Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1431–1432page 453 of 548
PG 142:1431ζητεῖ. λάσσης & και θαλάσσα; ἐκάλεσε τῷ τοῦ ὅλου χρητων τὸν Κύριον. Ητοι ἀγαπώντων· ὁ γὰρ ἀγαπῶν σάμενος ονόματι· καὶ ὁ Μωσῆς γάρ φησι ὅτι τὰ συστήματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσε θαλάσσας· περὶ γὰρ τῶν ποταμῶν τί χρὴ λέγειν, ὅπως ὑποβρύχιοι μέχρι πολλοῦ φερόμενοι ἀναδιδόασι; θαυμαστὸν δὲ πῶς οῦ συνιζάνει τὰ τηλικαῦτα βάρη τῆς γῆς· ὅρη γὰρ ὅλα τοῖς τοιούτοις ὕδασιν ἐφρασται· καὶ ὅμως μέσ νει τεθεμελιωμένη ἐπ' αὐτῆς καὶ συνεχομένη μόνῳ τῷ προστάγματι τοῦ ποιήσαντος· ἡτοίμασε δὲ ἀντὶ τοῦ ἐκόσμησεν. Τίς αναβήσεται εἰς τὸ ὄρος τοῦ Κυρίου; καὶ τίς στήσεται ἐν τόπῳ ἁγίῳ αὐτοῦ; Τοῦτο περὶ τῶν ἱερέων οἶμαι προαγορεύεσθαι· διαφαίνει γὰρ οἷους αὐτοὺς εἶναι χρή. Καὶ ὄρος μὲν Κυρίου, νοήσεις τὸν καθολικὸν ἑκάστου ναόν· διὰ τὸ ὑπερανεστηκὸς καὶ διάδηλον καὶ τὸ περιπνεῖσθαι ταῖς ἀντιπνοίαις τῶν ἐχθρῶν τῆς πίστεως· τόπον δὲ ἅγιον τὸν ἐνώπιον τοῦ θυσιαστηρίου. Ορα δὲ τῆς λέξεως τὴν ἀκρί βειαν ἀναβήσεται γάρ, εἶπε, διότι πρὸ τῆς εἰσ όδου βαθμίδες τινὲς ειώθασι κατασκευάζεσθαι. Τινὲς δὲ ὄρος Κυρίου λέγουσι τὸ ὕψος τῶν ἀρετῶν ἅς ὁ Χριστὸς ἐνετείλατο διὰ τοῦ Εὐαγγελίου· τόπον δὲ ἅγιον τὸν τῆς ἐπηγγελμένης βασιλείας τῶν οὐρανῶν· ἡ καὶ ἄλλως ὄρος τὸ ὕψος τῆς περὶ τοῦ Χριστοῦ θεο λογίας καὶ τῶν ὀρθῶν δογμάτων τῆς ἐνανθρωπή. σεως αὐτοῦ. Αθώος χερσί, καὶ καθαρὸς τῇ καρδία.» - Εἰς ερώτησιν σχηματίσας ὁ προφήτης τὸ προλαβὸν ῥης τὸν, εἶτα νῦν ἀποκρίνεται. Καὶ διὰ μὲν τῶν χειρῶν τὰς πράξεις δηλοί, διὰ δὲ τῆς καρδίας τὰς ἐνθυμή. σεις αμέμπτους ἔχων καὶ καθαράς· ἀθῶον γὰρ ἐν ταῦθα τὸν ἄμεμπτον· ὡς ὅτε μὴ τοιοῦτος οὔτε ἀνα βαίνει, οὔθ᾽ ἵσταται, κἂν τοῦτο δοκῇ· σκόπει δὲ πῶς ἄμφω συνέζευξεν ἑκάτερον γὰρ ἑκατέρου χω ρὶς ἀδόκιμον. Ο; οὐκ ἔλαβεν ἐπὶ ματαίῳ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ.» ὓς οὐκ ἔλαβε παρὰ Θεοῦ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν ματαίου, ἵνα ματαία μεταχειρίζηται· ἢ ὃς οὐκ ἐχρή. σατο εἰς πονηρὸν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ κτισθεῖσαν ἐπ' ἀγαθοῖς. Καὶ οὐκ ὤμοσεν ἐπὶ δόλῳ τῷ πλησίον αὐτοῦ. Καὶ οὐκ ἐπιώρκησεν· ὁ γὰρ ἐπιορκῶν δολιεύεται ἵνα ἡ ἀφεθῇ χρεωστῶν, ἢ λάβῃ μὴ χρεωστούμενος τοιαῦτα εἶπε καὶ ἐν τῷ ιδ' ψαλμῷ· καὶ ζήτει ἐκεῖ περὶ ὅρκου πλατύτερον ἔνθα κεῖται τὸ, «Ο ομνύων τῷ πλησίον αὐτοῦ καὶ οὐκ ἀθετῶν.» Οὗτος λήψεται εὐλογίαν παρὰ Κυρίου.» - Χά ριν δωρεάν κατὰ τὸν παρόντα βίον· ὁ καὶ πράξιν ἀγαθὸς καὶ ἐνθύμησιν καθαρὸς, καὶ τῶν ματαίων ἀφεστὼς καὶ μὴ ἐπιορκῶν τῷ πλησίον. Καὶ ἐλεημοσύνην παρὰ Θεοῦ σωτηρίου αὐτοῦ.» – Κατὰ τὸν μέλλοντα· πᾶς γὰρ καὶ ὁ πάνυ δίκαιος ἐλέους δεῖται παρὰ Θεοῦ· εἰ γὰρ μὴ τὴν οἰκείαν παραμίξει συμπάθειαν, οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιον αὐτοῦ πᾶς ζῶν. Καὶ ἄλλως δὲ ποῖα ἔργα ἀντάξια τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν; Αὕτη ἡ γενεὰ ζητούντων τὸν Κύριον.» Αὕτη ἡ γενεὰ ἡ οὕτως βιοῦσα γενεά ἐστι ἀνδρῶν ζητούν Ο ἡ Ζητούντων τὸ πρόσωπον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ.» Θεός τοῦ Ἰακὼβ ὁ Πατὴρ ἐδείκνυτο τοῖς Εβραίοις· πρόσωπον δὲ Πατρὸς ὁ Υς· ο Ο ἑωρτ κώς γάρ, φησίν, ἐμὲ ἑώρακε τὸν Πατέρα.» Τον Ἰακὼς δὲ συνεχῶς ἐν τοῖς Ψαλμοῖς τίθησιν, ὡς πατέρα τῶν Ἰακώβ φυλῶν. Η καὶ ἄλλως ζητούν. των· ἰδεῖν τὸν Θεὸν κατὰ τὸν μέλλοντα αιώνα· ὅτε πρόσωπον πρὸς πρόσωπον όψονται αὐτὸν οἱ ἄξιοι, καθά φησι Παῦλος. Διάψαλμα. Περὶ τοῦ διαψάλματος ἱκανῶς ἐν τοῖς προοιμίοις εἴρηται τῆς παρούσης βίβλου. Άρατε πύλας οἱ ἄρχοντες ὑμῶν.» — Εντεῦθεν προαγορεύει καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς τοῦ Σωτῆρος ἀνάληψιν· εἰσάγει γὰρ τοὺς ἐν Χριστῷ διακονοῦντας ἐπὶ τῆς γῆς ἀγγέλους συνανιόντας αὐτῷ καὶ προ άγοντας καὶ διακελευομένους τοῖς φυλάττουσι τὴν εἰς οὐρανὸν εἴσοδον αἴρειν τὰς πύλας. Συντάσσεται δὲ τὸ ῥητὸν οὕτως· Οἱ ἄρχοντες, ἄρατε πύλας ὑμῶν, ἤγουν οἱ ἐξουσιάζοντες τῶν πυλῶν τούτων, ἄρατε ταύτας· ὑμῶν δὲ ἀντὶ τοῦ ὧν ἄρχετε. Οὐκ εἶπε δὲ ἀνοίξατε, ἀλλ᾽ ἄρατε, παντελῶς ἐντεῦθεν τὸ ἀχώριστον τῆς δόξης τοῦ μέλλοντος εἰσελθεῖν ἐμφαίνων. Πύλας δὲ τὴν φυλακὴν οἰητέον. Καὶ ἐπάρθητε πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης.» — Η φυλακή ή αιώνιος διὰ τὴν ἀϊδιότητα τῶν φυλαττόντων ἀγγέλων· ἡ αἰώνιοι διὰ τὸ μηδέποτε ἀνοιγῆναι· κεκλεισμένων γὰρ αὐτῶν, κατῆλθεν εἰς γῆν, λαθὼν πάσας τὰς δυνάμεις. Τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης;» σιλεὺς τῆς δόξης λέγεται καὶ κύριος τῆς δόξης, ὡς ὑπερένδοξος, καὶ ὡς βασιλεύων καὶ κυριεύων πάν των τῶν ἐνδόξων. Κύριος κραταιός καὶ δυνατός, Κύριος δυνατὸς ἐν πολέμῳ.» - Ακούσαντες οἱ ἄρχοντες τῶν πυλῶν ἐξηπορήθησαν· οἷα μόνον τὸν Θεὸν εἰδότες βασιλέα τῆς δόξης· ὃν ἐν τρισὶν ὑποστάσεσιν ὄντα, τὸν ὑπερο ουράνιον τόπον προσεδόκων οἰκεῖν. Αλλως τε καὶ ἡ περιβολὴ τῆς σαρκὸς ἐξέπληττε τούτους, ὅθεν ἐρω τῶσιν καὶ αὖθις ἀκούειν. «Άρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες, ὑμῶν, καὶ ἐπάρθητε, πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης. δόξης.» - Ο Κύριος ἐστιν ἂν οἴδατε ὁ κραταιὸς καὶ δυνατός. Εἶτα πάλιν ὁ Κύριος ὁ δυνατὸς ἐν πολέμοις. Ἡ δὲ ἀναδίπλωσις εἰς ἀναγνωρισμόν αὐτοὺς ἄγει. Αμα δὲ καὶ ἐξυμνεῖ τὴν κατὰ τοῦ τυράννου νίκην ᾧ πολεμήσας προσβαλόντι, καθεῖλε καὶ τῷ σταυρῷ καθάπερ δόρατι κατηκόντισεν. Τίς ἐστιν οὗτος, ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης; Κύριος τῶν δυνάμεων.» — Ομοίως ἀποροῦσιν κἀκεῖνοι καὶ τοὺς πυνθάνονται καὶ ἀκούουσιν. κδ'. «Αὐτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης.» δυνατός Κύριος ὁ χορηγὸς τῶν δυνάμεων, ἢ καὶ δεσπότης τῶν δυνατῶν, αὐτός ἐστιν ὁ καταγγελλόμενος παρ' ἡμῶν βασιλεὺς τῆς δόξης. Χρὴ δὲ για νώσκειν ὡς οἱ Ἑβραῖοι καὶ τὸν παρόντα ψαλμὸν καὶ
ζητεῖ.
λάσσης & και θαλάσσα; ἐκάλεσε τῷ τοῦ ὅλου χρη- των τὸν Κύριον. Ητοι ἀγαπώντων· ὁ γὰρ ἀγαπῶν
σάμενος ονόματι· καὶ ὁ Μωσῆς γάρ φησι ὅτι τὰ
συστήματα τῶν ὑδάτων ἐκάλεσε θαλάσσας· περὶ γὰρ
τῶν ποταμῶν τί χρὴ λέγειν, ὅπως ὑποβρύχιοι μέχρι
πολλοῦ φερόμενοι ἀναδιδόασι; θαυμαστὸν δὲ πῶς
οῦ συνιζάνει τὰ τηλικαῦτα βάρη τῆς γῆς· ὅρη γὰρ
ὅλα τοῖς τοιούτοις ὕδασιν ἐφρασται· καὶ ὅμως μέσ
νει τεθεμελιωμένη ἐπ' αὐτῆς καὶ συνεχομένη μόνῳ
τῷ προστάγματι τοῦ ποιήσαντος· ἡτοίμασε δὲ ἀντὶ
τοῦ ἐκόσμησεν.
• Τίς αναβήσεται εἰς τὸ ὄρος τοῦ Κυρίου; καὶ τίς
στήσεται ἐν τόπῳ ἁγίῳ αὐτοῦ; Τοῦτο περὶ τῶν
ἱερέων οἶμαι προαγορεύεσθαι· διαφαίνει γὰρ οἷους
αὐτοὺς εἶναι χρή. Καὶ ὄρος μὲν Κυρίου, νοήσεις τὸν
καθολικὸν ἑκάστου ναόν· διὰ τὸ ὑπερανεστηκὸς καὶ
διάδηλον καὶ τὸ περιπνεῖσθαι ταῖς ἀντιπνοίαις τῶν
ἐχθρῶν τῆς πίστεως· τόπον δὲ ἅγιον τὸν ἐνώπιον
τοῦ θυσιαστηρίου. Ορα δὲ τῆς λέξεως τὴν ἀκρί
βειαν ἀναβήσεται γάρ, εἶπε, διότι πρὸ τῆς εἰσ
όδου βαθμίδες τινὲς ειώθασι κατασκευάζεσθαι. (Duo
liac verba fere omnino erasa sunt.) Τινὲς δὲ ὄρος
Κυρίου λέγουσι τὸ ὕψος τῶν ἀρετῶν ἅς ὁ Χριστὸς
ἐνετείλατο διὰ τοῦ Εὐαγγελίου· τόπον δὲ ἅγιον
τὸν τῆς ἐπηγγελμένης βασιλείας τῶν οὐρανῶν· ἡ
καὶ ἄλλως ὄρος τὸ ὕψος τῆς περὶ τοῦ Χριστοῦ θεολογίας καὶ τῶν ὀρθῶν δογμάτων τῆς ἐνανθρωπή.
σεως αὐτοῦ.
• Αθώος χερσί, καὶ καθαρὸς τῇ καρδία.» - Εἰς
ερώτησιν σχηματίσας ὁ προφήτης τὸ προλαβὸν ῥης
τὸν, εἶτα νῦν ἀποκρίνεται. Καὶ διὰ μὲν τῶν χειρῶν
τὰς πράξεις δηλοί, διὰ δὲ τῆς καρδίας τὰς ἐνθυμή.
σεις αμέμπτους ἔχων καὶ καθαράς· ἀθῶον γὰρ ἐν
ταῦθα τὸν ἄμεμπτον· ὡς ὅτε μὴ τοιοῦτος οὔτε ἀναβαίνει, οὔθ᾽ ἵσταται, κἂν τοῦτο δοκῇ· σκόπει δὲ
πῶς ἄμφω συνέζευξεν ἑκάτερον γὰρ ἑκατέρου χω
ρὶς ἀδόκιμον.
• Ο; οὐκ ἔλαβεν ἐπὶ ματαίῳ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ.»
—ὓς οὐκ ἔλαβε παρὰ Θεοῦ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἕνεκεν
ματαίου, ἵνα ματαία μεταχειρίζηται· ἢ ὃς οὐκ ἐχρή.
σατο εἰς πονηρὸν τὴν ψυχὴν αὐτοῦ κτισθεῖσαν ἐπ'
ἀγαθοῖς.
• Καὶ οὐκ ὤμοσεν ἐπὶ δόλῳ τῷ πλησίον αὐτοῦ.
— Καὶ οὐκ ἐπιώρκησεν· ὁ γὰρ ἐπιορκῶν δολιεύεται
ἵνα ἡ ἀφεθῇ χρεωστῶν, ἢ λάβῃ μὴ χρεωστούμενος·
τοιαῦτα εἶπε καὶ ἐν τῷ ιδ' ψαλμῷ· καὶ ζήτει ἐκεῖ
περὶ ὅρκου πλατύτερον ἔνθα κεῖται τὸ, «Ο ομνύων
τῷ πλησίον αὐτοῦ καὶ οὐκ ἀθετῶν.»
• Οὗτος λήψεται εὐλογίαν παρὰ Κυρίου.» - Χά
ριν δωρεάν κατὰ τὸν παρόντα βίον· ὁ καὶ πράξιν
ἀγαθὸς καὶ ἐνθύμησιν καθαρὸς, καὶ τῶν ματαίων
ἀφεστὼς καὶ μὴ ἐπιορκῶν τῷ πλησίον.
• Καὶ ἐλεημοσύνην παρὰ Θεοῦ σωτηρίου αὐτοῦ.»
– Κατὰ τὸν μέλλοντα· πᾶς γὰρ καὶ ὁ πάνυ δίκαιος
ἐλέους δεῖται παρὰ Θεοῦ· εἰ γὰρ μὴ τὴν οἰκείαν
παραμίξει συμπάθειαν, οὐ δικαιωθήσεται ἐνώπιον
αὐτοῦ πᾶς ζῶν. Καὶ ἄλλως δὲ ποῖα ἔργα ἀντάξια
τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν;
• Αὕτη ἡ γενεὰ ζητούντων τὸν Κύριον.» Αὕτη
ἡ γενεὰ ἡ οὕτως βιοῦσα γενεά ἐστι ἀνδρῶν ζητούν
Ο
ἡ
• Ζητούντων τὸ πρόσωπον τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ.»
- Θεός τοῦ Ἰακὼβ ὁ Πατὴρ ἐδείκνυτο τοῖς
Εβραίοις· πρόσωπον δὲ Πατρὸς ὁ Υς· ο Ο ἑωρτκώς γάρ, φησίν, ἐμὲ ἑώρακε τὸν Πατέρα.» Τον
Ἰακὼς δὲ συνεχῶς ἐν τοῖς Ψαλμοῖς τίθησιν, ὡς
πατέρα τῶν Ἰακώβ φυλῶν. Η καὶ ἄλλως ζητούν.
των· ἰδεῖν τὸν Θεὸν κατὰ τὸν μέλλοντα αιώνα· ὅτε
πρόσωπον πρὸς πρόσωπον όψονται αὐτὸν οἱ ἄξιοι,
- καθά φησι Παῦλος.
Διάψαλμα.
Περὶ τοῦ διαψάλματος ἱκανῶς ἐν τοῖς προοιμίοις
εἴρηται τῆς παρούσης βίβλου.
• Άρατε πύλας οἱ ἄρχοντες ὑμῶν.» — Εντεῦθεν
προαγορεύει καὶ τὴν εἰς οὐρανοὺς τοῦ Σωτῆρος
ἀνάληψιν· εἰσάγει γὰρ τοὺς ἐν Χριστῷ διακονοῦντας
ἐπὶ τῆς γῆς ἀγγέλους συνανιόντας αὐτῷ καὶ προάγοντας καὶ διακελευομένους τοῖς φυλάττουσι τὴν
εἰς οὐρανὸν εἴσοδον αἴρειν τὰς πύλας. Συντάσσεται
δὲ τὸ ῥητὸν οὕτως· Οἱ ἄρχοντες, ἄρατε πύλας ὑμῶν,
ἤγουν οἱ ἐξουσιάζοντες τῶν πυλῶν τούτων, ἄρατε
ταύτας· ὑμῶν δὲ ἀντὶ τοῦ ὧν ἄρχετε. Οὐκ εἶπε δὲ
ἀνοίξατε, ἀλλ᾽ ἄρατε, παντελῶς ἐντεῦθεν τὸ ἀχώριστον τῆς δόξης τοῦ μέλλοντος εἰσελθεῖν ἐμφαίνων.
Πύλας δὲ τὴν φυλακὴν οἰητέον.
• Καὶ ἐπάρθητε πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται
ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης.» — Η φυλακή ή αιώνιος
διὰ τὴν ἀϊδιότητα τῶν φυλαττόντων ἀγγέλων· ἡ
αἰώνιοι διὰ τὸ μηδέποτε ἀνοιγῆναι· κεκλεισμένων
γὰρ αὐτῶν, κατῆλθεν εἰς γῆν, λαθὼν πάσας τὰς
δυνάμεις.
• Τίς ἐστιν οὗτος ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης;» Ba
σιλεὺς τῆς δόξης λέγεται καὶ κύριος τῆς δόξης, ὡς
ὑπερένδοξος, καὶ ὡς βασιλεύων καὶ κυριεύων πάντων τῶν ἐνδόξων.
• Κύριος κραταιός καὶ δυνατός, Κύριος δυνατὸς ἐν
πολέμῳ.» - Ακούσαντες οἱ ἄρχοντες τῶν πυλῶν
ἐξηπορήθησαν· οἷα μόνον τὸν Θεὸν εἰδότες βασιλέα
τῆς δόξης· ὃν ἐν τρισὶν ὑποστάσεσιν ὄντα, τὸν ὑπερο
ουράνιον τόπον προσεδόκων οἰκεῖν. Αλλως τε καὶ ἡ
περιβολὴ τῆς σαρκὸς ἐξέπληττε τούτους, ὅθεν ἐρω
τῶσιν καὶ αὖθις ἀκούειν.
«Άρατε πύλας, οἱ ἄρχοντες, ὑμῶν, καὶ ἐπάρθητε,
πύλαι αἰώνιοι, καὶ εἰσελεύσεται ὁ βασιλεὺς τῆς
δόξης.
δόξης.» - Ο Κύριος ἐστιν ἂν οἴδατε ὁ κραταιὸς
καὶ δυνατός. Εἶτα πάλιν ὁ Κύριος ὁ δυνατὸς ἐν
πολέμοις. Ἡ δὲ ἀναδίπλωσις εἰς ἀναγνωρισμόν
αὐτοὺς ἄγει. Αμα δὲ καὶ ἐξυμνεῖ τὴν κατὰ τοῦ
τυράννου νίκην ᾧ πολεμήσας προσβαλόντι, καθεῖλε
καὶ τῷ σταυρῷ καθάπερ δόρατι κατηκόντισεν.
• Τίς ἐστιν οὗτος, ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης; Κύριος
τῶν δυνάμεων.» — Ομοίως ἀποροῦσιν κἀκεῖνοι
καὶ τοὺς πυνθάνονται καὶ ἀκούουσιν.
'0
κδ'. «Αὐτός ἐστιν ὁ βασιλεὺς τῆς δόξης.»
δυνατός Κύριος ὁ χορηγὸς τῶν δυνάμεων, ἢ καὶ
δεσπότης τῶν δυνατῶν, αὐτός ἐστιν ὁ καταγγελλό
μενος παρ' ἡμῶν βασιλεὺς τῆς δόξης. Χρὴ δὲ για
νώσκειν ὡς οἱ Ἑβραῖοι καὶ τὸν παρόντα ψαλμὸν καὶ
col. 1433–1434page 454 of 548
PG 142:1433τὸν πρὸ αὐτοῦ τοῖς ἐν Βαβυλώνι αἰχμαλώτοις αύ τῶν προσάπτουσιν· ἐκεῖνον μὲν τὰ κατὰ τὴν ἐπάνο δεν αὐτῶν χαρμόσυνα συνδιηγούμενον, τοῦτον δὲ παραμυθούμενον τὰ ἐν τῇ αἰχμαλωσίᾳ λυπηρά, καὶ διδάσκοντα μὴ δυσχεραίνειν τῷ τόπῳ, οἷα πάσης τῆς γῆς τοῦ Θεοῦ οὔσης, καὶ δυναμένου παντός, ἐν παντὶ τόπῳ εὐαρεστεῖν τῷ Θεῷ· ἐλέγχοντα δὲ προ δήλως καὶ ἀπὸ τῆς τάξεως· ἡ γὰρ ἂν ἐκεῖνος μετὰ τοῦτον ἐτάγη· ὡς τὰ μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῶν αἰχμαλώτων διηγούμενον· ναὶ μὴν καὶ ἀπὸ τῶν ῥητῶν ποῦ γὰρ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ παρέμεινεν αὐτοῖς ἄχρι ˙ ζωῆς ὅλως; ὡς πρώτατος λέγει ψαλμός. Ποίας δὲ πύλας ἀνιωνίους ἔχει τὰ Ἱεροσόλυμα καθὼς ὁ πα ρών φησιν, ἵνα τάλλα παρήσωμεν; ΨΑΛΜΟΣ ΚΔ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. Τοῦτον ἐξεφώνησε πολεμούμενος ὑπ' ἐχθρῶν. ᾿Αρμόζει δὲ καὶ πᾶσι τοῖς ἐν ἀνάγκαις καὶ ἐπηρείαις δαιμονικαῖς. Πρός σε, Κύριε, ἦρα τὴν ψυχήν μου· ὁ Θεός μου, ἐπὶ σοὶ πέποιθα, ο· Σοὶ ἀνεθέμην τὴν ἐμὴν ψυχήν. Μὴ καταισχυνθείην εἰς τὸν αἰῶνα.» -- Μηδέ ποτε καταισχυνθείην μηδὲ κατὰ τὸν νῦν αἰῶνα, μήτε κατὰ τὸν μέλλοντα, δηλοῖ δὲ τὸ εἰς τὸν αἰῶνα καὶ τὸ διαπαντός. Μηδὲ καταγελασάτωσαν με οἱ ἐχθροί μου· καὶ γὰρ πάντες οἱ ὑπομένοντες οὐ μὴ καταισχυνθῶσιν.» — Εν πολλοῖς ὁ Δαυΐδ τὸ ὑπομένον καὶ τὴν ὑπομονὴν ἐπὶ τῆς προσδοκίας καὶ τῆς ἐλπίδος καὶ ἀπεκδοχῆς τίθησι φησὶν οὖν • Οὐ μὴ αἰσχυνθῶσιν οἱ προσδοκῶντες καὶ ἐλπίζοντες καὶ ἀπεκδεχόμενοι – σε ήτοι παρὰ σοῦ βοήθειαν. Αἰσχυνθήτωσαν οἱ ἀνομοῦντες διακενής.» Ματαίω; γὰρ καὶ ἐναντίως πολεμοῦσιν οἱ ἀνομοῦντες τῷ μηδὲν αἰδικήσαντι. Τὰς ὁδούς σου, Κύριε, γνώρισόν μοι, καὶ τὰς τρίβους σου δίδαξόν με. 1 Δι' ἀμφοτέρων τὰς ἐντ τολὰς ἐδήλωσεν ἂς εὔχεται παρὰ Θεοῦ μαθεῖν πρα κτικώς. Οδήγησόν με ἐπὶ τὴν ἀλήθειάν σου, καὶ δίδα ξόν με.» – Μὴ μόνον τὴν πρᾶξιν, ἀλλὰ καὶ τὴν τῶν πραγμάτων ορθότητα ζητεῖν· ἐξ ἀμφοτέρων γὰρ ὁμοῦ κατορθοῦται ἡ σωτηρία. Ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεὸς ὁ Σωτήρ μου, καὶ σὲ ὑπέμεινα ὅλην τὴν ἡμέραν.» "Ητοι διὰ παντός. Μνήσθητι τῶν οἰκτιρμῶν σου, Κύριε, καὶ τὰ ἐλέη σου, ὅτι ἀπὸ τοῦ αἰῶνος εἰσιν.» Φύσει γάρ οἰκτίρμων εἴ καὶ ἐλεήμων. Χρηστὸς καὶ εὐθὺς ὁ Κύριος· διὰ τοῦτο νομο θετήσει ἁμαρτάνοντας ἐν ὁδῷ.» — Ἐπεὶ οὐ μόνον εὐθὺς ἤτοι δίκαιος, ἀλλὰ καὶ ἀγαθός ἐστιν, οὐ παραυτίκα τοὺς ἁμαρτάνοντας τιμωρήσεται, ἀλλ' ἐν τῇ ὁδῷ τῆς σωτηρίας τούτοις νομοθετήσει· ήγουν διὰ τῶν νόμων αὐτοῦ καὶ ἐντολῶν καὶ παραινέσεων θήσει καὶ ἀποκαταστήσει, ώστε ταύτην εἰ βούλοιντο. Οδηγήσει πραεῖς ἐν κρίσει, διδάξει ὁδοὺς αὐ τοῦ. 1 ᾿Αλλὰ τοὺς πραεῖς καὶ μὴ εἰδότας ἀντιλέγειν ὁδηγήσει ἐν τῇ διακρίσει τοῦ ὀρθοῦ, ἵνα μὴ πλανηθῶσι διὰ τὸ εἶναι γνώμης ἁπλοϊκῆς. Πᾶσαι αἱ ὁδοὶ Κυρίου ἔλεος καὶ ἀλήθεια τοῖς ἐκζητοῦσι τὴν διαθήκην αὐτοῦ, καὶ τὰ μαρτύρια αὐτοῦ. ο Ὁδοὺς τὴν νομοθεσίαν φησὶν ἂς ὁ Κύριος. τοὺς ἀνθρώπους νομοθετεῖ ἐλεῶν· ἀληθῆς δὲ ὅτι ὁ νομοθέτη; αὐτοτελής. Ενεκεν τοῦ ὀνόματός σου, Κύριε, καὶ ἐλάσθητι τῇ ἁμαρτία μου· πολλὴ γάρ ἐστι. ν -- Περιττός ἐνταῦθα ὁ καί. Τίς ἐστιν ἄνθρωπος ὁ φοβούμενος τὸν Κύριον; νομοθετήσει αὐτῷ ἐν ὁδῷ, ᾗ ἡ ρετίσατο.» — Ἐπεὶ Επει διάφοροι εἰσιν αἱ πρὸς σωτηρίαν ὁδοί, τουτέστιν αἱ κατὰ Θεὸν πολιτείαι, ἐν ᾗ ὁδῷ διάγειν αἱρεῖται ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ εὑρίσκει αὐτὸν νομοθετοῦντα αὐτὸν, τουτέστι διδασκαλίας καὶ κανόνας θέμενον τῆς ἀκριβείας τοῦ πολιτεύματος. Η ψυχὴ αὐτοῦ ἐν ἀγαθοῖς αὐλισθήσεται. ο Η ψυχὴ ἀποπτᾶσα τοῦ σώματος τοῖς αἰωνίοις ἀγα θοῖς ἐνσκηνώσει. Καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ κληρονομήσει γῆν. ο Καὶ οἱ γνήσιοι αὐτοῦ μαθηταὶ καὶ τοῦ τρόπου διά δοχοι κληρονομήσουσι τὸν οὐράνιον ψῶρον. Κραταίωμα Κύριος τῶν φοβουμένων αὐτόν. Ισχὺς καὶ ὀχύρωμα. Καὶ ἡ διαθήκη αὐτοῦ δηλώσει αὐτοῖς.» — Η ὑποθήκη αὐτοῦ γνωρίσει αὐτοῖς τὸ δέον. Επίβλεψον ἐπὶ ἐμὲ, καὶ ἐλέησόν με, ὅτι μονο γενὴς καὶ πτωχός εἰμι ἐγώ.» – Το μονογενής ἀντὶ τοῦ μεμονωμένος· διὸ καὶ πτωχὸς, ὡς ἐκ τῆς τῶν ὁμοζήλων βοηθείας γεγυμνωμένος. Ιδε τοὺς ἐχθρούς μου ὅτι ἐπληθύνθησαν, καὶ μέσος ἄδικον ἐμίσησαν με.». Την συντριβὴν καὶ τὴν ταλαιπωρίαν μου ἐπισκεψάμενος, εἴτε τὴν ψυ χικὴν εἴτε τὴν σωματικήν. Τοὺς αἰτίους τούτων ἁμαρτίας συγχώρησον. Ακακοι καὶ εὐθεῖς ἐκολλῶντό μοι, ὅτι ὑπέμεινα σε, Κύριε. ᾿Αγαθοῖς καὶ δικαίοις ἐδίδους τὸ ἐνοῦσθαι φιλικώς. Λύτρωσας ὁ Θεὸς τὸν Ἰσραὴλ ἐκ πασῶν τῶν θλίψεων αὐτοῦ.· Ισραήλ ἢ τὸν λαόν φησι τοῖς πυκνοῖς πολέμοις πάσχοντα, ἢ καὶ ἑαυτὸν ὡς ἐκεῖ δεν κατηγμένον. Ἔστι δὲ ἀληθῶς Ἰσραὴλ πᾶς ὁ νοερῶς ἀτενίζων τὸν Θεόν. ΨΑΛΜΟΣ ΚΕ. «Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. -Τοῦτον ἔγραψεν ὁ προφήτης ὁπότε φεύγων τὸν Σαούλ παρ' ἀλλοφύλοις διέτριβε, Κρινόν μοι, Κύριε, ὅτι ἐγὼ ἐν ἀκακίᾳ μου ἐπου ρεύθην καὶ ἐπὶ τῷ Κυρίῳ ἐλπίζων οὐ μὴ ἀσθενήσω. Δοκίμασόν με, Κύριε, καὶ πείρασόν με, πύρωσον τους νεφρούς μου, καὶ τὴν καρδίαν μου.» – Εξ έτασον ἐν ἐμοὶ, Κύριε, πῶς διήγον ἐν ἀνεξικακίᾳ εἶτα πρὸς τοὺς ἐχθροὺς ἐπὶ τῷ Κυρίῳ ἐλπίζων οὐ μὴ καταπέσω τῷ φρονήματι. Οτι τὸ ἔλεός σου κατέναντι τῶν ὀφθαλμῶν μού ἐστι, κ - Εξέτασον πῶς ἀεὶ τὸ σὸν ἔλεος ἔχω πρὸ ὀφθαλμῶν μου, ἀλλαχόσε μὴ πεποιθώς. Και Καὶ εὐηρέστησα ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου.» πῶς εὐαρεστά σοι ἐποίησα οὐκ οἴκοθεν, ἀλλ' ἀπὸ τῶν σῶν ἀψευδῶν λόγων παρακινούμενος· σὺ γὰρ
τὸν πρὸ αὐτοῦ τοῖς ἐν Βαβυλώνι αἰχμαλώτοις αύτῶν προσάπτουσιν· ἐκεῖνον μὲν τὰ κατὰ τὴν ἐπάνοδεν αὐτῶν χαρμόσυνα συνδιηγούμενον, τοῦτον δὲ
παραμυθούμενον τὰ ἐν τῇ αἰχμαλωσίᾳ λυπηρά, καὶ
διδάσκοντα μὴ δυσχεραίνειν τῷ τόπῳ, οἷα πάσης
τῆς γῆς τοῦ Θεοῦ οὔσης, καὶ δυναμένου παντός, ἐν
παντὶ τόπῳ εὐαρεστεῖν τῷ Θεῷ· ἐλέγχοντα δὲ προ
δήλως καὶ ἀπὸ τῆς τάξεως· ἡ γὰρ ἂν ἐκεῖνος μετὰ
τοῦτον ἐτάγη· ὡς τὰ μετὰ τὴν ἐπάνοδον τῶν αἰχμα
λώτων διηγούμενον· ναὶ μὴν καὶ ἀπὸ τῶν ῥητῶν·
ποῦ γὰρ τὸ ἔλεος τοῦ Θεοῦ παρέμεινεν αὐτοῖς ἄχρι ˙
ζωῆς ὅλως; ὡς πρώτατος λέγει ψαλμός. Ποίας δὲ
πύλας ἀνιωνίους ἔχει τὰ Ἱεροσόλυμα καθὼς ὁ πα
ρών φησιν, ἵνα τάλλα παρήσωμεν;
Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. Τοῦτον ἐξεφώνησε πολεμού
μενος ὑπ' ἐχθρῶν. ᾿Αρμόζει δὲ καὶ πᾶσι τοῖς ἐν
ἀνάγκαις καὶ ἐπηρείαις δαιμονικαῖς.
• Πρός σε, Κύριε, ἦρα τὴν ψυχήν μου· ὁ Θεός
μου, ἐπὶ σοὶ πέποιθα, ο· Σοὶ ἀνεθέμην τὴν ἐμὴν
ψυχήν.
Μὴ καταισχυνθείην εἰς τὸν αἰῶνα.» -- Μηδέ
ποτε καταισχυνθείην μηδὲ κατὰ τὸν νῦν αἰῶνα,
μήτε κατὰ τὸν μέλλοντα, δηλοῖ δὲ τὸ εἰς τὸν αἰῶνα
καὶ τὸ διαπαντός.
• Μηδὲ καταγελασάτωσαν με οἱ ἐχθροί μου· καὶ
γὰρ πάντες οἱ ὑπομένοντες οὐ μὴ καταισχυνθῶσιν.» — Εν πολλοῖς ὁ Δαυΐδ τὸ ὑπομένον καὶ τὴν
ὑπομονὴν ἐπὶ τῆς προσδοκίας καὶ τῆς ἐλπίδος καὶ
ἀπεκδοχῆς τίθησι φησὶν οὖν • Οὐ μὴ αἰσχυνθῶσιν
οἱ προσδοκῶντες καὶ ἐλπίζοντες καὶ ἀπεκδεχόμενοι –
σε ήτοι παρὰ σοῦ βοήθειαν.
• Αἰσχυνθήτωσαν οἱ ἀνομοῦντες διακενής.» —
Ματαίω; γὰρ καὶ ἐναντίως πολεμοῦσιν οἱ ἀνομοῦντες τῷ μηδὲν αἰδικήσαντι.
• Τὰς ὁδούς σου, Κύριε, γνώρισόν μοι, καὶ τὰς
τρίβους σου δίδαξόν με. 1 Δι' ἀμφοτέρων τὰς ἐντ
τολὰς ἐδήλωσεν ἂς εὔχεται παρὰ Θεοῦ μαθεῖν πρα-
· κτικώς.
• Οδήγησόν με ἐπὶ τὴν ἀλήθειάν σου, καὶ δίδα
ξόν με.» – Μὴ μόνον τὴν πρᾶξιν, ἀλλὰ καὶ τὴν τῶν
πραγμάτων ορθότητα ζητεῖν· ἐξ ἀμφοτέρων γὰρ
ὁμοῦ κατορθοῦται ἡ σωτηρία.
• Ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεὸς ὁ Σωτήρ μου, καὶ σὲ ὑπέμει
να ὅλην τὴν ἡμέραν.» "Ητοι διὰ παντός.
• Μνήσθητι τῶν οἰκτιρμῶν σου, Κύριε, καὶ τὰ
ἐλέη σου, ὅτι ἀπὸ τοῦ αἰῶνος εἰσιν.»
Φύσει γάρ
οἰκτίρμων εἴ καὶ ἐλεήμων.
• Χρηστὸς καὶ εὐθὺς ὁ Κύριος· διὰ τοῦτο νομοθετήσει ἁμαρτάνοντας ἐν ὁδῷ.» — Ἐπεὶ οὐ μόνον
εὐθὺς ἤτοι δίκαιος, ἀλλὰ καὶ ἀγαθός ἐστιν, οὐ
παραυτίκα τοὺς ἁμαρτάνοντας τιμωρήσεται, ἀλλ' ἐν
τῇ ὁδῷ τῆς σωτηρίας τούτοις νομοθετήσει· ήγουν
διὰ τῶν νόμων αὐτοῦ καὶ ἐντολῶν καὶ παραινέσεων
θήσει καὶ ἀποκαταστήσει, ώστε ταύτην εἰ βούλοιντο.
• Οδηγήσει πραεῖς ἐν κρίσει, διδάξει ὁδοὺς αὐ
τοῦ. 1 -
᾿Αλλὰ τοὺς πραεῖς καὶ μὴ εἰδότας ἀντιλέγειν ὁδηγήσει ἐν τῇ διακρίσει τοῦ ὀρθοῦ, ἵνα μὴ
πλανηθῶσι διὰ τὸ εἶναι γνώμης ἁπλοϊκῆς.
• Πᾶσαι αἱ ὁδοὶ Κυρίου ἔλεος καὶ ἀλήθεια τοῖς
ἐκζητοῦσι τὴν διαθήκην αὐτοῦ, καὶ τὰ μαρτύρια
αὐτοῦ. ο Ὁδοὺς τὴν νομοθεσίαν φησὶν ἂς ὁ Κύριος.
τοὺς ἀνθρώπους νομοθετεῖ ἐλεῶν· ἀληθῆς δὲ ὅτι ὁ
νομοθέτη; αὐτοτελής.
• Ενεκεν τοῦ ὀνόματός σου, Κύριε, καὶ ἐλάσθητι
τῇ ἁμαρτία μου· πολλὴ γάρ ἐστι. ν -- Περιττός
ἐνταῦθα ὁ καί.
• Τίς ἐστιν ἄνθρωπος ὁ φοβούμενος τὸν Κύριον;
νομοθετήσει αὐτῷ ἐν ὁδῷ, ᾗ ἡ ρετίσατο.» — Ἐπεὶ
Επει
διάφοροι εἰσιν αἱ πρὸς σωτηρίαν ὁδοί, τουτέστιν αἱ
κατὰ Θεὸν πολιτείαι, ἐν ᾗ ὁδῷ διάγειν αἱρεῖται ὁ
ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ εὑρίσκει αὐτὸν νομοθετοῦντα
αὐτὸν, τουτέστι διδασκαλίας καὶ κανόνας θέμενον
τῆς ἀκριβείας τοῦ πολιτεύματος.
Η ψυχὴ αὐτοῦ ἐν ἀγαθοῖς αὐλισθήσεται. ο -
Η ψυχὴ ἀποπτᾶσα τοῦ σώματος τοῖς αἰωνίοις ἀγα
θοῖς ἐνσκηνώσει.
• Καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ κληρονομήσει γῆν. ο -
Καὶ οἱ γνήσιοι αὐτοῦ μαθηταὶ καὶ τοῦ τρόπου διά
δοχοι κληρονομήσουσι τὸν οὐράνιον ψῶρον.
• Κραταίωμα Κύριος τῶν φοβουμένων αὐτόν. -
Ισχὺς καὶ ὀχύρωμα.
• Καὶ ἡ διαθήκη αὐτοῦ δηλώσει αὐτοῖς.» — Η
ὑποθήκη αὐτοῦ γνωρίσει αὐτοῖς τὸ δέον.
• Επίβλεψον ἐπὶ ἐμὲ, καὶ ἐλέησόν με, ὅτι μονογενὴς καὶ πτωχός εἰμι ἐγώ.» – Το μονογενής
ἀντὶ τοῦ μεμονωμένος· διὸ καὶ πτωχὸς, ὡς ἐκ τῆς
τῶν ὁμοζήλων βοηθείας γεγυμνωμένος.
• Ιδε τοὺς ἐχθρούς μου ὅτι ἐπληθύνθησαν, καὶ
μέσος ἄδικον ἐμίσησαν με.». Την συντριβὴν καὶ
τὴν ταλαιπωρίαν μου ἐπισκεψάμενος, εἴτε τὴν ψυ
χικὴν εἴτε τὴν σωματικήν. Τοὺς αἰτίους τούτων
ἁμαρτίας συγχώρησον.
• Ακακοι καὶ εὐθεῖς ἐκολλῶντό μοι, ὅτι ὑπέμει
να σε, Κύριε. ᾿Αγαθοῖς καὶ δικαίοις ἐδίδους
τὸ ἐνοῦσθαι φιλικώς.
• Λύτρωσας ὁ Θεὸς τὸν Ἰσραὴλ ἐκ πασῶν τῶν
θλίψεων αὐτοῦ.· Ισραήλ ἢ τὸν λαόν φησι τοῖς
πυκνοῖς πολέμοις πάσχοντα, ἢ καὶ ἑαυτὸν ὡς ἐκεῖδεν κατηγμένον. Ἔστι δὲ ἀληθῶς Ἰσραὴλ πᾶς ὁ
νοερῶς ἀτενίζων τὸν Θεόν.
ΨΑΛΜΟΣ ΚΕ.
«Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. -Τοῦτον ἔγραψεν ὁ προφήτης
ὁπότε φεύγων τὸν Σαούλ παρ' ἀλλοφύλοις διέτριβε,
• Κρινόν μοι, Κύριε, ὅτι ἐγὼ ἐν ἀκακίᾳ μου ἐπου
ρεύθην καὶ ἐπὶ τῷ Κυρίῳ ἐλπίζων οὐ μὴ ἀσθενήσω.
Δοκίμασόν με, Κύριε, καὶ πείρασόν με, πύρωσον
τους νεφρούς μου, καὶ τὴν καρδίαν μου.» – Εξ
έτασον ἐν ἐμοὶ, Κύριε, πῶς διήγον ἐν ἀνεξικακίᾳ·
εἶτα πρὸς τοὺς ἐχθροὺς ἐπὶ τῷ Κυρίῳ ἐλπίζων οὐ
μὴ καταπέσω τῷ φρονήματι.
–
• Οτι τὸ ἔλεός σου κατέναντι τῶν ὀφθαλμῶν
μού ἐστι, κ - Εξέτασον πῶς ἀεὶ τὸ σὸν ἔλεος ἔχω
πρὸ ὀφθαλμῶν μου, ἀλλαχόσε μὴ πεποιθώς.
- Και
• Καὶ εὐηρέστησα ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου.»
πῶς εὐαρεστά σοι ἐποίησα οὐκ οἴκοθεν, ἀλλ' ἀπὸ
τῶν σῶν ἀψευδῶν λόγων παρακινούμενος· σὺ γὰρ
col. 1435–1436page 455 of 548
PG 142:1435ἐπηγγείλω ἐν τῷ νόμῳ τοὺς εὐαρεστοῦν τά; σοι ἢ αὐτοῦ.» Σκηνή ἡ θεία σκέπη, καὶ ταύτης ἀπό κρυφον τὸ ἔγα» φυλακτήριον. ἐλθεῖν. Νίψομα, ἐν ἀθώοις τὰς χεῖράς μου, καὶ κυκλώσω τὸ θυσιαστήριόν σου, Κύριε. ο Το καθα ρὸν τῆς συνειδήσεως οἱ παλαιοὶ ἐμφαίνοντες ἀπενίπτοντο τὰς χεῖρας ἔναντι τοῦ πλήθους, ὁπότε διαμαρτύρασθαι ήθελον ἑαυτοὺς ἐναντίους εἶναί τίονος πράγματος. Φησὶν οὖν ὁ Δαυΐδ ὅτι μετὰ ἀθώων νίψομαι τὰς χεῖράς μου μαρτυρούμενος ὅτι ἀναίτιος εἶναι πάντων ὧν εἶπον. Τοῦ ἀκοῦσαί με φωνῆς αἰνέσεως καὶ διηγήσασθαι πάντα τὰ θαυμάσιά σου. Ωστε καὶ φω νὴν ἀκοῦσαι ψαλλόντων, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν ἐμὲ ἀνα γνῶναι τῷ λαῷ τὰ διὰ τῶν Γραφών κηρυττόμενα μεγαλουργήματά σου καὶ τὰ εἰς ἐμὲ γενόμενα εξει πεῖν. «Κύριε, ηγάπησα εὐπρέπειαν οἴκου σου, καὶ τόπον σκηνώματος δόξης σου. – Τὴν σκηνὴν διὰ τούτων δηλοῖ ἣν ἐπεθύμει ἰδεῖν. Μὴ συναπολέσῃς μετὰ ἀσεβῶν τὴν ψυχήν μου καὶ μετὰ ἀνδρῶν αἱμάτων τὴν ζωήν μου. - Τοὺς παρ' οἷς διέτριβεν ἀλλοφύλους δηλοί. Τῶν ἐν χερσὶν αἱ ἀνομίαι, ἡ δεξιὰ αὐτῶν ἐπλήσθη δωρεῶν. ο — ἂν ἀεὶ πρόχειρον τὸ ἀνο μεῖν. Ο ποῦς μου ἔστη ἐν εὐθύτητε ἐν ἐκκλησίαις εὐλογήσω σε, Κύριε,» - Ο ποὺς τῆς πολιτείας μου ἠδράσθη ἐν ὀρθότητι μὴ περιπατοῦντος σχο λιῶς. ΨΑΛΜΟΣ ΚϚ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ πρὸ τοῦ χρισθῆναι.» – Πρὸ τῆς δευτέρας χρήσεως τοῦ Δαυΐδ ὁ παρών συν τέθειται τούτῳ ψαλμὸς διωκομένου ὑπὸ Σαούλ ἔτε οἱ ἄρτοι αὐτῷ τῆς προθέσεως εἰς βρῶσιν ἐλήφθησαν. Τρὶς δὲ ἐχρίσθη ὁ Δαυλό, πρῶτον ὑπὸ Σαμουήλ ἐν Βηθλεέμ, δεύτερον εἰς Χεβρὼν ὑπὸ τῆς Ιούδα φυλῆς μετὰ τὴν ἀναίρεσιν τοῦ Σαούλ, καὶ τρίτον ὑπὸ πασῶν τῶν φιλῶν μετὰ τὴν Μεμφιβοσέτ τελευτήν. Ἐν τῷ ἐγγίζειν ἐπ' ἐμὲ κακοῦντας, τοῦ φαγεῖν τὰς σάρκας μου. 1 — Ηδη φθάνοντές με οἱ αἱμοβόροι εχθροί μου οὐκ ἠδυνήθησαν βλάψαι· τοῦ σκου ποῦ δὲ ἐξέπεσον. Ἐὰν ἐπαναστῇ ἐπ' ἐμὲ πόλεμος, ἐν ταύτῃ ἐγὼ ἐλπίζω.» — Εν ταύτῃ τῇ καρδίᾳ μου δηλαδή θαῤῥῶ ὡς δειλανδρήσει τὸν Θεὸν ἐχούσῃ ὑπέρμαχον. Μίαν ᾐτησάμην παρὰ Κυρίου, ταύτην ζητήσω, τὸ κατοικεῖν με ἐν οἴκῳ Κυρίου πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς μου.» - Μίαν αἴτησιν δηλονότι ᾐτησάμην, καὶ ἔτι ταύτην αἰτήσομαι. Τοῦ θεωρεῖν με την τερπνότητα Κυρίου, καὶ ἐπισκέπτεσθαι τὸν ναὸν αὐτοῦ.» Ἵνα διὰ τῆς εὐπρεπεία; τοῦ οἴκου πρὸς τὸ θεῖον κάλλος τὸν νοῦν ἄγων τέρπωμαι, καὶ ἅμα ἐφορῶ μή τι παρα μεληθείη τῶν καθηκόντων ἐν τῷ ναῷ. Ότι έκρυψε με ἐν σκηνῇ αὐτοῦ, ἐν ἡμέρᾳ κακῶν μου ἐσκέπασέ με ἐν ἀποκρύφῳ τῆς σκηνῆς Ἐν τῇ πέτρα ύψωσέ με. ο - Εν ἀσφαλείς κατέστησε. Καὶ νῦν ἰδοὺ ὕψωσε κεφαλήν μου ἐπὶ ἐχθρούς μου.» Προφητεύει περὶ τῶν γενησομένων ὡς ἤδη γεγονότων, καὶ χρᾶται πᾶσι τοῖς παρωχημένοις ἀντί μελλόντων. Τὸ δὲ ὕψωσε κεφαλήν μου ἀντὶ τοῦ ὑπέρτερόν με τῶν ἐχθρῶν ἐποίησε. Εκύκλωσα καὶ ἔθυσα ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ θυ σίαν αἰνέσεως, καὶ ἀλαλαγμοῦ· ᾄσω καὶ ψαλῶ τῷ Κυρίῳ.» — Θυσίαν εὐχαριστήριον ἅμα καὶ ἐπινίο κιον· ἀλαλαγμὸς γὰρ πολεμική βοὴ ἐπὶ τῇ τῶν ἐναντίων τροπή. Εἰσάκουσον, Κύριε, φωνῆς μου ἧς ἐκέκραξα ἐλέησόν με, καὶ εἰσάκουσόν μου. Περὶ τῆς μιᾶς ἐκείνης αἰτήσεώς φησιν. Σοὶ εἶπεν ἡ καρδία μου, Κύριον ζητήσω, ἐξεζήτησε σε τὸ πρόσωπόν μου τὸ πρόσωπόν σου, Κύ ριε, ζητήσω.» – Περιφραστικῶς ἀντὶ τοῦ ἐζήτησα σε. Μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ' ἐμοῦ καὶ μὴ ἐκκλίνῃς ἐν ὀργῇ ἀπὸ τοῦ δούλου σου.» Καὶ μὴ ἀναχωρήσει ἀπ᾿ ἐμοῦ δι᾿ ὀργήν σου. Βοηθός μου γενοῦ, οὐ μὴ ἀποσκοροδίσης με. Μὴ ἀποπέμψης με κατά μεταφορὰν τῆς ἀπο πεμπομένης τοῦ σιδήρου σκωρίας τῇ σφυρηλασία. «Καὶ μὴ ἐγκαταλίπης με ὁ Θεὸς ὁ Σωτήρ μου, ὅτι ὁ πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέλιπόν με.» Καὶ αὐτῆς τῆς ἀπὸ τῶν γονέων παραμι Ο θίας ἐστέρημαι· δεδοίκασι γὰρ ἅπαντες τὸν Σαούλ. Νομοθέτησόν με, Κύριε, ἐν τῇ ὁδῷ σου, καὶ οδήγησόν με ἐν τρίσῳ εὐθείᾳ ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν μου. Εἰ καὶ μὴ διὰ τὴν ἐμὴν ἀγαθωσύνην, ἀλλὰ διὰ τὴν τῶν ἐχθρῶν ἀδικίαν, μὴ παραδώς με υποχείριον. Οι θλίβοντές με κατά περί φρασιν. Μή παραδῷς με εἰς ψυχὰς θλιβόντων με, ὅτι ἐπανέστησαν μοι μάρτυρες ἄδικοι, καὶ ἐψεύσατο ἡ ἀδικία ἑαυτήν.» - Οἱ ἄδικοι μάρτυρες τὴν ἐκ τῆς ψευδομαρτυρίας βλάβην ἑαυτοῖς προσένειμαν τὴν σὴν ὀργὴν κληρωσάμενοι. Πιστεύω τοῦ ἰδεῖν τὰ ἀγαθὰ Κυρίου ἐν γῇ ζώντων.» Πληροφοροῦμαι εἰς τὴν δικαιοσύνην τοῦ Θεοῦ ὅτι ἐν τῷ κόσμῳ ζῶν ἔτι τὰ ἔθιμα παρά Θεοῦ κομίσομαι, ἢ καὶ ἐν τῇ χώρᾳ τῶν ζώντων τ ἀίδια λήψομαι ἀγαθὰ τοῦ Κυρίου. Υπόμεινον τὸν Κύριον, ἀνδρίζου, καὶ κρα ταιούσθω ἡ καρδία σου, καὶ ὑπόμεινον τὸν Κύριον. Τοῦτο καὶ τὸ ἑξῆς πρὸς ἑαυτὸν θαρσοποιὸν ἐπι φώνημα. ΨΑΛΜΟΣ ΚΖ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ.» - Προσευχὴ τῷ Δαυΐδ... καὶ τοῦτο διωκόμενος ὑπὸ τοῦ Σαούλ ὁ προφήτης συνέθετο. Πρός σε, Κύριε, κεκράξομαι, ὁ Θεός μου με παρασιωπήσῃς ἀπ᾿ ἐμοῦ, μήποτε παρασιωπήσῃς ἀπ' ἐμοῦ,» - Μὴ παρακούσης μου. Ειώθασιν οἱ παρ
NICEPHORI PLEMMID.E
ἐπηγγείλω ἐν τῷ νόμῳ τοὺς εὐαρεστοῦν τά; σοι ἢ αὐτοῦ.» Σκηνή ἡ θεία σκέπη, καὶ ταύτης ἀπό
κρυφον τὸ ἔγα» φυλακτήριον.
ἐλθεῖν.
• Νίψομα, ἐν ἀθώοις τὰς χεῖράς μου, καὶ κυ·
κλώσω τὸ θυσιαστήριόν σου, Κύριε. ο Το καθα
ρὸν τῆς συνειδήσεως οἱ παλαιοὶ ἐμφαίνοντες ἀπενίπτοντο τὰς χεῖρας ἔναντι τοῦ πλήθους, ὁπότε
διαμαρτύρασθαι ήθελον ἑαυτοὺς ἐναντίους εἶναί τιο
νος πράγματος. Φησὶν οὖν ὁ Δαυΐδ ὅτι μετὰ ἀθώων
νίψομαι τὰς χεῖράς μου μαρτυρούμενος ὅτι ἀναίτιος
εἶναι πάντων ὧν εἶπον.
• Τοῦ ἀκοῦσαί με φωνῆς αἰνέσεως καὶ διηγήσα·
σθαι πάντα τὰ θαυμάσιά σου.
Ωστε καὶ φωνὴν ἀκοῦσαι ψαλλόντων, ἀλλὰ καὶ αὐτὸν ἐμὲ ἀνα
γνῶναι τῷ λαῷ τὰ διὰ τῶν Γραφών κηρυττόμενα
μεγαλουργήματά σου καὶ τὰ εἰς ἐμὲ γενόμενα εξει
πεῖν.
«Κύριε, ηγάπησα εὐπρέπειαν οἴκου σου, καὶ
τόπον σκηνώματος δόξης σου. } – Τὴν σκηνὴν διὰ
τούτων δηλοῖ ἣν ἐπεθύμει ἰδεῖν.
• Μὴ συναπολέσῃς μετὰ ἀσεβῶν τὴν ψυχήν μου
καὶ μετὰ ἀνδρῶν αἱμάτων τὴν ζωήν μου. - Τοὺς
παρ' οἷς διέτριβεν ἀλλοφύλους δηλοί.
• Τῶν ἐν χερσὶν αἱ ἀνομίαι, ἡ δεξιὰ αὐτῶν
ἐπλήσθη δωρεῶν. ο — ἂν ἀεὶ πρόχειρον τὸ ἀνομεῖν.
• Ο ποῦς μου ἔστη ἐν εὐθύτητε ἐν ἐκκλησίαις
εὐλογήσω σε, Κύριε,» - Ο ποὺς τῆς πολιτείας
μου ἠδράσθη ἐν ὀρθότητι μὴ περιπατοῦντος σχο
λιῶς.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ πρὸ τοῦ χρισθῆναι.» –
Πρὸ τῆς δευτέρας χρήσεως τοῦ Δαυΐδ ὁ παρών συν
τέθειται τούτῳ ψαλμὸς διωκομένου ὑπὸ Σαούλ ἔτε
οἱ ἄρτοι αὐτῷ τῆς προθέσεως εἰς βρῶσιν ἐλήφθη
σαν. Τρὶς δὲ ἐχρίσθη ὁ Δαυλό, πρῶτον ὑπὸ Σαμουήλ
ἐν Βηθλεέμ, δεύτερον εἰς Χεβρὼν ὑπὸ τῆς Ιούδα
φυλῆς μετὰ τὴν ἀναίρεσιν τοῦ Σαούλ, καὶ τρίτον
ὑπὸ πασῶν τῶν φιλῶν μετὰ τὴν Μεμφιβοσέτ
τελευτήν.
• Ἐν τῷ ἐγγίζειν ἐπ' ἐμὲ κακοῦντας, τοῦ φαγεῖν
τὰς σάρκας μου. 1 — Ηδη φθάνοντές με οἱ αἱμοβόροι εχθροί μου οὐκ ἠδυνήθησαν βλάψαι· τοῦ σκου
ποῦ δὲ ἐξέπεσον.
• Ἐὰν ἐπαναστῇ ἐπ' ἐμὲ πόλεμος, ἐν ταύτῃ ἐγὼ
ἐλπίζω.» — Εν ταύτῃ τῇ καρδίᾳ μου δηλαδή
θαῤῥῶ ὡς δειλανδρήσει τὸν Θεὸν ἐχούσῃ ὑπέρμα
χον.
• Μίαν ᾐτησάμην παρὰ Κυρίου, ταύτην ζητήσω,
τὸ κατοικεῖν με ἐν οἴκῳ Κυρίου πάσας τὰς ἡμέρας
τῆς ζωῆς μου.» - Μίαν αἴτησιν δηλονότι ᾐτησάμην, καὶ ἔτι ταύτην αἰτήσομαι.
• Τοῦ θεωρεῖν με την τερπνότητα Κυρίου, καὶ
ἐπισκέπτεσθαι τὸν ναὸν αὐτοῦ.» Ἵνα διὰ τῆς
εὐπρεπεία; τοῦ οἴκου πρὸς τὸ θεῖον κάλλος τὸν
νοῦν ἄγων τέρπωμαι, καὶ ἅμα ἐφορῶ μή τι παρα
μεληθείη τῶν καθηκόντων ἐν τῷ ναῷ.
• Ότι έκρυψε με ἐν σκηνῇ αὐτοῦ, ἐν ἡμέρᾳ
κακῶν μου ἐσκέπασέ με ἐν ἀποκρύφῳ τῆς σκηνῆς
• Ἐν τῇ πέτρα ύψωσέ με. ο - Εν ἀσφαλείς
κατέστησε.
• Καὶ νῦν ἰδοὺ ὕψωσε κεφαλήν μου ἐπὶ ἐχθρούς
μου.» Προφητεύει περὶ τῶν γενησομένων ὡς ἤδη
γεγονότων, καὶ χρᾶται πᾶσι τοῖς παρωχημένοις ἀντί
μελλόντων. Τὸ δὲ ὕψωσε κεφαλήν μου ἀντὶ τοῦ
ὑπέρτερόν με τῶν ἐχθρῶν ἐποίησε.
• Εκύκλωσα καὶ ἔθυσα ἐν τῇ σκηνῇ αὐτοῦ θυσίαν αἰνέσεως, καὶ ἀλαλαγμοῦ· ᾄσω καὶ ψαλῶ τῷ
Κυρίῳ.» — Θυσίαν εὐχαριστήριον ἅμα καὶ ἐπινίο
κιον· ἀλαλαγμὸς γὰρ πολεμική βοὴ ἐπὶ τῇ τῶν
ἐναντίων τροπή.
Εἰσάκουσον, Κύριε, φωνῆς μου ἧς ἐκέκραξα·
ἐλέησόν με, καὶ εἰσάκουσόν μου. Περὶ τῆς μιᾶς
ἐκείνης αἰτήσεώς φησιν.
• Σοὶ εἶπεν ἡ καρδία μου, Κύριον ζητήσω, ἐξεζήτησέ σε τὸ πρόσωπόν μου τὸ πρόσωπόν σου, Κύριε, ζητήσω.» – Περιφραστικῶς ἀντὶ τοῦ ἐζήτη
σά σε.
• Μὴ ἀποστρέψῃς τὸ πρόσωπόν σου ἀπ' ἐμοῦ
καὶ μὴ ἐκκλίνῃς ἐν ὀργῇ ἀπὸ τοῦ δούλου σου.»
Καὶ μὴ ἀναχωρήσει ἀπ᾿ ἐμοῦ δι᾿ ὀργήν σου.
• Βοηθός μου γενοῦ, οὐ μὴ ἀποσκοροδίσης με.
Μὴ ἀποπέμψης με κατά μεταφορὰν τῆς ἀπο
πεμπομένης τοῦ σιδήρου σκωρίας τῇ σφυρηλασία.
«Καὶ μὴ ἐγκαταλίπης με ὁ Θεὸς ὁ Σωτήρ μου,
ὅτι ὁ πατήρ μου καὶ ἡ μήτηρ μου ἐγκατέλιπόν
με.»
Καὶ αὐτῆς τῆς ἀπὸ τῶν γονέων παραμι
Ο θίας ἐστέρημαι· δεδοίκασι γὰρ ἅπαντες τὸν
Σαούλ.
• Νομοθέτησόν με, Κύριε, ἐν τῇ ὁδῷ σου, καὶ
οδήγησόν με ἐν τρίσῳ εὐθείᾳ ἕνεκα τῶν ἐχθρῶν
μου. Εἰ καὶ μὴ διὰ τὴν ἐμὴν ἀγαθωσύνην,
ἀλλὰ διὰ τὴν τῶν ἐχθρῶν ἀδικίαν, μὴ παραδώς
με υποχείριον. Οι θλίβοντές με κατά περί
φρασιν.
• Μή παραδῷς με εἰς ψυχὰς θλιβόντων με, ὅτι
ἐπανέστησαν μοι μάρτυρες ἄδικοι, καὶ ἐψεύσατο ἡ
ἀδικία ἑαυτήν.» - Οἱ ἄδικοι μάρτυρες τὴν ἐκ τῆς
ψευδομαρτυρίας βλάβην ἑαυτοῖς προσένειμαν τὴν
σὴν ὀργὴν κληρωσάμενοι.
• Πιστεύω τοῦ ἰδεῖν τὰ ἀγαθὰ Κυρίου ἐν γῇ
ζώντων.» Πληροφοροῦμαι εἰς τὴν δικαιοσύνην
τοῦ Θεοῦ ὅτι ἐν τῷ κόσμῳ ζῶν ἔτι τὰ ἔθιμα παρά
Θεοῦ κομίσομαι, ἢ καὶ ἐν τῇ χώρᾳ τῶν ζώντων τ
ἀίδια λήψομαι ἀγαθὰ τοῦ Κυρίου.
• Υπόμεινον τὸν Κύριον, ἀνδρίζου, καὶ κρα
ταιούσθω ἡ καρδία σου, καὶ ὑπόμεινον τὸν Κύριον.
Τοῦτο καὶ τὸ ἑξῆς πρὸς ἑαυτὸν θαρσοποιὸν ἐπιφώνημα.
ΨΑΛΜΟΣ ΚΖ'.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ.» - Προσευχὴ τῷ Δαυΐδ...
καὶ τοῦτο διωκόμενος ὑπὸ τοῦ Σαούλ ὁ προφήτης
συνέθετο.
