα' κεφ. ταῦτα, ἐὰν ὁ ἐπίτροπος, ἢ ὁ γενόμενος κουράτωρ υἱοθετήσηται τὸν ἄνδρα τῆς 42, 2, 6, ἐπιτροπευθείσης, ἢ κουρατωρευομένης, ἢ τὸν πατέρα αὐτῆς, ἡ θέσις ἄγυρός ἐστιν, οὐ μὲν ὁ γάμος λύεται, ὥσπερ λύεται ἡνίκα τις τὸν ἴδιον γαμβρόν υἱοθετή σηται. Καὶ τὸ μβ' κεφ. διάτ. δν β' του ου τίτ. τοῦ ε του Γ' τίτ. τοῦ ἐ' τοῦ κώδικος ταῦτα· ἔχων τις αὐτεξούσιον παῖδα, καὶ νύμφην αὐτῷ ἀγώμενος μετὰ τὴν τοῦ γάμου σύσ στασιν ἤδη παίδων τεχθέντων ἀπὸ τῆς νύμφης ώνο μάσθη κουράτωρ τῇ ἰδίᾳ νύμφη· ὁ δὲ τούτου ταῖς ὁ τῆς νύμφης ἀνὴρ εὐλαβηθεὶς μήποτε ἀσύστατος γάμος γένηται προφάσει τῆς τοῦ πατρὸς κουράτω- 2 ρείας ἐδεήθη βασιλέως, καὶ ἀντιγάφει τὸν μὲν γαμον ἐῤῥῶσθαι πλὴν παύσασθαι τὸν πατέρα τῆς κουρατωρείας, καὶ ἄλλων κατασταθέντα λογοθετη θῆναι ὑπ' αὐτοῦ τὸν πατέρα. Επεὶ δὲ διαφορα κεφ. καταστρώσαμεν ἐν τῷ τέλει τοῦ παρόντος β' κεφ.
col. 1171–1172page 370 of 399
PG 104:11714 χάριν παρανόμων, καὶ ἀθεμίτων γάμων, καὶ τινά μὲν ἐκ τούτων φασὶν μὴ λύεσθαι τὸν ἤδη νομίμως συστάντα γάμον ἐκ τοῦ γενομένου κακοῦ μετὰ 3, 85, 2. ταῦτα, τινὰ δὲ λύουσι τὸν γάμον. Ερωτῷ περὶ τοῦ πολλάκις ἐρωτηθέντος συνοδικῶς, ἐὰν μετὰ τὸν και λῶς συστάντα γάμον συμφθαρή τις μετὰ τῆς οἰκείας πενθερᾶς, ἥτινος προσώπου συγγενικοῦ τῇ γαμετῇ αὐτοῦ λυθήσεται ὁ γάμος, ἢ οὐ οὐδαμῶς, ἀλλ' ἐπιτιμηθήσονται οἱ τὴν αἱμομιξίαν ποιησάμενοι. Φησὶ γὰρ ὁ νόμος ἐν βιβλίῳ β' τίτ. γ' κεφ. πε' θέματι ι' Τὰ ἐξ ἀρχῆς βέβαια ἐκ τῶν ἐπισυμβαινόντων οὐκ ἀχυροῦνται. Εἰ δὲ οὐκ ἔφθασε γενέσθαι τελεία ἱεροτελεστία, ἀλλὰ μόνη μνηστεία παρηκολούθησε, καὶ μετά ταύτην συνεφθάρη ὁ γαμβρὸς τῇ πενθερᾷ, ἢ ἑτέρῳ συγγενικῷ προσώπῳ τῆς μνηστῆς αὐτοῦ, ἐμποδισθήσεται ὁ γάμος διὰ τὸν κανόνα τὸν λέγοντα θέμα περιϊστἦν εἰς τάξιν ἑξῆς τὴν ἀρχὴν οὐκ ἐδύ νατο συστῆναι, ἄχυρόν ἐστι, καὶ διὰ τὸ μὴ παραχωρηθῆναι ἐν εἰδήσει αἱμομιξίαν. Καὶ ταῦτα μὲν ἐγρά φησαν εἰς ἑρμηνείαν τῶν συνοψισθέντων παρὰ τοῦ πατριάρχου. Γίνωσκε δὲ ὅτι τὸ παρὸν β' κεφ. πολλής ἐξηγήσεως δέεται· πολλὰ γὰρ καὶ διάφορα νόμιμα ἐξηνέχθησαν χάριν γάμων κεκωλυμένων. Καὶ ἐπεὶ τὰ περὶ τῶν δευτερογαμούντων ἐδηλώσαμεν ἄνωθεν, μάθε καὶ τὰ περὶ τῶν πολυγαμούντων καὶ κεκωλυμέν νων γάμων. ᾿Απὸ τοῦ παλαιοῦ νόμου τρεις γάμοι ἐπεγινώσκοντο, ἐπὶ δὲ τῶν ἡμερῶν τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος τοῦ φιλοσόφου γέγονε σχίσμα εἰς τὴν Ἐκκλησίαν μέσον τῶν ἀρχιερέων· οἱ πλείους γὰρ οὐ παρεχώρουν τὴν τριγαμίαν, καὶ ἔφθασεν ἡ διαίρεσις μέχρι καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τοῦ βασιλέως κυρίου Κων ; 4 "σταντίνου Πορφυρογενήτου. Εξηνέχθη τηνικαύτα τόμος ὁ λεγόμενος τῆς ἑνώσεως διαλαμβάνων πότε ὁ τρίτος γάμος παραχωρεῖται, καὶ πότε οὔ. Καὶ ἀνά. πολυγαμία γνωθι τὴν τοιοῦτον τόμον καταστρωθέντα εἰς τὴν 1 2 ἑρμηνείαν τοῦ δ᾽ κανόνος τοῦ ἁγίου Βασιλείου. Επ έχεινα δὲ τοῦ γ' γάμου μὴ εἴπῃ γίνεσθαί ποτε ἕτερον γάμον, ὅτι καὶ ὁ γ' γάμος παρὰ τοῖς παλαιοῖς νόμοις πολυγαμία ἐλέγετο· περὶ δὲ κεκωλυμένων γάμων ἀνάγνωθι τὸ π' καὶ β' κεφάλαιον τοῦ ε' τίτλου τοῦ κα' βιβλίου. Διαιρούσι γὰρ τὴν συγγένειαν εἰς τρία, εἰς ανιόντας, κατιόντας, καὶ τοὺς ἐκ πλαγίου. Καὶ ἀνιόντες μέν εἰσιν οἱ γονεῖς, οἱ πάπποι, καὶ τὰ ἑξῆς κατιόντες οἱ παῖδες, οἱ ἔγγονοι, οἱ διέγγονοι, καὶ ἐφ' συμπενθερίας ἑξῆς. Ἐκ πλαγίου δὲ οἱ ἀδελφοὶ, οἱ ἀνεψιοί, οἱ θεῖοι, οἱ πρῶτοι ἐξάδελφοι, καὶ ἐφεξῆς. Εἶτα λέγουσι καὶ ἑτέραν καταχρηστικῶς συγγένειαν τὴν ἐξ ἀγχιστείας, ἤτοι συμπενθερίας. Καὶ μετὰ τὸ ποιῆσαι τὸν περί τούτου λόγον καὶ διδάξαι τοὺς βαθμοὺς τῆς ἑκάστης συγγενείας διορίζονται τῶν μὲν ἀνιόντων, καὶ κατ ιόντων τους γάμους εἰς ἀπέραντον κωλύεσθαι, κἂν μὴ ἐξ εὐνόμων ώσι γάμων· τῶν δὲ ἐκ πλαγίου συγ γενῶν ἀπολύουσι τὴν συνάφειαν ἀπὸ τοῦ η' βαθμού, καὶ τῶν ἐξ ἀγχιστείας τοὺς γάμους ἐμπόδιζουσι μέσ χρις βαθμού καὶ αὐτοῦ. Ἐπεὶ δὲ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ ἁγιωτάτου ἐκείνου πατριάρχου κυρίου Αλεξίου γέγονεν ἀμφιβολία χάριν τοῦ ζ' βαθμοῦ τοῦ ἐξ αἵμι τος. (Τινὲς μὲν γὰρ ἔλεγον μὴ δύνασθαι τὸν δεύτερον εξάδελφον λαμβάνειν τὴν θυγατέρα τοῦ δισεξαδέλφου
col. 1173–1174page 371 of 399
PG 104:1173ΙΙ. αὐτοῦ εἰς γυναῖκα διὰ τὸ ἐπιτραπῆναι ὑπὸ τῶν νόμων τοὺς γάμους τῶν ἐξ αἵματος συγγενῶν ἀπ᾿ ἀρχῆς του η' βαθμού. Ετεροι δὲ ἀντετίθεντο τὸν ἐκ συγγενείας 5' βαθμὸν κωλυθῆναι μόνον, καὶ ὀφείλειν τὸν ζ' εἶναι ἀκώλυτον, ὡς μηδὲ κωλυθέντα) διέγνω ὁ ῥηθείς πατριάρχης μετὰ τῆς τηνικαῦτα παρευρεθείσης συν όδου ταῦτα ῥητῶς. Ἐπεὶ οὖν ὁ μὲν Βασίλειος ζ' βα θμοῦ τῇ θεοκτίστῃ καθέστηκεν, ὁ δὲ νόμος ἐπιτρέπει τους η' βαθμού πρὸς ἀλλήλους οὔσι τὸν γάμον ἀπαγορεύει δὲ τοῖς τοῖς γε μὲν τ' οὐδαμοῦ ᾠκονόμηται τὸν τοιοῦτον γάμον πρὸ μὲν τοῦ προδῆναι, μὴ ἐπιτρέπεσθαι, μετὰ δὲ τὸ προβῆναι μὴ διασπᾶσθαι μὲν, ἐπιτιμίοις δὲ καθυποβάλλεσθαι. Εκρατει οὖν τὸ τοιοῦτον συνοδικών θέσπισμα μέχρι τῆς ἐφημερίας τοῦ ἁγιωτάτου ἐκείνου πατριάρχου κυρίου Λουκά, 14, Τηνικαῦτα δὲ ἤτοι κατὰ τὸν ᾿Απρίλλιον μήνα τῆς ιδ' 6676, ινδικτιώνος τοῦ χος έτους ανενεγκόντος συνο δικῶς τοῦ ἀποιχομένου ἱερωτάτου μητροπολίτου ᾿Αθηνῶν, καὶ ὑπερτίμου κυρίου Νικολάου του Αγιου Θεοδωρήτου μεγάλην ἐντεῦθεν ψυχικήν βλάβην γίνει σθαι εἰς τινὰς τῶν ὑπὸ τὴν ἐνορίαν αὐτοῦ κρυφογά μους ζ' βαθμού πεποιηκότας διὰ τὸν φόβον τῶν; ἐπιτιμίων, διάγνωσις γέγονε συνοδική ταῦτα διπλαμ βάνουσα. Διὰ γοῦν ταῦτα ἡ μετριότης ἡμῶν μετὰ τῆς ἱερᾶς ἀδελφότητος τὴν γεγονοταν παρὰ τοῦ ἁγιων τάτου εκείνου πατριάρχου κυρίου Αλεξίου συνοδικήν οἰκονομίαν ἐπὶ τῷ ῥητῶς ὑπὸ τοῦ πολιτικού νόμου μὴ κωλυθέντι ἐπὶ τῶν ἐξ αἵματος ζ' βαθμού γάμων, μήτε καθαρῶς ἐπιτραπέντι κρατύνουσα, καὶ στηρίζουσα, καὶ οἷον ἐφερμηνεύουσα, και σαφηνίζουσα, ἅμα δὲ καὶ τὸ τῶν πολλῶν κακουργόν τε καὶ πε ρίεργον περικόπτουσα, καὶ οἷον ἐξ ῥίζης αὐτῆς σπῶσι, ἵνα μὴ καὶ ἔτι παρανομίας ἐξανατείλῃ βλα στήματα, καὶ τέκνα μωμητά πληθυνθῇ, καὶ υἱοὶ τῶν θείων νόμων αυξηθώσιν ἀλλότριον τὸν ἐκ τοῦ τοι ούτου βαθμοῦ γάμου οὐ μόνον ἐρωτώμενον προβαίνειν κωλύει, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἐρωτήσεως γεγενημένον διασπάσθαι διακελεύεται παντελῇ τοῦ τοιούτου για μου ἀργίαν καταψηφιζομένη ἀπὸ τῆς σήμερον τῶν φθασάντων γενέσθαι τοιούτων γάμων μένει πάντων ὀφειλόντων ἀδιασπάστων. Τὸ γοῦν ἀπὸ τοῦδε οἱ τοι οὗτον γάμον συστήσαι τολμήσοντες, οὐ μόνον τοῦ οἰκείου σκοποῦ οὐδαμῶς ἀπολαύσουσι, ἀλλὰ καὶ μετὰ τῆς τοῦ τοιούτου συναλλάγματος διασπάσεως, καὶ ἀφορισμῷ καθυποβληθήσονται, ὡς τοῦ παρόντος συνο οδικοῦ ὁρισμοῦ καταφρονηταί, καὶ ὡς συγγενικά συγχέοντες αἵματα, οἴτε τοῖς οὕτω συναλλαττουσι συναινέσοντες αὐστηρίας κανονικῆς πειραθήσονται, καὶ οἱ ἱερολογῆσαι τολμήσοντες καθαιρέσει ὑποβληθήσονται. Γέγονε δὲ ἐπὶ τούτοις καὶ πρόσταγμα τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν βασιλέως ἀπολυθὲν κατὰ τὸν Μαϊον μῆνα τῆς αὐτῆς ἰνδικτιώνος διοριζόμενων ἐν μέρει ταῦτα, τοιγαρτοι καὶ ἡ βασιλεία ἡμῶν τὴν συνοδικὴν ταύτην ἐπὶ τῷ ζητηθένει ἀπόκρισιν ὅτ' ἀληθὲς εἰπεῖν ὁροθέτησιν, ὡς ἐπομένως τοῖς θείοις κανόσι, καὶ τοῖς πολιτικοῖς ἐκτεθεῖσαν νόμοις ἐπ έκρινε καὶ κρατεῖν εἰς τὸ ἑξῆς, καὶ ἀμετατρέπτως ἔχειν εἰς τὸ διηνεκές διορίζεται, τῆς αὐτῆς κοινωνοῦσα γνώμης ἐπὶ τῇ λύσει τοῦ προκειμένου ζητής
col. 1175–1176page 372 of 399
PG 104:1175ματος τῷ τε ἁγιωτάτῳ μου δεσπότῃ καὶ οἰκουμενικῷ πατριάρχῃ, καὶ τῇ θείᾳ καὶ ἱερᾷ συνόδῳ. Καὶ τὰ μὲν περὶ τοῦ ζ' γάμου οὕτω διευλυτητώθησαν. Επεὶ δὲ τοῦ γάμου ἀπὸ ἀγχιστείας ἔκτου βαθμού συνημμένων κωλυομένου ὡς εἴπομεν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ άγιωτάτου ἐκείνου κυρίου Σισινίου, ἐλάμβανον, ὡς ἔοικε, δύο πρῶτοι ἐξάδελφοι δύο ἀδελφές, ἐξετέθε τόμος παρὰ τοῦ αὐτοῦ πατριάρχου διαλαμβάνων περί τὸ τέλος ταῦτα, ἡ μετριότης ἡμῶν διωρίσατο μηκέτι τοὺς τοιούτους γάμους χώραν ἐν τοῖς Χριστιανούς του λοιποῦ ἔχειν, μηδὲ παρὰ τινος μηδέποτε καταπραχθῆναι. Εἰσηγεῖται δὲ πᾶσι κοινῶς καὶ τῇ ἀπὸ τοῦ πνεύματος ἐξουσίᾳ πατρικῶς καὶ δεσποτικῶς διορία ζεται ὥστε μηδένα τῶν ἁπάντων ἀπό γε τοῦ νῦν κἂν τῶν ἐν δυναστείαις ᾖ τις καὶ ἐξουσίαις, κἂν πλούτῳ κομᾷ, κἂν τῶν πολλῶν καὶ τοῦ δήμου πρὸς τοιοῦτον γάμον ἐλθεῖν. Εἰ δέ τι ἀπὸ τοῦ παρόντος τὰ διορισ σάμενα ταύτα θέμενος παρ᾽ οὐδὲν πρὸς τοιοῦτον ἑαυτὸν ἐπιῤῥίψει γάμον, ἢ ἐπιδῷ τέκνα τῆς ἐκκλησ σίας οὗτος ἐκκήρυκτος ἔσται πάσας ἡμέρας του βίου αὐτοῦ, καὶ οὐ πρότερον δεχθήσεται εἰς μετάνοιεν πρὶν ἂν διαπάσῃ τὸν γάμον, κἂν φθάσῃ παῖδας ἀκατεκεῖν. Η δὲ τοιούτῳ γάμω εὐχὴν ἐπιδοὺς ἱερεὺς καθει ρέσει τελείᾳ ὑποπεσείται. Τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων, καὶ ἀμφιβολίας γινομένης περὶ τοιούτου συναλλάγματος παρὰ τῷ βασιλική θείῳ βήματι ἀπελύθη θέσπισμα νεαρὸν τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν βασι λέως κατὰ μῆνα Ἰούνιον ἐνδικτιώνος γι΄. Ταῦτα περὶ τὸ τέλος δεξιὸν ὡς ῎Αν οὖν καὶ ἀμφότερα καλῶς περ οι ριφυλαχθῶσι καὶ σεβασθῶσιν, ἦτε μεγαλειότης τῶν Βασιλικῶν καὶ ἀρχιερατικῶν διαταγμάτων, καὶ ἡ τῶν νόμων καὶ τῶν κανόνων ἀκρίβεια μήτε παντελῶς δοτέον τῷ τύμῳ τούτῳ τὴν λύσιν, μήτε πάντως ἐπιτρεπτέον αὐτῷ καὶ αὖθις τὸ ἐνεργὸν, ἀλλὰ τὴν μέσην βαδιστέον ὃ φασι καὶ βασιλικὴν καὶ ἄμφω συντηρητέον. Τότε περὶ τὸν τομογράφον ἐκεῖνον ἀρχιερέα σέβας καὶ τοὺς ἐπιμνησθέντας του τόμου αὐτοῦ βασιλεῖς καὶ τὸ μηδένα τοῖς νόμοις ἀπαξον καὶ τοῖς κανόσι προτρέψασθαι ὅπερ ὁ τοιοῦτος τόμος εἰσήνεγκε. Χρή, γὰρ τὸ ἀπὸ τοῦ τοιούτου τόμου εἰσε ηνεγμένον συνάλλαγμα ἤδη μὲν συντελεσθὲν καὶ πρὸ έρωτήσεως μὴ διασπάσθαι, ἐπιτιμίοις δὲ τοὺς οὕτως είς γάμον ἀρμοσθέντας βαρύνεσθαι κατὰ τὴν κρίσιν καὶ δοκιμασίαν τοῦ κατὰ τόπον ἀρχιερέως ὡς συν τηρεῖσθαι τούτοις τὸ συνοικέσιον, φθάσαν δὲ πεσεῖν εἰς ἐρώτησιν μὴ ἐνδιδοσθαι χωρὶς τῶν ἀνηκόντων ἐπιτιμίων καὶ ἐντολῶν. Διὸ σέβας ἄνωθεν εἴρηται μηδὲ ἰδεῶς καὶ ἀνυπούλως καὶ ἐναντίως τοῖς ἐρωτής σασιν ἐπιτρέπεσθαι ἀλλὰ μετὰ ἐντολῆς μᾶλλον δὲ καὶ ἀνάμνησιν τοῦ ῥηθέντος τόμου παρὰ τῆς ἐκκλησίες λαμβάνειν αὐτοὺς καὶ τῶν ἐν αὐτῷ διαπτομένων καὶ εἰ μὲν τὸ θέσπισμα τιμᾶν προκερούμενοι καὶ τὰ ἐν αὐτῷ διειλημμένα φυλάττειν ἀπαρασάλευτα βού λοιντο ἐπαινετέοι πάντως εἰσίν. Εἰ δὲ τὸ παρ' αύτου κεκωλυμένον διαπραττεσθαι προαιροῖντο ἐκχωρη θήσονται μὲν τοῦτο ποιεῖν. Πλὴν ὅμως τοῖς προστ ήκουσιν ἐπιτιμίοις καθυπαγόμενοι ταῦτα του τόμου τοῦ πατριάρχου κυρίου Τισινίου· πρὸς δὲ καὶ τοῦ Βασιλικού προστάγματος διοριζομένων μή εἴπης
