JOAN. ALB. FABRICII tarunt. Sed quia hæc nulla ratione cum historia sacra cohærent aut ad religionem spectant, hic prætermittenda fuerunt. Opuscula De Thematibus, et De provinciis imperii CP., necnon De administrando imperio, definiendæ geographiæ sacræ non parum conferunt. Scripta de re medica, de hippiatrice et de geoponia quæ vel ipse composuit vel a doctis viris componi jussit Constantinus, non sunt hujus loci. Attamen innotescent lectoribus nostris ex Notitia scriptorum hujus auctoris quam tradidit J. A. Fabricius in Bibliotheca sua Græca et quam nos operibus Constantini præmittimus. J.-B. M. B.***** 3 Aprilis 1861, JOAN. ALBERTI FABRICH NOTITIA SCRIPTORUM CONSTANTINI PORPHYROGENITI. (Bibliotheca Græca ed. Harles, tom. VIII, p. 1.) De Vita Basilii Macedonis, quam nepos ejus imperator, doctrinæ omnis cultor instauratorque locupletissimus, Constantinus Porphyrogennetus, Leonis Sapientis filius, scripsit, dixi hoc libro et cap. p. 349. [Vol. VI ed. vet., Vol. VII, p. 681, sq. huj. ed. (1)] Nunc cætera ejus scripta recensere juvat: nam quæ de imperatore ipso, qui ab 6 Jun. a. 912 sub tutoribus vel cum matre Zoe, aut Romano, socero, et ab a. 946 ad 959 solus præfuit, dicenda sunt, ex annalium sæculi decimi scriptoribus rectius lector petet, sive veteres illi sint Zonaras, Cedrenus, Glycas aliique, et continuatores Theophanis, Simeon Magister, Georgius monachus, Leo grammaticus, Joan. Scylitzes, etc., sive recentiores, Baronius, Spondanus, Antonius Pagi, etc., et qui de imperatoribus copiosos commentarios edidere, Joan. Cuspinianus, etc., et qui Constantini hujus Vitam singulariter composuit, Martinus Hanckius, De scriptoribus hist. Byz. lib. 1, cap. 25, p. 461-478. FABR.· Item J. H. Leichius De vita et rebus gestis Constantini Porphyrogen. Lipsiæ, 1746, 4, et præf. ad libr. De cerimon. Byzant.; C. Oudin. Comm. de scriptor eccl. tom. II, pag. 421 sq.; Hamberger. Z. N. 111, p. 686 sqq.; Saxius in Onom. 11, p. 142 sqq., et ego in Introd. in hist. L. Gr. II, part., 1, pag. 477 sq. plura collegi. HARL. 1. Exstant igitur ejus ad filium, Romanum (a quo deinde veneno impie sublatus est), De administrando imperio liber scriptus (ex parte [a] saltem) a. 6457 (Christi 949), indictione septima, et a. 6460 (Christi 952), indictione decima. Hunc primus e codice Palatino, qui prius Baptistæ Egnatii fuit, edidit Joannes Meursius cum versione sua et castigationibus, Lugd. Bat. 1610, 8; deinde aliis Constantini hujus scriptis præmissum Lugd. Bat. 1617, 8 (b). Novissime eumdem librum recudi curavit Anselmus Bandurius tomo priore Imperii Orientalis, addita versione, passim a se interpolata et emendata, suppletisque in ea inteNOTÆ. (a) Cap. 27, Eloi de pexpis T of pepov, i δὲ μέχρις τῆς σήμερον, ἥτις ἐστὶ, ἰνδικτιών ἑβδόμη, ἔτη ἀπὸ κτίσεως κόσμου ςυνζʹ, ἀθ᾽ οὗ ἐμερίσθη ἡ Λογγοβαρδία, ἔτη ς; et cap. 45: Μέχρι τῆς σήμερον, ἥτις ἐστὶν ινδικτιὼν ι', ἔτη ἀπὸ κτίσεως κόσμου αυξ', ἐπὶ τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου καὶ Ῥωμάνου τῶν Φιλοχρίστων καὶ Πορφυρογεννήτων βασιλέων Ῥωμαίων. Romanum intellige, non socerum Constantini, sed filium, illum ipsum cui liber inscribitur, πρὸς τὸν ἴδιον υἱὸν Ῥωμανόν τόν Θεοσοφῆ καὶ Πορφυρογέννητον Baohta. De Porphyrogenneti elogio videndus præter Cangium et alios Seldenus lib. 1 De titulis honorum, cap. 5; Gisbertus Cuperus libro quarto Observationum, cap. 4. (b) Inscriptio libri hæc est: Constantini Porphyrogenneti Opera, in quibus Tactica nunc primum prodeunt, Jo. Meursius collegit, conjunxit, edidit. Lugduni Batav. ex off. Elzevir. 1617, 8. Insunt opuscula 1) De administrando imperio, etc. 2) De thematibus imperii. 3) Tactica, 4) Novella Constitutt. XVII. Recusa in Jo. Meursii Opp. edit. Lamii, tom. VI, pag, 921 sqq.; sed additæ sunt tantummodo Meursii nota, omnissis reliquorum adnotat. Ejusdem Meursii versio libri De administrando imperio separatim edita est; contra e regione textus Gr. versio Banduri posita. Tacticis addita est versio Lamii, qui etiam adjecit Constantini Porph. Strategicon cum sua versione Lat. V. Hamberg. 1. c. Codices libri De administrando imperio sunt in bibl. publ. Paris. codd. 2009, n. 3, 2967, n. 1, et alius, sec. indicem. Meursii edit. a. 1617 cum codd. collata, et aliud exemplar cum not. mss. Thomæ Broun atque Isaaci Vossii, exstant in bibl. Leid. Vid. catalog. illius bibl., pag. 243. HARL. Vide Fabricii recensionem Scriptorum post Theophanem, tomo Patrologiæ nostræ CIX præmissam. Edit.