• Πρός σε, Κύριε, κεκράξομαι, ὁ Θεός μου με
παρασιωπήσῃς ἀπ᾿ ἐμοῦ, μήποτε παρασιωπήσῃς ἀπ'
ἐμοῦ,» - Μὴ παρακούσης μου. Ειώθασιν οἱ παρ
col. 1437–1438page 456 of 548
PG 142:1437ακούοντες μηδὲν φθέγγεσθαι πρὸς τοὺς αἰτουμέστὸν λέγει ἦν καὶ βροντήν καλεῖ, ὡς ἐξ οὐρανοῦ, νους. Καὶ ὁμοιωθήσομαι τοῖς καταβαίνουσιν εἰς λάκ Ηγουν ἐν τοῖς νεκροῖς. Εἰσάκουσον, Κύριε, τῆς φωνῆς τῆς δεήσεως μου, ἐν τῷ δέεσθαί με πρὸς σέ, ἐν τῷ αἴρειν με χειράς μου πρὸς ναὸν ἅγιόν σου. Ναὸν λέγει τὸν οὐρανόν. Μή συνελκύσῃς με μετὰ ἁμαρτωλῶν.» - Μη Μὴ διὰ τὸ συνδιάγειν με τοῖς ἁμαρτωλοῖς συνελκύσῃς καμὲ μετ' αὐτῶν εἰς τὸ δοῦναι δίκην. Κατὰ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτῶν δὸς αὐτοῖς ἀπόδος τὸ ἀνταπόδομα αὐτῶν αὐτοῖς. Τὴν κεχρεωστημένην ἐκδίκησιν ἀπόδος αὐτοῖς ἵνα βελτίους οἱ κακοὶ γένωνται. Ότι οὐ συνῆκαν εἰς τὰ ἔργα Κυρίου. ο Ότι οὐκ ἔγνωσαν τὰς θείας οἰκονομίας ὡς ἀνέχεται αὐτῶν ὁ Θεὸς, καιρὸν ὑφαπλῶν τούτοις ἐπιστροφῆς, «Καὶ εἰς τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ καθελεῖς αὐτοὺς καὶ οὐ μὴ οἰκοδομήσεις αὐτούς. ο Προ φητεύει ὅτι πεσόντες οὐκ ἀνορθωθήσονται. Καὶ ἀνέθαλεν ή σάρξ μου. Η πρὸ τού του ἐκτετηκυία ταῖς φροντίσι καὶ ταῖς κακοπαθείαις. Καὶ ἐκ θελήματός μου ἐξομολογήσομαι αὐτῷ. Προθύμως, οὐκ ἀναγκαστικῶς εὐχαριστήσω αὐτῷ· τοιοῦτόν ἐστι τὸ, «Εκουσίως θύσω σοι. ο Κύριος κραταίωμα τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καὶ ὑπερ ασπιστής τῶν σωτηρίων τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ ἐστι. 9 Υπέρμαχος τῆς σωτηρίας τοῦ χρισθέντος προσ τάξει αὐτοῦ εἰς βασιλέα. Σῶσον τὸν λαόν σου, καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου, καὶ ποίμανον αὐτοὺς, καὶ ἔπαρον αὐτ τοὺς ἕως τοῦ αἰῶνος.» Καὶ ὕψωσον τοῖς κατ' ἐχθρῶν τροπαίοις μέχρι παντός. ΨΑΛΜΟΣ ΚΑ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ ἐξόδου σκηνῆς.» ἱστορικῶς μὲν παραγγέλλει τοῖς ἱερεῦσι καὶ Λευίταις περὶ τῆς ἐξελεύσεως τῆς ἐκ τῆς νομικής σκηνής, λέγων ὅτι, Ετοιμάσατε ἐξελθόντες τὰ πρὸς λατρείαν, υἱοὺς κριῶν καὶ ὅσα εἰς τιμὴν καὶ δόξαν Θεοῦ. ᾿Αναγω γικῶς δὲ σκηνή ἐστι τὸ σῶμα. Εξόδιον δὲ σκηνῆς κ ἀπὸ τοῦδε τοῦ βίου ἀναχώρησις πρὸς ἢν παρασκευάζεσθαι ὁ λόγος ἡμᾶς παρεγγυᾷ. Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ, υἱοὶ Θεοῦ.» - Κατέπειξιν ὁ λόγος ἔχει. Λέγει γάρ, " υἱοὶ τοῦ Θεοῦ, ἤγουν ἀπόστολοι, ἐνέγκατε τῷ Κυρίῳ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀλό γων κριῶν, ήγουν τοὺς ἐξ ἐθνῶν. Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ υἱοὺς κριῶν, ἐνέγκατε τῷ Κυρίῳ δόξαν καὶ τιμήν.» — Δόξα τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ αἱ ἐπαινεταὶ πράξεις ἡμῶν. Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ δόξαν ὀνόματι αὐτοῦ, προσκυνήσατε τῷ Κυρίῳ ἐν αὐλῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ. ν Αὐλὴν λέγει τὴν μίαν Ἐκκλησίαν καὶ πιστὴν τῶν εὐσεβῶν. Τὴν κατε καὶ ἐξάκουστον. Θεὸς δὲ δόξης ὁ ἔνδοξος. «Ο Θεός τῆς δόξης βρόντησε Κύριος ἐπὶ ὑδάτ των πολλών.» – Ὁ Χριστὸς ἐν τῷ Ἰορδάνῃ καὶ δι᾽ ἐκείνου ἐν πᾶσι τοῖς ὕδασιν ἁγιάζων αὐτῶν τὴν φύσιν. Φωνή Κυρίου ἐν ἰσχύ, φωνή Κυρίου ἐν μεγαλοπρέπεια. ο - Φωνή Κυρίου καὶ τὸ Εὐαγγέλιον καὶ ἡ πᾶν πρόσταγμα τοῦ Θεοῦ, 8 καὶ ἰσχυροὺς καὶ μετ γαλοπρεπείς εργάζεται τοὺς ἀξίους. Φωνή Κυρίου συντρίβοντος κέδρους, καὶ συν τρίψει Κύριος τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου.» - Κέ δρους λέγει τοὺς δαίμονας καὶ τὰ τούτων τεμένη ἐμνήσθη καὶ τοῦ ὄρους Λιβάνου, ὅτι πολλὰ εἰδωλεία ἦν ἐν αὐτῷ. «Καὶ λεπτυνεῖ αὐτὰς ὡς τὸν μόσχον τὸν Λίβανον.» Λεπτυνεῖ αὐτούς, λέγω δὴ τὸν Λίβανον ὅλον, ὥσπερ ὁ Μωϋσῆς τὸν γλυπτών μόσχον. Καὶ ὁ ἡγαπημένος ὡς υἱὸς μονοκερώτων.» Καὶ ὁ Χριστὸς ἔσται μηδενὶ ὑποτεταγμένος. Φωνή Κυρίου διακόπτοντος φλόγα πυρός, ο Είτε γὰρ τοὺς τρεῖς παῖδας καὶ εἰς πολλοὺς μάρ τυρας τὴν φλέγουσαν διέκοψαν τὴν ἐνέργειαν τοῦ πυρὸς καὶ ἐν τῇ κρίσει καὶ τὰς ἐνεργείας αὐτοῦ διέλοι, τὴν φωτιστικὴν εἰς τούς δικαίους, εἰς τοὺς ἁμαρτωλοὺς καὶ τὴν καυστικήν. Φωνή Κυρίου συσσείοντος ἔρημον. ο κινοῦντος τὰ ἔθνη πρὸς Θεοῦ γνῶσιν. Μετα Κάδης, ο Καὶ σείσει Κύριος τὴν ἔρημον Οὐ πᾶσαν ἔρημον, ἀλλὰ τὴν Κάδης, ἤτοι τὴν ἁγίαν καὶ ἀφωρισμένην αὐτῷ. Φωνή Κυρίου καταρτιζομένου ἐλάφους, ο Τοὺς πατοῦντας ἐπάνω ὄφεων ἀποστόλους εἰς δρό μον τοῦ κηρύγματος τελειοποιοῦσα τῇ ἐνισχύσει τοῦ Πνεύματος. Καὶ ἀποκαλύψει δρυμούς.» Καὶ ἐκκαθάρῃ τὰς ὑλομανούσας ψυχὰς τῶν ἐθνῶν. Καὶ ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ πᾶς τις λέγει δόξαν.» Καὶ ἐν παντὶ ναῷ αὐτοῦ πᾶς πιστεύσας ᾄσει ὕμνον. Κύριος τὴν κατακλυσμὸν κατοικεί. — Την κλεισθεῖσαν τῇ πλάνῃ συναγωγὴν τῶν ἐθνῶν οἰκουμένην ποιήσει τοῖς τοῦ Πνεύματος σμασι χαρί Καὶ καθιεῖται Κύριος βασιλεὺς εἰς τὸν αἰῶνα. Τὸ καθιεῖται ἀντὶ τοῦ μενεῖ διὰ τὸ τῆς εὐσεβείας ἀμετάπτωτον. ΨΑΛΜΟΣ ΚΘ'. «Εἰς τὸ τέλος, τῷ Δαυΐδ ψαλμὸς ᾠδῆς τοῦ ἐγκαινισμοῦ τοῦ οἴκου. ο -- Υπερβατικώς ψαλμὸς ᾠδῆς τοῦ Δαυΐδ. Ὁ δὲ τοῦ οἴκου ἐγκαινισμός δηλοῖ μὲν καὶ τὴν εἰς τὸ προφητεύειν ἐγκαίνισιν τῆς ψυχῆς τοῦ Δαυΐδ· τῆς γενομένης οἴκου τοῦ προφητικού χαρίσματος ἥτις εγκαίνισις διὰ μετανοίας γέγονε μετὰ τὴν ἐπὶ τὸν Ουρίαν παρανομίαν· δηλοῖ δὲ καὶ τὴν τῆς Ἐκκλησίας τῶν πιστῶν ἀνακαίνησιν διὰ τῆς ἀναγεννήσεως τοῦ βαπτίσματος. Φωνή Κυρίου ἐπὶ τῶν ἰδάτων. Υψώσω σε, Κύριε, ὅτι ὑπέλαβές με, καὶ οὐκ νεχθεῖσαν οὐρανόθεν ἐν τῷ Ἰορδάνῃ πρὸς τὸν Χριστὸ εὔφρανας τοὺς ἐχθρούς μου ἐπ' ἐμέ. ο -Μεγαλυνά
ακούοντες μηδὲν φθέγγεσθαι πρὸς τοὺς αἰτουμέ- στὸν λέγει ἦν καὶ βροντήν καλεῖ, ὡς ἐξ οὐρανοῦ,
νους.
• Καὶ ὁμοιωθήσομαι τοῖς καταβαίνουσιν εἰς λάκ
XUV. - Ηγουν ἐν τοῖς νεκροῖς.
• Εἰσάκουσον, Κύριε, τῆς φωνῆς τῆς δεήσεως
μου, ἐν τῷ δέεσθαί με πρὸς σέ, ἐν τῷ αἴρειν με
χειράς μου πρὸς ναὸν ἅγιόν σου. Ναὸν λέγει
τὸν οὐρανόν.
• Μή συνελκύσῃς με μετὰ ἁμαρτωλῶν.» - Μη
Μὴ
διὰ τὸ συνδιάγειν με τοῖς ἁμαρτωλοῖς συνελκύσῃς
καμὲ μετ' αὐτῶν εἰς τὸ δοῦναι δίκην.
• Κατὰ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτῶν δὸς αὐτοῖς·
ἀπόδος τὸ ἀνταπόδομα αὐτῶν αὐτοῖς. Τὴν κεχρεωστημένην ἐκδίκησιν ἀπόδος αὐτοῖς ἵνα βελτίους
οἱ κακοὶ γένωνται.
• Ότι οὐ συνῆκαν εἰς τὰ ἔργα Κυρίου. ο Ότι
οὐκ ἔγνωσαν τὰς θείας οἰκονομίας ὡς ἀνέχεται
αὐτῶν ὁ Θεὸς, καιρὸν ὑφαπλῶν τούτοις ἐπιστροφῆς,
«Καὶ εἰς τὰ ἔργα τῶν χειρῶν αὐτοῦ καθελεῖς
αὐτοὺς καὶ οὐ μὴ οἰκοδομήσεις αὐτούς. ο Προφητεύει ὅτι πεσόντες οὐκ ἀνορθωθήσονται.
· Καὶ ἀνέθαλεν ή σάρξ μου.
Η πρὸ τούτου ἐκτετηκυία ταῖς φροντίσι καὶ ταῖς κακοπα
θείαις.
• Καὶ ἐκ θελήματός μου ἐξομολογήσομαι αὐτῷ.
Προθύμως, οὐκ ἀναγκαστικῶς εὐχαριστήσω
αὐτῷ· τοιοῦτόν ἐστι τὸ, «Εκουσίως θύσω σοι. ο
• Κύριος κραταίωμα τοῦ λαοῦ αὐτοῦ καὶ ὑπερασπιστής τῶν σωτηρίων τοῦ Χριστοῦ αὐτοῦ ἐστι. 9
- Υπέρμαχος τῆς σωτηρίας τοῦ χρισθέντος προσ
τάξει αὐτοῦ εἰς βασιλέα.
• Σῶσον τὸν λαόν σου, καὶ εὐλόγησον τὴν κληρονομίαν σου, καὶ ποίμανον αὐτοὺς, καὶ ἔπαρον αὐτ
τοὺς ἕως τοῦ αἰῶνος.» Καὶ ὕψωσον τοῖς κατ'
ἐχθρῶν τροπαίοις μέχρι παντός.
Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ ἐξόδου σκηνῆς.» Ιστορικῶς μὲν παραγγέλλει τοῖς ἱερεῦσι καὶ Λευίταις περὶ
τῆς ἐξελεύσεως τῆς ἐκ τῆς νομικής σκηνής, λέγων
ὅτι, Ετοιμάσατε ἐξελθόντες τὰ πρὸς λατρείαν, υἱοὺς
κριῶν καὶ ὅσα εἰς τιμὴν καὶ δόξαν Θεοῦ. ᾿Αναγωγικῶς δὲ σκηνή ἐστι τὸ σῶμα. Εξόδιον δὲ σκηνῆς κ
ἀπὸ τοῦδε τοῦ βίου ἀναχώρησις πρὸς ἢν παρασκευάζεσθαι ὁ λόγος ἡμᾶς παρεγγυᾷ.
Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ, υἱοὶ Θεοῦ.» - Κατέπειξιν
ὁ λόγος ἔχει. Λέγει γάρ, " υἱοὶ τοῦ Θεοῦ, ἤγουν
ἀπόστολοι, ἐνέγκατε τῷ Κυρίῳ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀλόγων κριῶν, ήγουν τοὺς ἐξ ἐθνῶν.
• Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ υἱοὺς κριῶν, ἐνέγκατε
τῷ Κυρίῳ δόξαν καὶ τιμήν.» — Δόξα τοῦ ὀνόματος
τοῦ Χριστοῦ αἱ ἐπαινεταὶ πράξεις ἡμῶν.
• Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ δόξαν ὀνόματι αὐτοῦ,
προσκυνήσατε τῷ Κυρίῳ ἐν αὐλῇ ἁγίᾳ αὐτοῦ. ν -
Αὐλὴν λέγει τὴν μίαν Ἐκκλησίαν καὶ πιστὴν τῶν
εὐσεβῶν.
Τὴν κατεκαὶ ἐξάκουστον. Θεὸς δὲ δόξης ὁ ἔνδοξος.
«Ο Θεός τῆς δόξης βρόντησε Κύριος ἐπὶ ὑδάτ
των πολλών.» – Ὁ Χριστὸς ἐν τῷ Ἰορδάνῃ καὶ
δι᾽ ἐκείνου ἐν πᾶσι τοῖς ὕδασιν ἁγιάζων αὐτῶν τὴν
φύσιν.
Φωνή Κυρίου ἐν ἰσχύ, φωνή Κυρίου ἐν μεγαλο
πρεπείᾳ. ο - Φωνή Κυρίου καὶ τὸ Εὐαγγέλιον καὶ ἡ
πᾶν πρόσταγμα τοῦ Θεοῦ, 8 καὶ ἰσχυροὺς καὶ μετ
γαλοπρεπείς εργάζεται τοὺς ἀξίους.
• Φωνή Κυρίου συντρίβοντος κέδρους, καὶ συντρίψει Κύριος τὰς κέδρους τοῦ Λιβάνου.» - Κέ
δρους λέγει τοὺς δαίμονας καὶ τὰ τούτων τεμένη
ἐμνήσθη καὶ τοῦ ὄρους Λιβάνου, ὅτι πολλὰ εἰδωλεία
ἦν ἐν αὐτῷ.
«Καὶ λεπτυνεῖ αὐτὰς ὡς τὸν μόσχον τὸν Λίβανον.»
Λεπτυνεῖ αὐτούς, λέγω δὴ τὸν Λίβανον ὅλον,
ὥσπερ ὁ Μωϋσῆς τὸν γλυπτών μόσχον.
• Καὶ ὁ ἡγαπημένος ὡς υἱὸς μονοκερώτων.» -
Καὶ ὁ Χριστὸς ἔσται μηδενὶ ὑποτεταγμένος.
• Φωνή Κυρίου διακόπτοντος φλόγα πυρός, ο
Είτε γὰρ τοὺς τρεῖς παῖδας καὶ εἰς πολλοὺς μάρ
τυρας τὴν φλέγουσαν διέκοψαν τὴν ἐνέργειαν τοῦ
πυρὸς καὶ ἐν τῇ κρίσει καὶ τὰς ἐνεργείας αὐτοῦ
διέλοι, τὴν φωτιστικὴν εἰς τούς δικαίους, εἰς τοὺς
ἁμαρτωλοὺς καὶ τὴν καυστικήν.
• Φωνή Κυρίου συσσείοντος ἔρημον. ο
κινοῦντος τὰ ἔθνη πρὸς Θεοῦ γνῶσιν.
- NO
ΜεταΚάδης, ο
• Καὶ σείσει Κύριος τὴν ἔρημον
Οὐ πᾶσαν ἔρημον, ἀλλὰ τὴν Κάδης, ἤτοι τὴν ἁγίαν
καὶ ἀφωρισμένην αὐτῷ.
• Φωνή Κυρίου καταρτιζομένου ἐλάφους, ο
Τοὺς πατοῦντας ἐπάνω ὄφεων ἀποστόλους εἰς δρό
μον τοῦ κηρύγματος τελειοποιοῦσα τῇ ἐνισχύσει
τοῦ Πνεύματος.
• Καὶ ἀποκαλύψει δρυμούς.» Καὶ ἐκκαθάρῃ
τὰς ὑλομανούσας ψυχὰς τῶν ἐθνῶν.
• Καὶ ἐν τῷ ναῷ αὐτοῦ πᾶς τις λέγει δόξαν.» —
Καὶ ἐν παντὶ ναῷ αὐτοῦ πᾶς πιστεύσας ᾄσει
ὕμνον.
• Κύριος τὴν κατακλυσμὸν κατοικεί. — Την
κλεισθεῖσαν τῇ πλάνῃ συναγωγὴν τῶν ἐθνῶν
οἰκουμένην ποιήσει τοῖς τοῦ Πνεύματος
σμασι
χαρί-
• Καὶ καθιεῖται Κύριος βασιλεὺς εἰς τὸν αἰῶνα.
Τὸ καθιεῖται ἀντὶ τοῦ μενεῖ διὰ τὸ τῆς εὐσεβείας
ἀμετάπτωτον.
«Εἰς τὸ τέλος, τῷ Δαυΐδ ψαλμὸς ᾠδῆς τοῦ ἐγκαι
νισμοῦ τοῦ οἴκου. ο -- Υπερβατικώς ψαλμὸς ᾠδῆς
τοῦ Δαυΐδ. Ὁ δὲ τοῦ οἴκου ἐγκαινισμός δηλοῖ μὲν
καὶ τὴν εἰς τὸ προφητεύειν ἐγκαίνισιν τῆς ψυχῆς
τοῦ Δαυΐδ· τῆς γενομένης οἴκου τοῦ προφητικού
χαρίσματος ἥτις εγκαίνισις διὰ μετανοίας γέγονε
μετὰ τὴν ἐπὶ τὸν Ουρίαν παρανομίαν· δηλοῖ δὲ καὶ
τὴν τῆς Ἐκκλησίας τῶν πιστῶν ἀνακαίνησιν διὰ
τῆς ἀναγεννήσεως τοῦ βαπτίσματος.
• Φωνή Κυρίου ἐπὶ τῶν ἰδάτων.
• Υψώσω σε, Κύριε, ὅτι ὑπέλαβές με, καὶ οὐκ
νεχθεῖσαν οὐρανόθεν ἐν τῷ Ἰορδάνῃ πρὸς τὸν Χριστὸ εὔφρανας τοὺς ἐχθρούς μου ἐπ' ἐμέ. ο -Μεγαλυνά
col. 1439–1440page 457 of 548
PG 142:1439σε ὅτι ἐκ τοῦ βάθρου με τῆς ἁμαρτίας ανείλκυσα;· - Εἰς τὴν σὴν κηδεμονίαν καὶ προμήθεια, επιρ χείρα βοηθείας ὥρεξάς μοι. Εσωσάς με ἀπὸ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκο > - Λάκκον νοητέον τὸν ἄφυκτον κίνδυνον. Ψάλατε τῷ Κυρίῳ οἱ ὅσιοι αὐτοῦ, καὶ Ἐξομολογεῖσθε τῇ μνήμῃ τῆς ἁγιωσύνης αὐτοῦ.» — εὐχαριστεῖτε τῷ τὸν ἅγιον μνησθῆναι ἡμῶν ἐπιλελησμένων ταῖς ἁμαρτίαις. «Οτι ὀργὴ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ καὶ ζωὴ ἐν τῷ θελήματι αὐτοῦ. — Καλῶς ἄγαν τὴν κόλασιν τῇ ἀγανακτήσει συνέταξε, τὴν ζωογόνησιν δὲ τῇ θελή σει τῇ φυσικῇ. ο Τὸ ἑσπέρας αυλισθήσεται κλαυθμὸς καὶ εἰς τὸ πρωί ἀγαλλίασις.» — Τὸ αὐλισθήσεται δηλοῖ τῇ σκηνώσει. Διδάσκει δὲ τὸ ῥητὸν ὡς ἡ μετάνοια καὶ ἡ συγχώρησις ταχεῖαν ἐπάγει τὴν συγχώρησιν. Ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν εὐθηνίᾳ μου, Οὐ μὴ σαλευθῶ εἰς τὸ αἰῶνα. Ἐν τῇ εὐημερίᾳ μου ψήθην μὴ δυσπραγῆσαί ποτε. «Κύριε, ἐν τῷ θελήματί σου παρέσχου τῷ κάλ λει μου δύναμιν. ᾿Αλλὰ ψευδὴ ὑπέλαβον· ὅτε γὰρ ἠθέλησας παρέσχες τῇ λαμπρότητί σου δύνα μιν, τουτέστιν ἰσχυρῶς με ἐδόξασας· ὅτε δὲ διὰ τὴν ἐμήν... ησιν ἀπέστρεψας τὴν ἐπισκοπὴν, ἐγε νόμην εὐθὺς ἐν θορύβῳ καὶ συμφορά. Τίς ὠφέλεια ἐν τῷ αἵματί μου, ἐν τῷ καταβαίνειν με εἰς διαφθοράν; ο - Η σὰρξ αἷμα πεπηγός ὑπὸ φύσεως· ποία οὖν, φησίν, ὠφέλεια τῇ σαρκίμου, οὕτως αυξηθείσῃ καὶ κοσμηθείσῃ, ἐπεὶ μέλλω διαφθαρῆναι ἀποθανών; Έστρεψας τὸν κοπετόν μου εἰς χαρὰν ἐμοί. διέρρηξας τὸν σάκκον μου, καὶ περιέζωσάς με εὐφροσύνην. ο - Το περιέζωσας ἀντὶ τοῦ ἡφία σας. Οπως ἂν ψάλῃ σοι ἡ δόξα μου, καὶ οὐ μὴ καὶ τανυγῶ ν Περιφραστικῶς ἀντὶ τοῦ ἐγὼ δ δεδοξασμένος τῇ σῇ βοηθείᾳ. Τὸ δὲ, • Οὐ μὴ κατα νυγῶ, ἡ ἀντὶ τοῦ οὐ μὴ σιωπήσω· ειώθασι γὰρ οἱ κατανυσσόμενοι καὶ ἐν καρδία λυπούμενοι σιω πάν. ΨΑΛΜΟΣ Λ. Εἰς τὸ τέλος, ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ εκστάσεως. Ἐπὶ σοι, Κύριε, ἤλπισα. ι - Εκστασιν τὴν παρα φορὰν δηλοῖ τῆς εὐθύτητος ἦν ἔπαθε μοιχείᾳ καὶ φόνῳ ἁλούς. Εγραψε δὲ τὸν ψαλμόν, διωκόμενος ὑπὸ τοῦ ᾿Αβεσαλώμ. Μη καταισχυνθείην εἰς τὸν αἰῶνα ἐν τῇ δι καιοσύνῃ σου εῦσαί με, καὶ ἐξελοῦ με.» — Εἰ καὶ ἀνάξιός εἰμι βοηθείας, ἀλλ' ὡς δίκαιος σὺ τῶν διω κόντων με λύτρωσαι. Κλίνον πρός με τὸ οὖς σου, τάχυνον τοῦ ἐξε λέσθαι με.» Ταχέως με λύτρωσαι. Ότι κραταίωμά μου καὶ καταφυγή μου εἴ σύ, καὶ ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου ὁδηγήσει; με καὶ δια θρέψεις με. κα Οδηγήσεις με εἰς τόπον ζωῆς καὶ λιμώττοντα διαθρέψεις. Εἰς χεῖράς σου παραθήσομαι τὸ πνεῦμά μου.» ρίπτω μου τὴν ψυχήν. Ελυτρώσω με, Κύριε ὁ Θεὸς τῆς ἀληθείας. ο Πολλῶν γάρ με κινδύνων διέσωσα; ὁ ἀληθινὸς Θεός. Εμίσησας τοὺς διαφυλάσσοντας ματαιότητας διακενής,» — Αποστρέφῃ τοὺς ἐμμένοντας ταῖς ματαίαις βουλαῖς, καὶ ταῦτα ἀναιτίως Τα «Οτι ἐπεῖδες ἐπὶ τὴν ταπείνωσίν μου. ν πείνωσιν λέγει νῦν τὴν ταλαιπωρίαν καὶ συντρι δήν. Εσωσας ἐκ τῶν ἀναγκῶν τὴν ψυχήν μου. – "Ητοι τῶν περιστάσεων καὶ κινδύνων. Καὶ οὐ συνέκλεισάς με εἰς χεῖρας ἐχθρῶν ἔστησας ἐν εὐρυχώρῳ τοὺς πόδας μου.» Παρέ σχες εὐρυχωρίαν τοῖς ποσί μου λυτρωσάμενος τῆς στενοχωρίας τῆς ἐκ τοῦ κυκλώματος τῶν ἐχθρῶν. Ελέησόν με, Κύριε, ὅτι θλίβομαι. Εταράχθη ἐν θυμῷ ὁ ὀφθαλμός μου. Διὰ τὸν ἐπ᾿ ἐμοὶ θυμόν σου τετάρακταί μου ὁ ὀφθαλμός. Ο μὲν σωματικὸς ἀπὸ τοῦ δακρύειν, ὁ δὲ ψυχικὸς ἀπὸ τῆς ἐκ λύπης συγχύσεως. Η ψυχή μου καὶ ἡ γαστήρ μου, κ. Η ψυχή ἀπὸ ἀδημονίας, ἡ γαστὴρ ἀπὸ εὐσιτίας· μᾶλλον δὲ γαστέρα νοητέον ἐνταῦθα τὸ ταμεῖον τῶν λογι σμῶν. Οτι ἐξέλιπεν ἐν ἐδύνῃ ἡ ζωή μου, καὶ τὰ ἔτη μου ἐν στεναγμοῖς.» Ἀπὸ κοινοῦ τὸ ἐλέησόν με, ὅτι πᾶσά μου ἡ ζωὴ ἐν θλίψει καὶ στεναγμοίς δεδαπάνηται. Ἠσθένησεν ἐν πτωχείᾳ ἡ ἰσχύς μου.» Πτωχείαν τὴν σὴν τριβήν φησι τῆς ψυχῆς, ἢ καὶ τὴν ἔνδειαν τῶν ἀναγκαίων. Καὶ τὰ ὀστᾶ μου ἐταράχθησαν. ο -- Παρεκ νήθησαν ἀφ' ἧς εἶχον βάσεως συνέχειν με μη δυ νάμενα. Η μᾶλλον πτωχείαν νοητέον τὴν θείαν ἐγκατάλειψιν, ἰσχὺν τὴν ἀνδρίαν τῆς ψυχῆς ὀστᾶ δὲ τοὺς συνεκτικοὺς αὐτῆς στερρούς λογι σμούς. Παρὰ πάντας τοὺς ἐχθρούς μου ἐγενήθην ὄνει δος.» - Εἰς πάντας. «Καὶ τοῖς γείτοσί μου σφόδρα ο – Από κοινού ἐγενήθη όνειδος. «Καὶ φόβος τοῖς γνωστοῖς μου.» – Δεδοίκασι μήπως κινδυνεύσωσι διὰ τὴν εἰς ἐμὲ οἰκείωσιν. Ἐπελήσθην ὡσεὶ νεκρὸς ἀπὸ καρδίας.» Ἡμνημονήθην ἀπὸ καρδίας τῶν φίλων μου ὥσπερ ὁ νεκρός. Ότι ήκουσα ψόγον πολλών παροικούντων κυ κλύθεν. ο Από κοινοῦ πάλιν τὸ, «ἐλέησόν με, ὅτι οἰκεί... ἀκήκοα λοιδορίαν παρά πολλῶν.» Ἐγὼ δὲ ἐπὶ σοι, Κύριε, ήλπισα· εἶπα, Σὺ εἶ ὁ Θεός μου.» Ἐν τῇ δύναμει σου αι ψήφοι μου καὶ τοῦ θανάτου καὶ τῆς ζωῆς. Τὸ Θεὸς δὲ ἀντὶ τοῦ ἐξουσιαστής. Ῥῦσαί με ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν μου καὶ τῶν κατα διωκόντων με. Δίκαιον ἑαυτόν φησιν ὡς μή προαδικήσαντα τοὺς ἐχθρούς, ἀνομίαν δὲ τὴν παρά
σε ὅτι ἐκ τοῦ βάθρου με τῆς ἁμαρτίας ανείλκυσα;· - Εἰς τὴν σὴν κηδεμονίαν καὶ προμήθεια, επιρ
χείρα βοηθείας ὥρεξάς μοι.
• Εσωσάς με ἀπὸ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκο
XOV. > - Λάκκον νοητέον τὸν ἄφυκτον κίνδυνον.
• Ψάλατε τῷ Κυρίῳ οἱ ὅσιοι αὐτοῦ, καὶ ἐξομολογεῖσθε τῇ μνήμῃ τῆς ἁγιωσύνης αὐτοῦ.» — Εὐχα
ριστεῖτε τῷ τὸν ἅγιον μνησθῆναι ἡμῶν ἐπιλελησμένων ταῖς ἁμαρτίαις.
«Οτι ὀργὴ ἐν τῷ θυμῷ αὐτοῦ καὶ ζωὴ ἐν τῷ
θελήματι αὐτοῦ. — Καλῶς ἄγαν τὴν κόλασιν τῇ
ἀγανακτήσει συνέταξε, τὴν ζωογόνησιν δὲ τῇ θελήσει τῇ φυσικῇ.
ο -
• Τὸ ἑσπέρας αυλισθήσεται κλαυθμὸς καὶ εἰς τὸ
πρωί ἀγαλλίασις.» — Τὸ αὐλισθήσεται δηλοῖ τῇ
σκηνώσει. Διδάσκει δὲ τὸ ῥητὸν ὡς ἡ μετάνοια
καὶ ἡ συγχώρησις ταχεῖαν ἐπάγει τὴν συγχώ
ρησιν.
• Ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν εὐθηνίᾳ μου, Οὐ μὴ σαλευθῶ
εἰς τὸ αἰῶνα. Ἐν τῇ εὐημερίᾳ μου ψήθην μὴ
δυσπραγῆσαί ποτε.
«Κύριε, ἐν τῷ θελήματί σου παρέσχου τῷ κάλλει μου δύναμιν. ᾿Αλλὰ ψευδὴ ὑπέλαβον· ὅτε
γὰρ ἠθέλησας παρέσχες τῇ λαμπρότητί σου δύναμιν, τουτέστιν ἰσχυρῶς με ἐδόξασας· ὅτε δὲ διὰ
τὴν ἐμήν... ησιν ἀπέστρεψας τὴν ἐπισκοπὴν, ἐγε
νόμην εὐθὺς ἐν θορύβῳ καὶ συμφορά.
• Τίς ὠφέλεια ἐν τῷ αἵματί μου, ἐν τῷ καταβαι
νειν με εἰς διαφθοράν; ο - Η σὰρξ αἷμα πεπηγός
ὑπὸ φύσεως· ποία οὖν, φησίν, ὠφέλεια τῇ σαρκί
μου, οὕτως αυξηθείσῃ καὶ κοσμηθείσῃ, ἐπεὶ μέλλω
διαφθαρῆναι ἀποθανών;
• Έστρεψας τὸν κοπετόν μου εἰς χαρὰν ἐμοί.
διέρρηξας τὸν σάκκον μου, καὶ περιέζωσάς με
εὐφροσύνην. ο - Το περιέζωσας ἀντὶ τοῦ ἡφίασας.
• Οπως ἂν ψάλῃ σοι ἡ δόξα μου, καὶ οὐ μὴ καὶ
τανυγῶ ν Περιφραστικῶς ἀντὶ τοῦ ἐγὼ δ
δεδοξασμένος τῇ σῇ βοηθείᾳ. Τὸ δὲ, • Οὐ μὴ κατανυγῶ, ἡ ἀντὶ τοῦ οὐ μὴ σιωπήσω· ειώθασι γὰρ οἱ
κατανυσσόμενοι καὶ ἐν καρδία λυπούμενοι σιω
πάν.
• Εἰς τὸ τέλος, ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ εκστάσεως.
Ἐπὶ σοι, Κύριε, ἤλπισα. ι - Εκστασιν τὴν παραφορὰν δηλοῖ τῆς εὐθύτητος ἦν ἔπαθε μοιχείᾳ καὶ
φόνῳ ἁλούς. Εγραψε δὲ τὸν ψαλμόν, διωκόμενος ὑπὸ
τοῦ ᾿Αβεσαλώμ.
• Μη καταισχυνθείην εἰς τὸν αἰῶνα ἐν τῇ δι
καιοσύνῃ σου εῦσαί με, καὶ ἐξελοῦ με.» — Εἰ καὶ
ἀνάξιός εἰμι βοηθείας, ἀλλ' ὡς δίκαιος σὺ τῶν διω
κόντων με λύτρωσαι.
• Κλίνον πρός με τὸ οὖς σου, τάχυνον τοῦ ἐξελέσθαι με.»
Ταχέως με λύτρωσαι.
• Ότι κραταίωμά μου καὶ καταφυγή μου εἴ σύ,
καὶ ἕνεκεν τοῦ ὀνόματός σου ὁδηγήσει; με καὶ δια -
θρέψεις με. κα Οδηγήσεις με εἰς τόπον ζωῆς καὶ
λιμώττοντα διαθρέψεις.
• Εἰς χεῖράς σου παραθήσομαι τὸ πνεῦμά μου.»
ρίπτω μου τὴν ψυχήν.
• Ελυτρώσω με, Κύριε ὁ Θεὸς τῆς ἀληθείας. ο
- Πολλῶν γάρ με κινδύνων διέσωσα; ὁ ἀληθινὸς
Θεός.
• Εμίσησας τοὺς διαφυλάσσοντας ματαιότητας
διακενής,» — Αποστρέφῃ τοὺς ἐμμένοντας ταῖς
ματαίαις βουλαῖς, καὶ ταῦτα ἀναιτίως
Τα
«Οτι ἐπεῖδες ἐπὶ τὴν ταπείνωσίν μου. ν -
πείνωσιν λέγει νῦν τὴν ταλαιπωρίαν καὶ συντρι
δήν.
• Εσωσας ἐκ τῶν ἀναγκῶν τὴν ψυχήν μου. –
"Ητοι τῶν περιστάσεων καὶ κινδύνων.
• Καὶ οὐ συνέκλεισάς με εἰς χεῖρας ἐχθρῶν·
ἔστησας ἐν εὐρυχώρῳ τοὺς πόδας μου.» Παρέσχες εὐρυχωρίαν τοῖς ποσί μου λυτρωσάμενος τῆς
στενοχωρίας τῆς ἐκ τοῦ κυκλώματος τῶν ἐχθρῶν.
• Ελέησόν με, Κύριε, ὅτι θλίβομαι. Εταράχθη
ἐν θυμῷ ὁ ὀφθαλμός μου. Διὰ τὸν ἐπ᾿ ἐμοὶ
θυμόν σου τετάρακταί μου ὁ ὀφθαλμός. Ο μὲν
σωματικὸς ἀπὸ τοῦ δακρύειν, ὁ δὲ ψυχικὸς ἀπὸ τῆς
ἐκ λύπης συγχύσεως.
• Η ψυχή μου καὶ ἡ γαστήρ μου, κ. Η ψυχή
ἀπὸ ἀδημονίας, ἡ γαστὴρ ἀπὸ εὐσιτίας· μᾶλλον
δὲ γαστέρα νοητέον ἐνταῦθα τὸ ταμεῖον τῶν λογι
σμῶν.
• Οτι ἐξέλιπεν ἐν ἐδύνῃ ἡ ζωή μου, καὶ τὰ ἔτη
μου ἐν στεναγμοῖς.» Ἀπὸ κοινοῦ τὸ ἐλέησόν
με, ὅτι πᾶσά μου ἡ ζωὴ ἐν θλίψει καὶ στεναγμοίς
δεδαπάνηται.
• Ἠσθένησεν ἐν πτωχείᾳ ἡ ἰσχύς μου.» -
Πτωχείαν τὴν σὴν τριβήν φησι τῆς ψυχῆς, ἢ καὶ
τὴν ἔνδειαν τῶν ἀναγκαίων.
• Καὶ τὰ ὀστᾶ μου ἐταράχθησαν. ο -- Παρεκ:
νήθησαν ἀφ' ἧς εἶχον βάσεως συνέχειν με μη δυ
νάμενα. Η μᾶλλον πτωχείαν νοητέον τὴν θείαν
ἐγκατάλειψιν, ἰσχὺν τὴν ἀνδρίαν τῆς ψυχῆς·
ὀστᾶ δὲ τοὺς συνεκτικοὺς αὐτῆς στερρούς λογι
σμούς.
• Παρὰ πάντας τοὺς ἐχθρούς μου ἐγενήθην ὄνει
δος.» - Εἰς πάντας.
«Καὶ τοῖς γείτοσί μου σφόδρα ο – Από κοινού
ἐγενήθη όνειδος.
«Καὶ φόβος τοῖς γνωστοῖς μου.» – Δεδοίκασι
μήπως κινδυνεύσωσι διὰ τὴν εἰς ἐμὲ οἰκείωσιν.
• Ἐπελήσθην ὡσεὶ νεκρὸς ἀπὸ καρδίας.» -
Ἡμνημονήθην ἀπὸ καρδίας τῶν φίλων μου ὥσπερ ὁ
νεκρός.
• Ότι ήκουσα ψόγον πολλών παροικούντων κυ
κλύθεν. ο Από κοινοῦ πάλιν τὸ, «ἐλέησόν με,
ὅτι οἰκεί... ἀκήκοα λοιδορίαν παρά πολλῶν.»
• Ἐγὼ δὲ ἐπὶ σοι, Κύριε, ήλπισα· εἶπα, Σὺ εἶ ὁ
Θεός μου.»
Ἐν τῇ δύναμει σου αι ψήφοι μου
καὶ τοῦ θανάτου καὶ τῆς ζωῆς. Τὸ Θεὸς δὲ ἀντὶ
τοῦ ἐξουσιαστής.
• Ῥῦσαί με ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν μου καὶ τῶν καταδιωκόντων με. Δίκαιον ἑαυτόν φησιν ὡς μή
προαδικήσαντα τοὺς ἐχθρούς, ἀνομίαν δὲ τὴν παρά
col. 1441–1442page 458 of 548
PG 142:1441νομον συμβουλήν· καὶ ὑπερηφανίαν μὲν τὴν ἀλαζομίας εἰς ἀθλιότητα ἐν τῷ ἐμπαγῆναί μοι τὴν ἁμαρ νείαν, ἐξουδένωσιν δὲ τὴν ὕβριν. Ως πολὺ τὸ πλῆθος τῆς χρηστότητός σου, Κύσ ριε, ἧς έκρυψας τοῖς φοβουμένοις σε. "Ην ἀπό θετον φυλάσσεις τοῖς δούλοις σου γυμνάζων τὴν τούτων ὑπομονήν. Εξειργάσω τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ σὲ ἐναντίον τῶν υἱῶν τῶν ἀνθρώπων.» - Εξεπλήρωσας δὲ καὶ ἔχ δηλον εἰργάσω αὐτὴν ἐν τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ σὲ, ὅτε ἠθέλησας ἐνώπιον πολλῶν ἵνα μάθωσιν ὅτι ὑπερασπίζεις τῶν σῶν. Κατακρύψεις αὐτοὺς ἐν ἀποκρύφῳ τοῦ προσώπου σου. ο - "Ητοι τοὺς ἐλπίζοντας ἐπὶ σὲ, ἐν ἀπο κρύφῳ τόπῳ δηλαδὴ τοῦ προσώπου, ἤτοι σοῦ κατὰ περίφρασιν, καὶ οὐχ ευρήσουσιν αὐτοὺς οἱ ἐχθροί. Από ταραχῆς ἀνθρώπων.» — Ἐν καιρῷ ταρα χῆς στασιαζόντων ἀνθρώπων καὶ ἐν καιρῷ ἀντιλογίας γλωσσῶν. "Ητοι ἀπειθείας λαοῦ σκεπάσεις αυτ τοὺς ὡς ἐν σκηνῇ. Ευλογητός Κύριος, ὅτι ἐθαυμάστωσε τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐν πόλει περιοχῆς.» - Παράδοξον ἐποίησε τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐν ἐμοὶ, χρηματίσαντι ἀναλώτῳ ὡς πάλει περιτετειχισμένη. Ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν τῇ ἐκστάσει μου, Απέρριμμαι ἀπὸ προσώπου τῶν ὀφθαλμῶν σου.» - Εκστασιν λέγει τὴν ἐντροπὴν τῆς ὁδοῦ τῶν θείων ἐντολῶν. Διὰ τοῦτο εἰσήκουσας τῆς φωνῆς τῆς δεήσεώς μου, ἐν τῷ κεκραγέναι με πρός σε, ο Διότι ἀπερ ῥιμμένον ἡγούμενος ἐμαυτὸν ἀπὸ τῆς ἐπιφανείας τῆς ἐπισκοπῆς σου διὰ τὴν ἁμαρτίαν μεγάλης οδύ νης έπασχον συντριβήν. Αγαπήσατε τὸν Κύριον, πάντες οἱ ὅσιοι αὐτοῦ, ὅτι ἀληθείας ἐκζητεί Κύριος.» - "Ητοι τὰς ἀλη θεῖς πρὸς αὐτὸν ἀγάπας. Καὶ ἀνταποδίδωσι τοῖς περισσῶς ποιοῦσιν ὑπερ ηφανίαν.» - Τοῖς γὰρ μετρίως ἀλαζονευομένοις μακροθυμῶν οὐκ ἀνταποδίδωσι. ΨΑΛΜΟΣ ΛΑ. Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ συνέσεως. Μακάριοι ὧν ἀφο είθησαν αἱ ἀνομίαι, καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν απ ἁμαρτίαι, ο – Ζηλωτους αποκαλῶν τοὺς ἀπό νως ἀπόνως διὰ τοῦ βαπτίσματος τὸν ἀφανισμὸν τῶν ἐγκλημάτ των κερδαίνοντας. Μακάριος ἀνὴρ ᾧ οὐ μὴ λογίσηται Κύριος ἁμαρ τίαν, οὐδὲ ἔστιν ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ δόλος. ο Ἐκεῖνος δὲ τῷ ὄντι μακάριος, ὁ τὰ τὴν διὰ βαπτίσματος άφεσιν μὴ ψευσάμενος τὰς εἰς Θεὸν συνθήκας· δόλος γὰρ τὸ ψεῦδος, φησίν. Ότι εσίγησα, ἐπαλαιώθη τὰ ὀστᾶ μου ἀπὸ τοῦ κράζειν με όλην τὴν ἡμέραν. ο - Ἐπεὶ οὐκ εὐθὺς τὴν ἁμαρτίαν ἐθριάμβευσα, ἑτέρους δὲ ἀνέμενον, ἔλεγον, Εξησθένησεν ἡ δύναμίς μου ἀπὸ τοῦ βον με διὰ παντὸς καὶ ὀδύρεσθαι. "Οτι ἡμέρας καὶ νυκτὸς ἐξαρύνθη ἐπὶ ἐμὲ ἡ χείρ σου. 1 — Καὶ γὰρ δι᾿ ὅλου βαρέως ἐπηνέχθη ἐπ' ἐμὲ ἡ τιμωρία σου· καὶ ὅτι οὐκ εὐθὺς μετενόησα. Εστράφην εἰς ταλαιπωρίαν, ἐν τῷ ἐμπαγῆναί μοι άκανθαν. ν -- Περιετράπη μας τὰ τῆς εὐκλη τίαν. «Τὴν ἀνομίαν μου ἐγνώρισα καὶ τὴν ἁμαρτίαν μου οὐκ ἐκάλυψα.» — Εἰ καὶ αὐθορμήτως οὐκ ἐφαύλισας τὴν ἐμὴν ἁμαρτίαν, ἀλλ' ὅτε ἠλεγχόμεν ὑπὸ Νάθαν εὐθὺς ὡμολόγησα καὶ οὐκ ἠρνησάμην. Είπα, Εξαγορεύσω κατ' ἐμοῦ τὴν ἀνομίαν μου τῷ Κυρίῳ, καὶ σὺ ἀφῆκας τὴν ἀσέβειαν τῆς καρ δίας μου.» Οὐκ ἐσεβάσθην ἐγὼ τοὺς περὶ μοι χείας καὶ φόνου νόμους σου· ἀλλὰ σὺ τὴν τοιαύτην ἀσέβειαν συνεχώρησας, καὶ οὐκ ἐθανάτωσας, ἀλλ᾽ οὕτως ἐπαίδευσας, ὡς εἰ μὴ ὑπερβαλλόντως ἠνόμησα. Υπέρ ταύτης προσεύξεται πρὸς σὲ πᾶς ὅσιος ἐν καιρῷ εὐθέτω. ο - Από ταύτης τῆς ἀφεθείσης ἐμοὶ ἁμαρτίας κινούμενος πᾶς θεοσεβής οὐκ ἀπο γνώσεται, ἀλλὰ παρακαλέσει ἐν καιρῷ μετανοίας. Ο γὰρ ἀνόσιο; οὐδὲ μεταμέλεται. Πλὴν ἐν κατακλυσμῷ ὑδάτων πολλῶν πρὸς αὐ τὸν οὐκ ἐγγιοῦσιν. ν — Τὸ πλὴν ἀντὶ τοῦ καί φησὶ γάρ· ι Καὶ ἐν πλημμύρᾳ πολλῶν πειρασμῶν οὐκ ἐγγιοῦσι πρὸς αὐτὸν οἱ πειρασμοί ὥστε κατα ποντίσαι μακρόθεν, καὶ θροήσουσι καὶ ταράξουσι. Συνετιῶ σε καὶ συμβιβῶ σε ἐν ὁδῷ ταύτῃ ᾖ που ρεύσῃ· ἐπιστηριῶ ἐπὶ σὲ τοὺς ὀφθαλμούς μου. Ως ἀπὸ Θεοῦ τὸ ῥητὸν, Συνετίσω σε πῶς· ἀν ὑπερτερήσῃς, καὶ συμπορεύσομαί σοι ἐν τῇ προκειμένη πορεία. Μη γίνεσθε ὡς ἵππος καὶ ἡμίονος οἷς οὐκ ἔστι σύνεσις, ο Ἐκ τοῦ Δαυΐδ ὁ λόγος· παραινεῖ γὰρ Ο μὴ γίνεσθαι ἡμᾶς θηλυμανεῖς καὶ ἀγόνους πρὸς ἀρετήν. Εν κημῷ καὶ χαλινῷ τὰς σιαγόνας αὐτῶν ἄγξαις τῶν μὴ ἐγγιζόντων πρός σε. ν - Είτα εύσ χεται πρὸς Θεὸν ὅτι αὐτοὺς ἐγγίζοντας πρός σε, δι' ἐπιστροφῆς καὶ ἄκοντας κατάσχοις τῆς πρὸ; κακίαν φορά; δι' επαγωγῆς πειρασμών. Ευφράνθητε ἐπὶ Κύριον, καὶ ἀγαλλιάσθε δι καιοι, καὶ καυχᾶσθε πάντες οἱ εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ.» Μὴ ἐπὶ ταῖς ἀρεταῖς ὑμῶν· ἀβέβαιοι γὰρ εἰ μὴ φυλάττοιντο ὑπὸ Θεοῦ. ΨΑΛΜΟΣ ΛΒ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ, ἀνεπίγραφος παρ' Εβραίοις. ᾿Αγαλλιᾶσθε, δίκαιοι, ἐν Κυρίῳ· τοῖς εὐθέσι πρέπει αἴνεσις. Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ ἐν κιθάρᾳ, ἐν ψαλτηρίῳ, δεκαχόρδῳ ψάλατε αὐτῷ.» — —— Εοικε πε ποιῆσθαι εἰς τὴν κατὰ τὸν Εζεκίαν ἐπὶ τοῖς Ασσυ ρίοις θείαν τερατουργίας προτρέπων ὑμνεῖν τὸν Θεὸν τοὺς ἀξίους· εἴη δ' ἂν καὶ ἡμῖν ἁρμόδιος. Ασατε αὐτῷ ᾆσμα καινόν.» Ἐπὶ γὰρ τοῖς νέοις εὐεργετήμασιν ὀφείλομεν καὶ νέα προσάγειν Θεῷ τὰ εὐχαριστήρια· καὶ ἄλλως δὲ τὰ Χριστιανικά πάντα καινὰ πρὸς τὰ παλαιὰ καὶ νομικά. Καλώς ψάλατε αὐτῷ ἐν ἀλαλαγμῷ.» καλῶς, δηλοῖ τὸ ἀμετεωρίστως και ολοψύχως. Οτι εὐθὺς ὁ λόγος τοῦ Κυρίου καὶ πάντα τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν πίστει, ο — ᾿Αληθεῖς οἱ λόγοι Κυ ρίου καὶ αἱ ἀποβάσεις τῶν ἔργων αὐτοῦ πιστοῦσιν αὐτούς.
νομον συμβουλήν· καὶ ὑπερηφανίαν μὲν τὴν ἀλαζο- μίας εἰς ἀθλιότητα ἐν τῷ ἐμπαγῆναί μοι τὴν ἁμαρ
νείαν, ἐξουδένωσιν δὲ τὴν ὕβριν.
• Ως πολὺ τὸ πλῆθος τῆς χρηστότητός σου, Κύσ
ριε, ἧς έκρυψας τοῖς φοβουμένοις σε. "Ην ἀπό
θετον φυλάσσεις τοῖς δούλοις σου γυμνάζων τὴν
τούτων ὑπομονήν.
• Εξειργάσω τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ σὲ ἐναντίον τῶν
υἱῶν τῶν ἀνθρώπων.» - Εξεπλήρωσας δὲ καὶ ἔχδηλον εἰργάσω αὐτὴν ἐν τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπὶ σὲ, ὅτε
ἠθέλησας ἐνώπιον πολλῶν ἵνα μάθωσιν ὅτι ὑπερασπίζεις τῶν σῶν.
• Κατακρύψεις αὐτοὺς ἐν ἀποκρύφῳ τοῦ προσώπου σου. ο - "Ητοι τοὺς ἐλπίζοντας ἐπὶ σὲ, ἐν ἀποκρύφῳ τόπῳ δηλαδὴ τοῦ προσώπου, ἤτοι σοῦ κατὰ
περίφρασιν, καὶ οὐχ ευρήσουσιν αὐτοὺς οἱ ἐχθροί.
• Από ταραχῆς ἀνθρώπων.» — Ἐν καιρῷ ταραχῆς στασιαζόντων ἀνθρώπων καὶ ἐν καιρῷ ἀντιλογίας γλωσσῶν. "Ητοι ἀπειθείας λαοῦ σκεπάσεις αυτ
τοὺς ὡς ἐν σκηνῇ.
• Ευλογητός Κύριος, ὅτι ἐθαυμάστωσε τὸ ἔλεος
αὐτοῦ ἐν πόλει περιοχῆς.» - Παράδοξον ἐποίησε
τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐν ἐμοὶ, χρηματίσαντι ἀναλώτῳ ὡς
πάλει περιτετειχισμένη.
• Ἐγὼ δὲ εἶπα ἐν τῇ ἐκστάσει μου, Απέρριμμαι
ἀπὸ προσώπου τῶν ὀφθαλμῶν σου.» - Εκστασιν
λέγει τὴν ἐντροπὴν τῆς ὁδοῦ τῶν θείων ἐντολῶν.
· Διὰ τοῦτο εἰσήκουσας τῆς φωνῆς τῆς δεήσεώς
μου, ἐν τῷ κεκραγέναι με πρός σε, ο Διότι ἀπερῥιμμένον ἡγούμενος ἐμαυτὸν ἀπὸ τῆς ἐπιφανείας
τῆς ἐπισκοπῆς σου διὰ τὴν ἁμαρτίαν μεγάλης οδύ
νης έπασχον συντριβήν.
• Αγαπήσατε τὸν Κύριον, πάντες οἱ ὅσιοι αὐτοῦ,
ὅτι ἀληθείας ἐκζητεί Κύριος.» - "Ητοι τὰς ἀλη
θεῖς πρὸς αὐτὸν ἀγάπας.
• Καὶ ἀνταποδίδωσι τοῖς περισσῶς ποιοῦσιν ὑπερηφανίαν.» - Τοῖς γὰρ μετρίως ἀλαζονευομένοις
μακροθυμῶν οὐκ ἀνταποδίδωσι.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ συνέσεως. Μακάριοι ὧν ἀφο
είθησαν αἱ ἀνομίαι, καὶ ὧν ἐπεκαλύφθησαν απ
ἁμαρτίαι, ο – Ζηλωτους αποκαλῶν τοὺς ἀπό νως
ἀπόνως
διὰ τοῦ βαπτίσματος τὸν ἀφανισμὸν τῶν ἐγκλημάτ
των κερδαίνοντας.
• Μακάριος ἀνὴρ ᾧ οὐ μὴ λογίσηται Κύριος ἁμαρ
τίαν, οὐδὲ ἔστιν ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ δόλος. ο
Ἐκεῖνος δὲ τῷ ὄντι μακάριος, ὁ τὰ τὴν διὰ
βαπτίσματος άφεσιν μὴ ψευσάμενος τὰς εἰς Θεὸν
συνθήκας· δόλος γὰρ τὸ ψεῦδος, φησίν.
• Ότι εσίγησα, ἐπαλαιώθη τὰ ὀστᾶ μου ἀπὸ τοῦ
κράζειν με όλην τὴν ἡμέραν. ο - Ἐπεὶ οὐκ εὐθὺς
τὴν ἁμαρτίαν ἐθριάμβευσα, ἑτέρους δὲ ἀνέμενον,
ἔλεγον, Εξησθένησεν ἡ δύναμίς μου ἀπὸ τοῦ βον
με διὰ παντὸς καὶ ὀδύρεσθαι.
• "Οτι ἡμέρας καὶ νυκτὸς ἐξαρύνθη ἐπὶ ἐμὲ ἡ
χείρ σου. 1 — Καὶ γὰρ δι᾿ ὅλου βαρέως ἐπηνέχθη
ἐπ' ἐμὲ ἡ τιμωρία σου· καὶ ὅτι οὐκ εὐθὺς μετενόη
σα.
Εστράφην εἰς ταλαιπωρίαν, ἐν τῷ ἐμπαγῆναί
μοι άκανθαν. ν -- Περιετράπη μας τὰ τῆς εὐκλητίαν.
«Τὴν ἀνομίαν μου ἐγνώρισα καὶ τὴν ἁμαρτίαν
μου οὐκ ἐκάλυψα.» — Εἰ καὶ αὐθορμήτως οὐκ
ἐφαύλισας τὴν ἐμὴν ἁμαρτίαν, ἀλλ' ὅτε ἠλεγχόμεν
ὑπὸ Νάθαν εὐθὺς ὡμολόγησα καὶ οὐκ ἠρνησάμην.
• Είπα, Εξαγορεύσω κατ' ἐμοῦ τὴν ἀνομίαν μου
τῷ Κυρίῳ, καὶ σὺ ἀφῆκας τὴν ἀσέβειαν τῆς καρ
δίας μου.»
Οὐκ ἐσεβάσθην ἐγὼ τοὺς περὶ μοι·
χείας καὶ φόνου νόμους σου· ἀλλὰ σὺ τὴν τοιαύτην
ἀσέβειαν συνεχώρησας, καὶ οὐκ ἐθανάτωσας, ἀλλ᾽
οὕτως ἐπαίδευσας, ὡς εἰ μὴ ὑπερβαλλόντως ἡνόμησα.
• Υπέρ ταύτης προσεύξεται πρὸς σὲ πᾶς ὅσιος ἐν
καιρῷ εὐθέτω. ο - Από ταύτης τῆς ἀφεθείσης
ἐμοὶ ἁμαρτίας κινούμενος πᾶς θεοσεβής οὐκ ἀπογνώσεται, ἀλλὰ παρακαλέσει ἐν καιρῷ μετανοίας.
Ο γὰρ ἀνόσιο; οὐδὲ μεταμέλεται.
• Πλὴν ἐν κατακλυσμῷ ὑδάτων πολλῶν πρὸς αὐτὸν οὐκ ἐγγιοῦσιν. ν — Τὸ πλὴν ἀντὶ τοῦ καί·
φησὶ γάρ· ι Καὶ ἐν πλημμύρᾳ πολλῶν πειρασμῶν
οὐκ ἐγγιοῦσι πρὸς αὐτὸν οἱ πειρασμοί ὥστε καταποντίσαι μακρόθεν, καὶ θροήσουσι καὶ ταράξουσι.
• Συνετιῶ σε καὶ συμβιβῶ σε ἐν ὁδῷ ταύτῃ ᾖ που
ρεύσῃ· ἐπιστηριῶ ἐπὶ σὲ τοὺς ὀφθαλμούς μου.
Ως ἀπὸ Θεοῦ τὸ ῥητὸν, Συνετίσω σε πῶς· ἀν
ὑπερτερήσῃς, καὶ συμπορεύσομαί σοι ἐν τῇ προκει
μένη πορεία.
• Μη γίνεσθε ὡς ἵππος καὶ ἡμίονος οἷς οὐκ ἔστι
σύνεσις, ο Ἐκ τοῦ Δαυΐδ ὁ λόγος· παραινεῖ γὰρ
Ο μὴ γίνεσθαι ἡμᾶς θηλυμανεῖς καὶ ἀγόνους πρὸς
ἀρετήν.
• Εν κημῷ καὶ χαλινῷ τὰς σιαγόνας αὐτῶν
ἄγξαις τῶν μὴ ἐγγιζόντων πρός σε. ν - Είτα εύσ
χεται πρὸς Θεὸν ὅτι αὐτοὺς ἐγγίζοντας πρός σε,
δι' ἐπιστροφῆς καὶ ἄκοντας κατάσχοις τῆς πρὸ;
κακίαν φορά; δι' επαγωγῆς πειρασμών.
• Ευφράνθητε ἐπὶ Κύριον, καὶ ἀγαλλιάσθε δι
καιοι, καὶ καυχᾶσθε πάντες οἱ εὐθεῖς τῇ καρδίᾳ.»
- Μὴ ἐπὶ ταῖς ἀρεταῖς ὑμῶν· ἀβέβαιοι γὰρ εἰ μὴ
φυλάττοιντο ὑπὸ Θεοῦ.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ, ἀνεπίγραφος παρ' Εβραίοις.
᾿Αγαλλιᾶσθε, δίκαιοι, ἐν Κυρίῳ· τοῖς εὐθέσι πρέπει
αἴνεσις. Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ ἐν κιθάρᾳ, ἐν
ψαλτηρίῳ, δεκαχόρδῳ ψάλατε αὐτῷ.» — —— Εοικε πεποιῆσθαι εἰς τὴν κατὰ τὸν Εζεκίαν ἐπὶ τοῖς Ασσυ
ρίοις θείαν τερατουργίας προτρέπων ὑμνεῖν τὸν
Θεὸν τοὺς ἀξίους· εἴη δ' ἂν καὶ ἡμῖν ἁρμόδιος.
• Ασατε αὐτῷ ᾆσμα καινόν.»
Ἐπὶ γὰρ τοῖς
νέοις εὐεργετήμασιν ὀφείλομεν καὶ νέα προσάγειν
Θεῷ τὰ εὐχαριστήρια· καὶ ἄλλως δὲ τὰ Χριστιανικά
πάντα καινὰ πρὸς τὰ παλαιὰ καὶ νομικά.
• Καλώς ψάλατε αὐτῷ ἐν ἀλαλαγμῷ.»
καλῶς, δηλοῖ τὸ ἀμετεωρίστως και ολοψύχως.
-Th,
• Οτι εὐθὺς ὁ λόγος τοῦ Κυρίου καὶ πάντα τὰ
ἔργα αὐτοῦ ἐν πίστει, ο — ᾿Αληθεῖς οἱ λόγοι Κυ
ρίου καὶ αἱ ἀποβάσεις τῶν ἔργων αὐτοῦ πιστοῦσιν
αὐτούς.
col. 1443–1444page 459 of 548
PG 142:1443Αγαπῇ ἐλεημοσύνην καὶ κρίσιν.» -- Ελεήμων γὰρ ὑπάρχει καὶ δίκαιος. Οτι τε κίρνησι τῇ δια καιοσύνῃ τὸν ἔλεον ἢ ὅτι τὸν μὲν ἔλεον κατὰ τὸν παρέντα αἰῶνα υπερεκχέει· τὴν δὲ δικαιοσύνην μᾶλλον ἀποταμιεύε: εἰς τὸν μέλλοντα αἰῶνα καὶ τότε άκρατον τοῦτον, εἶπ.... καὶ ὅτι (αλ. ἄκρατον, ἢ καὶ ὅτι τοὺς μὲν διορθουμένους ἐλεεῖ, τοῖς δὲ πάμε παν ἀδιορθώτοις κλείει τὸν ἔλεον. Τοῦ ἐλέους Κυρίου πλήρης ἡ γῆ.» — Ελεεί καὶ τοὺς ἀθέους· πῶς γὰρ ἂν ἄλλως ἦν αὐτοὺς ζην; Τῷ λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν καὶ τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτῶν.» – Τῷ ἐν ὑποστάτῳ λόγῳ τοῦ Πατρὸς καὶ τῷ ὁμοουσίῳ αὐτοῦ Πνεύματι· διὰ τοῦτο γὰρ εἶπε τοῦ στόματος αὐτοῦ ἐθεμελιώθησαν, ἤτοι ἐκτίσθησαν καὶ οἱ οὐρανοὶ καὶ αἱ δυνάμεις αὐτῶν· ἤτοι απ ἐν αὐτοῖς αἴπερ εἰσὶν αἱ νοεραὶ καὶ ἄθλοι. Λείο Συνάγων ὡσεὶ ἀσκὴν ὕδατα θαλάσσης.» πει ἡ εἰς πρόθεσις· οὕτω γάρ, φησί, τὰ ὕδατα τῆς θαλάσσης περικλείει εἰς τούς τόπους αὐτῶν ὥσπερ εἰς ἀσκόν. Φυλάσσων Τιθεὶς ἐν θησαυροῖς ἀβύσσους. ο ἐν τοῖς κόλποις τῆς γῆς τὴν τῶν ὑδάτων πληθύν ὥσπερ ἐν θησαυροῖς διὰ τὸ κεκρυμμένον, διὰ τὸ δαψιλές, διὰ τὸ κατὰ χρείαν ἀνοίγεσθαί τε καὶ κλεί εσθαι. Ψευδής ίππος εἰς σωτηρίαν.» ἄδηλον γὰρ εἰ σώσει τὸν ἐπιβάτην. ᾿Αβέβαιος Ἐν δὲ πλήθει δυνάμεως αὐτοῦ οὐ σωθήσεται. Ο ίππος δηλονότι. Ρύσασθαι ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς αὐτῶν καὶ διαθρέψαι αὐτοὺς ἐν λιμῷ.» διαθρέψαι αὐτοὺς ἐν λιμῷ.» — Καθώς τους περί Εζεκίαν ἐκ τοῦ καθ' ἡμέραν προσδοκωμένου θανά του ἐῤῥύσατο, καὶ ἐν τῷ ἀπὸ πολιορκίας λιμῷ ἐξέ θρεψεν. Οτι ἐν αὐτῷ εὐφρανθήσεται ἡ καρδία ἡμῶν, Από καὶ ἐν τῷ ὀνόματι ἁγίῳ αὐτοῦ ἠλπίσαμεν.» κοινοῦ μὲν, ὅτι αὐτὸς εὐφρανεῖ ἡμᾶς. Γένοιτο, Κύριε, τὸ ἔλεός σου ἐφ' ἡμᾶς, καθάπερ ἠλπίσαμεν ἐπὶ σέ.» — Ἠλπίσαμεν δὲ λίαν· γένοιτο τοίνυν πολύ. ΨΑΛΜΟΣ ΑΓ. Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ, ὅτε ἠλλοίωσε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐναντίον ᾿Αβιμέλεχ, καὶ ἀπέλυσεν αὐτὸν καὶ ἀπῆλθεν.» — φεύγων τὴν Σαούλ ὁ Δαυΐδ, ἀπήρχετο πρὸς τὸν ἀλλόφυλον ᾿Αγχούς βασιλέα τῆς Γεθ, καὶ καθ᾽ ὁδὸν ἐκκλίνας πρὸς ᾿Αχιμελὲν τὸν ἀρχιερές, καὶ τοὺς ἄρτους λαβὼν τῆς προθέσεως καὶ τὸ δέρο τοῦ Γολιάθ 8 ἦν ἀνατεθειμένον τῷ Θεῷ, ἀπῆλθεν εἰ; τὸν ᾿Αγχούς. Γνωσθεὶς δὲ ὅστις εἴη Αλλοίωσε τ πρόσωπον αὐτοῦ μανίαν ὑποκριθεὶς, καὶ οὕτως ἀπελύθη. Ιστέον οὖν ὅτι τὸ ᾿Αβιμελὲχ όνομα ἦν των βασιλέων τῆς Γεθ, ὥσπερ καὶ ἐν τῷ Φαραὼ τῶν τῆς Αἰγύπτου· ἡ ἐπιγραφὴ τοίνυν τοῦ ψαλμοῦ τῷ βασιλικῷ ὀνόματι τὸν ᾿Αγχοὺς ὀνομάζουσα, Αβιμε λὲς ἐκάλεσεν. Εἰ δὲ καὶ ὁ ἀρχιερεὺς ᾿Αβιμελέχ Φοβηθήτω τὸν Κύριον πᾶσα ἡ γῆ. Απ' αὐτοῦ δὲ σαλευθήτωσαν πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκου» μένην.» — Απ' αὐτοῦ δὲ ἤτοι τοῦ φόβου τρομαζέ τυσαν πάντες· διδάσκει δὲ διὰ τούτου τὴν ἄκραν Ο προσηγορεύετο, θαυμαστὸν οὐδὲν, ἔστι γὰρ καὶ ευλάβειαν του σεβάσματος. Κύριος διασκεδάζει βουλὰς ἐθνῶν ἀθετεῖ δὲ λογισμοὺς λαῶν, καὶ ἀθετεῖ βουλὰς ἀρχόντων.» Βουλή ἐστιν ἡ κυρωθεῖσα γνώμη, λογισμὸς δὲ ἡ ἁπλῶς ἐνθύμησις. Μακάριον τὸ ἔθνος οὗ ἐστι Κύριος ὁ Θεὸς αὐτ τοῦ, λαὸς ὅν ἐξελέξατο εἰς κληρονομίαν ἑαυτῷ. Μακάριον τὸ ἔθνος τὸ κυριευόμενον καὶ οἰκονομούμενον ὑπὸ τοῦ ἰδίου Θεοῦ. Ἐξ οὐρανοῦ ἐπέβλεψεν ὁ Κύριος· εἶδε πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων.» - Διὰ τούτων τὸ παντεποπτικόν αἰνίττεται τοῦ Θεοῦ. Εξ ετοίμου κατοικητηρίου αὐτοῦ ἐπέβλεψεν ἐπὶ πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν. Τοῦ προσ χείρου εἰς τὸ πάντας θεᾶσθαι. Ο πλάτας κατά μόνας τὰς καρδίας αὐτῶν, ὁ συνεὶς εἰς πάντα τὰ ἔργα αὐτῶν. Καρδίας τὰς ψυχάς φησιν ήτοι κεχωρισμένας τῶν λοιπῶν ζώων ἀθάνατοι γὰρ καὶ λογικαί. Ὁ γοῦν τὰς ψυχὰς πλά σας οἶδε πάντως καὶ τὰ τούτων κινήματα συνιεί; πάντα ὁ χωρὶς ὁράσεως ἢ ἀκοῆς ἢ ἄλλης αἰσθήσεως ἕκαστον τῶν πραττομένων κατανοῶν. «Οὐ σώσεται βασιλεὺς διὰ πολλὴν δύναμιν. ο Τὴν ἐν πλήθει στρατιωτῶν, καὶ ἵππων καὶ όπλων. Και γίγας οὐ σωθήσεται ἐν πλήθει ἰσχύος αυτ του. Γίγας ἐστὶν ὁ κατὰ σῶμα ρωμαλεώτατος καὶ γενναιότατος. κύριον όνομα βασιλεύς. Ο αρχιερεὺς δὲ μᾶλλον Αχιμελὲχ ἐν τῇ τῶν Βασιλειῶν βίβλῳ γέγραπται, καὶ οὐκ ᾿Αβιμελεχ, κἂν λέγωσί τινες, ὅτι τὰ στοι χεῖα παρ' Εβραίοι; τὸ Χάφ, τὸ Βῆθ, πολλὴν ἐμφέρειαν ἔχουσι βραχείᾳ μόνη κεραία τινὶ διαλλάττοντα, οὐκ ἀναγκαῖον τοῦτο πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ καλεῖσθαι τὸν ᾿Αβιμελέχ' πολλὰ γὰρ καὶ ἄλλα στοιχεία πρὸς άλληλα φέρουσιν ὁμοιότητά τινα καὶ ἐμφέρειαν, ἀλλ᾽ οὐ διὰ τοῦτο συγχέονται τὰ ὀνόματα· μᾶλλον μὲν οὖν ὁ ἀρχιερεὺς ᾿Αχιλλχ ὠνομάζετο καὶ ᾿Αβιάθαρ κατὰ διωνυμίαν· ὡς παρὰ τῶν εὐαγγελ κῶν δεδιδάγμεθα παραδόσεων· εἰ δὲ τοῦ να' πρώτου ψαλμοῦ ἡ ἐπιγραφὴ 'Αβιμελές καλεῖ τὸν ἀρχιερές, γραφικὸν κἂν σφάλμα μάλιστα τοῦτο. Ευλογήσω τὸν Κύριον ἐν παντὶ καιρῷ· δια παντὸς ἡ αἴνεσις αὐτοῦ ἐν τῷ στόματί μου. Εν παντί καιρῷ προσήκοντι καὶ διαπαντὸς ὁπότε δυνατὸν ὑμνήσω τὸν Κύριον, τῷ σώματι κυρίῳ στόματι· τῷ δὲ νοερῷ διηνεκώς· μνημονευτέον γὰρ Θεοῦ μᾶλλον ἢ ἀναπνευστέον. Ἐν τῷ Κυρίῳ ἐπαινεθήσεται ἡ ψυχή μου. Οὐ δι' ἀρετὴν οἰκείαν μεγαλυνθήσομαι, ἀλλὰ διὰ τὸ ἔχειν ὑπέρμαχον τὸν Θεόν. Ακουσάτωσαν πραεῖς, καὶ εὐφρανθήτωσαν.» Ακουσάτωσαν ὅτι ἐζήτησα τὸν Κύριον εἰς ἐπι κουρίαν, καὶ εἰσήκουσέ μου. Πραεῖς δέ φησι τοὺς ἀνεξικάκους· ἦν αὐτός. Προσέλθετε πρὸς αὐτὸν καὶ φωτίσθητε, καὶ τὰ
• Αγαπῇ ἐλεημοσύνην καὶ κρίσιν.» -- Ελεήμων
γὰρ ὑπάρχει καὶ δίκαιος. Οτι τε κίρνησι τῇ δια
καιοσύνῃ τὸν ἔλεον ἢ ὅτι τὸν μὲν ἔλεον κατὰ τὸν
παρέντα αἰῶνα υπερεκχέει· τὴν δὲ δικαιοσύνην
μᾶλλον ἀποταμιεύε: εἰς τὸν μέλλοντα αἰῶνα καὶ τότε
άκρατον τοῦτον, εἶπ.... καὶ ὅτι (αλ. ἄκρατον, ἢ
καὶ ὅτι τοὺς μὲν διορθουμένους ἐλεεῖ, τοῖς δὲ πάμε
παν ἀδιορθώτοις κλείει τὸν ἔλεον.