col. 1177–1178page 373 of 399
PG 104:1177πάντα τὰ ἀγχιστείας Έκτου βαθμοῦ γαμικά συναλλάγματα ὑπὸ τούτων ἀλίσκεσθαι· πρόσταγμα γὰρ ἐστι τοῦ ἀοιδίμου βασιλέως κυρίου ᾿Αλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ ἐξενεχθὲν ἐπὶ ὑπομνήσει τοῦ προέδρου ἐκεί του Βάδρα καὶ ἑταιριάρχου τοῦ ξηροῦ κατὰ μῆνα Μάρτιον ἐνδικτιώνος ιε'. Καταπεμφθὲν εἰς τὸν τότε ἁγιώτατον πατριάρχην κύριον Νικόλπον καὶ τὴν ἰσ ρὰν καὶ θείαν συνόδον διοριζόμενον ἀκωλύτως συν άπτεσθαι θεῖον καὶ ἀνεψιόν, θεῖα καὶ ἀνεψιά κἂν ἔκτου βαθμοῦ συγγένειαν ἐξ ἀγχιστείας ἔχωσι. Καὶ ἀνάγνωθι τὸ τοιοῦτον πρόσταγμα καταστρωθὲν εἰς σημείωμα συνοδικὸν εὐρισκόμενον εἰς τὰ κωδίκια τοῦ διαληφθέντες πατριάρχου κυρίου Νικολάου. Ότι δὲ λόγος γέγονε ποτε παρὰ τῷ Βασιλικῷ βήματι περὶ τοῦ εἰ δύναται ὁ αὐτὸς καὶ εἰς δύο δευτέρας ἐξαδέλφας λαμβάνειν κατὰ λόγον γάμου, ὡς δῆθεν εἰς ζ'. Εξ ἀγχιστείας βαθμον ἀγαγομένου τοῦ συν αλλάγματος ἀπελύθη πρόσταγμα τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν βασιλέως μὴ γίνεσθαί ποτε τοῦτο διοριζόμενον διὰ τὸ ἑνὸς βαθμοῦ λογίζεσθαι τὸν ἄνδρα μετὰ τῆς γυναικὸς καὶ καταντᾶν τὸ συναλλάγμα εἰς ἕκτον βαθμὸν ἐξ ἀγχιστείας. Ἐπεὶ δὲ τὸ τοιοῦτον πρόσταγμα οὐκ ἔφθασε κατεστρωθῆ και εἰς τὰ πρόσω φορα σέκρητα· ἐγὼ μὲν οὐκ ἔχω τι γράψαι πλέον. Ἡ δὲ ᾽Εκκλησία κωλύει τὸν τοιοῦτον γάμον. Ανά γνωθι καὶ τὸν ξζ' κανόνα τοῦ ἁγίου Βασιλείου, καὶ τὰ εἰς τὴν ἑρμηνείαν αὐτοῦ γραφέντα. Ἐπὶ τούτοις γίνωσκε ὅτι πρὸ μὲν τῆς βασιλείας τοῦ ἀοιδίμου βα σιλέως κυρίου ᾿Αλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ ἄλλως ἐγίνοντο αἱ μνηστεται κατὰ δὲ τὸν Ἰούλιον μῆνα τῆς γίνω δικτιόνος τους φίβ᾽ ἔτους ἀπελύθη νεαρά νομοθεσία τοῦ αὐτοῦ βασιλέως οὕτως ἔχουσα. Ἡ μὲν παλαιὰ καὶ πρεσβυτέρα νομοθεσία πόρρω τὰ μνηστείας καὶ γά μου δρίσματα ἔθετο. Καὶ μᾶλλον τούτων τὸ μέρος ἤπερ τὰ Φρυγῶν καὶ Μυσῶν ἡ παροιμία ἐγνώρισε. Ἡ δὲ ἐφὶ τοῦ μακαρίτου πατριάρχου κυρίου Ιωαν νου τοῦ Ξιφιλίνου συνοδικῇ διασκέψει συντελεσθείσα σημείωσις, ᾗ καὶ ὁ ἐν βασιλεῦσιν ἀοίδιμος κύριος Νικηφόρος ὁ Βοτανειάτης διὰ χρυσοβούλλου γραφής τὸ κῦρος εὑρίσκεται χαρισάμενος τὰ διεστῶτα χωρίς ἀλλήλων εἰς ἓν συνάπτουσα φαίνεται κἀντεῦθεν ὅπερ ἐπὶ τῶν γάμων ὁ συνοδικὸς ἐθέσπισε τόμος τοῦτο ἐπὶ τῆς μνηστείας διαβρήδην αὐτὴ ἀποφαίνεται, δύο ἀδελφοῖς ἐξαδέλφας δύο μὴ ἐφιετσε μνηστεύεσθαι, καὶ ὁ μὲν πολὺς ἄνθρωπος ἀνεξετάστως τῷ πράγ ματι ἐπιβάλλων καὶ βάπτειν ὅλως μὴ ἐξικνούμενος εἰς τὸν νοῦν τῆς συνοδικῆς διαγνώσεως ἀσυλλογίστως ἐπελάζετο, ὅτι πότε μνηστεία ἐστὶ καὶ ὅπως ἔχει τὸ ἀσφαλὲς μᾶλλον ἀκριβοῦν μὴ δυνάμενος, και που τάχα τὸ τῆς ἰδίας ἀνεπίσκεπτον διανοίας κατὰ τῆς Εκκλησιαστικῆς ἐπεγράφετο ἀκριβείας. Ἡ δὲ τῆς ἡμετέρας βασιλείας εὐσέβεια ἐπιστατικώτερον ἐπι βαλοῦσα τῇ διασκέψει καὶ τῇ ἐναντιοφανεία καλώς διαιτήσασα ἀρίστην τὴν συμφωνίαν διὰ τῆς παρούσης νομοθεσίας ἐξεύρηκεν. Ἐπειδὴ γὰρ ὁ παλαιός νόμος τὴν μνηστείαν ἐν μόνῃ τῇ τῶν συναλλαττόντων ὁρίζει βουλήσει, καὶ πλέον οὐδὲν συναινέσεως, καὶ συμβολαίου, καὶ μνήστρων παρεργάζεται. Ἡμῖν δὲ 6392 χάριτι Θεοῦ πρὸς κοσμιωτέραν πολλῷ καὶ ἱερωτέραν
col. 1179–1180page 374 of 399
PG 104:1179ἐπίδοσιν τὰ τῆς βίου παρεληλύθησι πράγματα, κάτω τεῦθεν εὐχ ὁ γάμος μόνον ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἡ μνηστεία ἱερὴν εὐλογίαν ἐπιτελουμένην έχει παρ' ἑαυτῇ καὶ ὁ καιρός ορισμένος διὰ νεαρωτέρου θεσπίσματος τοῦ φιλοσοφωτάτου βασιλέως κυρίου Δέοντος ἐπὶ τῇ πρώτη τών ξυμβάντων συναρμογή ἐξετέθη ἤγουνἐπι μὲν ἀῤῥένων, ὁ πέντε καὶ δέκατος τῆς ἡλικίας ἐνιαυτὸς, ἐπὶ δὲ θηλειών ὁ τρισκαιδέκατος ἐν δήπου χρόνον καὶ πρὸς γαμικήν συντλίαν τελείαν ἀπο χρώντως ἔχειν ὁ παλαιὸς νόμος επίσκεψε δεῖν, ἔγνω διὰ τοῦ παρόντος θεσπίσματος τὸ ἡμέτερον κράτος ἀσφαλῶς ἀποφήνασθαι ἐκείνας είναι κυρίως μνη στείας καὶ ἰσοδυναμούσας τῷ γάμῳ κατὰ τὴν συνοδικῆς ἀκριβείας διάσκεψιν ὅσει καὶ τὸν χρόνον δν ἡ βασιλέως κυρίου Λέοντος θεσμοθεσία ωρίσατο ἀκές ραιον ἔσχον κατ᾿ ἑαυτὰς, καὶ τὴν ἱερὰν εὐλογίαν ἐπακολουθούσαν ἐγνώρισαν, καὶ ἐπ' ἐκείνων τὴν τοῦ συνοδικοῦ τόμου κρατεῖν οφείλειν παρατήρησιν. Εἰ γὰρ καὶ θάτερον ἴσως τῶν συμβαλλόντων μερών θανάτῳ ἢ περιστάσει τύχης ἑτέρᾳ ἡ γνώμης μετα βολῇ ἀποδιαστῆναι συμβαίη, καὶ πρὸς ἑτέρου βίου συγκλήρωσιν μεταταξασθαι οὐκ ὀλίγον ἐνταῦθα το ἄτοπον ἐπισύρεται τὰς προσεισοδίους τῶν γάμων εὐτ χὰς ἐπὶ μνηστεία συντελεσθείσας ὥς τι τῶν εἰκείων καὶ συμφερομένων λογίτασθαι καὶ διαφόρως ἐκλαβέσθαι τόδε τὸ πρᾶγμα, ὥσπερ ἂν εἰ μὴ Θεὸς μέσος τῶν συναπτομένων προσώπων διὰ τῆς μνηστείας εἰσήγετο. Τούτῳ γὰρ καὶ ὁ προμνημονευθεὶς ἀοίδιμος βασιλεὺς εὐεπηβόλως ανακολουθήσας τὸν τῆς ἁγίας καὶ καθολικῆς συνόδου κανόνα ὅς τὴν μνη στευσαμένην ἔτι τοῦ μνηστῆρος ἐν ἀνθρώποις ὄντος πρὸς γαμικὴν ὁμιλίαν ἑτέρῳ συνέρχεσθαι ἀπεκώλυσε μοιχείαν τὸ πρᾶγμα διορισαμένης σαφῶς πρὸς τὴν ἐμφαινομένην τοῦ παλαιγενοῦς ἐναντίωσιν νόμου καλῶς συνεβίβασεν ὅτι καὶ ἡ μετὰ τὴν τοῖς μνησ στήρσι γινομένην εὐλογίαν διάστασις τοῦτό ἐστι κατὰ τὴν ἐκείνου φωνὴν μνηστείας ἀληθοῦς λύσις. Εἰ δὲ μνηστεῖαί τινες κατὰ τὴν τῶν πολλῶν συνή θειαν ἀκολούθως ἤδη γεγόνασι καὶ συμβόλαια μὲν ἐξετέθησαν, οὔπω δὲ ὁ τακτὸς ἐπέστη καιρός καθ᾿ ὄν ἡ τοῖς Χριστιανοῖς ὀφειλομένη εὐλογία εἴωθε γίνε σθαι, καὶ οὐδὲ αἱ συνήθεις ἐπὶ τοῖς μνηστευταμένοις οὐχαὶ διὰ τοῦ ἱερέως ἐξεφωνήθησαν ταύτας μνη στείας μὲν ἀληθεῖς ὅσον κατὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴν ακριβολογίαν, μηδὲ εἶναι, μηδὲ ὀνομάζεσθαι, μήτε μὲν τὴν συνοδικήν σημείωσιν κατὰ τούτων ἔχειν τὸ ἐνεργόν, ὡς ἁπλῶς δὲ ἀρεσκείας ἀνθρώπων δι' ἐπα ερωτήσεως κατησφαλισμένας τὸ ἐνεργὸν ἀποφέρεσθαι καὶ τὴν παλαιὰν ἔχειν νομοθεσίαν ἐπὶ τούτων τὸ πάγιον. Τούτῳ γὰρ τῷ τρόπῳ καὶ ὁ πρεσβυγένης φυλαχθήσεται νόμος ἀκέραιος ὡς ἐπὶ τῶν νηστειών το πρώην ἐξεφωνήθη. Καὶ ἡ τῆς συνόδου διάγνωσις ἀθιγής καθόλου καὶ ἀνεπιχείρητος συντηρηθήσεται νοουμένη καὶ ἑρμηνευομένη κατὰ τὴν ἐνταῦθα πιο ρατήρησιν. Ἐπεὶ δὲ οὕτω ταύτα καὶ μνηστείαι μὲν άληθεῖς ἐτυπώθησαν ὅσαι μετὰ τῆς ἱερᾶς εὐλογίας κατὰ τὸν ὡρισμένον καιρὸν συντελεθεῖσαι γνωρίζονται· αἱ δὲ κατὰ τὴν πρεσβυτέραν νομοθεσίαν για νόμεναι, ὡς ἀνθρώπων ἀρέσκει κατησφαλισμένα δ
col. 1181–1182page 375 of 399
PG 104:1181ΤΙΤ. Ι. ἐπερωτήσεων τὸ ἐνεργὸν ἔχειν ἀφείθησαν. Καὶ μόνος ὁ παλαιγενὴς ἐπὶ τούτων ἀφείθη νόμος κρατεῖν ὡς ὡρισμένα τὰ κεκωλυμένα ἐπὶ τὴν ἀποζυγεῖσαν μνη στὴν εἰσέρχεσθαι πρόσωπα διετάξατο δεῖ τι προθεῖναι καὶ νῦν τῷ παρόντι θέματι τῆς Χριστιανούς προ πούσης ευκοσμίας ἐχόμενον· ἐπεὶ γὰρ οὖν κατὰ τὸν ἀκριβῆ καὶ προσήκοντα λόγον τὰ τῆς παλαιᾶς τε καὶ νέας νομοθεσίας ἐπράττετο. ᾿Αλλ' ὁ μὲν πολὺς ὄχλος τῆς πρεσβυτέρας τῶν νόμων αὐθεντείας εχόμενος μετὰ τὸν ἑπταετῆ χρόνον τελεσιουργῶν τὰς μνηστείας ἀν υποστόλως ἐτύγχανε καὶ ἀδεῶς ἐπὶ τὰς μνηστευομένας εἰσήρχοντο ἕκαστος τῇ συνεχεῖ συνηθείᾳ καὶ τῷ ἐλευ θερίῳ τῆς εἰς ὁμιλίαν συνόδου τὸ τοῦ ἔρωτος φλεγμαῖνον προσανακαίοντες. Η δὲ ἱερωτέρα μερὶς τῆς νεαρᾶς τοῦ βασιλέως ἀκολουθοῦσα διαταγῇ δια στολὴν μὲν μνηστείας καὶ γάμου ἐτίθετο, τὰς ἐπὶ τοῖς μνήστροις εὐχὰς πρῶτον, καὶ οὕτω τὰς ἐπὶ τῷ γάμῳ τοῖς συναπτομένοις ἐπάδουσα, ταῦτα δὲ ἑνω μένως ἅμα καὶ κατὰ ταυτὸν ἐτελεῖτο, καὶ μνηστεία καὶ γάμος ἑνὶ διαστήματι κατεπράττετο ἀκαριαίου τινὸς ἐν τῷ μεταξύ συνεμπίπτοντος διορθουμένη τοῦτο ὡς ἀβασανίστως γινόμενον. Ἡ ἡμετέρα εὐσε Γεια θεσπίζει διὰ τοῦ παρόντος γενικού διατάγματος, τὰ μὲν κατὰ τὸν ἑπταετῆ τῶν συμβαλλόντων χρόνον, καὶ εἰς τὸν ἑξῆς ἄχρι τοῦ ιδ᾽ ἢ ιβ' τῆς ἡλικίας ενιαυ τοῦ γινομένα ὡς ἐν τύπῳ μνηστείας συμβόλαια μή τάξιν ὅλως μνηστείας ἐννόμου καὶ ἀσφαλούς ἀποφέ. ρεσθαι ἀλλ᾽ ὡς