NOTITIA SCRIPTORUM CONSTANTINI PROPHYROG. gris capitibus 23 et 24, de Iberia et Hispania, quæ utpote nimis corrupta interpretari Meursius non fueral aggressus. Græca Bandurius castigavit ex ms., membranaceo bibl. Regiæ 2661, scripto annis abhinc quingentis, cujus ope quam plurimas mendas sustulit, eruditas et copiosas addidit notas, præmisitque tabulam geographicam imperii Orientalis, concinnatam a geographo celeberrimo, Guillelmo Insulano (de l'Isle), qua facies ejusdem, qualis fuit sub Constantino Porphyrogenneto et ejus prædecessoribus, apte repræsentatur. 2. Tactica sive βιβλίον Τακτικόν, τάξιν περιέχον τῶν κατὰ θάλατταν καὶ γῆν μαχομένων, liber Tacticus. mari terraque pugnantium ordinationem continens, primus edidit, sed Græce tantum et castigationibus suis illustravit idem Jo. Meursius ex codice bibl. Palatinæ, cum aliis Constantini, quæ jam recenseo. scriptis, Ludg. Bat. 1617, 8. [V. ad n. 1.] Palatinus ille codex descriptus fuit e Vindobonensi, de quo Lambecius VII, pag. 201 (c). In codice Veronensi, quem Latine vertit Scipio Maffeius, tribuitur Constantino, Romani imp. filio, qui præfuit ab A. C. 976 ad 1028. FABR. - Constantino, Romani filio, libellus ille De apparatu bellico tam terra quam mari, tribuitur quoque in cod. Augustano Vindel., teste Reisero in catal. p. 67 fin. HARL. 3. Пɛpi Osµáτwv. De thematibus (d) imperii orientalis et occidentalis libri II. Ex his librum priorem de thematibus imperii orientalis primus e codice Thom. Clementis, Angli, medici Mechliniensis, edidit et versionem suam notasque addidit Bonav. Vulcanius, Lugd. Bat. 1588, 8, apud Franciscum Raphelengium. Librum posteriorem de thematibus Occidentis sive Europæ, quem et ipse editurum se Vulcanius receperat in notis ad Agathiam, p. 4, primus Fed. Morellus vulgavit cum versione sua notisque Paris. 1609, 8. Utramque Vulcanii et Morelli editionem Meursius conjunxit et, ut vidimus, cæteris Constantini scriptis addidit Lugd. Bat. 1617, 8. Novissime hos duos libros Anselmus Bandurius, paulo ante mihi laudatus, ex codice regis Galliæ 2431 (e) in charta bombycina, ante annos 500 exarato, castigavit, versionem novam, sive ex veteri plurimum interpolatam, adjunxit, præmisitque Guilelmi Insulani tabulam geographicam, quæ imperium Cpolitanum, quale ab Heraclii ævo fuit, per 0μxx digestum exhibet. Prodiit Bandurii Imperium orientale, cujus tomo priore libri Constantini Porphyrog., ut posteriore editoris notæ continentur, Paris. 1711, fol [Rec. Venetiis 1729, 2 voll. fol.] Non minus in his duobus libellis pulchram provinciarum et populorum, qui imperio Cpolitano parebant, notitiam, eorumque origines et antiquitates Constantinus complectitur, quam libro De administrando imperio de aliis, etiam gentibus, quæ adjuvare illud vel lædere bello atque infestare possent, quemadmodum et earum origines mores et instituta pacis bellique exponit; unde non immerito librum illum tanquam thesaurum, servare se scripsit Egnatius (f), cujus codex ms. deinde pervenit in bibl. Palatinam, ex quo ipso codice librum De administrando imperio Meursius vulgasse se testatur. NOTÆ (c) Pag. 429 ed. Kollarii, in cod. 111, n. 5. - Leide in bibl. publ. inter codd. Vossianos, Constantini imp. Στρατηγικὸν περὶ ἐθῶν διαφόρων ἐθνῶν. Ibid. inter adversaria Vossiana, Constantini Porphyrog. Tactica naumachica. (V. cat. bibl. Leid., pag. 393, n. 35, et p. 400, n. 11.) Paris. in bibl. publ. cod. 2530. 1) Tactica de navalis piraticique belli strategematibus; atque confector calal. tom. II. 516 sq., adnotat, liquido constare, capite 19 Leonis imper. tactic. Ilipt vauμayiç cum hisce tacticis collato, Constantinum imp. nihil aliud egisse, nisi ut Leonis serinonem paulo elegantiorem ad usum vulgi rudis gregariique militis accommodaret. 2) Ejusdem præcepta et monita imperatoris servanda, ex antiquis collecta, et capitibus 120 distincta. V. Leonis Tactica, cap. 20 - 3) Idein de terrestri copiarum ductu et militum Constant. Stategicon sive fragmentum illius a Lainio e cod. Mediceo inter Opp. Meursii torn. VI, p. 1409, esse editum, paulo ante notavimus. Atque de cod. illo Med. 5, qui continet collectionem tacticorum auctorum uberrimam, el n. 29, Const. Strategicon, plut. 55. v. Bandin. Cat. codd. Gr. II, pag. 218 sqq. Add. supra, vol. IV, pag. 210. HARL. cura. 1) Opara veluti imposita præsidia. vocatæ sunt legiones militum. Hinc eodem nomine denotatæ sant provinciæ ipsæ, in quibus legiones in præsidiis locatæ fuerunt. Atque eo sensu vocabulum istud Constantinus accipit etiam in libro De administrando imperio, ut 3. 7, Περὶ τοῦ θέματος Λογγουβαρδιάς. (c) In cat. codd. Paris., tom. II, numeratur cod. 854, et dicitur exaratus sæc. XIII. Codicis Veneti nulla fit mentio in cat. codd. Græc. Ven. Marc. Leide in bibl. acad. inter. codd. Scalegerian. varietas lectionum in thematibus Orientis. Philoponema Constantini filii Leonis. Ibid. inter codd. Bonavent. Vulcanii, Constant. Porphyr. de Thematibus, quo exemplari usi fuerunt typothecæ; ejusdem Notitia thematum Orientis; manu Bon. Vulcan. scripta. Ejusdem De thematibus, fragm. V. cat. bibl. Leid. p. 341, n. 39 pag. 344, n. 7, et 346 fin. HARL. Jo. Baptista Egnatius, Venetus, libro 11 De principibus Romanis, ubi de Constantino Porphyrogenneto: Hic, a litteris optimisque disciplinis non abhorrens, quas pene exstinctas ab interitu vindicavit, librum Romano filio reliquit, in quo summam lotius imperii, sociorum omnium fædera, hostium vires, rationes, consilia explicuit, quem nos in bibliotheca nostra, tanquam thesaurum, servamus, in quo multa de Venetis etiam ipse disserit. Aliud exemplar hujus libri ms. quod in bibliotheca reip. Veneta diligentissime custodiri memorat Gyraldus dialogo v De poetis, pag. 282, Hujus Constantini liber ille celebratus est, quem moriens Romano filio reliquit, in quo summam totius, imperii, sociorum fæ. dera, hostium vires, que et quanto essent, aliaque omnia ad imperium spectantia, complexus est, quem librum hodie Venetorum resp. in sua peculiari bibliotheca diligentissime custodiri facit. Codicem regis Galliæ, quo usus Bandurius laudavit Cassaubonus præf. Polybio præmissa ad Henricum IV: Servatur in locupletissima illa tua, Domine, ct vere regia bibliotheca, Constantini Augusti Porphyrogenneti liber... Dignum opus quod Majestatis Tuæ jussu publicam aliquando lucem aspiciat. Vide ibi, si placet, plura in ejus libri commendationem.