• Τοῦ ἐλέους Κυρίου πλήρης ἡ γῆ.» — Ελεεί
καὶ τοὺς ἀθέους· πῶς γὰρ ἂν ἄλλως ἦν αὐτοὺς
ζην;
• Τῷ λόγῳ Κυρίου οἱ οὐρανοὶ ἐστερεώθησαν καὶ
τῷ πνεύματι τοῦ στόματος αὐτοῦ πᾶσα ἡ δύναμις
αὐτῶν.» – Τῷ ἐν ὑποστάτῳ λόγῳ τοῦ Πατρὸς καὶ
τῷ ὁμοουσίῳ αὐτοῦ Πνεύματι· διὰ τοῦτο γὰρ εἶπε
τοῦ στόματος αὐτοῦ ἐθεμελιώθησαν, ἤτοι ἐκτίσθησαν καὶ οἱ οὐρανοὶ καὶ αἱ δυνάμεις αὐτῶν· ἤτοι απ
ἐν αὐτοῖς αἴπερ εἰσὶν αἱ νοεραὶ καὶ ἄθλοι.
Λείο
• Συνάγων ὡσεὶ ἀσκὴν ὕδατα θαλάσσης.»
πει ἡ εἰς πρόθεσις· οὕτω γάρ, φησί, τὰ ὕδατα τῆς
θαλάσσης περικλείει εἰς τούς τόπους αὐτῶν ὥσπερ
εἰς ἀσκόν.
- Φυλάσσων
• Τιθεὶς ἐν θησαυροῖς ἀβύσσους. ο
ἐν τοῖς κόλποις τῆς γῆς τὴν τῶν ὑδάτων πληθύν
ὥσπερ ἐν θησαυροῖς διὰ τὸ κεκρυμμένον, διὰ τὸ
δαψιλές, διὰ τὸ κατὰ χρείαν ἀνοίγεσθαί τε καὶ κλείεσθαι.
• Ψευδής ίππος εἰς σωτηρίαν.»
ἄδηλον γὰρ εἰ σώσει τὸν ἐπιβάτην.
᾿Αβέβαιος
• Ἐν δὲ πλήθει δυνάμεως αὐτοῦ οὐ σωθήσεται.
Ο ίππος δηλονότι.
• Ρύσασθαι ἐκ θανάτου τὰς ψυχὰς αὐτῶν καὶ
διαθρέψαι αὐτοὺς ἐν λιμῷ.»
διαθρέψαι αὐτοὺς ἐν λιμῷ.» — Καθώς τους περί
Εζεκίαν ἐκ τοῦ καθ' ἡμέραν προσδοκωμένου θανάτου ἐῤῥύσατο, καὶ ἐν τῷ ἀπὸ πολιορκίας λιμῷ ἐξέ
θρεψεν.
• Οτι ἐν αὐτῷ εὐφρανθήσεται ἡ καρδία ἡμῶν,
- Από
καὶ ἐν τῷ ὀνόματι ἁγίῳ αὐτοῦ ἠλπίσαμεν.» -
κοινοῦ μὲν, ὅτι αὐτὸς εὐφρανεῖ ἡμᾶς.
• Γένοιτο, Κύριε, τὸ ἔλεός σου ἐφ' ἡμᾶς, καθάπερ
ἠλπίσαμεν ἐπὶ σέ.» — Ἠλπίσαμεν δὲ λίαν· γένοιτο
τοίνυν πολύ.
ΨΑΛΜΟΣ ΑΓ.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ, ὅτε ἠλλοίωσε τὸ πρόσωπον
αὐτοῦ ἐναντίον ᾿Αβιμέλεχ, καὶ ἀπέλυσεν αὐτὸν καὶ
ἀπῆλθεν.» — φεύγων τὴν Σαούλ ὁ Δαυΐδ, ἀπήρχετο
πρὸς τὸν ἀλλόφυλον ᾿Αγχούς βασιλέα τῆς Γεθ, καὶ
καθ᾽ ὁδὸν ἐκκλίνας πρὸς ᾿Αχιμελὲν τὸν ἀρχιερές,
καὶ τοὺς ἄρτους λαβὼν τῆς προθέσεως καὶ τὸ δέρο
τοῦ Γολιάθ 8 ἦν ἀνατεθειμένον τῷ Θεῷ, ἀπῆλθεν εἰ;
τὸν ᾿Αγχούς. Γνωσθεὶς δὲ ὅστις εἴη Αλλοίωσε τ
πρόσωπον αὐτοῦ μανίαν ὑποκριθεὶς, καὶ οὕτως
ἀπελύθη. Ιστέον οὖν ὅτι τὸ ᾿Αβιμελὲχ όνομα ἦν των
βασιλέων τῆς Γεθ, ὥσπερ καὶ ἐν τῷ Φαραὼ τῶν
τῆς Αἰγύπτου· ἡ ἐπιγραφὴ τοίνυν τοῦ ψαλμοῦ τῷ
βασιλικῷ ὀνόματι τὸν ᾿Αγχοὺς ὀνομάζουσα, Αβιμε
λὲς ἐκάλεσεν. Εἰ δὲ καὶ ὁ ἀρχιερεὺς ᾿Αβιμελέχ
• Φοβηθήτω τὸν Κύριον πᾶσα ἡ γῆ. Απ' αὐτοῦ
δὲ σαλευθήτωσαν πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκου»
μένην.» — Απ' αὐτοῦ δὲ ἤτοι τοῦ φόβου τρομαζέτυσαν πάντες· διδάσκει δὲ διὰ τούτου τὴν ἄκραν Ο προσηγορεύετο, θαυμαστὸν οὐδὲν, ἔστι γὰρ καὶ
ευλάβειαν του σεβάσματος.
• Κύριος διασκεδάζει βουλὰς ἐθνῶν ἀθετεῖ δὲ
λογισμοὺς λαῶν, καὶ ἀθετεῖ βουλὰς ἀρχόντων.»
Βουλή ἐστιν ἡ κυρωθεῖσα γνώμη, λογισμὸς δὲ ἡ
ἁπλῶς ἐνθύμησις.
• Μακάριον τὸ ἔθνος οὗ ἐστι Κύριος ὁ Θεὸς αὐτ
τοῦ, λαὸς ὅν ἐξελέξατο εἰς κληρονομίαν ἑαυτῷ.
Μακάριον τὸ ἔθνος τὸ κυριευόμενον καὶ οἰκονο
μούμενον ὑπὸ τοῦ ἰδίου Θεοῦ.
• Ἐξ οὐρανοῦ ἐπέβλεψεν ὁ Κύριος· εἶδε πάντας
τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων.» - Διὰ τούτων τὸ παν
τεποπτικὸν αἰνίττεται τοῦ Θεοῦ.
• Εξ ετοίμου κατοικητηρίου αὐτοῦ ἐπέβλεψεν ἐπὶ
πάντας τοὺς κατοικοῦντας τὴν γῆν. -
Τοῦ προσ
χείρου εἰς τὸ πάντας θεᾶσθαι.
• Ο πλάτας κατά μόνας τὰς καρδίας αὐτῶν, ὁ
συνεὶς εἰς πάντα τὰ ἔργα αὐτῶν. Καρδίας τὰς
ψυχάς φησιν ήτοι κεχωρισμένας τῶν λοιπῶν ζώων·
ἀθάνατοι γὰρ καὶ λογικαί. Ὁ γοῦν τὰς ψυχὰς πλάσας οἶδε πάντως καὶ τὰ τούτων κινήματα συνιεί;
πάντα ὁ χωρὶς ὁράσεως ἢ ἀκοῆς ἢ ἄλλης αἰσθήσεως
ἕκαστον τῶν πραττομένων κατανοῶν.
«Οὐ σώσεται βασιλεὺς διὰ πολλὴν δύναμιν. ο
- Τὴν ἐν πλήθει στρατιωτῶν, καὶ ἵππων καὶ
όπλων.
• Και γίγας οὐ σωθήσεται ἐν πλήθει ἰσχύος αυτ
του. -
Γίγας ἐστὶν ὁ κατὰ σῶμα ρωμαλεώτατος
καὶ γενναιότατος.
κύριον όνομα βασιλεύς. Ο αρχιερεὺς δὲ μᾶλλον
Αχιμελὲχ ἐν τῇ τῶν Βασιλειῶν βίβλῳ γέγραπται,
καὶ οὐκ ᾿Αβιμελεχ, κἂν λέγωσί τινες, ὅτι τὰ στοι
χεῖα παρ' Εβραίοι; τὸ Χάφ, τὸ Βῆθ, πολλὴν ἐμφέρειαν ἔχουσι βραχείᾳ μόνη κεραία τινὶ διαλλάττοντα,
οὐκ ἀναγκαῖον τοῦτο πρὸς ἀπόδειξιν τοῦ καλεῖσθαι
τὸν ᾿Αβιμελέχ' πολλὰ γὰρ καὶ ἄλλα στοιχεία πρὸς
άλληλα φέρουσιν ὁμοιότητά τινα καὶ ἐμφέρειαν,
ἀλλ᾽ οὐ διὰ τοῦτο συγχέονται τὰ ὀνόματα· μᾶλλον
μὲν οὖν ὁ ἀρχιερεὺς ᾿Αχιλλχ ὠνομάζετο καὶ
᾿Αβιάθαρ κατὰ διωνυμίαν· ὡς παρὰ τῶν εὐαγγελ:
κῶν δεδιδάγμεθα παραδόσεων· εἰ δὲ τοῦ να' πρώτου
ψαλμοῦ ἡ ἐπιγραφὴ 'Αβιμελές καλεῖ τὸν ἀρχιερές,
γραφικὸν κἂν σφάλμα μάλιστα τοῦτο.
• Ευλογήσω τὸν Κύριον ἐν παντὶ καιρῷ· διαπαντὸς ἡ αἴνεσις αὐτοῦ ἐν τῷ στόματί μου.
— Εν παντί καιρῷ προσήκοντι καὶ διαπαντὸς ὁπότε
δυνατὸν ὑμνήσω τὸν Κύριον, τῷ σώματι κυρίῳ
στόματι· τῷ δὲ νοερῷ διηνεκώς· μνημονευτέον
γὰρ Θεοῦ μᾶλλον ἢ ἀναπνευστέον.
• Ἐν τῷ Κυρίῳ ἐπαινεθήσεται ἡ ψυχή μου.
· Οὐ δι' ἀρετὴν οἰκείαν μεγαλυνθήσομαι, ἀλλὰ διὰ
τὸ ἔχειν ὑπέρμαχον τὸν Θεόν.
• Ακουσάτωσαν πραεῖς, καὶ εὐφρανθήτωσαν.»
- Ακουσάτωσαν ὅτι ἐζήτησα τὸν Κύριον εἰς ἐπι·
κουρίαν, καὶ εἰσήκουσέ μου. Πραεῖς δέ φησι τοὺς
ἀνεξικάκους· ἦν αὐτός.
• Προσέλθετε πρὸς αὐτὸν καὶ φωτίσθητε, καὶ τὰ
col. 1445–1446page 460 of 548
PG 142:1445πρόσωπα ὁμῶν οὐ μὴ καταισχυνθῇ.» - Οσοι τῇ εὐθυμίᾳ τὸν νοῦν ἐσκοτίσθητε, προσφύγετε εἰς θεὸν καὶ τῇ εὐθυμίᾳ φωτίσθητε, καὶ οὐ μὴ καταισχυνθῆς τε ἐλπίσιν. Οὗτος ὁ πτωχὸς ἐκέκραξε, καὶ ὁ Κύριος εἰσή. κουσεν αὐτοῦ, καὶ ἐκ πασῶν θλίψεων αὐτοῦ ἔσωσεν αὐτόν.» - Οὗτος ἐγὼ ὁ πτωχὸς πάσης ἀνθρωπίνης ἐπικουρίας. Παρεμβαλεί, ἄγγελος Κυρίου κύκλῳ τῶν φοβουμένων αὐτὸν, καὶ ῥύσεται αὐτούς. ο - στρατοπεδεύσει πέριξ ἑκάστου· τῇ δυνάμει αὐτοῦ περιτειχίζων αὐτόν. Ολῳ γὰρ στρατῷ παρεικάζει τὴν τοῦ ἀγγέλου δύναμιν, τοῦ φύλακος τῆς ἑκάστου ζωής. Γεύσασθε καὶ ἴδετε, ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος. Μακάριος ἀνὴρ ὃς ἐλπίζει ἐπ' αὐτόν.» Πείρα γνώτε καὶ μάθετε τὴν ἀγαθωσύνην τοῦ Θεοῦ. Τουτο ἐστιν ἐκζητήσατε καὶ ὑμεῖς, καὶ προσδράμετε, καὶ τὰ τοιαῦτα. Αινίττεται δὲ καὶ τὸν διὰ βαπτίσματος φωτισμὸν καὶ τὴν τῶν θείων μυστηρίων μετάληψιν, δι' ὧν τὸν σταυρὸν καὶ τὸν θάνατον διδασκόμεθα τὰ τῆς ἀγαθωσύνης του Κύριου παραστατικά. Φοβήθητε τον Κύριον, πάντες οἱ ἅγιοι αὐτοῦ. ὁ Αγίους καλεῖ τοὺς ἀνακειμένους τῷ καθαρῷ Θεῷ. Οτι οὐκ ἔστιν ὑστέρημα τοῖς φοβουμένοις αὐ τόν.» Οὐκ ἔστιν ἔλλειψις ἀληθοῦς ἀγαθοῦ τοῖς φοβουμένοις αὐτόν. Πλούσιοι επτώχευσαν, καὶ ἐπείνασαν· οἱ δὲ ἐκζητοῦντες τὸν Κύριον οὐκ ἐλαττωθήσονται παντὸς ἀγαθοῦ. 1 - Αἰωνίου καὶ ἀμειώτου. Τίς ἐστιν ἄνθρωπος ο θέλων ζωήν;» Εκεί νος ἀκουσάτω τῆς ἐμῆς διδαχῆς ὅστις ορέγεται τὴν ὄντως ζωήν. 'Αγαπῶν ἡμέρας ἰδεῖν ἀγαθάς; ν Ημέρας εἰσὶν ἀγαθαὶ τὸ ἄΐδιον φῶς μετὰ τῆς ἀλήκτου ενο φροσύνης καὶ ἀνεκλαλήτου. Παῦσον τὴν γλῶσσάν σου ἀπὸ κακοῦ, καὶ χείλη. σου τοῦ μὴ λαλῆσαι δόλον.» Εντεῦθεν ὑποτίθεται τὰ ἔργα τοῦ θείου φόβου τοῦ στοιχειωτικοῦ, καὶ σωφρονίζει πρῶτον τὴν γλῶσσαν τὸ εὐόλισθον μόριον και προχειρότατον ὄργανον εἰς ἅπαν κακόν. Εκκλινον ἀπὸ κακοῦ, καὶ ποίησον ἀγαθόν ζήτησον εἰρήνην, καὶ δίωξον αὐτήν.» - Περὶ τοῦ λόγου διδάξας, εἰς τὴν πρᾶξιν εὐτάκτως ἐχώρησε. Πρόσωπον Κυρίου ἐπὶ ποιοῦντας κακὰ, τοῦ ἐξολοθρεῦσαι ἐκ γῆς τὸ μνημόσυνον αὐτῶν.» - "Η ἐπι σκοπὴ καὶ τοὺς πονηρούς, ἀλλ᾽ ἕνεκα τοῦ ἀφανίσαι τὴν μνήμην αὐτῶν ἐκ τῆς χώρας τῶν σωζομένων. Εκέκραξαν οἱ δίκαιοι, καὶ ὁ Κύριος εἰσήκουσεν αὐτῶν, καὶ ἐκ πασῶν τῶν θλίψεων αὐτῶν ἐῤῥύσατο αὐτούς.» — Κραυγήν νοητέον τὴν ἐπιτεταγμένην νοερὰν ἔντευξιν, λύτρωσιν καὶ θλίψεων τὸ ἀκυρίευτον ὑπ' αὐτῶν μεἶναι τὴν ψυχὴν καὶ ἀήττητον. Εγγύς Κύριος τοῖς συντετριμμένοις τῇ καρ δίᾳ.» - Τοῖς κατανενυγμένοις ἐπὶ τοῖς ἑαυτῶν ἁμαρτήμασι. Καὶ τοὺς ταπεινοὺς τῷ πνεύματι σώσει. – Τοὺς ἔχοντας τεταπεινωμένην ψυχήν. Πολλαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων, καὶ ἐκ πασῶν αὐτῶν ῥύσεται αὐτοὺς ὁ Κύριος. ο Έτι κρατεῖς, ἐπιδείξει παντὸς πειρασμός. Φυλάσσει Κύριος πάντα τὰ ὀστᾶ αὐτῶν· ἓν ἐξ αὐτῶν οὐ συντριβήσεται. ο Οστᾶ καλεῖ τοὺς στε ρεοῦντας τὴν ψυχὴν λογισμούς, ὧν οὐδεὶς συντριβή. σεται τῇ βίᾳ τῆς ἁμαρτίας. θάνατος ἁμαρτωλῶν πονηρός. ο - 'Αλγεινός, επείπερ οξέω; αἰσθάνονται τότε τῆς διαδεχομένης τούτους κολάσεως. Καὶ οἱ μισοῦντες τὸν δίκαιον πλημμελήσουσι.» Ψυχικῶς κινδυνεύουσιν. Λυτρώσεται Κύριος ψυχάς δούλων αὐτοῦ, καὶ οὐ μὴ πλημμελήσουσι πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπ' αὐτ τόν.» Τῶν ἀνθρωπίνων ἐπιβουλῶν καὶ δαιμονικῶν αἱ ἡττήθησαν τῆς τούτων ὑπομονῆς. ΨΑΛΜΟΣ ΑΔ', Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ. Καὶ τοῦτον ἦσαν ὁ Προφήτης διωκόμενος ὑπὸ τοῦ Σαούλ. Αρμόζει δὲ καὶ πᾶσιν ἐμοίως τοῖς καταδιωκομένοις ὑπ' ἐχθρῶν. Δίκασον, Κύριε, τοὺς ἀδικοῦντάς με, πολέμησον τοὺς πολεμοῦντάς με, ο Τῷ σχήματι τῆς πανα οπλίας ἐκδειματοῦ τους πονηρούς. Εκχεον ῥομφαίαν, καὶ σύγκλεισον ἐξεναντίας τῶν καταδιωκόντων με. ο - Γύμνωσον την σπάθην ἥτις ἐξελκομένη τοῦ κουλεοῦ, δοκεῖ ἐκχεῖσθαι διὰ τὴν λειότητα. Αἰσχυνθείησαν καὶ ἐντραπείησαν οἱ ζητοῦντες Ο τὴν ψυχήν μου.»· Φράξον ἔμπροσθεν ὥστε μὴ δύνασθαι αὐτοὺς τὸν ἀπὸ τοῦ κίνδυνον ἐκφυγείν. Αποστραφείησαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ καταισχυνθείησαν οἱ λογιζόμενοί μοι κακά. ) —· Οι σκεπτόμενοι καὶ μελετῶντες. Γενηθήτωσαν ὡσεὶ χοῦς κατὰ πρόσωπον ἀνέ μου.» – Ὅσον ἐπὶ τῷ διασκεδάννυσθαι ἐν τῷ φεύ γειν. Καὶ ἄγγελος Κυρίου ἐκθλίβων αὐτούς. ο - Προϋ πακουστέον τὸ ἔστω. Γενηθήτω ή ίδὸς αὐτῶν σκότος καὶ ολίσθημα.» Σκότος καὶ ὀλίσθημα την κατάπτωσιν λέγει· οἵ τε γὰρ ἐν σκότει προσπταίοντες καὶ οἱ ὀλισθαίνοντες καταπίπτουσι. Καὶ ἄγγελος Κυρίου καταδιώκων αὐτούς.» Μήτε ὀφθαλμῶν, μήτε ποδι βοηθούμενοι, κατά πειγέσθωσαν καὶ ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου ἐκδιώκοντος ὅπιο σθεν. Ότι δωρεάν ἔκρυψαν μοι διαφθορὰν παγίδος αὐτῶν. ο — Αναιτίως καὶ ἀδίκως ετεκτήναντο μοι όλεθρον διὰ μηχανῆς αὐτῶν. Μάτην ὠνείδισαν τὴν ψυχήν μου. ωνείδισαν με. Ψευδώς Ἐλθέτω αὐτῷ παγὶς ἦν οὐ γινώσκει.» - Παντί τῷ τοιαῦτα κατ' ἐμοῦ συσκευάσαντι ἐλθέτω συμφορά ἀπρόοπτος. Καὶ ἡ θήρα την έκρυψε συλλαβέτω αὐτόν.» Θήραν λέγει τὸ δίκτυον· διὰ τούτου δὲ καὶ διὰ τῆς παγίδος τὴν συσκευήν αινίττεται καὶ τὴν μηχανήν.
πρόσωπα ὁμῶν οὐ μὴ καταισχυνθῇ.» - Οσοι τῇ
εὐθυμίᾳ τὸν νοῦν ἐσκοτίσθητε, προσφύγετε εἰς θεὸν
καὶ τῇ εὐθυμίᾳ φωτίσθητε, καὶ οὐ μὴ καταισχυνθῆς
τε ἐλπίσιν.
• Οὗτος ὁ πτωχὸς ἐκέκραξε, καὶ ὁ Κύριος εἰσή.
κουσεν αὐτοῦ, καὶ ἐκ πασῶν θλίψεων αὐτοῦ ἔσωσεν
αὐτόν.» - Οὗτος ἐγὼ ὁ πτωχὸς πάσης ἀνθρωπίνης
ἐπικουρίας.
• Παρεμβαλεί, ἄγγελος Κυρίου κύκλῳ τῶν φοβουμένων αὐτὸν, καὶ ῥύσεται αὐτούς. ο - Στρατοπεδεύσει πέριξ ἑκάστου· τῇ δυνάμει αὐτοῦ περιτειχίζων αὐτόν. Ολῳ γὰρ στρατῷ παρεικάζει τὴν
τοῦ ἀγγέλου δύναμιν, τοῦ φύλακος τῆς ἑκάστου
ζωής.
• Γεύσασθε καὶ ἴδετε, ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος.
Μακάριος ἀνὴρ ὃς ἐλπίζει ἐπ' αὐτόν.» Πείρα
γνώτε καὶ μάθετε τὴν ἀγαθωσύνην τοῦ Θεοῦ. Τουτο
ἐστιν ἐκζητήσατε καὶ ὑμεῖς, καὶ προσδράμετε, καὶ
τὰ τοιαῦτα. Αινίττεται δὲ καὶ τὸν διὰ βαπτίσματος
φωτισμὸν καὶ τὴν τῶν θείων μυστηρίων μετάληψιν,
δι' ὧν τὸν σταυρὸν καὶ τὸν θάνατον διδασκόμεθα
τὰ τῆς ἀγαθωσύνης του Κύριου παραστατικά.
• Φοβήθητε τον Κύριον, πάντες οἱ ἅγιοι αὐτοῦ. ὁ
— Αγίους καλεῖ τοὺς ἀνακειμένους τῷ καθαρῷ
Θεῷ.
• Οτι οὐκ ἔστιν ὑστέρημα τοῖς φοβουμένοις αὐ
τόν.» -
Οὐκ ἔστιν ἔλλειψις ἀληθοῦς ἀγαθοῦ τοῖς
φοβουμένοις αὐτόν.
• Πλούσιοι επτώχευσαν, καὶ ἐπείνασαν· οἱ δὲ
ἐκζητοῦντες τὸν Κύριον οὐκ ἐλαττωθήσονται παντὸς
ἀγαθοῦ. 1 - Αἰωνίου καὶ ἀμειώτου.
• Τίς ἐστιν ἄνθρωπος ο θέλων ζωήν;» Εκεί
νος ἀκουσάτω τῆς ἐμῆς διδαχῆς ὅστις ορέγεται τὴν
ὄντως ζωήν.
• 'Αγαπῶν ἡμέρας ἰδεῖν ἀγαθάς; ν Ημέρας
εἰσὶν ἀγαθαὶ τὸ ἄΐδιον φῶς μετὰ τῆς ἀλήκτου ενο
φροσύνης καὶ ἀνεκλαλήτου.
• Παῦσον τὴν γλῶσσάν σου ἀπὸ κακοῦ, καὶ χείλη.
σου τοῦ μὴ λαλῆσαι δόλον.» Εντεῦθεν ὑποτίθε
ται τὰ ἔργα τοῦ θείου φόβου τοῦ στοιχειωτικοῦ, καὶ
σωφρονίζει πρῶτον τὴν γλῶσσαν τὸ εὐόλισθον μόριον
και προχειρότατον ὄργανον εἰς ἅπαν κακόν.
• Εκκλινον ἀπὸ κακοῦ, καὶ ποίησον ἀγαθόν·
ζήτησον εἰρήνην, καὶ δίωξον αὐτήν.» - Περὶ τοῦ
λόγου διδάξας, εἰς τὴν πρᾶξιν εὐτάκτως ἐχώρησε.
• Πρόσωπον Κυρίου ἐπὶ ποιοῦντας κακὰ, τοῦ ἐξο
λοθρεῦσαι ἐκ γῆς τὸ μνημόσυνον αὐτῶν.» - "Η ἐπι
σκοπὴ καὶ τοὺς πονηρούς, ἀλλ᾽ ἕνεκα τοῦ ἀφανίσαι
τὴν μνήμην αὐτῶν ἐκ τῆς χώρας τῶν σωζομένων.
• Εκέκραξαν οἱ δίκαιοι, καὶ ὁ Κύριος εἰσήκουσεν
αὐτῶν, καὶ ἐκ πασῶν τῶν θλίψεων αὐτῶν ἐῤῥύσατο
αὐτούς.» — Κραυγήν νοητέον τὴν ἐπιτεταγμένην
νοερὰν ἔντευξιν, λύτρωσιν καὶ θλίψεων τὸ ἀκυρίευτον
ὑπ' αὐτῶν μεἶναι τὴν ψυχὴν καὶ ἀήττητον.
• Εγγύς Κύριος τοῖς συντετριμμένοις τῇ καρ
δίᾳ.» - Τοῖς κατανενυγμένοις ἐπὶ τοῖς ἑαυτῶν
ἁμαρτήμασι.
• Καὶ τοὺς ταπεινοὺς τῷ πνεύματι σώσει.
– Τοὺς ἔχοντας τεταπεινωμένην ψυχήν.
• Πολλαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων, καὶ ἐκ πασῶν
αὐτῶν ῥύσεται αὐτοὺς ὁ Κύριος. ο
Έτι κρατεῖς,
ἐπιδείξει παντὸς πειρασμός.
• Φυλάσσει Κύριος πάντα τὰ ὀστᾶ αὐτῶν· ἓν ἐξ
αὐτῶν οὐ συντριβήσεται. ο Οστᾶ καλεῖ τοὺς στε
ρεοῦντας τὴν ψυχὴν λογισμούς, ὧν οὐδεὶς συντριβή.
σεται τῇ βίᾳ τῆς ἁμαρτίας.
• θάνατος ἁμαρτωλῶν πονηρός. ο - 'Αλγεινός,
επείπερ οξέω; αἰσθάνονται τότε τῆς διαδεχομένης
τούτους κολάσεως.
• Καὶ οἱ μισοῦντες τὸν δίκαιον πλημμελήσουσι.»
· Ψυχικῶς κινδυνεύουσιν.
• Λυτρώσεται Κύριος ψυχάς δούλων αὐτοῦ, καὶ
οὐ μὴ πλημμελήσουσι πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπ' αὐτ
τόν.»
Τῶν ἀνθρωπίνων ἐπιβουλῶν καὶ δαιμονικῶν αἱ ἡττήθησαν τῆς τούτων ὑπομονῆς.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ. Καὶ τοῦτον ἦσαν ὁ
Προφήτης διωκόμενος ὑπὸ τοῦ Σαούλ. Αρμόζει
δὲ καὶ πᾶσιν ἐμοίως τοῖς καταδιωκομένοις ὑπ'
ἐχθρῶν.
• Δίκασον, Κύριε, τοὺς ἀδικοῦντάς με, πολέμη
σον τοὺς πολεμοῦντάς με, ο Τῷ σχήματι τῆς πανα
οπλίας ἐκδειματοῦ τους πονηρούς.
• Εκχεον ῥομφαίαν, καὶ σύγκλεισον ἐξεναντίας
τῶν καταδιωκόντων με. ο - Γύμνωσον την σπάθην
ἥτις ἐξελκομένη τοῦ κουλεοῦ, δοκεῖ ἐκχεῖσθαι διὰ
τὴν λειότητα.
• Αἰσχυνθείησαν καὶ ἐντραπείησαν οἱ ζητοῦντες
Ο τὴν ψυχήν μου.»· Φράξον ἔμπροσθεν ὥστε μὴ
δύνασθαι αὐτοὺς τὸν ἀπὸ τοῦ κίνδυνον ἐκφυγείν.
• Αποστραφείησαν εἰς τὰ ὀπίσω καὶ καταισχυν
θείησαν οἱ λογιζόμενοί μοι κακά. ) —· Οι σκεπτόμε
νοι καὶ μελετῶντες.
• Γενηθήτωσαν ὡσεὶ χοῦς κατὰ πρόσωπον ἀνέ
μου.» – Ὅσον ἐπὶ τῷ διασκεδάννυσθαι ἐν τῷ φεύγειν.
• Καὶ ἄγγελος Κυρίου ἐκθλίβων αὐτούς. ο - Προϋ
πακουστέον τὸ ἔστω.
• Γενηθήτω ή ίδὸς αὐτῶν σκότος καὶ ολίσθημα.»
Σκότος καὶ ὀλίσθημα την κατάπτωσιν λέγει· οἵ τε
γὰρ ἐν σκότει προσπταίοντες καὶ οἱ ὀλισθαίνοντες
καταπίπτουσι.
• Καὶ ἄγγελος Κυρίου καταδιώκων αὐτούς.»
Μήτε ὀφθαλμῶν, μήτε ποδι βοηθούμενοι, κατά
πειγέσθωσαν καὶ ὑπὸ τοῦ ἀγγέλου ἐκδιώκοντος ὅπιο
σθεν.
• Ότι δωρεάν ἔκρυψαν μοι διαφθορὰν παγίδος
αὐτῶν. ο — Αναιτίως καὶ ἀδίκως ετεκτήναντο μοι
όλεθρον διὰ μηχανῆς αὐτῶν.
• Μάτην ὠνείδισαν τὴν ψυχήν μου.
ωνείδισαν με.
Ψευδώς
• Ἐλθέτω αὐτῷ παγὶς ἦν οὐ γινώσκει.» - Παντί
τῷ τοιαῦτα κατ' ἐμοῦ συσκευάσαντι ἐλθέτω συμφορά
ἀπρόοπτος.
• Καὶ ἡ θήρα την έκρυψε συλλαβέτω αὐτόν.»
- Θήραν λέγει τὸ δίκτυον· διὰ τούτου δὲ καὶ διὰ τῆς
παγίδος τὴν συσκευήν αινίττεται καὶ τὴν μηχανήν.
col. 1447–1448page 461 of 548
PG 142:1447Καὶ ἐν τῇ παγίδι πεσεῖται ἐν αὐτῇ. αὐτῇ παρ' αὐτοῦ παγείσῃ, τουτέστι τοῖς οἰκείοις ἐπιχειρήμασιν διαφθαρείη. Πάντα τὰ ὀστᾶ μου ἐροῦσι, Κύριε, τίς ὁμοιός σοι;» - Διὰ τῶν ὀστῶν τὴν ἐκ βάθους ψυχῆς ἐκ. φαίνει εξομολόγησιν. Τὸ δὲ τὶς ἀντὶ τοῦ οὐδείς. Ρυόμενος πτωχὸν ἐκ χειρὸς στερεωτέρων αὐτ του. Ο Ανθρωπίνης ἐπικουρίας ἔρημον. Πτωχὸν καὶ πένητα τῶν διαρπαζόντων αὐτόν. ο – Διὰ τούτων τὴν ἄγαν εὐτέλειαν ἐδήλωσιν αυ τοῦ διαρπαζόντων καὶ ὅσον ἐπὶ ταῖς ἑαυτῶν ἐλπί σιν. Ανταπεδίδοσαν μοι πονηρὰ ἀντὶ ἀγαθῶν καὶ ἀτεκνίαν τῇ ψυχῇ μου. Ἐπεὶ διὰ τῶν τέκνων ἡ μνήμη φυλάσσεται, τὴν διὰ θανάτου λήθην ἀτεκνίαν ἐκάλεσε. Τῇ ψυχῇ μου δὲ ἀντὶ τοῦ ἐμοί. Εταπείνουν ἐν νηστείᾳ τὴν ψυχήν μου, ο Κατέτηκον τῇ ἀσιτίᾳ ἐμαυτόν. Καὶ ἡ προσευχή μου εἰς κόλπον μου ἀποστραφήσεται. ο· Καὶ ἡ αἴτησίς μου λαβοῦσα θεόθεν τὸ ἔμπρακτον, ἀποστραφήσεται εἰς κόλπον μου δίκην δώρου πολυτελούς. Ως πλησίον καὶ ὡς ἀδελφὸν ἡμέτερον οὕτως εὐηρέστουν. ο - Τὸν Σαούλ φησιν· ἡ δὲ σύνταξις ἀδιάφορος. Ως πενθῶν καὶ σκυθρωπάζων, οὕτως ἐταπεινούμην.» — Οὐκ ἐπήρθην ἐπὶ τοῖς ἐμοῖς κατορθώμασιν, ἀλλὰ καὶ λίαν ἐταπείνουν καταστέλλων τὸν φθόνον. Καὶ κατ᾿ ἐμοῦ εὐφράνθησαν καὶ συνήχθησαν. Οἱ δὲ φθονοῦντες οιόμενοι τὴν ἐμὴν ἰσχὺν ἀφα νίζεσθαι ἐχάρησαν, καὶ ἠθροίσθησαν εἰς μελέτην ἐπιβουλῆς. Συνήχθησαν ἐπὶ ἐμὲ μάστιγες, καὶ οὐκ ἔγνων.» "Ανδρες μάστιγες, αρσενικῶς ἤτοι πλῆκται καὶ ἀναιρέται· ἐγὼ δὲ οὐκ ᾔδειν. Διεσχίσθησαν, καὶ οὐ κατενύγησαν.» - Διε σκεδάσθησαν μὴ εὑρόντες με ἔνθα ἤλπιζον· οὐ μὴν μετεμελήθησαν. Επείρασάν με, ἐξεμυκτήρισαν με μυκτηρισμῷ· ἔβρυξαν ἐπ' ἐμὲ τοὺς ὀδόντας αὐτῶν.» Πελο ραν καὶ δοκιμὴν καὶ πᾶσαν ἐκίνησαν εἰς ἐμὲ ὥστε ἐλεῖν με· ποτὲ μὲν γὰρ ἀπάτῃ ἐχρήσαντο, τοῦτο γὰρ βούλεται νῦν ὁ μυκτηρισμός, ποτὲ δὲ φανερῶς ἐξεθηριώθησαν. «Κύριε, πότε επόψει; ἀποκατάστησον τὴν ψυχήν μου ἀπὸ τῆς κακουργίας αὐτῶν, ἀπὸ λεόντων τὴν μονογενή μου.» - Αποκατάστησόν με εἰς τὴν προτέραν ἐλευθερίαν ἀπὸ τῆς κακουργίας αὐτῶν φυσάμενο;. Εξομολογήσομαί σοι ἐν ἐκκλησίᾳ πολλῇ, ἐν λαῷ βαρεῖ αἰνέσω σε. -- Τουτέστι, πολυπληθεί. Ὅτι ἐμοὶ μὲν εἰρηνικῶς ἐλάλουν καὶ ἐπ' ὀργὴν δόλου; διελογίζοντο.» Δι᾿ ὀργὴν καὶ ἣν ὑπέκρυ στον, ἐσκέπτοντο δολίως πῶς ἂν κινδυνεύσω. Καὶ ἐπλάτυναν ἐπ᾿ ἐμὲ τὸ στόμα αὐτῶν.» Ὕστερον δὲ καὶ παῤῥησίᾳ κατηγόρουν μου καὶ ἀνυ ποστόλως. Εἶπον, Εύγε, εὖγε, εἶδον οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν.» Ιδόντες με, φησί, φεύγοντα καὶ ταλαιπωρούμενον εἰρήκασι τὸ ἐπιφώνημα τῆς εὐφροσύνης, το εύγε, είγε· ἤτοι καλῶς καλῶς ἔχει δηλαδὴ τὸ πραγ μα· εἶδον οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν. "Α δηλονότι ήθελον. Είδες, Κύριε, μὴ παρασιωπήσης • Κύριε, μὴ ἀποστῇς ἀπ' ἐμοῦ.» - Μὴ ὑπομείνῃ; ἔτι· οἱ γὰρ ὑπομένοντες ειώθασι σιωπᾷν. Μὴ εἴποισαν ἐν καρδίαις αὐτῶν, Εύγε, εὖγε τῇ ψυχῇ ἡμῶν· μηδὲ εἴποισαν, Κατεπίομεν αὐτόν. 1 Τῷ στόματι τῆς ῥομφαίας. Αγαλλιάσθωσαν καὶ εὐφρανθήτωσαν ἄρα οι θέλοντες. ο Τὸ ἅμα ἀντὶ τοῦ πάντες ἐν ταυτῷ. Οἱ θέλοντες τὴν δικαιοσύνην μου. καίωσίν μου. Την δι Καὶ ἡ γλῶσσά μου μελετήσει δικαιοσύνην σου, ὅλην τὴν ἡμέραν τὸν ἔπαινόν σου. —Τὸ μελετήσει ἐνταῦθα ἀντὶ τοῦ διηνεκῶς ἀπαγγελεί. Ιστέον ὅτι τὰ πλείω καὶ κυριώτερα τοῦ παρόντος ψαλμοῦ εἰς τὸν Χριστὸν ἐκλαμβάνονται κατὰ τῶν ἀχαρίστων του δαίων. ΨΑΛΜΟΣ ΛΕ'. Εἰς τὸ τέλος, τῷ δούλῳ Κυρίῳ, τῷ Δαυΐδ. ο Διωκόμενος ὑπὸ τοῦ Σαούλ εἰς σπήλαιον ἐκρύβη κοιμηθησόμενος. Αγνοῶν καὶ ὁ Σαούλ, ηυλίσθη καὶ αὐτὸς ἐν τῷ αὐτῷ σπηλαίῳ. Καὶ νυκτὸς ἀναστὰς ὁ Δαυΐδ περιείλε τὸ πτερύγιον τῆς διπλοῖδος αὐτοῦ, καὶ μεθ' ἡμέραν ἔδειξεν αὐτὸ πόῤῥωθεν τῷ Σαούλ καὶ ὠνείδισεν αὐτῷ τὴν ἄδικον ἐπιβουλήν. Ο δὲ ἀπεκρίθη μετάνοιαν καὶ ὑπόθεσιν τῆς ἐπιβουλής. Πάλιν δὲ ἐδολιεύετο τὴν ἀναίρεσιν τοῦ Δαυΐδ, καὶ τότε ὁ Δαυΐδ τὸν παρόντα ψαλμὸν συντέθεικεν. Φησὶν ὁ παράνομος, τοῦ ἁμαρτάνειν ἐν ἑαυτῷ Οὐκ ἔστι φόβος Θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐ τοῦ.» — Τὸ φησὶν ἀντὶ τοῦ μελετᾷ. Ήγουν μελετᾷ ὁ παράνομος ἐν ἑαυτῷ ὥστε ἁμαρτάνειν. Τὸ τοῦ γὰρ ἀντὶ τοῦ ὥστε, ἢ περιττόν. «Οτι ἐδόλωσεν ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ εὑρεῖν τὴν ἀνομίαν αὐτοῦ, καὶ μισῆται.» — Ὅτι ἐδολιεύσατ ἑαυτὸν εἰς τὴν διάγνωσιν τῆς ἀνομίας αὐτοῦ καὶ τὴν ταύτης ἀποστροφήν. Τὰ ῥήματα τοῦ στόματος αὐτοῦ ἀνομία καὶ δ λος, οὐκ ἠβουλήθη συνιέναι τοῦ ἀγαθῦναι. — Ούχ είλετο λαβεῖν σύνεσιν ὥστε ποιῆσαι τὸ καλόν. Ανομίαν δὲ ἐλογίσατο ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ.» «Καὶ τὸν καιρὸν τῆς ἀναπαύσεως εἰς πονηράς μελέτας ἀνήλισκε. Παρέστη πάσῃ ὁδῷ οὐκ ἀγαθῇ.» ἦν εἰς πᾶσαν πράξιν κακήν. Έτοιμος Οὐκ ἐπιβαρῇ δὲ Κακία δὲ οὐ προσώχθισε.» καὶ φορτικὴν ἐνέμισε τὴν κακίαν, τουτέστιν, οὐκ ἀπεσείσατο ταύτην. «Κύριε, ἐν τῷ οὐρανῷ τὸ ἔλεός σου, καὶ ἡ ἀλή θειά σου ἕως τῶν νεφελῶν.» – Ἀντὶ τοῦ ἕως τοῦ οὐρανοῦ, τουτέστιν ὑψηλὸν καὶ πολύ. Η δικαιοσύνη σου ὡς ὄρη Θεοῦ. Καὶ διὰ τῶν ὀρέων τὸ ὕψος καὶ μέγεθος ηνίξατο. Ορη δὲ Θεοῦ τὰ ὑπὸ Θεοῦ κτισθέντα. Τὰ κρίματά σου άβυσσος πολλή. ο Καὶ οἶκο νομίας σου ἀκατάληπτος.
'Ev
• Καὶ ἐν τῇ παγίδι πεσεῖται ἐν αὐτῇ.
αὐτῇ παρ' αὐτοῦ παγείσῃ, τουτέστι τοῖς οἰκείοις
ἐπιχειρήμασιν διαφθαρείη.
• Πάντα τὰ ὀστᾶ μου ἐροῦσι, Κύριε, τίς ὁμοιός
σοι;» - Διὰ τῶν ὀστῶν τὴν ἐκ βάθους ψυχῆς ἐκ.
φαίνει εξομολόγησιν. Τὸ δὲ τὶς ἀντὶ τοῦ οὐδείς.
• Ρυόμενος πτωχὸν ἐκ χειρὸς στερεωτέρων αὐτ
του. Ο Ανθρωπίνης ἐπικουρίας ἔρημον.
• Πτωχὸν καὶ πένητα τῶν διαρπαζόντων αὐτόν. ο
– Διὰ τούτων τὴν ἄγαν εὐτέλειαν ἐδήλωσιν αυτοῦ διαρπαζόντων καὶ ὅσον ἐπὶ ταῖς ἑαυτῶν ἐλπί-
σιν.
• Ανταπεδίδοσαν μοι πονηρὰ ἀντὶ ἀγαθῶν καὶ
ἀτεκνίαν τῇ ψυχῇ μου. Ἐπεὶ διὰ τῶν τέκνων
ἡ μνήμη φυλάσσεται, τὴν διὰ θανάτου λήθην ἀτε
κνίαν ἐκάλεσε. Τῇ ψυχῇ μου δὲ ἀντὶ τοῦ ἐμοί.
• Εταπείνουν ἐν νηστείᾳ τὴν ψυχήν μου, ο -
Κατέτηκον τῇ ἀσιτίᾳ ἐμαυτόν.
• Καὶ ἡ προσευχή μου εἰς κόλπον μου ἀποστραφήσεται. ο· Καὶ ἡ αἴτησίς μου λαβοῦσα θεόθεν τὸ
ἔμπρακτον, ἀποστραφήσεται εἰς κόλπον μου δίκην
δώρου πολυτελούς.
• Ως πλησίον καὶ ὡς ἀδελφὸν ἡμέτερον οὕτως
εὐηρέστουν. ο - Τὸν Σαούλ φησιν· ἡ δὲ σύνταξις
ἀδιάφορος.
• Ως πενθῶν καὶ σκυθρωπάζων, οὕτως ἐταπει
νούμην.» — Οὐκ ἐπήρθην ἐπὶ τοῖς ἐμοῖς κατορ
θώμασιν, ἀλλὰ καὶ λίαν ἐταπείνουν καταστέλλων
τὸν φθόνον.
• Καὶ κατ᾿ ἐμοῦ εὐφράνθησαν καὶ συνήχθησαν.
— Οἱ δὲ φθονοῦντες οιόμενοι τὴν ἐμὴν ἰσχὺν ἀφα
νίζεσθαι ἐχάρησαν, καὶ ἠθροίσθησαν εἰς μελέτην
ἐπιβουλῆς.
• Συνήχθησαν ἐπὶ ἐμὲ μάστιγες, καὶ οὐκ ἔγνων.»
- "Ανδρες μάστιγες, αρσενικῶς ἤτοι πλῆκται καὶ
ἀναιρέται· ἐγὼ δὲ οὐκ ᾔδειν.
• Διεσχίσθησαν, καὶ οὐ κατενύγησαν.» - Διε
σκεδάσθησαν μὴ εὑρόντες με ἔνθα ἤλπιζον· οὐ μὴν
μετεμελήθησαν.
• Επείρασάν με, ἐξεμυκτήρισαν με μυκτηρι
σμῷ· ἔβρυξαν ἐπ' ἐμὲ τοὺς ὀδόντας αὐτῶν.» Πελο
ραν καὶ δοκιμὴν καὶ πᾶσαν ἐκίνησαν εἰς ἐμὲ ὥστε
ἐλεῖν με· ποτὲ μὲν γὰρ ἀπάτῃ ἐχρήσαντο, τοῦτο
γὰρ βούλεται νῦν ὁ μυκτηρισμός, ποτὲ δὲ φανερῶς
ἐξεθηριώθησαν.
«Κύριε, πότε επόψει; ἀποκατάστησον τὴν ψυχήν
μου ἀπὸ τῆς κακουργίας αὐτῶν, ἀπὸ λεόντων τὴν
μονογενή μου.» - Αποκατάστησόν με εἰς τὴν
προτέραν ἐλευθερίαν ἀπὸ τῆς κακουργίας αὐτῶν
φυσάμενο;.
• Εξομολογήσομαί σοι ἐν ἐκκλησίᾳ πολλῇ, ἐν
λαῷ βαρεῖ αἰνέσω σε. -- Τουτέστι, πολυπληθεί.
• Ὅτι ἐμοὶ μὲν εἰρηνικῶς ἐλάλουν καὶ ἐπ' ὀργὴν
δόλου; διελογίζοντο.» Δι᾿ ὀργὴν καὶ ἣν ὑπέκρυ
στον, ἐσκέπτοντο δολίως πῶς ἂν κινδυνεύσω.
• Καὶ ἐπλάτυναν ἐπ᾿ ἐμὲ τὸ στόμα αὐτῶν.» —
Ὕστερον δὲ καὶ παῤῥησίᾳ κατηγόρουν μου καὶ ἀνυ
ποστόλως.
• Εἶπον, Εύγε, εὖγε, εἶδον οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν.»
Ιδόντες με, φησί, φεύγοντα καὶ ταλαιπωρούμε
νον εἰρήκασι τὸ ἐπιφώνημα τῆς εὐφροσύνης, το
εύγε, είγε· ἤτοι καλῶς καλῶς ἔχει δηλαδὴ τὸ πραγ
μα· εἶδον οἱ ὀφθαλμοὶ ἡμῶν. "Α δηλονότι ήθελον.
• Είδες, Κύριε, μὴ παρασιωπήσης • Κύριε, μὴ
ἀποστῇς ἀπ' ἐμοῦ.» - Μὴ ὑπομείνῃ; ἔτι· οἱ γὰρ
ὑπομένοντες ειώθασι σιωπᾷν.
• Μὴ εἴποισαν ἐν καρδίαις αὐτῶν, Εύγε, εὖγε τῇ
ψυχῇ ἡμῶν· μηδὲ εἴποισαν, Κατεπίομεν αὐτόν. 1Τῷ στόματι τῆς ῥομφαίας.
• Αγαλλιάσθωσαν καὶ εὐφρανθήτωσαν ἄρα οι
θέλοντες. ο Τὸ ἅμα ἀντὶ τοῦ πάντες ἐν ταυτῷ.
• Οἱ θέλοντες τὴν δικαιοσύνην μου.
καίωσίν μου.
- Την δι-
• Καὶ ἡ γλῶσσά μου μελετήσει δικαιοσύνην σου,
ὅλην τὴν ἡμέραν τὸν ἔπαινόν σου. —Τὸ μελετήσει
ἐνταῦθα ἀντὶ τοῦ διηνεκῶς ἀπαγγελεί. Ιστέον ὅτι τὰ
πλείω καὶ κυριώτερα τοῦ παρόντος ψαλμοῦ εἰς τὸν
Χριστὸν ἐκλαμβάνονται κατὰ τῶν ἀχαρίστων τουδαίων.
• Εἰς τὸ τέλος, τῷ δούλῳ Κυρίῳ, τῷ Δαυΐδ. ο -
Διωκόμενος ὑπὸ τοῦ Σαούλ εἰς σπήλαιον ἐκρύβη
κοιμηθησόμενος. Αγνοῶν καὶ ὁ Σαούλ, ηυλίσθη καὶ
αὐτὸς ἐν τῷ αὐτῷ σπηλαίῳ. Καὶ νυκτὸς ἀναστὰς ὁ
Δαυΐδ περιείλε τὸ πτερύγιον τῆς διπλοῖδος αὐτοῦ,
καὶ μεθ' ἡμέραν ἔδειξεν αὐτὸ πόῤῥωθεν τῷ Σαούλ
καὶ ὠνείδισεν αὐτῷ τὴν ἄδικον ἐπιβουλήν. Ο δὲ
ἀπεκρίθη μετάνοιαν καὶ ὑπόθεσιν τῆς ἐπιβουλής.
Πάλιν δὲ ἐδολιεύετο τὴν ἀναίρεσιν τοῦ Δαυΐδ, καὶ
τότε ὁ Δαυΐδ τὸν παρόντα ψαλμὸν συντέθεικεν.
• Φησὶν ὁ παράνομος, τοῦ ἁμαρτάνειν ἐν ἑαυτῷ·
Οὐκ ἔστι φόβος Θεοῦ ἀπέναντι τῶν ὀφθαλμῶν αὐ
τοῦ.» — Τὸ φησὶν ἀντὶ τοῦ μελετᾷ. Ήγουν μελετᾷ
ὁ παράνομος ἐν ἑαυτῷ ὥστε ἁμαρτάνειν. Τὸ τοῦ γὰρ
ἀντὶ τοῦ ὥστε, ἢ περιττόν.
«Οτι ἐδόλωσεν ἐνώπιον αὐτοῦ τοῦ εὑρεῖν τὴν
ἀνομίαν αὐτοῦ, καὶ μισῆται.» — Ὅτι ἐδολιεύσατ
ἑαυτὸν εἰς τὴν διάγνωσιν τῆς ἀνομίας αὐτοῦ καὶ τὴν
ταύτης ἀποστροφήν.
• Τὰ ῥήματα τοῦ στόματος αὐτοῦ ἀνομία καὶ δ
λος, οὐκ ἠβουλήθη συνιέναι τοῦ ἀγαθῦναι. — Ούχ
είλετο λαβεῖν σύνεσιν ὥστε ποιῆσαι τὸ καλόν.
• Ανομίαν δὲ ἐλογίσατο ἐπὶ τῆς κοίτης αὐτοῦ.»
-«Καὶ τὸν καιρὸν τῆς ἀναπαύσεως εἰς πονηράς
μελέτας ἀνήλισκε.
• Παρέστη πάσῃ ὁδῷ οὐκ ἀγαθῇ.» -
ἦν εἰς πᾶσαν πράξιν κακήν.
Έτοιμος
· Οὐκ ἐπιβαρῇ δὲ
• Κακία δὲ οὐ προσώχθισε.» -
καὶ φορτικὴν ἐνέμισε τὴν κακίαν, τουτέστιν, οὐκ
ἀπεσείσατο ταύτην.
«Κύριε, ἐν τῷ οὐρανῷ τὸ ἔλεός σου, καὶ ἡ ἀλή
θειά σου ἕως τῶν νεφελῶν.» – Ἀντὶ τοῦ ἕως τοῦ
οὐρανοῦ, τουτέστιν ὑψηλὸν καὶ πολύ.
• Η δικαιοσύνη σου ὡς ὄρη Θεοῦ. Καὶ διὰ
τῶν ὀρέων τὸ ὕψος καὶ μέγεθος ηνίξατο. Ορη δὲ Θεοῦ
τὰ ὑπὸ Θεοῦ κτισθέντα.
• Τὰ κρίματά σου άβυσσος πολλή. ο Καὶ οἶκονομίας σου ἀκατάληπτος.
col. 1449–1450page 462 of 548
PG 142:1449Ανθρώπους καὶ κτήνη σώσεις, Κύριε.» ΤΟ σώσεις ἀντὶ τοῦ σώζεις, τουτέστι ζωοποιεῖς. Οἱ δὲ υἱοὶ τῶν ἄνθρώπων ἐν σκέπῃ τῶν πτερύγων σου ἐλπιοῦσιν. ο Οσοι κυρίως εἰσὶν ἄνθρωποι, μὴ τὴν προσηγορίαν τὴν πονηρίαν παραχαράξαντες. Μεθυσθήσονται ἀπὸ πιότητος οἴκου σου. Εὐφρανθήσονται ἀπὸ τοῦ πλούτου σου. Τουτέστι τῆς πλουσίας χορηγίας τῶν χρειωδῶν τῶν τε σωματικῶν καὶ τῶν πνευματικῶν. Μὴ παραζήλου ἐν τῷ κατευοδουμένῳ ἐν τῇ ὁδῷ αὐτοῦ ἐν ἀνθρώπῳ ποιοῦντι παρανομίαν. ο πὼν ι ἐν τῷ κατευοδουμένῳ ο διέστειλε περὶ ποίου λέγει. Παῦσαι ἀπὸ ὀργῆς καὶ ἐγκατάλιπε θυμόν· μὴ παραζήλου ὥστε πονηρεύεσθαι. Μη μόνον ἄπεχε τοῦ μιμεῖσθαι τους πονηροὺς εὐπραγοῦντας, ἀλλὰ μὴ ὀργίζου μηδὲ θυμοῦ ἐν τῷ αὐτοὺς εὐπραγεῖν. Ότι οἱ πονηρευόμενοι ἐξολοθρευθήσονται· οἱ δὲ Καὶ τὸν χειμάρρουν τῆς τρυφῆς σου ποτιεῖς ὑπομένοντες τὸν Κύριον, αὐτοὶ κληρονομήσουσι γῆν.» αὐτούς.» Τὸν σφοδρὸν ῥοῦν. Εἰ καὶ μὴ πάντες σωματικῶς, τέως δ' οὖν ἅπαντες Ότι παρὰ σοὶ πηγή ζωής.» — Ὅτι σὺ πηγάψυχικῶς. ζεις πᾶσαν ζωήν. Ἐν τῷ φωτί σου αψόμεθα φως, ο Διὰ τοῦ Υἱοῦ σου ἐπιγνωσόμεθα Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Παράτεινον τὸ ἔλεός σου τοῖς γινώσκουσί σε, καὶ τὴν δικαιοσύνην σου τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ.» Τὴν δικαίαν κηδεμονίαν σου. Μὴ ἐλθέτω μοι ποὺς ὑπερηφανίας, καὶ χεὶρ ἁμαρτωλοῦ μὴ σαλεύσαι με. 1 - Περιφραστικῶς ἡ ὑπερηφανία καὶ ὁ ἁμαρτωλός. Αμαρτωλὸν δὲ μᾶλε λον νοητέον τὸν διάβολον. Ἐκεῖ ἔπεσον πάντες οι εργαζόμενοι τὴν ἀνο μίαν.» - Όπου πίπτουσιν οἱ ἄνομοι, καὶ πεσόντες ἐξωθοῦνται ἀπὸ σοῦ, καὶ ἐξωσθέντες, οὐ δυνήσονται τοῦ πτώματος ἐπανελθεῖν. ΨΑΛΜΟΣ ΑΓ. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. Μὴ παραζήλου ἐν πονηρευομένοις.» — Παραζήλωσεν τὴν μίμησιν εἴρηκεν. Μηδέ ζήλου τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν. ο Μηδέ ζηλωτούς καὶ μακαρίους τοὺς ἀνομοῦντας ἡγοῦ διὰ τὴν μικρὴν εὐημερίαν καὶ πρόσκαιρον. Έλπισον ἐπὶ Κύριον, καὶ ποίει χρηστότητα. Ελπισον ὅτι τοὺς πένους τῶν ἐναρέτων οὐ περιόψεται, καὶ ποίει τὸ ἀγαθόν. Καὶ κατασκήνου τὴν γῆν, καὶ ποιμανθήσῃ ἐπὶ τῷ πλούτῳ αὐτῆς.» - Οὕτω ποιῶν, ἀφόβως κατοικεῖ τὴν γῆν· ποιμανθήσῃ γὰρ παρὰ Θεοῦ ἐπὶ τοῖς ἀγαθοῖς αὐτῆς, ὥστε τῶν μὲν χρησίμων ἀπολαύειν, τῶν δὲ βλαπτόντων ἀπέχεσθαι. Κατατρύφησαν τοῦ Κυρίου, καὶ δώσει σοι τὰ αἰτήματα τῆς καρδίας σου.» – Διὰ τῆς εἰς αὐτὸν ἀκορέστου ἀγάπης καὶ τῆς ἀπλήστου μελέτης τῶν αὐτοῦ ἐντολῶν. Καὶ ἔτι ὀλίγον καὶ οὐ μὴ ὑπάρξει ὁ ἁμαρτωλὸς, ο Πόσον ζήσεται καὶ ἡ πονηρία τούτου σβεσθήσεται. Αποκάλυψον πρὸς Κύριον τὴν ὁδόν σου.» – Αξίαν θείας ἐπισκοπῆς ποίησον τὴν πολιτείαν σου. «Καὶ ἔλπισον ἐπ' αὐτὸν, καὶ αὐτὸς ποιήσει. ο Ποιήσει & συμφέρει. Καὶ ἐξοίσει ὡς φῶς τὴν δικαιοσύνην σου, καὶ το κρίμα σου ὡς μεσημβρίαν.» — Δικαιοσύνην καὶ κατα τὴν δ καίαν κρίσιν ἐκάλεσεν, ἣν ὁ Θεός φα ἱερὰν ἐξενέγκαι τοῖς εἰς αὐτὸν ἑαυτοὺς ἐπιῤῥίψασι τοῦτο γὰρ ἡ ἀληθῆς ἐλπίς. Υποτάγηθι τῷ Κυρίῳ καὶ ἱκέτευσεν αὐτόν. Μἡ ἀντιλέξῃς τῷ τούτου βουλήματι, καὶ ἱκέτευσον αὐτὸν ὥστε ἐλεηθῆναι καὶ σκεπασθῆναι. Καὶ ζητήσεις τὸν τόπον αὐτοῦ, καὶ οὐ μὴ εὖν ρῃς.» — Ει ζητήσεις δὲ εἰ ἔχει τόπον, οὐ μὴ εὕρῃς τὸν τόπον αὐτοῦ· τῶν γὰρ σωζομένων εἰσὶ πάντες οἱ τόποι, καὶ αἱ μοναὶ τοῦ Θεοῦ· τῶν δὲ ἀπολλυμένων ή γέεννα, ἥτις οὐδὲ καὶ τόπος λέγεται, ἀλλὰ ἀπώλεια. Οἱ δὲ πραεῖς κληρονομήσουσι γῆν, καὶ κατα τρυφήσουσιν ἐπὶ πλήθει εἰρήνης. Καὶ κατα πολαύσουσι τῆς γῆς ἐκείνης ἐν πολλῇ εἰρήνῃ· καὶ γὰρ ἐκεῖθεν ἀπέδρα ὀδύνη, λύπη καὶ στεναγμός. Ο Κύριος έκγελάσεται αὐτὸν, ὅτι προβλέπει, ὅτι ἥξει ἡ ἡμέρα αὐτοῦ.» -- Προορᾷ γὰρ ὡς Θεός ἐρχομένην τὴν ἡμέραν τῆς καταστροφής αυτ τοῦ. Ρομφαίαν ἐσπάσαντο ἁμαρτωλοὶ, ἐνέτειναν τόξον αὐτῶν.» - Τῇ διαφορᾷ τῶν ὅπλων τὰς διαφόρους ἐπιβουλὰς αἰνίττεται. Κρείσσον ὀλίγον τῷ δικαίῳ ὑπὲρ πλοῦτον ἁμαρ τωλῶν πολύν. 1 - Τῷ δικαίῳ ἀνθρώπῳ κρείττον νομίζεται τὸ ὀλίγον μετὰ δικαιοσύνης τοῦ πολλοῦ μετὰ ἁμαρτίας. Οτι βραχίονες ἁμαρτωλῶν συντριβήσονται.» – Βραχίονας τὰς δυνάμεις καλεῖ. Υποστηρίζει δὲ τοὺς δικαίους ὁ Κύριος. ο Ὑπὸ δαιμόνων καὶ πονηρῶν ἀνθρώπων ὠθούμενοι οὐ περιτραπήσονται. Γινώσκει Κύριος τὰς ὁδοὺς τῶν ἀμώμων, καὶ ἡ κληρονομία αὐτῶν εἰς αἰῶνα ἔσται.» – Τὴν αἰών νιον γὰρ βασιλείαν τῶν οὐρανῶν κληρονομήσουσιν. Οὐ καταισχυνθήσονται ἐν καιρῷ πονηρῷ. ο Ἐν καιρῷ ἐπιπόνῳ, τουτέστιν ἐν πειρασμοῖς, οὐ καταισχυνθήσεται ἡττηθεὶς, οὔτε μὴν ἐν τῷ τῆς κρίσεως καιρῷ τῷ ἐπιπονωτάτῳ τοῖς ἁμαρτωλοῖς. «Καὶ ἐν ἡμέρᾳ λιμοῦ χορτασθήσονται. ο - Δι μὲν ὑποληπτέον τὴν ἔνδειαν τῆς ἀληθινῆς εὐφροσύνης, οὗ δὴ λιμοῦ οὐ πειρασθήσεται ὁ δίκαιος. Απώλεια Οτι οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπολοῦνται. κυρίω; ἡ ἔκπτωσις τῆς σωτηρίας ἐστίν. Οἱ δὲ ἐχθροὶ τοῦ Κυρίου, ἅμα τῷ δοξασθῆναι αὐτοὺς, καὶ ὑψωθῆναι, ἐκλιπόντες ὡσεὶ καπνὸς ἐξέ λιπον. ν. - Τοῦτο καὶ τοῖς Ἰουδαίοις ἁρμόζει καὶ τοῖς εἰδώλοις μετὰ τῶν ἐνοικούντων αὐτοῖς.
• Ανθρώπους καὶ κτήνη σώσεις, Κύριε.» ΤΟ
σώσεις ἀντὶ τοῦ σώζεις, τουτέστι ζωοποιεῖς.
• Οἱ δὲ υἱοὶ τῶν ἄνθρώπων ἐν σκέπῃ τῶν πτερύ
γων σου ἐλπιοῦσιν. ο Οσοι κυρίως εἰσὶν ἄνθρωποι, μὴ τὴν προσηγορίαν τὴν πονηρίαν παραχαρά
ξαντες.
• Μεθυσθήσονται ἀπὸ πιότητος οἴκου σου.
Εὐφρανθήσονται ἀπὸ τοῦ πλούτου σου. Τουτέστι τῆς
πλουσίας χορηγίας τῶν χρειωδῶν τῶν τε σωματικῶν
καὶ τῶν πνευματικῶν.
• Μὴ παραζήλου ἐν τῷ κατευοδουμένῳ ἐν τῇ ὁδῷ
αὐτοῦ ἐν ἀνθρώπῳ ποιοῦντι παρανομίαν. ο -- Elπὼν ι ἐν τῷ κατευοδουμένῳ ο διέστειλε περὶ ποίου
λέγει.
• Παῦσαι ἀπὸ ὀργῆς καὶ ἐγκατάλιπε θυμόν· μὴ
παραζήλου ὥστε πονηρεύεσθαι. Μη μόνον
ἄπεχε τοῦ μιμεῖσθαι τους πονηροὺς εὐπραγοῦντας,
ἀλλὰ μὴ ὀργίζου μηδὲ θυμοῦ ἐν τῷ αὐτοὺς εὐπραγεῖν.
• Ότι οἱ πονηρευόμενοι ἐξολοθρευθήσονται· οἱ δὲ
• Καὶ τὸν χειμάρρουν τῆς τρυφῆς σου ποτιεῖς ὑπομένοντες τὸν Κύριον, αὐτοὶ κληρονομήσουσι γῆν.»
αὐτούς.»
Τὸν σφοδρὸν ῥοῦν.
Εἰ καὶ μὴ πάντες σωματικῶς, τέως δ' οὖν ἅπαντες
• Ότι παρὰ σοὶ πηγή ζωής.» — Ὅτι σὺ πηγά- ψυχικῶς.
ζεις πᾶσαν ζωήν.
• Ἐν τῷ φωτί σου αψόμεθα φως, ο Διὰ τοῦ
Υἱοῦ σου ἐπιγνωσόμεθα Πνεῦμα τὸ ἅγιον.
• Παράτεινον τὸ ἔλεός σου τοῖς γινώσκουσί σε, καὶ
τὴν δικαιοσύνην σου τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ.»
Τὴν δικαίαν κηδεμονίαν σου.
• Μὴ ἐλθέτω μοι ποὺς ὑπερηφανίας, καὶ χεὶρ
ἁμαρτωλοῦ μὴ σαλεύσαι με. 1 - Περιφραστικῶς ἡ
ὑπερηφανία καὶ ὁ ἁμαρτωλός. Αμαρτωλὸν δὲ μᾶλε
λον νοητέον τὸν διάβολον.
• Ἐκεῖ ἔπεσον πάντες οι εργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν.» - Όπου πίπτουσιν οἱ ἄνομοι, καὶ πεσόντες
ἐξωθοῦνται ἀπὸ σοῦ, καὶ ἐξωσθέντες, οὐ δυνήσονται
τοῦ πτώματος ἐπανελθεῖν.
ΨΑΛΜΟΣ ΑΓ.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. Μὴ παραζήλου ἐν πονηρευομένοις.» — Παραζήλωσεν τὴν μίμησιν εἴρηκεν.
• Μηδέ ζήλου τοὺς ποιοῦντας τὴν ἀνομίαν. ο
Μηδέ ζηλωτούς καὶ μακαρίους τοὺς ἀνομοῦντας
ἡγοῦ διὰ τὴν μικρὴν εὐημερίαν καὶ πρόσκαι
ρον.
• Έλπισον ἐπὶ Κύριον, καὶ ποίει χρηστότητα. --
Ελπισον ὅτι τοὺς πένους τῶν ἐναρέτων οὐ περιόψεται, καὶ ποίει τὸ ἀγαθόν.
• Καὶ κατασκήνου τὴν γῆν, καὶ ποιμανθήσῃ ἐπὶ
τῷ πλούτῳ αὐτῆς.» - Οὕτω ποιῶν, ἀφόβως κατοίκει τὴν γῆν· ποιμανθήσῃ γὰρ παρὰ Θεοῦ ἐπὶ τοῖς
ἀγαθοῖς αὐτῆς, ὥστε τῶν μὲν χρησίμων ἀπολαύειν,
τῶν δὲ βλαπτόντων ἀπέχεσθαι.
• Κατατρύφησαν τοῦ Κυρίου, καὶ δώσει σοι τὰ
αἰτήματα τῆς καρδίας σου.» – Διὰ τῆς εἰς αὐτὸν
ἀκορέστου ἀγάπης καὶ τῆς ἀπλήστου μελέτης τῶν
αὐτοῦ ἐντολῶν.
• Καὶ ἔτι ὀλίγον καὶ οὐ μὴ ὑπάρξει ὁ ἁμαρτω
λός, ο Πόσον ζήσεται καὶ ἡ πονηρία τούτου
σβεσθήσεται.