ἐπερωτήσεις μόνον ἐσφαλισμένας κρίνεσθαι τε καὶ ἐνεργεῖν κατὰ τὴν φύσιν τῶν ἄλ λων συναλλαγμάτων, καὶ οὕτως αὐτὰ παρὰ πᾶσι τοῖς ὑφ᾽ ἡμᾶς πολιτεύεσθαι του παλαιοῦ νόμον ὡς ἐπὶ τῶν μνηστειῶν ἐξεφωνήθη τὸ ἐνεργὸν εἰς τὰ κεκωλυμένα “ ἐπὶ τὴν ἀποζευχθεῖσαν μνηστὴν εἰσέρχεσθαι πρόσ ωπα ἔχειν ὀφείλοντες τέλεον διὰ τὸ περιούσιον τῆς παρὰ Χριστιανοῖς πρεπούσης ἐμπολιτεύεσθαι καταστάσεως· εἰ γὰρ καὶ μὴ μνηστεια ἐστὶ κατὰ τὸ ἀκριβὲς ἐντελὴς τὸ γινόμενον ἀλλ' ὅτι σκου πὸν ἔχειν μνηστείας δοκεῖ τὸ πραττόμενον, καὶ θε μέλιον γάμου προκαταβάλλεσθαι ἄρχεται πολὺ ἂν εἴη εύλογον τὰ κεκωλυμένα τῷ νόμῳ πρόσωπα, καὶ αὖθις ἔχειν τὸ κώλυμα, καὶ μηδένα θαῤῥετα νει νιεύεσθαι ἀναιδῶς ὡς εἰς γυναῖκα λαμβάνειν ἀπο τολμῶν ἦν ὁ παλαιός νόμος μνηστήν τινος γινομένην οὐκ ἀφῆκεν ἑτέρῳ λυομένων των μνηστείων κατὰ γάμον συνέρχεσθαι. Ικνουμένου μέντοι του χρόνου ὃν εἰς μνηστείαν ἅμα καὶ γάμον ἁρμόδιον εἶναι γνω ρίζομεν, ἤγουν τῆς μὲν θηλείας δωδεκαετή χρόνον διατρεχούσης, τοῦ ἄῤῥενος δὲ τὸν τεσσαρεσκαιδέκα τον ὑπερβαίνοντος, τηνικαῦτα τὴν μνηστείαν πρώ τως μετὰ τῆς ἱερᾶς τῶν εὐχῶν ἐπῳδῆς ἐκτελεῖσθαι καὶ τῶν συνήθων ταύτῃ παρατηρήσεων ἤγουν τοῦ ἀῤῥαβώνος καὶ τοῦ φιλίου τοῖς μνηστήρσι φιλήματος, καὶ οὕτω βραχέως ἢ πλείονος καιροῦ διαλείποντος καθώς ἂν δόξῃ τοῖς συναλλάττουσιν ἀπαραιρήτως καὶ τὸν ἔννομον γάμον προβαίνειν, καὶ μὴ κατὰ ταυ τὸν συμβαίνειν ἐν ἡμέρᾳ μια πολλάκις καὶ ὥρᾳ πραγμάτων διηρημένων ἐκ πλείονος ἀποτέλεσμα. Οὕτω γὰρ τῆς ἀκολουθίας προβαινούσης ἐν γάμοις ὅτι ὁ παλαιὸς νόμος φυλαχθήσεται ὡς κεκωλυμένων
col. 1183–1184page 376 of 399
PG 104:1183προσώπων ἀπαρίθμησιν ἐποιήσατο μὴ ἐφιεὶς ταύτα εἰς τὴν ἀποζευχθεῖσαν μνηστὴν τοῦ ἐγγίζοντος προσ ώπου εἰσέρχεσθαι, καὶ τὸ νεκρὸν τοῦ φιλοσοφωτάτου διάτ. κοσμίως ἐν ἅπασι δόξει κρατοῦν καὶ πολιτευόμενον, καὶ τὰ συμβάλλοντα πρόσωπα τῶν ἀώρων ἀπρεπῶν κωλυόμενα συνελεύσεων ἀγνεύουσαν ποιή σονται τὴν ἀναστροφὴν ἐν εὐθέτῷ καιρῷ μεθ᾽ ἱερᾶς ἐπικλήσεως εἰς ἄλληλα συνερχόμενα. Οπηνίκα δὲ ἡ μνηστείαν καὶ γάμον αὐτοῖς καταρτίζεσθαι, καὶ εἴ τις παρὰ τὰ διηγορευμένα τῇ παρούσῃ τοῦ κράτους ἡμῶν διάτ. μνηστείας τολμήσει διαπράξασθαι καὶ μή ταύταις γενικῶς κατὰ πάντων ἐκφωνηθείσεις καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ὀφειλούσαις κρατεῖν φανείη ἑπόμενος ἀπ' αὐτῆς τῆς α' ἡμέρας τοῦ εἰσιέναι μέλλοντος Ιουλίου μηνὸς τῆς ἐνεστώσης ζ' ἐπινεμήσεως τοῦ 5+β ἔτους καὶ ἀῤῥαβώνας πρὸ τοῦ νενομισμένω καὶ τῆς ἱερᾶς εὐλογίας τολμήσει διαπράξασθαι ἢ καὶ εἰς θέαν ἀλλήλοις ἐφήσει τὰ συναλλάσσοντε συν έχεσθαι πρόσωπα καὶ ἀδιαφορίαν ἔχειν ἐν αὐτοῖς, ὁ μὲν συμβολαιογράφος ὁ τὸ ἀῤῥαβωνικὸν συμβόλαιον ἐκτιθέμενος τῆς ἰδίας στατιῶνος μετακινηθήσεται, δὲ τὴν μνηστείαν πρὸ ὥρας κατεργαζόμενο έτο θρωπίνῳ καὶ θείῳ ἵστωσαν ἑαυτοὺς ἐνοχοποιοῦντας μηνύματι. Ὁ μὲν δημόσιον διὰ τοῦ σεκρέτου των οίκειανῶν τὸ τοῖς συμβολαίοις ἐγκείμενον ἐξ ἑπερα τήσεως πρόστιμον ἐφ' ἑκάστῳ αὐτῶν εἰσπράξεται καθ᾽ ὁλόκληρον διὰ τὴν τοῦ παρόντος διατ. περιφρόνησιν πιστεύομεν δὲ καὶ αὐτὸν τὸν Θεὸν κατὰ τούτων διαναστήσεσθαι ὅτι πονηρίαν κατὰ προαίρεσιν ἄν τικρυς ἐπὶ μέσον τῶν νέων εἰσαγαγεῖν οὐκ ἐνάρκης σαν. Εἰ μὲν γὰρ ὁ παλαιός νόμος οὐ κατήργηται, καὶ μνηστείας τελείας οὐ δύναται καταπράξεσθαι. Τὰ δὲ τῆς νεωτέρας νομοθεσίας εἰς ἔργον ἐξαγαγεῖν οἱ συναλλάσσοντες ἀπαναίνυντί τι ἄλλο ποιοῦσιν ἢ ἀνθρώπους οὐδὲν ἀλλήλοις κατὰ νόμους προσήκοντες εαυτοίς συγχωροῦσι παρὰ τὸν νόμον συμφθείρεσθαι ἔρωτας ἀσελγεῖς ταῖς τῶν νέων ψυχαῖς διὰ τῆς ἀνα ρου κατεργαζόμενοι συναναστροφής. Ωσαύτως ἀπο ελύθη καὶ ἑτέρα πρόσταξις τοῦ αὐτοῦ βασιλέως χάριν τῆς αὐτῆς νομοθεσίας οὕτω δυνάμεως ἔχουσα, ἴσμεν κατὰ τὸν Ἰούλιον μῆνα τῆς εἰ ἰνδικτιώνος του ο ἔτους νομοθετήσαντες περὶ γάμου τε καὶ μνηστείας ὅσα τῇ τε τοιαύτῃ νομοθεσίᾳ καὶ τῇ ἀναφορά πιο ριείληπται, καὶ τούτων οὐδὲν παρακινηθῆναι ἀνεχόμεθα, ἀλλὰ μένειν ἀπαρεγχείρητα βουλόμεθα καὶ αναλλοίωτα μέχρι παντὸς, καὶ τήν τε σύστασιν τῆς μνηστείας καὶ τοῦ γάμου ὥσπερ εἴρηται γίνεσθαι, τόν τε χρόνον τηρεῖσθαι ἀκαινοτόμητον, καὶ τῶν συναρμοζομένων τῶν μὲν τῶν ιδ᾽ ἐτῶν εἶναι μείν ζονα, τὴν δὲ τῶν ιβ᾽ ἐπεὶ δὲ οὐδὲν τότε διατετύπωται, εἴτε λυόμεναι προστίμων ἔσονται καταβολαῖς οἱ τοιουτοτρόπως συνιστάμεναι μνηστείαι, εἴτε καὶ ἀδιάλυτοι μενοῦσι τὸ παράπαν. Καὶ διὰ τοῦτο καὶ περὶ τούτου αὐτὸς ἐρωτήσας θεσπίζομεν τὰς τοιχύς τας μνηστείας αἳ κυρίως μνηστείαι τυγχάνουσι άμεσ τακινήτους μένειν καὶ ἀμεταπτώτους καὶ τὸ ὅλον ἀλύτους ἄς τε Θεοῦ μέσον τῶν συναπτομένων εἰσαγομένου καὶ τὴν τοιαύτην συναρμογὴν διὰ τῶν εὐχῶν ιεροτελεστίας κρατύνοντος, καὶ μηδέποτε ταύτας
col. 1185–1186page 377 of 399
PG 104:1185προστίμῳ ἀναλύεσθαι δόσεσιν, ὅτε οὐδὲ τοῖς συμβολαίοις τὸ λοιπὸν ἐγγραφήσονται, ὅτι μηδὲ παρ᾽ αὐ τῶν αἱ μνηστείαι κρατύνονται, ἀλλὰ διὰ τῆς τοῦ Θεοῦ ἐπικλήσεως, αἴπερ καὶ ἄμιτοι τὸ παράπαν με νοῦσι μόναις λυόμεναι ταῖς αἰτίαις αἷς καὶ οἱ γάμοι οἷς ἰσοδυνάμου; εἶναι ταύτας νενομοθέτηται. Καὶ τὰ κεκωλυμένα δὲ γενικά πρόσωπα πρὸς γάμον ή μνη στείαν κατὰ τὸ δόξαν ἕξει τὴν κώλυσιν καὶ παρὰ τῇ διηγορευμένῃ τῇ δὲ τῇ διάτ, ὑπ᾽ οὐδενός τι διαπραχθήσεται εἰ μήπω βασιλεὺς οἰκονομικῷ τινι λόγω τήν τε μνηστείαν καὶ τὴν ἐξ ἱερολογίας συναρμογήν ἐντὸς τῶν ὁρισθέντων ἐτῶν ἐπιτρέψειε. Βασιλεῦσι γὰρ ἔξεστιν ὑπερτέρως ἢ κατὰ νόμους οἰκονομεῖν, ὥσπερ ὁ σοφός τε εἴρηκε βασιλεὺς, καὶ τῶν νομοθεσιῶν αἱ πρεσβύτεραι. Καὶ αὐτοὶ δὲ τὸν χρόνον συντέμνοντες οὐχὶ καὶ τὴν φυσικὴν ἐφήσουσι σύνοδον ἕως τῶν ἀρ. " μοζομένων. Ὁ μὲν τὸν ιδ᾽ ἐνιαυτὸν, ἡ δὲ τὸν ιβ' ὑπερδῇ τῶν γονέων ἐπιμελῆ τίθεσθαι φυλακήν ὀρει λόντων τοῦ μήτι πρὸ τοῦ ῥηθέντος πραχθῆναι χρό νου ὡς τοῦ τε διαπραξαμένου τὴν ἄωρον μίξιν, καὶ τῶν γενητόρων αὐτοῦ τοῖς κατὰ τῶν φθορέων νόμοις ὑποκεισομένου. Καὶ ὅτε δὲ βασιλεὺς μνηστείας ἢ γάμου καινοτομείη καιρὸν ἀθανάτῳ διαστα εν οἱ ἁρμοζόμενοι πρὸ τοῦ ὁρισθέντος τῷ πράγματι χρόνου ἕξει καὶ οὕτω τὴν κώλυσιν τὰ κωλυόμενα πρόσωπα καὶ οὐκ ἔσται τούτοις ἐνάφορμον πρὸς τὸ τολμᾷν τὰ ἀτόλμητα τὸ πρὸ τοῦ δοκοῦντος ταῖς ἡμετέραις διατάξεσι χρόνου τὴν μνηστείαν ἢ τὸν γάμον τὴν λύσιν θανάτου δέξασθαι. Τὸ γὰρ ἐλλείπον τοῦ τελείου χρόνου τῆς μνηστείας ἢ τοῦ γάμου ἡ τοῦ βασιλέως ἀναπληροῦσα οικονομία ἀπαράβατον τηρήσει τοῖς κεκωλυμένοις τὴν κώλυσιν καὶ οὐδαμῶς θήσουσι συν ἀλλαγμα κωλυόμενον ἀλλ᾽ ἴσα ἐξ ἀκριβούς μνηστείας ἢ τελείου γάμου κωλύονται συναλλάγματι ταῦτα καὶ ὑπὸ τῶν ἐντὸς τοῦ νενομισμένου χρόνου τὴν σύστασιν οἰκονομικῶς καὶ τὴν λύσιν φυσικῶς δεξαμένων είρ χθήσεται. Σημείωσαι τὴν παροῦσαν ἑρμηνείαν τοῦ β' κεφ. τοῦ ιγ' διδάσκουσαν πολλὰ χρήσιμα χάριν γάς μων κεκωλυμένων καὶ ἐκκεχωρημένων. Έτι ση μείωσαι τὴν δύναμιν τοῦ γραφέντος συνοδικοῦ ριο τόμου ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου κυρίου ᾿Αλεξίου καὶ τεθέντος ἐν τῇ παρούσῃ ἑρμη- 15. νείᾳ. Γίνωσκε ὅτι κἂν ὁ τοιοῦτος τόμος, καὶ ἡ τοῦτον ἐπινυροῦσι βασιλική πρόσταξις, μετ' ἐμβριθείας κωλύῃ τὸν ἐξ αἵματος ζ' βαθμού γάμον. Αλλά κατά τὴν δ᾽ ἐνδικτιόνα τοῦ σχέδ᾽ ἔτους πρόσταξις γέγονε τοῦ κραταιοῦ καὶ ἁγίου ἡμῶν βασιλέως κυρίου Ισαχ κίου τοῦ ἀγγέλου πατριαρχεύοντος τοῦ καματηρού κυρίου Βασιλείου διοριζομένη μὴ προκριματίζεσθαι ἐκ τῶν ῥηθεισῶν πράξεων τὸν μετὰ τὴν ποίησιν αὐτῶν συστάντα γάμον μέσον τῶν πανευτυχεστάτων καισάρων ήγουν τοῦ Κατακουζηνοῦ κυρίου Ιωάννου καὶ τῆς αὐταδέλφης τοῦ βασιλέως τῆς κυρίας Εἰρή νης καὶ εἰς ζ' βαθμὸν ἐξ αἵματος ἀναγόμενον, ἀλλ' ὅσον τὸ εἰς αὐτοὺς καὶ μόνους ἀπρακτῆσαι τὰ παρὰ τῆς συνόδου καὶ τοῦ βασιλέως κυρίου Μανουήλ διο ρισθέντα χάριν τοῦ τοιούτου καὶ ἐδείχθη καὶ παρὰ τῆς συνόδου. Ετι σημείωσαι ὅτι τὰ ἐν τῷ Βασιλικῷ προστάγματι περιεχόμενα εἰς ἀναίρεσιν δῆθεν τοῦ
col. 1187–1188page 378 of 399