JOAN. ALB. FABRICII 4. Novella Constitutiones XIII, cum versione et castigationibus Jo. Leunclavii ex ejus Jure GræcoRomano, tom. I, lib. 11, pag. 103 sq., et tom II, in libro Novellarum, pag. 129 seq. Francof. 1596, fol,: 1. De alienatione fundorum, cujus constitutionis, Cedreno etiam memorate, duo exempla, paululum diversa, una cum synopsi ejus, a Mich. Attaliata composita, afferuntur: 2. De potentibus, in prædia pauperum (b) succedentibus; 3. De militibus; 4. De restitutione pretii militarium prædiorum; 5. De fuga mancipiorum, hujusque novellæ argumentum; 6. De non deserendo judicio ab iis qui actionem instituunt, et de his qui ad tres menses vel annum absunt. 7. De eo quod judices civiles nihil accipere debeant; 8. De sportulis, Tepi Extaɣiatixwv. 9. De consuetudinibus. 10. De testamentis aperiendis; 11. De consuetudinibus scribe; 12. De his qui cades committunt gladio, vel magnis fustibus, vel lapidibus, idque consulto, 13. De secundis; tertiis et quartis nuptiis. Duodecimam constitutionem ediderat etiam, sed capite mutilam. Enimundus Bonefidius in Juris orientalis libro. 1. pag. 19 (Paris. 1573, 8), quem vide etiam p. 15, ubi de alia Constantini hujus constitutione περὶ τοῦ ἀναθεματίζεσθαι τοὺς ἀποστάτας και μουλταρίους. Constitutio 15, Hepi moλuyáμwv, adversus quartas nuptias, eodem loco legitur pag. 16 sq. FABR. In quibusdam codd. bibl. Laur. Med. Florent. sunt Constant. Porphyr. Novellæ, leges atque constitutiones, quas singulas, in illis obvias, enumerat ac recenset Bandin. in Cat. codd. Gr. Medic. tom. I, p. 530, cod. 12, n. 2 et 4, ubi sunt illius novellæ 11 in compendium redactæ. Tom III, pag. p. 182. cod 6, n. 16. plut. Pag. 186, n. 1, et 188 sq. n. 4-10, cod. 7, plut. 80, pag. 194 sqq. plures novellæ in cod. 10 qui continet librum legum. Venetiis in bibl. D. Marci cod, 173, Const. Porphyr. Novellæ 12, quarum principia posuit auctor Catal. codd. Gr. Ven. pag. 101. Ibid. pag. 104 de codd. 180 et 181, ac pag. 305 de cod. 579, qui continent eclogam legum Basilii, Leonis et Constantini, impp.; primo cod, inest Const. Porph. novella de prælatione. - Vindobonæ in bibl. Cæsarea cod. 53, n. 15, Const. Porphyr. argumentum tomi unitionis Ecclesiæ in causa quartarum nuptiarum, etc. V. Lambec. Comm. VIII, p. 1009. Add. p. 938 sq. Cod. 6. novella de alienatione feudorum, etc. V. Kollar. not. ad Lambecii Comm. VI, part. 1, p. 53. Aliæ ibid. p. 10 sq. in cod. 2, n. 2 et 4. - Pag. 36. in cod. 3, n. 11, 19 et 23. In cod. 43, n. 25, novella 2 de iis qui consulto cædes perpetrant, etc. V Kollar. Suppl. ad Lambecii Comm., p. 237 sq. Paris. in bibl. publ. codd. tredecim, modo 11 novellæ illarumve epitome modo aliquot, modo Leonis, Constantini et Basilii epitome juris, in 40 titulos divisa. Vid ind. ad vol. II Cat. Paris., voc. Constant. Porphyrog. In cod. Escorial. Constant. Porphyr. et aliorum impp. novellæ. teste Pluero in Itiner. per Hispan., p. 163. Novella in cod. Uffenbach., nunc Lipsiensi, de quo plura leges in Maii Bibl. Uffenb. msta, part. 11, col. 527. Harl. Hisce in Meursiana Constantini opusculorum editione Lugd. 1617, 8, (post p. 252) constitutiones novellæ quatuor subjiciuntur, quas e codicibus regiis edidit auctiores melioresque Carolus Labbeus cum nova versione et castigationibus inter suas impp. Novellas constitutt. X. Paris. 1606, 8: 1. Hepi orpatiwtixwv, de militaribus fundis, quam dictavit Theodorus, patricius et quæstor decapolitanus: 2. De fundis Armenicis aliorum et homicidarum; 3. De sportulis, de aperiendis testamentis, et de eo, quod certus ac definitus consuetudinum modus esse debeat (hanc dictavit Theophilus, patricius et quæstor; 4. De sportulis, qua abrogatur superior constitutio, permittens judicibus et scribe sportulas accipere. Hanc dictavit Theodosius (idem qui ante Theodorus), patricius et quæstor decapolitanus. 5. Leonis sapientis et Constantini filii ejus, 'Exloyn twy vóμwy, Delectus legum compendiarius ex ms. Palatino et Jo. Sambuci descriptus, et cum Latina Leunclavii versione editus in jam laudato ejus Jure Græco-Romano, tom. II, pag. 79-134. Numerus anni, quo publicatus hic delectus fuit, corruptus est, et pro su legendum set, qui respondet anno Christi 939, quo Constantinus delectum legum, a patre Leone fieri coeptum, promulgare potuit. FABRIC. Vindobonæ in cod. 2, n. 2 et 13.· cod. 8. V. Lambecii Comment. VI, part. I, pag. 25, 32, 38 et 74 sq. — In cod. quondam Uffenbach., nunc Lipsiensi, qui quondam pertinuit ad Cuperum, et quem copiose recensuit J. H. Maius in Bibl. Uffenbach. mss., part. 11, p. 522 sqq. qui titulorum 40 indicem Græce cum sua vers. Lat. publicavit. Præfationem, a Gottfr. Mascovio Latine versam, adjecit Puttmann Memoriæ Gottfr. Mascovii, Lips. 1771, 8, p. 121 sqq. V. quoque pag. 87 sq., et confer D. Casp. Achatii Beck De novellis Leonis: etc., ed. D. Car. Frid. Zepernick, Halæ 1779, 8, pag. 20, et p. 25. Zepern. in not. atque hunc imprimis in prætermissis, p. 228 sqq. De cognomine Porphyrogenneti, anno quo natus est, scil. a. Chr. 905, vitaque et p. 373 sqq., præcipue p. 376 sqq., De ecloga legum Leonis et Constantini, de codd. mss., de ordine, partitione, indice, etc., docte agitur. HARL. De Basilicis, Basilii Macedonis et Leonis Sapientis auspicio digestis, et a Constantino Porphyrogenneto recognitis, præclare Jos. Maria Suaresius, episcopus Vasionensis in Notitia Basilicorum ad Urbanum VIII, pontificem maximum: «Libri Baotixuv in sex ten seu volumina distincti sunt, indeque dicti 6.6λos, et in libros sexaginta subdivisi, indeque xová6:6los nuncupati. Imperator Basilius Macedo (h) primus illis manum admovit, ut Cedrenus asserit: ideoque Leo Sophus eidem Basilio NOTÆ (g) Meminit Codinus Orig. CPol., n. 157, edit. Lambecii. (h) Constantinus Porphyrog. in Vita Basilii Macedonis, p. 66. inter scriptores post Theophanem: Euρὼν δὲ καὶ τοὺς πολιτικούς νόμους πολλὴν ἀσάφειαν καὶ σύγχυσιν εχοντας διὰ τὴν ἀγαθῶν ὥσπερ καὶ