• Αποκάλυψον πρὸς Κύριον τὴν ὁδόν σου.» –
Αξίαν θείας ἐπισκοπῆς ποίησον τὴν πολιτείαν
σου.
«Καὶ ἔλπισον ἐπ' αὐτὸν, καὶ αὐτὸς ποιήσει. ο -
Ποιήσει & συμφέρει.
• Καὶ ἐξοίσει ὡς φῶς τὴν δικαιοσύνην σου, καὶ
το κρίμα σου ὡς μεσημβρίαν.» — Δικαιοσύνην καὶ
κατα τὴν δ καίαν κρίσιν ἐκάλεσεν, ἣν ὁ Θεός φα
ἱερὰν ἐξενέγκαι τοῖς εἰς αὐτὸν ἑαυτοὺς ἐπιῤῥίψασι·
τοῦτο γὰρ ἡ ἀληθῆς ἐλπίς.
• Υποτάγηθι τῷ Κυρίῳ καὶ ἱκέτευσεν αὐτόν.—
Μἡ ἀντιλέξῃς τῷ τούτου βουλήματι, καὶ ἱκέτευσον
αὐτὸν ὥστε ἐλεηθῆναι καὶ σκεπασθῆναι.
PATROL. GR. CXLII.
• Καὶ ζητήσεις τὸν τόπον αὐτοῦ, καὶ οὐ μὴ εὖν
ρῃς.» — Ει ζητήσεις δὲ εἰ ἔχει τόπον, οὐ μὴ εὕρῃς
τὸν τόπον αὐτοῦ· τῶν γὰρ σωζομένων εἰσὶ πάντες
οἱ τόποι, καὶ αἱ μοναὶ τοῦ Θεοῦ· τῶν δὲ ἀπολλυ·
μένων ή γέεννα, ἥτις οὐδὲ καὶ τόπος λέγεται, ἀλλὰ
ἀπώλεια.
• Οἱ δὲ πραεῖς κληρονομήσουσι γῆν, καὶ κατα
τρυφήσουσιν ἐπὶ πλήθει εἰρήνης. Καὶ κατα
πολαύσουσι τῆς γῆς ἐκείνης ἐν πολλῇ εἰρήνῃ· καὶ
γὰρ ἐκεῖθεν ἀπέδρα ὀδύνη, λύπη καὶ στεναγμός.
• Ο Κύριος έκγελάσεται αὐτὸν, ὅτι προβλέπει,
ὅτι ἥξει ἡ ἡμέρα αὐτοῦ.» -- Προορᾷ γὰρ ὡς Θεός
ἐρχομένην τὴν ἡμέραν τῆς καταστροφής αυτ
τοῦ.
• Ρομφαίαν ἐσπάσαντο ἁμαρτωλοὶ, ἐνέτειναν τόξον
αὐτῶν.» - Τῇ διαφορᾷ τῶν ὅπλων τὰς διαφόρους
ἐπιβουλὰς αἰνίττεται.
• Κρείσσον ὀλίγον τῷ δικαίῳ ὑπὲρ πλοῦτον ἁμαρ
τωλῶν πολύν. 1 - Τῷ δικαίῳ ἀνθρώπῳ κρείττον
νομίζεται τὸ ὀλίγον μετὰ δικαιοσύνης τοῦ πολλοῦ
μετὰ ἁμαρτίας.
• Οτι βραχίονες ἁμαρτωλῶν συντριβήσονται.» –
Βραχίονας τὰς δυνάμεις καλεῖ.
• Υποστηρίζει δὲ τοὺς δικαίους ὁ Κύριος. ο -
Ὑπὸ δαιμόνων καὶ πονηρῶν ἀνθρώπων ὠθούμενοι
οὐ περιτραπήσονται.
• Γινώσκει Κύριος τὰς ὁδοὺς τῶν ἀμώμων, καὶ ἡ
κληρονομία αὐτῶν εἰς αἰῶνα ἔσται.» – Τὴν αἰών
νιον γὰρ βασιλείαν τῶν οὐρανῶν κληρονομήσουσιν.
• Οὐ καταισχυνθήσονται ἐν καιρῷ πονηρῷ. ο -
Ἐν καιρῷ ἐπιπόνῳ, τουτέστιν ἐν πειρασμοῖς, οὐ
καταισχυνθήσεται ἡττηθεὶς, οὔτε μὴν ἐν τῷ τῆς
κρίσεως καιρῷ τῷ ἐπιπονωτάτῳ τοῖς ἁμαρτωλοῖς.
«Καὶ ἐν ἡμέρᾳ λιμοῦ χορτασθήσονται. ο - Δι
μὲν ὑποληπτέον τὴν ἔνδειαν τῆς ἀληθινῆς εὐφρο
σύνης, οὗ δὴ λιμοῦ οὐ πειρασθήσεται ὁ δίκαιος.
Απώλεια
• Οτι οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπολοῦνται.
κυρίω; ἡ ἔκπτωσις τῆς σωτηρίας ἐστίν.
• Οἱ δὲ ἐχθροὶ τοῦ Κυρίου, ἅμα τῷ δοξασθῆναι
αὐτοὺς, καὶ ὑψωθῆναι, ἐκλιπόντες ὡσεὶ καπνὸς ἐξέ
λιπον. ν. - Τοῦτο καὶ τοῖς Ἰουδαίοις ἁρμόζει καὶ
τοῖς εἰδώλοις μετὰ τῶν ἐνοικούντων αὐτοῖς.
col. 1451–1452page 463 of 548
PG 142:1451Δανείζεται ὁ ἁμαρτωλὸς, καὶ οὐκ ἀποτίσει.» - τωλὸς ἀντικρίνηται αὐτῷ· καὶ γὰρ οἱ δαίμονες και Οὐ μόνον οὐ μεταδίδωσιν οἴκων, ἀλλ᾽ οὐδὲ τὸ κε λαζόμενοι καταβοήσονται τῶν δικαίων, εἴποτέ τι χρεωστημένον ἀποδίδωσι· τοσοῦτόν ἐστιν ἀπηνής ὡς ἄνθρωποι ἐπλημμέλησαν. καὶ παράνομος. † Ὁ δὲ δίκαιος οικτείρει καὶ δίδωσιν. ο κτείρει μὲν οἶκοθεν, δίδωσι δὲ τὸ κεχρεωστημένον, ἤτοι ἀποδίδωσι. Οτι οἱ εὐλογοῦντες αὐτὸν κληρονομήσουσι γῆν οἱ δὲ καταρώμενοι αὐτὸν ἐξολοθρευθήσονται. ο και Τὸ ὅτι ἀποφαντικὸν ἀντὶ τοῦ ὄντως· κατάραν δὲ τὴν υβριν φησί. Παρὰ Κυρίου τὰ διαβήματα ἀνθρώπου κατευθύνεται. ο Ορμᾷ μὲν ὁ δίκαιος οἴκοθεν εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ἀρετῆς, παρὰ Κυρίου δὲ διηγεῖται. Χωρίς γὰρ τῆς θείας οὐδόλως εὐοδωθήσεται· ἀνθρώπου δὲ, τοῦ δικαίου δηλαδή. Καὶ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ θελήσει.» - Τὴν πολιτείαν γὰρ αὐτοῦ ἀποδέχεται λίαν. Όταν πέσῃ, οὐ καταραχθήσεται· ὅτι Κύριος ἀντιστηρίζει χεῖρα αὐτοῦ. • — "Οταν ἐλισθήσῃ λό γοις οἰκονομίας μείζονος παραχωρήσαντος τοῦ Θεοῦ, οὐκ ἀπολεῖται, χείρα βοηθείας, εἴτουν ἐπιστροφὴν καὶ μετάνοιαν ὑποτιθεμένου αὐτῷ τοῦ Θεοῦ. Νεώτερος εγενόμην· καὶ γὰρ ἐγήρασα, καὶ οὐκ εἶδον δίκαιον ἐγκαταλελειμμένον.» -- Τὴν τελείαν φησὶν ἐγκατάλειψιν. Οὐδὲ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ζητοῦν ἄρτους. Οὐδὲ εἴ τις αὐτῷ γένηται κατὰ πνεῦμα, καὶ τὸν τρόπον αὐτοῦ διεδέξατο, τῆς τὴν ψυχήν στηριζού σης τροφῆς ἐξηπόρησεν. Ολην τὴν ἡμέραν ἐλεεῖ καὶ δανείζει ὁ δι καιος. ο - 'Αεὶ δανείζει ὁ δίκαιος 8 βούλει. Δά νειον δὲ πᾶν δόμα τοῦ δικαίου, διὰ τὸ σὺν πολλῷ τόκῳ μέλλειν αὐτὸν θεόθεν τοῦτο ἀπολαβεῖν. Καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ εἰς εὐλογίαν ἔσται. ο Τουτέστι εὐλογημένον καὶ ἐπαινετόν. Εκκλινον ἀπὸ κακοῦ, καὶ ποίησον ἀγαθὸν, καὶ κατασκήνου εἰς αἰῶνα αἰῶνος.» - Κατασκήνου εἰς τὸν αἰῶνα τὸν μέλλοντα, ἐν τῷ αἰῶνι παροικῶν, διὰ τὸ πρόσκαιρον τῆς ζωῆς. "Οτι Κύριος ἀγαπᾷ κρίσιν.» - Κρίσιν τὴν δικαιοσύνην λέγει. Στόμα δικαίου μελετήσει σοφίαν, καὶ ἡ γλῶσσα αὐτοῦ λαλήσει κρίσιν. ο - Σοφίαν εἴρηκε τὸν νό η μον τοῦ Θεοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ. Τὰς αὐτὰς δὲ καὶ κρίσιν ἐκάλεσεν. «Ο νόμος τοῦ Θεοῦ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, καὶ οὐχ υποσκελισθήσεται τὰ διαβήματα αὐτοῦ. - - Οὐκ ἐμποδισθήσεται ἡ πρὸς Θεὸν ὁδὸς αὐτοῦ. Κατανοεῖ ὁ ἁμαρτωλὸς τὸν δίκαιον, καὶ ζητεί τοῦ θανατώσαι αὐτόν. ο Παρατηρεῖ καὶ ἀνεδρεύει τὸν δίκαιον ὁ ἁμαρτωλὸς ὁ αἰσθητός καὶ ὁ νοή. τό; . Ὁ δὲ Κύριος οὐ μὴ ἐγκαταλίπῃ αὐτὸν εἰς τὰς χεῖρας αὐτοῦ, ὁ – Περὶ τῆς τελείας λέγει ἐγκαταλείψεως. Οὐδὲ μὴ καταδικάσηται αυτόν, όταν κρίνηται αὐτόν, ο Ἀλλ᾿ οὐδὲ κατὰ τὴν μέλλουσαν κρίσιν κατάδικον ποιήσει ὁ Θεὸς τὸν δίκαιον, ὅταν ὁ ἁμαρ Υπόμεινον τὸν Κύριον καὶ φύλαξον τὴν ὁδὸν αὐτοῦ, καὶ ὑψώσει σε τοῦ κατακληρονομήσαι γῆν. ο -- Ανώτερόν σε ποιήσει τῶν ἐπιβουλῶν ἅμα καὶ δοξάσει σε Ἐν τῷ ἐξολοθρεύεσθαι ἁμαρτωλούς όψει. ο Ητοι τὴν ἐξολόθρευσιν τῶν ἁμαρτωλῶν ἴδῃ:. Ο τόπος αὐτοῦ. 1 - 'Αντὶ τοῦ, οὐχ εὑρέθη ὧν Φύλασσε κακίαν καὶ ἴδε ευθύτητα. ο - Τέρει τὸ εἶναι ἀπόνηρος· καὶ λάβε πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν εὐ θύτητα. του. «Ὅτι ἐστὶν ἐγκατάλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ. Εγκατάλειμμά φησι τὸ μνημόσυνο». ἡ Οἱ δὲ παράνομοι ἐξολοθρευθήσονται ἐπὶ το αὐτὸ, τὰ ἐγκαταλείμματα τῶν ἀσεβῶν ἐξολοθρευθή Ομοῦ τῷ μνημοσύνῳ. σονται. ΨΑΛΜΟΣ ΑΖ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ εἰς ἀνάμνησιν Σαββάτου. 1 Εἰς ἀνάμνησιν τῶν πλημμελημάτων δηλαδὴ καὶ τῶν διὰ ταῦτα κακοπαθειῶν ὁ ψαλμὸς συντέθειται τῷ Δαυΐδ δεομένῳ περὶ τοῦ Σαββάτου, τουτέστι τῆς τῶν ἀλγεινῶν καταπαύσεως· ἄνεσιν γὰρ θεόθεν παρακαλεῖ τῶν δι' ἁμαρτίας ἐπενεχθεισῶν αὐτῷ πολυειδῶν συμφορῶν. «Κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξης με, μηδὲ τῇ ὀργῇ σου παιδεύσῃς με. Οτι τὰ βέλη σου ἐνεπάγο σάν μοι.» - Βέλη Θεοῦ καλεῖ τὰς ἐπενεχθείσας αὐτῷ συμφοράς, τὰς τὴν καρδίαν νυττούσας δίκην βελῶν. Καὶ ἐπεστήριξας ἐπ' ἐμὲ τὴν χεῖρά σου. Ο από Τουτέστιν, ἐπιμόνως ἐτιμώρησες. Οὐκ ἔστιν ἴασις ἐν τῇ σαρκί μου ἀπὸ προσ που τῆς ὀργῆς σου. Ιασίν φησι τὴν τῆς κακο παθείας ἀπαλλαγήν· τὸ δὲ ο ἀπὸ προσώπου τῆς ὀρ γῆς ἡ ἀντὶ τοῦ, διὰ τὴν ὀργήν σου περιφραστικώς γὰρ εἴρηνται τὰ τοιαῦτα. «Οὐκ ἔστιν εἰρήνῃ ἐν τοῖς ὀστέοις μου ἀπὸ προσ που τῶν ἀπαρτιών μου. - Κλονοῦμαι γὰρ καὶ τρέμω. Προσώζεσαν καὶ ἐσάπησαν οι μώλωπές μου ἀπὸ προσώπου τῆς ἀφροσύνης μου. 1 — Οἱ μώλω Οι πες τῆς ψυχῆς μου δυσωδίαν ἀποφέρουσι, καὶ οὐκ ἐξ ἐπιπολῆς, ἀλλὰ καὶ ἐσάπησαν τέλεον. Ἐταλαιπώρησα καὶ κατεκάμφθην ἕως τέλους ὅλην τὴν ἡμέραν σκυθρωπάζων επορευόμην. Εκακοπάθησα, καὶ ἀσθενήσες κατεκάμφθην παντι λῶς, τὴν ψυχὴν δηλαδὴ καὶ τὸ σῶμα. Ὅτι αἱ ψόαι μου ἐπλήσθησαν ἐμπαιγμάτων. Τὰς ψόας λαγόνας εἶπεν ὁ Σύμμαχος, δι' ων δη λοῦται τὸ ἐπιθυμητικόν· περὶ ταύτας γὰρ οἱ νεφρεί φησὶν οὖν· Η ἐπιθυμία μου ἐνεπαίχθη ὑπὸ τοῦ δαίμονος διὰ τῆς τῶν ἀτόπων ὀρέξεων ἐκπληρώσεως. Ἐκακώθην καὶ ἐταπεινώθην ἕως σφόδρα. ο Διὰ τούτου τὴν σκληραγωγίαν καὶ κακουχίαν εδή
• Δανείζεται ὁ ἁμαρτωλὸς, καὶ οὐκ ἀποτίσει.» - τωλὸς ἀντικρίνηται αὐτῷ· καὶ γὰρ οἱ δαίμονες και
Οὐ μόνον οὐ μεταδίδωσιν οἴκων, ἀλλ᾽ οὐδὲ τὸ κελαζόμενοι καταβοήσονται τῶν δικαίων, εἴποτέ τι
χρεωστημένον ἀποδίδωσι· τοσοῦτόν ἐστιν ἀπηνής ὡς ἄνθρωποι ἐπλημμέλησαν.
καὶ παράνομος.
† Ὁ δὲ δίκαιος οικτείρει καὶ δίδωσιν. ο Oiκτείρει μὲν οἶκοθεν, δίδωσι δὲ τὸ κεχρεωστημένον,
ἤτοι ἀποδίδωσι.
• Οτι οἱ εὐλογοῦντες αὐτὸν κληρονομήσουσι γῆν
οἱ δὲ καταρώμενοι αὐτὸν ἐξολοθρευθήσονται. ο και
Τὸ ὅτι ἀποφαντικὸν ἀντὶ τοῦ ὄντως· κατάραν δὲ τὴν
υβριν φησί.
• Παρὰ Κυρίου τὰ διαβήματα ἀνθρώπου κατευ
θύνεται. ο -
Ορμᾷ μὲν ὁ δίκαιος οἴκοθεν εἰς τὴν
ὁδὸν τῆς ἀρετῆς, παρὰ Κυρίου δὲ διηγεῖται. Χωρίς
γὰρ τῆς θείας οὐδόλως εὐοδωθήσεται· ἀνθρώπου δὲ,
τοῦ δικαίου δηλαδή.
• Καὶ τὴν ὁδὸν αὐτοῦ θελήσει.» - Τὴν πολιτείαν
γὰρ αὐτοῦ ἀποδέχεται λίαν.
• Όταν πέσῃ, οὐ καταραχθήσεται· ὅτι Κύριος
ἀντιστηρίζει χεῖρα αὐτοῦ. • — "Οταν ἐλισθήσῃ λό
γοις οἰκονομίας μείζονος παραχωρήσαντος τοῦ Θεοῦ,
οὐκ ἀπολεῖται, χείρα βοηθείας, εἴτουν ἐπιστροφὴν
καὶ μετάνοιαν ὑποτιθεμένου αὐτῷ τοῦ Θεοῦ.
• Νεώτερος εγενόμην· καὶ γὰρ ἐγήρασα, καὶ οὐκ
εἶδον δίκαιον ἐγκαταλελειμμένον.» -- Τὴν τελείαν
φησὶν ἐγκατάλειψιν.
• Οὐδὲ τὸ σπέρμα αὐτοῦ ζητοῦν ἄρτους.
Οὐδὲ εἴ τις αὐτῷ γένηται κατὰ πνεῦμα, καὶ τὸν
τρόπον αὐτοῦ διεδέξατο, τῆς τὴν ψυχήν στηριζούσης τροφῆς ἐξηπόρησεν.
• Ολην τὴν ἡμέραν ἐλεεῖ καὶ δανείζει ὁ δι
καιος. ο - 'Αεὶ δανείζει ὁ δίκαιος 8 βούλει. Δάνειον δὲ πᾶν δόμα τοῦ δικαίου, διὰ τὸ σὺν πολλῷ
τόκῳ μέλλειν αὐτὸν θεόθεν τοῦτο ἀπολαβεῖν.
• Καὶ τὸ σπέρμα αὐτοῦ εἰς εὐλογίαν ἔσται. ο -
Τουτέστι εὐλογημένον καὶ ἐπαινετόν.
• Εκκλινον ἀπὸ κακοῦ, καὶ ποίησον ἀγαθὸν, καὶ
κατασκήνου εἰς αἰῶνα αἰῶνος.» - Κατασκήνου εἰς
τὸν αἰῶνα τὸν μέλλοντα, ἐν τῷ αἰῶνι παροικῶν, διὰ
τὸ πρόσκαιρον τῆς ζωῆς.
• "Οτι Κύριος ἀγαπᾷ κρίσιν.» - Κρίσιν τὴν
δικαιοσύνην λέγει.
• Στόμα δικαίου μελετήσει σοφίαν, καὶ ἡ γλῶσσα
αὐτοῦ λαλήσει κρίσιν. ο - Σοφίαν εἴρηκε τὸν νό
η μον τοῦ Θεοῦ καὶ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ. Τὰς αὐτὰς δὲ
καὶ κρίσιν ἐκάλεσεν.
«Ο νόμος τοῦ Θεοῦ ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, καὶ οὐχ
υποσκελισθήσεται τὰ διαβήματα αὐτοῦ. - - Οὐκ
ἐμποδισθήσεται ἡ πρὸς Θεὸν ὁδὸς αὐτοῦ.
• Κατανοεῖ ὁ ἁμαρτωλὸς τὸν δίκαιον, καὶ ζητεί
τοῦ θανατώσαι αὐτόν. ο Παρατηρεῖ καὶ ἀνεδρεύει
τὸν δίκαιον ὁ ἁμαρτωλὸς ὁ αἰσθητός καὶ ὁ νοή.
τό;
. Ὁ δὲ Κύριος οὐ μὴ ἐγκαταλίπῃ αὐτὸν εἰς τὰς
χεῖρας αὐτοῦ, ὁ – Περὶ τῆς τελείας λέγει εγκατα
λείψεως.
• Οὐδὲ μὴ καταδικάσηται αυτόν, όταν κρίνηται
αὐτόν, ο
Ἀλλ᾿ οὐδὲ κατὰ τὴν μέλλουσαν κρίσιν
κατάδικον ποιήσει ὁ Θεὸς τὸν δίκαιον, ὅταν ὁ ἁμαρ
• Υπόμεινον τὸν Κύριον καὶ φύλαξον τὴν ὁδὸν
αὐτοῦ, καὶ ὑψώσει σε τοῦ κατακληρονομήσαι
γῆν. ο -- Ανώτερόν σε ποιήσει τῶν ἐπιβουλῶν ἅμα
καὶ δοξάσει σε
• Ἐν τῷ ἐξολοθρεύεσθαι ἁμαρτωλούς όψει. ο -
Ητοι τὴν ἐξολόθρευσιν τῶν ἁμαρτωλῶν ἴδῃ:.
• Ο τόπος αὐτοῦ. 1 - 'Αντὶ τοῦ, οὐχ εὑρέθη ὧν
• Φύλασσε κακίαν καὶ ἴδε ευθύτητα. ο - Τέρει
τὸ εἶναι ἀπόνηρος· καὶ λάβε πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν εὐ
θύτητα.
του.
«Ὅτι ἐστὶν ἐγκατάλειμμα ἀνθρώπῳ εἰρηνικῷ.-
Εγκατάλειμμά φησι τὸ μνημόσυνο».
ἡ
• Οἱ δὲ παράνομοι ἐξολοθρευθήσονται ἐπὶ το
αὐτὸ, τὰ ἐγκαταλείμματα τῶν ἀσεβῶν ἐξολοθρευθή
Ομοῦ τῷ μνημοσύνῳ.
σονται.
ΨΑΛΜΟΣ ΑΖ'.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ εἰς ἀνάμνησιν Σαββάτου. 1--
Εἰς ἀνάμνησιν τῶν πλημμελημάτων δηλαδὴ καὶ τῶν
διὰ ταῦτα κακοπαθειῶν ὁ ψαλμὸς συντέθειται τῷ
Δαυΐδ δεομένῳ περὶ τοῦ Σαββάτου, τουτέστι τῆς
τῶν ἀλγεινῶν καταπαύσεως· ἄνεσιν γὰρ θεόθεν
παρακαλεῖ τῶν δι' ἁμαρτίας ἐπενεχθεισῶν αὐτῷ πο
λυειδῶν συμφορῶν.
«Κύριε, μὴ τῷ θυμῷ σου ἐλέγξης με, μηδὲ τῇ
ὀργῇ σου παιδεύσῃς με. Οτι τὰ βέλη σου ἐνεπάγο
σάν μοι.» - Βέλη Θεοῦ καλεῖ τὰς ἐπενεχθείσας
αὐτῷ συμφοράς, τὰς τὴν καρδίαν νυττούσας δίκην
βελῶν.
• Καὶ ἐπεστήριξας ἐπ' ἐμὲ τὴν χεῖρά σου. Ο από
Τουτέστιν, ἐπιμόνως ἐτιμώρησες.
• Οὐκ ἔστιν ἴασις ἐν τῇ σαρκί μου ἀπὸ προσ
που τῆς ὀργῆς σου. Ιασίν φησι τὴν τῆς κακοπαθείας ἀπαλλαγήν· τὸ δὲ ο ἀπὸ προσώπου τῆς ὀρ
γῆς ἡ ἀντὶ τοῦ, διὰ τὴν ὀργήν σου περιφραστικώς
γὰρ εἴρηνται τὰ τοιαῦτα.
«Οὐκ ἔστιν εἰρήνῃ ἐν τοῖς ὀστέοις μου ἀπὸ προσπου τῶν ἀπαρτιών μου. - Κλονοῦμαι γὰρ καὶ
τρέμω.
• Προσώζεσαν καὶ ἐσάπησαν οι μώλωπές μου
ἀπὸ προσώπου τῆς ἀφροσύνης μου. 1 — Οἱ μώλω
Οι
πες τῆς ψυχῆς μου δυσωδίαν ἀποφέρουσι, καὶ οὐκ
ἐξ ἐπιπολῆς, ἀλλὰ καὶ ἐσάπησαν τέλεον.
• Ἐταλαιπώρησα καὶ κατεκάμφθην ἕως τέλους·
ὅλην τὴν ἡμέραν σκυθρωπάζων επορευόμην. -
Εκακοπάθησα, καὶ ἀσθενήσες κατεκάμφθην παντι
λῶς, τὴν ψυχὴν δηλαδὴ καὶ τὸ σῶμα.
• Ὅτι αἱ ψόαι μου ἐπλήσθησαν ἐμπαιγμάτων.
- Τὰς ψόας λαγόνας εἶπεν ὁ Σύμμαχος, δι' ων δη
λοῦται τὸ ἐπιθυμητικόν· περὶ ταύτας γὰρ οἱ νεφρεί
φησὶν οὖν· Η ἐπιθυμία μου ἐνεπαίχθη ὑπὸ τοῦ
δαίμονος διὰ τῆς τῶν ἀτόπων ὀρέξεων ἐκπληρώ
σεως.
• Ἐκακώθην καὶ ἐταπεινώθην ἕως σφόδρα. ο --
Διὰ τούτου τὴν σκληραγωγίαν καὶ κακουχίαν εδή
col. 1453–1454page 464 of 548
PG 142:1453λωσε. Τὸ δὲ ἕως σφόδρα ἀντὶ τοῦ μέχρι τοῦ παν τελούς. Ωρυόμην ἀπὸ στεναγμοῦ τῆς καρδίας μου, ν Ἡ ἀγριότης τοῦ ἀπὸ καρδίας στεναγμού, τουτέστι τοῦ ἐκ βάθους, βρυχηθμῷ λέοντος ἐῴκει. «Κύριε, ἐναντίον σου πᾶσα ἡ ἐπιθυμία μου· καὶ ὁ στεναγμός μου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἀπεκρύβη. ο - ΤΗ μετὰ τὴν ἁμαρτίαν σωτηρίας ἐπιθυμῶν. Καὶ γινώ σκεις τοῦτο, καὶ τοῦ στεναγμοῦ μου ἀκούεις. ο Η καρδία μου ἐταράχθη· ἐγκατέλιπέ με ή Ισχύς μου,» - Η καρδία μου ἐταράχθη ὑπὸ τοῦ συνειδότος· ἡ ἰσχύς μου κατέλιπέ με ἀπὸ τῆς και κουχίας. «Καὶ τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν μου καὶ αὐτὸ οὐκ ἔστι μετ᾿ ἐμοῦ.» - Απὸ τοῦ συνεχῶς δακρύειν. Οι φίλοι μου, καὶ οἱ πλησίον μου ἐξέναντί μου ἤγγισαν, καὶ ἔστησαν. 1 -- Εναντιούμενοι έπλη σίασάν μοι καταδιώκοντες καὶ ἔστησαν κατ' ἐμοῦ. Καὶ οἱ ἔγγιστά μου ἀπὸ μακρόθεν έστησαν.» – Καὶ οἱ ἐμοὶ σύμμαχοι πόῤῥω ἔφυγον ἀπ᾿ ἐμοῦ, Καὶ ἐξεδιάζοντο οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν μου.» Καὶ συνέθλιβόν με οἱ θέλοντες ἀνελεῖν με. Καὶ οἱ ζητοῦντες τὰ κακά μοι ἐλάλησαν μα τακότητας. ο -Καὶ οἱ θέλοντες κακωθῆναι μοι διελοιδοροῦντο μοι, καὶ ἐν αὐτοῖς ἐπεβούλευον κατ ἐμοῦ. Εγώ δὲ ὡσεὶ κωφὸς οὐκ ἤκουον, καὶ ὡσεὶ ἄλα λος οὐκ ἀνοίγων τὸ στόμα αὐτοῦ. Λείπει το Αμην. Είπα, Φυλάξω τὰς ὁδούς μου, τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν με ἐν γλώσσῃ μου. Ἐθέμην τῷ στόματί μου φυλακήν. ο Οδοὺς ἐνταῦθα τοὺς λόγους φη σίν. Ἐν τῷ συστῆναι τὸν ἁμαρτωλὸν ἐναντίον μου.» Συστῆναι τὸ παρατάξασθαι είρηκεν. Εχωρώθην καὶ ἐταπεινώθην καὶ ἐσίγησα ἐξ ἀγα θῶν. — 'Εχωφώθην ἑκὼν καὶ ἐταπεινώθην, ἐπεὶ ἐμνήσθην, ὅτι διὰ τὰς ἁμαρτίας μου ταῦτα. Ἐσίγησα καὶ οὐκ ἀπεκρίθην τῷ ὑβρίζοντι ἐξ ἀγαθῶν ἤταν ἀγαθωσύνης, δ ἐστιν ἀνεξικακίας. Καὶ τὸ ἄλγημά μου ἀνεκαινίσθη.» - - Καὶ ὁ διὰ τὰς ἁμαρτίας πόνος τῇ μνήμῃ ἀνεκαινίσθη. Εθερμάνθη ἡ καρδία μου ἐντός μου.» Υβριζόμενος ἀνεφλέχθην ὑπὸ θυμοῦ· πλὴν ἐντός Ο οὐ γὰρ ἐξέφηνα τοῦτον χρησάμενος μακροθυμία Καὶ ἐν τῇ μελέτῃ μου ἐκκαυθήσεται πῦρ. ο Ἐν τῷ μελετᾷν με καὶ ἀναπολεῖν, καὶ πέπραχα πονηρὰ καὶ ἡ πάσχω δεινὰ, ἀεὶ ἀναφλεγήσεταί μοι πῦρ λύπης ἐμπιμπρῶν τὴν καρδίαν μου. Καὶ ἐγενόμην ὡσεὶ ἄνθρωπος οὐκ ἀκούων καὶ οὐκ ἔχων ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ ἐλεγμούς.» — Έλεγ μοὺς τὰς ἀντιῤῥήσεις φησὶ δι᾽ ὧν τις ελέγχει τὸν κακῶς λέγοντα. Οτι εἶπον, Μή ποτε ἐπιχαρῶσι μοι οἱ ἐχθροί μου.» - Εἶπον ἐν ἐμαυτῷ εὐχόμενο;, Μὴ ἐπιχα μελησάν μοι οἱ ἐχθροί μου. Καὶ ἐν τῷ σαλευθῆναι πόδας μου ἐπ' ἐμὲ ἐμεσ γαλοῤῥημόνησαν. ο — Καὶ ἐν τῷ παρατραπῆναι με τῆς βάσεως τῶν θείων ἐντολῶν ἐκαυχήσαντο κατ᾿ ἐμοῦ. Οτι ἐγὼ εἰς μάστιγας έτοιμος. ο - Πρόχειρον με ταῖς τιμωρίαις ἡ ἁμαρτία ἐποίησε. Καὶ ἡ ἀλγηδών μου ἐνώπιον μου ἐστι διαπαντὸς. Καὶ ἡ τῆς ἁμαρτίας μνήμη διαπαντὸς ἐν ἐμοὶ, νύττουσα καὶ ἀλγύνουσα. Οτι τὴν ἀνομίαν μου ἐγὼ ἀναγγελῶ καὶ μετ Γιμνήσω ὑπὲρ τῆς ἁμαρτίας μου. Τουτέστι, ς ροντίσω τῆς θεραπείας αὐτῆς. Οἱ δὲ ἐχθροί μου ζωσι καὶ κεκραταίωνται ὑπὲρ ἐμέ.» Τὸ ζῶσιν ἀντὶ τοῦ σώζονται. Διέβαλόν με, ἐπεὶ κατεδίωκον ἀγαθωσύνην.» ᾿Αγαθωσύνην λέγει τὴν ἀνεξικακίαν· ἐμοῦ γαρ, φησίν, ἀνεξικακοῦντος αὐτοῖς, ο αὐτοὶ διέβαλο κόν με. ΨΑΛΜΟΣ ΛΗ'. Εἰς τὸ τέλος τῷ Ἰδιθούμ ᾠδὴ τῷ Δαυΐδ. ν Ενταῦθα τραγῳδεῖ ὁ Προφήτης τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως καὶ τὴν εὐτέλειαν μεμνημένος καὶ ὧν ἕκα θεν ὑπὸ Αβεσσαλώμ διωκόμενος. Ελάλησα ἐν γλώσσῃ μου· Γνώρισόν μοι, Κύ ριε, τὸ πέρας μου, ο Πρὸς μὲν τὸν ἐχθρὸν ἐσίγησα, πρὸς δὲ τὸν Θεὸν ἐλάλησα ἠρέμα. Δῆλόν μοι ποίησον τὸ τέλος τῆς ζωῆς· σφόδρα γὰρ ἐφίεμαι τῆς τελευτῆς διὰ τὴν τῶν λυπηρῶν ἀπαλλαγήν. Καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἡμερῶν μου τίς ἐστιν, ἵνα γνῶ τί ύστερῶ ἐγώ, ο – Καὶ πᾶν τὸ ποσίν τοῦ ὅλου χρόνου τῆς ζωῆς μου τί ἐστιν, ἵνα ἐξ ὧν ἐτῶν ἔζησα, γνωρίσω τὸ λεἶπον τῇ ὁλότητι τῆς ζωῆς μου. Ἰδοὺ παλαιστὰς ἔθου τὰς ἡμέρας μου. Ἰδοὺ παλαιστὰς ἔθου τὰς ἡμέρας μου, ὀλιγαρίθ μους δηλαδή· καὶ ὁ παλαιστὴς γὰρ ἐλάχιστον μέ τρον ἐστί, καὶ ὅπερ οἱ τέσσαρες δάκτυλοι τῇ συμ πήξει ἀποτελέσουσι, τριτημόριονὂν σπιθαμῆς. Λέ γει δὲ διὰ τὰς ἐπιλοίπους ἡμέρα; αὐτοῦ. Ἱστέον δὲ ὅτι καὶ τὸ μετρούμενον τῷ τοῦ μέτρων καλεῖται ονόματι, ὡς λέγομεν σίτου μέδιμνον καὶ πήχυν υφάσματος. Καὶ ἡ ὑπόστασίς μου ὡσεὶ οὐθὲν ἐνώπιόν σου. Καὶ πρὸς τὴν σὴν ἀϊδιότητα πᾶσα ἡ ἐμὴ ὑπαρξις ὡς οὐθέν. Πλὴν τὰ σύμπαντα ματαιότης.» — ᾿Αληθώς, φησί, τὰ σύμπαντα ἀνθρώπινα ἀγαθὰ ψεῦδος. Πᾶς ἄνθρωπος ζῶν.» - Τουτέστι πᾶσα ἀνθρω είνη ζωή. Μέντοι γε ἐν εἰκόνι διαπορεύεται άνθρωπος, ο Το μέντοι γε καὶ τὸ μενούν γε τὸ ὄντες δηλοῦσι τὸ δὲ ἐν εἰκόνι ἀντὶ τοῦ δι᾿ εἰκόνος τε καὶ σκιᾶς. Πλήν μάτην ταράσσεται, θησαυρίζει καὶ οὐ για νώσκει τίνι συνάξει αὐτά. 1 - Λοιπόν ψευδή περιο σπάται. Καὶ νῦν τίς ἡ ὑπομονή μου; οὐχὶ Κύριος; καὶ ἡ ὑπόστασίς μου παρὰ σοῦ ἐστιν. Καὶ λοιπὸν τίς ἡ ἐλπίς μου; Ἐκωφώθην καὶ οὐκ ἤνοιξα το στόμα μου, ὅτι σὺ ἐποίησας.» – Ότι σὺ παρεχώρησας ὀνειδίζεσθαι με δηλαδή. Εν ἐλεγμοῖς ὑπὲρ ἀνομίας ἐπαίδευσας άνθρω
ť
|
λωσε. Τὸ δὲ ἕως σφόδρα ἀντὶ τοῦ μέχρι τοῦ παν·
τελούς.
• Ωρυόμην ἀπὸ στεναγμοῦ τῆς καρδίας μου, ν -
Ἡ ἀγριότης τοῦ ἀπὸ καρδίας στεναγμού, τουτέστι
τοῦ ἐκ βάθους, βρυχηθμῷ λέοντος ἐῴκει.
«Κύριε, ἐναντίον σου πᾶσα ἡ ἐπιθυμία μου· καὶ
ὁ στεναγμός μου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἀπεκρύβη. ο - ΤΗ
μετὰ τὴν ἁμαρτίαν σωτηρίας ἐπιθυμῶν. Καὶ γινώσκεις τοῦτο, καὶ τοῦ στεναγμοῦ μου ἀκούεις.
ο
• Η καρδία μου ἐταράχθη· ἐγκατέλιπέ με ή
Ισχύς μου,» - Η καρδία μου ἐταράχθη ὑπὸ τοῦ
συνειδότος· ἡ ἰσχύς μου κατέλιπέ με ἀπὸ τῆς και
κουχίας.
«Καὶ τὸ φῶς τῶν ὀφθαλμῶν μου καὶ αὐτὸ οὐκ
ἔστι μετ᾿ ἐμοῦ.» - Απὸ τοῦ συνεχῶς δακρύειν.
• Οι φίλοι μου, καὶ οἱ πλησίον μου ἐξέναντί μου
ἤγγισαν, καὶ ἔστησαν. 1 -- Εναντιούμενοι έπλη
σίασάν μοι καταδιώκοντες καὶ ἔστησαν κατ' ἐμοῦ.
• Καὶ οἱ ἔγγιστά μου ἀπὸ μακρόθεν έστησαν.»
– Καὶ οἱ ἐμοὶ σύμμαχοι πόῤῥω ἔφυγον ἀπ᾿ ἐμοῦ,
• Καὶ ἐξεδιάζοντο οἱ ζητοῦντες τὴν ψυχήν μου.»
- Καὶ συνέθλιβόν με οἱ θέλοντες ἀνελεῖν με.
• Καὶ οἱ ζητοῦντες τὰ κακά μοι ἐλάλησαν μα
τακότητας. ο -Καὶ οἱ θέλοντες κακωθῆναι μοι διελοιδοροῦντό μοι, καὶ ἐν αὐτοῖς ἐπεβούλευον κατ
ἐμοῦ.
• Εγώ δὲ ὡσεὶ κωφὸς οὐκ ἤκουον, καὶ ὡσεὶ ἄλαλος οὐκ ἀνοίγων τὸ στόμα αὐτοῦ. Λείπει το
Αμην.
• Είπα, Φυλάξω τὰς ὁδούς μου, τοῦ μὴ ἁμαρτά
νειν με ἐν γλώσσῃ μου. Ἐθέμην τῷ στόματί μου
φυλακήν. ο Οδοὺς ἐνταῦθα τοὺς λόγους φησίν.
• Ἐν τῷ συστῆναι τὸν ἁμαρτωλὸν ἐναντίον μου.»
Συστῆναι τὸ παρατάξασθαι είρηκεν.
• Εχωρώθην καὶ ἐταπεινώθην καὶ ἐσίγησα ἐξ ἀγα
θῶν. — 'Εχωφώθην ἑκὼν καὶ ἐταπεινώθην, ἐπεὶ
ἐμνήσθην, ὅτι διὰ τὰς ἁμαρτίας μου ταῦτα. Ἐσίγησα
καὶ οὐκ ἀπεκρίθην τῷ ὑβρίζοντι ἐξ ἀγαθῶν ἤταν
ἀγαθωσύνης, δ ἐστιν ἀνεξικακίας.
• Καὶ τὸ ἄλγημά μου ἀνεκαινίσθη.» - - Καὶ ὁ διὰ
τὰς ἁμαρτίας πόνος τῇ μνήμῃ ἀνεκαινίσθη.
• Εθερμάνθη ἡ καρδία μου ἐντός μου.»
Υβριζόμενος ἀνεφλέχθην ὑπὸ θυμοῦ· πλὴν ἐντός
Ο οὐ γὰρ ἐξέφηνα τοῦτον χρησάμενος μακροθυμία
• Καὶ ἐν τῇ μελέτῃ μου ἐκκαυθήσεται πῦρ. ο
Ἐν τῷ μελετᾷν με καὶ ἀναπολεῖν, καὶ πέπραχα
πονηρὰ καὶ ἡ πάσχω δεινὰ, ἀεὶ ἀναφλεγήσεταί μοι
πῦρ λύπης ἐμπιμπρῶν τὴν καρδίαν μου.
• Καὶ ἐγενόμην ὡσεὶ ἄνθρωπος οὐκ ἀκούων καὶ
οὐκ ἔχων ἐν τῷ στόματι αὐτοῦ ἐλεγμούς.» — Έλεγ
μοὺς τὰς ἀντιῤῥήσεις φησὶ δι᾽ ὧν τις ελέγχει τὸν
κακῶς λέγοντα.
• Οτι εἶπον, Μή ποτε ἐπιχαρῶσι μοι οἱ ἐχθροί
μου.» - Εἶπον ἐν ἐμαυτῷ εὐχόμενο;, Μὴ ἐπιχαμελησάν μοι οἱ ἐχθροί μου.
• Καὶ ἐν τῷ σαλευθῆναι πόδας μου ἐπ' ἐμὲ ἐμεσ
γαλοῤῥημόνησαν. ο — Καὶ ἐν τῷ παρατραπῆναι
με τῆς βάσεως τῶν θείων ἐντολῶν ἐκαυχήσαντο
κατ᾿ ἐμοῦ.
• Οτι ἐγὼ εἰς μάστιγας έτοιμος. ο - Πρόχειρον
με ταῖς τιμωρίαις ἡ ἁμαρτία ἐποίησε.
• Καὶ ἡ ἀλγηδών μου ἐνώπιον μου ἐστι διαπαν -
τός. Καὶ ἡ τῆς ἁμαρτίας μνήμη διαπαντὸς ἐν
ἐμοὶ, νύττουσα καὶ ἀλγύνουσα.
• Οτι τὴν ἀνομίαν μου ἐγὼ ἀναγγελῶ καὶ μετ
Γιμνήσω ὑπὲρ τῆς ἁμαρτίας μου. Τουτέστι,
ς ροντίσω τῆς θεραπείας αὐτῆς.
• Οἱ δὲ ἐχθροί μου ζωσι καὶ κεκραταίωνται ὑπὲρ
ἐμέ.» Τὸ ζῶσιν ἀντὶ τοῦ σώζονται.
• Διέβαλόν με, ἐπεὶ κατεδίωκον ἀγαθωσύνην.»
᾿Αγαθωσύνην λέγει τὴν ἀνεξικακίαν· ἐμοῦ
γαρ, φησίν, ἀνεξικακοῦντος αὐτοῖς, ο αὐτοὶ διέβαλο
κόν με.
• Εἰς τὸ τέλος τῷ Ἰδιθούμ ᾠδὴ τῷ Δαυΐδ. ν --
Ενταῦθα τραγῳδεῖ ὁ Προφήτης τῆς ἀνθρωπίνης
φύσεως καὶ τὴν εὐτέλειαν μεμνημένος καὶ ὧν ἕκα
θεν ὑπὸ Αβεσσαλώμ διωκόμενος.
• Ελάλησα ἐν γλώσσῃ μου· Γνώρισόν μοι, Κύριε, τὸ πέρας μου, ο Πρὸς μὲν τὸν ἐχθρὸν ἐσίγησα, πρὸς δὲ τὸν Θεὸν ἐλάλησα ἠρέμα. Δῆλόν μοι
ποίησον τὸ τέλος τῆς ζωῆς· σφόδρα γὰρ ἐφίεμαι
τῆς τελευτῆς διὰ τὴν τῶν λυπηρῶν ἀπαλλαγήν.
• Καὶ τὸν ἀριθμὸν τῶν ἡμερῶν μου τίς ἐστιν,
ἵνα γνῶ τί ύστερῶ ἐγώ, ο – Καὶ πᾶν τὸ ποσίν
τοῦ ὅλου χρόνου τῆς ζωῆς μου τί ἐστιν, ἵνα ἐξ ὧν
ἐτῶν ἔζησα, γνωρίσω τὸ λεἶπον τῇ ὁλότητι τῆς ζωῆς
μου.
• Ἰδοὺ παλαιστὰς ἔθου τὰς ἡμέρας μου.
Ἰδοὺ παλαιστὰς ἔθου τὰς ἡμέρας μου, ὀλιγαρίθ
μους δηλαδή· καὶ ὁ παλαιστὴς γὰρ ἐλάχιστον μέ
τρον ἐστί, καὶ ὅπερ οἱ τέσσαρες δάκτυλοι τῇ συμ
πήξει ἀποτελέσουσι, τριτημόριονὂν σπιθαμῆς. Λέ
γει δὲ διὰ τὰς ἐπιλοίπους ἡμέρα; αὐτοῦ. Ἱστέον δὲ
ὅτι καὶ τὸ μετρούμενον τῷ τοῦ μέτρων καλεῖται
ονόματι, ὡς λέγομεν σίτου μέδιμνον καὶ πήχυν
υφάσματος.
• Καὶ ἡ ὑπόστασίς μου ὡσεὶ οὐθὲν ἐνώπιόν σου.
- Καὶ πρὸς τὴν σὴν ἀϊδιότητα πᾶσα ἡ ἐμὴ ὑπαρξις
ὡς οὐθέν.
• Πλὴν τὰ σύμπαντα ματαιότης.» — ᾿Αληθώς,
φησί, τὰ σύμπαντα ἀνθρώπινα ἀγαθὰ ψεῦδος.
• Πᾶς ἄνθρωπος ζῶν.» - Τουτέστι πᾶσα ἀνθρω
είνη ζωή.
• Μέντοι γε ἐν εἰκόνι διαπορεύεται άνθρωπος, ο
- Το μέντοι γε καὶ τὸ μενούν γε τὸ ὄντες δηλοῦσι
τὸ δὲ ἐν εἰκόνι ἀντὶ τοῦ δι᾿ εἰκόνος τε καὶ σκιᾶς.
• Πλήν μάτην ταράσσεται, θησαυρίζει καὶ οὐ για
νώσκει τίνι συνάξει αὐτά. 1 - Λοιπόν ψευδή περιο
σπάται.
• Καὶ νῦν τίς ἡ ὑπομονή μου; οὐχὶ Κύριος; καὶ
ἡ ὑπόστασίς μου παρὰ σοῦ ἐστιν. Καὶ λοιπὸν
τίς ἡ ἐλπίς μου;
• Ἐκωφώθην καὶ οὐκ ἤνοιξα το στόμα μου, ὅτι
σὺ ἐποίησας.» – Ότι σὺ παρεχώρησας ονειδί
ζεσθαί με δηλαδή.
• Εν ἐλεγμοῖς ὑπὲρ ἀνομίας ἐπαίδευσας άνθρω
col. 1455–1456page 465 of 548
PG 142:1455που. ο Ἐν τοῖς διὰ πείρας ἐλέγχοις σου έσω· πρὸς θυσίαν· εἴρηκε γάρ, ο Πάτερ, ήγγικεν ἡ φρόνισας ἄνθρωπον, ἢ ὡς ἐμὲ ἕνεκεν ἀνομίας Ανόμισα γάρ. «Καὶ ἐξέτηξας ὡς ἀράχνην τὴν ψυχὴν αὐτοῦ. κ καὶ Ἐν τοῖς πειρασμοῖς ἐλέπτυνας αὐτὸν ὡς τὴν ἀράχνην τὸ ζωύφιον. Πλήν μάτην ταράσσεται πᾶς ἄνθρωπος. ο Διὰ τοῦτο ψευδῶς πᾶς ἄνθρωπος σπεύδει δηλονότι καὶ ἀγωνίζεται. Εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου, Κύριε, καὶ τῆς δεήσεώς μου, ενώτισαι τῶν δακρύων μου, μὴ παρασιωπήσῃς. ο - ᾿Αντὶ τοῦ παρίδης· ἀδιάφορος κανταῦθα ἡ σύνταξις ὡς πολλαχοῦ. Ότι πάροικος ἐγώ εἰμι παρὰ σοι, καὶ παρεπίδημος, καθὼς πάντες οι πατέρες μου. Κάτα οικος μέν είμι πρὸς τοὺς ἀνθρώπους παρὰ σοὶ δὲ πάροικος· σοῦ γὰρ κελεύσαντος τοῦ Κυρίου τῆς γῆς μετοικίζομαι. Ανες μοι, ἵνα ἀναψύξω πρὸ τοῦ μὲ ἀπελθεῖν, καὶ οὐκέτι οὐ μὴ ὑπάρξω.» — Ἐν τῷ βίῳ τούτῳδη λαδή. ΨΑΛΜΟΣ ΑΘ'. Εἰς τὸ τέλος, τῷ Δαυίδ ψαλμός. ο - Προσώπῳ τῆς Ἐκκλησίας τῶν Χριστιανῶν εὐχαριστούσης μὲν ἐφ᾽ οἷς ἠξιώθη τῆς θείας χάριτος, δεομένης δὲ καὶ περὶ τῶν ἐπανισταμένων αὐτῇ τυράννων Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον, καὶ προσε έσχε μοι, καὶ εἰσήκουσε τῆς δεήσεώς μου, ο - Τοὺς μεγίστους κινδύνους τοιούτοις οἱ παλαιοὶ ὀνόμασιν ὑπισήμαινον. Καὶ ἀνήγαγέ με ἐκ λάκκου ταλαιπωρίας καὶ ἀπὸ πηλοῦ Ιλύος.» - Τουτέστι πηλοῦ ἐλυώδους και δυσώδους. Καὶ ἔστησεν ἐπὶ πέτραν τοὺς πόδας μου.» Ἐπὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς πίστεως καὶ ἥδρασέ με, ὥστε μὴ κλονεῖσθαι τοῖς πειρασμοῖς. Καὶ κατεύθυνε τὰ διαβήματά μου. δειξέ μοι τὴν τῆς σωτηρίας ὁδόν. Υπέ Καὶ ἀνέβαλεν εἰς τὸ στόμα μου ᾆσμα καινόν, ὕμνον τῷ Θεῷ ἡμῶν.» — Τῇ καινῇ χάριτι καὶ ταῖς καιναῖς εὐεργεσίαις τοῦ Σωτῆρος ἐπιπρεπές. Όψονται πολλοὶ, καὶ φοβηθήσονται, καὶ ἐλπιοῦ. σιν ἐπὶ Κύριον.» Όψονται τὰ τεράστια τοῦ Κυρίου καὶ φοβηθήσονται τὸν ἐνεργοῦντα ταῦτα. Μακάριος ἀνὴρ, οὗ ἐστι τὸ ὄνομα Κυρίου έλα πὶς αὐτοῦ, ο Τὸ ὄνομα Κυρίου ἀντὶ τοῦ, ὁ Κύ ριος. Απήγγειλα καὶ ἐλάλησα, ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ ἀριθμόν. ο -- Διηγησάμην πολλά σου θαυμάσια, οὐ μὴν τὰ πάντα· πῶς γὰρ ἂ καὶ ὑπὲρ τὴν ἀπειρίαν τοῦ ἀριθμοῦ ἐπληθύνθησαν. Θυσίαν καὶ προσφορὰν οὐκ ἠθέλησας· ὦτα δὲ κατηρτίσω μοι. Τὰ ἐντεῦθεν προσώπῳ τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸν Πατέρα λέγοντος, «'ἀπεδοκίμασας την νομικήν θυσίαν, σῶμα δέ μοι κατεσκεύασας ἐκ τῶν παρθενικῶν αἱμάτων.» Ὥστε τοῦτο ὑπὲρ τῆς τῶν ἀνθρώπων τυθῆναι σωτηρίας. Τότε εἶπον· Ιδού ήκω.» - Τότε ὅτε τὰ νοι μικά θύματα επηυδόκησας εἶπον ἐγώ· Ἰδοὺ ἥκω ὥρα.» Εν κεφαλίδι βιβλίου γέγραπται περὶ ἐμοῦ, κα Βιβλία λέγονται τα συγγράμματα· κεφαλίδες δὲ τὰ ειλητάρια, ἐν οἷς οἱ Εβραίοι συνέταττον τὰ συγ γράμματα τῶν παλαιῶν. Φησὶν οὖν Εν κεφαλίζει βιο βλίου, δηλονότι προφητικώς, ο περὶ τῆς ἐμῆς οἰκε νομίας γέγραπται· η περιεκτικῶς γὰρ καὶ γενικώς τὰς κεφαλίδας κεφαλίδα εἴρηκεν. «Τοῦ ποιῆσαι τὸ θέλημά σου, ὁ Θεός μου, ἐβουλήθην. - Καὶ τὸ τοῦ περιττόν τίθεται κανταῦθα ὥσπερ καὶ πολλαχοῦ. Καὶ τὸν νόμον σου ἐν μέσῳ τῆς κοιλίας μου. Καὶ τὰς ἐντολάς σου ἐν μέσῳ τῆς καρδίας μου, τουτέστιν, ὁλοψύχως ηβουλήθην ποιῆσαι. Εὐηγγελισάμην δικαιοσύνην ἐν ἐκκλησίᾳ μεγά λῃ. 1 — Δικαιοσύνην τὸ Εὐαγγέλιον εἴρηκεν ὡς δι καιοῦν τοὺς πιστεύοντας· τὸ δ' αὐτὸ καὶ ἀλήθειαν καὶ σωτήριον ἔλεος. Σὺ δὲ, Κύριε, μὴ μακρύνῃς τοὺς οἰκτιρμούς σου ἀπ' ἐμοῦ.-Τὰ ἐντεῦθεν προσώπῳ τῆς τῶν πι στῶν Ἐκκλησίας. Κατέλαβόν με αἱ ἀνομίαι μου, καὶ οὐκ ἠδυνήθην τοῦ βλέπειν. ο – Σκοτίζουσι γὰρ οἱ πειρασμοί τοὺς νοεροὺς ὀφθαλμούς. Η καρδία μου εγκατέλιπέ με. Οὕτω τοῖς πειρασμοῖς ἐξησθένησα, ὡς δοκεῖν μηδὲ καρδίαν ἔχειν. Εὐδόκησον, Κύριε, τοῦ ῥύσασθαί με. ο Θέο λη σον λυτρώσασθαί με τῆς τῶν πειρασμῶν κατακυ ριεύσεως. Καταισχυνθείησαν καὶ ἐντραπείησαν ἅμα οι ζη Το τοῦντες τὴν ψυχήν μου τοῦ ἐξᾶραι αὐτήν.» ἅμα ἀντὶ τοῦ, κατ' αὐτὸν πάντες. Καὶ εἰπάτωσαν διαπαντός, Μεγαλυνθήτω ὁ Κύ ριος, οἱ ἀγαπῶντες τὸ σωτήριόν σου.» Οι άγα πῶντες τὴν περὶ σοῦ σωτηρίαν καὶ μὴ τὴν παρ' ἀνθρώπων. Βοηθός μου καὶ ὑπερασπιστής μου εί σύ, δ Θεός μου, μὴ χρονίσῃς.» Μὴ βραδύνῃς εἰς τὸ βοηθῆσαί μοι. ΨΑΛΜΟΣ Μ'. «Εἰς τὸ τέλος ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. ν — φιλοπτωχίαν διδάσκει καὶ εἰς Χριστὸν ἀναφέρεται, καὶ περὶ " τῆς τοῦ Ἰούδα προλέγει ἀποστασίας. Μακάριος ὁ συνιὼν ἐπὶ πτωχὸν καὶ πένητα. Το συνιὼν κεῖται ἐνταῦθα ἀντὶ τοῦ, δέον φρο νῶν. Εν ἡμέρᾳ πονηρά ρύσεται αὐτὸν ὁ Κύριος, ο Ἡμέραν πονηρὰν ὀνομάζει τούς τε καιροὺς τῶν πειρασμῶν, καὶ τὴν τῆς μελλούσης κρίσεως ώραν τὴν ἐπίπονον τοῖς ἁμαρτωλοῖς. Κύριος φυλάξαι αὐτὸν καὶ ζήσαι αὐτὸν, καὶ μακαρίσαι αὐτὸν ἐν τῇ γῇ καὶ μὴ παραδοίη αὐτὸν εἰς χεῖρας ἐχθρῶν αὐτοῦ.» — Τὸ ζήσαι ἀντὶ τοῦ ζω ποιήσαι· γῆν δὲ πολλὰ τὸν οὐράνιον χῶρον και λεῖ. Κύριος βοηθήσαι αὐτῷ ἐπὶ κλίνης οδύνης αὐτ
που. ο Ἐν τοῖς διὰ πείρας ἐλέγχοις σου έσω· πρὸς θυσίαν· εἴρηκε γάρ, ο Πάτερ, ήγγικεν ἡ
φρόνισας ἄνθρωπον, ἢ ὡς ἐμὲ ἕνεκεν ἀνομίας
Ανόμισα γάρ.
«Καὶ ἐξέτηξας ὡς ἀράχνην τὴν ψυχὴν αὐτοῦ. κ
καὶ Ἐν τοῖς πειρασμοῖς ἐλέπτυνας αὐτὸν ὡς τὴν
ἀράχνην τὸ ζωύφιον.
• Πλήν μάτην ταράσσεται πᾶς ἄνθρωπος. ο
Διὰ τοῦτο ψευδῶς πᾶς ἄνθρωπος σπεύδει δηλονότι
καὶ ἀγωνίζεται.
• Εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου, Κύριε, καὶ
τῆς δεήσεώς μου, ενώτισαι τῶν δακρύων μου, μὴ
παρασιωπήσῃς. ο - ᾿Αντὶ τοῦ παρίδης· ἀδιάφορος
κανταῦθα ἡ σύνταξις ὡς πολλαχοῦ.
• Ότι πάροικος ἐγώ εἰμι παρὰ σοι, καὶ παρεπίδημος, καθὼς πάντες οι πατέρες μου. Κάτα
οικος μέν είμι πρὸς τοὺς ἀνθρώπους παρὰ σοὶ δὲ
πάροικος· σοῦ γὰρ κελεύσαντος τοῦ Κυρίου τῆς γῆς
μετοικίζομαι.
• Ανες μοι, ἵνα ἀναψύξω πρὸ τοῦ μὲ ἀπελθεῖν,
καὶ οὐκέτι οὐ μὴ ὑπάρξω.» — Ἐν τῷ βίῳ τούτῳδη -
λαδή.
• Εἰς τὸ τέλος, τῷ Δαυίδ ψαλμός. ο - Προσώπῳ
τῆς Ἐκκλησίας τῶν Χριστιανῶν εὐχαριστούσης μὲν
ἐφ᾽ οἷς ἠξιώθη τῆς θείας χάριτος, δεομένης δὲ καὶ
περὶ τῶν ἐπανισταμένων αὐτῇ τυράννων
• Ὑπομένων ὑπέμεινα τὸν Κύριον, καὶ προσε
έσχε μοι, καὶ εἰσήκουσε τῆς δεήσεώς μου, ο - Τοὺς
μεγίστους κινδύνους τοιούτοις οἱ παλαιοὶ ὀνόμασιν
ὑπισήμαινον.
• Καὶ ἀνήγαγέ με ἐκ λάκκου ταλαιπωρίας καὶ
ἀπὸ πηλοῦ Ιλύος.» - Τουτέστι πηλοῦ ἐλυώδους και
δυσώδους.
• Καὶ ἔστησεν ἐπὶ πέτραν τοὺς πόδας μου.»
Ἐπὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς πίστεως καὶ ἥδρασέ με,
ὥστε μὴ κλονεῖσθαι τοῖς πειρασμοῖς.
• Καὶ κατεύθυνε τὰ διαβήματά μου.
δειξέ μοι τὴν τῆς σωτηρίας ὁδόν.
Υπέ-
• Καὶ ἀνέβαλεν εἰς τὸ στόμα μου ᾆσμα καινόν,
ὕμνον τῷ Θεῷ ἡμῶν.» — Τῇ καινῇ χάριτι καὶ ταῖς
καιναῖς εὐεργεσίαις τοῦ Σωτῆρος ἐπιπρεπές.
• Όψονται πολλοὶ, καὶ φοβηθήσονται, καὶ ἐλπιοῦ.
σιν ἐπὶ Κύριον.» Όψονται τὰ τεράστια τοῦ
Κυρίου καὶ φοβηθήσονται τὸν ἐνεργοῦντα ταῦτα.
• Μακάριος ἀνὴρ, οὗ ἐστι τὸ ὄνομα Κυρίου έλα
πὶς αὐτοῦ, ο Τὸ ὄνομα Κυρίου ἀντὶ τοῦ, ὁ Κύριος.
• Απήγγειλα καὶ ἐλάλησα, ἐπληθύνθησαν ὑπὲρ
ἀριθμόν. ο -- Διηγησάμην πολλά σου θαυμάσια, οὐ
μὴν τὰ πάντα· πῶς γὰρ ἂ καὶ ὑπὲρ τὴν ἀπειρίαν
τοῦ ἀριθμοῦ ἐπληθύνθησαν.
• Θυσίαν καὶ προσφορὰν οὐκ ἠθέλησας· ὦτα δὲ
κατηρτίσω μοι. Τὰ ἐντεῦθεν προσώπῳ τοῦ
Χριστοῦ πρὸς τὸν Πατέρα λέγοντος, «'Απεδοκίμα
σας την νομικήν θυσίαν, σῶμα δέ μοι κατεσκεύασας ἐκ τῶν παρθενικῶν αἱμάτων.» Ὥστε τοῦτο
ὑπὲρ τῆς τῶν ἀνθρώπων τυθῆναι σωτηρίας.
• Τότε εἶπον· Ιδού ήκω.» - Τότε ὅτε τὰ νοι
μικά θύματα επηυδόκησας εἶπον ἐγώ· Ἰδοὺ ἥκω
ὥρα.»
• Εν κεφαλίδι βιβλίου γέγραπται περὶ ἐμοῦ, κα
Βιβλία λέγονται τα συγγράμματα· κεφαλίδες δὲ
τὰ ειλητάρια, ἐν οἷς οἱ Εβραίοι συνέταττον τὰ συγ
γράμματα τῶν παλαιῶν. Φησὶν οὖν Εν κεφαλίζει βιο
βλίου, δηλονότι προφητικώς, ο περὶ τῆς ἐμῆς οἰκε
νομίας γέγραπται· η περιεκτικῶς γὰρ καὶ γενικώς
τὰς κεφαλίδας κεφαλίδα εἴρηκεν.
«Τοῦ ποιῆσαι τὸ θέλημά σου, ὁ Θεός μου, ἐβουλήθην. - Καὶ τὸ τοῦ περιττόν τίθεται κανταῦθα
ὥσπερ καὶ πολλαχοῦ.
• Καὶ τὸν νόμον σου ἐν μέσῳ τῆς κοιλίας μου.
Καὶ τὰς ἐντολάς σου ἐν μέσῳ τῆς καρδίας μου,
τουτέστιν, ὁλοψύχως ηβουλήθην ποιῆσαι.
Εὐηγγελισάμην δικαιοσύνην ἐν ἐκκλησίᾳ μεγά
λῃ. 1 — Δικαιοσύνην τὸ Εὐαγγέλιον εἴρηκεν ὡς δικαιοῦν τοὺς πιστεύοντας· τὸ δ' αὐτὸ καὶ ἀλήθειαν
καὶ σωτήριον ἔλεος.
• Σὺ δὲ, Κύριε, μὴ μακρύνῃς τοὺς οἰκτιρμούς
σου ἀπ' ἐμοῦ.-Τὰ ἐντεῦθεν προσώπῳ τῆς τῶν πι
στῶν Ἐκκλησίας.
• Κατέλαβόν με αἱ ἀνομίαι μου, καὶ οὐκ ἡδυνή
θην τοῦ βλέπειν. ο – Σκοτίζουσι γὰρ οἱ πειρασμοί
τοὺς νοεροὺς ὀφθαλμούς.
• Η καρδία μου εγκατέλιπέ με.
Οὕτω τοῖς
πειρασμοῖς ἐξησθένησα, ὡς δοκεῖν μηδὲ καρδίαν
ἔχειν.
• Εὐδόκησον, Κύριε, τοῦ ῥύσασθαί με. ο Θέο
λη σον λυτρώσασθαί με τῆς τῶν πειρασμῶν κατακυριεύσεως.
• Καταισχυνθείησαν καὶ ἐντραπείησαν ἅμα οι ζηΤο
τοῦντες τὴν ψυχήν μου τοῦ ἐξᾶραι αὐτήν.»
ἅμα ἀντὶ τοῦ, κατ' αὐτὸν πάντες.
• Καὶ εἰπάτωσαν διαπαντός, Μεγαλυνθήτω ὁ Κύριος, οἱ ἀγαπῶντες τὸ σωτήριόν σου.» Οι άγα
πῶντες τὴν περὶ σοῦ σωτηρίαν καὶ μὴ τὴν παρ'
ἀνθρώπων.
• Βοηθός μου καὶ ὑπερασπιστής μου εί σύ, δ
Θεός μου, μὴ χρονίσῃς.» Μὴ βραδύνῃς εἰς τὸ
βοηθῆσαί μοι.
ΨΑΛΜΟΣ Μ'.
«Εἰς τὸ τέλος ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. ν — Φιλοπτω
χίαν διδάσκει καὶ εἰς Χριστὸν ἀναφέρεται, καὶ περὶ
" τῆς τοῦ Ἰούδα προλέγει ἀποστασίας.
• Μακάριος ὁ συνιὼν ἐπὶ πτωχὸν καὶ πένητα.
Το συνιὼν κεῖται ἐνταῦθα ἀντὶ τοῦ, δέον φρο
νῶν.
• Εν ἡμέρᾳ πονηρά ρύσεται αὐτὸν ὁ Κύριος, ο
- Ἡμέραν πονηρὰν ὀνομάζει τούς τε καιροὺς τῶν
πειρασμῶν, καὶ τὴν τῆς μελλούσης κρίσεως ώραν
τὴν ἐπίπονον τοῖς ἁμαρτωλοῖς.
• Κύριος φυλάξαι αὐτὸν καὶ ζήσαι αὐτὸν, καὶ μακαρίσαι αὐτὸν ἐν τῇ γῇ καὶ μὴ παραδοίη αὐτὸν εἰς
χεῖρας ἐχθρῶν αὐτοῦ.» — Τὸ ζήσαι ἀντὶ τοῦ ζω
ποιήσαι· γῆν δὲ πολλὰ τὸν οὐράνιον χῶρον και
λεῖ.