PG 104:1187τόμου τοῦ Σισινίου οὐκ ἐνηργήθησαν τέως ἐπὶ τῶν ἡμετέρων ἡμερῶν. Εὔχομαι οὖν μηδὲ ἐνεργηθῆναί ποτε ὡς εἰδὼς τὴν αἰτίαν δι᾽ ἣν διωρίσθησαν θελη ματικὴν οὖσαν καὶ διὰ τοῦτο μηδὲ τελεσφορήσεσιν ἀγαθόν τι. Ετι σημείωσαι ἀπὸ τῆς νεκρᾶς τοῦ βα σιλέως κυρίου Αλεξίου του Κομνηνοῦ ὅτι κακῶς Εξεχωρήθη ὁ πλευρῆς Κυρίου Μιχαήλ συζυγήναι τη σπανσπουλίνα κυρία "Αννη πρωτη ούσῃ ἐξαδέλφη της προμνηστευθείσης αὐτῷ Μαρίας τῆς τοῦ Σερ κλίο, κἂν γὰρ νόμω θανάτου πρὸς του γάμου διο εζύγη τῆς τοιαύτης μνηστῆς καὶ οὐδὲ συνεμίγη ταύ τῇ ἀλλ᾽ οὐκ ὤφειλεν ἐξαδέλφην αὐτῆς πρώτην λε βεῖν. Οὐδὲ γὰρ ἡ συνάφεια, ἀλλὰ ἡ τῆς εὐχῆς τε λετὴ ποιεῖ τὴν μνηστείαν ὡς γάμον λογίζεσθαι. Εἰ γοῦν λαϊκὸς τοιοῦτον τι ποιεῖν κεκώλυται, πολλῷ μᾶλλον ἱερωμένος. Ὁ τοιοῦτος γὰρ ἐκωλύθη διὰ σημειώματος συνοδικοῦ ἐπὶ τῆς ἐφημερίας ἁγιωτά του εκείνου πατριάρχου κυρίου Μιχαὴλ τοῦ ᾿Αγχιά λου συνάπτεσθαι νομίμως γυναικὶ συγγενεῖ οὖσῃ τῇ 6592, διὰ δεσμοτικών μόνον ἐγγράφων κατηγγυηθείση τούτῳ καὶ μὴ φθασάσῃ λαβεῖν μνηστείας εὐχὴν μετ' αὐτοῦ, ἢ ὡς θανούση, ὡς ἑτέρῳ συναφθείσῃ ἐκ μεταμέλου ἀνδρὶ εἰ μήπω ταύτην ἐξαετῆ οὖσαν ὁ θάνατος ἠῤῥαβωνίσατο. Ἔδοξε γὰρ τῇ συνόδῳ μετὰ Εξαετούς γυναικὸς ἐπιθυμίαν φθορᾶς μὴ μεσολαβείν, τοῦτο δὲ ἐπὶ λαϊκων οὐ κρατήσει. Μόνοι γὰρ οἱ τοῦ βήματος μιᾶς γυναικὸς καὶ τῆς αὐτῆς παρθένου αν δρες ὀφείλουσι όνομάζεσθαι, καὶ αὐτοὶ τῆς αὐτῆς εἶναι καταστάσεως. Ἔτι σημείωσαι ὅτι τὰ μὲν τῇ νεαρᾷ παρεχόμενα χάριν τῆς μνηστείας δηλά εἰσιν ἐκ τῆς τοῦ αὐτοῦ ᾿Αλεξίου κυρίου βασιλέως δευτέρας προστάξεως. Γίνωσκε δὲ ὅτι τῷ σεκρέτῳ τοῦ Χαρτοφυλακίου σημείμα κατέστρωται τοῦ ἁγιωτά του ἐκείνου κυρίου Νικολάου πατριάρχου. Τὰ δὲ καὶ τὰ ῥῆμα διαλαμβάνων μηνί Ἰουλίῳ κα', ἡμέρᾳ δο Ινδικτιώνος ιε', προκαθημένου τοῦ ἁγιωτάτου ἡμῶν δεσπότου καὶ οἰκουμενικού πατριάρχου Νικολάου ἐν τῷ.... συνεδριαζόντων αὐτῷ μητροπολιτῶν τοῦ δεῖ νος καὶ δεῖνος, ὁ θεοφιλέστατος μητροπολίτης του Κυζίκου Συμεών συνεδριάζων τῇ ἡμῶν μετριότητε εἶπεν, ὡς κληρικὸς τῆς κατ᾿ αὐτὸν μετροπόλεως Ιωάννης Διαβαατηνὸς ὀνομαζόμενος ἐμνηστεύσατο γυναικά τινα Μαρίαν τοῦ Θεοφίλου καλουμένην ήλι κίας οὖσαν επταετούς, μαθὼν δὲ τὴν μνηστίαν εἶναι παράνομον διὰ τὴν τῆς μνηστής ἀνεβότητα, τότε μὲν ἀπέστη ταύτης, μετὰ δὲ χρόνους ὀκτὼ να μίμως ταύτην πρόσγαμον ἡγάγετο, καὶ ταῦτα λέω γων ἤθελε τὸ ποιητέον ἐπὶ τὸ κληρωθῆναι μαθεῖν, ἤκουσεν οὖν ἀπὸ τῆς ἡμῶν μετριότητος, καὶ τῆς συνεδριαζούσης ἀδελφότητος ὡς οὐκ ἐπὶ μόνον τοῦ γαμικού συναλλάγματος ἀῤῥαβώνας νενόμισται δια δοσθαι, ἀλλὰ καὶ ἐπὶ πάντων τῶν συναλλαγμάτων, πλὴν οὐκ ἠναγκασμένως ἀλλ᾽ αὐθαιρέτως, ὥσπερ τοίνυν ἐπὶ τῶν ἄλλων συναλλαγμάτων οὐ λέγομεν ἄχυρον εἶναι τὸ γεγονὸς μὴ δοθέντων ἀῤῥαβώνων, οὕτω καὶ ἐπὶ τοῦ γαμικοῦ συναλλάγματος κἂν ἀρ ῥάτων ἤτοι μνηστεία οὐ προβῇ, βέβαιον ἔσται καὶ ἀδιάσπαστον· τῆς γοῦν προβάσης μνηστείας ὡς εἴ ρηται μέσον τοῦ κληρικοῦ καὶ τῆς μανίας οὔσης ἄν
col. 1189–1190page 379 of 399
PG 104:1189υποστάτου ἐσεῖται ὁ κληρικὸς ἔχων ἀδιασείστως τὴν διὰ μόνης γαμικῆς ἱερολογίας ἁρμοσθεῖσαν αὐτῷ σύζυγον ὡς διείληπται· προγάμου δὴ δωρεᾶς δι᾿ ἣν καὶ τὴν μνηστείαν νενομοθέτηται γίνεσθαι μέσον τῶν ὁμοζύγων, ἢ τῶν μερῶν αὐτῶν οὐ τρακταισθή. σεται, ἀλλ᾿ ὥσπερ εἰ μηδὲ προέβη μνηστεία μηδὲ προγάμου παρακολούθησε δωρεά, βέβαιος ὁ γάμος ἔσται καὶ ἀδιάῤῥηκτος. ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Περὶ τῶν ὑπονοουτῶν ἀποθανεῖν τοὺς ἄνδρας αὐτῶν, καὶ γαμουσῶν, Συνόδου 5', κανὼν 4 γ'· Βασιλείου κανών λα', λς', μϚ'. Κείμενον. Η περί ρεπουδίου διαλεγομένη ριζ νεαρά, κ. τ. λ., εἰ δὲ φοιδεράτες παρὰ τοῦ οπτίοντος αὐτοῦ. Σχόλιον. Η περὶ διαζυγίου ριζ' νεαρὰ τοῦ βασι λέως Ιουστινιανού, ἔστι κεφ. γ' τοῦ ζ τίτ. τοῦ χη' βιβλίου, καί φησι τῶν γυναικῶν των υπονοουσών τελευτῆσαι τοὺς ἀποδημούντας άνδρας στρατιώτας αὐτῶν, ὅσα συνοψίσθησαν εἰς τὸ κείμενον. ΚΕΦΑΛ. Δ'. Περὶ τῶν διαζευγνυμένων. ᾿Αποστόλων κανών ε' συνόδου Γάγγρας κανὼν δ' συνόδου Καρθαγέννης κανών ρβ'· συνόδου 5', κανών τζ'· Βασιλείου κανών θ', λε', μη', οζ'. Κείμενον. Περὶ διαζεύξεως γάμου ἐν πολλοῖς τόποις, κ. τ. λ., γυναικὸς ὁρισθεῖσι. Σχόλιον. Ο β' τίτ. τοῦ κε' βιβλίου τῶν διατ. κεῖ ται εἰς τὸν ια', τίτ. τοῦ κη' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ ἡ ιζ' τίτ. τοῦ εἰ βιβλίου τοῦ κώδικος ἐτέθη εἰς κεφ. ι' τοῦ ζ' τίτ. τοῦ κη᾿ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ ἡ ριζ᾽ Ἰουστινιάνειος νεαρὰ ἐτέθη ὡς πολλάκις εἴπομεν εἰς βιβλίον κη' τίτ,ς" κεφ.α' οὕτως ἔχουσα ἐν μέρει ὡς συνωψίσθη εἰς τὸ κείμενον. Η δὲ περὶ γάμον και νεαρὰ ἐτέθη εἰς βιβλίον κη' τίτ. ιδὴ καὶ τίτ. δ' τὸ τῆς ραζ' νεαρᾶς κεφ. τὸ περὶ ῥεπουδίου διαλεγόμενον οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, ἀλλ᾽ ἐδέχθη μᾶλλον τὸ ιγ' κεφ. τῆς ρλδ' νεαρᾶς καὶ ἔστι κεφ. δ' τοῦ ζ' τίτ. τοῦ κη᾿ βιβλίου, καὶ λέγει ἴσας εἶναι τὰς ποινὰς τῶν ἀλόγων ῥεπουδίων, καὶ ἐπ᾽ ἀμφοτέροις τοῖς μέρεσι. Κείμενον. ᾿Αζημίως δὲ λύεται, κ. τ. λ., πενταετία μείνη, εἰ ζῇ. Σχόλιον. Τὸ δ' κεφ. τῆς κβ' Ἰουστινιανείου νεα ρᾶς ἐν τῷ ζ' τίτ. τοῦ κη᾿ βιβλίου κείμενόν φησι Ταῖς δὲ εἰρημέναις αἰτίαις συνείδομεν καὶ ταῦτα ὀνομαστὶ προσθεῖναι ἐξ ὧν τοὺς γάμους ἔξεστι δίχα ποινῆς διαλύειν. Καὶ αὐτίκα ἐπιφέρει καὶ τὰς αἰτίας τὴν τῆς ἀσκήσεως δηλαδή, τὴν ἐπὶ τριετίᾳ ἀσύναπ τον ὁμοζωίαν, καὶ τὴν τῆς αἰχμαλωσίας. Πλὴν ἀπὸ μὲν τῶν δύο αἰτιῶν χωρίς ποινῆς καὶ δόσεως οἱασδήτινος φησι λύεσθαι τὸ συνοικέσιον. ᾿Απὸ δὲ τοῦ μονά σαι θάτερον τῶν ὁμοζύγων φησὶ ταύτα, τηνικαῦτα χχ!!!
col. 1191–1192page 380 of 399
PG 104:1191γὰρ κελεύομεν παρρησίαν εἶναι καὶ ἀνδρὶ καὶ γυν ναικὶ πρὸς τὰ καλλίω μεθισταμένοις διαλύειν τὸ συνοικέσιον, καὶ ἀναχωρεῖν μετά τινος βραχείας ὑπολελειμμένης τῷ καταλελειμμένων παραμυθίας "Οπερ γὰρ ἂν συμφωνήσειεν οἱ συμβάλλοντες ἀπὸ τελευτῆς γίνεσθαι κέρδος, τοῦτο ἔχειν δεῖ τὸν καταλελειμμένον παρὰ θατέρου εἴτε ἀνήρ, εἴτε γυνὴ κάθε στήκει. Διότι καὶ οὗτος τό γε ἐπὶ τῷ συνοικήσαντι δοκεῖ τελευτᾷν, ἑτέραν ἀνθ' ἑτέρας βίου πορείαν ἑλόμενος. 123, 8 1 ᾿Αλλὰ καὶ ρκγ' Ἰουστινιάνειος νεαρὰ ἤτοι τὸ η' κερ. τοῦ α' τίτ. τοῦ δ' βιβλίου τῶν Βασιλικών παρακελεύεται τὸν ἐν τῷ κόσμῳ περιλειφθέντα ἐκ τῶν ἡμυζύγων λαμβάνειν ἀπὸ τοῦ μέρους τοῦ ἀποκαρέντος, εἴ τι ἐκ 22, της προτελευτῆς τούτου ἀπὸ συμφώνου ἔμελλε προσ αρμόσα: αὐτῷ· ὅπερ καὶ βραχείαν παραμυθίαν εκάσ λεσεν. Η «β' νεαρά πάντως πρὸς τὴν ἐκ τῶν ἑτέρων αἰτιῶν διδομένην ποινὴν ἀποβλέψασα. Τὸ γὰρ ἀπὸ συμφώνου οὐδὲ ποινὴ λέγεται. Καὶ ταῦτα μὲν ἔχουσιν οὕτω. Ερωτῶ δὲ τῆς ιζ' νεκρᾶς τοῦ βασιλέως κυρίου 117, Λέοντος τοῦ φιλοσόφου λεγούσης ἐξ ἀποκάρσεως τοῦ ἀνδρὸς μὴ δίδοσθαι ὑπόβολον τῇ γυναικί. Καὶ τῆς 22, ρβ νεαρᾶς τοῦ βασιλέως Ἰουστινιανού δεοριζομένης τὰ γραφέντα ἀνωθεν, ἀπαιτηθησεταί τι παρὰ τῆς γυναικός χάριν ὑποβόλου ἐκ τοῦ ἀποκαρέντος ἀν δρὸς, ἢ οὔ· τὸ παλαιὸν οὐκ ἀπὸ συμφώνου ἐδίδοτο τὸ ὑπόβολον ἀλλὰ ἀπὸ τοῦ νόμου. Εἴ τι γὰρ ἡ γυνή ἐδίδου χάριν προικός, τοσοῦτον καὶ ὁ ἀνὴρ ὑποβάλο ὑπόβολον λει, ποσὶν εἰς τὴν κοινὴν περιουσίαν ὀναγκάζετο, ὅθεν καὶ ὑπόβολον ὠνοματίσθη. Τοῦτο δὲ ἀνηρέθη, ] Καὶ σήμερον τοιοῦτον ὑπόβολον ὁ ἀνὴρ οὐ δίδωσιν, ἀλλὰ ἀπὸ συμφώνου δίδωσί τι μέρος ὅσον συμφωνήσῃ ἐκ προτελευτῆς τῇ γυναικί. Εἰ δὲ μὴ συμφωνήσῃ δοῦναι τι ὑπὲρ ὑποβόλου οὐκ ἀναγκασθήσεται δοῦναί τι. Νομίζω οὖν ὅτι ἡ μὲν νεκρὰ τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος τοῦ φιλοσόφου περὶ τοῦ ὑποβόλου φησὶ τοῦ ἐκ τοῦ παλαιοῦ νόμου ἐπιγινωσκομένου, καὶ ἐξ ἀνάγκης διδομένου. Η δὲ τοῦ βασιλέως Ιουστια νιανοῦ περὶ τοῦ κέρδους τοῦ ἐκ προτελευτῆς κατά τὸ σύμφωνον διδομένου. Τὸ γοῦν ἐκ προτελευτῆς ἑνὸς τῶν ὁμοζύγων συμφωνηθὲν δίδοσθαι ποσὸν πρὸς τὸν ἐναπομείναντα απατήσει μετὰ τὴν ἐκ τοῦ ἑτέρου από καρσιν, ὁ εἰς τὸν βίον περιληφθεὶς οἷον ἂν καὶ ἔστι, καὶ ὅπως ἂν καλεῖται, καὶ συμβαίνει τοιούτῳτρόπῳ ἐὰν ἀποκαρῇ ἡ γυνὴ ἀπαιτεῖν τὸν ἄνδρα τὸ ἐκ προτελευτῆς ἐκείνῳ συμφωνηθὲν δοθῆναι τῷ περιόντι ποσὸν κἂν ὑπόβολον καλεῖται καταχρηστικώς. ὑπόβολον αὐτὴ ριζ᾽ παρά. η Κείμενον. Τὸ δὲ κατὰ συναίνεσιν πρὸς τὸ συμ φωνούμενον, κ. τ. λ., ἀναχωροῦσε, ὡς ἡ Σχόλιον. Η θ' διάτ, τοῦ ιξ' τίτ, τοῦ σ' βιβλίου του κωδικος διορίζεται κατὰ συναίνεσιν λύεσθαι τὸν γάμον, ἥτις οὐ κεῖται εἰς τὰ Βασιλικά, ἀλλ᾽ οὐδὲ τὸ τῆς ριζ' νεαρᾶς κεφ. τὸ ἀναιροῦν τὰς κατὰ συναίν σιν λύσεις του γάμου, ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. 'Αλλ' ἀντὶ τούτων ἐτέθη ιγ' κεφ. τῆς ολη νεκράς. Οπερ ἔστι κεφ. δ' τοῦ ζ' τίτ, τοῦ κη᾿ βιβλίου ἰσοδυναμούν τῇ ριζ' νεαρᾷ. Η νομοθεσία τοῦ βασιλέως Ιουστίνου
col. 1193–1194page 381 of 399
PG 104:1193ἐστὶ νεκρὰ Ιουστινιάνειος εμ᾽, ἥτις οὐδὲ ὅλως ἐτέθη εἰς Βασιλικά. Καὶ τὸ τὴν ἄπροικον γαμετὴν λαμβάνειν τὸ τῆς ἀνδρώας περιουσίας ἐκ τοῦ ἀλόγως ῥε που διατεῦσαι αὐτὸ, μέρος ἐστὶ τῆς ριζ' νεαρᾶς τοῦ βασιλέως Ιουστινιανού. Πλὴν οὐδὲ τοῦτο ἐτέθη εἰς τὰ βασιλικά. Κείμενον. Τοσοῦτον δὲ ἀκώλυτόν ἐστιν ἡ τῶν ποινή. ΚΕΦΑΛ. Β΄. – Περί πορνείας, μοιχείας, καὶ φθορᾶς, καὶ ἀῤῥενοκοιτίας. ᾿Αποστόλων κανὼν ἔπ· συνόδου ᾿Αγκύρας κανών η· συνόδου Νεοκαισαρείας κανὼν η'· συνόδου 5, κανών πς, πρ· Βασιλείου κανών ζ', η', κα', κβ', λδ', νη', νθ', ξβ', Γρηγορίου Νύσσης κανών γ'. Κείμενον. Περὶ φθορᾶς, μοιχείας, καὶ ἀῤῥενοκοι τίας κ. τ. λ. καὶ μνηστείας, καὶ παλλα κισμοῦ,
col. 1195–1196page 382 of 399
PG 104:1195χχιν, ΧΧΧΙΧ, ἐν τῷ βασιλικῷ κεῖται. Ο γὰρ ἁρπάζων δούλην μὴ οὖσαν τοῦ ξ' βιβλίου. ΧΧΧΙΙ, Κείμενον. Η μέντοι πορνεία οὐκ ἐπαινεῖται μὲν παρὰ τῷ πολιτικῷ νόμῳ, κ. τ. λ., ἐνέχεται ὡς κλέπτης. Σχόλιον. Τὸ δ' διάτ. τοῦ ε' τίτ, τοῦ ιβ' βιβλίου ἔστι θέμα β' τοῦ εἴ κεφ. τοῦ β' τίτ. τοῦ κδ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν τὰ αὐτὰ λέγον. Τὸ 5 διάτ. τοῦ ε' είτ τοῦ λθ᾽ βιβλίου ἔστι κεφ. ε' τοῦ α' τίτ, τοῦ μφ' βιο βλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθη τὸ λθ' διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ μς' βιβλίον ἔστι κεφ. λθ' τοῦ ιβ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασι λικῶν οὕτως ἔχον ὡς ἐδηλώθη· καλῶς δὲ εἶπεν ὅτι έχεται ὡς ἀνδραποδιστής, ἤγουν οὐ μεταλλίζεται ὡς πόρνην, μεταλλίζεται, καὶ ζητεῖ τὸν μὴ ὅλον είτ. Κείμενον. Λέγει δὲ καὶ βιβλίον λη' τίτ, η' ὅτι ε πορνογενείς, κ. τ. λ. λαβεῖν τῶν τοῦ πιο τέρος πραγμάτων.