NOTITIA SCRIPTORUM CONSTANTINI PORPHYROG. patri suo libros hosce tribuit novella 81 (i), teste Cujacio, cap. 31, lib. xvn Observationum juris, et plerique Basilium Basıλixwv auctorem esse crediderunt, in quibus fuit et Franciscus Balduinus. Ipse Basilius in præfatione Επαναγωγής, cujus initium, Τὸ ἀξίωμα, narrat, ut τὰ ἐν πλάτει κείμενα πάντα, seu Atatási ẞzotλixàç in libros quadraginta (tribuit sexaginta Cujacius) digesserit, tum ex illis repurgatis epitomen in titulos quadraginta distributam expresserit, sive пpóxepov. Idem in proæmio 'Exλoyñs incipiente. Ὁ δεσπότης, remittit studiosos ad ἀνακάθαρσιν τοῦ πλάτους, quam confecerat. «Etenim Basilius idem Macedo cum filiis suis Leone et Constantino, sive Alexandro лpóxɛpov edidit v), quod titulis quadraginta seu sexaginta constabat, et exstabat modo sub Leonis imperatoris; modo Leonis et Alexandri, sive Constantini; modo Basilii, Leonis et Constantini nominibus, et diversis præfationibus in bibliotheca Palatina, ut adnotavit Marquardus Frehens in Chronologia juris; at nunc reperitur in Vaticana in codice Palatino signato numero 223, cui titulus est: 'Emavaywyn toū σὺν Θεῷ ἐμφανεστέρου ὑπὸ Βασιλείου, καὶ Λέοντος, καὶ ᾿Αλεξάνδρου των βασιλέων, cujus præfatio incipit Tò àžíwµx, et in quo tituli quadraginta continentur. Eodem in codice aliud est inscriptum, 'Exhoyǹ τῶν νόμων καὶ ἐπιδίορθωσις ἐκτεθεῖσα ἀπὸ κτίσεως κόσμου, ἔτει ςτμξ, hoc est 6347, & Christo nato 838. τῷ μηνὶ Μαρτίῳ, ἐνδικτ. θ', præfixis nominibus Leonis et Constantini cujus pro@mium inchoatur a voce ´O Jɛsmótys. est vero simillimum illi quod editum fuit a Leunclavio tomo II Juris Græco-Romani (k) ex membranis Sambuci cum præfatione deprompta e codice bibliothecæ Palatinæ septemviralis, isto, ut opinor, in quo cum sint quadraginta duo tituli, tamen in edito viginti octo tantum leguntur. Præterea in Vaticanæ codice notato numero 856 videre est, Exλoyiy cum eadem epigraphe, nisi quod Basilii quoque nomen inscriptum est, sed titulos quadraginta complectitur, et alia est præfatiocujus exordium, Τον μέγαν, quæque præponitur exemplaribus τοῦ ἐγχειριδίου, sive προχεί po (quæ sunt in forma enchiridii, et circumferuntur sub nominibus Leonis et Constantini) Vaticano notato numero 857, et Palatino notato num. 196, quorum primus titulus est Пepì vóµwv, sicut in codice Palatino notato num. 223; at in Vaticano notato num. 856, 'Exλoys prior titulus est IIɛpì onvaivéoews μνηστείας. * Atque hoc Basilii póyspov illud est quod dicitur Harmenopuli, cum tamen Harmenopulus ipse in præfatione Hexabibli diserte profteatur illius auctores τοὺς περὶ Βασίλειον, Κωνσαντίνον, Λέονta, et illud titulos tantum quadraginta contineat, ut adnotavit Cujacius. Harmenopuli vero prochirum longe plures (l); ex illo namque decerpsit Harmenopulus, maximamque partem redegit in suum, aliaque ex Romano et Cosma magistro subjunxit, ut idem fatetur. « Harmenopuli prochirum conscriptum fuit anno a Christo nato 1143 (m), evulgatum Græce Parisiis anno 1540 ab Adamo Suallembergo, Latine a Bernardo Rey 1547 et 1549; rursus Latine a Mercero, Lugduni 1556; demum Græce Latineque simul a Dionysio Gothofrero; exstat manuscriptum in Vaticana 848, 849, 850, 851, et Palat. 256, 369. «Ante Harmenopulum anno coуovíaç 1071 seu 1077. Michael Attaliota, judex et avónatos, scripsit prochirum (n), quod nóvμa, seu payμaỲ, Dominatur, quodque Leunclavius edidit Græce et Latine. Tomo II Juris Græco-Romani, cum jam indicasset lib. 11 notatorum in paratitla; exstat exaratum calamo in Vaticana codicibus 640 et 856. «Eodem fere tempore Michael Psellus politicis versibus Legum synopsin contexuit: habetur illa in bibliothecis Vaticana codice 845 et Palatina cod. 316, et Constantinopolitana: in Laurentiana Florentinarum nobilissima se vidisse testatur Antonius Augustinus, qui eam non magnifacit libro iv Emendationum, cap. 3. NOTÆ. πονηρῶν συναραστροφὴν, λέγω δὴ τὴν ταῖς ἀνηρης μένων ἀχρηστίαν περιελών, καὶ τῶν κυρίων ἀνακα θάρας τὸ πλῆθος, καὶ ὥσπερ ἐν συνόψει κεφαλάιοις διὰ τὸ εὐμνημόνευτον τὴν προτέραν ἀπειρίαν περι Azowy. Joannes Curopolates Scillitzes, p. 37, et ex eo Cedrenus: ᾿Αλλὰ καὶ τοὺς πολιτικούς νόμους πολλὴν ἀσάφειαν καὶ σύγχυσιν ἔχειν ἰδὼν, καὶ τούτους κατὰ τὸ προσῆκον προσφόρως ἐπανορθώ σασθαι. (Cedren. ἐπανασώσασθαι) ἔσπευσεν, καὶ τὴν μὲν ἀνηρημένων ἁπληστίαν περιελεῖν, τῶν δὲ και ρίων ἀνακαθαρα: τὸ πλῆθος. Οὐκ ἔσχε δὲ καιρὸν προκαταληφθείς θανάτῳ. Εξεπλήρωσε δὲ ἔργον Λέων ὁ υἱὸς αὐτοῦ μετὰ ταῦτα. (i) Meminit ibi Leo legis Basilii promulgata (ἐξ E) de ædificaturig in loco arationi vel vineis idoneo, quam negat legum corpori ab eo insertum fuisse. Ἐπεὶ μὴ παρὰ τοῦ πατρὸς εἰς τὴν νόμων ἐγράφησαι πολιτείαν. (i) De hac ecloga Legum dixi p. 407, et Harmenopuli locum dedi p. 429 seq. (k) P. 79. In illo proœmio testantur imperatores, p. 80, sed ad hanc 'Exhorny componendam usos fuisse opera Nicetæ quæstoris et patricii, aliorumque duorum patriciorum Nicetæ et Marini. Titulos circiter 80. Nam liber primus habet 18, secundus 11, tertius 11, quartus 12, quintus 12 et sextus 15. (m) Imo ducentis amplius annis post: nam Harmenopulus natus A. C. 1320, ut notavit. X hujus Bibl., p. 274, ubi etiam de editionibus prochiri illius et interpretibus. Vide et supra p. 429 seq. (n) Attaliate compendium Michaelis Ducæ imp. jussu compositum, eidemque dedicatum, Hoiqua νομικόν ἤτοι πραγματικὴ πονηθεῖσα κατὰ κέλευσιν τοῦ βασιλέως Μιχαήλ Δουκᾶ παρὰ Μιχαὴλ ἀνθυπά του καὶ κριτοῦ τοῦ Ατταλειατοῦ. De hac Pselli synopsi legum edita a Francisco Bosqueto Paris. 1632, 8, vide Allatium de Psellis, cap. 48. t. V. hujus Bibl., p. 31 seq. De Athanasii Scholastici Delectu legum dicam infra ad * XXVI.