• Κύριος βοηθήσαι αὐτῷ ἐπὶ κλίνης οδύνης αὐτ
col. 1457–1458page 466 of 548
PG 142:1457τοῦ. ν -- Κλίνην οδύνης φησὶ τὴν ὑποδεχομένην Προσώπῳ τῶν αἰχμαλωτισθέντων εἰς Βαβυλῶνα τὸν ὀδυνώμενον. Εν Ολην τὴν κοίτην αὐτοῦ ἔστρεψας ἐν τῇ ἀῤῥω στίᾳ αὐτοῦ.» Κοίτην φησὶ τὴν κατάκλισιν· τὸ δὲ ἔστρεψας ἀντὶ τοῦ στρέψεις, εἴτουν ἀλλάξεις, ἀπὸ νοσερᾶς εἰς ὑγιεινήν. Οὕτως δὲ συντακτέον. Ἐν τῇ ἀρωστίᾳ αὐτοῦ κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ἀῤῥω στίας αὐτοῦ εἰς τὸ παντελὲς τὴν κατάκλισιν αὐτοῦ ἀλλάξεις. Ἐγὼ εἶπα· Κύριε, ἐλέησόν με, ἴασαι τὴν ψυχήν μου, ὅτι ἡμαρτόν σοι.» Τὰ ἐντεῦθεν πάντα προσ ώπῳ τοῦ Χριστοῦ ἀναδεχομένου εἰς ἑαυτὸν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. Οι εχθροί μου εἶπον κακά μοι. ο Του Κυ θεοσεβῶν ἀνδρῶν ἐκπεφώνηται· ἁρμόζει δὲ καὶ παντὶ κακοπαθοῦντι τὸν Θεὸν καὶ τὴν ἀνάλυσιν ἐπισπεύδοντι ἐν ὀνειδί... σι μᾶλλον οἱ δαίμονες. Ἰορδάνης δὲ ἑρμηνεύεται γῆ κατωτάτη καὶ Έρε μονισὶμ τόπος λύπης. Ον τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ, ὁ Θεός.» Τὸ ἐπιποθεῖ, ἀντὶ τοῦ σπεύδει καὶ ἐπείγεται. Πρὸς σὲ δὲ, τὸν οἰκοῦντα δηλαδὴ ἐν Ἱε ρουσαλήμ. Εν Βαβυλῶνι γὰρ οὐκ φοντο ἐντυχεῖν τῷ Θεῷ διὰ τὴν τῆς χώρας ειδωλολατρείαν. Εδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν τῶν τα. Τὸ ἐδίψησεν, ἀντὶ τοῦ ἐπιθυμητικῶς ἔσχεν. ρίου ἐχθροὶ οἱ Ἰουδαῖοι· κακὰ δὲ, βήματα δηλονότι Ἰσχυρὸν δὲ ζῶντα λέγει τὸν Θεὸν διὰ τοὺς ἀσθε τὰ πονηρά. νεῖς καὶ νεκροὺς θεοὺς τῶν Βαβυλωνίων. Μία δὲ καὶ ἡ αὐτὴ ἔννοια τοῦ τε παρόντος ῥητοῦ, καὶ τοῦ ἄνωθεν ὑπ' ἀγγέλου δεδιδαγμένου ἡμῖν ὕμνου τρισ αγίου εἰς Θεόν. Πότε ἀποθανεῖται, καὶ ἀπολεῖται τὸ ὄνομα αὐτ τοῦ; Καὶ εἰ εἰσεπορεύετο τοῦ ἰδεῖν.» Περὶ τοῦ "Ιούδα φησὶν ὅτι. Εἰσήρχετο ἔνθα κατηγόμην, ὥστε ἰδεῖν εἰ ἔστιν εὐκαιρία ἵνα με παραδῷ.» Μάτην ἐλάλει ο Μάτην ἐμελέτα ἡ καρδία αὐτοῦ λαθεῖν με τον καρδιογνώστην. Η καρδία αὐτοῦ συνήγαγεν ἀνομίαν ἑαυτῷ.» Οὐδὲν ἕτερον ἐκ τῆς ἐπιβουλῆς ἐκέρδησεν, ἢ ὅτι ἐθησαύρισεν εἰς ἑαυτὸν ἀνομίαν. Εξεπορεύετο ἔξω καὶ ἐλάλει ἐπὶ τὸ αὐτό. ο Τὸ ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἀντὶ τοῦ, ὁμοῦ αὐτοῖς τοῖς ἐχθροῖς. Κατ᾿ ἐμοῦ ἐψιθύριζον πάντες οἱ ἐχθροί μου. Τὸ ἐλογίζοντο ἀντὶ τοῦ ἐμελέτων καὶ ἐβουλεύοντο. Λόγον παράνομον κατέθεντο κατ' ἐμοῦ.» – Κατηγορίαν ψευδή συνεσκεύασαν κατ᾿ ἐμοῦ· εἶπον γὰρ ὅτι ἀ... τὸν ὄχλον κατὰ τοῦ Καίσαρος. Μὴ ὁ κοιμώμενος οὐχὶ προσθήσει τοῦ ἀποστῆς ναι; ν - Αρα, φησίν, ὁ ὑπνῶν οὐκ ἐγερθήσεται; κἀγὼ θανών, οὕτως εὐκόλως ἐξαναστήσομαι, ὥσ περ ἐκοιμώμην. Καὶ γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῆς εἰρήνης μου ἐφ' εν ἤλπισα. ο - Τὸ γὰρ παρέλκον· φησὶ δὲ, Οὐ μόνον οι εχθροί μου, ἀλλὰ καὶ ὁ ἄνθρωπος τῆς φιλίας μου, ήγουν ὁ ἀγαπητός μου, ἐν ἀπέτρεφον, ἐμεγάλυνεν, ἤτοι μέγαν εἰργάσατο κατ᾿ ἐμοῦ δόλον. Σὺ δὲ, Κύριε, ἐλέησόν με, καὶ ἀνάστησόν με, καὶ ἀνταποδώσω αὐτοῖς.» Τὸ ἐλέησον καὶ ἀνά στησον ἀνθρωποπρεπές· τὸ δὲ ἀνταποδώσω θεο πρεπές. Ἐν τούτῳ ἔγνων ὅτι τεθέληκάς με, ὅτι οὐ μὴ ἐπιχαρῇ ὁ ἐχθρός μου ἐπ' ἐμέ.» – Τὸ τεθέληκας ἀντὶ τοῦ ἠγάπησας· ἐχθρὸς δὲ καὶ ὁ Ἰουδαῖος καὶ ὁ διάβολος. Ἐμοῦ δὲ διὰ τὴν ἀκακίαν ἀντελάβου. κίαν τὴν ἁμαρτίαν εἶπεν. Καὶ ἐβεβαίωσάς με ενώπιόν σου εἰς τὸν αἰῶνα. Ιδρυσας παρὰ σεαυτῷ ἀεί. Εὐλογητός Κύριος ὁ Θεὸς Ἰσραὴλ ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ εἰς τὴν αἰῶνα. Γένοιτο, γένοιτο, ο Ο Δαυΐδ ὑμνεῖ τοῦ Δεσπότου την συγκατάβασιν, ἦν καὶ ἐπιτεταμένως ἐπεύχεται. ΨΑΛΜΟΣ ΜΑ'. Εἰς τὸ τέλος εἰς σύνεσιν τοῖς υἱοῖς Κορέ. Πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ.» Πότε ἥξω πρὸς τὸν ναὸν, καὶ ἐμφανισθήσομαί τῷ Θεῷ. Εγενήθη τὰ δάκρυά μου ἐμοὶ ἄρτος. ο -- Ως ὁ ἄρτος τοῖς ἀνθρώποις, οὕτως καμοὶ τὰ δάκρυα ἦσαν ὀρεκτὰ καὶ ἀπαραίτητα. Ταῦτα ἐμνήσθην καὶ ἐξέχεα ἐπ' ἐμὲ τὴν ψυχήν μου. 1 — Ταῦτα τὰ ὀνείδη τῶν ἐχθρῶν ἐνεθυμήθην καὶ ἐχαύνωσα ἐν ἐμοὶ τὴν ψυχήν μου, παραλελυμένην καὶ οἷον διαρρέουσαν ποιήσας αὐτήν. Τὸ ὅτι «Ότι διελεύσομαι ἐν τόπῳ σκηνῆς. βεβαιωτικών· προφητεύει γὰρ τὴν ἐπάνοδον. Καὶ τόπον μὲν σκηνῆς τὸν ναὸν καλεῖ, Θεοῦ δὲ οἶκον τὰ ἄλυτα. Ήχου ἑορταζόντων, ο — Τὸ ἑορταζόντων ἀντὶ τοῦ ἑορταστικού. Σωτήριον τοῦ προσώπου μου, καὶ ὁ Θεός μου. Τῆς ὕστερον εὐεργεσίας τοῦ Θεοῦ μνησθεὶς ἡδέως ἐπικαλεῖται αὐτὸν, λέγων· ο Ο σωτηρία μου καὶ ὦ Θεός μου. Πρὸς ἐμαυτὸν ἡ ψυχή μου ἐταράχθη. κ ἐμαυτῷ, μή τινος τῶν ἔξω τὴν λύπην γινώσκοντος. Εταράχθη δὲ διά τε τὰς ἁμαρτίας μου, καὶ διὰ τὴν βραδυτητα τῆς ἐπανόδου. Διὰ τοῦτο μνηθήσομαί σου ἐκ γῆς Ἰορδάνου Ο καὶ Ερμονιεὶμ ἀπὸ ὄρους μικροῦ. Διὰ τοῦτο νῦν θλιβόμενος μνημονεύσω τῆς περὶ ἡμᾶς κηδεμονίας του ἀφ' ὧν ἐν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας ἀπηλαύσαμεν ἀγαθῶν· ἀπὸ γὰρ τοῦ Ἰορδάνου καὶ τοῦ Ερμονιεὶμ όρους, ήτοι του Δυρμών, πᾶσαν τὴν Ἰουδαίαν ἐδήλωσεν. Αβυσσος ἄβυσσον ἐπικαλεῖται εἰς φωνὴν τῶν καταρρακτών σου.» 'Αλλεπάλληλα νῦν τὰ δει νά· ἡ γὰρ ἄξυσσος τῶν συμφορῶν ἑτέραν ἄβυσσον προσκαλεῖται εἰς ὀδυρμὸν ἡμῶν, τῶν κατερραγμέν νων σου· ἔστι γὰρ εὐθεῖα ὁ καταῤῥακτός. Πάντες οἱ μετεωρισμοί σου, καὶ τὰ κύματα σου ἐπ' ἐμὲ διῆλθον. ο - Μετεωρισμούς και κατ ματα λέγει τὰς ἐπαναστάσεις τῶν πειρασμῶν. «Ημέρας ἐντελεῖται Κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ. ο
τοῦ. ν -- Κλίνην οδύνης φησὶ τὴν ὑποδεχομένην Προσώπῳ τῶν αἰχμαλωτισθέντων εἰς Βαβυλῶνα
τὸν ὀδυνώμενον.
Εν
• Ολην τὴν κοίτην αὐτοῦ ἔστρεψας ἐν τῇ ἀῤῥω
στίᾳ αὐτοῦ.» Κοίτην φησὶ τὴν κατάκλισιν· τὸ
δὲ ἔστρεψας ἀντὶ τοῦ στρέψεις, εἴτουν ἀλλάξεις,
ἀπὸ νοσερᾶς εἰς ὑγιεινήν. Οὕτως δὲ συντακτέον. Ἐν
τῇ ἀρωστίᾳ αὐτοῦ κατὰ τὸν καιρὸν τῆς ἀῤῥω
στίας αὐτοῦ εἰς τὸ παντελὲς τὴν κατάκλισιν αὐτοῦ
ἀλλάξεις.
• Ἐγὼ εἶπα· Κύριε, ἐλέησόν με, ἴασαι τὴν ψυχήν
μου, ὅτι ἡμαρτόν σοι.» Τὰ ἐντεῦθεν πάντα προσώπῳ τοῦ Χριστοῦ ἀναδεχομένου εἰς ἑαυτὸν τὰς
ἁμαρτίας ἡμῶν.
• Οι εχθροί μου εἶπον κακά μοι. ο Του Κυ
θεοσεβῶν ἀνδρῶν ἐκπεφώνηται· ἁρμόζει δὲ καὶ
παντὶ κακοπαθοῦντι τὸν Θεὸν καὶ τὴν ἀνάλυσιν
ἐπισπεύδοντι ἐν ὀνειδί... σι μᾶλλον οἱ δαίμονες.
Ἰορδάνης δὲ ἑρμηνεύεται γῆ κατωτάτη καὶ Έρε
μονισὶμ τόπος λύπης.
• Ον τρόπον ἐπιποθεῖ ἡ ἔλαφος ἐπὶ τὰς πηγὰς
τῶν ὑδάτων, οὕτως ἐπιποθεῖ ἡ ψυχή μου πρὸς σὲ,
ὁ Θεός.»
Τὸ ἐπιποθεῖ, ἀντὶ τοῦ σπεύδει καὶ
ἐπείγεται. Πρὸς σὲ δὲ, τὸν οἰκοῦντα δηλαδὴ ἐν Ἱε
ρουσαλήμ. Εν Βαβυλῶνι γὰρ οὐκ φοντο ἐντυχεῖν
τῷ Θεῷ διὰ τὴν τῆς χώρας ειδωλολατρείαν.
• Εδίψησεν ἡ ψυχή μου πρὸς τὸν Θεὸν τὸν τῶν·
τα. Τὸ ἐδίψησεν, ἀντὶ τοῦ ἐπιθυμητικῶς ἔσχεν.
ρίου ἐχθροὶ οἱ Ἰουδαῖοι· κακὰ δὲ, βήματα δηλονότι Ἰσχυρὸν δὲ ζῶντα λέγει τὸν Θεὸν διὰ τοὺς ἀσθε
τὰ πονηρά.
νεῖς καὶ νεκροὺς θεοὺς τῶν Βαβυλωνίων. Μία δὲ
καὶ ἡ αὐτὴ ἔννοια τοῦ τε παρόντος ῥητοῦ, καὶ τοῦ
ἄνωθεν ὑπ' ἀγγέλου δεδιδαγμένου ἡμῖν ὕμνου τρισ
αγίου εἰς Θεόν.
• Πότε ἀποθανεῖται, καὶ ἀπολεῖται τὸ ὄνομα αὐτ
τοῦ; Καὶ εἰ εἰσεπορεύετο τοῦ ἰδεῖν.» Περὶ τοῦ
"Ιούδα φησὶν ὅτι. Εἰσήρχετο ἔνθα κατηγόμην,
ὥστε ἰδεῖν εἰ ἔστιν εὐκαιρία ἵνα με παραδῷ.»
• Μάτην ἐλάλει ο Μάτην ἐμελέτα ἡ καρδία
αὐτοῦ λαθεῖν με τον καρδιογνώστην.
• Η καρδία αὐτοῦ συνήγαγεν ἀνομίαν ἑαυτῷ.»
Οὐδὲν ἕτερον ἐκ τῆς ἐπιβουλῆς ἐκέρδησεν, ἢ
ὅτι ἐθησαύρισεν εἰς ἑαυτὸν ἀνομίαν.
• Εξεπορεύετο ἔξω καὶ ἐλάλει ἐπὶ τὸ αὐτό. ο --
Τὸ ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἀντὶ τοῦ, ὁμοῦ αὐτοῖς τοῖς ἐχθροῖς.
• Κατ᾿ ἐμοῦ ἐψιθύριζον πάντες οἱ ἐχθροί μου. -
Τὸ ἐλογίζοντο ἀντὶ τοῦ ἐμελέτων καὶ ἐβουλεύοντο.
• Λόγον παράνομον κατέθεντο κατ' ἐμοῦ.» –
Κατηγορίαν ψευδή συνεσκεύασαν κατ᾿ ἐμοῦ· εἶπον
γὰρ ὅτι ἀ... τὸν ὄχλον κατὰ τοῦ Καίσαρος.
• Μὴ ὁ κοιμώμενος οὐχὶ προσθήσει τοῦ ἀποστῆς
ναι; ν - Αρα, φησίν, ὁ ὑπνῶν οὐκ ἐγερθήσεται;
κἀγὼ θανών, οὕτως εὐκόλως ἐξαναστήσομαι, ὥσ
περ ἐκοιμώμην.
• Καὶ γὰρ ὁ ἄνθρωπος τῆς εἰρήνης μου ἐφ' εν
ἤλπισα. ο - Τὸ γὰρ παρέλκον· φησὶ δὲ, Οὐ μόνον
οι εχθροί μου, ἀλλὰ καὶ ὁ ἄνθρωπος τῆς φιλίας μου,
ήγουν ὁ ἀγαπητός μου, ἐν ἀπέτρεφον, ἐμεγάλυνεν,
ἤτοι μέγαν εἰργάσατο κατ᾿ ἐμοῦ δόλον.
• Σὺ δὲ, Κύριε, ἐλέησόν με, καὶ ἀνάστησόν με,
καὶ ἀνταποδώσω αὐτοῖς.» Τὸ ἐλέησον καὶ ἀνάστησον ἀνθρωποπρεπές· τὸ δὲ ἀνταποδώσω θεοπρεπές.
• Ἐν τούτῳ ἔγνων ὅτι τεθέληκάς με, ὅτι οὐ μὴ
ἐπιχαρῇ ὁ ἐχθρός μου ἐπ' ἐμέ.» – Τὸ τεθέληκας
ἀντὶ τοῦ ἠγάπησας· ἐχθρὸς δὲ καὶ ὁ Ἰουδαῖος καὶ
ὁ διάβολος.
• Ἐμοῦ δὲ διὰ τὴν ἀκακίαν ἀντελάβου.
κίαν τὴν ἁμαρτίαν εἶπεν.
'Axa-
• Καὶ ἐβεβαίωσάς με ενώπιόν σου εἰς τὸν αἰῶνα.
Ιδρυσας παρὰ σεαυτῷ ἀεί.
• Εὐλογητός Κύριος ὁ Θεὸς Ἰσραὴλ ἀπὸ τοῦ
αἰῶνος καὶ εἰς τὴν αἰῶνα. Γένοιτο, γένοιτο, ο
Ο Δαυΐδ ὑμνεῖ τοῦ Δεσπότου την συγκατάβασιν,
ἦν καὶ ἐπιτεταμένως ἐπεύχεται.
ΨΑΛΜΟΣ ΜΑ'.
• Εἰς τὸ τέλος εἰς σύνεσιν τοῖς υἱοῖς Κορέ. -
• Πότε ἥξω καὶ ὀφθήσομαι τῷ προσώπῳ τοῦ
Θεοῦ.»
Πότε ἥξω πρὸς τὸν ναὸν, καὶ ἐμφανισθήσομαί τῷ Θεῷ.
• Εγενήθη τὰ δάκρυά μου ἐμοὶ ἄρτος. ο -- Ως
ὁ ἄρτος τοῖς ἀνθρώποις, οὕτως καμοὶ τὰ δάκρυα
ἦσαν ὀρεκτὰ καὶ ἀπαραίτητα.
• Ταῦτα ἐμνήσθην καὶ ἐξέχεα ἐπ' ἐμὲ τὴν ψυχήν
μου. 1 — Ταῦτα τὰ ὀνείδη τῶν ἐχθρῶν ἐνεθυμήθην
καὶ ἐχαύνωσα ἐν ἐμοὶ τὴν ψυχήν μου, παραλελυμέ
νην καὶ οἷον διαρρέουσαν ποιήσας αὐτήν.
Τὸ ὅτι
«Ότι διελεύσομαι ἐν τόπῳ σκηνῆς.
βεβαιωτικών· προφητεύει γὰρ τὴν ἐπάνοδον. Καὶ
τόπον μὲν σκηνῆς τὸν ναὸν καλεῖ, Θεοῦ δὲ οἶκον
τὰ ἄλυτα.
• Ήχου ἑορταζόντων, ο — Τὸ ἑορταζόντων ἀντὶ
τοῦ ἑορταστικού.
• Σωτήριον τοῦ προσώπου μου, καὶ ὁ Θεός μου.
Τῆς ὕστερον εὐεργεσίας τοῦ Θεοῦ μνησθεὶς
ἡδέως ἐπικαλεῖται αὐτὸν, λέγων· ο Ο σωτηρία
μου καὶ ὦ Θεός μου.
'Ev
• Πρὸς ἐμαυτὸν ἡ ψυχή μου ἐταράχθη. κ
ἐμαυτῷ, μή τινος τῶν ἔξω τὴν λύπην γινώσκοντος.
Εταράχθη δὲ διά τε τὰς ἁμαρτίας μου, καὶ διὰ
τὴν βραδυτητα τῆς ἐπανόδου.
• Διὰ τοῦτο μνηθήσομαί σου ἐκ γῆς Ἰορδάνου
Ο καὶ Ερμονιεὶμ ἀπὸ ὄρους μικροῦ. Διὰ τοῦτο
νῦν θλιβόμενος μνημονεύσω τῆς περὶ ἡμᾶς κηδεμο
νίας του ἀφ' ὧν ἐν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας ἀπηλαύσαμεν ἀγαθῶν· ἀπὸ γὰρ τοῦ Ἰορδάνου καὶ τοῦ
Ερμονιεὶμ όρους, ήτοι του Δυρμών, πᾶσαν τὴν
Ἰουδαίαν ἐδήλωσεν.
• Αβυσσος ἄβυσσον ἐπικαλεῖται εἰς φωνὴν τῶν
καταρρακτών σου.» 'Αλλεπάλληλα νῦν τὰ δει
νά· ἡ γὰρ ἄξυσσος τῶν συμφορῶν ἑτέραν ἄβυσσον
προσκαλεῖται εἰς ὀδυρμὸν ἡμῶν, τῶν κατερραγμέν
νων σου· ἔστι γὰρ εὐθεῖα ὁ καταῤῥακτός.
• Πάντες οἱ μετεωρισμοί σου, καὶ τὰ κύματα
σου ἐπ' ἐμὲ διῆλθον. ο - Μετεωρισμούς και κατ
ματα λέγει τὰς ἐπαναστάσεις τῶν πειρασμῶν.
«Ημέρας ἐντελεῖται Κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ. ο
col. 1459–1460page 467 of 548
PG 142:1459Τὸ ἡμέρας ἀντὶ τοῦ, ἐν ἡμέρᾳ, τουτέστι φανεέργασάμενος αὐτὸς εἶ καὶ νῦν, ὁμοίως βασιλεύων, ῆς. Τὸ δὲ ἐντελεῖται ἀντὶ τοῦ ἀποστελεῖ. ὁμοίως κρατῶν. Καὶ νυκτὸς ᾠδὴ αὐτοῦ. ο - Εν νυκτὶ νῦν ὑμνῶν τὸν Θεὸν διὰ τὸ ἐν ἡμέρᾳ τῆς δουλείας ἐπίσ μονον. Ἐν τῷ καταθλᾶσθαι τὰ ὀστᾶ μου, ὠνείδιζόν με οι εχθροί μου, ο – Συντριβομένων τῶν ὀστῶν μου Γιὰ τῆς ἀχθοφορίας καὶ μαστιγώσεως ονειδίζουσί με οἱ ἐχθροί μου λέγοντες, Ποῦ ἐστιν ὁ Θεός σου; ΨΑΛΜΟΣ ΜΒ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. ο - Συνάδει τῷ πρὸ αὐτοῦ, τῆς αὐτῆς ἐννοίας ἐχόμενος. Ο εντελλόμενος τὰς σωτηρίας Ιακώβ. ο — Διά τούτου τὴν εὐκολίαν τῆς βοηθείας ἐδήλωσεν· ἀρχεῖ γάρ, φησί, λόγος σου μόνος εἰς τὸ σωθῆναι τὸν ἐπι γινώσκοντα λαόν. Ἐν σοὶ τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν κερατιοῦμεν.» Τὸ κερατιοῦμεν ἀντὶ τοῦ καταγωνισόμεθα, ἐκ μετ ταφορᾶς τῶν τοῖς κέρασι χρωμένων ζώων εἰς τὴν τῶν ἀντιπάλων καθαίρεσιν. Καὶ ἐν τῷ ὀνόματί σου ἐξουδενώσομεν τους ἐπανισταμένους ἡμῖν.» - Μόνον εἰπόντες, «Ο Θεός τοῦ Ἰσραὴλ, ο εὐκαταφρονήτους ποιήσομεν τοὺς ἐχθρούς. Ἐν τῷ Θεῷ ἐπαινεσθησόμεθα ὅλην τὴν ἡμέ Κρινόν με, ὁ Θεὸς, καὶ δίκασον τὴν δίκην μου ἐξ ἔθνους οὐχ ὁσίου, ἀπὸ ἀνθρώπου ἀδίκου καὶ δη λίου ῥῦσαι με. Ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεὸς κραταίωμά μου. Ινα τί ἀπώσω με; καὶ ἵνα τί σκυθωρπάζων πορεύραν.» — Ἐπὶ τῷ Κυρίῳ καυχησόμεθα διαπαντός. ομαι, ἐν τῷ ἐκθλίβειν τὴν ἐχυρόν μου;» – Κριτής γενοῦ μοι μετὰ ἔθνους ἀνασίου· ἡ γὰρ ἐξ ἀντὶ τῆς μετὰ ἔθνους· καὶ ἀνόσιοι οἱ Βαβυλώνιοι καὶ δαίμονες. Άνθρωπος δὲ ἄδικος ὁ Ναβουχοδονοσορ καὶ Ο διάβολος. Εξαπόστειλον τὸ φῶς σου καὶ τὴν ἀλήθειάν σου. - Φῶς μὲν καλεῖ τὴν θείαν ἐπισκοπήν, ἀλήθειαν δὲ τὴν ἀληθινὴν βοήθειαν. Αναγωγικῶς δὲ φῆς καὶ ἀλήθειά ἐστιν ὁ Χριστός. Αντι Αυτά με ὡδήγησαν καὶ ἤγαγόν με εἰς ὄρος ἅγιόν σου, καὶ εἰς τὰ σκηνώματά σου. Η χρονικῶς, ὁ Αὐτά με, φησίν, εἰς Σιὼν καὶ εἰς τὸν ναὸν ἀποκαταστήσουσιν. ο 'Αναγωγικῶς δὲ ὁ Χριστὸς εἰς οὐρανὸν ὁδηγήσει, ἢ ἄξει τους πιστούς. Καὶ εἰσελεύσομαι πρὸς τὸ θυσιαστήριον τοῦ Λατρεύσων αὐτῷ καὶ θύσων. Θεοῦ.» Πρὸς τὸν Θεὸν τὴν εὐφραίνοντα τὴν νεότητά μου.» - Νεότητα τὴν ἀκμὴν τῆς προθυμίας ἐκά. λετε· περιφραστικῶς δὲ εἴρηκε, πρὸς τὸν Θεὸν τὸν εὐφραίνοντα ἐμὲ τὸν ἀκμάζοντα τῇ προθυμίᾳ τῆς αὐτοῦ λατρείας. Δηλοῖ δὲ καὶ τὴν διὰ βαπτίσματος ἀνανέωσιν. ΨΑΛΜΟΣ ΜΓ. Εἰς τὸ τέλος τοῖς υἱοῖς Κορέ εἰς σύνεσιν. ο Τὴν ἐπιγραφὴν ὁ παρών ψαλμὸς φέρει τοῦ μα' ψαλμοῦ· προσώπῳ δὲ εἴρηται τῶν Μακκαβαίων, τῶν ἀνδρισαμένων κατὰ τοῦ ᾿Αντιόχου καὶ τῶν Μακεδόνων πεποιθήσει τῇ εἰς Θεόν. Ο Θεός, ἐν τοῖς ὠσὶν ἡμῶν ἠκούσαμεν, οἱ πατέρες ἡμῶν ἀπήγγειλαν ἡμῖν, ἔργον ὁ εἰργάσω ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῶν, ἐν ἡμέραις ἀρχαίαις. Ηκούσαμεν τὸ σὰν ἔργον παρὰ τῶν πατέρων ἡμῶν, ὅτι ἡ δύναμίς σου ἔθνη ηφάνισεν ἐκ τῆς Παλαιστίνης, καὶ τοὺς πατέρας ἡμῶν κατοικίσας εδραίωσιν ὐτῇ. Ο βραχίων αὐτῶν οὐκ ἔσωσεν αὐτούς. ο τοῦ πολέμου τῶν ἀλλοφύλων. 'Αλλὰ ἡ δεξιά σου καὶ ὁ βραχίων σου, καὶ ὁ φωτισμὸς τοῦ προσώπου σου.» Δεξιάν και βρα χίονα Κυρίου τὴν θείαν ὀνομάζει ἰσχύν· φωτισμέν δὲ προσώπου τὴν ἐπισκοπὴν καὶ ἀντίληψιν· ἡ εὐδοκία δὲ σημαίνει τὸ ἀγαθὸν δόγμα. «Σὺ ἐξ αὐτὸς ὁ βασιλεύς μου, Ο ἐκεῖνα Καὶ ἐν τῷ ὀνόματί σου ἐξομολογησόμεθα εἰς τὸν αἰώνα.» Ἡ ἐν πρόθεσις περιττή· φησί γάρ, Τῷ ὀνόματί σου ευχαριστήσομεν διὰ παντός.» Καὶ οὐκ ἐξελεύσει, ὁ Θεός.» – Αντιχρονικῶς, Καὶ οὐκ ἐξέρχῃ, φησί, τὰ στρατεύματα.» Απέστρεψας ἡμᾶς εἰς τὸ ἐπίσω παρὰ τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν. ο - Ειωθώς, ὦ Δέσποτα, τρέπειν τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν καὶ ἡμᾶς κρατύνειν, νῦν τὸ ἐναντίον πεποίηκας. Διήρπαζον ἑαυτοῖς.» - Διήρπαζον τὰ ἡμέτερα. Εδωκας ἡμᾶς ὡς πρόβατα βρώσεως.» Εξέ δωκας ἡμᾶς εἰς σφαγήν. Καὶ ἐν τοῖς ἔθνεσι διέσπειρας ἡμᾶς.»· Οσος τὸν θάνατον διεφύγομεν, τῇδε κἀκεῖσε ἀπεμπολούμενοι, δουλεύειν ἀναγκαζόμεθα. Απέδου τὸν λαόν σου ἄνει τιμής. ν - ὓς ἀχρήστους καὶ ἀτίμους δούλους ἐκδίδωσί τις δωρεάν, κέρδος ἡγούμενος τὴν τούτων ἀπαλλαγήν, οὕτω καὶ σὺ ἐξέδωκας ἡμᾶς τοῖς ἐχθροῖς. Καὶ οὐκ ἦν πλῆθος ἐν τοῖς ἀλαλάγμασιν ἡμῶν. ο Εχθρῶν ἐν τῷ καθ᾿ ἡμῶν ἀλαλάζειν τὰ ἐπινίκια, ἀλλ' ὑπ' ὀλίγων ᾐχμαλωτεύθημεν. Ἔθου ἡμᾶς ὄνειδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν, με κτηρισμὸν καὶ χλεύασμα τοῖς κύκλῳ ἡμῶν. — Τ ἔθνη ἐν οἷς δουλεύομεν Εθου ἡμᾶς εἰς παραβολὴν ἐν τοῖς ἔθνεσι, κίνησιν κεφαλῆς ἐν τοῖς λαοῖς. Τὰ ἔθνη ἐν οἷς δουλεύο Ο μεν παράδειγμα ἔχουσιν ἡμᾶς ἐν τῷ πλήθει των συμφορῶν. Από φωνῆς ὀνειδίζοντος καὶ καταλαλοῦντος. Το καταλαλοῦντος ἀντὶ τοῦ βλασφημοῦντος. Από προσώπου ἐχθροῦ καὶ ἐκδιώκοντος. ο Σοβαρὸν γὰρ ὁρῶσιν εἰς ἐμὲ οἱ ἐχθροὶ, καὶ οὐδ᾽ ἀντιβλέπειν τούτοις ἰσχύω. Ταῦτα πάντα ἦλθεν ἐφ' ἡμᾶς, καὶ οὐκ ἐπελαθόμεθα σου.» Ωστε ὀνομάσαι Θεὸν ἕτερον. Καὶ οὐκ ἠδικήσαμεν ἐν διαθήκῃ σου.» – Ο παρέβημεν τὸν νόμον σου· εἰς τὸν νόμον γὰρ ἀδικεῖ ὁ παραβαίνων αὐτόν. Καὶ οὐκ ἀπέστη εἰς τὰ ὀπίσω ἡ καρδία ἡμῶν. Ο Ὥσπερ ὁ νόμος εἰς τὰ ἔμπροσθεν ἄγει, οὕτως ή παρανομία εἰς τὰ ὑπίσω μεθίστησιν.
-- Τὸ ἡμέρας ἀντὶ τοῦ, ἐν ἡμέρᾳ, τουτέστι φανε- έργασάμενος αὐτὸς εἶ καὶ νῦν, ὁμοίως βασιλεύων,
ῆς. Τὸ δὲ ἐντελεῖται ἀντὶ τοῦ ἀποστελεῖ.
ὁμοίως κρατῶν.
• Καὶ νυκτὸς ᾠδὴ αὐτοῦ. ο - Εν νυκτὶ νῦν
ὑμνῶν τὸν Θεὸν διὰ τὸ ἐν ἡμέρᾳ τῆς δουλείας ἐπίσ
μονον.
• Ἐν τῷ καταθλᾶσθαι τὰ ὀστᾶ μου, ὠνείδιζόν με
οι εχθροί μου, ο – Συντριβομένων τῶν ὀστῶν μου
Γιὰ τῆς ἀχθοφορίας καὶ μαστιγώσεως ονειδίζουσί
με οἱ ἐχθροί μου λέγοντες, Ποῦ ἐστιν ὁ Θεός σου;
ΨΑΛΜΟΣ ΜΒ'.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. ο - Συνάδει τῷ πρὸ αὐτοῦ,
τῆς αὐτῆς ἐννοίας ἐχόμενος.
• Ο εντελλόμενος τὰς σωτηρίας Ιακώβ. ο — Διά
τούτου τὴν εὐκολίαν τῆς βοηθείας ἐδήλωσεν· ἀρχεῖ
γάρ, φησί, λόγος σου μόνος εἰς τὸ σωθῆναι τὸν ἐπι
γινώσκοντα λαόν.
• Ἐν σοὶ τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν κερατιοῦμεν.»
Τὸ κερατιοῦμεν ἀντὶ τοῦ καταγωνισόμεθα, ἐκ μετ
ταφορᾶς τῶν τοῖς κέρασι χρωμένων ζώων εἰς τὴν τῶν
ἀντιπάλων καθαίρεσιν.
• Καὶ ἐν τῷ ὀνόματί σου ἐξουδενώσομεν τους
ἐπανισταμένους ἡμῖν.» - Μόνον εἰπόντες, «Ο
Θεός τοῦ Ἰσραὴλ, ο εὐκαταφρονήτους ποιήσομεν
τοὺς ἐχθρούς.
• Ἐν τῷ Θεῷ ἐπαινεσθησόμεθα ὅλην τὴν ἡμέ
• Κρινόν με, ὁ Θεὸς, καὶ δίκασον τὴν δίκην μου
ἐξ ἔθνους οὐχ ὁσίου, ἀπὸ ἀνθρώπου ἀδίκου καὶ δη
λίου ῥῦσαι με. Ὅτι σὺ εἶ ὁ Θεὸς κραταίωμά μου.
Ινα τί ἀπώσω με; καὶ ἵνα τί σκυθωρπάζων πορεύ- ραν.» — Ἐπὶ τῷ Κυρίῳ καυχησόμεθα διαπαντός.
ομαι, ἐν τῷ ἐκθλίβειν τὴν ἐχυρόν μου;» – Κριτής
γενοῦ μοι μετὰ ἔθνους ἀνασίου· ἡ γὰρ ἐξ ἀντὶ τῆς
μετὰ ἔθνους· καὶ ἀνόσιοι οἱ Βαβυλώνιοι καὶ δαίμο
νες. Άνθρωπος δὲ ἄδικος ὁ Ναβουχοδονοσορ καὶ
Ο διάβολος.
• Εξαπόστειλον τὸ φῶς σου καὶ τὴν ἀλήθειάν
σου. - Φῶς μὲν καλεῖ τὴν θείαν ἐπισκοπήν,
ἀλήθειαν δὲ τὴν ἀληθινὴν βοήθειαν. Αναγωγικῶς
δὲ φῆς καὶ ἀλήθειά ἐστιν ὁ Χριστός.
Αντι-
• Αυτά με ὡδήγησαν καὶ ἤγαγόν με εἰς ὄρος
ἅγιόν σου, καὶ εἰς τὰ σκηνώματά σου. Η
χρονικῶς, ὁ Αὐτά με, φησίν, εἰς Σιὼν καὶ εἰς τὸν
ναὸν ἀποκαταστήσουσιν. ο 'Αναγωγικῶς δὲ ὁ Χριστὸς
εἰς οὐρανὸν ὁδηγήσει, ἢ ἄξει τους πιστούς.
• Καὶ εἰσελεύσομαι πρὸς τὸ θυσιαστήριον τοῦ
Λατρεύσων αὐτῷ καὶ θύσων.
Θεοῦ.»
• Πρὸς τὸν Θεὸν τὴν εὐφραίνοντα τὴν νεότητά
μου.» - Νεότητα τὴν ἀκμὴν τῆς προθυμίας ἐκά.
λετε· περιφραστικῶς δὲ εἴρηκε, πρὸς τὸν Θεὸν τὸν
εὐφραίνοντα ἐμὲ τὸν ἀκμάζοντα τῇ προθυμίᾳ τῆς
αὐτοῦ λατρείας. Δηλοῖ δὲ καὶ τὴν διὰ βαπτίσματος
ἀνανέωσιν.
ΨΑΛΜΟΣ ΜΓ.
• Εἰς τὸ τέλος τοῖς υἱοῖς Κορέ εἰς σύνεσιν. ο
Τὴν ἐπιγραφὴν ὁ παρών ψαλμὸς φέρει τοῦ μα'
ψαλμοῦ· προσώπῳ δὲ εἴρηται τῶν Μακκαβαίων, τῶν
ἀνδρισαμένων κατὰ τοῦ ᾿Αντιόχου καὶ τῶν Μακεδόνων
πεποιθήσει τῇ εἰς Θεόν.
• Ο Θεός, ἐν τοῖς ὠσὶν ἡμῶν ἠκούσαμεν, οἱ
πατέρες ἡμῶν ἀπήγγειλαν ἡμῖν, ἔργον ὁ εἰργάσω
ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτῶν, ἐν ἡμέραις ἀρχαίαις.
Ηκούσαμεν τὸ σὰν ἔργον παρὰ τῶν πατέρων ἡμῶν,
ὅτι ἡ δύναμίς σου ἔθνη ηφάνισεν ἐκ τῆς Παλαιστί
νης, καὶ τοὺς πατέρας ἡμῶν κατοικίσας εδραίωσιν
· ὐτῇ.
• Ο βραχίων αὐτῶν οὐκ ἔσωσεν αὐτούς. ο -
τοῦ πολέμου τῶν ἀλλοφύλων.
'Ex
• 'Αλλὰ ἡ δεξιά σου καὶ ὁ βραχίων σου, καὶ ὁ
φωτισμὸς τοῦ προσώπου σου.» Δεξιάν και βρα
χίονα Κυρίου τὴν θείαν ὀνομάζει ἰσχύν· φωτισμέν
δὲ προσώπου τὴν ἐπισκοπὴν καὶ ἀντίληψιν· ἡ
εὐδοκία δὲ σημαίνει τὸ ἀγαθὸν δόγμα.
«Σὺ ἐξ αὐτὸς ὁ βασιλεύς μου,
Ο ἐκεῖνα
• Καὶ ἐν τῷ ὀνόματί σου ἐξομολογησόμεθα εἰς τὸν
αἰώνα.» Ἡ ἐν πρόθεσις περιττή· φησί γάρ,
• Τῷ ὀνόματί σου ευχαριστήσομεν διὰ παντός.»
• Καὶ οὐκ ἐξελεύσει, ὁ Θεός.» – Αντιχρονικῶς,
• Καὶ οὐκ ἐξέρχῃ, φησί, τὰ στρατεύματα.»
• Απέστρεψας ἡμᾶς εἰς τὸ ἐπίσω παρὰ τοὺς
ἐχθροὺς ἡμῶν. ο - Ειωθώς, ὦ Δέσποτα, τρέπειν
τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν καὶ ἡμᾶς κρατύνειν, νῦν τὸ
ἐναντίον πεποίηκας.
• Διήρπαζον ἑαυτοῖς.» - Διήρπαζον τὰ ἡμέτερα.
• Εδωκας ἡμᾶς ὡς πρόβατα βρώσεως.» Εξέδωκας ἡμᾶς εἰς σφαγήν.
• Καὶ ἐν τοῖς ἔθνεσι διέσπειρας ἡμᾶς.»· Οσος
τὸν θάνατον διεφύγομεν, τῇδε κἀκεῖσε ἀπεμπολού
μενοι, δουλεύειν ἀναγκαζόμεθα.
• Απέδου τὸν λαόν σου ἄνει τιμής. ν - ὓς
ἀχρήστους καὶ ἀτίμους δούλους ἐκδίδωσί τις δωρεάν,
κέρδος ἡγούμενος τὴν τούτων ἀπαλλαγήν, οὕτω καὶ
σὺ ἐξέδωκας ἡμᾶς τοῖς ἐχθροῖς.
• Καὶ οὐκ ἦν πλῆθος ἐν τοῖς ἀλαλάγμασιν ἡμῶν. ο
Εχθρῶν ἐν τῷ καθ᾿ ἡμῶν ἀλαλάζειν τὰ ἐπινίκια,
ἀλλ' ὑπ' ὀλίγων ᾐχμαλωτεύθημεν.
• Ἔθου ἡμᾶς ὄνειδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν, με
κτηρισμὸν καὶ χλεύασμα τοῖς κύκλῳ ἡμῶν. — Τ
ἔθνη ἐν οἷς δουλεύομεν (repetitio exstat in duobus
codd.).
Εθου ἡμᾶς εἰς παραβολὴν ἐν τοῖς ἔθνεσι, κίνησιν
κεφαλῆς ἐν τοῖς λαοῖς. Τὰ ἔθνη ἐν οἷς δουλεύο
Ο μεν παράδειγμα ἔχουσιν ἡμᾶς ἐν τῷ πλήθει των
συμφορῶν.
• Από φωνῆς ὀνειδίζοντος καὶ καταλαλοῦντος.
- Το καταλαλοῦντος ἀντὶ τοῦ βλασφημοῦντος.
• Από προσώπου ἐχθροῦ καὶ ἐκδιώκοντος. ο
Σοβαρὸν γὰρ ὁρῶσιν εἰς ἐμὲ οἱ ἐχθροὶ, καὶ οὐδ᾽
ἀντιβλέπειν τούτοις ἰσχύω.
• Ταῦτα πάντα ἦλθεν ἐφ' ἡμᾶς, καὶ οὐκ ἐπελαθό
μεθά σου.» Ωστε ὀνομάσαι Θεὸν ἕτερον.
• Καὶ οὐκ ἠδικήσαμεν ἐν διαθήκῃ σου.» – Ο
παρέβημεν τὸν νόμον σου· εἰς τὸν νόμον γὰρ ἀδικεῖ
ὁ παραβαίνων αὐτόν.
• Καὶ οὐκ ἀπέστη εἰς τὰ ὀπίσω ἡ καρδία ἡμῶν. Ο
Ὥσπερ ὁ νόμος εἰς τὰ ἔμπροσθεν ἄγει, οὕτως ή
παρανομία εἰς τὰ ὑπίσω μεθίστησιν.
col. 1461–1462page 468 of 548
PG 142:1461κατάλαβε. Καὶ οὐκ ἐξέκλινας τὰς τρίβους ἡμῶν ἀπὸ τῆς τήτου ουσίας σου την τυραννίδα τοῦ διαβόλου ἐδοῦ σου.» – Ἀπὸ κοινοῦ τὸ ἀρνητικόν πολλοίς μὲν ἀλγεινοῖς ἡμᾶς ἐπαίδευσας· οὐ παρέτρεψας δὲ τὴν διαγωγὴν ἡμῶν ἀπὸ τοῦ νόμου σου· οὐ γὰρ τέλεον ἡμᾶς ἐγκατέλιπες. Καὶ ἐπεκάλυψεν ἡμᾶς.» - Ἡ σκιὰ μιμεῖται πως τὸ πρωτότυπον. Σκιά θανάτου. θλίψεις εκάλεσεν. Τὰς τῷ θανάτῳ ἐοικυίας «Οὐχὶ ὁ Θεὸς ἐκζητήσει ταῦτα; αὐτὸς γὰρ γινώσκει τὰ κρύφια τῆς καρδίας.» -- Τὸ ἐκζητήσει, ἀντὶ τοῦ ἐξετάσει. “Οτι ἕνεκέν σου θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν.» Δυνάμενοι συνθέσθαι τοῖς εἰδωλολάτραις καὶ Καὶ ἔντεινον καὶ κατευοδοῦ καὶ βασίλευε. ο Επίτειναν τὴν ἁρμήν σου, κατόρθου πᾶν ὃ θέλεις, καὶ κυρίευε τῶν ἐπερχομένων σοι διὰ τὰς ἀρετάς σου. Καὶ ὁδηγήσει σε θαυμαστῶς ἡ δεξιά σου. Η α Καὶ ἀγάγει σε ἐπὶ ταῦτα τὰ κατορθώματα ἡ δύναμίς σου, μηδενὸς ἄλλου δεόμενον. Θαυμαστῶς δὲ ὅτι διὰ τῆς κατάρας τὴν κατάραν ἐξαφανίσεις, καὶ διὰ θανάτου καταργήσεις τὸν θάνατον. Τα βέλη σου ήκονημένα, δυνατό· λαοὶ ὑποκάτω σου πεσοῦνται ἐν καρδίᾳ τῶν ἐχθρῶν τοῦ βασιλέως. ο Υπερβατῶς, τὰ βέλη σου ήκονημένα, τουτη ἐστι οἱ εὐαγγελικοί σοι λόγοι. Λαμπροὶ δὲ τμητικοὶ εὐπραγεῖν, διὰ σὲ ἀποθνήσκομεν τῇ προαιρέσει διὰ ἐν καρδίᾳ τῶν ἐχθρῶν τοῦ βασιλέως σου, τῶν μὲν παντός. Ελογίσθημεν ὡς πρόβατα σφαγής. - Δια τὸ πρὸς ἀναίρεσιν εὐχερές. Επιλανθάνῃ τῆς πτωχείας ἡμῶν καὶ τῆς θλί ψεως ἡμῶν.» - Πτωχεία λέγεται καὶ ἡ κακουχία ἐκ τοῦ ἑπομένου. ῞Οτι ἐταπεινώθη εἰς χοῦν ἡ ψυχὴ ἡμῶν. ο Περιφραστικῶς· μέχρι τῆς γῆς αὐτῆς κατεκάμφθημεν, ὡς καὶ τὴν γαστέρα ἡμῶν αὐτῇ πελάσαι τῇ γῇ. Διὰ τούτων δὲ τὸ πολὺ βάρος ἐμφαίνει τῶν θλίψεων. Αρμόζουσι δὲ οἱ λόγοι καὶ τοῖς ἁγίοις μάρτυσι, καὶ πᾶσι τοῖς ἐπηρεαζομένοις διὰ Χριστόν. ΨΑΛΜΟΣ ΜΔ'. «Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων τοῖς υἱοῖς Κορὲ εἰς σύνεσιν, ᾠδὴ ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ. 'Αλλοιωθησομένους φησὶ τοὺς Χριστιανούς, ὡς μεταποιησομένους διὰ τῆς παλιγγενεσίας τοῦ θείου βαπτίσματος· ἀγαπητὸν δὲ τὸν Χριστόν, τῷ Πατρὶ μὲν ὡς Υἱόν, ἡμῖν δὲ ὡς Πατέρα κηδεμονικώτατον, Εξηρεύξατο ή καρδία μου λόγον ἀγαθόν. ο Προοιμιάζεται ὁ Προφήτης ότι λόγον ἀγαθὸν καὶ σωτήριον ἐρεῖ, μεγάλα προαγορεύσει περὶ Χριστοῦ. Λέγω ἐγὼ τὰ ἔργα μου τῷ βασιλεῖ.» - Προσφω γεῖ, φησί, τῷ βασιλεῖ Χριστῷ τὰ ἔργα μου ἔργα δὲ προφήτου αἱ προφητείαι, δαιμόνων πρὸς νέκρωσιν, τῶν δὲ εἰ; εἰδωλολατρείαν ἀποστάντων ἀνθρώπων προς αἴσθησιν καὶ ἐπίγνωσιν τοῦ Δεσπότου. Εἶεν δ᾽ ἂν καὶ οἱ ἀπόστολοι βέλη Χριστοῦ. Ο θρόνος σου, ὁ Θεὸς, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. Ο Ἐπεὶ διπλοῦς ὁ Χριστὸς, ποτὲ μὲν περὶ τῆς θείας αὐτοῦ φύσεως ή προφητεία διαλέγεται, ποτέ δὲ περὶ τῆς ἀνθρωπίνης. Καὶ ἡ ῥάβδος τῆς εὐθύτητος ῥάβδος τῆς βασι λείας σου. ο - Ο θρόνος τὸ βασιλικὸν παρίστησιν ἡ ῥάβδος δὲ τὸ δικαστικόν. Διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς, ὁ Θεός του, ἔλαιον ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου, ο οπο Ακούει ς καὶ τὸ πρόσλημμα, διότι τεθέωται. Φησὶ γοῦν, Διὰ τοῦτο ὡς Θεός, τῇ θεώσει δηλαδή, έχρισέ σε τῇ θεότητι ὁ φύσει Θεός σου, ἵνα ποιήσῃς πάντα τὰ εἰρημένα. Έχρισε δὲ σὲ παρὰ πάντας τοὺς μετόχους ήτοι κοινωνούς σου κατὰ τὸ Χριστὸς ὄνομα, τουτέστι παρὰ πάντας βασιλεῖς καὶ ἱερεῖς καὶ προφήτας. Τίνι γὰρ αὐτῶν ἤνωται καθ᾽ ὑπόστασιν ὁ Θεός; Ελαιον δὲ τὴν χρίσιν ἐκάλεσεν· ἀγαλλιάσεως δὲ ἡ χρίσις· ἐπεὶ χαροποιὸς ἡ θεία φύσις καὶ εὐφροσύνης ἀνεκλαλήτου παρεκτική. Η γλώσσά μου κάλαμος γραμματέως ὀξυγράφου. 1 — Η γλωσσά μου ὑπουργεῖ τῷ πνεύματι στα ὁ κάλαμος γράφει ταχυγράφῳ, εὐχερῶς καὶ ἀμελετήτως ἐκεῖνα φθεγγομένη, πρὸς ἃ κινεῖται ἡ παρ' αὐτοῦ. Ωραίος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων. Προς Χριστὸν ἤδη ἀποτείνεται καὶ περὶ τῶν ἀρετῶν διέξεισι τοῦ προσλήμματος, ο Ὡραῖος, φάσκων, εἴ τὴν ψυχὴν παρὰ πάντας ἀνθρώπους, ο ὅτι καὶ μόνος ἀναμάρτητος. Εξεχύθη ἡ χάρις ἐν χείλεσί σου, ο Χαρίτων οἱ λόγοι σου γέμουσιν. Διὰ τοῦτο εὐλόγησε σε ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα. Διὰ ταύτας οὖν σου τὰς ἀρετὰς ὑμνητὸν διὰ παντὸς ἐποίησε σε ὁ Θεός. Περίζωσα: την ρομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, δυνατέ. Τὴν κολαστικήν σου δύναμιν ἀνα λαβοῦ ἐν τῇ ἀρετῇ σου· τουτέστι, διὰ τῆς ἀναμαρ Σμύρνα, καὶ στακτὴ, καὶ κασία ἀπὸ τῶν ἱμα τίων σου. Ενδύματα τοῦ Λόγου ψυχὴ καὶ σάρξ, ἅπερ ἐφόρεσε δι' ἡμᾶς. Ἐκ μὲν οὖν τῆς σαρκὸς νέκρωσις ἔσται, φησίν, ἐκ δὲ τῆς ψυχῆς κάθοδος εἰς ᾅδην· κατωφερὶς γὰρ ἡ στακτή· ἐξ ἀμφοτέρων δὲ ἡ εὐωδία τῆς ἀναμαρτησία;· ἀρωματίζει γὰρ ἡ κασία, ἥτις καὶ διὰ τὸ ξυλῶδες ὑποδηλοῖ πω; καὶ τὸν σταυρόν. Από βάρεων έλεφαντίνων. ο - Την σάρκα καὶ τὴν ψυχὴν καὶ βάρεις ἐκάλεσεν, οἴκους δηλαδὴ τῆς θεότητος. Διὰ δὲ ἐλεφαντίνου τῆς ἀρετῆς αὐτῶν ηνίξατο τὴν λαμπρότητα. Ἐξ ὧν εὐφρανάν σε θυγατέρες βασιλέων ἐν τῇ τιμή σου, ο — Ων ἕνεκα, τῆς νεκρώσεως δηλαδὴ καὶ τῆς εἰς ᾅδην καθόδου καὶ ὅσα περὶ τὸ σωτήριον πάθος, εὐφρανοῦσί σε ἐν τῷ σέβεσθαί σε τῶν πιστῶν αἱ ψυχαί, &ς διὰ τοῦ βαπτίσματος οι συγκληρονόμοι τῆς σῆς βασιλείας ἀπόστολοί σου γεννήσουσι. Παρέστη ή βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου ἐν ἱματισμῷ διαχρύσῳ περιβεβλημένη, πεποικιλμένη, ο ད
κατάλαβε.
• Καὶ οὐκ ἐξέκλινας τὰς τρίβους ἡμῶν ἀπὸ τῆς τήτου ουσίας σου την τυραννίδα τοῦ διαβόλου
ἐδοῦ σου.» – Ἀπὸ κοινοῦ τὸ ἀρνητικόν πολλοίς
μὲν ἀλγεινοῖς ἡμᾶς ἐπαίδευσας· οὐ παρέτρεψας δὲ
τὴν διαγωγὴν ἡμῶν ἀπὸ τοῦ νόμου σου· οὐ γὰρ
τέλεον ἡμᾶς ἐγκατέλιπες.
• Καὶ ἐπεκάλυψεν ἡμᾶς.» - Ἡ σκιὰ μιμεῖται
πως τὸ πρωτότυπον.
• Σκιά θανάτου.
θλίψεις εκάλεσεν.
Τὰς τῷ θανάτῳ ἐοικυίας
«Οὐχὶ ὁ Θεὸς ἐκζητήσει ταῦτα; αὐτὸς γὰρ γινώσκει
τὰ κρύφια τῆς καρδίας.» -- Τὸ ἐκζητήσει, ἀντὶ
τοῦ ἐξετάσει.
• “Οτι ἕνεκέν σου θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν.»
- Δυνάμενοι συνθέσθαι τοῖς εἰδωλολάτραις καὶ
• Καὶ ἔντεινον καὶ κατευοδοῦ καὶ βασίλευε. ο
Επίτειναν τὴν ἁρμήν σου, κατόρθου πᾶν ὃ θέλεις,
καὶ κυρίευε τῶν ἐπερχομένων σοι διὰ τὰς ἀρετάς
σου.
• Καὶ ὁδηγήσει σε θαυμαστῶς ἡ δεξιά σου. Η α
Καὶ ἀγάγει σε ἐπὶ ταῦτα τὰ κατορθώματα ἡ δύναμίς
σου, μηδενὸς ἄλλου δεόμενον. Θαυμαστῶς δὲ ὅτι διὰ
τῆς κατάρας τὴν κατάραν ἐξαφανίσεις, καὶ διὰ
θανάτου καταργήσεις τὸν θάνατον.
• Τα βέλη σου ήκονημένα, δυνατό· λαοὶ ὑποκάτω
σου πεσοῦνται ἐν καρδίᾳ τῶν ἐχθρῶν τοῦ βασιλέως. ο
Υπερβατῶς, τὰ βέλη σου ήκονημένα, τουτη
ἐστι οἱ εὐαγγελικοί σοι λόγοι. Λαμπροὶ δὲ τμητικοὶ
εὐπραγεῖν, διὰ σὲ ἀποθνήσκομεν τῇ προαιρέσει διὰ ἐν καρδίᾳ τῶν ἐχθρῶν τοῦ βασιλέως σου, τῶν μὲν
παντός.
• Ελογίσθημεν ὡς πρόβατα σφαγής. - Δια
τὸ πρὸς ἀναίρεσιν εὐχερές.
• Επιλανθάνῃ τῆς πτωχείας ἡμῶν καὶ τῆς θλί
ψεως ἡμῶν.» - Πτωχεία λέγεται καὶ ἡ κακουχία
ἐκ τοῦ ἑπομένου.
• ῞Οτι ἐταπεινώθη εἰς χοῦν ἡ ψυχὴ ἡμῶν. ο -
Περιφραστικῶς· μέχρι τῆς γῆς αὐτῆς κατεκάμφθημεν, ὡς καὶ τὴν γαστέρα ἡμῶν αὐτῇ πελάσαι τῇ
γῇ. Διὰ τούτων δὲ τὸ πολὺ βάρος ἐμφαίνει τῶν
θλίψεων. Αρμόζουσι δὲ οἱ λόγοι καὶ τοῖς ἁγίοις
μάρτυσι, καὶ πᾶσι τοῖς ἐπηρεαζομένοις διὰ Χριστόν.
ΨΑΛΜΟΣ ΜΔ'.
«Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων τοῖς
υἱοῖς Κορὲ εἰς σύνεσιν, ᾠδὴ ὑπὲρ τοῦ ἀγαπητοῦ.
— 'Αλλοιωθησομένους φησὶ τοὺς Χριστιανούς, ὡς
μεταποιησομένους διὰ τῆς παλιγγενεσίας τοῦ θείου
βαπτίσματος· ἀγαπητὸν δὲ τὸν Χριστόν, τῷ Πατρὶ
μὲν ὡς Υἱόν, ἡμῖν δὲ ὡς Πατέρα κηδεμονικώτατον,
• Εξηρεύξατο ή καρδία μου λόγον ἀγαθόν. ο -
Προοιμιάζεται ὁ Προφήτης ότι λόγον ἀγαθὸν καὶ
σωτήριον ἐρεῖ, μεγάλα προαγορεύσει περὶ Χριστοῦ.
• Λέγω ἐγὼ τὰ ἔργα μου τῷ βασιλεῖ.» - Προσφω
γεῖ, φησί, τῷ βασιλεῖ Χριστῷ τὰ ἔργα μου ἔργα δὲ
προφήτου αἱ προφητείαι,
δαιμόνων πρὸς νέκρωσιν, τῶν δὲ εἰ; εἰδωλολατρείαν
ἀποστάντων ἀνθρώπων προς αἴσθησιν καὶ ἐπίγνωσιν
τοῦ Δεσπότου. Εἶεν δ᾽ ἂν καὶ οἱ ἀπόστολοι βέλη
Χριστοῦ.
• Ο θρόνος σου, ὁ Θεὸς, εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. Ο
Ἐπεὶ διπλοῦς ὁ Χριστὸς, ποτὲ μὲν περὶ τῆς
θείας αὐτοῦ φύσεως ή προφητεία διαλέγεται, ποτέ
δὲ περὶ τῆς ἀνθρωπίνης.
• Καὶ ἡ ῥάβδος τῆς εὐθύτητος ῥάβδος τῆς βασι
λείας σου. ο - Ο θρόνος τὸ βασιλικὸν παρίστησιν·
ἡ ῥάβδος δὲ τὸ δικαστικόν.
• Διὰ τοῦτο ἔχρισέ σε ὁ Θεὸς, ὁ Θεός του, ἔλαιον
ἀγαλλιάσεως παρὰ τοὺς μετόχους σου, ο οπο Ακούει
ς καὶ τὸ πρόσλημμα, διότι τεθέωται. Φησὶ γοῦν, Διὰ
τοῦτο ὡς Θεός, τῇ θεώσει δηλαδή, έχρισέ σε τῇ
θεότητι ὁ φύσει Θεός σου, ἵνα ποιήσῃς πάντα τὰ
εἰρημένα. Έχρισε δὲ σὲ παρὰ πάντας τοὺς μετόχους
ήτοι κοινωνούς σου κατὰ τὸ Χριστὸς ὄνομα, τουτέστι
παρὰ πάντας βασιλεῖς καὶ ἱερεῖς καὶ προφήτας.
Τίνι γὰρ αὐτῶν ἤνωται καθ᾽ ὑπόστασιν ὁ Θεός;
Ελαιον δὲ τὴν χρίσιν ἐκάλεσεν· ἀγαλλιάσεως δὲ ἡ
χρίσις· ἐπεὶ χαροποιὸς ἡ θεία φύσις καὶ εὐφροσύνης
ἀνεκλαλήτου παρεκτική.
• Η γλώσσά μου κάλαμος γραμματέως οξυγράφου. 1 — Η γλωσσά μου ὑπουργεῖ τῷ πνεύματι
στα ὁ κάλαμος γράφει ταχυγράφῳ, εὐχερῶς καὶ
ἀμελετήτως ἐκεῖνα φθεγγομένη, πρὸς ἃ κινεῖται ἡ
παρ' αὐτοῦ.
• Ωραίος κάλλει παρὰ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων.
Προς Χριστὸν ἤδη ἀποτείνεται καὶ περὶ τῶν
ἀρετῶν διέξεισι τοῦ προσλήμματος, ο Ὡραῖος,
φάσκων, εἴ τὴν ψυχὴν παρὰ πάντας ἀνθρώπους, ο
ὅτι καὶ μόνος ἀναμάρτητος.
• Εξεχύθη ἡ χάρις ἐν χείλεσί σου, ο Χαρίτων
οἱ λόγοι σου γέμουσιν.
• Διὰ τοῦτο εὐλόγησε σε ὁ Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα.
Διὰ ταύτας οὖν σου τὰς ἀρετὰς ὑμνητὸν διὰ
παντὸς ἐποίησε σε ὁ Θεός.
• Περίζωσα: την ρομφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν
σου, δυνατέ.
Τὴν κολαστικήν σου δύναμιν ἀναλαβοῦ ἐν τῇ ἀρετῇ σου· τουτέστι, διὰ τῆς ἀναμαρ-
• Σμύρνα, καὶ στακτὴ, καὶ κασία ἀπὸ τῶν ἱμα
τίων σου.
· Ενδύματα τοῦ Λόγου ψυχὴ καὶ
σάρξ, ἅπερ ἐφόρεσε δι' ἡμᾶς. Ἐκ μὲν οὖν τῆς σαρκὸς
νέκρωσις ἔσται, φησίν, ἐκ δὲ τῆς ψυχῆς κάθοδος
εἰς ᾅδην· κατωφερὶς γὰρ ἡ στακτή· ἐξ ἀμφοτέρων
δὲ ἡ εὐωδία τῆς ἀναμαρτησία;· ἀρωματίζει γὰρ ἡ
κασία, ἥτις καὶ διὰ τὸ ξυλῶδες ὑποδηλοῖ πω; καὶ
τὸν σταυρόν.
• Από βάρεων έλεφαντίνων. ο - Την σάρκα καὶ
τὴν ψυχὴν καὶ βάρεις ἐκάλεσεν, οἴκους δηλαδὴ τῆς
θεότητος. Διὰ δὲ ἐλεφαντίνου τῆς ἀρετῆς αὐτῶν
ηνίξατο τὴν λαμπρότητα.
• Ἐξ ὧν εὐφρανάν σε θυγατέρες βασιλέων ἐν τῇ
τιμή σου, ο — Ων ἕνεκα, τῆς νεκρώσεως δηλαδὴ
καὶ τῆς εἰς ᾅδην καθόδου καὶ ὅσα περὶ τὸ σωτήριον
πάθος, εὐφρανοῦσί σε ἐν τῷ σέβεσθαί σε τῶν πιστῶν
αἱ ψυχαί, &ς διὰ τοῦ βαπτίσματος οι συγκληρονόμοι
τῆς σῆς βασιλείας ἀπόστολοί σου γεννήσουσι.
• Παρέστη ή βασίλισσα ἐκ δεξιῶν σου ἐν ἱματισμῷ
διαχρύσῳ περιβεβλημένη, πεποικιλμένη, ο ད
col. 1463–1464page 469 of 548
PG 142:1463βασίλισσα, λέγει τὴν συναγωγὴν τῶν εὐσεβῶν, ἣν Χριστῷ ἐνυμφεύσατο, ή παραστήσεται τῇ δόξῃ αὐτοῦ περιβεβλημένη τῷ θείῳ βαπτίσματι καὶ τῇ τοῦ Πνεύματος χάριτι, καὶ πεποικιλμένη ταῖς ἀρεταῖς. σου. Ακουσον, θύγατερ, καὶ ἴδε, καὶ κλῖνον τὸ οἷς Και θύγατρα καὶ νύμφην Χριστοῦ τὴν τῶν ὀρθοδόξων Ἐκκλησίαν ὁ Προφήτης καλεῖ, τὸ μὲν ὡς ἀναγεννηθεῖσαν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος, τὸ δ' ὡς ἁρμοσθεῖσαν διὰ τοῦ Εὐαγγελίου. "Ακουσον οὖν, φησίν, ἃ λέγω, καὶ ἴδε τὰ διὰ σὲ παθήματά τα καὶ θαύματα τοῦ Δεσπότου· καὶ ὑπόθες τὸ οὖς ἐν ταῖς αὐτοῦ ἐντολαῖς, καὶ ἐπιλάθου τοῦ ἔθνους σου· τουτέστι τῆς πονηρᾶς πολιτείας αὐτῶν καὶ τοῦ ναοῦ τοῦ πρὶν πατρὸς τοῦ διαβόλου. Καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ θυγατέρες Τύρου ἐν δώροις.» — Καὶ ἡ τῆς εἰδωλολατρείας μητρός πολις Τύρος ἐν δώροις ήτοι μετὰ δώρων προσκυνήσει Χριστῷ. Τὸ πρόσωπόν σου λιτανεύσουσιν οἱ πλούσιοι τοῦ λαοῦ.» - Πρόσωπον ήτοι κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας 4 Χριστός, εν λιτανεύσουσι, τουτέστι τιμῶσι, καὶ ἱκετεύσουσι, καὶ ἡγεμόνες, καὶ βασιλεῖς. Πᾶσα ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως Ετωθεν.» - Κεκαλλωπισμένους, φησίν, ἀκούων τῆς τῆς βασιλίδος Εκκλησίας, ἔσωθεν εἶναι τούτους νόει μοι καὶ εἰς ψυχὴν, Ἐν κροσσωτοῖς χρυσοῖς περιβεβλημένη, πεποικιλμένη. ο -- Κροσσωτούς ήτοι κρόσσια νόει μοι τὰς πολυειδεῖς ἀρετὰς, καὶ τὰ διάφορα τοῦ Πνεύματος χαρίσματα, ὧν τὸ τίμιον αἰνίττεται ο χρυσός. Απενεχθήσονται τῷ βασιλεῖ παρθένοι ὀπίσω αὐτῆς.» — Μετὰ τὴν σύστασιν τῆς Ἐκκλησίας, ὕστερον καὶ ἡ παρθενία, φησὶν, ἡ μή πρότερον ζηλωτή πολιτευθήσεται, καὶ σοὶ τῷ βασιλεῖ παρθένοι ψυχαὶ προσαχθήσονται χαίρουσαι, καὶ μηδὲν ἡγού μεναι τὸ τῆς παρθενίας ἐπίπονον, διὰ τὸν σὸν ἔρωτα. Πλησίον δὲ αὗται τῆς Ἐκκλησίας τῷ τρόπῳ διὰ τὸ ὁμόπιστον, αἵτινες εἰς τὸν οὐράνιον ναὸν ὡς θυσίας ἀχθήσονται. Αντὶ τῶν πατέρων σου ἐγεννήθησαν υἱοί σοι.» – Πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν ὁ λόγος. Ἐπελάθου, φησί, τῶν πατέρων σου· καὶ ἀντὶ τούτων ἔσονται πατέρες πολλῶν οἱ γεννηθέντες ἐκ σοῦ διὰ τοῦ βαπτίσματος. Καταστήσεις αὐτοὺς ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. 1 — "Ορα τὴν ἐξουσίαν τῆς Ἐκκλησίας ὅση χειροτονεῖ τοὺς υἱοὺς αὐτῇ προστάτας καὶ ἡγουμέν τους ἐν πάσῃ τῇ γῇ. Οἱ γὰρ τῶν διδασκάλων νόμοι καὶ τὰ τούτων δόγματα τὴν οἰκουμένην ἅπασαν Ε:ειλήφασι, καὶ ζώντων αὐτῶν καὶ θανόντων, τὰ τούτων ἐνεργοῦσι θεσπίσματα. Μνησθήσομαι τοῦ ὀνόματός σου ἐν πάσῃ γενετ και γενεᾷ. ο - Η Χριστιανική Εκκλησία ταυτά μισι πρὸς τὸν Κύριον. Διὰ τοῦτο λαοὶ ἐξομολογήσονταί σοι εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ εἰ; τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος.» Διότι τοσαύτης με προμηθείας ηξίωσας, πλήθη πιστῶν εὐχαριστίσουσί σοι, καὶ ἐν παντὶ τῷ νῦν αἰῶνι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι. ΨΑΛΜΟΣ ΜΕ. Εἰς τέλος ὑπὲρ τῶν υἱῶν Κορέ, ὑπὲρ τῶν χρι φίων.» Τὸ μὲν ὑπὲρ τῶν υἱῶν Κορὲ ἀντὶ τοῦ διὰ τῶν υἱῶν Κορε δηλονότι ἔψαλται τῷ Δαυΐδ, τὸ δὲ ὑπὲρ τῶν κρυφίων ἀντὶ τοῦ περὶ τῶν κεκρυμμένων τοῖς πολλοῖς· αἰνιγματώδη γὰρ ἐν αὐτῷ τὰ πολλά. Εἴρηται δὲ ὁ ψαλμὸς προσώπῳ τῶν ἀποστόλων καὶ μαρτύρων, προαγορεύων τοὺς τῆς Ἐκκλησίας διωγμούς καὶ τὴν ταύτης ὑπομονὴν καὶ τὴν ἐφεξῆς εἰρήνην. «Θεὸς ἡμῶν καταφυγὴ καὶ δύναμις, βοηθὸς ἐν θα ψεσι ταῖς εὐρούσαις ἡμᾶς σφόδρα. – » Τὸ σφόδρα πρὸς τὸ βοηθὲς ἀποδοτέον. Διὰ τοῦτο οὐ φοβηθησόμεθα ἐν τῷ ταράσσεσθαι τὴν γῆν. ο Ἐπεὶ τοιοῦτον βοηθὸν ἔχομεν, οὐδ' ἂν πάντα ἄνω καὶ κάτω γένηται δειλιάσομεν. Διὰ τούτων δὲ τῶν ῥητῶν τὴν ὑπερβολὴν τῶν κινδύνων ηνίξατο. Ήχησαν καὶ ἐταράχθησαν τὰ ὕδατα αὐτῶν. Παντοδύναμος ὁ βοηθὸς ἡμῶν· πολλάκις γὰρ τὰ ὕδατα τῶν θαλασσῶν ἐβρυχήσαντο καὶ ἀνεβράσθησαν, καὶ τὰ ὄρη ἐσείσθησαν τῇ δυνάμει αὐτοῦ. Τοῦ ποταμοῦ τὰ ὁρμήματα εὐφραίνουσι τὴν πόλιν τοῦ Θεοῦ. Ποταμὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐρμήματα αὐτοῦ τὰ διάφορα χαρίσματα· πόλις τοῦ Θεοῦ τὸ σύστημα τῶν πιστῶν. Ηγίασε τὸ σκήνωμα αὐτοῦ ὁ Ὕψιστος. Ηγιασμένου σκήνωμα Θεοῦ ἡ Ἐκκλησία, ἧς ἐν μέσῳ ἐστὶν ὁ Χριστός, ἀπερίτρεπτον αὐτὴν διαφυλάττων τοῖς πειρασμοῖς. Βοηθήσει αὐτῇ ὁ Θεὸς τὸ πρὸς πρωί πρωί. ο Ἐν ταῖς περιστάσεσι βοηθήσει αὐτῇ κατὰ τὸ πρωί ὢν πρωϊαίτερον, ήγουν κατά τάχος τάχους ταχύτερον. Εταράχθησαν ἔθνη.» — Τοῦ Εὐαγγελίου κηρυσσομένου συνεκινήθησαν πάντες, οἱ μὲν προστρέχοντες τῇ πίστει, οἱ δὲ αὐτῆς κατατρέχοντες. Εκλιναν βασιλεῖαι.» — Τινὲς μὲν βασιλεῖαι πολεμοῦσαι τῇ Ἐκκλησίᾳ ἡττήθησαν· τινὲς δὲ ὑπετάγησαν αὐτῇ διὰ πίστεως. Έδωκεν φωνὴν αὐτοῦ ὁ Ὕψιστος· ἐσαλεύθη ἡ γῆ. - Κελεύει μόνον ὁ Θεὸς, καὶ σείεται ἡ γῆ, ἂν βούλει σεισμόν. Κύριος τῶν δυνάμεων μεθ᾿ ἡμῶν.» κλησία ταῦτά φησι. Τόξον συντρίψει, και συγκλάσει ὅπλον, καὶ ου μεοὺς κατακλύσει ἐν πυρί. ν - Οπλον λέγει πάν τὸ ἀγχέμαχον ὄργανον. Σχολάσατε, καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Θεός. Ἡσυχάσατε ἀπὸ τῶν συνεχῶν πολέμων, τῶν αἰσθητῶν καὶ νοητῶν. καὶ τὴν ἐμὴν ἐπίγνωτε δύ ναμιν. ΨΑΛΜΟΣ ΜΕ. «Εἰς τέλος ὑπὲρ τῶν υἱῶν Κορέ. ν - Προσώπω τῶν ἀποστόλων προαγορεύων τὸ ἀήττητον κράτο; τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος. Πάντα τὰ ἔθνη κροτήσατε χεῖρας, ἀλαλάξετε τῷ Θεῷ ἐν φωνῇ ἀγαλλιάσεως. Ὅτι Κύριος ὕψιστος, φοβερός, βασιλεὺς μέγας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. Διότι ὁ Χριστὸς ὕψιστος κατὰ τὴν θεότητα, φοβερός
βασίλισσα, λέγει τὴν συναγωγὴν τῶν εὐσεβῶν, ἣν
Χριστῷ ἐνυμφεύσατο, ή παραστήσεται τῇ δόξῃ
αὐτοῦ περιβεβλημένη τῷ θείῳ βαπτίσματι καὶ τῇ
τοῦ Πνεύματος χάριτι, καὶ πεποικιλμένη ταῖς
ἀρεταῖς.