col. 1197–1198page 383 of 399
PG 104:1197Κείμενον. Καὶ δούλας δὲ ἰδίας δυνάμεθα πολλα κεύεσθαι, κ. τ. λ. λέγεται, ὡς βιβλίον ν', τίτ. ι, διάτ. ρμδ'. Σχόλιον. Τὸ δ' διάτ. τοῦ δ' τίτ. τοῦ 5' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι θέμα τοῦ κη' κεφ. του π' τίτ, τοῦ μθ', βιβλίου οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον συνωψίσθη. Η γ' διάταξις τοῦ ιε' τίτλου τοῦ ζ' βιβλίου του κώδικες, ἔστι κεφ. γ' τοῦ ιθ' τίτ. τοῦ μη' βιβλίον λέ γον οὕτως, Εάν τι; δούλην ἔχῃ ἐν τῇ ἰδίᾳ συναφείᾳ μὴ ἔχων γαμετήν, καὶ μείνῃ μετ᾿ αὐτῆς μέχρι τε λευτῆς, εἴτε ἔχων παῖδας ἐξ αὐτῆς, εἴτε μή, καὶ μηδὲν εἴπῃ περὶ αὐτῆς ἐν τῇ ἰδίᾳ διαθήκῃ, γίνεται κακείνη Ελευθέρα. Ακούων δὲ ἀπὸ τοῦ παρόντος κακόνος, ὅτι γίνεται ἐκείνη ἐλευθέρα, μὴ νομίσῃς ὅτι οἱ παῖδες αὐτῆς δουλείᾳ ὑπόκεινται· ἐλευθεροῦνται γὰρ αὐτοί, ὡς τὸ ἀνώτερον κεφ. τοῦ μθυ βιβλίου φησὶν, καὶ οἱ τοῦ παρόντος κεφ. παράτιτλοι. Τὸ ιβ' καὶ ιγ' διάτ. τοῦ ε' τίτ. τοῦ μη' βιβλίου οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά. Τὸ ρμδ' διάτ. τοῦ ις' τίτ. τοῦ ν' βιβλίου τῶν διατάξεων ἔστι κεφ. ρμδ' τοῦ β' τίτ, τοῦ β' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον, Παλλακή ἐστιν ἡ συζῶσά τινι ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ νομίμου χωρίς γάμου· ἡ δὲ ἧττον τιμιωτέρα φίλη λέγεται. ΚΕΦΑΛ. Γ'. - Ἐὰν γυνὴ λαϊκοῦ μοιχευθῇ. Συνόδου Αγκύρας κανὼν κα συνόδου Νεοκαισαρείας κανών η'· ἀνάγνωθι τὰ παραγεγραμμένα ἐν τῷ λβ' κεφ. τοῦ α' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Περὶ φθορᾶς, καὶ γάμου χήρας, καὶ τίς λέγεται χήρα. Βασιλείου κανὼν ιη', κδ'. ΚΕΦΑΛ. Β΄. Περὶ τῶν ἐπὶ γάμῳ γυναῖκας ἁρπαζόντων, ἢ βιαζομένων ή φθειρόντων παρ-G θένους, καὶ περὶ συνιστόρων αὐτῶν. ᾿Αποστόλων κανὼν ἐς· συνόδου ᾿Αγκύρας κανὼν ια', κε'· συνόδου Χαλκηδόνος κανών κζ'· συνόδου ς κανών 4'β' • Βασιλείου κανών κβ', δ', λγ', λη' νγ'
col. 1199–1200page 384 of 399
PG 104:1199είτ. τούτου συντάγματος. Περὶ τῶν παρὰ γνώμην τῶν οἰκείων γονέων ἢ δεσποτών γαμουσών. Βασιλείου κανὼν λη, με', μβ'. Κείμενον. Υπεξουσία, ἡ ὁ ὑπεξούσιος εν δύναται νομίμως γαμεῖν μὴ συναινοῦντος τοῦ ἔχοντος αὐτοὺς υπεξουσίως, ὡς βιβλίον σ' τοῦ κώδικος τίτ. δ'· καὶ κει ἐνιαυτῶν ὑπερέθετο ζεύξαι· τότε γὰρ ἑαυτὴν ελευθέρως ζεύξαι δύναται ὡς ἡ περὶ τῶν ἐν κλήρῳ Περὶ τῶν πορνεύουσιν, καὶ ἀναι ρουσῶν τὰ τικτόμενα, ἢ ποιουσῶν φθόρια. Συνόδου Αγκύρας κανών και· συνόδου των κανών Και· Βασιλείου κανών β', η', νβ'. Κείμενον. Εἴρηται βιβλίῳ μζ', τίτ. ια', διάτ, δ', ὅτι ἡ ἐπιτηδὲς, κ. τ. λ. και χωρίς δόλου τὸ πόμα δέδωκεν. ΚΕΦΑΛ, ΙΔ', γάμον, καὶ κρέα, καὶ οἶνον. ᾿Αποστόλων κανών ναι· συνόδου Γάγγρας κενών α', β', δ', θ'· Βασιλείου κανών κη', πε'. Περὶ τῶν βδελυσσομένων τὸν
col. 1201–1202page 385 of 399
PG 104:1201ΚΕΦΑΛ. ΙΒ΄. Περὶ λαϊκῶν ἑαυτοὺς ἀκρωτη βιαζόντων, ᾿Αποστόλων κανών κβ', κδ'· συνόδου Νικαίας και νών α'· ἀνάγνωθι τα παραγεγραμμένα ἐν τῷ ιδ' κεφ. τοῦ α' τίς, τοῦ παρόντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. ΙΓ'. Περὶ λαϊκῶν ἐσθιόντων εἰδω λόθυτα, ἢ κρέα ἐν αἵματι, ἢ πνιχτά, ἢ θηριάλωτα, Η θνησιμαία. ᾿Αποστόλων κανών ές· συνόδου 'Αγκύρας κανών το συνόδου Γαγγρας κανών β'· συνόδου 5 κανών Γρηγορίου τοῦ θαυματουργοῦ ἐκ τῆς ἐπιστολῆς τῆς περὶ τῶν τὰ εἰδωλόθυτα φαγόντων, Βασι λείου κανὼν πα'. ΚΕΦΑΛ. ΙΔ'. Περὶ λαοῦ ὑβρίζοντος. βασιλέα. ᾿Αποστόλων κανών πό· ἀνάγνωθι τὰ παραγεγραμμένα ἐν τῷ λ κεφ. του θα του παρόντος συν τάγματος. ΚΕΦΑΛ. ΙΕ΄. Περὶ ὀρθοδόξων λαμβανόντων εὐλογίας ἀπὸ αἱρετικῶν, ἡ Ἰουδαίων, ή συνεορταζόντων, ἢ συννηστευόντων Ιουδαίοις, ὅτι οὐ δεῖ τῷ σαββάτῳ σχολάζειν, ἀλλὰ κατὰ τὸ δυνατὸν τὴν Κυριακὴν, καὶ περὶ εὐχομένων ἐν μοναστηρίῳ, ἢ ἐκκλησίαις αἱρετικῶν. ᾿Αποστόλων κανών ξε', ο· συνόδου Λαοδικείας κανών θ', κθ', λβ', λδ', λγ', λης, λθ' συνόδου Καρθαγένης κανών ξ', λη', λθ'· ἀνάγνωθι τὰ παραγρα ρένια ἐν τῷ νε' κεφ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ παρόντος συνο τάγματος, καὶ δ' κεφ. τοῦ ζ' τίτ. ΚΕΦΑΛ. 15'. Περὶ λαϊκῶν πειρωμένων μὴ εἶναι τοὺς κληρικούς τῶν μοναστηρίων, καὶ πτω χείων, και μαρτυρίων ὑπὸ τὴν ἐξουσίαν τῶν ἐπισκόπων. Συνόδου Χαλκηδόνος κανών η'. ΚΕΦΑΛ. ΙΖ'. Περί λαϊκῶν προστιθεμένων τοῖς ἀφοριζομένοις, ἢ ἀποσχίζουσι πρεσβυτέροις, καὶ χωρὶς τῶν ἐπισκόπων αὐτῶν θυσιαστήρια πηγνυόντων. ᾿Αποστόλων κανών λα· ἀνάγνωθι τὰ παραγεγραμμένα ἐν τῷ ιδʹ κεφ. τοῦ παρόντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. 18. Περὶ ἐπιόρκων, καὶ ἐν ποίοις δεν τοὺς ὀμνύοντας μὴ εὐορκεῖν. Βασιλείου κανών ι', ιζ', κθ', Εδ', πβ'. Κείμενον. Περὶ ἐπιόρκων εἴρηται βιβλίῳ ιβ', τίτ. β', καὶ βιβλίῳ, κ. τ. λ., οὐκ ἀναψηλαφᾶται ἡ ὑπόθεσις. αμt
col. 1203–1204page 386 of 399
PG 104:1203Κείμενον. Εστι εὑρεῖν βιβλίον δ' τοῦ κώδικος τίτ. α', διάτο, κ. τ. λ., διὰ τὸν φαλκίδειον, ἀναδίδωσι. ΧΙΙΙ, Σχόλιον. Η ιγ' διάταξις τοῦ α' τίτ. τοῦ δ᾽ βιβλίου τοῦ κωδικος. ἔστι τελευταῖον κεφ. τοῦ ε' τίτ. τοῦ κβ' τῶν Βασιλικῶν, καὶ ἐδηλώθησαν τὰ περὶ τούτου εἰς τὸ προλαβὸν σχόλιον. Κείμενον. Η δὲ περὶ τῆς καθαρότητος τῶν ὅρο κων τῶν δικῶν,κ. τ. λ., εἰ μὴ καὶ ἐπ' αὐτῷ γέγονε διάλυσις. 124 Σχόλιον. Ἡ ραδ᾽ Ἰουστινιάνειος νεαρὰ κεῖται ἐν 7, 4, 6, βιβλίῳ ζ', τίς, δ', κεφ. 5', καταστρωθέντι εἰς τὴν 15 ερμηνείαν τοῦ ιε' κανόνος τῆς ἐν Καρθαγένη συνα όδου, καὶ ἀνάγνωθι καὶ τοῦτο περὶ ἰουδικαλίου όρκου 13 2 διαλαμβάνον κἀντεῦθεν ἀναψηλαφωμένου. Τὸ γ 41 4 " διάτ. τοῦ β' τίτ. τοῦ β' βιβλίου τῶν διατάξεων, ἔστι 58 2 θέμα τελευταῖον τοῦ ιγ' διάτ. τοῦ ε' τίτ. τοῦ κβ' βιβλίω οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον ἐγράφη, μα', διάτ, τοῦ α', τίτ. τοῦ β' βιβλίου του κώδικος, ἔστι κεφ. νη' τοῦ β' τίτ. τοῦ ιπ' βιβλίου λέγον όσα 42 εἰς τὸ κείμενον ἐγράφησαν. Πλὴν καὶ τὸν τοιοῦτον 59 9 όρκον ἰουδικάλιον εἰπέ· διὰ γὰρ τοῦτο καὶ ἐξ ἀθετήσεως αὐτοῦ σὺν τῇ ζημίᾳ καὶ ἀτιμίᾳ ἐπακολουθεῖ. νθ' τοῦ β' τίτ. τοῦ ια' βιβλίου οὕτως ἔχον ὡς Η μβ' διάτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου καὶ τίτ. ἐστι κεφ. Εγράφη. Κείμενον. Καὶ βιβλίον δ' τοῦ κώδικος τίτ. α', διάτ. δ᾽, ὅτι εἰ καὶ κατὰ, κ. τ. λ., δεῖ τὸν ὅρκον φυλάττειν. Σχόλιον. Ἡ β' διάτ, τοῦ α' τίτ. τοῦ δ' βιβλίου τοῦ
col. 1205–1206page 387 of 399
PG 104:1205ΧΙΧ, ΧΧ. κώδικος, ἔστι κεφ. μδ', τοῦ ε' τίτ. τοῦ κβ' βιβλίου 44 5 τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον, Οὐδεὶς κατὰ Θεοῦ ὁμό σας, κινδυνεύει· ἱκανὸς γὰρ ὁ ὅρκος ἔχει τιμωρὸν τὸ θεῖον, εἰ γέγονε κατὰ Θεοῦ. Εἰ δὲ κατὰ βασιλέωςκατὰ τινα θερμότητα ὤμοσέ τις, συγχωρεῖται ἄρα οὖν ὅτι κἂν τὸ κεφ. διελάμβανε πρότερον τὸν κατὰ θερμότητα ὁμόσαντα κατὰ βασιλέως ἤτοι εἰς ὄνομα βασιλέως μὴ ὑπόκεισθαι καθοσιώσει, μηδὲ βασιλικά ἐκθέμενος τελείως συγχωρείσθαι τοῦτον εἶπε, τὸν δὲ μὴ διὰ θερμότητα ἐπιορκήσαντα λέγει παλίζεσθαι κατὰ τὸ τελευταῖον θέμα του ιγ' κεφ. τοῦ αὐτου τίτ. καὶ βιβλίου οὕτως ἔχον· Ὁ ἐπὶ χρήμασι κατὰ βασιλέως 13 ὁμότας καὶ ἐπιορκήσας ὅτι οὐ χρεωστεί ἢ χρεωστετ ται, ἢ ὅτι κίδωσι εἴσω προθεσμίας, ῥοπαλίζεται. Τὰ δὲ περὶ τοῦ ἔχειν τὸ θεῖον τιμωρὸν τὸν ἐπίορκον γρα-:] φέντα εἰς τὸ ῥηθὲν μδ' κεφ. ἑρμήνευσον κατὰ τὸ ὄπισθεν γραφθὲν παρ' ἡμῶν μέγα σχόλιον, καὶ εἰπὲ 44 ὅτι τοιοῦτος ὅρκος βουμλυπτάριος ἦν, ἢ νεκεσσάριος ὁ γὰρ μὴ τοιούτοι ὅρκου ἐπιορκήσας μεγάλως κολά ζεται. Καὶ ζήτει τὸν πα᾿ κανόνα τοῦ ἁγίου Βασιλείου καὶ τὸ τελευταῖον κεφ. τοῦ λη' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου, καὶ τὸ δ' κεφ. τοῦ λ' τίτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου, καὶ έρ- 81 μήνευτον καθὼς εἴπομεν καὶ εἰς τὸ ῥηθὲν σχόλιον 38; 4 30 ἄλλως καὶ ἄλλως κολάζεσθαι τοὺς διὰ θερμότητα ἐπιορκήσαντας καὶ τοὺς μὴ τοιούτους. Η β' διάτ. τοῦ η' τίτ. τοῦ θ' βιβλίου του κώδικος, ἔστι κεφ. τοῦ λϚ' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου οὕτως ἔχον ὡς εἰς κείμε- 2 8 15 36 νον ἐγράφῃ. Εἰπὲ δὲ καὶ περὶ τούτου ὅτι εἰ μὲν κατὰ θερμότητα ὤμοσεν οὐχ ὑπόκειται, εἰ δὲ μὴ ὑπόκειται ὡς ἄνωθεν εἴρηται. Τὸ ζ' διάτ. τοῦ δ' τίτ. τοῦ β' βι βλίου τῶν διάτ, ἔστι θέμα ιγ' τοῦ α' τίτ, τοῦ ια' τῶν 7 14 Βασιλικῶν οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον ἐδηλώθη. 15 1 Εἰπὶ τοίνυν ἀπὸ τοιούτου ὅρκον μηδένα κολάζεσθαι ὡς ἐπίορκον, διὰ τὸ προφανῶς εἶναι τοῦτον παρά νομον καὶ ἀνυπόστατον, καὶ ὡς μηδὲ γενόμενον λο γίζεσθαι. Η να' νεαρὰ τοῦ βασιλέως Ιουστινιανού Ετέθη εἰς τίτ. λη' τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν κω λύουσα πᾶσαν πορνοβοσκίαν. Ἐν δὲ τῷ τέλει τοῦ τίτ. 51, ἔστι κεφ. οὕτως ἔχον, Πἐπὶ σκηνῆς οὔσα γυνή κάν 38 ὁμόσῃ καὶ ἐγγύας δώσῃ μὴ ἀναχωρεῖν τῆς πορνείας, ἀκινδύνως ἀφίσταται, καὶ εἰ ἀπαιτήσει τις τὰς τοιαύτας ἐγγύας, ὑπόκειται τῷ τῆς ἐπιορκείας ἐγκλήματι. Σημείωσαι οὖν τὸ κεφ. διδάσκον τὴν μὲν ἐπιορ κήσασαν μὴ τιμωρεῖσθαι, τὸν δὲ τιμωρούντα αὐτὴν διὰ τὴν ἐπιορκίαν ὡς ἐπίορκον τιμωρεῖσθαι· ὅπερ ἔστι καινόν. Έτι σημείωσαι ὅτι ἔγκλημά ἐστιν ἡ ἐπιορκία, καὶ οἴομαι τόδε πεκουλάτον. ΚΕΦΑΛ. 19΄. Ελληνικούς. Περὶ τῶν ὀμνυόντων όρκους Συνόδου ἕκτης κανὼν ήδ'· Βασιλείου κανών πα'. Κείμενον. Ἐν τῷ ε' διατάγματι τοῦ β' τίτ τοῦ ιβ' βιβλίον φησίν, κ. τ. λ., ὁμοθεὶς ὅρκος οὐ φυλάττεται. 441, 442. ΚΕΦΑΛ. Κ'. Περί ἀποστατῶν, καὶ θυτῶν,
col. 1207–1208page 388 of 399
PG 104:1207καὶ μάγων, καὶ ἐπαοιδῶν, καὶ ἀστρολόγων, και μαθηματικών, μάντεων, καὶ περιάπτων. ᾿Αποστόλων κανὼν ξβ'· συνόδου Νικαίας κανών ι', ιβ' συνόδου Αγκύρας κανών γ', δ', ε', 5, 1',, ιβ', κδ'· συνόδου Λαοδικείας κανών 25 - συνόλου Καρθαγέννης κανών με'· συνόδου 5' κανών ξα', δ' Πέτρου Αλεξανδρείας κανών α', β', γ', δ', 6, 5, η', θ', ι', ια', ιβ', γ', ιδ'. Βασιλείου κανών ζ', η', με, σής κανών α', β'· ἀνάγνωθι τὰ παραγραφέντα ἐν τῷ κι' κεφ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ'. — Περὶ σκηνικών, καὶ μίμων, καὶ τῶν ὁμοίων μετανοούντων. Συνόδου Καρθαγέννης κανών με, έγ' συνόδους κανών να'. Κείμενον. Ἡ λγ' διάτ. τοῦ δ' τίτ. τοῦ σ' βιβλίον τοῦ κώδικος, κ. τ. λ., ὡς βιβλίον θ' τοῦ κώδικος τίτ. θ' διάτ. β'. 4 1 4 Σχόλιον. Ο δ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου του καλο ΧΧVΙΙΙ, 4. κος, καὶ ὁ δ᾽ τίτ. τοῦ δ᾽ βιβλίου τοῦ κώδικος έξι 44 λήφθησαν ἐν βιβλίων τῶν Βασιλικῶν κη', τίτ, σ. 37 1 Αἱ δὲ διατάξεις αὗται οὐκ ἐτέθησαν εἰς τὰ Βασιλικά, Ο μα' τίτ. τοῦ ια' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι εἰς, του με' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ ἔχει τὸ α' αὐτοῦ 2 3 κεφ. οὕτως, ᾿Επιτελείσθωσαν μὲν οἱ ἀγῶνες ἀκωλύτως 4 vπι; 2 τοῦ λοιποῦ· μηδεὶς δὲ ἀγωνιζέσθω ἄκων· ἑκόντα; 2 9 γὰρ βουλόμεθα δαπαναν. Ανάγνωθι καὶ κεφ. β', Σπι 5. και γ'. Ὁ α' είτ. τοῦ γ' βιβλίου τῶν διατάξεων, ἔστ βιβλίον η' τῶν Βασιλικών... τίτ. β'. Ο β' τίτ, τοῦ 2 2 xΙΙ,: κγ' βιβλίου ετέθη εἰς βιβ. κη' τῶν Βασιλικῶν τίτ, ε'. τὸ δὲ μη' διάτ. τοῦ αὐτοῦ οὐκ ἐτέθη εἰς τὰ Βασιλικά, Φησὶ δὲ τὸ τελευταῖον θέμα τοῦ β' είτ, τοῦ κα' βιβλίου, 8, 40 Σκηνή ἐστιν ἔνθα τις ἵσταται, καὶ ἐφ' ἑξῆς ὅσα εἰς τὸ κείμενον ἐγράφησαν χάριν τῶν σκηνικῶν. Τὸ π', θ' καὶ τ᾿ θέμα τοῦ α' κεφ. τοῦ α' είτ. τοῦ π' βιβλίου 4 τῶν Βασιλικῶν φησι χάριν τῶν θηριομάχων ὅσα εἰς 2 3 τὸ κείμενον συνωψίσθησαν. Τὸ μὴ εἶναι ἀτιμοποιὸν τὴν τέχνην τῶν ἀθλητῶν, ἔστι κεφ. δ' τοῦ β' τίτ, του και βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ τὸ προαγωγός ἐστιν ὁ πόρον τοιοῦτον, καὶ τὰ ἑξῆς εἰσι θέματα β' κα γ' τοῦ αὐτοῦ κεφ. οὕτω ῥητῶς ἔχοντα ὡς κατεστρα θησαν εἰς τὸ κείμενον. Ερωτήσει δέ τις διὰ τί ὁ μὲν ? μισθώσεις ἑαυτὸν εἰς παιγνικὴν τέχνην καὶ μὴ ἐπιο δειξάμενος οὐκ ἀτιμοῦται, ὁ δὲ μισθώσεις ἑαυτὸν εἰς τὸ θηριομαχῆσαι κἂν μὴ θηριομαχήσῃ ἀτιμούται. p᾿Επὶ μὲν τῆς παιγνικῆς τέχνης τὸ ἔργον ἐπάγει την ἀτιμίαν, οὐ μὲν ὁ σκοπός· καὶ τοῦτο δηλοῦται ἀπὸ τοῦ ἀτιμοῦσθαι καὶ τὸν μὴ ἐπὶ μισθῷ, ἀλλὰ κατά φιλοτιμίαν ἐπιδειξάμενον παιγνικὴν τέχνην. Ἐπὶ δὲ τοῦ θηριομαχοῦντος οὐ τὸ ἔργον μισεῖται, σκοπός. Θηριομαχούσι γὰρ καὶ βασιλεῖς στρατιῶται τὴν οἰκείαν γενναιότητα ἐπιδεικνύμενοι. Καὶ δε τοῦτο ὁ μὲν διὰ μισθὸν καὶ αἰσχροκέρδειαν προϊού; τὴν οἰκείαν ζωὴν καν μή θηριομαχήσῃ ἀτιμούται, 9 Ὁ δὲ λαβὼν χρήματα χάριν τοῦ ἐπιδείξασθαι πειρή 33, 48; κὴν τέχνην, εἰ μὴ ἐπιδείξηται αὐτήν, οὐκ ἀτιμοῦται, 2 ο θ' τίτ. τοῦ θ᾽ βιβλίου τοῦ κώδικος ἐτέθη ἐν βιβλίω τ 7, τῶν Βασιλικῶν τίτ. λς' κεφ. μη'· ἡ δὲ β' διάτο παρελεία 2, 14,: η. Κεῖται δὲ ὅμοιον ἐν βιβλίῳ δ' τοῦ κώδικος τίτλος ἀλλ'