JOAN. ALB. FABRICII «Laudat idem Augustinus in notis ad Novellas πρόχειρον Βασιλικῶν κατὰ στοιχεῖον, Josephi Tenedit, et indicem Bartdixwv xarà σToixɛiov, cujus ea esse suspicere exemplaria, quæ servantur in Vatican. codicibus 752 et 854, et Palatin. cod. 222, præcipue in codice inscripto TemOUXEITOS YEVÓμEvoc. Et Ulpianus quidem Tyrius alius a jurisconsulto, si Casauboni sententiam cap. 2 Animadvers. in Athenæum sequamur; vel ipsemet Jurisconsultus, si Cujacio fidem adhibeamus cap. 39, lib. xxiv Observationum jur. ab Athenæo in libris Dipnosophistarum non tantum vit, sed etiam KutoXEITOS, vocatus fuit, quod in epulis nihil gustaret cibi, quin prius rogasset εl zɛitai, seu où xsītai, sive ono xeita ejus appellatio. Hunc indicem vulgo dici jus alphabeticum notat ipse Antonius Augustinus in sua Bibliotheca codicib. 181, 182, 187. Carolus Labbeus vóμtuovat σolyiv vocat, et glossas post illud inventas publicavit. Cujacius ἐκλογὴν, καὶ Σύνοψιν τῶν Βασιλικῶν ξ'. Βιβλίων σὺν Tapañoµnziç xarà stotyslov sibi dono datum a Jacobo Cambrayo, qui retulerat illam e legatione Constantinopolitana, testatur in præfatione ad titulum π', De excusatione tutorum. ■ Antiochi Balsamonis (p) prochirum simile prochiro Michaelis Attaliotæ, et illi quod Basilio, Leoni et Constantino tribuitur, recenset in sua Bibliotheca idem Antonius Augustinus codice 188, videturque cum Pselli opere confundere in voce Havdine, de propriis nominibus Pandectarum. « Leo Philosophus Basilio patri succedens inchoatum ab eodem Basilio State Basidio xwv volumen (Basilicum vocant Græci) perfecit, uti Credenus asserit, operaque Sabbatii protospatharii (uti Matthæus Blastares tradit, ex eoque Antonius Augustinus in Bibliotheca, libro de propr. nomin. л', et in podɛyoµevos ad Novellas) promulgavit; bac Leonis xaάpoet Photius in procanone videtur usus Gothofredo, anno a Virginis partu circiter 886. Leone concinnatos fuisse Basiλixiv libros Michael Psellus, Michael Attaliota, Harmenopulus, Balsamon, Blastares et Cujacius summo consensu testantur. «Edidit item Leo Juris Epitomas (q-r), opus meris definitionibus et regulis constans, et satis elegans, quod erat in Palatina bibliotheca, ut Freberus testatur; præter xová6:6lov, seu Basil.ixà vóμɩua confecisse Leonem prochirum, ut instar Institutionum foret, Antonius Augustinus in notis ad Novellas prodit, aliquando ex his quæ ipsi et Basilio patri simul, vel Constantino filio promiscue ascribuntur, illud fore verisimile est, forte Atovros Exoyi quæ reperitur in bibliotheca Regia Parisiensi, quamque laudat Labbeus, qui ex eadem erutas glossas emisit in lucem. Codici Vaticano 852, in quo xxτὰ στοιχεῖον præfixa legitur imperatoris Leonis epistola incipiens, Ἰουστίνιανῷ, diversa a novella prima Leonis ad Stylianum. ⚫ Subsecutus Leonem Constantinus, ejus filius; cognomento Porphyrogennetus, revocavit has Bast):- xàç sub incudem, et novam ávaxáðapov, seu repetitam prælectionem emisit in lucem, ut cum in unum corpus quinquaginta trium locorum communium (s-t), historicos omnes colligi jussisset, non minus de jurisprudentia, quam de historia, quæ conjungendæ sunt (ut toto libello docet Franciscus Balduinus' bene mereretur, ut observavit Casaubonus in præf. ad Polybium. Unde Basiλixwy auctor assertus fuit a Luitprando, atque a Gentiano Herveto: hanc ávaxá xpo (u) passim laudat Theodorus Balsamon. «Isti demum veri sunt Baotixwv libri, qui a Constantino Porphyrogenneto ultima manu imposita fuerunt editi. << Ad eos ipse Constantinus, prochirum (v) sive introductionem componi curavit, aut potius prochira quæ Basilius et Leo composuerant, recenseri: unde illius quoque nomen tot prochirorum exemplaribus inscriptum est, quæ a studiosis et causidicis Orientalibus varie interpolata, concisa pro libito, et ad ipsorum usum, præpostereque descripta tam dissimilia, tamque perturbato ordine nunc reperiuntur. «Basıdıxwv txhoytiv, sive synopsin (x) Joan. Sambucus vir Pannonius Tarenti apud Calabros reperit, et cum versione Latina Leunclavius ipsam edidit Basileæ 1575. De illa fuse Cujacius lib. xvIi, cap. 37 et 38. Observat. Juris, ubi laudat etiam pixpòv xatà stoixɛio incerti auctoris, de quo cum non liqueat, ampliandum censeo.» 6. Διήγησις, περὶ τῆς πρὸς Αὔγαρον ἀποσταλείσης ἀχειροποιήτου θείας εἰκόνος Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ wv. Narratio de imagine Christi ab ipso ad Augarum, Edessa regem, missa et Edessa CPolin translata a. C. 944. Latine legitur apud Aloysium Lipomannum, atque inde apud Surium tom. IV, ad 16 Augusti; Græce ex Regio codice una cum nova versione sua notisque primus vulgavit Franciscus Combefisius in Fasciculo originum et antiquitatum CPol., p. 75-101, Paris. 1664, 4. Conjecturain LiNOTÆ. (p) Vereor ne Antiochenum patriarcham Balsamonem dicere voluerit Augustinus, de cujus synopsi e codice et novellis dictum supra p. 403. (1-7) Leonis Sapientis Compendium Legum citans Nic. Comnenus Papadopoli Prænotionibus mystagog. p. 361, 402, etc., laudat ejus interpretes Modestinum, Dominum, Gregorium Patzo, Theophilitzem, Eudoxium, Phocam et Theodorum Hermonopolitem. Alius ab hoc Theophilitzes cujus mentio in Vita Basilii Macedonis inter scriptores post Theophanem. (st) Vide volum. VI hujus Bibl., p. 480 seq. Idem Balsamo prooem. in Nomocanonem Photii vocat τὴν τελευταίαν ἀνακάθαρσιν τῶν νόμων τὴν Ο μένην παρὰ τοῦ ἀοιδίμου βασιλέως κυρίου Kwysta Κωνστ (v) είνου τοῦ Πορφυρογέννητου. ol. de hac supra p. 426.