σου.
• Ακουσον, θύγατερ, καὶ ἴδε, καὶ κλῖνον τὸ οἷς
- Και θύγατρα καὶ νύμφην Χριστοῦ τὴν
τῶν ὀρθοδόξων Ἐκκλησίαν ὁ Προφήτης καλεῖ, τὸ
μὲν ὡς ἀναγεννηθεῖσαν αὐτῷ διὰ τοῦ βαπτίσματος,
τὸ δ' ὡς ἁρμοσθεῖσαν διὰ τοῦ Εὐαγγελίου. "Ακουσον
οὖν, φησίν, ἃ λέγω, καὶ ἴδε τὰ διὰ σὲ παθήματά
τα καὶ θαύματα τοῦ Δεσπότου· καὶ ὑπόθες τὸ οὖς
ἐν ταῖς αὐτοῦ ἐντολαῖς, καὶ ἐπιλάθου τοῦ ἔθνους
σου· τουτέστι τῆς πονηρᾶς πολιτείας αὐτῶν καὶ τοῦ
ναοῦ τοῦ πρὶν πατρὸς τοῦ διαβόλου.
• Καὶ προσκυνήσουσιν αὐτῷ θυγατέρες Τύρου
ἐν δώροις.» — Καὶ ἡ τῆς εἰδωλολατρείας μητρός
πολις Τύρος ἐν δώροις ήτοι μετὰ δώρων προσκυνήσει
Χριστῷ.
• Τὸ πρόσωπόν σου λιτανεύσουσιν οἱ πλούσιοι τοῦ
λαοῦ.» - Πρόσωπον ήτοι κεφαλὴ τῆς Ἐκκλησίας
4 Χριστός, εν λιτανεύσουσι, τουτέστι τιμῶσι, καὶ
ἱκετεύσουσι, καὶ ἡγεμόνες, καὶ βασιλεῖς.
• Πᾶσα ἡ δόξα τῆς θυγατρὸς τοῦ βασιλέως
Ετωθεν.» - Κεκαλλωπισμένους, φησίν, ἀκούων τῆς
τῆς βασιλίδος Εκκλησίας, ἔσωθεν εἶναι τούτους νόει
μοι καὶ εἰς ψυχὴν,
• Ἐν κροσσωτοῖς χρυσοῖς περιβεβλημένη, πεποικιλμένη. ο -- Κροσσωτούς ήτοι κρόσσια νόει μοι
τὰς πολυειδεῖς ἀρετὰς, καὶ τὰ διάφορα τοῦ Πνεύματος
χαρίσματα, ὧν τὸ τίμιον αἰνίττεται ο χρυσός.
Απενεχθήσονται τῷ βασιλεῖ παρθένοι ὀπίσω
αὐτῆς.» — Μετὰ τὴν σύστασιν τῆς Ἐκκλησίας,
ὕστερον καὶ ἡ παρθενία, φησὶν, ἡ μή πρότερον
ζηλωτή πολιτευθήσεται, καὶ σοὶ τῷ βασιλεῖ παρθένοι
ψυχαὶ προσαχθήσονται χαίρουσαι, καὶ μηδὲν ἡγούμεναι τὸ τῆς παρθενίας ἐπίπονον, διὰ τὸν σὸν ἔρωτα.
Πλησίον δὲ αὗται τῆς Ἐκκλησίας τῷ τρόπῳ διὰ τὸ
ὁμόπιστον, αἵτινες εἰς τὸν οὐράνιον ναὸν ὡς θυσίας
ἀχθήσονται.
• Αντὶ τῶν πατέρων σου ἐγεννήθησαν υἱοί σοι.»
– Πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν ὁ λόγος. Ἐπελάθου, φησί,
τῶν πατέρων σου· καὶ ἀντὶ τούτων ἔσονται πατέρες
πολλῶν οἱ γεννηθέντες ἐκ σοῦ διὰ τοῦ βαπτίσματος.
• Καταστήσεις αὐτοὺς ἄρχοντας ἐπὶ πᾶσαν τὴν
γῆν. 1 — "Ορα τὴν ἐξουσίαν τῆς Ἐκκλησίας ὅση·
χειροτονεῖ τοὺς υἱοὺς αὐτῇ προστάτας καὶ ἡγουμέν
τους ἐν πάσῃ τῇ γῇ. Οἱ γὰρ τῶν διδασκάλων νόμοι
καὶ τὰ τούτων δόγματα τὴν οἰκουμένην ἅπασαν
Ε:ειλήφασι, καὶ ζώντων αὐτῶν καὶ θανόντων, τὰ
τούτων ἐνεργοῦσι θεσπίσματα.
• Μνησθήσομαι τοῦ ὀνόματός σου ἐν πάσῃ γενετ
και γενεᾷ. ο - Η Χριστιανική Εκκλησία ταυτά
μισι πρὸς τὸν Κύριον.
• Διὰ τοῦτο λαοὶ ἐξομολογήσονταί σοι εἰς τὸν
αἰῶνα, καὶ εἰ; τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος.» Διότι
τοσαύτης με προμηθείας ηξίωσας, πλήθη πιστῶν
εὐχαριστίσουσί σοι, καὶ ἐν παντὶ τῷ νῦν αἰῶνι καὶ
ἐν τῷ μέλλοντι.
ΨΑΛΜΟΣ ΜΕ.
• Εἰς τέλος ὑπὲρ τῶν υἱῶν Κορέ, ὑπὲρ τῶν χρι
φίων.» Τὸ μὲν ὑπὲρ τῶν υἱῶν Κορὲ ἀντὶ τοῦ
διὰ τῶν υἱῶν Κορε δηλονότι ἔψαλται τῷ Δαυΐδ, τὸ δὲ
ὑπὲρ τῶν κρυφίων ἀντὶ τοῦ περὶ τῶν κεκρυμμένων
τοῖς πολλοῖς· αἰνιγματώδη γὰρ ἐν αὐτῷ τὰ πολλά.
Εἴρηται δὲ ὁ ψαλμὸς προσώπῳ τῶν ἀποστόλων καὶ
μαρτύρων, προαγορεύων τοὺς τῆς Ἐκκλησίας
διωγμούς καὶ τὴν ταύτης ὑπομονὴν καὶ τὴν ἐφεξῆς
εἰρήνην.
«Θεὸς ἡμῶν καταφυγὴ καὶ δύναμις, βοηθὸς ἐν θα
ψεσι ταῖς εὐρούσαις ἡμᾶς σφόδρα. –
» Τὸ σφόδρα
πρὸς τὸ βοηθὲς ἀποδοτέον.
• Διὰ τοῦτο οὐ φοβηθησόμεθα ἐν τῷ ταράσσεσθαι
τὴν γῆν. ο Ἐπεὶ τοιοῦτον βοηθὸν ἔχομεν, οὐδ'
ἂν πάντα ἄνω καὶ κάτω γένηται δειλιάσομεν. Διὰ
τούτων δὲ τῶν ῥητῶν τὴν ὑπερβολὴν τῶν κινδύνων
ηνίξατο.
• Ήχησαν καὶ ἐταράχθησαν τὰ ὕδατα αὐτῶν.
Παντοδύναμος ὁ βοηθὸς ἡμῶν· πολλάκις γὰρ τὰ
ὕδατα τῶν θαλασσῶν ἐβρυχήσαντο καὶ ἀνεβράσθησαν,
καὶ τὰ ὄρη ἐσείσθησαν τῇ δυνάμει αὐτοῦ.
• Τοῦ ποταμοῦ τὰ ὁρμήματα εὐφραίνουσι τὴν
πόλιν τοῦ Θεοῦ. Ποταμὸς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον
ἐρμήματα αὐτοῦ τὰ διάφορα χαρίσματα· πόλις τοῦ
Θεοῦ τὸ σύστημα τῶν πιστῶν.
• Ηγίασε τὸ σκήνωμα αὐτοῦ ὁ Ὕψιστος.
Ηγιασμένου σκήνωμα Θεοῦ ἡ Ἐκκλησία, ἧς ἐν
μέσῳ ἐστὶν ὁ Χριστός, ἀπερίτρεπτον αὐτὴν διαφυ
λάττων τοῖς πειρασμοῖς.
• Βοηθήσει αὐτῇ ὁ Θεὸς τὸ πρὸς πρωί πρωί. ο
Ἐν ταῖς περιστάσεσι βοηθήσει αὐτῇ κατὰ τὸ πρωί ὢν
πρωϊαίτερον, ήγουν κατά τάχος τάχους ταχύτερον.
• Εταράχθησαν ἔθνη.» — Τοῦ Εὐαγγελίου κηρύσ
σομένου συνεκινήθησαν πάντες, οἱ μὲν προστρέχοντες
τῇ πίστει, οἱ δὲ αὐτῆς κατατρέχοντες.
• Εκλιναν βασιλεῖαι.» — Τινὲς μὲν βασιλεῖαι
πολεμοῦσαι τῇ Ἐκκλησίᾳ ἡττήθησαν· τινὲς δὲ
ὑπετάγησαν αὐτῇ διὰ πίστεως.
• Έδωκεν φωνὴν αὐτοῦ ὁ Ὕψιστος· ἐσαλεύθη ἡ
γῆ. - Κελεύει μόνον ὁ Θεὸς, καὶ σείεται ἡ γῆ,
ἂν βούλει σεισμόν.
• Κύριος τῶν δυνάμεων μεθ᾿ ἡμῶν.» 'H 'Exκλησία ταῦτά φησι.
• Τόξον συντρίψει, και συγκλάσει ὅπλον, καὶ ου
μεοὺς κατακλύσει ἐν πυρί. ν - Οπλον λέγει πάν
τὸ ἀγχέμαχον ὄργανον.
• Σχολάσατε, καὶ γνῶτε ὅτι ἐγώ εἰμι ὁ Θεός.
Ἡσυχάσατε ἀπὸ τῶν συνεχῶν πολέμων, τῶν
αἰσθητῶν καὶ νοητῶν. καὶ τὴν ἐμὴν ἐπίγνωτε δύναμιν.
ΨΑΛΜΟΣ ΜΕ.
«Εἰς τέλος ὑπὲρ τῶν υἱῶν Κορέ. ν - Προσώπω
τῶν ἀποστόλων προαγορεύων τὸ ἀήττητον κράτο;
τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος.
• Πάντα τὰ ἔθνη κροτήσατε χεῖρας, ἀλαλάξετε
τῷ Θεῷ ἐν φωνῇ ἀγαλλιάσεως. Ὅτι Κύριος ὕψιστος,
φοβερός, βασιλεὺς μέγας ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν. -
Διότι ὁ Χριστὸς ὕψιστος κατὰ τὴν θεότητα, φοβερός
col. 1465–1466page 470 of 548
PG 142:1465νῦν ἀπὸ τῶν σημείων ὧν καθ' ἑκάστην τερατουργεῖ ἡ τὸ ὄρος καὶ τὴν πόλιν. Πλευρὰ δὲ λέγει τὰ πλάγια. καὶ βασιλεὺς μέγας ὅλης τῆς γῆς. Τοῦτο δὲ εἶπε διὰ τοὺς προσκαίρους βασιλεῖς, καὶ γῆς μικρῶν κρα τοῦντας μερῶν. Υπέταξε λαοὺς ἡμῖν, καὶ ἔθνη ὑπὸ τοὺς πόδας ἡμῶν.» Λαοὺς λέγει τοὺς ἐξ Ἰουδαίων πιστεύσαντας· ἔθνη τοὺς ἐκ τῶν λοιπῶν γενῶν· καὶ πά λιν κληρονομίαν ἑαυτοῦ τοὺς ἐξ ἐθνῶν· τοὺς ἐξ' Ἰουδαίων δὲ καλλονήν Ἰακώβ. Καλλονήν δέ φησιν ὡς κατάλειμμα καὶ ὡς ἐκλογήν· τὰ γὰρ ὑπερέχοντα τῶν ἄλλων καταλείπει ἑαυτῷ βασιλεύς. Εξελέξατο ἡμῖν τὴν κληρονομίαν ἑαυτοῦ, τὴν καλλονὴν Ἰακώβ ἦν ἠγάπησεν.» – Τὸ ἡμῖν ἀντὶ τοῦ δι' ἡμῶν. Ανέβη ὁ Θεὸς ἐν ἀλαλαγμῷ, καὶ Κύριος ἐν φωνῇ σάλπιγγος. Αλαλαγμὸν καὶ φωνὴν σάλο πιγγος τὰς φωνὰς λέγει τῶν συνανιόντων τῷ Κυρίῳ ἀγγέλων κατὰ τὴν τούτου ἀνάληψιν, ὡς εὐφημίας ἐπινικίους μεγαληγορούντων. Ψάλατε τῷ Θεῷ ἡμῶν, ψάλατε ψάλατε τῷ βα σιλεῖ ἡμῶν, ψάλατε. ο - Μη γλώττη μόνον, ἀλλὰ καὶ ναι. Εβασίλευσεν ὁ Θεὸς ἐπὶ τὰ ἔθνη. ἐβασίλευσε καὶ κατὰ τὸ τούτου ἀνθρώπινον, καὶ κατὰ τὴν ἑκούσιον τῶν βασιλευομένων ὑποταγήν. . Ο Θεός κάθηται ἐπὶ θρόνου ἁγίου αὐτοῦ.» Ο θρόνος δηλοῖ τὸ βασιλικὸν καὶ τὸ δικαστικών, ἡ καθέδρα τὸ βέβαιον, ἡ ἁγιότης τὸ καθαρὸν πάσης προσωποληψίας. Εἶεν δ' ἂν ὄρη Σιὼν καὶ οἱ διδάσκαλοι, ἐξ ὧν πλαγιάζει, τουτέστιν ἐκκλίνει, ὁ βορρᾶς, ἤτοι ὁ Σατα νᾶς. Πόλις δὲ Θεοῦ ἡ συναγωγὴ τῶν πιστῶν. Ο Θεὸς ἐν ταῖς βάρεσιν αὐτῶν γινώσκεται. Επιγινώσκεται ὁ Κύριος ἐν τοῖς πυργώματι τῆς πόλεως ἐκ ταύτης ἀντιλαμβάνεσθαι καὶ διαφυλάττειν αὐτὴν ἀπόρθητον. “Οτι ἰδοὺ οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς συνήχθησαν διήλθοσαν ἐπὶ τὸ αὐτό. ο· Παρῆλθον ἐπ' αὐτὴν ὁμοῦ. Αὐτοὶ ἰδόντες οὕτως ἐθαύμασαν.» ἀντὶ τοῦ, μετὰ τὸ ἰδεῖν. Ἐκεῖ ὠδῖνες ὡς τικτούσης.» ἀγωνίαι καὶ ὑποψίαι κινδύνων σφοδραί. Τὸ οὕτως Ἐν αὐτοῖς Ἐν πνεύματι βιαίῳ συντρίψεις πλοῖα Θαρσείς.» Τὸ Θαρσεῖς τροπικὸν καὶ μονόκλητον. Ἐφοίτων δὲ καὶ διὰ τῶν πλοίων τῶν Θαρσείς πολέμιοι τῇ Ἱερουσαλήμ. Νοοῦνται δὲ πλοῖα Θαρσείς, τουτέστιν ἀποστασίας, καὶ οἱ δαίμονες τῷ σφοδρῷ κινήματι τῆς θείας ὀργῆς συντριβόμενοι. Καθάπερ ηκούσαμεν, οὕτως καὶ εἴδομεν.» Ἠκούσαμεν τερατουργόν γενέσθαι τὸν Θεὸν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. Τοῦτο καὶ ἔργοις εἴδομεν νῦν ἐν ἡμῖν. ῾Ο Θεὸς ἐθεμελίωσεν αὐτὴν εἰς τὸν αἰῶνα. Τοῦτο φανερῶς περὶ τῆς Ἐκκλησίας, ἧς πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν. Κατὰ τὸ ὄνομά σου, ὁ Θεὸς, οὕτως καὶ ἡ αἴνεσίς Αρχοντες λαῶν συνήχθησαν μετὰ τοῦ Θεοῦ ς σου ἐπὶ τὰ πέρατα τῆς γῆς.» - "Ωσπερ τὸ ὄνομά Αβραάμ. 1-· Οὐ μόνον ἰδιῶται, ἀλλὰ καὶ βασιλεῖς συνήχθησαν μετὰ τοῦ Χριστοῦ, τῆς μερίδος τούτου γενόμενοι, ὃς δὴ Χριστὸς καὶ τοῦ ᾽Αβραὰμ Θεὸς ἦν καὶ τῆς Παλαιᾶς νομοθέτης ὡς τῆς Καινῆς. "Οτι τοῦ Θεοῦ οἱ κραταιοὶ τῆς γῆς σφόδρα ἐπήρθησαν.» Οτι τῷ Θεῷ κατά τυράννων καὶ κατά δαιμόνων κεκραταιωμένοι ἀπόστολοι, πάντων τῶν γηίνων λίαν ὑπερυψώθησαν, ὑφ' ὧν οἱ ἄρχοντες τῶν λαῶν, δηλονότι καὶ οἱ ἀρχόμενοι, πρὸς Χριστὸν ἐχειραγωγήθησαν. ΨΑΛΜΟΣ ΜΖ'. Ψαλμὸς ᾠδῆς τοῖς υἱοῖς Κορὲ δευτέρα Σαββά του. Τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ τῆς ἑβδομάδος ὁ παρὼν ἐμελωδήθη ψαλμός· Σάββατον γὰρ καὶ τὴν ὅλην ἑβδομάδα καλοῦσιν Ἑβραῖοι. Εὐχαριστίαν δὲ περιέχει ὁ ψαλμὸς πρὸς Θεὸν προσώπῳ τῶν ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας ἐπανελθόντων εἰς Ἱερουσαλήμ᾽ ἁρμόζει δὲ καὶ τοῖς ἐξ αἰχμαλωσίας τῶν δαιμόνων είτουν είδω λολατρείας ἐπανελθοῦσι πρὸς θεογνωσίαν. Μέγας Κύριος καὶ αἰνετὸς σφόδρα ἐν πόλει τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐν ὄρει ἁγίῳ αὐτοῦ. ὁ Αξιος αἰνεῖσθαι ἐν Ἱερουσαλὴμ καὶ ἐν τῷ ὄρει Σιών, τῷ καλῶς ἐξριζωμένῳ, τουτέστι βεβαίως πεπηγμένῳ, τῷ ὄντι εὐφροσύνῃ πάσης τῆς οἰκουμένης. Ταῦτα δέ φησιν ἐπείπερ ἡ εὐσέβεια πρώτως εἰς Ἱερουσαλήμ έρξι ζωται, κἀκεῖθεν ἐξελήλυθε τὰ τῆς παγκοσμίου χα μᾶς εὐαγγέλια. Ορη Σιὼν τὰ πλευρὰ τοῦ βορρά, ἡ πόλις βα σιλέως τοῦ μεγάλου, ο Περιχαρῶς ἀνακαλείται σου ἑξάκουστον γεγονὸς ἐκ τῶν θαυμασίων σου καὶ εἰς αὐτὰς τὰς ἐσχατιὰς τῆς γῆς κηρύττεται· οὕτω συνέπετσι καὶ ὁ σὸς ὕμνος τῇ διηγήσει τῶν θαυ μασίων σου. Δικαιοσύνης πλήρης ή δεξιά σου.» καίως αμυνομένη τοὺς ἀδικοῦντας ἡμᾶς. Ως δι Εὐφρανθήτω όρος Σιών, καὶ ἀγαλλιάσθωσαν αἱ θυγατέρες τῆς Ἰουδαίας.» - Όρος Σιὼν ἡ καθο λική Εκκλησία • θυγατέρες δὲ τῆς Ἰουδαίας ήτοι τῆς ἐξομολογήσεως καὶ πίστεως αἱ κατὰ μέρος ἐκε κλησίαι και αι ψυχαὶ τῶν πιστῶν. Διηγήσασθε ἐν τοῖς πύργοις αὐτῆς.» - διηγήσασθε τὰ κατορθώματα τοῦ Χριστοῦ. Εἰσὶ δὲ πύργοι καὶ βάρεις τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας αἱ μερικαί, ἐν αἷς τῶν τοῦ Χριστοῦ κατορθωμάτων τοὺς λόγους ποιήσασθαι προτρέπεται τὸ Πνεῦμα τοὺς ἀποστόλους. Θέσθε τὰς καρδίας ὑμῶν εἰς τὴν δύναμιν αὐ τῆς.» – Φροντίσατε εἰς τὴν τῆς Ἐκκλησίας ἐνέ σχυσιν. Καὶ καταδιέλεσθε τας βάρεις αὐτοῦ, ὅπως ἂν διηγήσησθε εἰς γενεάν ἑτέραν. ν— Απομερίσατε ἑαυτοῖς ἕκαστος εἰς καταρτισμὸν τὰς κατὰ τόπους ἐκκλησίας. ΨΑΛΜΟΣ ΜΗ. Εἰς τὸ τέλος, τοῖς υἱοῖς Κορέ. 'Ακούσατε ταῦτα, πάντα τὰ ἔθνη· ἐνωτίσασθε, πάντες οἱ κατοικοῦντες τὴν οἰκουμένην.» - Διαλεγόμενος πρὸς ἡμᾶς κλινῶ τὸ οὖς τῆς ψυχῆς μου εἰς τὴν ἐνηχουμένην
νῦν ἀπὸ τῶν σημείων ὧν καθ' ἑκάστην τερατουργεῖ ἡ τὸ ὄρος καὶ τὴν πόλιν. Πλευρὰ δὲ λέγει τὰ πλάγια.
καὶ βασιλεὺς μέγας ὅλης τῆς γῆς. Τοῦτο δὲ εἶπε
διὰ τοὺς προσκαίρους βασιλεῖς, καὶ γῆς μικρῶν κρατοῦντας μερῶν.
• Υπέταξε λαοὺς ἡμῖν, καὶ ἔθνη ὑπὸ τοὺς πόδας
ἡμῶν.» Λαοὺς λέγει τοὺς ἐξ Ἰουδαίων πιστεύ
σαντας· ἔθνη τοὺς ἐκ τῶν λοιπῶν γενῶν· καὶ πάλιν κληρονομίαν ἑαυτοῦ τοὺς ἐξ ἐθνῶν· τοὺς ἐξ'
Ἰουδαίων δὲ καλλονήν Ἰακώβ. Καλλονήν δέ φησιν
ὡς κατάλειμμα καὶ ὡς ἐκλογήν· τὰ γὰρ ὑπερέχοντα
τῶν ἄλλων καταλείπει ἑαυτῷ βασιλεύς.
• Εξελέξατο ἡμῖν τὴν κληρονομίαν ἑαυτοῦ, τὴν
καλλονὴν Ἰακώβ ἦν ἠγάπησεν.» – Τὸ ἡμῖν ἀντὶ
τοῦ δι' ἡμῶν.
• Ανέβη ὁ Θεὸς ἐν ἀλαλαγμῷ, καὶ Κύριος ἐν
φωνῇ σάλπιγγος. Αλαλαγμὸν καὶ φωνὴν σάλο
πιγγος τὰς φωνὰς λέγει τῶν συνανιόντων τῷ Κυρίῳ
ἀγγέλων κατὰ τὴν τούτου ἀνάληψιν, ὡς εὐφημίας
ἐπινικίους μεγαληγορούντων.
• Ψάλατε τῷ Θεῷ ἡμῶν, ψάλατε ψάλατε τῷ βασιλεῖ ἡμῶν, ψάλατε. ο - Μη γλώττη μόνον, ἀλλὰ
καὶ ναι.
• Εβασίλευσεν ὁ Θεὸς ἐπὶ τὰ ἔθνη. Ἐβασί
λευσε καὶ κατὰ τὸ τούτου ἀνθρώπινον, καὶ κατὰ τὴν
ἑκούσιον τῶν βασιλευομένων ὑποταγήν.
. Ο Θεός κάθηται ἐπὶ θρόνου ἁγίου αὐτοῦ.»
Ο θρόνος δηλοῖ τὸ βασιλικὸν καὶ τὸ δικαστικών, ἡ
καθέδρα τὸ βέβαιον, ἡ ἁγιότης τὸ καθαρὸν πάσης
προσωποληψίας.
Εἶεν δ' ἂν ὄρη Σιὼν καὶ οἱ διδάσκαλοι, ἐξ ὧν πλα
γιάζει, τουτέστιν ἐκκλίνει, ὁ βορρᾶς, ἤτοι ὁ Σατανᾶς. Πόλις δὲ Θεοῦ ἡ συναγωγὴ τῶν πιστῶν.
• Ο Θεὸς ἐν ταῖς βάρεσιν αὐτῶν γινώσκεται.
Επιγινώσκεται ὁ Κύριος ἐν τοῖς πυργώματι τῆς
πόλεως ἐκ ταύτης ἀντιλαμβάνεσθαι καὶ διαφυλάτ
τειν αὐτὴν ἀπόρθητον.
• “Οτι ἰδοὺ οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς συνήχθησαν
διήλθοσαν ἐπὶ τὸ αὐτό. ο· Παρῆλθον ἐπ' αὐτὴν
ὁμοῦ.
• Αὐτοὶ ἰδόντες οὕτως ἐθαύμασαν.»
ἀντὶ τοῦ, μετὰ τὸ ἰδεῖν.
• Ἐκεῖ ὠδῖνες ὡς τικτούσης.»
ἀγωνίαι καὶ ὑποψίαι κινδύνων σφοδραί.
Τὸ οὕτως
Ἐν αὐτοῖς
• Ἐν πνεύματι βιαίῳ συντρίψεις πλοῖα Θαρσείς.»
- Τὸ Θαρσεῖς τροπικὸν καὶ μονόκλητον. Ἐφοίτων
δὲ καὶ διὰ τῶν πλοίων τῶν Θαρσείς πολέμιοι τῇ
Ἱερουσαλήμ. Νοοῦνται δὲ πλοῖα Θαρσείς, τουτέστιν
ἀποστασίας, καὶ οἱ δαίμονες τῷ σφοδρῷ κινήματι
τῆς θείας ὀργῆς συντριβόμενοι.
• Καθάπερ ηκούσαμεν, οὕτως καὶ εἴδομεν.» -
Ἠκούσαμεν τερατουργόν γενέσθαι τὸν Θεὸν ὑπὲρ
τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. Τοῦτο καὶ ἔργοις εἴδομεν νῦν ἐν
ἡμῖν.
• ῾Ο Θεὸς ἐθεμελίωσεν αὐτὴν εἰς τὸν αἰῶνα.
- Τοῦτο φανερῶς περὶ τῆς Ἐκκλησίας, ἧς πύλαι
ᾅδου οὐ κατισχύσουσιν.
• Κατὰ τὸ ὄνομά σου, ὁ Θεὸς, οὕτως καὶ ἡ αἴνεσίς
• Αρχοντες λαῶν συνήχθησαν μετὰ τοῦ Θεοῦ ς σου ἐπὶ τὰ πέρατα τῆς γῆς.» - "Ωσπερ τὸ ὄνομά
Αβραάμ. 1-· Οὐ μόνον ἰδιῶται, ἀλλὰ καὶ βασιλεῖς
συνήχθησαν μετὰ τοῦ Χριστοῦ, τῆς μερίδος τούτου
γενόμενοι, ὃς δὴ Χριστὸς καὶ τοῦ ᾽Αβραὰμ Θεὸς ἦν
καὶ τῆς Παλαιᾶς νομοθέτης ὡς τῆς Καινῆς.
• "Οτι τοῦ Θεοῦ οἱ κραταιοὶ τῆς γῆς σφόδρα
ἐπήρθησαν.» Οτι τῷ Θεῷ κατά τυράννων καὶ
κατά δαιμόνων κεκραταιωμένοι ἀπόστολοι, πάντων
τῶν γηίνων λίαν ὑπερυψώθησαν, ὑφ' ὧν οἱ ἄρχοντες
τῶν λαῶν, δηλονότι καὶ οἱ ἀρχόμενοι, πρὸς Χριστὸν
ἐχειραγωγήθησαν.
ΨΑΛΜΟΣ ΜΖ'.
• Ψαλμὸς ᾠδῆς τοῖς υἱοῖς Κορὲ δευτέρα Σαββάτου.
Τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ τῆς ἑβδομάδος ὁ παρὼν
ἐμελωδήθη ψαλμός· Σάββατον γὰρ καὶ τὴν ὅλην
ἑβδομάδα καλοῦσιν Ἑβραῖοι. Εὐχαριστίαν δὲ περιέχει ὁ ψαλμὸς πρὸς Θεὸν προσώπῳ τῶν ἐκ τῆς αἰχμα
λωσίας ἐπανελθόντων εἰς Ἱερουσαλήμ᾽ ἁρμόζει δὲ
καὶ τοῖς ἐξ αἰχμαλωσίας τῶν δαιμόνων είτουν είδω
λολατρείας ἐπανελθοῦσι πρὸς θεογνωσίαν.
• Μέγας Κύριος καὶ αἰνετὸς σφόδρα ἐν πόλει τοῦ
Θεοῦ ἡμῶν ἐν ὄρει ἁγίῳ αὐτοῦ. ὁ Αξιος αἰνεῖ
σθαι ἐν Ἱερουσαλὴμ καὶ ἐν τῷ ὄρει Σιών, τῷ καλῶς
ἐξριζωμένῳ, τουτέστι βεβαίως πεπηγμένῳ, τῷ ὄντι
εὐφροσύνῃ πάσης τῆς οἰκουμένης. Ταῦτα δέ φησιν
ἐπείπερ ἡ εὐσέβεια πρώτως εἰς Ἱερουσαλήμ έρξι
ζωται, κἀκεῖθεν ἐξελήλυθε τὰ τῆς παγκοσμίου χαμᾶς εὐαγγέλια.
• Ορη Σιὼν τὰ πλευρὰ τοῦ βορρά, ἡ πόλις βα
σιλέως τοῦ μεγάλου, ο Περιχαρῶς ἀνακαλείται
σου ἑξάκουστον γεγονὸς ἐκ τῶν θαυμασίων σου καὶ
εἰς αὐτὰς τὰς ἐσχατιὰς τῆς γῆς κηρύττεται· οὕτω
συνέπετσι καὶ ὁ σὸς ὕμνος τῇ διηγήσει τῶν θαυ
μασίων σου.
• Δικαιοσύνης πλήρης ή δεξιά σου.» -
καίως αμυνομένη τοὺς ἀδικοῦντας ἡμᾶς.
Ως δι-
• Εὐφρανθήτω όρος Σιών, καὶ ἀγαλλιάσθωσαν αἱ
θυγατέρες τῆς Ἰουδαίας.» - Όρος Σιὼν ἡ καθολική Εκκλησία • θυγατέρες δὲ τῆς Ἰουδαίας ήτοι
τῆς ἐξομολογήσεως καὶ πίστεως αἱ κατὰ μέρος ἐκε
κλησίαι και αι ψυχαὶ τῶν πιστῶν.
Διηγήσασθε ἐν τοῖς πύργοις αὐτῆς.» - Διη
γήσασθε τὰ κατορθώματα τοῦ Χριστοῦ. Εἰσὶ δὲ
πύργοι καὶ βάρεις τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας αἱ
μερικαί, ἐν αἷς τῶν τοῦ Χριστοῦ κατορθωμάτων
τοὺς λόγους ποιήσασθαι προτρέπεται τὸ Πνεῦμα
τοὺς ἀποστόλους.
• Θέσθε τὰς καρδίας ὑμῶν εἰς τὴν δύναμιν αὐ
τῆς.» – Φροντίσατε εἰς τὴν τῆς Ἐκκλησίας ἐνέ
σχυσιν.
• Καὶ καταδιέλεσθε τας βάρεις αὐτοῦ, ὅπως ἂν
διηγήσησθε εἰς γενεάν ἑτέραν. ν— Απομερίσατε
ἑαυτοῖς ἕκαστος εἰς καταρτισμὸν τὰς κατὰ τόπους
ἐκκλησίας.
ΨΑΛΜΟΣ ΜΗ.
• Εἰς τὸ τέλος, τοῖς υἱοῖς Κορέ. 'Ακούσατε ταῦτα,
πάντα τὰ ἔθνη· ἐνωτίσασθε, πάντες οἱ κατοικοῦν·
τες τὴν οἰκουμένην.» - Διαλεγόμενος πρὸς ἡμᾶς
κλινῶ τὸ οὖς τῆς ψυχῆς μου εἰς τὴν ἐνηχουμένην
col. 1467–1468page 471 of 548
PG 142:1467μοι παρὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος παραβολήν· τουτέδιὰ τοῦ στόματος αὐτῶν ἀρεσθήσονται τοῖς πεπραγ στιν εἰς ἀπόκρυφον λόγον· τοιαῦτα γὰρ τὰ προφη μένοις, ήτοι, Καλῶς ἐποιήσαμεν, ἐροῦσι, καὶ τὸ τικά. κακὸν αἰνέσουσιν. Ανοίξω ἐν ψαλτηρίῳ τὸ πρόβλημά μου.» Φανερώσω διὰ ψαλτηρίου, τουτέστι μετά μουσικοῦ μέλους τὸν λόγον μου. Ινα τί φοβοῦμαι ἐν ἡμέρᾳ πονηρα;» Που νηρὰν καλεῖ τὴν τῆς κρίσεως. Ἡ ἀνομία τῆς πτέρνης μου κυκλώσει με. ο Διὰ τί φοβοῦμαι; ὅτι τὸ τῆς κυκλώσει με ανομία τῆς ἀπάτης μου· ἀπάτη δὲ ἡ ἁμαρτία ὡς ἀπατῶσα τὸν ἁμαρτάνοντα Περιφραστικῶς δὲ εἶπεν ἀντὶ τοῦ, Η αμαρτία μου. Οι πεποιθότες ἐπὶ τῇ δυνάμει αὐτῶν· καὶ ἐπὶ τῷ πλήθει τοῦ πλούτου αὐτῶν καυχώμενοι. Προσυπακουστέον τὸ ἀκουσάτωσαν. Ως πρόβατα ἐν ᾅδῃ ἔθετο· θάνατος ποιμανεῖ αὐτούς.» - Ἐπεὶ ἀπεκτηνώθησαν, θήσει αὐτοὺς ὁ Θεὸς ἐν τῷ τόπῳ τῆς κολάσεως ὡς πρόβατα πρό χειρα εἰς ἀπώλειαν, καὶ γέεννα κατακυριεύσει αυτ τῶν. Καὶ κατακυριεύσουσιν αὐτῶν οἱ εὐθεῖς τὸ πρωί. ο Καὶ κρείττους αὐτῶν ἔσονται οἱ ἐνάρετοι τάχιστα, ὡς δεσπόται πρὸς δούλους, κἂν τοῦτο ἐν τῷ κόσμῳ οὐκ ἦν. Καὶ ἡ βοήθεια αὐτῶν παλαιωθήσεται ἐν τῷ ᾅδῃ. Τουτέστιν ἁφανισθήσεται. Εκ τῆς δόξης αὐτῶν ἐξώσθησαν.» — Τῆς ἐκ πλούτου καὶ οἰκοδομημάτων δόξης αὐτῶν ἀποσπαρ Αδελφὸς οὐ λυτροῦται· λυτρώσεται ἄνθρωθήσονται πρὸς ᾄδην αγόμενοι. πος, - Ανθρωπος ἀλλότριος δηλαδή. Οὐ δώσει τῷ Θεῷ ἐξίλασμα ἑαυτοῦ. ὁ 05 δώσει τι ἕτερον εἰς λύτρον τῷ Θεῷ ἑαυτοῦ ἐν τῇ κρίσει ὁ ἐπὶ τῇ δυνάμει αὐτοῦ πεποιθώς. Καὶ τὴν τιμὴν τῆς λυτρώσεως τῆς ψυχῆς αὐ τοῦ.» - Νύει μοι λύτρωσιν τὴν ἐλευθερίαν, τιμήν δὲ τὸ τίμημα. Φησὶ δὲ ὅτι οὐκ ἐξωνήσεται σωτηρίαν ἑαυτῷ ὁ καυχώμενος ἐν πλούτῳ. "Ο; δὲ εἰς Καὶ ἐκοπίασεν εἰς τὸν αἰῶνα.» τὸν αἰῶνα τοῦτον ἐκοπίασε διὰ Θεὸν, τῆς μελλούσης ζωῆς ἐπιτεύξεται. Οὐκ ὄψεται καταφθορὰν ὅταν ἴδῃ σοφοὺς ἀπο θνήσκοντας.» Καταφθορὰν ὀνομάζει ἐνταῦθα τὴν ἀπώλειαν τῆς ψυχῆς, τὴν εἰς τὸ διηνεκές κακοπάθειαν, ἣν οὐκ ἴδῃ εἰς αὐτὸν ὁ κατὰ Θεὸν κεκοπια χώς, ὅτε θεάσεται τοὺς τοῦ κόσμου σοφούς, τους περιέργους ἀνθρώπους δηλονότι καὶ πονηρούς, τὸν ἐν γεέννῃ θάνατον ἀποθνήσκοντας. Επιτοαυτὸ ἄφρων καὶ ἄνους ἀπολοῦνται, καὶ καταλείψουσιν αλλοτρίοις τὸν πλοῦτον αὐτῶν. Τὸν τῇ δοκήσει σοφὸν εἰς ἄφρονα καὶ ἄνουν διαιρεί καὶ ἄφρονα μὲν καλεῖ τὸν μὴ εἰδότα τὸν ὄντως Θεόν, ἄνουν δὲ τὸν ἑπτοημένον περὶ τὰ γῆῖνα· οἱ ὁμοῦ τῆς τῶν σωζομένων μερίδος ἀφανισθήσονται. Καὶ οἱ τάφοι αὐτῶν οἰκίαι αὐτῶν εἰς τὸν αἰ ώνα, κα Οἰκίαι αὐτῶν καὶ κατασκηνώσεις αὐτῶν ἔσονται ἕως τῆς συντελείας οι τάφοι αυτῶν καὶ οὐχ ἃ κατεσκεύασαν οἰκήματα λαμπρὰ καὶ πολυ τελή. Επεκαλέσαντο τὰ ὀνόματα αὐτῶν ἐπὶ τῶν γαιῶν.» — Επωνύμους ἑαυτοῖς ἐποιήσαντο πόλεις, καὶ χώρας, καὶ ἀγρούς. Καὶ ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὧν οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς ἀνοήτοις κτήνεσι καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς, ο Καὶ πᾶς τις αὐτῶν ἄνθρωπος ὢν ἐν τιμῇ τοῦ κατ' εἰκόνα, ἡγνόησε τοῦτο ἐκών, καὶ συνετάγη τοῖς κτήνεσιν. Αὕτη ἡ ὁδὸς αὐτῶν σκάνδαλον αὐτοῖς, ο - Αύτη ἡ διαγωγὴ αὐτῶν, ἤγουν ἡ πρὸς τὰ κτήνη ὁμοίωσις, ἐμπόδιον τούτοις εἰς ἀρετήν. Καὶ μετὰ ταῦτα ἐν τῷ στόματ: αὐτῶν εὐδοκήσουσι. Ο Καὶ μετὰ τὸ ὁμοιωθῆναι τοῖς κτήνεσι, Πλήν ὁ Θεὸς λυτρώσεται τὴν ψυχήν μου ἐκ χειρὸς ᾅδου, ὅταν λαμβάνη με.» - Προφητεύει ὅτι ὁ Θεὸς Λόγος, ὅταν λάξῃ τὴν ἀνθρωπίνην μορφήν, τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς ἐκ τῆς τοῦ ᾅδου κατασχέσεως φύσεται. ι Οτι ἡ ψυχὴ αὐτοῦ ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ εὐλογηθή Καὶ γὰρ αὐτὸς ἕως ἂν ζῶμεν χαρι σεται. σθήσεται. Εξομολογήσεταί σοι ὅταν ἀγαθύνῃς αὐτῷ. ο Πρὸς τὸν Θεὸν ὁ Λόγος εὐχαριστήσει ὅταν ἀγα θοῖς ἐντύχῃ· ὅταν δὲ λυπηροῖς βλ..... Εἰσελεύσεται ἕως γενεᾶς πατέρων αὐτοῦ. ο Ἐκεῖ καταντήσει γενεὰ τῶν προγόνων αὐτοῦ εἰς τὸ Εξώτερον σκότος τὸ αἰώνιον. Καὶ ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὧν οὐ συνῆκε. — ἐπαναλαμβάνει σχετλιάζων. ΨΑΛΜΟΣ ΜΘ'. Ψαλμὸς τῷ 'Ασάφ.» — Καὶ οὗτος ὁ ψαλμὸς περὶ τῆς κοινῆς κρίσεως· πλὴν ἐν τῷ πρὸ τούτου μὲν κατηγορείται πᾶς πονηρὸς, ἐν τούτῳ δὲ ἰδικῶς οἱ Ἰουδαῖοι ἐλέγχονται. Θεός θεῶν Κύριος ἐλάλησε καὶ ἐκάλεσε τὴν γῆν ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν. ο - Ο Κύριος καὶ Θεὸς καὶ δημιουργὸς τῶν ὀνομαζομένων πάντων θεῶν λαλήσει δικαστικῶς καὶ καλέσει τὴν γῆν πα σαν, ὅτι καὶ παγκόσμιον τὸ κριτήριον. Ἐκ Σιὼν ἡ εὐπρέπεια τῆς ὡραιότητος αὐτοῦ. ο Εντεῦθεν ἕως τοῦ “Ακουσιν, λαός μου, μέσον, βουλήματα. Φησὶ δὲ νῦν ὅτι ἐκ τῆς Σιὼν ἔσται τὸ πρόσλημμα τοῦ Λόγου, ὅπερ ἐστὶ ναὸς καὶ δόξα της αὐτοῦ ὡραιότητος ήτοι θεότητος. . Ὁ Θεὸς ἐμφανῶς ἤξει.» — Εν μὲν τῇ πρώτη παρουσίᾳ κρυφίως ἐλήλυθεν· ἐν δὲ τῇ δευτέρα μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης ἔλθῃ πολλῆς. Ο Θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐ παρασιωπήσεται.» Οὐκ ἀνεξικακήσει, ἀλλ᾽ ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ ἔργα αὐτοῦ. Πῦρ ἐνώπιον αὐτοῦ καυθήσεται καὶ κύκλῳ αὐ τοῦ καταιγὶς σφόδρα.» — Τὸ φρικτὸν αὐτοῦ καὶ ἀνυπόστατον διὰ τούτων δηλοῖ· καταιγὶς δὲ ἐστι φαγ δαία πνεύματος ρύμη ἀφόρητος. Προσκαλέσεται τὸν οὐρανὸν ἔνω, καὶ τὴν γην
μοι παρὰ τοῦ ἁγίου Πνεύματος παραβολήν· τουτέ- διὰ τοῦ στόματος αὐτῶν ἀρεσθήσονται τοῖς πεπραγ
στιν εἰς ἀπόκρυφον λόγον· τοιαῦτα γὰρ τὰ προφη μένοις, ήτοι, Καλῶς ἐποιήσαμεν, ἐροῦσι, καὶ τὸ
τικά.
κακὸν αἰνέσουσιν.
• Ανοίξω ἐν ψαλτηρίῳ τὸ πρόβλημά μου.» -
Φανερώσω διὰ ψαλτηρίου, τουτέστι μετά μουσικοῦ
μέλους τὸν λόγον μου.
• Ινα τί φοβοῦμαι ἐν ἡμέρᾳ πονηρα;» Που
νηρὰν καλεῖ τὴν τῆς κρίσεως.
• Ἡ ἀνομία τῆς πτέρνης μου κυκλώσει με. ο
Διὰ τί φοβοῦμαι; ὅτι τὸ τῆς κυκλώσει με ανομία
τῆς ἀπάτης μου· ἀπάτη δὲ ἡ ἁμαρτία ὡς ἀπατῶσα
τὸν ἁμαρτάνοντα Περιφραστικῶς δὲ εἶπεν ἀντὶ τοῦ,
Η αμαρτία μου.
• Οι πεποιθότες ἐπὶ τῇ δυνάμει αὐτῶν· καὶ ἐπὶ
τῷ πλήθει τοῦ πλούτου αὐτῶν καυχώμενοι.
Προσυπακουστέον τὸ ἀκουσάτωσαν.
• Ως πρόβατα ἐν ᾅδῃ ἔθετο· θάνατος ποιμανεῖ
αὐτούς.» - Ἐπεὶ ἀπεκτηνώθησαν, θήσει αὐτοὺς
ὁ Θεὸς ἐν τῷ τόπῳ τῆς κολάσεως ὡς πρόβατα πρό
χειρα εἰς ἀπώλειαν, καὶ γέεννα κατακυριεύσει αυτ
τῶν.
• Καὶ κατακυριεύσουσιν αὐτῶν οἱ εὐθεῖς τὸ
πρωί. ο Καὶ κρείττους αὐτῶν ἔσονται οἱ ἐνάρετοι
τάχιστα, ὡς δεσπόται πρὸς δούλους, κἂν τοῦτο ἐν
τῷ κόσμῳ οὐκ ἦν.
• Καὶ ἡ βοήθεια αὐτῶν παλαιωθήσεται ἐν τῷ
ᾅδῃ. Τουτέστιν ἁφανισθήσεται.
• Εκ τῆς δόξης αὐτῶν ἐξώσθησαν.» — Τῆς ἐκ
πλούτου καὶ οἰκοδομημάτων δόξης αὐτῶν ἀποσπαρ-
• Αδελφὸς οὐ λυτροῦται· λυτρώσεται ἄνθρω- θήσονται πρὸς ᾄδην αγόμενοι.
πος, - Ανθρωπος ἀλλότριος δηλαδή.
• Οὐ δώσει τῷ Θεῷ ἐξίλασμα ἑαυτοῦ. ὁ 05
δώσει τι ἕτερον εἰς λύτρον τῷ Θεῷ ἑαυτοῦ ἐν τῇ
κρίσει ὁ ἐπὶ τῇ δυνάμει αὐτοῦ πεποιθώς.
• Καὶ τὴν τιμὴν τῆς λυτρώσεως τῆς ψυχῆς αὐ
τοῦ.» - Νύει μοι λύτρωσιν τὴν ἐλευθερίαν, τιμήν
δὲ τὸ τίμημα. Φησὶ δὲ ὅτι οὐκ ἐξωνήσεται σωτηρίαν
ἑαυτῷ ὁ καυχώμενος ἐν πλούτῳ.
- "Ο; δὲ εἰς
• Καὶ ἐκοπίασεν εἰς τὸν αἰῶνα.»
τὸν αἰῶνα τοῦτον ἐκοπίασε διὰ Θεὸν, τῆς μελλούσης
ζωῆς ἐπιτεύξεται.
• Οὐκ ὄψεται καταφθορὰν ὅταν ἴδῃ σοφοὺς ἀποθνήσκοντας.» Καταφθορὰν ὀνομάζει ἐνταῦθα τὴν
ἀπώλειαν τῆς ψυχῆς, τὴν εἰς τὸ διηνεκές κακοπά
θειαν, ἣν οὐκ ἴδῃ εἰς αὐτὸν ὁ κατὰ Θεὸν κεκοπιαχώς, ὅτε θεάσεται τοὺς τοῦ κόσμου σοφούς, τους
περιέργους ἀνθρώπους δηλονότι καὶ πονηρούς, τὸν
ἐν γεέννῃ θάνατον ἀποθνήσκοντας.
• Επιτοαυτὸ ἄφρων καὶ ἄνους ἀπολοῦνται, καὶ
καταλείψουσιν αλλοτρίοις τὸν πλοῦτον αὐτῶν.
Τὸν τῇ δοκήσει σοφὸν εἰς ἄφρονα καὶ ἄνουν διαιρεί·
καὶ ἄφρονα μὲν καλεῖ τὸν μὴ εἰδότα τὸν ὄντως Θεόν,
ἄνουν δὲ τὸν ἑπτοημένον περὶ τὰ γῆῖνα· οἱ ὁμοῦ
τῆς τῶν σωζομένων μερίδος ἀφανισθήσονται.
• Καὶ οἱ τάφοι αὐτῶν οἰκίαι αὐτῶν εἰς τὸν αἰ
ώνα, κα Οἰκίαι αὐτῶν καὶ κατασκηνώσεις αὐτῶν
ἔσονται ἕως τῆς συντελείας οι τάφοι αυτῶν καὶ
οὐχ ἃ κατεσκεύασαν οἰκήματα λαμπρὰ καὶ πολυτελή.
• Επεκαλέσαντο τὰ ὀνόματα αὐτῶν ἐπὶ τῶν
γαιῶν.» — Επωνύμους ἑαυτοῖς ἐποιήσαντο πόλεις,
καὶ χώρας, καὶ ἀγρούς.
• Καὶ ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὧν οὐ συνῆκε, παρασυνεβλήθη τοῖς ἀνοήτοις κτήνεσι καὶ ὡμοιώθη αὐτοῖς, ο
Καὶ πᾶς τις αὐτῶν ἄνθρωπος ὢν ἐν τιμῇ τοῦ
κατ' εἰκόνα, ἡγνόησε τοῦτο ἐκών, καὶ συνετάγη τοῖς
κτήνεσιν.
• Αὕτη ἡ ὁδὸς αὐτῶν σκάνδαλον αὐτοῖς, ο - Αύτη
ἡ διαγωγὴ αὐτῶν, ἤγουν ἡ πρὸς τὰ κτήνη ὁμοίωσις,
ἐμπόδιον τούτοις εἰς ἀρετήν.
• Καὶ μετὰ ταῦτα ἐν τῷ στόματ: αὐτῶν εὐδοκή
σούσι. Ο Καὶ μετὰ τὸ ὁμοιωθῆναι τοῖς κτήνεσι,
• Πλήν ὁ Θεὸς λυτρώσεται τὴν ψυχήν μου ἐκ
χειρὸς ᾅδου, ὅταν λαμβάνη με.» - Προφητεύει ὅτι
ὁ Θεὸς Λόγος, ὅταν λάξῃ τὴν ἀνθρωπίνην μορφήν,
τὰς τῶν ἀνθρώπων ψυχὰς ἐκ τῆς τοῦ ᾅδου κατασχέ
σεως φύσεται.
ι Οτι ἡ ψυχὴ αὐτοῦ ἐν τῇ ζωῇ αὐτοῦ εὐλογηθήΚαὶ γὰρ αὐτὸς ἕως ἂν ζῶμεν χαρισεται.
σθήσεται.
• Εξομολογήσεταί σοι ὅταν ἀγαθύνῃς αὐτῷ. ο
- Πρὸς τὸν Θεὸν ὁ Λόγος εὐχαριστήσει ὅταν ἀγαθοῖς ἐντύχῃ· ὅταν δὲ λυπηροῖς βλ.....
• Εἰσελεύσεται ἕως γενεᾶς πατέρων αὐτοῦ. ο
Ἐκεῖ καταντήσει γενεὰ τῶν προγόνων αὐτοῦ εἰς τὸ
Εξώτερον σκότος τὸ αἰώνιον.
• Καὶ ἄνθρωπος ἐν τιμῇ ὧν οὐ συνῆκε. — Επα
ναλαμβάνει σχετλιάζων.
ΨΑΛΜΟΣ ΜΘ'.
• Ψαλμὸς τῷ 'Ασάφ.» — Καὶ οὗτος ὁ ψαλμὸς
περὶ τῆς κοινῆς κρίσεως· πλὴν ἐν τῷ πρὸ τούτου μὲν
κατηγορείται πᾶς πονηρὸς, ἐν τούτῳ δὲ ἰδικῶς οἱ
Ἰουδαῖοι ἐλέγχονται.
• Θεός θεῶν Κύριος ἐλάλησε καὶ ἐκάλεσε τὴν γῆν
ἀπὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν. ο - Ο Κύριος
καὶ Θεὸς καὶ δημιουργὸς τῶν ὀνομαζομένων πάντων
θεῶν λαλήσει δικαστικῶς καὶ καλέσει τὴν γῆν πασαν, ὅτι καὶ παγκόσμιον τὸ κριτήριον.
• Ἐκ Σιὼν ἡ εὐπρέπεια τῆς ὡραιότητος αὐτοῦ. ο
- Εντεῦθεν ἕως τοῦ “Ακουσιν, λαός μου, μέσον,
βουλήματα. Φησὶ δὲ νῦν ὅτι ἐκ τῆς Σιὼν ἔσται τὸ
πρόσλημμα τοῦ Λόγου, ὅπερ ἐστὶ ναὸς καὶ δόξα της
αὐτοῦ ὡραιότητος ήτοι θεότητος.
. Ὁ Θεὸς ἐμφανῶς ἤξει.» — Εν μὲν τῇ πρώτη
παρουσίᾳ κρυφίως ἐλήλυθεν· ἐν δὲ τῇ δευτέρα μετὰ
δυνάμεως καὶ δόξης ἔλθῃ πολλῆς.
• Ο Θεὸς ἡμῶν, καὶ οὐ παρασιωπήσεται.»
Οὐκ ἀνεξικακήσει, ἀλλ᾽ ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ τὰ
ἔργα αὐτοῦ.
• Πῦρ ἐνώπιον αὐτοῦ καυθήσεται καὶ κύκλῳ αὐ
τοῦ καταιγὶς σφόδρα.» — Τὸ φρικτὸν αὐτοῦ καὶ
ἀνυπόστατον διὰ τούτων δηλοῖ· καταιγὶς δὲ ἐστι φαγ
δαία πνεύματος ρύμη ἀφόρητος.
• Προσκαλέσεται τὸν οὐρανὸν ἔνω, καὶ τὴν γην
col. 1469–1470page 472 of 548
PG 142:1469τοῦ διακρῖναι τὸν λαὸν αὐτοῦ. Υπερβατῶς, τὸν ἡ δείξω τῷ οὕτως θύοντι τὴν παρ ἐμοῦ σωτηρίαν. ἄνω ὄντα οὐρανὸν προσκαλέσεται καὶ τὴν γῆν ἕνεκα τοῦ ἐλέγξαι τὸν λαὸν αὐτοῦ τὸν Ἰουδαϊκόν. Συναγάγετε αὐτῷ τοὺς ὁσίου; αὐτοῦ, ο σίους λέγει τοὺς Εβραίους, ὡς ἀφοσιωθέντας αὐτῷ. Τοὺς διατιθεμένους τὴν διαθήκην αὐτοῦ ἐπὶ θυ σίαις.» — Τοὺς διοικοῦντας καὶ ἐκπληροῦντας τὸν νόμον αὐτοῦ ἐπὶ θυσίαις μόνον. Καὶ ἀναγγελοῦσιν οἱ οὐρανοὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, ὅτι ὁ Θεὸς κριτής ἐστιν. ο -- Κηρύξουσιν οἱ οὐρανοὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, ὅτι ὄντως κριτής ἐστι, φύσει κεκτημένος τὸ δίκαιον. Ακουσον, λαός μου, καὶ λαλήσω σε:. τεῦθεν οἱ λόγοι τοῦ Θεοῦ. Τὸ δὲ διαμαρτύρομαι, ἀντὶ, παρρησίᾳ λεχθήσομαι. Εγνωκα πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ ὡραιότης ἀγροῦ μετ᾿ ἐμοῦ ἐστι. ο ἀγροῦ οἱ κατὰ καιροὺς φυόμενοι καρπο!· τὸ δὲ κατ᾿ ἐμοῦ ἀντὶ τοῦ, παρ' ἐμοί. ΨΑΛΜΟΣ Ν'. Εἰς τὸ τέλος ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. Ἐν τῷ ἐλθεῖν πρὸς αὐτὸν Νάθαν τὸν προφήτην, ἡνίκα εἰσῆλθε πρὸς Βηρσαβεέ.» Τὸ ἡνίκα ἐνταῦθα ύστερος χρονίαν δηλοῦν ἐστιν ἀντὶ τοῦ μεθ' ὅ, Ελέησόν με, ὁ Θεός, κατὰ τὸ μέγα ἔλεός σου, καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τῶν οἰκτιρμῶν σου, ἐξάλειψον τὸ ἀνόμημά μου. — Αξίως τοῦ μεγάλου σου ἐλέους ἐλέησόν με μεγάλως ἡμαρτηκότα σοι. ο Ἐπὶ πλεῖον πλῦνόν με ἀπὸ τῆς ἀνομίας μου, καὶ ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας μου καθάρισόν με. ι - Συν εχωρήθη γὰρ καὶ διὰ Νάθαν. Κεῖται δὲ τὸ ἐπιπλεῖον ἀντὶ τοῦ ἄγαν. οὐρανοῦ, καὶ «Οτι τὴν ἀνομίαν μου ἐγὼ γινώσκω, καὶ ἡ ἁμαρ τία μου ἐνώπιόν μου ἐστι διαπαντός. ο Ωραιότης Ελέησόν με, φησίν, ὅτι οὐκ ἐπελαθόμην τῆς ἁμαρτίας μου, και ταφρονήσας αὐτῆς, ἀλλ' ἐν νῷ ταύτην στρέφω ἀεί. Εάν πεινάσω, οὐ μή σοι εἴπω. ο - Τοῦτο εἰ ρωνικόν. Θῦσον τῷ Θεῷ θυσίαν αἰνέσεως. ο τὴν εὐχαριστία, φησίν. Αἴνεσιν Καὶ ἀπόδος τῷ Ὑψίστῳ τὰς εὐχάς σου, ο Εὐχὰς λέγει τὰς ὑποσχέσεις τῆς εὐαρεστήσεως· ἐξ αὐτοῦ γὰρ τοῦ δοῦλοι καλεῖσθαι Θεοῦ τῷ Δεσπότῃ εὐαρεστεῖν ὑποσχόμεθα. Τῷ δὲ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ Θεός, να Αμαρ τωλόν φησι τὸν τῶν ἱερέων και γραμματέων χρο ρόνο Εἰ ἐθεώρεις κλέπτην, συνέτρεχες αὐτῷ, καὶ μετὰ μοιχῶν τὴν μερίδα σου ἐπίθεις.» – Μοχὴν ἐνταῦθά φησι παντοῖον ἀκόλαστον ταῖς σαρκικαῖς ἐπιθυμίαις. Τὸ στόμα σου επλεόνασε κακίᾳ.» - Επίη ρώθη ψεύδους. Αδιάφορος δὲ ἡ σύνταξις κἐνταῦθα ὡς πολλαχοῦ. Καθήμενος κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σου κατελάλει, καὶ κατὰ τοῦ υἱοῦ τῆς μητρός σου ἐτίθεις σκάνδαλον.» Συνεδριάζων τισίν· ἀδελφὸν δὲ καὶ υἱὸν μητρὸς ἐκ παραλλήλου φησὶ τὸν τῆς αὐτῆς φύσεως ἅμα καὶ πίστεως κοινωνόν, Σκάνδαλον δὲ τὴν παγίδα, τουτέστι τὴν ἐπιβουλήν. Ταῦτα ἐποίησας, καὶ ἐσίγησα. θύμησα. Έμακρο Υπέλαβες ἀνομίαν ὅτι ἔσομαί σοι ὅμοιος.» Ἐμοῦ μακροθυμοῦντος, ὑπέλαβες συνευδοκεῖν με τοῖς ἁμαρτάνουσιν. «Σύνετε δὴ ταῦτα, οἱ ἐπιλανθανόμενοι τοῦ Θεοῦ.» Οἱ ἀμνημονοῦντες τοῦ Θεοῦ διὰ τὴν μακροθυμίαν αὐτοῦ. Μήποτε άρπασῃ, καὶ οὐ μὴ ᾖ ὁ φυόμενος.» Μήποτε ἁρπάσῃ τὰς ψυχὰς ἡμῶν δι' ἀγγέλων ἀπο τόμων. Θυσία αἰνέσεως δοξάσει με. ν - Τὴν δι' εὐχα ρατίας θυσίαν ἔχω δόξαν ἐμὴν καὶ οὐ τὴν δια ζώων. Καὶ ἐκεῖ ὁδὸς ἣν δείξω αὐτῷ τὸ σωτήριόν μου. 1 — Καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ θυσίᾳ ἐστὶν ὁδὸς δι' ἧς Σοὶ μόνῳ ἥμαρτον, καὶ τὸ πονηρὸν ἐνώπιόν σου ἐποίησα.» — Βασιλεὺς ὢν καὶ σοὶ μόνῳ δικαστή υποκείμενος, σοὶ μόνῳ ἥμαρτον. "Αλλως δέ, Καν τὸν. Ουρίαν ἡδίκησα, ἀλλ' αὕτη ἡ ἁμαρτία ἐπὶ σὲ διαβαίνει· τοὺς σούς νόμους γὰρ παραβέβηκα. "Η ὅτι, τοὺς ἄλλους λαθών, συ! μόνῳ ἔγνωσμαι ήμαρ τηχώς. Το Οπως ἂν δικαιωθῇς ἐν τοῖς λόγοις σου, ὅπως οὐκ ἔστι νῦν αἰτίας δηλωτικόν, ἀλλ' ἐκβάσεως. Φησί γάρ, Εποίησα τὸ κακὸν κατὰ τῆς ἐμαυτοῦ κεφαλῆς ἵν᾽ ἐν ταῖς δικαιολογίαις σου ταῖς πρὸς ἐμὲ σὺ μὲν δεδικαιωμένος ὀφθῇς καὶ ἀνεπίληπτος, ἐγὼ δὲ καταδεδικασμένος καὶ ὑπαίτιος, καὶ ἐν τῷ ἄγειν σεαυτὸν εἰς κρίσιν μετ᾿ ἐμοῦ, σὺ μὲν νικήσῃς, ἐγὼ δὲ ἡττηθῶ. Κρίνεται δὲ ὁ Θεὸς μεθ᾿ ἡμῶν, ὅταν ἐλέγχῃ ἡμᾶς. Ἰδοὺ γὰρ ἐν ἀνομίαις συνελήφθην, καὶ ἐν ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου. - Συνεσχέθην ή ταῖς ἀνομίαις· ἡ μήτηρ μου, ὡς ἔοικεν, εἰς ταῦτό με ἐγέννησεν, εἰς τὸ ἁμαρτάνειν· τὸ γὰρ ἐκίσσησεν ἐγέννησεν εἶπεν ὁ Σύμμαχος. Ο Ἰδοὺ γὰρ ἀλήθειαν ἠγάπησας.» - Ομολογώ τὰς ἀνομίας μου, διότι ἀγαπᾶς τὴν ἀλήθειαν. Τὰ ἄδηλα καὶ τὰ κρύφια τῆς σοφίας σου ἐδή λωσάς μοι. ο Πρὸς οἰκείαν αἰσχύνην τοῦτό φη Ραντιεῖς με ὑσσώπη, καὶ καθαρισθήσομαι πλυνεῖς με, καὶ ὑπὲρ χιόνα λευκανθήσομαι. ο Ταῦτα δύναμιν ἔχει εὐχῆς. Υσσωπον δὲ τροπικώς ὀνομάζει τὴν ἄφεσιν. Ακουτιεῖς με ἀγαλλίασιν καὶ εὐφροσύνην.» Ταῖς ἀκοαῖς τῆς ψυχῆς μου ένηχήσεις χαρὰν τῇ πληροφορία της συγχωρήσεως. Καὶ ἀγαλλιάσονται ὀστέα τεταπεινωμένα.» Διὰ τῶν ὀστῶν ὅλον δηλοῖ ἑαυτὸν κατακαμφθέντα τῷ φορτίῳ τῆς ἁμαρτίας. Απόστρεψον τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τῶν ἁμαρτ τῶν μου, καὶ πάσας τὰς ἀνομίας μου ἐξάλειψον. Περιδέ μου τὰ ἁμαρτήματα.
τοῦ διακρῖναι τὸν λαὸν αὐτοῦ.
-dq
Υπερβατῶς, τὸν ἡ δείξω τῷ οὕτως θύοντι τὴν παρ ἐμοῦ σωτηρίαν.
ἄνω ὄντα οὐρανὸν προσκαλέσεται καὶ τὴν γῆν ἕνεκα
τοῦ ἐλέγξαι τὸν λαὸν αὐτοῦ τὸν Ἰουδαϊκόν.
'0-
• Συναγάγετε αὐτῷ τοὺς ὁσίου; αὐτοῦ, ο
σίους λέγει τοὺς Εβραίους, ὡς ἀφοσιωθέντας αὐτῷ.
• Τοὺς διατιθεμένους τὴν διαθήκην αὐτοῦ ἐπὶ θυσίαις.» — Τοὺς διοικοῦντας καὶ ἐκπληροῦντας τὸν
νόμον αὐτοῦ ἐπὶ θυσίαις μόνον.
»
• Καὶ ἀναγγελοῦσιν οἱ οὐρανοὶ τὴν δικαιοσύνην
αὐτοῦ, ὅτι ὁ Θεὸς κριτής ἐστιν. ο -- Κηρύξουσιν οἱ
οὐρανοὶ τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ, ὅτι ὄντως κριτής
ἐστι, φύσει κεκτημένος τὸ δίκαιον.
• Ακουσον, λαός μου, καὶ λαλήσω σε:. 'Evτεῦθεν οἱ λόγοι τοῦ Θεοῦ. Τὸ δὲ διαμαρτύρομαι, ἀντὶ,
παρρησίᾳ λεχθήσομαι.