col. 1209–1210page 389 of 399
PG 104:1209ζ', διάτ. β' τῶν δὲ Βασιλικῶν βιβλίον κδ' τίτ. β', κεφ. ιδ', οὕτως ἔχοντι κατὰ τὰς ἀρχὰς, Ο εἰδὼς πορνεύεσθαι τὴν αὐτοῦ γυναίκα, καὶ σιωπῶν πορνοβοσκίαν ποιεῖ. ΚΕΦΑΛ. ΚΒ'.· Περὶ θεωριῶν καὶ παιγνίων. Συνόδου Καρθαγένης κανών ιε', Ε', ξα'· συνόδου Γ' κανών να', νβ', ξβ', ξε', τα', 45', Κείμενον. Πῶς τὰ θεώρια τελοῦνται, καὶ πῶς γίνεται ἡ δαπάνη αὐτῶν, κ. τ. λ., τὴν θέαν τῶν μονομάχων. Σχόλιον. Ο μα' τίτλος τοῦ ια' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι τίτλος λζ' τοῦ νδ᾽ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, καὶ ἐδηλώθη τὰ περὶ τούτου ὄπισθεν. Ὁ μὲν τίτ. τοῦ αὐτοῦ βιβλίου κεῖται εἰς τίτ. λη' τοῦ ῥηθέντος νδ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν· πλὴν τὰ τούτου κεφ. εἰς τὰ βασιλικὰ οὐκ ἐτέθησαν. Οὐδὲ ὁ μδ' είτ. οὐδὲ ὁ με τοῦ δὲ μα', τὰ μὲν σ' κεφ. τὰ πρῶτα ἐτέθησαν ὡς εἴρηται εἰς τὸν λζ' τίτ. τοῦ νδ' βιβλίου. Τὰ δὲ λοιπὰ ἐτέθησαν εἰς τὸν λη' τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν περὶ πορνοβοσκών διδάσκοντα καὶ παρακελευόμενα ἐλευθεροῦσθαι διὰ τοῦ κατὰ χώραν ἐπισκόπου τους ἀναγκαζομένους δούλους ποιῆσαί τι αἰσχρόν. Και ἀνάγνωθι τὸν ὅλον τίτλον, καὶ τὴν ἐν αὐτῷ Ἰουστινιανείου νεαρᾶς κολάζουσαν μεγάλως τὸ τῆς πορνείας ἐπιτήδευμα, καὶ πάντα πορνοβοσκόν. ΚΕΦΑΛ. ΚΓ΄. Περί «λεπτών, και συμβωρύ χων, καὶ λῃστῶν καὶ ἱεροσύλων. Βασιλείου κανὼν ξα', ξ'· Γρηγορίου Νύσσης και ναν ζ', η', θ'· ἀνάγνωθι τὰ παραγραφέντα ἐν τῷ κζ' κεφ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Κείμενον. Περὶ δὲ λῃστῶν εἴρηται βιβλίῳ μη', τίτ. ιθ', διάτ. κη', κ. τ. λ., δούλοις ἀναιρεῖται ἡ ἐλευθερία. Σχόλιον. Τὸ κη' διάτ, τοῦ ιθ' τίτ, τοῦ μη βιβλίου τῶν διάτ. ἔστι θέμα ι', τοῦ κη' κεφ. τοῦ να' τίτ, τοῦ ξ' βιβλίου, τὰ αὐτὰ λέγον ὅσα εἰς τὸ κείμενον ἐγρά φησαν. Η β' διάτ, τοῦ τη' τίτ. τοῦ ζ' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. γ' τοῦ θ' τίτ. τοῦ μη' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτως ἔχον, ὡς εἰς τὸ κείμενον συν ωψίσθη. Περὶ δὲ τῶν ψηλαφώντων θήκας τελευτης σάντων χάριν τοῦ ἐναποσύλησαι τὰ ἐν τούτοις, ἀνά γνωθι τὴν 45' νεαρὰν τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος αὐτοῦ σοφοῦ διοριζομένου τοὺς ἅπαξ μὲν εἰς τοῦτο αλόντας συγγνώμης τυγχάνειν, τοὺς δὲ τολμώντας καὶ αὖθις τὸ κακὸν σωφρονίζεσθαι διά μαγκλαβίων καὶ κουρᾶς. Οἴομαι δὲ τὰ τῆς τοιαύτης νεαρᾶς μὴ ἔχειν χώραν εἰς τοὺς τυμβωρύχους· ἄλλο γάρ ἐστι τὸ μεταθεῖναι λείψανα τεθνεώτων, καὶ ἕτερον τὸ κλεπτικῇ διαθέσει ὑφελέσθαι τι ἐκ τῶν ἐν αὐτοῖς ὄνο των, κἂν καταχρηστικῶς καὶ τοῦτο τυμβωρυχία λέ γεται. Καὶ ἀνάγνωθι τὸ κζ' κεφ. τοῦ θ' τίτλου τοῦ παρόντος συντάγματος περὶ τὸ τέλος διδάσκον περὶ τῆς κυρίως τυμβωρυχίας. ΚΕΦΑΛ. ΚΑ΄. Περὶ τοῦ μὴ βαλλίζειν ἢ όρο γεῖσθαι ἐν γάμοις. Συνόδου Λαοδικείας κανών νγ'. ΚΕΦΑΛ. ΚΕ'. Περὶ τοῦ μὴ συλλούεσθαι γυα ναιξὶν ἄνδρας. Συνόδου Λαοδικείας κανών λ’· συνόδου 5 κανών οξ'· ἀνάγνωθι τὰ παραγραφέντα ἐν τῷ λα' κεφ. τοῦ θ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. Ο
col. 1211–1212page 390 of 399
PG 104:1211ΚΕΦΑΛ. ΚϚ'. ἀσθενεῖς. Περὶ τοῦ χλευάζοντος τοὺς μονόβολον κοντομονό βολον, κυντανὸς κόνταξ περιχυτή, ἱππική, ᾿Αποστόλων κανών νζ'. ΚΕΦΑΛ. ΚΖ'. Περὶ τοῦ μὴ εἰσιέναι γυναίκα εἰς θυσιαστήριον, καὶ ὅτι μόνοις τοῖς ἱερατικός ἔξεστι κοινωνεῖν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ. Συνόδου Λαοδικείας κανών ιθ', μια· συνόδου Γ' κανὼν ξθ'. ΚΕΦΑΛ. ΚΗ'. βολῆς συμπόσια. Περὶ τοῦ μὴ ποιεῖν ἀπὸ συμ Περί κυβευόντων ή μεθυσκο Συνόδου Λαοδικείας κανών νε'. ΚΕΦΑΛ. ΚΘ'. μένων. ᾿Αποστόλων κανών μγ'· συνόδου 5' κανών ν'. Κείμενον. Η α' διάτ. τοῦ μγ' τίτ. τοῦ γ' βιβ τοῦ κώδικος, φησίν, κ. τ. λ. καὶ προσ κυροῦνται τοῖς ἔργοις τῶν πόλεων. Σχόλιον. Η α' διάτ, τοῦ μγ' τίτ. τοῦ α' βιβλίου του κώδικος, ἔστι κεφ. ε' τοῦ η' τίτ. τοῦ ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν οὕτω λέγον, Η διάτ, κωλύει τὰ παί γνια, καὶ εἰ ὑπεξαιρουμένων ὁρίζει καί τινα ἐπιτίμια κατὰ τῶν κυβευόντων, ἐπιτρέπουσα τῷ ἐπάρχῳ τῆς πόλεως καὶ τοῖς ἄρχουσι τῶν ἐπαρχιῶν, καὶ τοῖς ἐπισκόποις ζητεῖν καὶ κωλύειν καὶ πάντα τὰ ἐν εὐ τοῖς γινόμενα συναλλάγματα ἀποτρέπειν. Δίδωσι δὲ ἀγωγὰς ἐκ τῶν ἐπιτετραμμένων παιγνίων, καὶ ἐπαί τησιν τῶν ἐντεῦθεν χρεωστηθεισῶν δέκα λιτρών ἐπιτίμιον ὁρίζουσα κατὰ τῶν συγχωρούντων παρε βῆναι τὴν διάτ. Η δὲ διάτ. β' τοῦ μγ' τίτ, τοῦ γ' βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. ᾽ τοῦ η' τίτ. του ξ' βιβλίου τῶν Βασιλικῶν λέγον οὕτω ῥητῶς· Η διάτ. κωλύει τὰ λεγόμενα ξυλικὰ ἱππικά, ἀπαιτοῦσα κίνδυνον ἀπὸ τῶν παιζόντων, καὶ δήμευσιν κατὰ τῶν οἴκων ἐν οἷς τὰ τοιαῦτα γένηται παίγνια. Δίδοται δὲ καὶ ἀνάδοσις τῷ ἡττηθέντι καὶ καταβάλλοντι· ἢ ἐὰν μή βούληται ἀναλαβεῖν, κελεύει ταῦτα εἰς ἔργα δημόσ σια τῆς πόλεως δαπανᾶσθαι, Ὥστε σημείωσαι ὅτι ἐν τῷ Βασιλικῷ οὐκ ἐτέθη τὸ ὑπερβαίνειν τὴν τριακονο ταετίαν τὴν ἀπαίτησιν τῶν χάριν παιγνίου κωλου μένου δοθέντων. Ωσαύτως οὐδὲ τὸ συνθηκίζειν τους πλουσίους μέχρις ἑνὸς νομίσματος καὶ ἄλλα πολλά. Καὶ ἐπεὶ ταῦτα οὕτως ἔχουσιν ὀφείλεις εἰπεῖν ὅτι καὶ αἱ περὶ τοιούτων παιγνίων ἀγωγαὶ τῇ τριακονταετίᾳ κλείονται, καθὼς καὶ πᾶσα προσωπικὴ ἀγωγή, καὶ ἐπὶ τῷ εἰ δὲ παιγνίῳ τῶν ἐπιτετραμμένων, Εξεστι συνθηκίζειν καθὼς τοῖς μέρεσι δόξει, καὶ οὐ μέχρι νομίσματος ἑνὸς κατὰ τὴν παλαιὰν νομοθεσίαν. Γίνωσκε δὲ ὅτι μονόβολον λέγεται ὁ δρόμος • κοντο μόβολον, πήδημα· κυντανὸς κόντας χωρὶς τῆς πόρπης, θὰ ἀκοντισμὸς ἄνευ περόνης ἤτοι σιδήρου ἀπὸ κυίντου τινὸς οὕτω κληθείς, περιχυτὴ ἢ πάλη. Καὶ ἱππικὸν τὸ ἱπποδρόμιον. Περὶ δὲ τοῦ ξυλίνου ἱππιο κού ποτε γέγονεν ἀμφιβολία παρὰ τῷ βασιλικῷ βή ματι. Καὶ τινὲς μὲν εἶπον εἶναι τοῦτο τὸ συνήθως παρὰ τῶν παίδων γινόμενον παίγνιον ἔξωθεν τοῦ Ιππικοῦ, ἀντὶ ἵππων χρωμένων ἀνθρώποις εἰς διφρηλασίαν. Τινὲς δὲ εἶπον εἶναι τοῦτο ξύλινόν τι κατασκεύασμα διὰ κλιμάκων ξυλοειδῶν ἀνυψούμενον έχουσῶν διὰ μέσου ὀπὰς διαφόρους. Οἱ γὰρ συνθηκες δ
col. 1213–1214page 391 of 399
PG 104:1213ζοντες ἐπὶ τῷ τοιούτῳ παιγνίω βώλους τέσσαρας ἑτεροβαφεῖς ἄνωθέν τῶν κλιμάκων τιθέμενοι πρὸς τὸ κάταντες ἀπομύουσι. Καὶ ὁ πρώτως ἀπὸ τῶν βώλων Εξερχόμενος διὰ τῶν ὑπῶν ἐκ τῆς τελευταίας ὁπῆς τὴν νικῶσαν δίδωσι τῷ ἔχοντι αὐτόν. Εοικεν οὖν καμοὶ τοῦτο τὸ δεύτερον παίγνιον παρὰ τοῦ νόμου ἀποτρέπεσθαι ὡς ἔχον αἰτίαν κόττον· Περὶ δὲ κυ βευόντων κληρικῶν ἀνάγνωθι καὶ τὴν πζ νεαρὰν 87 τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος φιλοσόφου, ΚΕΦΑΛ. Λ'. Περὶ δαιμονιζομένων. Αποστόλων κανών οθ· συνόδου 5' κανών ξ', ξζ'· Τιμοθέου κανών β', γ', ιδ', ιε'. Κείμενον. Εἴρηται βιβλίῳ ε' τοῦ κώδικος τίτ, ο', διάτ. δ', κ. τ. λ., καὶ ἄλλοις ἐπιτιμίοις. Σχόλιον. Διέσιόν ἐστι φθόγγος μουσικὸς οὕτω λε γόμενος παρὰ φιλοσόφοις καὶ χωρίζων τὴν διὰ πασῶν ἁρμονίαν ἐξ οὗ καὶ διέχει ἢ εἴρηται, τῶν ἐμωζύγων μιᾶς ἁρμονίας τόπον ἐπεχόντων· ἔσονται γάρ, φησίν, εἰς σάρκα μίαν ἐὰν ἐξ εὐλόγου αἰτίας οπωσδήποτε διάστασις καὶ χωρισμός γένηται μέσον αὐτῶν λέγο μεν γίνεσθαι διέσιον ὅπερ ἐπὶ τῶν μνηστήρων χώ ρεν οὐκ ἔχει κυρίως, ἀλλὰ διαζύγιον, μήπω γὰρ γε νομένου γάμου καὶ συναφείας, κἂν δοκῶσι συναφθής και οἱ μνηστήρες, ἀλλὰ τοῖς σώμασι κεχωρισμένοι εἰσὶν ὡς τὰ ὑπὸ τὸν ζυγὸν ὄντα ζῶα· πλὴν ἤρεσε τοῖς νομοθέταις ἀδιαφόρως καὶ ἐπὶ τῶν ὁμοζύγων τὸ διαζύγιον λέγεσθαι όπερ ὠνόμασται παρὰ Λατίνοις ῥεπούδιον. Καὶ ἀνάγνωθι βιβλίου β' τίτ. β', κεφ. ρβ'. Η δ' διάτ. τοῦ ο' τίτ. τοῦ εἰ βιβλίου τοῦ κώδικος, ἔστι κεφ. καὶ τοῦ ι' τίτ. τοῦ λη βιβλίου τὰ αὐτὰ λέγον ὅσα εἰς κείμενον ἐγράφησαν. Τὸ κβ' διάτ. τοῦ γ' τίτ. τοῦ κδ' βιβλίου τῶν διάτ. ἔστι θέμα θ', κβ' κεφ. τοῦ η', τίτ. τοῦ κη᾿ βιβλίου τῶν Βασιλικῶν, οὕτως ἔχον ὡς εἰς τὸ κείμενον ἐγράφησαν, Πλὴν γίνωσκε ὅτι τὸ τοιοῦτον κεφ. ἀνῃρέθη ὑπὸ τῆς ριζ” Ἰουστινιανείου νεαρᾶς τῆς κειμένης ἐν βιβλίῳ κη' τῶν Βα σιλικών τίτ. ζ', καὶ λεγούσης τὰς αἰτίας δι᾽ ἂς δε πούδιον πέμπεται, τῆς δὲ μανίας ὅλως μὴ ἐπιμνησθεί σης. Η μέντοι ρ' καὶ ρα' νεαρὰ τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος τοῦ σοφοῦ διορίζονται τὸν μὲν ἄνδρα καρτερεῖν ἐπὶ τριετία καὶ ἐντὸς ταύτης μη διαλύειν την μετὰ γυναικὸς αὐτοῦ μανείσης συζυγίαν, τὴν δὲ γυναῖκα μὴ διαζεύγνυσθαι τοῦ μανέντος ἀνδρὸς αὐτῆς εἰ μὴ παρέλθῃ πενταετία. Ανάγνωθι καὶ τὴν νεαρὰν τοῦ βασιλέως κυρίου Νικηφόρου Βοτανειάτου. ΚΕΦΑΛ. ΛΑ'. Περὶ λαϊκοῦ ἀφορισθέντος, καὶ δεχθέντος ἐξ ἑτέρου παρά γνώμην τοῦ ἀφορίσαντος. ᾿Αποστόλων κανών ιβ', ιγ'. συνόδου Αντιοχείας κανών 5'. ΚΕΦΑΛ. ΛΒ'. βάτῳ νηστευόντων, Περὶ τῶν ἐν Κυριακή ή Σαβ Διέσιον διέχεια διέσιον διαζύγιον, ΙΣΧΥ χχιν
col. 1215–1216page 392 of 399
PG 104:1215᾿Αποστόλων κανών ές· συνόδου Γαγγρῶν κανών τη συνόδου 5', κανών να, να, ΚΕΦΑΛ. ΑΓ. Περὶ τῶν διδασκόντων τον οἷο κον του τοῦ Θεοῦ καὶ τὰς συνάξεις εὐκαταφρονήτους. Συνόδου Γαγγρών κανών σ', κ'. ΚΕΦΑΛ. ΑΔ΄. - Περί λαϊκῶν πειρωμένων κλι τεῖν τὰ τῆς ἐν Ἐφέσῳ συνόδου. Συνόδου Εφέσου κανών 5· ἀνάγνωθι τα παρα γραφέντα ἐν τῷ 5 κεφ. τοῦ ια' τίτ, τοῦ παρόντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. ΔΕ. Περὶ τῶν ἀκροωμένων τῶν Γραφών, και μέχρι τέλους μὴ προσκαρτερώντων, ἢ μὴ κοινωνούντων, ᾿Αποστόλων κανών θ'· συνόδου ᾿Αντιοχείας και νών β'. ΚΕΦΑΛ. 15 ζόντων. Περὶ τῶν ἰδία Εκκλησιά Συνόδου Γάγγρας κανών 5 συνόδου 5 κανών λε', ν'· ἀνάγνωθι τὰ παραγεγραμμένα ἐν τῷ ιδ' και. τοῦ γ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος. ΚΕΦΑΛ. ΛΖ'. Περὶ τοῦ ἐπιθυμήσαντος συγκ καθευδῆσαι γυναικὶ καὶ μὴ πράξαντος. Συνόδου Νεοκαισαρείας κανὼν δ'. ΚΕΦΑΛ. ΛΗ΄. - Περὶ μὴ νηστευόντων τὴν τεσσαρακοστὴν καὶ τετράδα παρασκευήν. ᾿Αποστόλων κενών Εθ' ΚΕΦΑΛ. ΑΘ'. Περί των αφαιρουμένων τῆς Εκκλησίας κηρὸν ἢ ἔλαιον, ᾿Αποστόλων κανών ιβ'. ΚΕΦΑΛ. Η'. Περί λαϊκῶν ἀκοινωνήτων για Θεοφίλου ἐκ τῆς πρὸς Μηνᾶν ἐπίσκοπον ἐπιο νομένων. στολής. ΚΕΦΑΛ. ΜΑ'. Περὶ τοῦ μὴ διδάσκειν λαί κούς. Συνόδου 5' κανών ξδ'. ΤΙΤΛΟΣ ΙΔ΄. ΠΕΡΙ ΚΟΙΝΩΝ ΠΑΝΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ, ΚΕΦΑΛ. Α'. - Περὶ πλεονεξίας. Γρηγορίου Νύσσης κανών 5. ΚΕΦΑΛ. Β'. Περὶ ἀλογευομένων. Συνόδου 'Αγκύρας κανών ι, ιζ'· Βασιλείου και νών έγ'· Γρηγορίου Νύσσης κανών γι ΚΕΦΑΛ. Γ΄. Περί φονέων καὶ λῃστῶν. ᾿Αποστόλων κανών έξω • συνόδου Αγκύρας κανον
col. 1217–1218page 393 of 399
PG 104:1217Ι. και, κβ', κγ', κε'· Βασιλείου κανών ζ', η', ι', Αγ, μγ', β', δ', να, να, να Γρηγορίου Νύσσης νών δ'. γ', και ΚΕΦΑΛ. Δ'. — Περὶ τοῦ τοὺς ἐπιτίμιον ἀκοινωνησίας έχοντας οφείλειν κοινωνείν μέλλοντας τελευτῶν, καὶ τί γίνεται, ἐὰν διὰ τοῦτο μεταλαβόντες μὴ ἀποθάνωσι, Συνόδου Νικαίας κανών ιγ. Γρηγορίου Νύσσης αχνών ε'. ΚΕΦΑΛ. Ε'. Περὶ τοῦ ὀνειρασθέντος ἢ ἀπὸ κοίτης τῆς ἰδίας γαμετῆς ὄντος καὶ θέλοντος κοινωνῆσαι, καὶ ποίας ἡμέρας δεῖ τῆς πρὸς ἀλλή λους μίξεως διὰ τοῦτο ἀπέχεσθαι. Διονυσίου ἐκ τῆς πρὸς Βασιλείδην ἐπιστολῆς κατ νών γ', δ' - Τιμοθέου κανών ε', εβ', ιγ'. ΚΕΦΑΛ. 5. – Πώς γίνεται προσφορὰ ὑπὲρ τοῦ ἑαυτὸν ἀνελόντος. Τιμοθέου κανών ιδ'. ΚΕΦΑΛ. Ζ'. Περὶ τοῦ ἔχοντος γαμετήν δαιμονιζομένην καὶ διὰ τοῦτο θέλοντος ἄλλην λα βείν. Τιμοθέου κανών ιε'. Σχόλιον. Περὶ τοῦ παρόντος κεφ. ἐγράψαμεν ἀρκούντως ἐν τῷ δ' κεφ. τοῦ ιγ' τίτ. τοῦ παρόντος συντάγματος, καὶ ἀνάγνωθι τὰς εἰς τὸ σχόλιον τοῦτο συνωψισθείσας νεαρὰς τοῦ βασιλέως κυρίου Λέοντος τοῦ φιλοσόφου, καὶ κατ' ἐκείνας λέγε τὰ τῶν δαιμονώντων γίνεσθαι διαζύγια.