NOTITIA SCRIPTORUM CONSTANTINI PROPHYROG. pomani et Baronii (ad a. 994, n. 13, p. 717, ed. Antwerp. Plantin.), qui narrationem hanc ConstanSino, Romani filio, tribuunt, refellit præter Combefisium (et Lambec. 1. c., p. 413, sqq.) Hanckius De scriptoribus hist. Byz., pag. 475 seq., et Antonius Pagi in Critica Baroniana ad a. C. 944, n. 3 seq. Exstat etiam hæc narratio ms. in bibl. Vindobonensi; vide Lambecium VIII, pag. 195 seq. [p. 410 sqq. ed. Kollar., cod. 14, n. 39] et p. 198 [p. 417 sqq., n. 40. ibique Kollar. not. B.] ubi refertur anonymi additamentum de illa imagine, culta Edessæ, antequam CPolin transferretur. Incipit: Hept tñc dylaç ¿v Ἐδέσσῃ ἀχειροποιήτου και θείας μορφῆς. Expo cal Delas propone. FABRIC. -Est quoque illa narratio Florent. in bibl. Laur. Med. cod. 30. qui continet vitas et sermones diversorum Patrum in laudem SS. a die 18 Jun. usque ad 31 Aug. n. 39, d. 16 Augusti. V. Bandin. Cat. codd. Gr. Laur. I. p. 456, qui præterea citat Menæa Græcor. eodem die, et Leon. Allatii Diatr. de Simeonum scriptis, p. 103 sq. Eadem historia imaginis Christi Edessenæ servatur in bibl. publ. Paris. codd. 1176, n. 40, 1475, n. 9, 1527, n. 11, 1528 n. 13, 1548, n. 11 et 1611, n. 17. De imagine Edessena Christi, CPolin allata, mentio fit apud continuatorem Theophanis, in Romano imp., p. 268. HARL. 7. Orationem ms. de translatione reliquiarum S. Chrysostomi laudat Allatius De purgatorio, pag. 71, ad Georgium Acropolitam pag. 201. De consensu pag. 281, et De Simeonibus pag. 111. Incipit: Tl repπνότερον τοῦ νῦν ὁρωμένου θεάματος ἢ τί λαμπρότερον τῆς παρούσης ἡμέρας; Titulus est: Λόγος ἡνίκα τὸ τοῦ Χρυσοστόμου ἱερὸν σκῆνος ἐκ τῆς ὑπερορίας ἐν τῆ βασιλίδι τῶν πόλεων ἀπετέθη. FABR. Inter vetustiores scriptores qui Vitam Chrysostomi sunt persecuti, laudatur Const. Porphyr. Lyxw µtov in cod. Vindob. Cæsar. 27. V. Lambec. Comment. VIII, pag. 637 sqq., et, quem ille p. 639, not. 4, excitat. Savilium in ed. Chrysostomi, tom. VIII, col. 943. Est vero illa Constant. Porphyr. orat. in cod. Cæsareo 19, teste Kollario in supplem. ad Lambecii Comm., p. 259 sq. In bibl. Sfortiana, nolante Montfauc. in B. bbloth. mss., tom. I, pag. 702, A. - Paris. in bibl. publ. codd. 157, n. 19. et 3100. n. 4. Constantinus, Leonis fliius, auctor esse dicitur canticorum (amoste:λxplov) ad divina beneficia pascenda, in cod. Taurin. 175, V. Catal. codd. regg. Taurin., pag. 260 sq. Inter codd. Vossian in Catal. codd. Angliæ, tom. II, p. 60, n. 2210, est anonymi compellatio ad Constantinum Porphyrogen. HARL. 8. Theophanis historiam, Constantini jussu continuatam, memoravi supra [in vol. VII, lib. 11, c. 5. § VII, n. 4. pag. 681.] - Vide hujusce Patrologiæ nostræ tom. CIX, in recensione scriptorum post Theophanem. EDIT. 9. Superest præcipuum opus, quod non ipso Constantino quidem elaboratum, at egregio consilio ejus atque auspicis per varios viros peritos digestum est, xɛpala:wdwv únoσEv, sive collectaneorum et excerptorum historico-politicorum et moralium sub capitibus sive titulis 53 (y) dispositorum, conquisitorumque ex probatissimis quibusque historicis omnis ætatis monumentis. Ex tribus hisce et quinquaginta titulis nonnisi duo, neque illi integri, plane ad nos pervenerunt, vicesimus septimus Heppeσbetwν, De legationibus, et quinquagesimus Depì ápetñc xal xxxlaç, De virtute et vitio. Tituli de legationibus alteram partem, a Joanne quodam CPolitano digestam, ex bibl. Antonii Augustini, archiepiscopi Tarraconensis, vulgavit Fulvius Ursinus Græce Antwerp. 1582, 4, cum notis. In hac parte exstant apα60Σal excerpta e Polybio pag. 1-228, e Dionysio Halicarnasseo, p. 295-312, e Diodoro Siculo p. 313-333 ex Appiano pag. 334-372, et e Dione Cassio p. 373-447. Alteram partem ejusdem tituli de legationibus, ex recentioribus paulo historicis excerpta complexam, David Hoeschelius ex codice Bavarico 204 pridem vulgavit. Ex proœmio ascribam catalogum scriptorum, e quibus illa collectaneorum pars concinnata fuit: Εἰσὶ δὲ ἐκ τῶν ὑποτεταγμένων Χρονικών· α΄, Πέτρου πατρικίου καὶ μαγίστρου. β', Γεωργίου μοναχού χρονικῆς. γ', Ἰωάννου ᾿Αντιοχέως. δ', Διονυσίου Αλικαρνασέως Ρωμαϊακῆς ἀρχαιολογίας, ε, 5΄, Πολυβίου Μεγαλοπολίτου καὶ ᾿Αππιανοῦ. ζ', Ζωσίμου Ασκαλωνίτου. η., Ἰωσήπου Ἰουδαϊκῆς ἀρχαιολογίας. θ', Διοδώρου Σικελιώτου. ι, Δίωνος Κοκκιανοῦ. ια', Προκοπίου Καισαρέως. ιβ', Πρίσκου NOTÆ. (y) Auctor præfationis, singulis excerptorum titulis præmissæ: Ο τῆς πορφύρας ἀπόγονος Κωνσταντίνος, ὁ ὀρθοδοξότατος καὶ χριστιανικώτατος τῶν πώποτε βεβασιλευκότων, ὀξυωπέστερον πρὸς τὴν τῶν καλῶν κατανόησιν διακείμενος, καὶ δαστή ριον ἐσχηκώς νοῦν, ἔκρινε βέλτιστον εἶναι καὶ κοιν ωφελές, τῷ τε βίῳ ἐτησίφορον, πρότερον μὲν, etc. Constantinus Porphyrogennelus, imperator, omnium qui unquam fuerunt, rectæ fidei tenacissimus et Christianissimus, ingenio præditus ad rerum pulchrarum perceptionem aculissimo, ca denique præstans intelligentia, ut facile quidvis ad effectum perduceret, illud primo fore optimum est ratus el vulgo omnibus utile, ut libros undique ex omnibus orbis partibus, doctrina varia refertos, conquireret, deinde vastam illam librorum, molem, quæ Lectores enecabut, quam præsertim molesta plerisque omnibus et lædii plena ea res videretur, in partes minutas putavit distribuendam, et luculentam utilitatem, quæ poterat inde percipi, oculis hominum exponendam. Adeo ut hoc delectu habito majori attentione et assiduitate lectioni incumbere studiosi queant, et sermonis facundiam altius ac penitius animo imprimere. Hoc amplius imperator magno, et felici conatu opus universum in ὑποθέσεις διαφό pous, tractatus diversos numero tres et quinquaginta censuit distribuendum, in quibus ἅπασα ἱστορικὴ μεyaloupylz, quidquid magnificum habet historia, inclusum continetur, neque inest quidquam historiæ insertum, quod partitionem hanc in hosce tractatus effugerit. Neque vero ab divisionem sententiarum series operis totius ullo modo corrumpitur, verum servat hæc synopsis, vel, ut verius dicam, hæc rerum cognatarum, oixs!wsic sive adunatio in singulis partibus concinnandis unicuique tractatui convenientem rationem.