• Εγνωκα πάντα τὰ πετεινὰ τοῦ
ὡραιότης ἀγροῦ μετ᾿ ἐμοῦ ἐστι. ο
ἀγροῦ οἱ κατὰ καιροὺς φυόμενοι καρπο!· τὸ δὲ
κατ᾿ ἐμοῦ ἀντὶ τοῦ, παρ' ἐμοί.
• Εἰς τὸ τέλος ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. Ἐν τῷ ἐλθεῖν
πρὸς αὐτὸν Νάθαν τὸν προφήτην, ἡνίκα εἰσῆλθε
πρὸς Βηρσαβεέ.» Τὸ ἡνίκα ἐνταῦθα ύστερος
χρονίαν δηλοῦν ἐστιν ἀντὶ τοῦ μεθ' ὅ,
• Ελέησόν με, ὁ Θεός, κατὰ τὸ μέγα ἔλεός σου,
καὶ κατὰ τὸ πλῆθος τῶν οἰκτιρμῶν σου, ἐξάλειψον τὸ
ἀνόμημά μου. — Αξίως τοῦ μεγάλου σου ἐλέους
ἐλέησόν με μεγάλως ἡμαρτηκότα σοι.
ο
• Ἐπὶ πλεῖον πλῦνόν με ἀπὸ τῆς ἀνομίας μου,
καὶ ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας μου καθάρισόν με. ι - Συνεχωρήθη γὰρ καὶ διὰ Νάθαν. Κεῖται δὲ τὸ ἐπιπλεῖον
ἀντὶ τοῦ ἄγαν.
οὐρανοῦ, καὶ
«Οτι τὴν ἀνομίαν μου ἐγὼ γινώσκω, καὶ ἡ ἁμαρ
τία μου ἐνώπιόν μου ἐστι διαπαντός. ο --
Ωραιότης
Ελέησόν
με, φησίν, ὅτι οὐκ ἐπελαθόμην τῆς ἁμαρτίας μου, και
ταφρονήσας αὐτῆς, ἀλλ' ἐν νῷ ταύτην στρέφω
ἀεί.
• Εάν πεινάσω, οὐ μή σοι εἴπω. ο - Τοῦτο εἰρωνικόν.
• Θῦσον τῷ Θεῷ θυσίαν αἰνέσεως. ο
τὴν εὐχαριστία, φησίν.
Αἴνεσιν
• Καὶ ἀπόδος τῷ Ὑψίστῳ τὰς εὐχάς σου, ο
Εὐχὰς λέγει τὰς ὑποσχέσεις τῆς εὐαρεστήσεως· ἐξ
αὐτοῦ γὰρ τοῦ δοῦλοι καλεῖσθαι Θεοῦ τῷ Δεσπότῃ
εὐαρεστεῖν ὑποσχόμεθα.
• Τῷ δὲ ἁμαρτωλῷ εἶπεν ὁ Θεός, να Αμαρ
τωλόν φησι τὸν τῶν ἱερέων και γραμματέων χρο
ρόνο
• Εἰ ἐθεώρεις κλέπτην, συνέτρεχες αὐτῷ, καὶ G
μετὰ μοιχῶν τὴν μερίδα σου ἐπίθεις.» – Μοχὴν
ἐνταῦθά φησι παντοῖον ἀκόλαστον ταῖς σαρκικαῖς
ἐπιθυμίαις.
• Τὸ στόμα σου επλεόνασε κακίᾳ.» - Επίηρώθη ψεύδους. Αδιάφορος δὲ ἡ σύνταξις κἐνταῦθα
ὡς πολλαχοῦ.
• Καθήμενος κατὰ τοῦ ἀδελφοῦ σου κατελάλει,
καὶ κατὰ τοῦ υἱοῦ τῆς μητρός σου ἐτίθεις σκάνδα
λον.»
Συνεδριάζων τισίν· ἀδελφὸν δὲ καὶ υἱὸν
μητρὸς ἐκ παραλλήλου φησὶ τὸν τῆς αὐτῆς φύσεως
ἅμα καὶ πίστεως κοινωνόν, Σκάνδαλον δὲ τὴν παγίδα,
τουτέστι τὴν ἐπιβουλήν.
• Ταῦτα ἐποίησας, καὶ ἐσίγησα.
θύμησα.
Έμακρο-
• Υπέλαβες ἀνομίαν ὅτι ἔσομαί σοι ὅμοιος.»
Ἐμοῦ μακροθυμοῦντος, ὑπέλαβες συνευδοκεῖν με
τοῖς ἁμαρτάνουσιν.
«Σύνετε δὴ ταῦτα, οἱ ἐπιλανθανόμενοι τοῦ Θεοῦ.»
- Οἱ ἀμνημονοῦντες τοῦ Θεοῦ διὰ τὴν μακροθυμίαν
αὐτοῦ.
• Μήποτε άρπασῃ, καὶ οὐ μὴ ᾖ ὁ φυόμενος.»
Μήποτε ἁρπάσῃ τὰς ψυχὰς ἡμῶν δι' ἀγγέλων ἀπο
τόμων.
• Θυσία αἰνέσεως δοξάσει με. ν - Τὴν δι' εὐχα
ρατίας θυσίαν ἔχω δόξαν ἐμὴν καὶ οὐ τὴν δια
ζώων.
• Καὶ ἐκεῖ ὁδὸς ἣν δείξω αὐτῷ τὸ σωτήριόν
μου. 1 — Καὶ ἐν ἐκείνῃ τῇ θυσίᾳ ἐστὶν ὁδὸς δι' ἧς
U
• Σοὶ μόνῳ ἥμαρτον, καὶ τὸ πονηρὸν ἐνώπιόν σου
ἐποίησα.» — Βασιλεὺς ὢν καὶ σοὶ μόνῳ δικαστή
υποκείμενος, σοὶ μόνῳ ἥμαρτον. "Αλλως δέ, Καν
τὸν. Ουρίαν ἡδίκησα, ἀλλ' αὕτη ἡ ἁμαρτία ἐπὶ σὲ
διαβαίνει· τοὺς σούς νόμους γὰρ παραβέβηκα. "Η
ὅτι, τοὺς ἄλλους λαθών, συ! μόνῳ ἔγνωσμαι ήμαρ
τηχώς.
Το
• Οπως ἂν δικαιωθῇς ἐν τοῖς λόγοις σου,
ὅπως οὐκ ἔστι νῦν αἰτίας δηλωτικόν, ἀλλ' ἐκβάσεως.
Φησί γάρ, Εποίησα τὸ κακὸν κατὰ τῆς ἐμαυτοῦ
κεφαλῆς ἵν᾽ ἐν ταῖς δικαιολογίαις σου ταῖς πρὸς ἐμὲ
σὺ μὲν δεδικαιωμένος ὀφθῇς καὶ ἀνεπίληπτος, ἐγὼ
δὲ καταδεδικασμένος καὶ ὑπαίτιος, καὶ ἐν τῷ ἄγειν
σεαυτὸν εἰς κρίσιν μετ᾿ ἐμοῦ, σὺ μὲν νικήσῃς, ἐγὼ
δὲ ἡττηθῶ. Κρίνεται δὲ ὁ Θεὸς μεθ᾿ ἡμῶν, ὅταν
ἐλέγχῃ ἡμᾶς.
• Ἰδοὺ γὰρ ἐν ἀνομίαις συνελήφθην, καὶ ἐν
ἁμαρτίαις ἐκίσσησέ με ἡ μήτηρ μου. - Συνεσχέθην
ή
ταῖς ἀνομίαις· ἡ μήτηρ μου, ὡς ἔοικεν, εἰς ταῦτό με
ἐγέννησεν, εἰς τὸ ἁμαρτάνειν· τὸ γὰρ ἐκίσσησεν
ἐγέννησεν εἶπεν ὁ Σύμμαχος.
Ο
• Ἰδοὺ γὰρ ἀλήθειαν ἠγάπησας.» - Ομολογώ
τὰς ἀνομίας μου, διότι ἀγαπᾶς τὴν ἀλήθειαν.
• Τὰ ἄδηλα καὶ τὰ κρύφια τῆς σοφίας σου ἐδή
λωσάς μοι. ο
Πρὸς οἰκείαν αἰσχύνην τοῦτό φη0:V.
• Ραντιεῖς με ὑσσώπη, καὶ καθαρισθήσομαι
πλυνεῖς με, καὶ ὑπὲρ χιόνα λευκανθήσομαι. ο -
Ταῦτα δύναμιν ἔχει εὐχῆς. Υσσωπον δὲ τροπικώς
ὀνομάζει τὴν ἄφεσιν.
"
• Ακουτιεῖς με ἀγαλλίασιν καὶ εὐφροσύνην.»
— Ταῖς ἀκοαῖς τῆς ψυχῆς μου ένηχήσεις χαρὰν τῇ
πληροφορία της συγχωρήσεως.
• Καὶ ἀγαλλιάσονται ὀστέα τεταπεινωμένα.»
Διὰ τῶν ὀστῶν ὅλον δηλοῖ ἑαυτὸν κατακαμφθέντα
τῷ φορτίῳ τῆς ἁμαρτίας.
• Απόστρεψον τὸ πρόσωπόν σου ἀπὸ τῶν ἁμαρτ
τῶν μου, καὶ πάσας τὰς ἀνομίας μου ἐξάλειψον.
Περιδέ μου τὰ ἁμαρτήματα.
col. 1471–1472page 473 of 548
PG 142:1471Καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοί, ὁ Θεός.» Εβραϊκῷ διὰ τὴν πολλὴν ἐμφέρειαν τῶν παρ' Καρδίαν τὴν ψυχὴν λέγει. Κτίσον δὲ τὸ ἀποκα τάστησαν. Καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου. Πνεῦμα εὐθὲς τὸ πνευματικών χάρισμα τῆς εὐθότητα. Τὸ δὲ ἐγκαίνισον, ἀντὶ τοῦ, καινῶς εικαίε έγκατα δὲ καλεῖ τὰ κρύφια της διανοίας, καὶ τὰ βέθη των λογισμών. Απόδος μας τὴν ἀγαλλίασιν τοῦ σωτηρίου σου.» Τὴν χαρὰν ἣν εἶχον ἐκ τοῦ σώζεσθαι διὰ σοῦ. Και πνεύματι ηγεμονικῷ στήριξόν με.» – Κραταίωσόν με χαρίσματι κυριευτικῷ τῶν παθῶν, καὶ ὁδηγῷ πρὸς τὰ κρείττονα. Διδάξω ἀνόμους τὰς ὁδούς σου, καὶ ἀσεβεῖς ἐπὶ σὲ ἐπιστρέψουσιν: ο Τοῖς ἄλλοις ἁμαρτωλοῖ; ἔσο μαι τύπος μετανοίας καὶ ἐπιστροφῆς. Ῥῦσα! με ἐξ αἱμάτων, ὁ Θεός, ὁ Θεὸς τῆς σω τηρίας μου. Αίματα λέγονται καὶ οἱ ἄδικοι φόνοι, καὶ οἱ τούτοις ἐπιχαίροντες δαίμονες. Αγαλλιάσεται ἡ γλῶσσα μου τὴν δικαιοσύνην σου.» -- Τῇ ἀπαγγελίᾳ τῆς παρὰ σοῦ γενομένης μοι δικαιώσεως εἴτουν ἐλευθερίας ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας μου. «Κύριε, τὰ χείλη μου ἀνοίξεις, καὶ τὸ στόμα μου ἀναγγελεῖ τὴν αἴνεσίν σου. ο – Ανοίξεις πρὸς τὴν σὴν δοξολογίαν καὶ ὕμνησιν κεκλεισμένα τῇ κατα γνώσει διὰ τὴν ἁμαρτίαν. Οτι εἰ ἠθέλησας θυσίαν, ἔδωκα ἄν· ὁλοκαυτώματα οὐκ εὐδοκήσεις. Τὸ εὐδοκήσεις, ἀντὶ τοῦ ἀποδέξῃ. Εβραίοις στοιχείων, τοῦ τε γὰρ καὶ βήθο Αχιμέλεχ γὰρ τὸ ὄνομα τοῦ ἀρχιερέως αἱ Βασιλεῖσι διαγορεύουσιν. «Τί ἐγκαυγᾷ ἐν κακία Δυνατός ἐν κακία καὶ Διὴν καὶ ὁ προδίτης Ἰούδας, καὶ ὁ διάβ' λος μᾶλλον καὶ τὰ ὑπηρέτης αὐτοῦ. Ο δυνατές, ἀνομίαν ὅλην τὴν ἡμέραν, ἀδικίαν ἐλογίσατο ἡ γλώσσά σου, ο α Ασυνδέτως ἀνομίαν, ἀδικίαν δια παντ'ς ἐφθέγξατο ή γλωσσά σου. Ωσεί ξυρὴν ήκονημένον ἐποίησας δόλον. ο Οξείαν καὶ δραστηρίαν κατεσκεύασας βολέν. Ηγάπησας πάντα βήματα καταποντισμού, γλῶσσαν δολίαν. Λίγους καταποντιστικούς καὶ ἀφανιστικοὺς ἀνθρώπων. Διὰ τοῦτο ὁ Θεὸς καθέλοι σε εἰς τέλος. ο Τὰ εὐκτικὰ ἀντὶ μελλόντων οριστικῶν· προφητείαι γὰρ εἰσιν ἐν τύπῳ ἀρᾶς. Εκτίλαι σε, καὶ μεταναστεύσαι σε ἀπὸ σκη νώματός σου. Σκήνωμα τῆς ψυχῆς τὸ σῶμα τοῦ δὲ Σιτὰν ἡ παρ' ἡμῖν προσεδρία. Καὶ τὸ ρίζωμά σου ἐκ γῆς ζώντων.» ζωμα τὸ γένος καὶ ἡ τῆς προσεδρίας ἑδραίωσις. Όψονται δίκαιοι καὶ φοβηθήσονται. ται τοῦ πονηροῦ καταστροφὴν, καὶ ἀσφαλέστεροι τῷ φόβῳ ἀφύκτου δίκης γενήσονται. Καὶ ἐπ' αὐτὸν γελάσονται καὶ ἐροῦσιν· Ιδού ἄνθρωπος ὃς οὐκ ἔθετο τὸν Θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ. ν Άνθρωπος λέγεται καὶ ὁ διάβολος διὰ τὸ φιλήδονον αὐτοῦ. ο Αλλ' ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ πλούτου απ Θυσία τῷ Θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον.» — Ο τοῦ, καὶ ἐνεδυναμώθη ἐπὶ τῇ ματαιότητι αὐτοῦ. ο Εκουσίως τεταπεινωμένη ψυχή. Καρδίαν συντετριμμένην ὁ Θεὸς οὐκ ἐξουδενώσει. > ται. Πλοῦτον καλεῖ καὶ τὴν κτῆσιν τῆς κακίας. τοῦ Θεοῦ. Οὐκ ἀποδοκιμάσει, οὐκ ἀποστραφήσε Αγάθυνον, Κύριε, ἐν τῇ εὐδοκίᾳ σου τὴν Σιών.» 'Αγάθυνον μὲν τὸ ἀγαθοποίησον, Σιὼν δὲ καὶ ἡ τῶν πιστῶν συναγωγὴ καὶ μία ἑκάστη ψυχή εύ σεβής, τάχα δὲ καὶ ἡ τῆς Ἐκκλησίας προϊσταμένη, καὶ οἱ τὴν ψυχὴν ὀχυροῦντες στεροι λογισμοί θυσία δὲ δικαιοσύνη, ήτοι δικαία ἡ ἀρετή. Καὶ ἀνα φορὰ μὲν, εἴτουν ἀναφαίρεμα, ἡ μερικὴ ἀρετή· ἡ δὲ καθόλου καὶ τελεία ὁλοκαύτωμα· μόσχοι δὲ ὅσοι διὰ πράξεως καὶ θεωρίας κερατίζουσι τὸν διάβολον, καὶ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας προσάγουσιν ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ. ΨΑΛΜΟΣ ΝΑ'. Εἰς τὸ τέλος, συνέσεως τῷ Δαυΐδ, ἐν τῷ ἐλθεῖν Δωήκ τὴν Ἰδουμαῖον, καὶ ἀναγγείλαι τῷ Σαούλ καὶ εἰπεῖν αὐτῷ· "Ηλθε Δαυΐδ εἰς τὸν οἶκον Αχιμέλεχ. Φεύγων Δαυΐδ Σαούλ ἐπείνασε, καὶ ἀπελθὼν εἰς Νομβα πόλιν τῶν ἱερέων πρὸς ᾿Αβιμέλεχ τὸν ἀρχια ρέα, κατεμηνύθη τῷ Σαούλ παρὰ Δωήκ τοῦ ἐπιμελητοῦ τῶν βασιλικῶν ἡμιόνων. Εκμανεὶς δὲ ὁ Σαούλ Αγάγετο καὶ κατέσφαξε τους τριακοσίους πεντήκοντα ἱερεῖς διὰ Δωήκ, καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν αὐτῶν πανωλεθρίᾳ παρέδωκεν, 5 μαθὼν ὁ Δαυΐδ τὸν παρόντα ψαλμὸν συντέθεικε. στέον καὶ ὅτι τὸ Ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος ἐν τῷ οἴκῳ Προφητεύει ὅτι ἀκέραιος φυλαχθήσεται ἐν τῇ σκέπῃ τοῦ Θεοῦ, καθάπερ ἐλαία, ἧς οὐκ ἀπεῤῥύη ὁ καρπός. Εξομολογήσομαί σοι εἰς τὸν αἰῶνα ὅτι ἐποίησας. – Εποίησας, ἐκδίκησιν δηλαδή. Καὶ ὑπομενῶ τὸ ὄνομά του, κα δοκήσω σε, δηλονότι ἐκδικητήν. Καὶ ἔτι προσ Οτι χρηστὸν ἐναντίον τῶν ὁσίων του, ο. Οτι ὠφέλιμον τοῦτο παρὰ τοῖς ἀφωσιωμένοις καὶ ἀνα κειμένοις σοι. ΨΑΛΜΟΣ ΝΒ'. Εἰς τέλος ὑπὲρ Μπελέθ συνέσεως τῷ Δαυΐδ. 1 καὶ τῷ τρισκαιδεκάτῳ κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν δ αὐτός ἐστιν, πλὴν ὀλίγων τινῶν, ἀλλὰ τὴν ἔννοιανἔχει διαφορὰν μυστηριώδη· ὅλος γὰρ τῆς κατὰ Χριστοῦ τῶν Ἰουδαίων λύττης κατηγορεί. Εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, Οὐκ ἔστι Θεός διεφθάρησαν, καὶ ἐβδελύχθησαν ἐν ἀνομίαις.» Ο ἄφρων Ἰουδαϊκός λαός ελογίσατο ἐν τῇ ψυ χῇ αὐτοῦ, καὶ ἐδογμάτισε περὶ τοῦ Χριστοῦ, ὅτι οὐκ ἔστι Θεός, ἀλλ' ἄνθρωπος ψιλός. "Οτι Θεὸς διεσκόρπισεν ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων. Ανθρωπαρέσκους ὀνομάζει τοὺς Ἰουδαίους, οι καὶ τὸν Καίσαρα θεραπεύοντες, ἐβόων· «Οὐκ ἔχο μεν βασιλέα εἰ μὴ Καίσαρα·, ὧν διεσκόρπισε τα Αβιμέλεχ σφάλμα δοκεῖ γραφικών, γεγονὼς ἐν τῷ ὀστᾶ, ήτοι τὰς φυλάς δι' ὧν συνίστατο.
NICEPHORI BLEMMIDA
• Καρδίαν καθαρὰν κτίσον ἐν ἐμοί, ὁ Θεός.» Εβραϊκῷ διὰ τὴν πολλὴν ἐμφέρειαν τῶν παρ'
Καρδίαν τὴν ψυχὴν λέγει. Κτίσον δὲ τὸ ἀποκατάστησαν.
• Καὶ πνεῦμα εὐθὲς ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις
μου. Πνεῦμα εὐθὲς τὸ πνευματικών χάρισμα
τῆς εὐθότητα. Τὸ δὲ ἐγκαίνισον, ἀντὶ τοῦ, καινῶς
εικαίε έγκατα δὲ καλεῖ τὰ κρύφια της διανοίας,
καὶ τὰ βέθη των λογισμών.
• Απόδος μας τὴν ἀγαλλίασιν τοῦ σωτηρίου σου.»
Τὴν χαρὰν ἣν εἶχον ἐκ τοῦ σώζεσθαι διὰ σοῦ.
• Και πνεύματι ηγεμονικῷ στήριξόν με.» –
Κραταίωσόν με χαρίσματι κυριευτικῷ τῶν παθῶν,
καὶ ὁδηγῷ πρὸς τὰ κρείττονα.
• Διδάξω ἀνόμους τὰς ὁδούς σου, καὶ ἀσεβεῖς ἐπὶ
σὲ ἐπιστρέψουσιν: ο Τοῖς ἄλλοις ἁμαρτωλοῖ; ἔσομαι τύπος μετανοίας καὶ ἐπιστροφῆς.
• Ῥῦσα! με ἐξ αἱμάτων, ὁ Θεός, ὁ Θεὸς τῆς σω
τηρίας μου. Αίματα λέγονται καὶ οἱ ἄδικοι
φόνοι, καὶ οἱ τούτοις ἐπιχαίροντες δαίμονες.
• Αγαλλιάσεται ἡ γλῶσσα μου τὴν δικαιοσύνην
σου.» -- Τῇ ἀπαγγελίᾳ τῆς παρὰ σοῦ γενομένης
μοι δικαιώσεως εἴτουν ἐλευθερίας ἀπὸ τῆς ἁμαρτίας
μου.
«Κύριε, τὰ χείλη μου ἀνοίξεις, καὶ τὸ στόμα μου
ἀναγγελεῖ τὴν αἴνεσίν σου. ο – Ανοίξεις πρὸς τὴν
σὴν δοξολογίαν καὶ ὕμνησιν κεκλεισμένα τῇ καταγνώσει διὰ τὴν ἁμαρτίαν.
• Οτι εἰ ἠθέλησας θυσίαν, ἔδωκα ἄν· ὁλοκαυτώ
ματα οὐκ εὐδοκήσεις. Τὸ εὐδοκήσεις, ἀντὶ τοῦ
ἀποδέξῃ.
Εβραίοις στοιχείων, τοῦ τε γὰρ καὶ βήθο Αχιμέλεχ
γὰρ τὸ ὄνομα τοῦ ἀρχιερέως αἱ Βασιλεῖσι διαγορεύουσιν.
«Τί ἐγκαυγᾷ ἐν κακία
Δυνατός ἐν κακία
καὶ Διὴν καὶ ὁ προδίτης Ἰούδας, καὶ ὁ διάβ' λος
μᾶλλον καὶ τὰ ὑπηρέτης αὐτοῦ.
• Ο δυνατές, ἀνομίαν ὅλην τὴν ἡμέραν, ἀδικίαν
ἐλογίσατο ἡ γλώσσά σου, ο α Ασυνδέτως ἀνομίαν,
ἀδικίαν δια παντ'ς ἐφθέγξατο ή γλωσσά σου.
• Ωσεί ξυρὴν ήκονημένον ἐποίησας δόλον. ο
Οξείαν καὶ δραστηρίαν κατεσκεύασας βολέν.
• Ηγάπησας πάντα βήματα καταποντισμού,
γλῶσσαν δολίαν. Λίγους καταποντιστικούς καὶ
ἀφανιστικοὺς ἀνθρώπων.
• Διὰ τοῦτο ὁ Θεὸς καθέλοι σε εἰς τέλος. ο
Τὰ εὐκτικὰ ἀντὶ μελλόντων οριστικῶν· προφητείαι
γὰρ εἰσιν ἐν τύπῳ ἀρᾶς.
• Εκτίλαι σε, καὶ μεταναστεύσαι σε ἀπὸ σκηνώματός σου. Σκήνωμα τῆς ψυχῆς τὸ σῶμα·
τοῦ δὲ Σιτὰν ἡ παρ' ἡμῖν προσεδρία.
• Καὶ τὸ ρίζωμά σου ἐκ γῆς ζώντων.» 'Piζωμα τὸ γένος καὶ ἡ τῆς προσεδρίας ἑδραίωσις.
• Όψονται δίκαιοι καὶ φοβηθήσονται.
ται τοῦ πονηροῦ καταστροφὴν, καὶ ἀσφαλέστεροι
τῷ φόβῳ ἀφύκτου δίκης γενήσονται.
• Καὶ ἐπ' αὐτὸν γελάσονται καὶ ἐροῦσιν· Ιδού
ἄνθρωπος ὃς οὐκ ἔθετο τὸν Θεὸν βοηθὸν αὐτοῦ. ν
— Άνθρωπος λέγεται καὶ ὁ διάβολος διὰ τὸ φιλήδο
νον αὐτοῦ.
ο
• Αλλ' ἐπήλπισεν ἐπὶ τὸ πλῆθος τοῦ πλούτου απ
• Θυσία τῷ Θεῷ πνεῦμα συντετριμμένον.» — Ο τοῦ, καὶ ἐνεδυναμώθη ἐπὶ τῇ ματαιότητι αὐτοῦ. ο
Εκουσίως τεταπεινωμένη ψυχή.
• Καρδίαν συντετριμμένην ὁ Θεὸς οὐκ ἐξουδενώσει. >
ται.
Πλοῦτον καλεῖ καὶ τὴν κτῆσιν τῆς κακίας.
τοῦ Θεοῦ.
Οὐκ ἀποδοκιμάσει, οὐκ ἀποστραφήσε
• Αγάθυνον, Κύριε, ἐν τῇ εὐδοκίᾳ σου τὴν Σιών.»
- 'Αγάθυνον μὲν τὸ ἀγαθοποίησον, Σιὼν δὲ καὶ
ἡ τῶν πιστῶν συναγωγὴ καὶ μία ἑκάστη ψυχή εύ
σεβής, τάχα δὲ καὶ ἡ τῆς Ἐκκλησίας προϊσταμένη,
καὶ οἱ τὴν ψυχὴν ὀχυροῦντες στεροι λογισμοί
θυσία δὲ δικαιοσύνη, ήτοι δικαία ἡ ἀρετή. Καὶ ἀναφορὰ μὲν, εἴτουν ἀναφαίρεμα, ἡ μερικὴ ἀρετή· ἡ
δὲ καθόλου καὶ τελεία ὁλοκαύτωμα· μόσχοι δὲ ὅσοι
διὰ πράξεως καὶ θεωρίας κερατίζουσι τὸν διάβολον,
καὶ εἰς ὀσμὴν εὐωδίας προσάγουσιν ἑαυτοὺς τῷ
Θεῷ.
ΨΑΛΜΟΣ ΝΑ'.
• Εἰς τὸ τέλος, συνέσεως τῷ Δαυΐδ, ἐν τῷ ἐλθεῖν
Δωήκ τὴν Ἰδουμαῖον, καὶ ἀναγγείλαι τῷ Σαούλ καὶ
εἰπεῖν αὐτῷ· "Ηλθε Δαυΐδ εἰς τὸν οἶκον Αχιμέλεχ.
· Φεύγων Δαυΐδ Σαούλ ἐπείνασε, καὶ ἀπελθὼν εἰς
Νομβα πόλιν τῶν ἱερέων πρὸς ᾿Αβιμέλεχ τὸν ἀρχια
ρέα, κατεμηνύθη τῷ Σαούλ παρὰ Δωήκ τοῦ
ἐπιμελητοῦ τῶν βασιλικῶν ἡμιόνων. Εκμανεὶς δὲ
ὁ Σαούλ Αγάγετο καὶ κατέσφαξε τους τριακοσίους
πεντήκοντα ἱερεῖς διὰ Δωήκ, καὶ πᾶσαν τὴν πόλιν
αὐτῶν πανωλεθρίᾳ παρέδωκεν, 5 μαθὼν ὁ Δαυΐδ τὸν
παρόντα ψαλμὸν συντέθεικε.
στέον καὶ ὅτι τὸ
• Ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος ἐν τῷ οἴκῳ
Προφητεύει ὅτι ἀκέραιος φυλαχθήσε
ται ἐν τῇ σκέπῃ τοῦ Θεοῦ, καθάπερ ἐλαία, ἧς οὐκ
ἀπεῤῥύη ὁ καρπός.
• Εξομολογήσομαί σοι εἰς τὸν αἰῶνα ὅτι ἐποίησας.
– Εποίησας, ἐκδίκησιν δηλαδή.
• Καὶ ὑπομενῶ τὸ ὄνομά του, κα
δοκήσω σε, δηλονότι ἐκδικητήν.
Καὶ ἔτι προσ
• Οτι χρηστὸν ἐναντίον τῶν ὁσίων του, ο. Οτι
ὠφέλιμον τοῦτο παρὰ τοῖς ἀφωσιωμένοις καὶ ἀνα
κειμένοις σοι.
ΨΑΛΜΟΣ ΝΒ'.
• Εἰς τέλος ὑπὲρ Μπελέθ συνέσεως τῷ Δαυΐδ.
- 1 καὶ τῷ τρισκαιδεκάτῳ κατὰ τὴν ἐπαγγελίαν
δ αὐτός ἐστιν, πλὴν ὀλίγων τινῶν, ἀλλὰ τὴν ἔννοιαν
ἔχει διαφορὰν μυστηριώδη· ὅλος γὰρ τῆς κατὰ
Χριστοῦ τῶν Ἰουδαίων λύττης κατηγορεί.
• Εἶπεν ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ, Οὐκ ἔστι Θεός·
διεφθάρησαν, καὶ ἐβδελύχθησαν ἐν ἀνομίαις.»
- Ο ἄφρων Ἰουδαϊκός λαός ελογίσατο ἐν τῇ ψυ
χῇ αὐτοῦ, καὶ ἐδογμάτισε περὶ τοῦ Χριστοῦ, ὅτι
οὐκ ἔστι Θεός, ἀλλ' ἄνθρωπος ψιλός.
- "Οτι Θεὸς διεσκόρπισεν ὀστᾶ ἀνθρωπαρέσκων.
Ανθρωπαρέσκους ὀνομάζει τοὺς Ἰουδαίους, οι
καὶ τὸν Καίσαρα θεραπεύοντες, ἐβόων· «Οὐκ ἔχο
μεν βασιλέα εἰ μὴ Καίσαρα·, ὧν διεσκόρπισε τα
Αβιμέλεχ σφάλμα δοκεῖ γραφικών, γεγονὼς ἐν τῷ ὀστᾶ, ήτοι τὰς φυλάς δι' ὧν συνίστατο.
col. 1473–1474page 474 of 548
PG 142:1473Κατησχύνθησαν, ὅτι ὁ Θεὸς ἐξουδένωσεν αὐἀμηχανίαν τοῦ πῶς ἂν ἐκφύγοι τὰς ἐπιβουλὰς τῶν τούς.» -- Αἰσχύνη πᾶσιν ἔθνεσι προετέθησαν, διότι ὁ Χριστὸς ἐξουδένωμα καὶ ὄνειδος αὐτοὺς ἐποίησε. ΨΑΛΜΟΣ ΝΓ. «Εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις συνέσεως τῷ Δαυΐδ, ἐν τῷ ἐλθεῖν τοὺς Ζιφαίους καὶ εἰπεῖν τῷ Σαούλ· Οὐκ ἰδοὺ Δε το κέκρυπται ταρ' ἡμῖν;» Ἐν τῷ ἐλθεῖν τοὺς Ζιφαίους καὶ εἰπεῖν τῷ Σαούλ, Οὐκ ἰδοὺ Δανό κέκρυπται παρ' ἡμῖν. Φεύγων τὸν Σαούλ ὁ Δαυΐδ ἐκάθισεν εἰς τὴν ἔρημον Ζίφ. Οἱ δὲ Ζ φαῖοι τὴν μὲν πρὸς Δαυτό φιλίαν ὑπεκρίθησαν, κατεμήνυσαν δὲ αὐτὸν τῷ Σαούλ, καὶ ὅ; ἐπεστράτευσε κατ' αὐτοῦ. Ἐν ὅσῳ δὲ τοῦτο, πόλεμος τῶν ἀλλοφύλων ἐγένετο, καὶ τοῦ Σαούλ ἀντιπερισπασθέντος πρὸς τὸν τοιοῦ τον τῶν ἀλλοφύλων πόλεμον, ἀδείας τυχὼν ὁ Δαυΐδ καὶ φεύγων ἐκεῖθεν τὸν παρόντα ψαλμὸν συντέθεικεν εὐχαριστήριον τῷ Θεῷ. «Θεός, ἐν τῷ ὀνόματί σου σῶσόν με. ν Ότι δ Σωτὴρ ονομάζῃ, καὶ ἔτι σῶσόν με, ἢ ὅτι ἀρκεῖ μοι πρὸς σωτηρίαν ἡ τοῦ σοῦ ὀνόματος ἐπίκλησις. Καὶ ἐν δυνάμει σου κρινόν με. Καὶ ὅτι δυσ νατὸς εἶ, ἐκδικήσεις με. Ο Θεός, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου· ἐνώτισαι τὰ ῥήματα του στόματός μου, ὅτι ἀλλότριοι ἐπ ανέστησαν ἐπ' ἐμέ. ν - 'Αλλοτρίους λέγοι ἂν τοὺς Ζιψαίους ὡς ἀποξενωθέντας τῆς πρὸς αὐτὸν εὐνοίας" κραταιοὺς δὲ τοὺς περὶ τὸν Σαούλ διὰ τὴν πολεμικὴν παράταξιν. Ἡμεῖς δὲ τοὺς δαίμονα; οἴδαμεν τοὺς αὐτὴν ἐπιβουλεύοντας τὴν ψυχὴν ἀλλοτρίους μὲν, ὡς ἀποστάτας Θεοῦ, κραταιούς δὲ εἰς κακίαν καὶ ὡς ἀτωμάτους καὶ ὡς κοσμοκράτορας. Καὶ οὐ προέθεντο τὸν Θεὸν ἐνώπιον αὐτῶν.» Οι προέθεντο τὸν Θεὸν πρὸ προσώπου τῆς ψυ χῆς αὐτῶν, εἴτουν οὐκ ἐμνήσθησαν ὅτι ὁρατὰ πάντα καὶ κρινεῖ δικαίως. Ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου ἐξολόθρευσαν αὐτούς. Διότι ἀληθῆς εἶ, ἀφάνισον αὐτοὺς ψευδεῖς ὄντας, καὶ ἄλλα μὲν λέγοντας, ἀλλὰ δὲ σπεύδοντας. Εκουσίως θύσω σοι. ο Οὐκ ἐξ ἀνάγκης να μικῆς, ἀλλ' ἐκ προαιρέσεως θερμῆς θυσίαν εὐχαριστίας προσάξω σοι. Εξομολογήσομαι τῷ ὀνόματί σου, Κύριε. Ευχαριστήσω σοι. Τοῦτο δὲ σαφηνιστικόν ἐστι τοῦ θύσω σοι.» Ευχαριστήσω σοὶ δὲ, διότι ἐκ πάσης θλίψεως ερεύσω με. Ότι ἀγαθὸν, ὅτι ἐκ πάσης θλίψεως εβρύσω με. 1 — Αγαθὸν γὰρ τὸ ἐξομολογεῖσθαι τῷ Κυρίῳ. Καὶ ἐν τοῖς ἐχθροῖς μου ἐπεἶδεν ὁ ὀφθαλμός μου.» – Καὶ ἐν τοῖς ἐχθροῖς μου ήδη είδον όμμα οι προβλεπτικοῖς ὁ ἐβουλόμην δηλαδή, τουτέστι έχε δίκησιν. Εστι δὲ ἀντὶ μέλλοντος ὁ παρωχηκώς. ΨΑΛΜΟΣ ΝΔ', Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕμνοις συνέσεως τῷ Δαυίδ. Ενώτισαι, ὁ Θεός, τὴν προσευχήν μου, καὶ μὴ ὑπερ ἴδῃς τὴν δέησίν μου. Πρόσεχες μοι, καὶ εἰσάκουσόν μου, ἐλυπήθην ἐν τῇ ἀδολεσχία μου, καὶ ἐταράχθην. Αδολεσχίαν ἐνταῦθα τὴν συνέχειαν ὀνομάζει τῶν συμφορών, ἢ καὶ τὴν συνεχῆ ἐμμελέτησιν καὶ τὴν ἐχθρῶν· διάφορα γὰρ ἐμφαίνει τὸ τῆς ἀδολεσχίας ὄνομα· πανταχοῦ μέντοι τὸ συνεχὲς δηλοί. λού. Από φωνῆς ἐχθροῦ καὶ ἀπὸ θλίψεως ἁμαρτω Φωνὴν ἐχθρῶν τὰς διαβολάς φησί, τοὺς ὀνειδισμοὺς καὶ τὰς ὕβρεις· θλίψιν δὲ τοὺς διωγμοὺς. "Οτι ἐξέκλιναν ἐπ' ἐμὲ ἀνομίαν.» — Εκίνησαν ἐπ' ἐμὲ, ἢν οὐκ ᾔδειν ἀνομίαν, ἐπίβουλον εἶναι με τοῦ βασιλέως συκοφαντήσαντες. Καὶ ἐν ὀργῇ ἐνεκότουν μοι. ν = Καὶ ἐν τῷ ὀρο γίζεσθαι κατ' ἐμοῦ ἐμνησικάκουν μοι. Φόβος καὶ τρόμος ἦλθεν ἐπ' ἐμέ, καὶ ἐκάλυψέ με σκότος. ο Τὴν ἀθυμίαν φησί. Καὶ εἶπα, Τίς δώσει μοι πτέρυγας ὡσεὶ περι στερᾶς, καὶ πετασθήσομαι καὶ καταπαύσω;» Περιστερᾶς ἐζήτησε πτέρυγας, οὐ τόσον ὅτι ὀξέως τὸ ζῶον ἵπταται, ὅσον διὰ τὸ ἀπόνηρον αὐτοῦ· ἐπεὶ τοιοῦτος καὶ ὁ προφήτης ᾔτησε καὶ πετασθήσεσθαι εἰς τόπους ἀσφαλεῖς, καὶ καταπαῦσαι ἀπὸ τῶν συν εχῶν φόβων τι καὶ πόνων. Ἰδοὺ ἐμάκρυνα φυγαδεύων, καὶ ηὐλίσθην ἐν τῇ τῇ ἐρήμῳ. ο - 'Αντὶ τοῦ φεύγων. Προσεδεχόμην τὸν Θεὸν τὸν σώζοντα ἀπὸ ὀλιγοψυχίας καὶ ἀπὸ καταιγίδος. - Καταιγίδα λέγει τὴν ζάλην τῶν πειρασμῶν. Καταπόντισον, Κύριε, καὶ καταδίελε τὰς γλώσ σας αὐτῶν.» — Τὰς τῶν Ἰουδαίων βλασφήμους ἂς μὲν σύγκλεισον ἐν τῷ στόματι αὐτῶν καὶ ἀφώνους ἀπέργασαι, τῶν δὲ τὴν συμφωνίαν διάλυ.. διασκορπίσας τοὺς θεοκτόνους· ὅσους παρέλθοι τῶν Ρω μαίων ἡ μάχαιρα. "Οτι εἶδον ἀνομίαν, καὶ ἀντιλογίαν ἐν τῇ πόλει.» Τεθέαμαι τοῖς προφητικοῖς ὄμμασιν ἐν τῇ πόλ λει Ιερουσαλήμ ἀνομίαν μὲν ὅτι ἐζήτουν θανατῶσαι τὸν χορηγὸν τῆς ζωῆς, ἀντιλογίαν δὲ, ὅτι ἀντ ἔλεγον αὐτῷ διδάσκοντι τὰ σωτήρια. Ημέρας καὶ νυκτὸς κυκλώσει αὐτὴν ἐπὶ τὰ τείχη αὐτῆς ἀνομία.» - Διαπαντός περιέλαβε τὴν ὅλην πόλιν ἡ παρανομία. ο Ανομία και κόπος ἐν μέσῳ αὐτῆς καὶ ἀδικία. Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ κόπος ἦν τῇ πόλει ἐν ταῖς κατὰ τῶν ἐναντίων μηχαναῖς, καὶ ἀδοξία ἐν τῷ πλεονεκτεῖν· καὶ τόκος τοῦ νόμου τοῦτο κωλύοντος, καὶ ἀπάτη ἐν τοῖς συναλλάγμασιν αὐτῶν. Οτι εἰ ὁ ἐχθρὸς ὠνείδισέ με, ὑπήνεγκα ἄνο Τὰ ἐντεῦθεν πρὸς τὸν Ἰούδαν προσώπῳ τοῦ Χρι στοῦ. Σὺ δὲ, ἄνθρωπε ισόψυχε, ηγεμών μου, καὶ γν στέ μου. Λείπει τὸν ἵνα τί ὠνείισας εἴ:ουν ἐξου δένωσας, καὶ ἵνα τί ἐμεγαλορρημόνησας; είτουν ἀπηναισχύντησας. Ἰσόψυχον δὲ τοῦτόν φησιν, ὡς ἀγαπητόν· ἡγεμόνα δὲ ὡς μετὰ τῶν ἄλλων μαθητ τῶν χειροτονηθέντα διδάσκαλον τῶν πιστευόντων καὶ ἄρχοντα· γνωστὸν δὲ ὡς οἰκειότατον. ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐγλύκανάς μοι ἐδέσματα.» *Ος σὺν ἐμοὶ ὧν ἔδωκάς μοι βρῶσιν, αισθητήν τε ὡς ὑπηρέτης, καὶ νοητὴν ὡς ἀπόστολος· εἴη δ' ἂν αὕτη τοῦ κηρύγματος ή διδασκαλία.
• Κατησχύνθησαν, ὅτι ὁ Θεὸς ἐξουδένωσεν αὐ- ἀμηχανίαν τοῦ πῶς ἂν ἐκφύγοι τὰς ἐπιβουλὰς τῶν
τούς.» -- Αἰσχύνη πᾶσιν ἔθνεσι προετέθησαν,
διότι ὁ Χριστὸς ἐξουδένωμα καὶ ὄνειδος αὐτοὺς
ἐποίησε.
ΨΑΛΜΟΣ ΝΓ.
«Εἰς τὸ τέλος ἐν ὕμνοις συνέσεως τῷ Δαυΐδ, ἐν τῷ
ἐλθεῖν τοὺς Ζιφαίους καὶ εἰπεῖν τῷ Σαούλ· Οὐκ ἰδοὺ
Δε το κέκρυπται ταρ' ἡμῖν;» Ἐν τῷ ἐλθεῖν
τοὺς Ζιφαίους καὶ εἰπεῖν τῷ Σαούλ, Οὐκ ἰδοὺ
Δανό κέκρυπται παρ' ἡμῖν. Φεύγων τὸν Σαούλ ὁ
Δαυΐδ ἐκάθισεν εἰς τὴν ἔρημον Ζίφ. Οἱ δὲ Ζ φαῖοι τὴν
μὲν πρὸς Δαυτό φιλίαν ὑπεκρίθησαν, κατεμήνυσαν δὲ
αὐτὸν τῷ Σαούλ, καὶ ὅ; ἐπεστράτευσε κατ' αὐτοῦ.
Ἐν ὅσῳ δὲ τοῦτο, πόλεμος τῶν ἀλλοφύλων ἐγένετο,
καὶ τοῦ Σαούλ ἀντιπερισπασθέντος πρὸς τὸν τοιοῦ
τον τῶν ἀλλοφύλων πόλεμον, ἀδείας τυχὼν ὁ Δαυΐδ
καὶ φεύγων ἐκεῖθεν τὸν παρόντα ψαλμὸν συντέθει
κεν εὐχαριστήριον τῷ Θεῷ.
«Θεός, ἐν τῷ ὀνόματί σου σῶσόν με. ν Ότι δ
Σωτὴρ ονομάζῃ, καὶ ἔτι σῶσόν με, ἢ ὅτι ἀρκεῖ μοι
πρὸς σωτηρίαν ἡ τοῦ σοῦ ὀνόματος ἐπίκλησις.
• Καὶ ἐν δυνάμει σου κρινόν με. Καὶ ὅτι δυσ
νατὸς εἶ, ἐκδικήσεις με.
• Ο Θεός, εἰσάκουσον τῆς προσευχῆς μου· ἐνώτι
σαι τὰ ῥήματα του στόματός μου, ὅτι ἀλλότριοι ἐπανέστησαν ἐπ' ἐμέ. ν - 'Αλλοτρίους λέγοι ἂν τοὺς
Ζιψαίους ὡς ἀποξενωθέντας τῆς πρὸς αὐτὸν εὐνοίας"
κραταιοὺς δὲ τοὺς περὶ τὸν Σαούλ διὰ τὴν πολεμι
κὴν παράταξιν. Ἡμεῖς δὲ τοὺς δαίμονα; οἴδαμεν
τοὺς αὐτὴν ἐπιβουλεύοντας τὴν ψυχὴν ἀλλοτρίους
μὲν, ὡς ἀποστάτας Θεοῦ, κραταιούς δὲ εἰς κακίαν
καὶ ὡς ἀτωμάτους καὶ ὡς κοσμοκράτορας.
• Καὶ οὐ προέθεντο τὸν Θεὸν ἐνώπιον αὐτῶν.»
- Οι προέθεντο τὸν Θεὸν πρὸ προσώπου τῆς ψυ
χῆς αὐτῶν, εἴτουν οὐκ ἐμνήσθησαν ὅτι ὁρατὰ πάντα
καὶ κρινεῖ δικαίως.
• Ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου ἐξολόθρευσαν αὐτούς.
Διότι ἀληθῆς εἶ, ἀφάνισον αὐτοὺς ψευδεῖς ὄντας,
καὶ ἄλλα μὲν λέγοντας, ἀλλὰ δὲ σπεύδοντας.
• Εκουσίως θύσω σοι. ο Οὐκ ἐξ ἀνάγκης να
μικῆς, ἀλλ' ἐκ προαιρέσεως θερμῆς θυσίαν εὐχαρι
στίας προσάξω σοι.
»
• Εξομολογήσομαι τῷ ὀνόματί σου, Κύριε. -
Ευχαριστήσω σοι. Τοῦτο δὲ σαφηνιστικόν ἐστι τοῦ
• θύσω σοι.» Ευχαριστήσω σοὶ δὲ, διότι ἐκ πάσης
θλίψεως ερεύσω με.
• Ότι ἀγαθὸν, ὅτι ἐκ πάσης θλίψεως εβρύσω
με. 1 — Αγαθὸν γὰρ τὸ ἐξομολογεῖσθαι τῷ Κυρίῳ.
• Καὶ ἐν τοῖς ἐχθροῖς μου ἐπεἶδεν ὁ ὀφθαλμός
μου.» -
– Καὶ ἐν τοῖς ἐχθροῖς μου ήδη είδον όμμαοι προβλεπτικοῖς ὁ ἐβουλόμην δηλαδή, τουτέστι έχε
δίκησιν. Εστι δὲ ἀντὶ μέλλοντος ὁ παρωχηκώς.
• Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕμνοις συνέσεως τῷ Δαυίδ.
Ενώτισαι, ὁ Θεός, τὴν προσευχήν μου, καὶ μὴ ὑπερἴδῃς τὴν δέησίν μου. Πρόσεχες μοι, καὶ εἰσάκουσόν
μου, ἐλυπήθην ἐν τῇ ἀδολεσχία μου, καὶ ἐταράχθην.
— Αδολεσχίαν ἐνταῦθα τὴν συνέχειαν ὀνομάζει τῶν
συμφορών, ἢ καὶ τὴν συνεχῆ ἐμμελέτησιν καὶ τὴν
ἐχθρῶν· διάφορα γὰρ ἐμφαίνει τὸ τῆς ἀδολεσχίας
ὄνομα· πανταχοῦ μέντοι τὸ συνεχὲς δηλοί.
λού.
• Από φωνῆς ἐχθροῦ καὶ ἀπὸ θλίψεως ἁμαρτω
- Φωνὴν ἐχθρῶν τὰς διαβολάς φησί, τοὺς
ὀνειδισμοὺς καὶ τὰς ὕβρεις· θλίψιν δὲ τοὺς διωγ
μούς.
• "Οτι ἐξέκλιναν ἐπ' ἐμὲ ἀνομίαν.» — Εκίνησαν
ἐπ' ἐμὲ, ἢν οὐκ ᾔδειν ἀνομίαν, ἐπίβουλον εἶναι με
τοῦ βασιλέως συκοφαντήσαντες.
'
• Καὶ ἐν ὀργῇ ἐνεκότουν μοι. ν = Καὶ ἐν τῷ ὀρο
γίζεσθαι κατ' ἐμοῦ ἐμνησικάκουν μοι.
Φόβος καὶ τρόμος ἦλθεν ἐπ' ἐμέ, καὶ ἐκάλυψέ με
σκότος. ο Τὴν ἀθυμίαν φησί.
• Καὶ εἶπα, Τίς δώσει μοι πτέρυγας ὡσεὶ περι
στερᾶς, καὶ πετασθήσομαι καὶ καταπαύσω;»
Περιστερᾶς ἐζήτησε πτέρυγας, οὐ τόσον ὅτι ὀξέως
τὸ ζῶον ἵπταται, ὅσον διὰ τὸ ἀπόνηρον αὐτοῦ· ἐπεὶ
τοιοῦτος καὶ ὁ προφήτης ᾔτησε καὶ πετασθήσεσθαι
εἰς τόπους ἀσφαλεῖς, καὶ καταπαῦσαι ἀπὸ τῶν συνεχῶν φόβων τι καὶ πόνων.
• Ἰδοὺ ἐμάκρυνα φυγαδεύων, καὶ ηὐλίσθην ἐν τῇ
τῇ
ἐρήμῳ. ο - 'Αντὶ τοῦ φεύγων.
• Προσεδεχόμην τὸν Θεὸν τὸν σώζοντα ἀπὸ ὀλιγοψυχίας καὶ ἀπὸ καταιγίδος. - Καταιγίδα λέγει
τὴν ζάλην τῶν πειρασμῶν.
• Καταπόντισον, Κύριε, καὶ καταδίελε τὰς γλώσ
σας αὐτῶν.» — Τὰς τῶν Ἰουδαίων βλασφήμους ἂς
μὲν σύγκλεισον ἐν τῷ στόματι αὐτῶν καὶ ἀφώνους
ἀπέργασαι, τῶν δὲ τὴν συμφωνίαν διάλυ.. διασκορ
πίσας τοὺς θεοκτόνους· ὅσους παρέλθοι τῶν Ρω·
μαίων ἡ μάχαιρα.
• "Οτι εἶδον ἀνομίαν, καὶ ἀντιλογίαν ἐν τῇ πόλει.»
- Τεθέαμαι τοῖς προφητικοῖς ὄμμασιν ἐν τῇ πόλ
λει Ιερουσαλήμ ἀνομίαν μὲν ὅτι ἐζήτουν θανατώ
σαι τὸν χορηγὸν τῆς ζωῆς, ἀντιλογίαν δὲ, ὅτι ἀντἔλεγον αὐτῷ διδάσκοντι τὰ σωτήρια.
• Ημέρας καὶ νυκτὸς κυκλώσει αὐτὴν ἐπὶ τὰ
τείχη αὐτῆς ἀνομία.» - Διαπαντός περιέλαβε τὴν
ὅλην πόλιν ἡ παρανομία.
ο
• Ανομία και κόπος ἐν μέσῳ αὐτῆς καὶ ἀδικία.
Οὐ μὴν ἀλλὰ καὶ κόπος ἦν τῇ πόλει ἐν ταῖς κατὰ
τῶν ἐναντίων μηχαναῖς, καὶ ἀδοξία ἐν τῷ πλεονε
κτεῖν· καὶ τόκος τοῦ νόμου τοῦτο κωλύοντος, καὶ
ἀπάτη ἐν τοῖς συναλλάγμασιν αὐτῶν.
• Οτι εἰ ὁ ἐχθρὸς ὠνείδισέ με, ὑπήνεγκα ἄνο
Τὰ ἐντεῦθεν πρὸς τὸν Ἰούδαν προσώπῳ τοῦ Χρι
στοῦ.
• Σὺ δὲ, ἄνθρωπε ισόψυχε, ηγεμών μου, καὶ γν
στέ μου. Λείπει τὸν ἵνα τί ὠνείισας εἴ:ουν ἐξου
δένωσας, καὶ ἵνα τί ἐμεγαλορρημόνησας; είτουν
ἀπηναισχύντησας. Ἰσόψυχον δὲ τοῦτόν φησιν, ὡς
ἀγαπητόν· ἡγεμόνα δὲ ὡς μετὰ τῶν ἄλλων μαθητ
τῶν χειροτονηθέντα διδάσκαλον τῶν πιστευόντων
καὶ ἄρχοντα· γνωστὸν δὲ ὡς οἰκειότατον.
• “Uς ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐγλύκανάς μοι ἐδέσματα.» -
*Ος σὺν ἐμοὶ ὧν ἔδωκάς μοι βρῶσιν, αισθητήν τε
ὡς ὑπηρέτης, καὶ νοητὴν ὡς ἀπόστολος· εἴη δ' ἂν
αὕτη τοῦ κηρύγματος ή διδασκαλία.
col. 1475–1476page 475 of 548
PG 142:1475Ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ ἐπορεύθημεν ἐν ὁμονοίᾳ. φθοράς.» - Φρέαρ διαφθορᾶς τὸ βαθὺ καὶ ἄφυκτον Εἰς τὸ ἱερὸν ἐπορεύθημεν ὁμογνωμόνως· ἐπὶ τοσοῦτόν σε αχώριστον εἶχον καὶ γνήσιον. Ελθέτω δὴ θάνατος ἐπ' αὐτούς· καὶ καταβήτωσαν εἰς ᾅδου ζῶντες.» – Ταῦτα προϊὼν ὁ Δαυΐδ ἐπαρᾶται τῷ προδότῃ καὶ τοῖς λοιποῖς χριστοκτόνοις τὰ μέλλοντα τούτους δεινὰ καταλήψεσθαι· καὶ θάνατον μὲν τὸν ἀπ' ἀγχόνης λέγει καὶ πολέμου, καὶ εἴ τις ἄλλος πικρός· ᾅδην δὲ τοὺς κρημνοὺς καὶ τοὺς λάκκους, οἷς ἑαυτοὺς ζῶντας καθῆκαν οἱ Εβραῖοι ἐκ τῆς ἀνάγκης τοῦ Ῥωμαϊκού πολέμου. Ότι πονηρία ἐν ταῖς παροικίαις αὐτῶν, ἐν μέσσῳ αὐτῶν. ο - Παροικίας ὠνόμασε τις κατοικίας αὐτῶν διὰ τὸ πρόσκαιρον αὐτῷ· ἐν μέσῳ δὲ εἶπεν ἀντὶ τοῦ, εἰς βάθος καὶ οὐκ ἐπιπολαίως, ἀλλ' ἐν ταῖς καρδίαις αὐτῶν. Εσπέρας καὶ πρωί και μεσημβρίας διηγήσομαι καὶ ἀπαγγελῶ, καὶ εἰσακούσεται τῆς φωνῆς μου. Τὰ τοῦ Θεοῦ θαυμάσια δηλαδή. Λυτρώσεται ἐν εἰρήνῃ τὴν ψυχήν μου ἀπὸ τῶν ἐγγιζόντων μοι. — Ρύσεται, φησί, τὴν ψυχήν μου χωρίς πολέμου ἀπὸ τῶν συγγενῶν μου· βαρύτητος δὲ ὁ λόγος. Εἶεν δ' ἂν ἐγγίζοντες καὶ οἱ ἐπικείμενοι ήδη πολέμιοι. Τὸ δὲ ἐν πολλοῖς, ἀντὶ τοῦ σὺν πλήθει. Τὸ σὺν ἐμοὶ δὲ τὴν ὑπ' ἐχθρῶν οἱονεὶ και τάληψιν ἐμφαίνει, καὶ τὸ ἐν αὐτῷ γενέσθαι αὐτόν τε καὶ τοὺς διώκοντας. Οὐ γάρ ἐστιν αὐτοῖς ἀντάλλαγμα, καὶ οὐκ ἐφο βήθησαν τὸν Θεόν. και Οὐκ ἔστιν αὐτοῖς ἐναλλαγὴ ἀπὸ τῆς κακίας. Εξέτεινε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐν τῷ ἀποδιδόναι.» Διὸ καὶ ἤδη ἐξέτεινεν, ήγουν ἐκτενεῖ ὁ Θεὸς τὴν κολαστικὴν αὐτοῦ δύναμιν, ἐπὶ τῷ ἀποδιδόναι απο τοῖς τὴν ἐποφειλομένην τιμωρίαν. Ἐβεβήλωσαν τὴν διαθήκην αὐτοῦ. ν - Περις φρόνησαν γὰρ τὴν νόμον αὐτοῦ καὶ τὸ εὐαγγέλιον. Διεμερίσθησαν ἀπὸ ἐς γῆς τοῦ προσώπου αὐτοῦ. Ἐκ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ διεμερίσθησαν, αἰχμαλωτιζόμενοι καὶ πανταχοῦ διασκεδαννύμενοι, καὶ ἤγα γισαν αἱ καρδίαι αὐτῶν, ὥστε ἐπιγνῶναι τὸν Κύριον, λέγοντες· Μήποτε διὰ τὸν Ἰησοῦν ταῦτα πάσχομεν οὐ μὴν ἀπέγνωσαν ἀληθῶς. τῆς τιμωρίας εκάλεσεν, ἔνθα τοὺς ἐπιβουλεύοντας τοῖς ἀθώοις κατάξει ὁ Κύριος· ὅταν ἀποδίδωσιν ἑκάστῳ τὰ πρὸς ἀξίαν. Ανδρες αἱμάτων και δολιότητος οὐ μὴ ἡμισεύσωσι τὰς ἡμέρας αὐτῶν.» - Τοῦτο δι' ἐκφόβησιν καὶ τῆς κακίας ἀναστολὴν ἀπὸ τοῦ πλεονάζοντος είν ρηται· τινὲς γὰρ τῇ κακίᾳ συγκατεγήρασαν. Άνδρες αἱμάτων καὶ διλιότητος. Οἱ αἱμοχαρεῖς καὶ οἱ δόλιοι. ΨΑΛΜΟΣ ΝΕ'. Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τοῦ λαοῦ τοῦ ἀπὸ τῶν ἁγίων μεμακρυμμένου, τῷ Δαυΐδ εἰς στηλογραφίαν, οπότε ἐκράτησαν αὐτὸν οἱ ἀλλόφυλοι ἐν Γέθ. Ελέησόν με, ὁ Θεός. Οπότε πρὸς τοὺς ἀγροὺς πρὸς τὸν ἀλω λόφυλον ἀπελθὼν Δαυτό, ἐγνώσθη καὶ ἐάλω, εἶτα μανίαν ὑποκριθεὶς διέφυγε, τότε τὸν παρόντα ψιλ μὲν συνέθετο. Βουλόμενος δὲ τὴν εἰς αὐτὸν θείαν εὐεργεσίαν ἐκκηρύττεσθαι, εἰς στηλογραφίαν ἐπέ γραψε, τουτέστιν εἰς ἀνέκλειπτον γραφήν ἐκ μεσ ταφορᾶς τῶν λιθίναις ἢ χαλκαῖς στήλαις ἐγγραφόντ των ῥήματά τινα εἰς μνήμην διηνεκή. Αρμόζει δὲ ὅλος καὶ τῷ αἰχμαλωτισθέντι λαῷ αἰσθητως τε καὶ νοητῶς· τῷ μεμακρυμένῳ τῶν ἁγίων εἴτε τοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις ναοῦ κατὰ σῶμα, εἴτε τῶν ἁγίων ἀνδρῶν κατὰ διαγωγήν. Μπαλύνθησαν οἱ λόγοι αὐτῶν ὑπὲρ ἔλαιον· καὶ αὐτοί εἰσι βολίδες.» • Μή ζήτει πραγμάτων ἀκο λουθίαν καὶ τάξιν ἐν τοῖς προφητικοίς. Ιδού γύρ τοῦτο τὸ ῥητὸν τοὺς πρὸς Χριστὸν ὑποκριτικούς λόγους τῶν Ἰουδαίων προαγγέλλε:· λόγους γὰρ ἅπα λούς προσέφερον αὐτῷ πρὸ αὐτὸν ἀνελεῖν, Ραβδι καλοῦντες, καὶ ὅτι ἀληθὴς εἴ, λέγοντες, καὶ τὰ τοι αῦτα· ἔνδον δὲ ἦταν ἡκονημένα βέλη τοῦ αἵματος διψῶντες αὐτοῦ. Επίρριψον ἐπὶ Κύριον τὴν μέριμναν σου, καὶ αὐτό; σε διαθρέψει. ο Τοῦτο κοινὴ πρὸς ἅπαντας ἐπιβουλευομένους παραίνεσις. Οὐ δώσει εἰς τὸν αἰῶνα σάλον τῷ δικαίῳ.» Οὐ παραχωρήσει μέχρι τέλους επάγεσθαι τῷ δικαίῳ πλεονασμὸν πειρασμού. Σὺ δὲ, ὁ Θεός, κατάξεις αὐτοὺς εἰς φρέαρ δια "Οτι κατεπάτησέ με ἄνθρωπο;, ὅλην τὴν ἡμέ ραν πολεμῶν ἔθλιψέ με.» Ανθρωπος νοεῖται καὶ ὁ Σαούλ, καὶ ὁ Βαβυλώνιος βασιλεὺς διὰ τὸ ἀνθρω ποπρεπὲς αὐτοῦ καὶ φιλήδονον. Τὸ δὲ κατεπάτησε δηλοί τό τε κατεφρόνησε, τὸ συνέτριψε, καὶ τὸ κατέ λαβε διώχων καὶ οἱονεὶ συνεπάτη σεν. Από ὕψους. Τη ύψος τήν τε δυναστείαν δηλοί, καὶ τὴν εὐστοχίαν· ὁ γὰρ ὑψόθεν βάλλων κατευστοχεί. Ημέρας οὐ φοβηθήσομαι· ὅτι ἐγὼ ἐλπιῶ ἐπὶ σέ. ν - "Ημέρας τὰς εὐημερίας φησὶ τῶν ἐχθρῶν. Ἐν τῷ Θεῷ ἐπαινέσω τοὺς λόγους μου. - Εν τῷ περὶ Θεοῦ λέγειν, ἐπαινετοὺς ποιήσω τοὺς λόγους μου. Ἐπὶ τῷ Θεῷ ἔλπισα· οὐ φοβηθήσομαι τί ποιή σει μοι σάρξ. ο - Σάρκα λέγει τὸν ἐμπαθῆ. Ολην τὴν ἡμέραν τους λόγους μου ἐβδελύσσον Απεστρέφοντο, περιεφρόνουν. Κατ᾿ ἐμοῦ οἱ διαλογισμοὶ αὐτῶν εἰς κακά.» Εἰς τὸ κακῶσαί με. Παροικήσουσι, καὶ κατακρύψουσιν. ο μενοῦσι καὶ κατακρύψουσί μοι ἐνέδρας. Παρα Αὐτοὶ τὴν πτέρναν μου φυλάξουσι.» — Τὴν πο ρείαν μου ἐπιτηρήσουσιν ὥστε παγιδεύσαί με. Καθάπερ ὑπέμειναν την ψυχήν μου.» - "Ωσπερ αὐτοὶ ἐνεδρεύοντες περιέμειναν με, οὕτω καὶ σὺ ἀπε λάσεις αὐτοὺς ἀντ᾽ οὐδενὸς, ὅ ἐστι ῥᾳδίως, ὡς οὐδὲν ὄντας· ἡ γὰρ ὑπὲρ ἐνταῦθα ἀντὶ τῆς ἀντί. Ἐν ὀργῇ λαούς κατάξεις, ο Μόνον ὀργισθεὶς όλα πλήθη συντρίψεις.» «Ο Θεός, τὴν ζωήν μου ἐξήγγειλά σοι. ο ο Την πολιτείαν μου ἐφανέρωσά σοι. Εθου τὰ δάκρυά μου ἐνώπιόν σου, ὡς καὶ ἐν
NICEPIJORI BLEMMID.E
• Ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ ἐπορεύθημεν ἐν ὁμονοίᾳ. φθοράς.» - Φρέαρ διαφθορᾶς τὸ βαθὺ καὶ ἄφυκτον
- Εἰς τὸ ἱερὸν ἐπορεύθημεν ὁμογνωμόνως· ἐπὶ
τοσοῦτόν σε αχώριστον εἶχον καὶ γνήσιον.
• Ελθέτω δὴ θάνατος ἐπ' αὐτούς· καὶ καταβήτωσαν εἰς ᾅδου ζῶντες.» – Ταῦτα προϊὼν ὁ Δαυΐδ
ἐπαρᾶται τῷ προδότῃ καὶ τοῖς λοιποῖς χριστοκτόνοις τὰ μέλλοντα τούτους δεινὰ καταλήψεσθαι· καὶ
θάνατον μὲν τὸν ἀπ' ἀγχόνης λέγει καὶ πολέμου,
καὶ εἴ τις ἄλλος πικρός· ᾅδην δὲ τοὺς κρημνοὺς καὶ
τοὺς λάκκους, οἷς ἑαυτοὺς ζῶντας καθῆκαν οἱ
Εβραῖοι ἐκ τῆς ἀνάγκης τοῦ Ῥωμαϊκού πολέμου.
• Ότι πονηρία ἐν ταῖς παροικίαις αὐτῶν, ἐν μέσ
σῳ αὐτῶν. ο - Παροικίας ὠνόμασε τις κατοικίας
αὐτῶν διὰ τὸ πρόσκαιρον αὐτῷ· ἐν μέσῳ δὲ εἶπεν
ἀντὶ τοῦ, εἰς βάθος καὶ οὐκ ἐπιπολαίως, ἀλλ' ἐν ταῖς
καρδίαις αὐτῶν.
• Εσπέρας καὶ πρωί και μεσημβρίας διηγήσομαι
καὶ ἀπαγγελῶ, καὶ εἰσακούσεται τῆς φωνῆς μου.
— Τὰ τοῦ Θεοῦ θαυμάσια δηλαδή.
• Λυτρώσεται ἐν εἰρήνῃ τὴν ψυχήν μου ἀπὸ τῶν
ἐγγιζόντων μοι. — Ρύσεται, φησί, τὴν ψυχήν μου
χωρίς πολέμου ἀπὸ τῶν συγγενῶν μου· βαρύτητος
δὲ ὁ λόγος. Εἶεν δ' ἂν ἐγγίζοντες καὶ οἱ ἐπικείμε
νοι ήδη πολέμιοι. Τὸ δὲ ἐν πολλοῖς, ἀντὶ τοῦ σὺν
πλήθει. Τὸ σὺν ἐμοὶ δὲ τὴν ὑπ' ἐχθρῶν οἱονεὶ και
τάληψιν ἐμφαίνει, καὶ τὸ ἐν αὐτῷ γενέσθαι αὐτόν
τε καὶ τοὺς διώκοντας.
• Οὐ γάρ ἐστιν αὐτοῖς ἀντάλλαγμα, καὶ οὐκ ἐφοβήθησαν τὸν Θεόν. και Οὐκ ἔστιν αὐτοῖς ἐναλλαγὴ
ἀπὸ τῆς κακίας.
• Εξέτεινε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐν τῷ ἀποδιδόναι.»
- Διὸ καὶ ἤδη ἐξέτεινεν, ήγουν ἐκτενεῖ ὁ Θεὸς τὴν
κολαστικὴν αὐτοῦ δύναμιν, ἐπὶ τῷ ἀποδιδόναι απο
τοῖς τὴν ἐποφειλομένην τιμωρίαν.
• Ἐβεβήλωσαν τὴν διαθήκην αὐτοῦ. ν - Περις
φρόνησαν γὰρ τὴν νόμον αὐτοῦ καὶ τὸ Εὐαγγέ
λιον.
• Διεμερίσθησαν ἀπὸ ἐς γῆς τοῦ προσώπου αὐτοῦ.
Ἐκ τῆς ὀργῆς αὐτοῦ διεμερίσθησαν, αἰχμαλωτιζόμενοι καὶ πανταχοῦ διασκεδαννύμενοι, καὶ ἤγα
γισαν αἱ καρδίαι αὐτῶν, ὥστε ἐπιγνῶναι τὸν Κύριον,
λέγοντες· Μήποτε διὰ τὸν Ἰησοῦν ταῦτα πάσχομεν·
οὐ μὴν ἀπέγνωσαν ἀληθῶς.
τῆς τιμωρίας εκάλεσεν, ἔνθα τοὺς ἐπιβουλεύοντας
τοῖς ἀθώοις κατάξει ὁ Κύριος· ὅταν ἀποδίδωσιν
ἑκάστῳ τὰ πρὸς ἀξίαν.
• Ανδρες αἱμάτων και δολιότητος οὐ μὴ ἡμισεύ
σωσι τὰς ἡμέρας αὐτῶν.» - Τοῦτο δι' ἐκφόβησιν
καὶ τῆς κακίας ἀναστολὴν ἀπὸ τοῦ πλεονάζοντος είν
ρηται· τινὲς γὰρ τῇ κακίᾳ συγκατεγήρασαν.