Ten Questions with Ten ResponsesInterrogationes Decem cum Totidem responsionibus

col. 1219–1220page 394 of 399
Interrogatio I
PG 104:1219ΦΩΤΙΟΥ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΔΕΚΑ ΣΥΝ ΙΣΑΙΣ ΤΑΙΣ ΑΠΟΚΡΙΣΕΣΙ. ΦΩΤΙΟΥ Τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου συναγωγαί, καὶ ἀποδείξεις ἀκριβεῖς συνηλεγμέναι ἐκ τῶν συνοδικών καὶ ἱστορικῶν γραφῶν περὶ ἐπισκόπων, καὶ μητροπολιτών, καὶ λοιπῶν ἑτέρων ἀναγκαίων ζητημάτων. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Α. Εν ποίῳ φαίνονται πεπραχότες οι Ρωμαίοι παραλόγως; ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. δ Ἐπὶ Κωνσταντίου Διβέριος ὁ Ῥώμης μετὰ τὴν ἐκ τῆς ὑπερορίας ἐπάνοδον, τῇ ἐν ᾿Αντιοχείᾳ ἐκτεθείσῃ πίστει ἐγγράφως συνήνεσεν. Εμέρει δὲ καὶ ὁμολογίαν παρ' αὐτοῦ ἐκομίσατο Βασιλετός τε ὁ ᾿Αγκύρας, καὶ Εὐστάθιος ὁ Σεβαστείας, ἔτι γε μὴν καὶ Ελεύ σιος, ἀποκηρύττουσαν τοὺς μὴ κατὰ πάντα ὅμοιον τῷ Πάτρι τὸν Υἱὸν λέγοντας, καὶ τῆς κοινωνίας δὲ αὐτῶν οὐ διίστατο. ᾿Αλλὰ καὶ Φήλιξ ὁ ἀντ᾽ αὐτοῦ χειροτονηθείς, ὕστερον μετὰ τὸ ἐκ τῆς ὑπερορίας αὐτὸν ἐπανελθεῖν τὸν θρόνον αὐτῷ συνδιέπων, ὑπὸ αἱρετικῶν ἐχειροτονήθη, καὶ τούτοις ἀδεῶς ἐκοινώς νει. Πρὸς οἷς καὶ τὰ ἐν Καρθαγένῃ κατ' αὐτῶν παρὰ τῶν ἐκεῖ συνεληλυθότων πραχθέντα, ἱκανῶς τὸ ἀσθε νὲς αὐτῶν, καὶ κακότροπον ἅμα καὶ φίλαρχον απο ελέγχει. Πράττονται γὰρ αὐτοῖς καὶ κανόνες, ὥσπερ καὶ ὕστερον τῷ ἑτέρῳ Φήλικι τῷ Ῥώμης, ὃς ἂν ἐπὶ Ζήνωνος, καθώς δηλούται διὰ τῶν πρὸς Βιτάλιον, καὶ Εμέσιον τοὺς ἐπισκόπους γραφέντων αὐτοῦ γραμ μάτων, οἳ καὶ παρ᾽ αὐτοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει πρὸς ᾿Ακάκιον ἀπεστάλησαν· ἀναιδῶς γὰρ ἐκεῖ τὸν κανόνα τὸν λέγοντα τὸν Ῥώμης ἐπίσκοπον ἐν ἑκά στη συνόδω τὸ κῦρος ἔχειν, τῆς ἐν Νικαία συνόδου εἶναι ἀποφαίνεται, ᾿Αλλὰ καὶ Ονώριος ὁ Ρώμης

Question II-IIIInterrogatio II - III

col. 1221–1222page 395 of 399
PG 104:1221τὴν τῶν Μονοθελητῶν ἀσπασάμενος αἵρεσιν, τῆς τῶν ἀρχιερέων τιμῆς, καὶ τῆς τῶν πιστῶν ἀποβέβληται, ᾿Αλλὰ καὶ ἡ ἐν Σαρδικῇ σύνοδος "Οπιον ἔχουσα τὸν τόπον ἐπέχοντα 'Ρώμης, τὸν αἱρετικὸν ἐδικαίωσε Μάρκελλον. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Β'. Πότους καὶ ποίους οὖν ἐδέξαντο οἱ Ρωμαῖοι ὀρθῶς πατριάρχας· οὐδὲν δὲ ἡ ἀπερίσκεπτος αὐτῶν ἔβλα ψεν αὐτοὺς ἀποστροφή; ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Φλαβιανὸν τὸν ᾿Αντιοχείας τρεῖς ἐφ' ἑξῆς τῆς Ῥώμης οὐκ ἐδέξαντο, ἀλλ' οὐδὲ ᾿Αλέξανδρος Θεό φιλος κατ᾿ ἀρχάς· ὕστερον δὲ αὐτῶν ὁ τρίτος μόλις ἐδέξατο, καὶ ὁ ᾿Αλέξανδρος. Οὗτος δέ ἐστιν ἡ χειροτονήσας τὸν ἐν ἁγίοις καὶ ἀρχιερεῦσιν ἀσύγκριτον θεῖον Χρυσόστομον, πρεσβύτερον. Οὐκ ἐλέξατο δὲ Φραυίταν, οὐδέ τὸν ἐν ἁγίοις Εὐφήμιον, οὐδὲ Μακε δόνιον, διότι τὸν ᾿Ακάκιον οὗτοι τῶν διπτύχων οὐκ ἐξέβαλλον. ᾿Αλλ' οὐδὲ τὸν τῇ ἁγίᾳ Τριάδι ἀγαπητόν πανίερον Χρυσόστομον, κατ᾿ ἀρχὰς ἐδέξαντο, ότι, φασὶν, ἀπὸ ᾿Αντιοχείας αὐτὸν οὐκ ἔδει εἰς Κωνσταντινούπολιν χειροτονηθῆναι· ὕστερον δὲ καὶ ὑπερήσπισαν. Οὐκ οἶδα δὲ εἰ καὶ Μελέτιον ἐδέξαντο τὸν Αντιοχείας - μήποτε γὰρ ἐκεῖνον ἀποστρέφωνται διὰ Παυλίνον τὸν ὑπὸ τῶν δυτικῶν χειροτονηθέντα καὶ γὰρ καὶ ἐπιστολὴν οἶδα τοῦ μεγάλου Βασιλείου πρὸς Τερέντιον κόμητα, ἐν ᾗ διαβάλλει τους δυτικοὺς διὰ τὴν κατὰ Μελετίου ἀποστροφὴν, ὡς οὐχ ὑγιῶς κρίνοντες τὰ πράγματα. Ἴσως δὲ αὐτὸν διὰ τὸ ἐν τῇ δευτέρα καθεσθῆναι συνόδῳ αὐκ ἀποστρέ. φονται. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Γ'. Ποίων ἐκβληθέντων πατριαρχῶν, τῇ τῶν κρατούντων πρὸς αὐτοὺς ἀπεχθείς βασιλέων, οἱ μετ᾿ αὐτοὺς ὀρθόδοξοι ὄντες ἀποδέχονται; ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. ᾿Αναστασίου ἐκβληθέντος τοῦ θαυμαστοῦ, ὁ Θαυ ματουργός Γρηγόριος ἐκράτησεν τὴν ᾿Αντιοχείας 24 Ἐκκλησίαν ἔτη κδ'. Καὶ ἀπεδέχθη, καὶ μετὰ τὴν αὐτοῦ πρὸς Κύριον μετάστασιν αὖθις εἰσῆλθεν ᾿Ανg στάσιος. 'Αντὶ τοῦ σωτῆρος τοῦ κόσμου τιμίου Χρυσοστόμου ὁ ᾿Αρσάκιος, ὁ ᾿Αττικός, και τοι ἄμφω εἰς τὴν αὐτοῦ καθαίρεσιν εὐδόκησαν, καὶ τῶν αὐτῷ ἐπιβουλευσάντων, ἦσαν ἑκάτεροι. Αντί Εὐτυχίου Κωνσταντινουπόλεως Ιωάννης ἀπεδέχθη, καὶ μετὰ θάνατον, Εὐτύχιος πάλιν. Αντί Ηλία Ἱεροσολύμων Ιωάννης, καίτοι δι᾽ εὐσέβειαν Ηλία διωχθέντος. Οὐκ οἶδα εἰ δεῖ καταριθμεῖν ἐν τούτοις καὶ τὸν μετὰ Καλλίνικον τὸν παρὰ Ἰουστινιανοῦ τοῦ κακοῦ τυφλωθέντα, ὅτε καὶ τὸ δεύτερον τῆς βασι λείας εκράτησεν, προβληθέντα Κυρον τὸν ἐξ ᾿Αμά στριδος, ὃς καὶ ἔγκλειστος ὢν ἐκεῖ, προεῖπεν αὐτῷ, ὡς πάλιν εἰς τὴν οἰκείαν ἀρχὴν ἐπανελεύσηται. Εκβέβληται δὲ καὶ παρὰ Βελλισαρίου ὡς ἐπιβου

Question IV-VInterrogatio IV - V

col. 1223–1224page 396 of 399
PG 104:1223λεύων τοῖς Ῥωμαϊκούς πράγματι, Σιλβέριος, οἶμα καὶ ἀντεισῆκται ἀντ᾽ αὐτοῦ ἕτερος. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Δ'. Τίνων κατακριθέντων οἱ ὑπ' αὐτῶν χειροτονηθέντες οὐδὲν ἐβλάβησαν; ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Παύλου τοῦ ἐκ Σαμοσατέων κατακριθέντος, οὐδεὶς τῶν ὑπ' αὐτοῦ καθῄρηται, καίτοι συμπεπραχότων αὐτῷ ἐκεῖνα, δι' ἃ ἐκεῖνος καθηρέθη. Τοῦ Νεστορίου καθαιρεθέντος, οὐδεὶς τῶν ὑπ᾽ αὐτοῦ χειροτονηθέν των καθήρηται. Πέτρου του Μόγγου ἔτι πρεσβυτέρου ὄντος, καὶ καθαιρεθέντος ὑπὸ τοῦ ἁγίου Προτερίου, εἶτα εἰς τὸν αὐτὸν αὐτοῦ θάνατον Τιμοθέῳ τῷ φονεῖ συνδεδραμηκότος, καὶ μετὰ ταῦτα τὸν θρόνον τῆς Αλεξανδρείας μετά θάνατον ἐκείνου αρπάσαντος, καὶ τὴν ἐν Καλκηδόνι σύνοδον καθ᾿ ἑκάστην τῷ ἀνα θέματι ὑποβάλλοντος, οἱ ὑπ' αὐτοῦ χειροτονηθέντες, καίπερ καθηρημένου καὶ φονέως καὶ αἱρετικού, αί ρετικοὶ ὄντες καὶ αὐτοὶ ἔτι, μετανοοῦντες ἐδέχθησαν. Καὶ Φῆλιξ ὁ Ρώμης γράφων πρὸς Ζήνωνα τὸν βα σιλέα, τὴν διάταξιν αὐτοῦ, ἥτις Πέτρον μὲν τῆς Ἐκε κλησίας ἐξέβαλλεν, ἐκείνους δὲ μετανοοῦντας ἐδέ ξατο, θεῖον ἀποκαλεῖ τύπον. Εγκαλεῖ δὲ αὐτῷ δ' ών γέγραφε, τίνος χάριν τὸν Πέτρον ἐκβαλὼν τῆς Εκκλησίας, αὖθις αὐτὸν εἰσήγαγε, καὶ τὸν Ἰωάννην ἐδίωξε. Μελέτιος ὁ ᾿Αντιοχεὺς ὑπὸ αἱρετικών χειροτονηθεὶς ἀντὶ Ευσταθείου Σεβαστείας επισκόπου, κακεῖθεν μετενεχθεὶς εἰς Βέῤῥοιαν, εἶτα πάλιν ὑπ' αὐτῶν καταστὰς ᾿Αντιοχείας ἐπίσκοπος, ἐκείνων ὡς αἱρετικῶν δυσφημουμένων, οὗτος παρὰ τῆς ᾿Εκκλησ σίας ἀπεδέχθη. Οἱ ὑπὸ Σεργίου καὶ Πύρρου χειροτονηθέντες καὶ Μακαρίου, τούτων ὡς αἱρετικῶν τῆς Εκκλησίας ἐδιωχθέντων μετανοήσαντες προσεδέχθησαν. Καὶ οἱ ὑπὸ Μακεδονίου τοῦ πνευματομάχου χειροτονηθέντες ὡσαύτως. Τὸν ᾿Ακάκιον οἱ Ρωμαῖοι ἔτι μὲν περιόντα καθαιρέσει ὑπέβαλλον καὶ ἀναθέματι· μετὰ τελευτὴν δὲ, Ιουστίνου μετὰ τὸν ᾿Ανα στάσιον βασιλεύσαντος, πρεσβευσάμενοι πρὸς αὐτὸν, καὶ τῶν διπτύχων ἐκβαλόντες, Ἰωάννου τηνικαῦτα τὸν θρόνον διέποντος Κωνσταντινουπόλεως, τοὺς ὑπ' αὐτοῦ χειροτονηθέντας συλλειτουργούς εἶχον, καὶ ἐκοινώνουν αὐτοῖς. Οἱ ὑπὸ ᾿Αναστασίου καὶ Νικήτα τῶν αἱρετικῶν χειροτονηθέντες παρὰ τῆς ἑβδόμης ἐδέχθησαν συνόδου. Καὶ Μελέτιος δὲ μυρίων ἔνοχος γέγονεν, επεπήδησε θρόνοις αλλοτρίοις, ελύπησε μάρτυρας, ἐπανέστη τῷ οἰκείῳ πατριάρχῃ, καὶ τὸν αὐτοῦ θρόνον ἤρπασε, συναπήχθη Αρείῳ ὡς δὲ λέ γει Σωκράτης καὶ εἰς τὸν διωγμὸν ἐπέθυσε. Καὶ διὰ ταῦτα ὑπὸ τοῦ Πέτρου καθηρέθη ἀλλ᾽ ὅμως οἱ καὶ καθηρέθη πολλάκις, ὕστερον εἰ καὶ μὴ τὴν ἱερωσύνην, ἀλλὰ τὸ ὄνομα τοῦ ἐπισκόπου ἀπείληφεν. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Β΄. Πότε κινηθέντες εἰς ἔχθραν κατ' ἀλλήλων, τινὲς ἀπεφήναντο, καὶ οὐδέτερος αὐτῶν ἐκ τούτου τι παρεβλάβη, οὔθ' ὁ ποιήσας, οὔθ᾽ ὁ καθ᾽ οὗ πεποίηκεν; ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Ο θετός Ιωάννης κατὰ Κύριλλον πλὴν ἡσύχως
col. 1225–1226page 397 of 399