JOAN. ALB. FABRICII ῥήτορος. ιγ΄. Μάλχου σοφιστοῦ. ιδ', Μενάνδρου προτέκτορος. ιε, Θεοφυλάκτου ἀπὸ ἐπάρχων καὶ ἀντιγραφέως τοῦ Σιμοκάττου. Tituli de virtutibus et vitiis, qui in toto opere fuit quinquagesimus, priorem partem ex insula Cypro nactus Nic. Fabricius Peirescius communicavit cum Henrico Valesio, qui ex ea quæ digna luce videbantur, selegit et cum versione sua notisque doctissimis et fragmentis Polybii, Nic. Damasceni et Dionis, singulari studio a se collectis, vulgavit Paris. 1634, 4. In his excerptis, quæ vulgo appellantur Peiresciana leguntur selecta loca ex Polybio pag. 6-197; e Diodoro Siculo pag. 221-413, ex Nicolao Damasceno, περὶ τοῦ ἰδίου βίου καὶ τῆς ἑαυτοῦ διαγωγής pag. 414-489; ex Dionysio Halicarnasseo pag. 529-545; ex Appiano pag. 465-567; ex Dione Cassio pag. 569-769; ex Joanne Antiocheno, monacho, pag. 778.853. Excerpta cæteroqui erat hæc collectaneorum pars ex scriptoribus quatuordecim, qui pag. 5 seq. hoc ordine recensentur: Εἰσὶ δὲ ἐκ τῶν ὑποτεταγμένων χρονικῶν, α΄, Ιωσήπου Αρχαιολογίας, β', Γεωργίου μοναχοῦ γ', Ἰωάννου τοῦ ἐπίκλην Μαλάλα χρονικῆς, δ', Ιωάννου Αντιοχέως χρονικῆς Ιστορίας, Ε΄. Διοδώρου Σικελιώτου Καθολικῆς ἱστορίας. ς', Νικολάου Δαμασκηνοῦ Καθολικῆς ἱστορίας ζ', Προς δότου Αλικαρνησέως, ή. Θουκυδίδου, θ', Ξενοφῶντος Κύρου παιδείας καὶ ᾿Αναβάσεως Κύρου τοῦ Παρυσάτιδος. ι, Αῤῥιανοῦ Ἀλεξ.... ια΄. Διονυσίου Αλικαρνησσέως Ῥωμαϊκῆς ἱστορίας. 13, Πολυβίου τοῦ Μεγαλοπολίτου Ρωμαϊκῆς ἱστορίας. ιγ', Αππιανοῦ Ῥωμαϊκῆς τῆς ἐπίκλην βασιλικῆς, ιδ', Δίωνος Κοκκιανοῦ Ῥωμαϊκῆς ἱστορίας. Additur: καὶ οἱ ἐφεξῆς ἐν τῷ δευτέρῳ τεύχει ἐπιγράξονται. Sequentes auctores in altero (hujus nempe tituli volumine recensebuntur. Unde patel non integrum titulum de virtutibus et vitiis, sed priorem tantum, ut dixi, ejus partem in manus Valesii incidisse, qui ea libertate uti non dubitavit, ut in his eclogis et ordine scriptores alio poneret, et ea, quæ vel jam edita exstarent, vel indigna essent editione, omitteret ac rescinderet. [Conf. Zepernick. 1. c., pag. 231.] Ex deperditis hujus operis titulis primus fuit, ut in præfatione diserte traditur, Περὶ βασιλέων ἀναγορεύσεως. De imperatorum regumque renuntiatione. Caeterorum, ultra viginti ab Heschelio et Valesio observatorum, bæc est notitia, litterarum ordine a me descripta: Περὶ ἀνακλήσεως ἥττης. De restitutione exercitus victi. Περὶ ἀνδραγαθημάτων. De fortiter factis, p. 442 edit. Valesii, et 473. Πιρί γάμων. De nuptiis. Περί γνωμῶν. De sententiis, pag. 258 edit. Valesii et 225. Περὶ δημηγοριῶν. De concionibus sive orationibus. Id. p. 87. Περὶ ἐθνῶν. De gentibus. Περὶ ἐθῶν. De moribus. Περὶ ἐκκλησιαστικῶν. De ecclesiasticis rebus personisque. Περὶ ἐκφράσεως. De descriptionibus. Suid. in Σάμβυκες. Περὶ Ἑλληνικῆς ἱστορίας. De historia Græca (gentili.) Περὶ ἐπιβοῶν. De imploratione auxiliorum. Περὶ ἐπιβουλῆς. De insidiis. Περὶ ἐπιστολῶν. De epistolis. Περὶ κυνηγεσίας. De venatione. Περί νίκης. De victoria. Περὶ οἰκισμῶν. De coloniarum deluclione. Περὶ παραδόξων. De miris et inopinatis. pag. 121 edit. Valesii. Περὶ πολιτικῶν διοικήσεως. De rerum civilium administratione. Περὶ στρατειῶν. De expeditionibus militaribus. Περὶ στρατηγημάτων. De strategematibus, pag. 34 et 42 edit. Vales. et 437. Περὶ στρατῶν. De exercitibus. Περί συμβολῆς. De praeliis. 10. Constantini quoqne hujus jussu Theophanes quidam synopsin totius artis medica, ex Oribasii potissimum scriptis collectam, septem libris, sive capitibus 296, digessit, et eidem Constantino inscripsit. Incipit proremium: Τὰς προσταχθείσας ἐπιτομὰς παρὰ τῆς σῆς θείότητος, ἐκ Θεοῦ αὐτοκράτωρ, περὶ τῆς τῶν ἰατρικῶν θεωρημάτων συναγωγῆς ἔσπευση κατά το δυνατόν, eto. Exstat hoc onus aliquoties Græce ms. in bibl. Cæsarea Vindobonensi. Vide Lambecium lib. vi, pag. 114, 116, 157. Four. In cod. 21, n. 9, in cod. 24, n. 1; in cod. 25, n. 1 et 40, n. 8. V. Lambec. Comm. VI. part. ut, p. 262, 264, et 356, ed. Kollar.; sed plura v. infra ad vol. XII, pag. 685 sq., et J. O. Steph. Bernard. in præfal. ad suam edit. post ejus demum mortem ad umbilicum perductam, inscriptamque: Theophanis Nonni epitome de curatione morborum, Grace et Latine. Ope codicum mss. recensuit notasque adjecit J. O. St. Bernard. tom. I, cum tab. ænea. Gothæ et Amstel. 1794. - Tom. II, 1795, m. 8. Harl. Aliud opus Constantini Porphyrogenneti jussu digestum, quod ms. in bibl. Regia Paris. cxstat, teste Boivino ad Julii Africani Cestos, pag. 360. In illo excerpta ex Africano et aliis scriptoribus. FABR. In cod. Paris, 1630, n. 6. est Theophanes de diæta ad Constant. Porphyrog.; sed initium solum superest.

NOTITIA SCRIPTORUM CONSTANTINI PROPHYROG. Codex forma est majori, quam in folio vocare solent, in membranas pergamenas, easque firmiores, læviores atque nitidiores, quam quibus postremis, ante typographiæ inventionem, temporibus utebantur, exaratus. Quanquam de ejus ætate certo definire non ausim, illum tamen longe ante urbis expugnationem in ipsa Græcia scriptum esse, existimo. Summa enim cura atque dexteritate confectus, ut sphalmata, quibus recentiores ex scribarum ignorantia atque oscitantia scatent, vel nulla vel exigua rarissime occurrant. Et licet elegantia scripturæ tanta appareat, ac si integrum volumen non solum cadem manu, sed eodem calamo eademque die descriptum videatur, litterarum tamen character antiquior est et a nostro multum differt, alque ideo lectionem initio difficiliorem reddit, quæ difficultas augetur per siglas vel litterarum compendia, et quod voces minus distinctæ nullo plerumque interstitio sibi cohæreant. Quod equidem notam non contemnendam antiquitatis cl. Salmasius (i) asserit. Accentus adjecti illam nec tollunt nec minuunt, cum ab Aristophane jamdum inventi (j) et in vetustissimis atque præstantissimis codicibus sæpe reperiantur. Externa libri facies, involucrum nimirum ex corio bubulo Turcico constans auroque obductum, atque regum Hungariæ insignia, quæ in utraque parte apparent, satis demonstrant, non ultimum inter celeberrimæ atque instructissimæ Budensis, heu quondam! bibliothecæ xɛɩµfix locum obtinuisse. De quo infra pluribus. Sed ut ad interiora accedam, primus tractatus omnem uppuratum bellicum omniaque ad illum necessaria exactissime describit; reliqui, ritus ecclesiasticos, cerimonias, in unoquoque festo die observari solitas, prolixius enumerant. Hinc non solum quæ ad statum aulicum et ecclesiasticum pertinent, sed multa etiam quæ ad topographium urbis, officiorum atque dignitatum notitiam utramque, ecclesiasticam imprimis horum temporum historiam, faciunt, reperiuntur, quæ alibi frustra quasiveris. Quod luculento est indicio, hoc opus nunquam prodiisse. Multa enim tam palatii quam Ecclesiæ officia, a Codino atque Meursio omissa, ex illo produci, multa etiam illustrari possunt. Innumeræ quoque voces occurrunt quas neque Glossaria, a Labbæo, Meursio, Du Cangio composita, neque Hesychius, neque Suidas habent (k). Quare ad linguæ etiam peritiam haud parum conducit. Stylus cæterum satis comptus atque pro istius sæculi barbarie sat elegans. Nunquam vero editum, imo vix cognitum hactenus optimum fuisse codicem, prorsus miror. Neque enim inter opera Constantini a Vulcanio, veľ ab aliis publici juris facta, apparet, neque ab Hanckio, nec alio, quod sciam, ulla ejus fit mentio (I). Verum Du Fresnei domini Du Cange industriam effugisse, plane demiror, quippe qui ad illustrandam Orientalis Imperii historiam, et Glossarium suum adornandum incomparabili prorsus studio omnia rimulus est Solus Gesnerus (m), in historia lilleraria versatissimus, ejus hisce meminit, dum inter alia Constantini opera recenset: Volumen Græcum magnum ex bibliotheca Hungarica de cerimoniis aulicis sacris et profanis. Videndum, pergit Gesnerus, ante forte sit idem liber qui Harmenopulo tribuitur in catalogo bibliothecæ regis Gallorum. «Ordo regii palatii.» Nullum vero mihi dubium est, aut falso Constantino Harmenopulo inscribi aut plane diversum esse debere. Cum expressissimis verbis imperator in omnium tractatuum titulis et præloquiis illos sibi ipsi vindicet, et quem Constantino Harmenopulo tribuit codex, de aulicis, meus vero de ecclesiasticis potissimum agat. Du Cangius, qui omnia regiæ bibl. ms. sedulo excussit, Harmenopulum non vidit, alias neglexisset minime; quare illum adesse vix credo (n). Si Labbei Bibliotheca mss. ad manus esset, lubens consuluissem; is enim regiæ bibliothecæ mss. inter cætera enumerat, qualis autem sit catalogus, de quo Gesnerus, ignoro. Ms. fuisse oportet. Singularem enim regiorum mss. indicem unquam NOTE. (i) Epistol. ad cl. Sarravium quæ 183 est in edit. Burmanni, p. 486 seq. (j) Idem Salmasius 1. c. (k) Gesnerus quoque in censura 1. c., p. 392. 1 Fallitur, ait, si quis putat nos in Codino habere omnem aulæ Constantinopolitanæ rationem ita explicatam, nihil ut desiderari queat: cum is aliquot sæculis nostro junior, immutatis valde rebus omnibus, prodierit: Constantinianum autem opus ea doceat, quæ aliunde peti aut illustrari non possunt, adeo ut, si hodie scriberet Constantinopolim Christianam Cangius, si hodie Glossarium illud conderet; si Imperium Orientale illustraret Bandurius, multa aliter traderent, multa certe traditis adjicerent.» HARL. Imo mentionem hujus operis fecit Pancirollus, in præf. ad Notitiam imperii fol. 2, his verbis «Simile opus Constantinus imperator, ex Leone Philosopho genitus, Romano filio, successori reliquit, in quo summam totius imperii, sociorum omnium fœdera, hostium vires, rationes et consilia explicuit. Id apud se in bibliotheca tanquam thesaurum servatum fuisse Egnatius scribit, quod etsi diligenter perquisitum, nunquam potuit inveniri,» HEUM. (m) Sive Jacobus Frisius potius in Epitome bibl. Gesnerianæ et continuatione ap. Froschov. 1583, fol. 173. (n) Secundum catalog. codd. bibl. Paris. Regiæ est inter alia Constantini larmenopuli opera, in cod. 1360, n. 5, illius catalogi aulæ imporatoriæ et Magnæ ecclesiæ Constantinopolitanæ, ineditus dicitur in cod. 1361 n. 7, Officia aulæ Constantinopolitanæ, in cod. 1362, n. 4-8. Officia ejusdem aulæ; ordo sedium metropolitanarum, a Leone Sapiente, imp. constitutus; officia Magnæ ecclesiæ Constantinopolitana; ordo sedium, patriarchæ Constantino obnoxiarum ab Andronico, imperat. Palæologo II constitutus; et 8. ordo liturgia patriarchalis, quo pacto illæ peragantur, auctore Demetrio Gemisto. Hic quod esse videtur quem Fabric. in seq. nota ex Labbeo citavit. Eadem opusc. sunt in cod. 1363. Add. codd. 1386 et infra vol. X, pag. 278. HARL. (o) In hac pag. 270 memoratur ex mss. bibl. Regie, post larmenopuli Promptuarium, libris vIII distinctum, et pleraque alia, ad utrumque jus Græcorum spectantia opuscula, Officia palatii et ecclesiæ ac sedes patriarchæ Constantinopol. subjectæ sub Leone Philosopho et Andronico Palæologo, et τάξις τῶν χειροτονιῶν per Demetrium Gemistum, protonotarium, Magnæ ecclesiæ diaconum, inscriptiones patriarchæ Constantinopol. ad papam et cæteros patriarchas, archiepiscopos. Sed nihil hæc ad præsens opus.