PG 104:1225καὶ ἀπροσώπως καὶ μετὰ τοῦ προσήκοντος ἐκείνῳ καὶ φρονήματος καὶ λόγου, καὶ σχήματος, καὶ Κύ ριλλος κατὰ τούτου, καὶ Κύριλλος και Θεοδώριτος κατ᾿ ἀλλήλων. Φασὶ δὲ ὅτι ἐν τῷ καιρῷ τῆς ἀπεχθείας διαρρήδην ἐβόα Κύριλλος Ιωάννης ἐν πα τριάρχαις, καὶ Ἰούδας ἐν ἀποστόλοις. ΕΡΩΤΗΣΙΣ 5'. Πόσοι οἰκουμενικαῖς συνόδοις ὑπακούειν ἀπέστησαν, ἀλλ᾽ οὐδὲν αὐτὰς ἔβλαψαν; ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Ναυάτος ὁ Ρώμης ὑπὸ ἐπισκόπων καθήρηται, Παῦλος ὁ Σαμωσατεὺς ὑπὸ ιβ' ἐπισκόπων, ὡς ψιλόν 12 τὸν Χριστὸν λέγων ἄνθρωπον κατεκρίθη. Τὰ κατὰ Σύμμαχον καὶ Λαυρέντιον ἐπὶ ᾿Αναστασίου του βα σιλέως ἐν Ῥώμῃ ἐπίσκοποι τὸν ἀριθμὸν ρ' διῄτησαν καὶ τὸν μὲν Σύμμαχον, ὡς ἕνα τῶν ἑπτὰ διακόνων ὄντα, καὶ κατὰ θεσμὸν ἐκκλησιαστικὸν τὸν θρόνον διέποντα, ἐδικαίωσαν αὐτὸν κατέχειν • Λαυρέντιον δὲ, Νοτκερίας ἐπίσκοπον, καίπερ ἐπὶ τέσσαρα ἔτη τὴν Ῥώμην ταράξαντα, εἶναι ὥρισαν. Ύστερον δὲ στάσεις κινῶν αὖθις καὶ ταραχὰς, ὑπὸ Συμμάχου ἐννόμως καθῄρηται. Τὸν πνευματομάχον Μακεδόνιον ἐπίσκοποι καθεῖλον ἐν Κωνσταντινουπόλει, ὧν ἐξῆρχεν ᾿Ακάκιος ὁ Καισαρείας τῆς Παλαιστίνης, καὶ οἱ ἀμφ' αὐτὸν. Τὸν καὶ τῶν ἀγγέλων ὑπέρτερον πανάγιον Χρυσόστομον κρατεῖν τὸν θρόνον, ἐπίσκοποι μετὰ τὴν παράλογον καθαίρεσιν. τὴν ὑπὸ Θεο φίλου γενομένην, ἐδικαίωσαν, τὴν τούτου παρ᾽ οὐδὲν θέμενοι κατὰ τοῦ καὶ τῶν ἀγγέλων κρείττονος ἁγίου ψῆφον. ᾿Αλλὰ καὶ ὅτε αὖθις ἐξεβλήθη παρὰ τῆς βα σιλίσσης, Δεοντίου τοῦ ᾿Αγκύρας ἐπισκοπου τῶν τοτε ἀνεληλυθότων ἐξάρχοντος, οιμώζων καὶ στενάζων ότι γε δίκης τυχεῖν οὐκ ἠξίωται, ἧς καὶ τυμβωρύχους καὶ λῃστὰς ἀξιοῦσθαι προσήκεν, ὅπως τῶν κατ᾿ αὐτῶν λεγομένων διδῶσι λογον, ἐκβέβληται. Οὐκ ἂν δὲ οὗτος ᾐτεῖτο, καίτοι γε τίς ἐν τοῖς τοιού τοις αὐτοῦ ἐπιστημονικώτερος Εἰ ἦν τοῦτο παρά λογον, τὸ ὑπὸ ἐπισκόπων κρίνεσθαι. ᾿Αλλὰ καὶ ᾿Αθανάσιος ὁ μέγας μετὰ τὴν ἐν Σαρδικῇ ἀθώωσιν, καὶ τὴν ἐν Ἱεροσολύμοις ὑπὸ Μαξίμου γενομένην τοῦ ὁμολογητοῦ, ἡνίκα σύνοδον συγκροτήσας σύμψηφος καὶ αὐτὸς τοῖς ὑπὲρ αὐτοῦ δεδογμένοις ἐγένετο, εἰ δώς ὡς μέγα εκάστη ἐνορία ἰσχύει εἰς τὰ κατ᾽ αὐτὴν ὡς εἰκὸς συμβαίνοντα, σύνοδον τῶν κατ' Αἴγυπτον συγκροτήσας ἐπισκόπων, παρεσκεύασε καὶ αὐτοὺς ὁμοίως τοῖς ἐν Σαρδικῇ καὶ Παλαιστίνῃ περὶ αὐτοῦ ψηφίσασθαι, καὶ χωρὶς ὢν πατριάρχου. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Ζ'. Ποιοι βασιλεῖς ἡγωνίσαντο περί εἰρήνης τῶν Εκκλησιῶν; ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Κωνσταντίνος ὁ μέγας ἐδήλωσεν ᾿Αρείῷ τὴν κατ' Αλεξανδρον καταλῦσαι ἔχθραν, καὶ διαιτητὴν αὐτῷ

Question VIIIInterrogatio VIII

col. 1227–1228page 398 of 399
Interrogatio VI - VII
PG 104:1227Οσιον τὸν ὁμολογητὴν ἔστειλεν, ὅτε καὶ ἔγραψεν, ὡς βουλόμενος προσκυνητὴς τῶν ἁγίων τόπων τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις γενέσθαι, κἀκεῖ τὸ Πάσχα ἐκτελέσει, διὰ τοὺς πρὸς ἀλλήλους στασιάζοντας ἐκωλύθη. Εἶπε μὴ πείσας, την μεγάλην ἐκρότησε σύνοδον. Θεοδόσιος ἐμήνυσε Δημοφιλῳ τῷ ᾿Αρειανῷ εἰ βούλοιτο κρατεῖν τῶν ᾿Εκκλησιῶν εἰρηνεῦσαι πρὸς τὴν α κλησίαν· εἰ δὲ μὴ εἰρηνεύοι, ἀναχωρήσαι καὶ ἐγέ καὶ ἐχειροτονήθη Νεκτάριος. Ὁ αὐτὸς οὗτος, κατ᾿ ἀλλήλων γενομένων Ἰννοκεντίου καὶ Φλαυία νοῦ, τὴν ἀναμεταξύ αὐτῶν ἔχθραν ἐκ ποδῶν ἐκποίησε καὶ ἠφάνισε. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Β', συν "Εν ποίαις συνόδοις, καίπερ ἐκ διαφόρων άρχε ιερατικών θρόνων συνειλεγμένων τῶν ελθόντων, οὐκ ἔσχεν ἰσχὺν τὰ δεδογμένα, διὰ τὸ μὴ ἐνδίκως καὶ κατὰ θεσμὸν ἐκκλησιαστικὸν γενέσθαι. ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. ᾿Επὶ τῶν ἐν ᾿Αντιοχείς συνελθόντων ἐπὶ Κων σταντίου, προφάσει τῶν ἐγκαινίων τῆς ἐκεῖ κτισθεί. σης ὑπ' αὐτοῦ ἁγίας Εκκλησίας· οὗτοι γὰρ Αθα νάσιον μὲν αὖθις καθεῖλον, ἤδη καὶ πρότερον ὑπὸ τῶν ἐν Τύρῳ καθαιρεθέντα· Γρηγόριον δὲ ἀντ᾽ αὐ τοῦ εἰς τὸν αὐτοῦ θρόνον ἐχειροτόνησαν, ὧν οὐδέτερον ἔμεινε βέβαιον. Ησαν δὲ ἐν αὐτῇ Εὐσέβιος ὁ τότε Κωνσταντινουπόλεως, καὶ Πλάκιτος ὁ ᾿Αντιοχείας, μεθ' ὧν ἐπίσκοποι ἐνενήκοντα καὶ ἑπτὰ τὸν ἀριθμὸν ἐτέλουν. Ωσαύτως καὶ ἐπὶ τῶν ἐν Ἐφέσῳ κατὰ τοῦ μεγάλου συνεληλυθότων Φλαυϊανοῦ· παρ ήσαν γὰρ ἐν αὐτῇ Διόσκορος ᾿Αλεξανδρείας, καὶ 'Ιουβενάλιος Ιεροσολύμων, καὶ ὁ ᾿Αντιοχείας σύν ικανοῖς ὀρθοδόξοις ἐπισκόποις, οἳ Εὐτυχῆ μὲν τὸν αἱρετικὸν ἀθῶον ἀπέφηναν, καὶ τὴν ἱερωσύνην αὐτῷ ἀπέδωκαν· Φλαυϊανὸν δὲ τὸν ἅγιον κατεδίκασαν. ᾿Αλλὰ καὶ Θεοδώριτον, Κυρίλλῳ μετὰ τελευτήν χε ριζόμενοι, κατέκριναν, ὧν οὐδὲν ἀσάλευτον ἔμεινε πάντα γὰρ μετ' ὀλίγον ἡ τετάρτη σύνοδος ἡ εἰς τὸ Βυζάντιον μετέστρεψε, τὴν παράλογον τῶν ἐκεῖσε συνεληλυθότων συμφωνίαν ἐν οὐδένι θέμενοι λόγῳ. 'Ομοίως ἐπὶ τῶν κατὰ τοῦ ἐν ἁγίοις Χρυσοστόμου συνεληλυθότων· παρήν γὰρ ἐν αὐτῇ Θεόφιλος ὁ Αλεξανδρείας σὺν καὶ τισι τῶν αὐτοῦ ἐπισκόπων, καὶ αὐτοῦ δὲ τοῦ ἐν ἁγίοις Κωνσταντινουπόλεως το νες τῇ καθαιρέσει συνήργησαν ταύτῃ. ᾿Αλλὰ καὶ ἐπὶ τῶν ἐν Φιλιππουπόλεως τῆς Θράκης ἐκ τῆς ἕω συν ελθόντων ος” ἐπισκόπων, ὅτι ἡ ἐν Σαρδικῇ σύνοδος έμελλε συγκροτεῖσθαι· οἱ λογιώτεροι γὰρ ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς ἐκεῖσε συναθροισθέντες ἐκ πάσης ἐπισκοπῆς, Ἰούλιον μὲν τῆς Ἀνατολῆς ἐκεῖσε σὺν τῷ Ρώ μης καθεῖλον, καὶ σιον τὸν ὁμολογητὴν, καὶ ἂλ λους. Επεκύρωσαν δὲ, ὡς ἐδόκουν. τὴν τῶν μεγά λων Αθανασίου και Παύλου τοῦ ὁμοληγητοῦ καθ αίρεσιν, ὧν οὐδὲν ἔτρεπτον ἢ ἀμετάβλητον ἔμεινε καὶ Μάρκελλον δὲ τὸν ᾿Αγκύρας ἡ τούτων τῶν ἐν Σαρδική συνελθόντων συμφωνία ἐπὶ τῇ αὐτοῦ ἔδω ώσει, καίπερ αὐτοῦ τοῦ Ῥώμης δι' Οσίου τοῦ ὁμου λογητοῦ παραγεγονότος, ὃς τὸν αὐτοῦ τόπον ἐνεπλήρου, καὶ τῆς συνόδου δεκτίας ούσης, οὐδὲν ώνησε,
col. 1229–1230page 399 of 399
PG 104:1229διὰ τὸ παραλόγως αὐτὴν γενέσθαι· φανερῶς γὰρ αὐτὸν Η δευτέρα σύνοδος ἀποκηρύττει. ΕΡΩΤΗΣΙΣ Θ΄. Πότε καθηρέθησαν ἐπίσκοποι, καί πάλιν εδέχθης σαν κανονικῇ εὐθύτητι, ἢ τῇ τοῦ ἰδίου λαοῦ παρακλήσει; ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ. Ἐν διαφόροις μὲν συνόδοις καὶ ὑπὸ διαφόρων τοῦτο πολλάκις ἐγένετο, ὥσπερ καὶ ἐπί τοῦ ἁγίου Αθανασίου γέγονε, καὶ ἐπί Μαρκέλλου ἐπισκόπου Αγκύρας, καί Μακαρίου, καί ἑτέρων πολλῶν, ὡς εἴρηται. Παρακλήσει δὲ λαοῦ ζητοῦντος τὸν ἴδιον ποιμένα ἐγένετο ἐπὶ Ἡρακλᾶ τοῦ ἁγιωτάτου πατριάρχου Αλεξανδρείας, οὗ διάδοχος Διονύσιος, εἶτα Μάξιμος, ἔπειτα Θεωνᾶς, καὶ μετ' αὐτὸν ὁ ἅγιος Ιερομάρτυρ Πέτρος. Εγένετο δὲ τοιῶσδα· Εν ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ αὐτοῦ ἁγιωτάτου Ηρακλά Ωριγένης ὁ καλούμενος "Αδαμάντιος, τὴν ἰδίαν φανερῶς ἐξηγούν μενος αἵρεσιν, τετράδι καὶ παρασκευῇ. Τοῦτον τοί νυν ὡς παραποιοῦντα τὴν ὑγιαίνουσαν διδασκαλίαν, 5 καὶ παραχαράσσοντα τὴν ὀρθόδοξον πίστιν, ἐχώρης σεν ὁ αὐτὸς ἅγιος ἐπίσκοπος Ηρακλᾶς καὶ ἰδίωξε τῆς ᾿Αλεξανδρείας. Ὁ δὲ αὐτὸς ἐκκήρυκτος 'Ὠριγένης, ἀπερχόμενος εἰς τὰς τῆς Συρίας πόλεις, κατ ήντησεν εἰς πόλιν ὀνομαζομένην θμούην, ἐπίσκοπον ἔχουσαν ὀρθόδοξον ὀνόματι Αμμώνιον, ὃς καὶ ἐπ έτρεψε τῷ αὐτῷ ᾿Ωριγένει ὁμιλῆσαι λόγον διδακτικόν ἐν τῇ αὐτοῦ ἐκκλησία. Τοῦτο δὲ ἀκούσας ο πάπας Ηρακλᾶς ὁ εἰρημένος, ἐξῆλθεν εἰς Θμούην, καὶ δι' αὐτὸ τοῦτο καθήρεσε τὸν ᾿Αμμώνιον, καὶ παρέδωκεν ἀμφοτέροις, τῷ ᾿Αμμονίῳ, φημί, καὶ τῷ Φιλίππῳ, τὴν ἐπισκοπὴν θμούης. Μετὰ δὲ τὸ ἀποστῆναι τὸν ἅγιον Ηρακλᾶν ἐκεῖθεν, ὁ μὲν θαυμαστὸς Φίλιππος οὐδ᾽ ὅλως εκάθισεν ἐπὶ τοῦ συνθρόνου· ἀλλ᾽ ἐξημα; του τοῦ ᾿Αμμωνίου, ήγουν λειτουργοῦντος, ἵστατο ὀπίσω αὐτοῦ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς τοῦ ᾿Αμμωνίου ζωῆς. Ὅτε δὲ ἐκοιμήθη δ' Αμμώνιος, τότε ἐκάθισεν ἐπὶ τοῦ θρόνου ὁ Φίλιππος, καὶ ἐγένετο τῶν ἐπισήμων ἐν ἀρετῇ, καὶ θαυμαζομένων Επισκόπων. Ὅτι τὸν Αρείον διάκονον ὄντα καθήρεσεν δ ἐν ἁγίοις ἐσιομάρτυρ Πέτρος, καὶ ἐξωστράκισε τῆς ἐκκλησίας τελείως. ᾿Αχιλλᾶς δὲ ὁ ἐν ἁγίοις διάδοχος α' τοῦ τοῦ Ἱερομάρτυρος Πέτρου Αλεξανδρείας τοῦτον οὐ μόνον ἐδέξατο, ἀλλὰ καὶ πρεσβύτερον ἐχειροτόνησε, καὶ φροντίζειν τοῦ ἐν ᾿Αλεξανδρεία διδασκαλείου ἔταξεν. Οτι τὸν Εὐτυχῆ καθαιρεθέντα ὑπὸ τοῦ & ἐν ἁγίοις Φλαυϊανοῦ, ὁ ᾿Αλεξανδρείας, καὶ ὁ ᾿Αντιοχείας, καὶ Ἱεροσολύμων ἐδέξαντο μετά θάνατον ἐκείνου. Ὅτι τὸν ἥλιον καὶ φωστῆρα τῶν ἀνθρωπία νῶν ψυχῶν τῶν ἁγιώτατον Χρυσόστομον, καθαιρε- & θέντα (πῶς ἔφερε δίκη ὑπὸ Θεοφίλου ομοδόξου Επισκόπου χωρὶς τῶν ἄλλων πατριαρχῶν, ἐδέξαντο καὶ συναπεδέξαντο. Οτι Πετρον τὸν Μηλίτου, καθ πιρεθέντα ὑπὸ τοῦ ἁγίου Μεθοδίου οὐ μόνον ίδι καιώσαμεν ἡμεῖς, ἀλλὰ καὶ τὸν Σάρδεων μητροπολί την πεποιήκαμεν. Ότι καὶ ἑτερους πλείστους κάθε
Page scan enlarged

Notebook

Full View