• Άνδρες αἱμάτων καὶ διλιότητος. Οἱ αἱμοχαρεῖς καὶ οἱ δόλιοι.
ΨΑΛΜΟΣ ΝΕ'.
• Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τοῦ λαοῦ τοῦ ἀπὸ τῶν ἁγίων
μεμακρυμμένου, τῷ Δαυΐδ εἰς στηλογραφίαν, οπότε
ἐκράτησαν αὐτὸν οἱ ἀλλόφυλοι ἐν Γέθ. Ελέησόν με,
ὁ Θεός. Οπότε πρὸς τοὺς ἀγροὺς πρὸς τὸν ἀλω
λόφυλον ἀπελθὼν Δαυτό, ἐγνώσθη καὶ ἐάλω, εἶτα
μανίαν ὑποκριθεὶς διέφυγε, τότε τὸν παρόντα ψιλ
μὲν συνέθετο. Βουλόμενος δὲ τὴν εἰς αὐτὸν θείαν
εὐεργεσίαν ἐκκηρύττεσθαι, εἰς στηλογραφίαν ἐπέγραψε, τουτέστιν εἰς ἀνέκλειπτον γραφήν
ἐκ μεσ
ταφορᾶς τῶν λιθίναις ἢ χαλκαῖς στήλαις ἐγγραφόντ
των ῥήματά τινα εἰς μνήμην διηνεκή. Αρμόζει
δὲ ὅλος καὶ τῷ αἰχμαλωτισθέντι λαῷ αἰσθητως
τε καὶ νοητῶς· τῷ μεμακρυμένῳ τῶν ἁγίων εἴτε
τοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις ναοῦ κατὰ σῶμα, εἴτε τῶν
ἁγίων ἀνδρῶν κατὰ διαγωγήν.
• Μπαλύνθησαν οἱ λόγοι αὐτῶν ὑπὲρ ἔλαιον· καὶ
αὐτοί εἰσι βολίδες.» • Μή ζήτει πραγμάτων ἀκολουθίαν καὶ τάξιν ἐν τοῖς προφητικοίς. Ιδού γύρ
τοῦτο τὸ ῥητὸν τοὺς πρὸς Χριστὸν ὑποκριτικούς
λόγους τῶν Ἰουδαίων προαγγέλλε:· λόγους γὰρ ἅπα
λούς προσέφερον αὐτῷ πρὸ αὐτὸν ἀνελεῖν, Ραβδι
καλοῦντες, καὶ ὅτι ἀληθὴς εἴ, λέγοντες, καὶ τὰ τοιαῦτα· ἔνδον δὲ ἦταν ἡκονημένα βέλη τοῦ αἵματος
διψῶντες αὐτοῦ.
• Επίρριψον ἐπὶ Κύριον τὴν μέριμναν σου, καὶ
αὐτό; σε διαθρέψει. ο Τοῦτο κοινὴ πρὸς ἅπαντας
ἐπιβουλευομένους παραίνεσις.
• Οὐ δώσει εἰς τὸν αἰῶνα σάλον τῷ δικαίῳ.»
Οὐ παραχωρήσει μέχρι τέλους επάγεσθαι τῷ δικαίῳ
πλεονασμὸν πειρασμού.
• Σὺ δὲ, ὁ Θεός, κατάξεις αὐτοὺς εἰς φρέαρ δια
• "Οτι κατεπάτησέ με ἄνθρωπο;, ὅλην τὴν ἡμέ
ραν πολεμῶν ἔθλιψέ με.» Ανθρωπος νοεῖται καὶ
ὁ Σαούλ, καὶ ὁ Βαβυλώνιος βασιλεὺς διὰ τὸ ἀνθρω
ποπρεπὲς αὐτοῦ καὶ φιλήδονον. Τὸ δὲ κατεπάτησε
δηλοί τό τε κατεφρόνησε, τὸ συνέτριψε, καὶ τὸ κατέ
λαβε διώχων καὶ οἱονεὶ συνεπάτη σεν.
• Από ὕψους. Τη ύψος τήν τε δυναστείαν
δηλοί, καὶ τὴν εὐστοχίαν· ὁ γὰρ ὑψόθεν βάλλων
κατευστοχεί.
• Ημέρας οὐ φοβηθήσομαι· ὅτι ἐγὼ ἐλπιῶ ἐπὶ
σέ. ν - "Ημέρας τὰς εὐημερίας φησὶ τῶν ἐχθρῶν.
• Ἐν τῷ Θεῷ ἐπαινέσω τοὺς λόγους μου. - Εν
τῷ περὶ Θεοῦ λέγειν, ἐπαινετοὺς ποιήσω τοὺς λόγους
μου.
• Ἐπὶ τῷ Θεῷ ἔλπισα· οὐ φοβηθήσομαι τί ποιήσει μοι σάρξ. ο - Σάρκα λέγει τὸν ἐμπαθῆ.
• Ολην τὴν ἡμέραν τους λόγους μου ἐβδελύσσον
Απεστρέφοντο, περιεφρόνουν.
TO. >
• Κατ᾿ ἐμοῦ οἱ διαλογισμοὶ αὐτῶν εἰς κακά.» —
Εἰς τὸ κακῶσαί με.
• Παροικήσουσι, καὶ κατακρύψουσιν. ο -
μενοῦσι καὶ κατακρύψουσί μοι ἐνέδρας.
Παρα-
• Αὐτοὶ τὴν πτέρναν μου φυλάξουσι.» — Τὴν πο
ρείαν μου ἐπιτηρήσουσιν ὥστε παγιδεύσαί με.
• Καθάπερ ὑπέμειναν την ψυχήν μου.» - "Ωσπερ
αὐτοὶ ἐνεδρεύοντες περιέμειναν με, οὕτω καὶ σὺ ἀπελάσεις αὐτοὺς ἀντ᾽ οὐδενὸς, ὅ ἐστι ῥᾳδίως, ὡς οὐδὲν
ὄντας· ἡ γὰρ ὑπὲρ ἐνταῦθα ἀντὶ τῆς ἀντί.
• Ἐν ὀργῇ λαούς κατάξεις, ο Μόνον ὀργισθεὶς
όλα πλήθη συντρίψεις.»
«Ο Θεός, τὴν ζωήν μου ἐξήγγειλά σοι. ο ο Την
πολιτείαν μου ἐφανέρωσά σοι.
• Εθου τὰ δάκρυά μου ἐνώπιόν σου, ὡς καὶ ἐν
col. 1477–1478page 476 of 548
PG 142:1477τῇ ἐπαγγελία σου. Η Επείδες τὰ δάκρυά μου ὡς ἐπηγγείλω ἐν νόμῳ σου περὶ τοῦ ἀδικουμένου· στε νάζων λέγει πρός με καὶ ἐπακούσομαι αὐτοῦ· ἐλεή μων γάρ εἰμι. Ἐπιστρέψουσιν οἱ ἐχθροί μου εἰς τὰ ὀπίσω, ἐν ᾗ ἂν ἡμέρᾳ ἐπικαλέσωμαί σε. ο - Τουτέστι φεύξονται. Ἰδοὺ ἔγνω, ὅτι Θεός μου εί σύ. ν Ηδη ἔγνων εἴτουν εὐθὺς γινώσκω εἰσακουόμενος ότι Θεός μου εξ σύ. Ἐπὶ τῷ Θεῷ αἰνέσω ῥῆμα, ἐπὶ τῷ Κυρίῳ αι. νέσω λόγον.» – Καὶ ὧδε τὸ αἰνέσω, ἀντὶ τοῦ αἰνε τὸν ποιήσω, καὶ ῥῆμα μὲν ὁ βραχὺς λόγος, λόγος δὲ ὁ μείζων. Ἐπὶ τῷ Θεῷ ἤλπισα· οὐ φοβηθήσομαι τί ποι Υψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανοὺς, ὁ Θεός· καὶ ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου.» Υψηλὸς καὶ ἐπου ράνιος γνώσθητι καὶ τοῖς μὴ εἰδότε σε, καὶ δραμέτω ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ μεγαλειότης σου. Παγίδα ήτοίμασαν τοῖς ποσί μου· καὶ κατέ καμψαν τὴν ψυχήν μου, ο Θήρατρά μοι ἐπιβούλων κατεσκεύασαν καὶ ἐθανάτωσάν με. Ωρυξαν πρὸ προσώπου μου βόθρον καὶ ἐνέπεσαν εἰς αὐτόν.» — Ηυτρέπισάν μοι βόθρον ἀπωλείας διὰ λόγων· αὐτοὶ δὲ ἐκινδύνευσαν. Ετοίμη ή καρδία μου, ὁ Θεός, ἑτοίμη ἡ καρδία μου· ἄτομαι καὶ ψαλώ.» Τὴν σὴν οὖν ἔχουν ἀνα τίληψιν ἕτοιμός εἰμι πρὸς πάντα πειρασμὸν ὑπερ χόμενον. Εν τῇ δόξῃ μου.» -· Δόξαν λέγει τὴν σύνεσιν ήσει μοι άνθρωπος.» — "Ον εἶπεν ἄνθρωπον ἐν ἀρχῇ δι' ἣν ἐδοξάζετο. τοῦ ψαλμοῦ, τοῦτον κἀνταῦθά φησιν. Εν ἐμοί, ὁ Θε);, εὐχαὶ, ἂς ἀποδώσω αἰνέσεώς σου. 1 -· Ἐν τῇ μνήμῃ μου εἰσιν αἱ ὑποσχέσεις τοῦ ἐπαινέσαι, &ς καὶ ἐκπληρώσω. Τοῦ εὐαρεστῆσαι με ἐνώπιον Κυρίου ἐν φωτὶ ζώντων, ο — Εὐάρεστα τῷ Κυρίῳ πράξω ἕως ἂν τὸ φῶς τοῦτο βλέπω τὸ φαίνον τοῖς ζῶσιν. ΨΑΛΜΟΣ Ν, Εἰς τὸ τέλος, μή διαφθείρῃς, τῷ Δαυίδ εἰς στηλογραφίαν, ἐν τῷ αὐτὸν ἀποδιδράσκειν ἀπὸ προσ ώπου Σαούλ εἰς τὸ σπήλαιον. Ἐλέησόν με, Θεός, ἐλέησόν με· ὅτι ἐπὶ σοὶ πέποιθεν ἡ ψυχή μου. 1 Ιδίᾳ καθ᾿ ἑαυτὸ ἀναγνωστέον· κοιμωμένῳ γὰρ τῷ Σαούλ ἐπελθὼν ξιφήρης ἐν τῷ σπηλαίῳ τοῦτο τὸ πρόβλημα κατεπάδων ἑαυτοῦ συνεχέστερον κατέ στείλε τὸν θυμὸν καὶ οὐκ ἀνεῖλεν αὐτόν. Παραινεῖ δὲ καὶ ἡμᾶς μὴ διαφθείρειν τὴν ἀνεξικακίαν. Προφητεύει δὲ καὶ περὶ τῆς τῶν ἐθνῶν Ἐκκλησίας. Συνετέθη δὲ ἐψαλμὸς μετὰ τὸ ἐξελθεῖν τὸν Προφήτην τοῦ σπι λαίου. Καὶ ἐν τῇ σκιᾷ τῶν πτερύγων σου ἐλπιῶ, ἕως οὗ παρέλθῃ ἡ ἀνομία.» Σκιᾷ πτερύγων την σκέπην φησίν· ἀνομίαν δὲ τὴν ἐπιβουλὴν τὴν ἐξ ὁρατῶν καὶ ἀοράτων ἐχθρῶν, στις τότε παρέλθοι, ὅταν ἔλθῃ ἡ πρὸς θάνατον ἀνάλυσις. Εξαπέστειλεν ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἔτωσέ με.» Ἐξ ὕψους ἀπέστειλε δύναμιν. «Εδωκεν εἰς ὄνειδος τοὺς καταπατοῦντάς με. Ονειδος τὴν εἰσχύνην φησίν. Εξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ ἔλεος αὐτοῦ, καὶ τὴν ἀλήθειαν αὐτοῦ, καὶ ἐῤῥύσατο τὴν ψυχήν μου ἐκ μέσου σκύμνων. Αλήθειαν πολλαχοῦ τὴν δι καιοσύνην φησὶν ἣν ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς, ἵνα κατα δικάσῃ τοὺς ἀδικοῦντας· τὸ δὲ ἔλεος, ἵνα ἐλεήσῃ τὸν ἀδικούμενον· διὰ δὲ τῶν σκύμνων ἡ ἀπήνεια δεδή λωται τῶν ἐχθρῶν. Εκοιμήθην τεταραγμένος. Ἐν τῷ στη λαίῳ συγκεκλεισμένος, ἢ ἐν ταῖς νυκτεριναῖς ἐπι θέσεσι τῶν δαιμόνων στραβούμενος. Υἱοὶ ἀνθρώπων ὀδόντες αὐτῶν· ὅπλα καὶ βέλη. Διὰ τούτων τοὺς λόγους ἐδήλωσε τῶν ἐπιβουλῶν. Εἶεν δ' ἂν καὶ δαιμόνων οδόντες καὶ γλῶσσα οἱ που νηροί λογισμοί. Εξεγέρθητι, ἡ δόξα μου.» φησι τὸ προφητικόν χάρισμα. Δόξαν οὖν αὖθις Εξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα.» — Τὸ μὲν ψαλτήριον ἀνάγεται εἰς ψυχήν, ἡ κιθάρα δὲ εἰς τὸ σώμα. Εξεγερθήσομαι ὄρθρου.» τοῦ ταχέως. Τὸ ὄρθρου, ἀντὶ ΨΑΛΜΟΣ ΝΖ'. Εἰς τὸ τέλος, μή διαφθείρῃς τῷ Δαυΐδ εἰς στη λογραφίαν.» Τῆς αὐτῆς ἔχεται ὑποθέσεως τῷ πρὸ αὐτοῦ· μετ' ἐκεῖνον τε γέγραπται πρὸς τὸν Σαούλ, προηγουμένως καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν ἀποτεινόμενος, ἑπομένως δὲ καὶ πρὸς πάντας τοὺς μιμουμένους τὴν πονηρίαν αὐτῶν. Εἰ ἀληθῶς ἄρα δικαιοσύνην λαλεῖτε, εὐθεῖα κρίσ νατε, οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. ο· Εἰ ἀληθῶς δίκαια λέγετε ὅτι ἐπίβουλον ὑμῖν ἐμὲ γενόμενον καταδιώκε τε, ὀρθὰς ἀποφάσεις εξενέγκατε εν τίνι με πονηρὸν ἐγνώκατε. «Καὶ γὰρ ἐν καρδίᾳ ἀνομίας εργάζεσθε, ο Λείπει τὸ, ἀλλ' οὐ δύνασθε ὀρθῶς κρῖναι· καὶ γὰρ ὄνομα μελετᾶται. Πρόσκειται δὲ τὸ ἐν τῇ γῇ, ὅτι ἐν τῷ ἄδη. οὐχ οὕτως ἔσται αὐτοῖς. Ἐν τῇ γῇ ἀδικίαν αἱ χεῖρες ὑμῶν συμπλέκουσιν. ) -· Συμπλέκουσιν εἶπε διὰ τὸ ποικίλον τῶν ἐπιχειρημάτων. Απηλλοτριώθησαν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας.» Σχεδόν ἔτι γεννώμενοι, ἀλλοτρίους ἑαυτοὺς τοῦ Θεοῦ πεποιήκασι, σύντροφον τὴν πονηρίαν κτησάμενοι. Ωσεὶ ἀσπίδος κωφῆς καὶ βυούσης τὰ ὦτα απ τῆς. - θυμὸς πάλιν αὐτοῖς ὡσεὶ ἀσπίδος ἐθελο κωφούσης. 4 Ητις οὐκ εἰσακούσεται φωνῆς ἐπαδόντων, καὶ φαρμακοῦ τε φαρμακουμένου παρά σοφοῦ.» — Επα δοντα καὶ φαρμακον ήτοι γόητα, καὶ σοφέν, ήγουν τεχνίτην, τὸν θηρεπῳδὸν ὀνομάζεται, ὃς ἐπιδεῖς τισι καταθέλγων τὰ ἑρπετὰ, ἐξημεροὶ καὶ πρὸς χρήσ σιν Ιατρείας λαμβάνει. Τούτῳ τὴν ἔφοδον ὅτε γνῷ ἡ ἀσπὶς ἀποφράττει διὰ πανουργίας, ἵνα μὴ θελχθεῖσα ἁλῷ. Εξουδενωθήσονται ὡσεὶ ὕδωρ διαπορευόμενον.»
τῇ ἐπαγγελία σου. Η Επείδες τὰ δάκρυά μου ὡς
ἐπηγγείλω ἐν νόμῳ σου περὶ τοῦ ἀδικουμένου· στε
νάζων λέγει πρός με καὶ ἐπακούσομαι αὐτοῦ· ἐλεήμων γάρ εἰμι.
Ἐπιστρέψουσιν οἱ ἐχθροί μου εἰς τὰ ὀπίσω, ἐν
ᾗ ἂν ἡμέρᾳ ἐπικαλέσωμαί σε. ο - Τουτέστι φεύξον
ται.
• Ἰδοὺ ἔγνω, ὅτι Θεός μου εί σύ. ν Ηδη ἔγνων
εἴτουν εὐθὺς γινώσκω εἰσακουόμενος ότι Θεός μου εξ
σύ.
• Ἐπὶ τῷ Θεῷ αἰνέσω ῥῆμα, ἐπὶ τῷ Κυρίῳ αι.
νέσω λόγον.» – Καὶ ὧδε τὸ αἰνέσω, ἀντὶ τοῦ αἰνετὸν ποιήσω, καὶ ῥῆμα μὲν ὁ βραχὺς λόγος, λόγος
δὲ ὁ μείζων.
• Ἐπὶ τῷ Θεῷ ἤλπισα· οὐ φοβηθήσομαι τί ποι
• Υψώθητι ἐπὶ τοὺς οὐρανοὺς, ὁ Θεός· καὶ ἐπὶ
πᾶσαν τὴν γῆν ἡ δόξα σου.» Υψηλὸς καὶ ἐπου
ράνιος γνώσθητι καὶ τοῖς μὴ εἰδότε σε, καὶ δραμέτω
ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν ἡ μεγαλειότης σου.
• Παγίδα ήτοίμασαν τοῖς ποσί μου· καὶ κατέ
καμψαν τὴν ψυχήν μου, ο
Θήρατρά μοι ἐπιβου
λῶν κατεσκεύασαν καὶ ἐθανάτωσάν με.
• Ωρυξαν πρὸ προσώπου μου βόθρον καὶ ἐνέπεσαν
εἰς αὐτόν.» — Ηυτρέπισάν μοι βόθρον ἀπωλείας διὰ
λόγων· αὐτοὶ δὲ ἐκινδύνευσαν.
• Ετοίμη ή καρδία μου, ὁ Θεός, ἑτοίμη ἡ καρδία
μου· ἄτομαι καὶ ψαλώ.» Τὴν σὴν οὖν ἔχουν ἀνα
τίληψιν ἕτοιμός εἰμι πρὸς πάντα πειρασμὸν ὑπερ
χόμενον.
• Εν τῇ δόξῃ μου.» -· Δόξαν λέγει τὴν σύνεσιν
ήσει μοι άνθρωπος.» — "Ον εἶπεν ἄνθρωπον ἐν ἀρχῇ δι' ἣν ἐδοξάζετο.
τοῦ ψαλμοῦ, τοῦτον κἀνταῦθά φησιν.
• Εν ἐμοί, ὁ Θε);, εὐχαὶ, ἂς ἀποδώσω αἰνέσεώς
σου. 1 -· Ἐν τῇ μνήμῃ μου εἰσιν αἱ ὑποσχέσεις τοῦ
ἐπαινέσαι, &ς καὶ ἐκπληρώσω.
• Τοῦ εὐαρεστῆσαι με ἐνώπιον Κυρίου ἐν φωτὶ
ζώντων, ο — Εὐάρεστα τῷ Κυρίῳ πράξω ἕως ἂν τὸ
φῶς τοῦτο βλέπω τὸ φαίνον τοῖς ζῶσιν.
• Εἰς τὸ τέλος, μή διαφθείρῃς, τῷ Δαυίδ εἰς
στηλογραφίαν, ἐν τῷ αὐτὸν ἀποδιδράσκειν ἀπὸ προσώπου Σαούλ εἰς τὸ σπήλαιον. Ἐλέησόν με, Θεός,
ἐλέησόν με· ὅτι ἐπὶ σοὶ πέποιθεν ἡ ψυχή μου. 1 --
Ιδίᾳ καθ᾿ ἑαυτὸ ἀναγνωστέον· κοιμωμένῳ γὰρ τῷ
Σαούλ ἐπελθὼν ξιφήρης ἐν τῷ σπηλαίῳ τοῦτο τὸ
πρόβλημα κατεπάδων ἑαυτοῦ συνεχέστερον κατέστείλε τὸν θυμὸν καὶ οὐκ ἀνεῖλεν αὐτόν. Παραινεῖ δὲ
καὶ ἡμᾶς μὴ διαφθείρειν τὴν ἀνεξικακίαν. Προφητεύει
δὲ καὶ περὶ τῆς τῶν ἐθνῶν Ἐκκλησίας. Συνετέθη δὲ
ἐψαλμὸς μετὰ τὸ ἐξελθεῖν τὸν Προφήτην τοῦ σπι
λαίου.
• Καὶ ἐν τῇ σκιᾷ τῶν πτερύγων σου ἐλπιῶ, ἕως
οὗ παρέλθῃ ἡ ἀνομία.» Σκιᾷ πτερύγων την
σκέπην φησίν· ἀνομίαν δὲ τὴν ἐπιβουλὴν τὴν ἐξ
ὁρατῶν καὶ ἀοράτων ἐχθρῶν, στις τότε παρέλθοι,
ὅταν ἔλθῃ ἡ πρὸς θάνατον ἀνάλυσις.
• Εξαπέστειλεν ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἔτωσέ με.»
Ἐξ ὕψους ἀπέστειλε δύναμιν.
«Εδωκεν εἰς ὄνειδος τοὺς καταπατοῦντάς με.
Ονειδος τὴν εἰσχύνην φησίν.
• Εξαπέστειλεν ὁ Θεὸς τὸ ἔλεος αὐτοῦ, καὶ τὴν
ἀλήθειαν αὐτοῦ, καὶ ἐῤῥύσατο τὴν ψυχήν μου ἐκ
μέσου σκύμνων. Αλήθειαν πολλαχοῦ τὴν δικαιοσύνην φησὶν ἣν ἐξαπέστειλεν ὁ Θεὸς, ἵνα κατα
δικάσῃ τοὺς ἀδικοῦντας· τὸ δὲ ἔλεος, ἵνα ἐλεήσῃ τὸν
ἀδικούμενον· διὰ δὲ τῶν σκύμνων ἡ ἀπήνεια δεδή
λωται τῶν ἐχθρῶν.
• Εκοιμήθην τεταραγμένος.
Ἐν τῷ στη
λαίῳ συγκεκλεισμένος, ἢ ἐν ταῖς νυκτεριναῖς ἐπι
θέσεσι τῶν δαιμόνων στραβούμενος.
• Υἱοὶ ἀνθρώπων ὀδόντες αὐτῶν· ὅπλα καὶ βέλη.
Διὰ τούτων τοὺς λόγους ἐδήλωσε τῶν ἐπιβουλῶν.
Εἶεν δ' ἂν καὶ δαιμόνων οδόντες καὶ γλῶσσα οἱ που
νηροί λογισμοί.
• Εξεγέρθητι, ἡ δόξα μου.»
φησι τὸ προφητικόν χάρισμα.
Δόξαν οὖν αὖθις
• Εξεγέρθητι, ψαλτήριον καὶ κιθάρα.» — Τὸ μὲν
ψαλτήριον ἀνάγεται εἰς ψυχήν, ἡ κιθάρα δὲ εἰς τὸ
σώμα.
• Εξεγερθήσομαι ὄρθρου.»
τοῦ ταχέως.
Τὸ ὄρθρου, ἀντὶ
ΨΑΛΜΟΣ ΝΖ'.
• Εἰς τὸ τέλος, μή διαφθείρῃς τῷ Δαυΐδ εἰς στη
λογραφίαν.» Τῆς αὐτῆς ἔχεται ὑποθέσεως τῷ
πρὸ αὐτοῦ· μετ' ἐκεῖνον τε γέγραπται πρὸς τὸν
Σαούλ, προηγουμένως καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν ἀποτεί
νόμενος, ἑπομένως δὲ καὶ πρὸς πάντας τοὺς μιμου
μένους τὴν πονηρίαν αὐτῶν.
• Εἰ ἀληθῶς ἄρα δικαιοσύνην λαλεῖτε, εὐθεῖα κρίσ
νατε, οἱ υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. ο· Εἰ ἀληθῶς δίκαια
λέγετε ὅτι ἐπίβουλον ὑμῖν ἐμὲ γενόμενον καταδιώκε
τε, ὀρθὰς ἀποφάσεις εξενέγκατε εν τίνι με πονηρὸν
ἐγνώκατε.
«Καὶ γὰρ ἐν καρδίᾳ ἀνομίας εργάζεσθε, ο
Λείπει τὸ, ἀλλ' οὐ δύνασθε ὀρθῶς κρῖναι· καὶ γὰρ
ὄνομα μελετᾶται. Πρόσκειται δὲ τὸ ἐν τῇ γῇ, ὅτι
ἐν τῷ ἄδη. οὐχ οὕτως ἔσται αὐτοῖς.
• Ἐν τῇ γῇ ἀδικίαν αἱ χεῖρες ὑμῶν συμπλέκουσιν. ) -· Συμπλέκουσιν εἶπε διὰ τὸ ποικίλον τῶν
ἐπιχειρημάτων.
• Απηλλοτριώθησαν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ μήτρας.»
- Σχεδόν ἔτι γεννώμενοι, ἀλλοτρίους ἑαυτοὺς τοῦ
Θεοῦ πεποιήκασι, σύντροφον τὴν πονηρίαν κτησάμένοι.
• Ωσεὶ ἀσπίδος κωφῆς καὶ βυούσης τὰ ὦτα απ
τῆς. - θυμὸς πάλιν αὐτοῖς ὡσεὶ ἀσπίδος ἐθελο
κωφούσης.
4 Ητις οὐκ εἰσακούσεται φωνῆς ἐπαδόντων, καὶ
φαρμακοῦ τε φαρμακουμένου παρά σοφοῦ.» — Επαδοντα καὶ φαρμακον ήτοι γόητα, καὶ σοφέν, ήγουν
τεχνίτην, τὸν θηρεπῳδὸν ὀνομάζεται, ὃς ἐπιδεῖς
τισι καταθέλγων τὰ ἑρπετὰ, ἐξημεροὶ καὶ πρὸς χρήσ
σιν Ιατρείας λαμβάνει. Τούτῳ τὴν ἔφοδον ὅτε γνῷ ἡ
ἀσπὶς ἀποφράττει διὰ πανουργίας, ἵνα μὴ θελχθεῖσα
ἁλῷ.
• Εξουδενωθήσονται ὡσεὶ ὕδωρ διαπορευόμενον.»
col. 1479–1480page 477 of 548
PG 142:1479– Ευκαταφρόνητοι γενήσονται ὡς τὸ χεόμενον ώς -- Επισκέψασθαι δυσωπεῖ διὰ τῆς ἐνανθρωπή ἔτυχεν ὕδωρ καὶ σκεδαννύμενον. Εντείνων ἐντενεῖ τὸ τόξον αὐτοῦ, ἕως οὗ ἀσθενήσειεν.» — Οὐ παύσεται βάλλων ταῖς τιμωρίαις αὐτοὺς, ἕως οὗ καταλύσει τούτων τὴν δύναμιν. Επεσε πῦρ ἐπ' αὐτοὺς, καὶ οὐκ εἶδον τὸν ἥλιον. ο οι ὁ θεήλατος θυμὸς ἐπ' αὐτοὺς, καὶ τῆς ζωῆς στερηθήσονται. Πρὸ τοῦ συνιέναι τὰς ἀκάνθας ὑμῶν τὴν βά μνον.. Ράμνος ἐστὶ φυτὸν ἀκανθῶδες μέγα τε καὶ σκληρόν. Αποστρεφόμενος οὖν πρὸς τοὺς ἐχ θρούς φησι, Πρὸ τοῦ τὰς ὑμῶν ἀκάνθας ἤτοι τὰς ἁμαρτίας ἐπιγνῶναι τὴν ῥάμνον πρακτικῶς διὰ τὸ αὐξηθῆναι καὶ μεγεθυνθῆναι αὐτάς, τοῦτο πεσεῖται τὸ πῦρ. Ωσεὶ ζῶντας, ὡσεὶ ἐν ὀργῇ καταπίεται ὑμᾶς. Τὸ ῥηθὲν δηλαδὴ πῦρ. Τὸ μὲν οὖν ὡσεὶ ζῶντας, ἀντὶ τοῦ ἔτι ζῶντας· τὸ δὲ ὡσεὶ ἐν ὀργῇ, ἀντὶ τοῦ ἀποτόμως. Τὸ δὲ καταπίεται τὸ εὐχαρὲς δηλοῖ τοῦ ἀφανισμοῦ. Εὐφρανθήσεται δίκαιος ὅταν ἴδῃ ἐκδίκησιν ἀσε βῶν.» Οὐκ ἐπὶ τῇ πτώσει τοῦ πονηροῦ, ἀλλ' ἐπὶ τῇ δικαιοκρισία τοῦ Θεοῦ. Τὰς χεῖρας αὐτοῦ νίψεται ἐν τῷ αἵματι τοῦ ἁμαρτωλού. ο - Οὐ τῷ αἵματι ταύτας μολύνων, ἀλλ' ἐν τῷ ὀλέθρῳ τοῦ ἁμαρτωλοῦ αὐτὸς νίψεται. Τουτέστιν ἀθῶος τοῦ τοιούτου ὀλέθρου δειχθήσεται. Καὶ ἐρεῖ ἄνθρωπος· 'Αρά ἐστι καρπὸς τῷ δια καίῳ· ἆρά ἐστιν ὁ Θεὸς κρίνων αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ; ν Καὶ ὁ συνετὸς ἄνθρωπος ἐρεῖ· «Περίκαρπός ἐστι τῷ δικαίῳ ἡ ἐκδίκησις· ὄντως ὁ Θεὸς δικάζει τὸν δίκαιον καὶ τὸν ἄδικον ἐν τῷ κόσμῳ. ΨΑΛΜΟΣ ΝΗ'. Εἰς τὸ τέλος μὴ διαφθείρῃς· τῷ Δαυΐδ εἰς στηλογραφίαν, ὁπότε ἀπέστειλε Σαούλ, καὶ ἐφύλαξε τὸν οἶκον αὐτοῦ, τοῦ θανατῶσαι αὐτόν. Εξελοῦ με ἐκ τῶν ἐχθρῶν μου, ὁ Θεός. Παρεγγυᾷ ὁ ψαλμὸς εἰς τὸ τέλος τῶν πειρασμῶν ὁρᾶν καὶ μὴ διαφθείρειν τὴν ὑπομονήν· πεποίηται δὲ εἰς ἀνέκλειπτον μνήμην τῶν γεγενημένων ὅλος τέ ἐστι κατὰ τῶν Θεοκτόνων. Καὶ ἐκ τῶν ἐπανισταμένων ἐπ᾿ ἐμὲ λύτρωσαί με. 1 — Επανισταμένους τοὺς ἐπιτιθεμένους καὶ ἐφορμῶντας φησιν. σεως. ο Με οίκτειρήσης πάντας τοὺς ἐργαζομένους τὴν ἀνομίαν.» – Τοὺς ἀνεπιστρόφως έχοντας, εἴτε τοὺς περὶ τὸν Σαούλ εἴτε τοὺς θεοκτόνους, είτε τους δαίμονας. Επιστρέφουσιν εἰς ἑσπέραν.» - Ἀπὸ τῆς δια σπορᾶς ἐπιστρέφουσιν ὀψὲ καὶ μόλις εἰς Ἱερουσ λήμ, καὶ οὔτε τροφῶν εὐπορήσουσιν, ἀλλὰ καὶ ὡς ἄγος πελασθήσονται καὶ κύκλῳ τῆς πόλεως ἔξω που αὐλισθήσονται. Καὶ λιμώξουσιν ὡς κύων, καὶ κυκλώσουσι τὴν πόλιν. ν Εἰς παράδειγμα τὸν κύνα παρέλαβε διὰ τὸ λιμώττειν ἄγαν τοῦτο τὸ ζῶον καὶ διὰ τὴν ἀνα! δειαν. Ἰδοὺ αὐτοὶ ἀποφθέγξονται ἐν τῷ στόματι απ τῶν, ν Τὸ αἴτιον ὅτι αὐτοὶ ἐξενέγκωσιν ἀπέρα σιν διὰ τοῦ οἰκείου στόματος κατά τοῦ Χριστοῦ λέγοντες, Σταυρωθήτω. Καὶ ῥομφαία ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτῶν. — Ρομ φαίαν καλεῖ τὴν θανατηφόρον ἀπόφασιν ἣν ἐξήνεγκον, ὡς μηδενὸς ἀκούοντος ἢ ἐφορῶντος. 4 "Οτι τίς ήκουσεν; ν Οτι οὐδεὶς ήκουσεν ἐνόμισαν. Καὶ σύ, Κύριε, ἐκγελάσῃ αὐτοὺς, ἐξουδενώσεις πάντα τὰ ἔθνη. ο - Εθνη φησὶν ἐνταῦθα τὰ ταῖς θείοις νόμοις ἀντιταττόμενα καὶ τὰ τῶν δαιμόνων συστήματα. «Το κράτος μου πρὸς σὲ φυλάξω· ὅτι σὺ, ὁ Θεός, αντιλήπτωρ μου εἶ.» ἀντιλήπτωρ μου εἶ.» — Τὴν βασιλείαν παρὰ σοὶ ἐάσω ὥστε λήψεσθαι ταύτην ἐκ σοῦ. ῾Ο Θεός μου, τὸ ἔλεος αὐτοῦ προφθάσει με.» Προλάβῃ τὴν ἐμὴν αἴτησιν· οὕτω ταχύς ἐστιν εἰς βοήθειαν. Ο Θεός μου δείξει μοι ἐν τοῖς ἐχθροῖς μου. Λείπει τὸ ὅσα βούλομαι. «Μὴ ἀποκτείνης αὐτούς· μή ποτε ἐπιλάθωνται του νόμου σου, ο – Ο θάνατος γὰρ ἀφαιρεῖ τὴν μνήμην. Διασκόρπισον αὐτοὺς ἐν τῇ δυνάμει σου καὶ κατάγαγε αὐτοὺς ὁ ὑπερασπιστής μου, Κύριε, ο Το κατάγαγε δηλοῖ τὸ ταπείνωσον. Αμαρτίαν στόματος αὐτῶν, λόγον χειλέων απ τῶν. ν - Ἡ ἁμαρτία της χριστοκτονίας διὰ τοῦ Οτι ἰδοὺ ἐθήρευσαν τὴν ψυχήν μου, επέθεντο στόματος αὐτῶν ἐτελέσθη, κἂν οὐκ αὐτόχειρες ἐγέ ἐπ' ἐμὲ κραταιοί. ο -- Ὅσον τὸ ἐπ' αὐτοῖς. Οὔτε ἡ ἀνομία μου, οὔτε ἡ ἁμαρτία μου, Κύ μες. Λείπει τὸ αἰτία· οὔτε γὰρ ἡνόμησα, ούτε ἁμάρτηκα εἰς αὐτοῦ; ἀλλὰ χωρίς πταίσματος ἐπολιτευσάμην, καὶ διὰ τοῦτο μεγάλα κατώρθωσα. Ταῦτα δ' ἂν ἁρμόζει μᾶλλον τῷ ἀναμαρτήτῳ Χρι στῷ, ἀδίκως ἐπιβουλευομένῳ παρὰ τῶν Ἰουδαίων. Εξεγέρθητι εἰς συνάντησίν μου καὶ ἴδε.» Κινήθητι πρὸς τὸ συναντῆσαί μοι φεύγοντι, καὶ ἐπιῤῥῶσαι με, καὶ ἴδε οἷα πάσχω. «Καὶ σύ, Κύριε ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, ὁ Θεὸς τοῦ › — Ο τῶν ἀγγέλων Θεὶς ἢ ὁ δυνατός, ἢ δυνάμεως χορηγός. Πρόσχες τοῦ ἐπισκέψασθαι πάντα τὰ ἔθνη.» νοντο ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ Κυρίου· ὁ λόγος ἂν εἶπον, Αρον, ἆρον, σταύρωσον αὐτὸν, αὐτὸς ἦν ἡ ἁμαρτία τῆς χριστοκτονίας, αὐτὸς ἀνεῖλε τὸν Κύριον. Καὶ συλληφθήτωσαν ἐν τῇ ὑπερηφανίᾳ αὐτῶν. Ἐπείπερ ἀλαζονευόμενοι κατα Χριστοῦ ἐν γα Ούκ ἔχομεν βασιλέα ἕτερον εἰ μή μόνον των καί σαρα, ο παραδοθήτωσαν τῇ τοῦ Καίσαρος βασι λεία. Καὶ ἐξ ἀρᾶς καὶ ψεύδους διαγγελήσονται συν τέλειαι. ο Καὶ ἐκ τῆς ἱδρεως καὶ τῆς συκοφαντίας ήτοι διὰ τὴν κατὰ Χριστὸν ὕβριν καὶ συκο φαντίαν διάγγε μα καὶ περιλάλημα γενήσονται ἐπὶ τῇ συντελείᾳ, τουτέστι καταστροφή. Εν ὀργῇ συντελείας καὶ οὐ μὴ ὑπάρξωσιν. ο
– Ευκαταφρόνητοι γενήσονται ὡς τὸ χεόμενον ώς -- Επισκέψασθαι δυσωπεῖ διὰ τῆς ἐνανθρωπή
ἔτυχεν ὕδωρ καὶ σκεδαννύμενον.
• Εντείνων ἐντενεῖ τὸ τόξον αὐτοῦ, ἕως οὗ ἀσθε
νήσειεν.» — Οὐ παύσεται βάλλων ταῖς τιμωρίαις
αὐτοὺς, ἕως οὗ καταλύσει τούτων τὴν δύναμιν.
• Επεσε πῦρ ἐπ' αὐτοὺς, καὶ οὐκ εἶδον τὸν
ἥλιον. ο 0οι ὁ θεήλατος θυμὸς ἐπ' αὐτοὺς, καὶ
τῆς ζωῆς στερηθήσονται.
• Πρὸ τοῦ συνιέναι τὰς ἀκάνθας ὑμῶν τὴν βάμνον.. Ράμνος ἐστὶ φυτὸν ἀκανθῶδες μέγα τε
καὶ σκληρόν. Αποστρεφόμενος οὖν πρὸς τοὺς ἐχ
θρούς φησι, Πρὸ τοῦ τὰς ὑμῶν ἀκάνθας ἤτοι τὰς
· ἁμαρτίας ἐπιγνῶναι τὴν ῥάμνον πρακτικῶς διὰ τὸ
αὐξηθῆναι καὶ μεγεθυνθῆναι αὐτάς, τοῦτο πεσεῖται
τὸ πῦρ.
• Ωσεὶ ζῶντας, ὡσεὶ ἐν ὀργῇ καταπίεται ὑμᾶς.
Τὸ ῥηθὲν δηλαδὴ πῦρ. Τὸ μὲν οὖν ὡσεὶ ζῶντας,
ἀντὶ τοῦ ἔτι ζῶντας· τὸ δὲ ὡσεὶ ἐν ὀργῇ, ἀντὶ τοῦ
ἀποτόμως. Τὸ δὲ καταπίεται τὸ εὐχαρὲς δηλοῖ τοῦ
ἀφανισμοῦ.
• Εὐφρανθήσεται δίκαιος ὅταν ἴδῃ ἐκδίκησιν ἀσε
βῶν.»
· Οὐκ ἐπὶ τῇ πτώσει τοῦ πονηροῦ, ἀλλ' ἐπὶ
τῇ δικαιοκρισία τοῦ Θεοῦ.
• Τὰς χεῖρας αὐτοῦ νίψεται ἐν τῷ αἵματι τοῦ
ἁμαρτωλού. ο - Οὐ τῷ αἵματι ταύτας μολύνων,
ἀλλ' ἐν τῷ ὀλέθρῳ τοῦ ἁμαρτωλοῦ αὐτὸς νίψεται.
Τουτέστιν ἀθῶος τοῦ τοιούτου ὀλέθρου δειχθήσεται.
• Καὶ ἐρεῖ ἄνθρωπος· 'Αρά ἐστι καρπὸς τῷ δια
καίῳ· ἆρά ἐστιν ὁ Θεὸς κρίνων αὐτοὺς ἐν τῇ γῇ; ν
Καὶ ὁ συνετὸς ἄνθρωπος ἐρεῖ· «Περίκαρπός
ἐστι τῷ δικαίῳ ἡ ἐκδίκησις· ὄντως ὁ Θεὸς δικάζει
τὸν δίκαιον καὶ τὸν ἄδικον ἐν τῷ κόσμῳ.
ΨΑΛΜΟΣ ΝΗ'.
• Εἰς τὸ τέλος μὴ διαφθείρῃς· τῷ Δαυΐδ εἰς στηλογραφίαν, ὁπότε ἀπέστειλε Σαούλ, καὶ ἐφύλαξε τὸν
οἶκον αὐτοῦ, τοῦ θανατῶσαι αὐτόν. Εξελοῦ με ἐκ
τῶν ἐχθρῶν μου, ὁ Θεός. Παρεγγυᾷ ὁ ψαλμὸς
εἰς τὸ τέλος τῶν πειρασμῶν ὁρᾶν καὶ μὴ διαφθεί
ρειν τὴν ὑπομονήν· πεποίηται δὲ εἰς ἀνέκλειπτον
μνήμην τῶν γεγενημένων ὅλος τέ ἐστι κατὰ τῶν
Θεοκτόνων.
• Καὶ ἐκ τῶν ἐπανισταμένων ἐπ᾿ ἐμὲ λύτρωσαί
με. 1 — Επανισταμένους τοὺς ἐπιτιθεμένους καὶ
ἐφορμῶντας φησιν.
σεως.
ο -
• Με οίκτειρήσης πάντας τοὺς ἐργαζομένους τὴν
ἀνομίαν.» – Τοὺς ἀνεπιστρόφως έχοντας, εἴτε
τοὺς περὶ τὸν Σαούλ εἴτε τοὺς θεοκτόνους, είτε τους
δαίμονας.
• Επιστρέφουσιν εἰς ἑσπέραν.» - Ἀπὸ τῆς διασπορᾶς ἐπιστρέφουσιν ὀψὲ καὶ μόλις εἰς Ἱερουσ
λήμ, καὶ οὔτε τροφῶν εὐπορήσουσιν, ἀλλὰ καὶ ὡς
ἄγος πελασθήσονται καὶ κύκλῳ τῆς πόλεως ἔξω
που αὐλισθήσονται.
• Καὶ λιμώξουσιν ὡς κύων, καὶ κυκλώσουσι τὴν
πόλιν. ν --
Εἰς παράδειγμα τὸν κύνα παρέλαβε διὰ
τὸ λιμώττειν ἄγαν τοῦτο τὸ ζῶον καὶ διὰ τὴν ἀνα!
δειαν.
• Ἰδοὺ αὐτοὶ ἀποφθέγξονται ἐν τῷ στόματι απ
τῶν, ν
Τὸ αἴτιον ὅτι αὐτοὶ ἐξενέγκωσιν ἀπέρα
σιν διὰ τοῦ οἰκείου στόματος κατά τοῦ Χριστοῦ
λέγοντες, Σταυρωθήτω.
• Καὶ ῥομφαία ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτῶν. — Ρομ
φαίαν καλεῖ τὴν θανατηφόρον ἀπόφασιν ἣν ἐξήνεγ
κον, ὡς μηδενὸς ἀκούοντος ἢ ἐφορῶντος.
4 "Οτι τίς ήκουσεν; ν Οτι οὐδεὶς ήκουσεν
ἐνόμισαν.
• Καὶ σύ, Κύριε, ἐκγελάσῃ αὐτοὺς, ἐξουδενώσεις
πάντα τὰ ἔθνη. ο - Εθνη φησὶν ἐνταῦθα τὰ ταῖς
θείοις νόμοις ἀντιταττόμενα καὶ τὰ τῶν δαιμόνων
συστήματα.
«Το κράτος μου πρὸς σὲ φυλάξω· ὅτι σὺ, ὁ Θεός,
αντιλήπτωρ μου εἶ.» -
ἀντιλήπτωρ μου εἶ.» — Τὴν βασιλείαν παρὰ σοὶ
ἐάσω ὥστε λήψεσθαι ταύτην ἐκ σοῦ.
• ῾Ο Θεός μου, τὸ ἔλεος αὐτοῦ προφθάσει με.»
- Προλάβῃ τὴν ἐμὴν αἴτησιν· οὕτω ταχύς ἐστιν εἰς
βοήθειαν.
• Ο Θεός μου δείξει μοι ἐν τοῖς ἐχθροῖς μου.
· Λείπει τὸ ὅσα βούλομαι.
«Μὴ ἀποκτείνης αὐτούς· μή ποτε ἐπιλάθωνται
του νόμου σου, ο – Ο θάνατος γὰρ ἀφαιρεῖ τὴν
μνήμην.
• Διασκόρπισον αὐτοὺς ἐν τῇ δυνάμει σου καὶ
κατάγαγε αὐτοὺς ὁ ὑπερασπιστής μου, Κύριε, ο
Το κατάγαγε δηλοῖ τὸ ταπείνωσον.
• Αμαρτίαν στόματος αὐτῶν, λόγον χειλέων απ
τῶν. ν - Ἡ ἁμαρτία της χριστοκτονίας διὰ τοῦ
• Οτι ἰδοὺ ἐθήρευσαν τὴν ψυχήν μου, επέθεντο στόματος αὐτῶν ἐτελέσθη, κἂν οὐκ αὐτόχειρες ἐγέ
ἐπ' ἐμὲ κραταιοί. ο -- Ὅσον τὸ ἐπ' αὐτοῖς.
• Οὔτε ἡ ἀνομία μου, οὔτε ἡ ἁμαρτία μου, Κύ
μες.
Λείπει τὸ αἰτία· οὔτε γὰρ ἡνόμησα, ούτε
ἁμάρτηκα εἰς αὐτοῦ; ἀλλὰ χωρίς πταίσματος
ἐπολιτευσάμην, καὶ διὰ τοῦτο μεγάλα κατώρθωσα.
Ταῦτα δ' ἂν ἁρμόζει μᾶλλον τῷ ἀναμαρτήτῳ Χριστῷ, ἀδίκως ἐπιβουλευομένῳ παρὰ τῶν Ἰουδαίων.
• Εξεγέρθητι εἰς συνάντησίν μου καὶ ἴδε.»
Κινήθητι πρὸς τὸ συναντῆσαί μοι φεύγοντι, καὶ
ἐπιῤῥῶσαι με, καὶ ἴδε οἷα πάσχω.
«Καὶ σύ, Κύριε ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, ὁ Θεὸς τοῦ
'Ispath. › — Ο τῶν ἀγγέλων Θεὶς ἢ ὁ δυνατός, ἢ
δυνάμεως χορηγός.
• Πρόσχες τοῦ ἐπισκέψασθαι πάντα τὰ ἔθνη.»
νοντο ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ Κυρίου· ὁ λόγος ἂν εἶπον,
Αρον, ἆρον, σταύρωσον αὐτὸν, αὐτὸς ἦν ἡ ἁμαρτία
τῆς χριστοκτονίας, αὐτὸς ἀνεῖλε τὸν Κύριον.
• Καὶ συλληφθήτωσαν ἐν τῇ ὑπερηφανίᾳ αὐτῶν.
Ἐπείπερ ἀλαζονευόμενοι κατα Χριστοῦ ἐν γα
• Ούκ ἔχομεν βασιλέα ἕτερον εἰ μή μόνον των καί
σαρα, ο παραδοθήτωσαν τῇ τοῦ Καίσαρος βασι
λεία.
• Καὶ ἐξ ἀρᾶς καὶ ψεύδους διαγγελήσονται συν
τέλειαι. ο Καὶ ἐκ τῆς ἱδρεως καὶ τῆς συκοφαν·
τίας ήτοι διὰ τὴν κατὰ Χριστὸν ὕβριν καὶ συκο
φαντίαν διάγγε μα καὶ περιλάλημα γενήσονται ἐπὶ
τῇ συντελείᾳ, τουτέστι καταστροφή.
• Εν ὀργῇ συντελείας καὶ οὐ μὴ ὑπάρξωσιν. ο -
col. 1481–1482page 478 of 548
PG 142:1481Οὐκ ἐπὶ ἁπλῶς συντελείᾳ, ἀλλ᾽ ἐπὶ θυμῷ συντενοι ἦσαν οἱ φοβούμενο! σε καὶ οὐκ ἀνηρέθησαν· διὰ λείας, καὶ λοιπὸν οὐκ ἔτι πάλιν εἰς πολιτείαν συν στήσονται· συντέλειαν γὰρ οὐ τὴν πανωλεθρίαν ἔφησεν, ἀλλὰ τὴν τῆς πολιτείας καταστροφήν, ἣν οὐχ ἁπλῶς παθεῖν τοὺς χριστοκτόνους, ἀλλὰ συν επαγωγῇ τιμωριών προαγγέλλει πολλῶν καὶ στο δρῶν. Καὶ γνώσονται ὅτι Θεὸς δεσπόζει τοῦ Ἰακώβ, καὶ τῶν περάτων τῆς γῆς. Θεὸν ἐνταῦθα τὸν Χριστόν φησιν. Αὐτοὶ διασκορπισθήσονται τοῦ φαγεῖν· ἐὰν δὲ μὴ χορτασθῶσι καὶ γογγύσωσιν.» - Διασκορπι Διασκορπιο σθήσονται προσαιτοῦντες, ἕνεκα τοῦ φαγεῖν· ἐπεὶ δὲ οὐ χορτασθήσονται, οὐ μετανοήσουσι πρὸς Κύ ριον, ἀλλὰ γογγύσουσιν ὡς οἱ πρόγονοι τούτων. Περ ριττὸς δὲ κἀνταῦθα ἡ καὶ σύνδεσμος. ΨΑΛΜΟΣ ΝΟ Εἰς τὸ τέλος, τοῖς ἀλλοιωθησομένοις, ὅτι εἰς στηλογραφίαν τῷ Δαυΐδ εἰς διδαχὴν; ὁπότε ἐνεπύ μισε την Μεσοποταμίαν Συρίας, καὶ τὴν Συρίαν Σω βάλ, καὶ ἐπέστρεψεν Ιωάβ, καὶ ἐπάταξε τὸν Ἐδώμ ἐν τῇ φάραγγι τῶν ᾿Αλῶν δώδεκα χιλιάδας. "Εστι δὲ εἰς στηλογραφίαν τῷ Δαυΐδ εἰς διδαχήν, ὁπότε ἐνεπύρισε τὴν Μεσοποταμίαν Συρίας, καὶ τὴν Συ ρίαν Σωβάλ, καὶ ἐπέστρεψεν ἐν Ἰωὰ καὶ ἐπάταξεν ἐν τῇ φάραγγι τῶν 'Αλῶν δώδεκα χιλιάδας. Τόπος ἐστὶν ἡ φάραγξ τῶν ᾿Αλῶν, δι' ἧς τοὺς κατοικοῦντας ἐδήλωσεν. ᾿Αλλοιωθησομένους δὲ λέγει τοὺς ἀπὸ τῆς τῶν αἰχμαλωτευσάντων δουλείας εἰς ἐλευθερίαν ἐλθόντας Ἰουδαίους, μᾶλλον δὲ τοὺς ἐκ τῆς δαιμονικῆς τυραννίδος ἐλευθερωθέντας διὰ τοῦ βα- Ο πτίσματος, διδαχὴν δὲ λέγει εὐεργεσίας ἢ ὑπομονῆς. Θεός, ἀπώσω ἡμᾶς καὶ καθεῖλες ἡμᾶς, ὀργί σθης, καὶ οἰκτείρησας ἡμᾶς.» — Σεισμὸν καὶ τα ραχὴν ἱστορικῶς μὲν τῆς γῆς τῶν Ἰουδαίων φησίν, ἕως τὴν καταστροφὴν τῶν ἐν αὐτῇ πόλει, καὶ τὴν λεηλασίαν καὶ τὴν σύγχυσιν τῶν ἀνθρώπων, ἀνα γωγικῶς δὲ τὴν τῆς οἰκουμένης μετάθεσιν ἐξ είν δωλολατρείας εἰς θεογνωσίαν καὶ ἀπὸ τοῦ νόμου πρὸς τὸ Εὐαγγέλιον τόν τε θόρυβον ὃν ἔπασχον οἱ ἄνθρωποι ἐκ τῆς φήμης τῶν θαυματουργημάτων καὶ τῶν διδαγμάτων τοῦ Χριστοῦ καθ᾿ ἂν οὗτος καιρὸν ἐπολιτεύετο ἐπὶ γῆς. ε Ιασαι τὰ συντρίμματα αὐτῆς ὅτι ἐσαλεύθη.» η Ἱστορικῶς μὲν συντρίμματά φησι τὴν πτῶσιν τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ τῶν περὶ αὐτὴν πόλεων, ἀνα γωγικῶς δὲ τὰς ψυχικὰς ἀντιστάσεις τῶν ἀνθρώπων Κυρίῳ, καὶ σάλον τὴν παρατροπὴν τοῦ δέοντος. Εδειξας τῷ λαῷ σου σκληρά. Τοῖς μὲν Ἰουδαίοις τὰ τῆς αἰχμαλωσίας ἐπίπονα, τοῖς δὲ πιστεύσασι τὴν τῆς ἀρετῆς στενὴν καὶ τεθλιμμένην ἐδόν. Επότισας ἡμᾶς οἶνον κατανύξεως.» — Οἶνος κατανύξεως αἱ θλίψεις αἱ φέρουσαι τῶν προεπταισμένων μετάμελον, καὶ τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα οὐφραῖνον ὁμοῦ καὶ πρὸς μετάνοιαν ἄγον. «Εδωκας τοῖς φοβουμένοις σε σημείωσιν τοῦ φυ γεῖν ἀπὸ προσώπου τόξου.» — Οἱονεὶ ἐνσεσημασμέ τοῦ τόξου δὲ πᾶν πολεμικής τάξιν δεδήλωκε. Σ μείωσις δὲ αὐτοῖς ἦν σφραγὶς τοῦ ἁγίου βαπτίσματος καὶ ὁ τύπος τοῦ ζωηφόρου σταυροῦ, δι' ὧν φεύγα. μεν ἐκ τοῦ τῶν δαιμόνων ποικίλου τόξου. Οπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητεί σου. αἰτίαν λέγει πάλιν τῆς σημειώσεως. Την Σῶσον τῇ δεξιᾷ σου, καὶ ἐπάκουσόν μου.» Δεξιάν λέγει νῦν τὴν δύναμιν. Ο Θεός ἐλάλησεν ἐν τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ. — Τοῦτο προσώπῳ οἰκείῳ φησὶν ὁ Δαυΐδ, λέγων, ι Ο Θεός ἐλάλησε διὰ τοῦ ἁγίου αὐτοῦ Πνεύματος, ο δηλαδή, 'Αγαλλιάσομαι τῇ εὐαρεστίᾳ τοῦ ἐμοῦ λαοῦ, καὶ κλη ροδοτήσω αὐτοῖς τὴν πόλιν τῆς φυλῆς Ἐφρα τὴν καλουμένην Σίκιμα καὶ τὸ πρὸ τῶν Σικίμων κείμενον χωρίον, 8 Σκηνών καλείται κοιλάς. τούτων δὲ σύμπασαν τὴν Ἰουδαίαν ἐδήλωσεν. Εμός ἐστι Γαλαάδ καὶ ἐμός ἐστι Μανασσής. ο Διὰ τῶν ὀνομάτων τούτων πάσας δεδήλωκε τις φυλάς, ἃς οἰκειοῦται ὁ Θεὸς πάλιν, καν δι' ἁμαρ τίαν ἀπώσατο. Καὶ ὁ Χριστὸς λέγοι ἂν ταῦτα, οι. κειούμενος τοὺς αὐτοῦ κατὰ σάρκα προπάτορας, καὶ μᾶλλον διὰ τοὺς πιστεύσαντας ἐξ αὐτῶν. Καὶ Ἐφραὶμ κραταίωσις τῆς κεφαλῆς μου.» Κεφαλὴν τὴν ἀρχὴν ὀνομάζει καὶ βασιλείαν, ἣν οἰκοῦνται διὰ τὸν λαόν. Μοἀβ λέβης τῆς ἐλπίδος μου. Μωάτ ήτοι τὸ Μωαβιτῶν ἔθνος, λέβης ἔσται, ήγουν ὑπηρέτης ὑπηρετικὸν γὰρ σκεῦος ὁ λέβης· ὑπηρέτης δὲ τῆς ἐλπίδος μου, τουτέστι τῶν ἐλπιζόντων εἰς ἐμέ. Ἐπὶ τὴν Ιδουμαίαν ἐκτενῶ τὸ ὑπόδημά μου.» – Υπόδημα τὴν πορείαν λέγει. Φησὶ δὲ ὅτι καὶ τοὺς Ἰδουμαίους ὑποτάξω τῷ λαῷ μου, συνεκστρατεύσας αὐτῷ. Λέγεται δὲ καὶ τῆς τοῦ Χριστοῦ θεότητος υπόδημα ή θεοφόρος αὐτοῦ σάρξ, δι' ής ἐπιδημῆσαι καὶ τοῖς ἀλλοφύλοις εὐδόκησε, τουτ ἐστιν ἀγαγεῖν αὐτοὺς πρὸς ἐπίγνωσιν ἑαυτοῦ. Ἐμοὶ ἀλλόφυλοι ὑπετάγησαν. ο - Τὸ ὑπετάγησαν ἀντὶ τοῦ ὑποταγήσονται. Τίς απάξει με εἰς πόλιν περιοχής;» - Προσ ἀπῳ μὲν τῶν αἰχμαλώτων τὴν Ἱερουσαλήμ ο Προ φήτης ἀνακαλείται, πόλιν περιοχής ονομάζων ταύ την, διὰ τὸ εὐτείχιστον. Οἰκείῳ δὲ προσώπῳ τὴν Ἐκκλησίαν ἰδεῖν ἐπιθυμεῖ τῶν πιστῶν, τὴν τετε χισμένην τοῖς ἀρεταῖς καὶ τοῖς πνευματικούς χαρ ρίσμασι καὶ ταῖς θείαις δυνάμεσιν. Η τίς ὁδηγήσει με ἕως τῆς ᾿Ιδουμαίας;» Ομοίως καὶ τὴν ἄπιστον Ιουδαίαν καταδουλώσασθαι μὲν ἐφίενται οἱ αἰχμάλωτος· ὁ δὲ Προφήτης πιστεύσασαν καὶ ταύτην ἰδεῖν ἐκζητεί. Οὐχὶ σὺ ὁ Θεὸς, ὁ ἀπωσάμενος ἡμᾶς;» Ητοι τὸν Ἰουδαϊκὸν λαὸν ἁμαρτήσαντα. Καὶ οὐκ ἐξελεύσῃ, ὁ Θεὸς, ἐν ταῖς δυνάμεσιν ἡμῶν; › — Αρμόζει ταῦτα καὶ τῇ τῶν πιστῶν Ἐκε κλησία. Δὺς ἡμῖν βοήθειαν ἐν θλίψεσι, καὶ ματαία σω τηρία ἀνθρώπου. ο - Η παρὰ ἀνθρώπου σωτηρία ψευδής. Ἐν τῷ Θεῷ ποιήσομεν δύναμιν. 3 του Διὰ τοῦ
148!
Οὐκ ἐπὶ ἁπλῶς συντελείᾳ, ἀλλ᾽ ἐπὶ θυμῷ συντε- νοι ἦσαν οἱ φοβούμενο! σε καὶ οὐκ ἀνηρέθησαν· διὰ
λείας, καὶ λοιπὸν οὐκ ἔτι πάλιν εἰς πολιτείαν συν
στήσονται· συντέλειαν γὰρ οὐ τὴν πανωλεθρίαν
ἔφησεν, ἀλλὰ τὴν τῆς πολιτείας καταστροφήν, ἣν
οὐχ ἁπλῶς παθεῖν τοὺς χριστοκτόνους, ἀλλὰ συν
επαγωγῇ τιμωριών προαγγέλλει πολλῶν καὶ στο
δρῶν.
• Καὶ γνώσονται ὅτι Θεὸς δεσπόζει τοῦ Ἰακώβ,
καὶ τῶν περάτων τῆς γῆς. Θεὸν ἐνταῦθα τὸν
Χριστόν φησιν.
• Αὐτοὶ διασκορπισθήσονται τοῦ φαγεῖν· ἐὰν δὲ
μὴ χορτασθῶσι καὶ γογγύσωσιν.» - Διασκορπι
Διασκορπιο
σθήσονται προσαιτοῦντες, ἕνεκα τοῦ φαγεῖν· ἐπεὶ
δὲ οὐ χορτασθήσονται, οὐ μετανοήσουσι πρὸς Κύ
ριον, ἀλλὰ γογγύσουσιν ὡς οἱ πρόγονοι τούτων. Περ
ριττὸς δὲ κἀνταῦθα ἡ καὶ σύνδεσμος.
ΨΑΛΜΟΣ ΝΟ
• Εἰς τὸ τέλος, τοῖς ἀλλοιωθησομένοις, ὅτι εἰς
στηλογραφίαν τῷ Δαυΐδ εἰς διδαχὴν; ὁπότε ἐνεπύ
μισε την Μεσοποταμίαν Συρίας, καὶ τὴν Συρίαν Σω
βάλ, καὶ ἐπέστρεψεν Ιωάβ, καὶ ἐπάταξε τὸν Ἐδώμ
ἐν τῇ φάραγγι τῶν ᾿Αλῶν δώδεκα χιλιάδας. "Εστι
δὲ εἰς στηλογραφίαν τῷ Δαυΐδ εἰς διδαχήν, ὁπότε
ἐνεπύρισε τὴν Μεσοποταμίαν Συρίας, καὶ τὴν Συρίαν Σωβάλ, καὶ ἐπέστρεψεν ἐν Ἰωὰ καὶ ἐπάταξεν
ἐν τῇ φάραγγι τῶν 'Αλῶν δώδεκα χιλιάδας. Τόπος
ἐστὶν ἡ φάραγξ τῶν ᾿Αλῶν, δι' ἧς τοὺς κατοικοῦντας
ἐδήλωσεν. ᾿Αλλοιωθησομένους δὲ λέγει τοὺς ἀπὸ
τῆς τῶν αἰχμαλωτευσάντων δουλείας εἰς ἐλευθε
ρίαν ἐλθόντας Ἰουδαίους, μᾶλλον δὲ τοὺς ἐκ τῆς
δαιμονικῆς τυραννίδος ἐλευθερωθέντας διὰ τοῦ βα- Ο
πτίσματος, διδαχὴν δὲ λέγει εὐεργεσίας ἢ ὑπομο
νῆς.
• Θεός, ἀπώσω ἡμᾶς καὶ καθεῖλες ἡμᾶς, ὀργίσθης, καὶ οἰκτείρησας ἡμᾶς.» — Σεισμὸν καὶ τα
ραχὴν ἱστορικῶς μὲν τῆς γῆς τῶν Ἰουδαίων φησίν,
ἕως τὴν καταστροφὴν τῶν ἐν αὐτῇ πόλει, καὶ τὴν
λεηλασίαν καὶ τὴν σύγχυσιν τῶν ἀνθρώπων, ἀναγωγικῶς δὲ τὴν τῆς οἰκουμένης μετάθεσιν ἐξ είν
δωλολατρείας εἰς θεογνωσίαν καὶ ἀπὸ τοῦ νόμου
πρὸς τὸ Εὐαγγέλιον τόν τε θόρυβον ὃν ἔπασχον οἱ
ἄνθρωποι ἐκ τῆς φήμης τῶν θαυματουργημάτων
καὶ τῶν διδαγμάτων τοῦ Χριστοῦ καθ᾿ ἂν οὗτος
καιρὸν ἐπολιτεύετο ἐπὶ γῆς.
ε Ιασαι τὰ συντρίμματα αὐτῆς ὅτι ἐσαλεύθη.» η
Ἱστορικῶς μὲν συντρίμματά φησι τὴν πτῶσιν
τῆς Ἱερουσαλὴμ καὶ τῶν περὶ αὐτὴν πόλεων, ἀναγωγικῶς δὲ τὰς ψυχικὰς ἀντιστάσεις τῶν ἀνθρώπων
Κυρίῳ, καὶ σάλον τὴν παρατροπὴν τοῦ δέοντος.
• Εδειξας τῷ λαῷ σου σκληρά. Τοῖς μὲν
Ἰουδαίοις τὰ τῆς αἰχμαλωσίας ἐπίπονα, τοῖς δὲ
πιστεύσασι τὴν τῆς ἀρετῆς στενὴν καὶ τεθλιμμένην
ἐδόν.
• Επότισας ἡμᾶς οἶνον κατανύξεως.» — Οἶνος
κατανύξεως αἱ θλίψεις αἱ φέρουσαι τῶν προεπταισμένων μετάμελον, καὶ τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα
οὐφραῖνον ὁμοῦ καὶ πρὸς μετάνοιαν ἄγον.
«Εδωκας τοῖς φοβουμένοις σε σημείωσιν τοῦ φυ
γεῖν ἀπὸ προσώπου τόξου.» — Οἱονεὶ ἐνσεσημασμέ
PATROL. GR. CXLII.
τοῦ τόξου δὲ πᾶν πολεμικής τάξιν δεδήλωκε. Σ
μείωσις δὲ αὐτοῖς ἦν σφραγὶς τοῦ ἁγίου βαπτίσματος
καὶ ὁ τύπος τοῦ ζωηφόρου σταυροῦ, δι' ὧν φεύγα.
μεν ἐκ τοῦ τῶν δαιμόνων ποικίλου τόξου.
• Οπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητεί σου.
αἰτίαν λέγει πάλιν τῆς σημειώσεως.
Την
• Σῶσον τῇ δεξιᾷ σου, καὶ ἐπάκουσόν μου.» -
Δεξιάν λέγει νῦν τὴν δύναμιν.
• Ο Θεός ἐλάλησεν ἐν τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ. — Τοῦτο
προσώπῳ οἰκείῳ φησὶν ὁ Δαυΐδ, λέγων, ι Ο Θεός
ἐλάλησε διὰ τοῦ ἁγίου αὐτοῦ Πνεύματος, ο δηλαδή,
'Αγαλλιάσομαι τῇ εὐαρεστίᾳ τοῦ ἐμοῦ λαοῦ, καὶ κλη
ροδοτήσω αὐτοῖς τὴν πόλιν τῆς φυλῆς Ἐφρα
τὴν καλουμένην Σίκιμα καὶ τὸ πρὸ τῶν Σικίμων
κείμενον χωρίον, 8 Σκηνών καλείται κοιλάς.
τούτων δὲ σύμπασαν τὴν Ἰουδαίαν ἐδήλωσεν.
Εμός ἐστι Γαλαάδ καὶ ἐμός ἐστι Μανασσής. ο
Διὰ τῶν ὀνομάτων τούτων πάσας δεδήλωκε τις
φυλάς, ἃς οἰκειοῦται ὁ Θεὸς πάλιν, καν δι' ἁμαρ
τίαν ἀπώσατο. Καὶ ὁ Χριστὸς λέγοι ἂν ταῦτα, οι.
κειούμενος τοὺς αὐτοῦ κατὰ σάρκα προπάτορας,
καὶ μᾶλλον διὰ τοὺς πιστεύσαντας ἐξ αὐτῶν.
• Καὶ Ἐφραὶμ κραταίωσις τῆς κεφαλῆς μου.»
Κεφαλὴν τὴν ἀρχὴν ὀνομάζει καὶ βασιλείαν, ἣν
οἰκοῦνται διὰ τὸν λαόν.
Μοἀβ λέβης τῆς ἐλπίδος μου.
Μωάτ ήτοι
τὸ Μωαβιτῶν ἔθνος, λέβης ἔσται, ήγουν ὑπηρέτης
ὑπηρετικὸν γὰρ σκεῦος ὁ λέβης· ὑπηρέτης δὲ τῆς
ἐλπίδος μου, τουτέστι τῶν ἐλπιζόντων εἰς ἐμέ.
• Ἐπὶ τὴν Ιδουμαίαν ἐκτενῶ τὸ ὑπόδημά μου.»
– Υπόδημα τὴν πορείαν λέγει. Φησὶ δὲ ὅτι καὶ
τοὺς Ἰδουμαίους ὑποτάξω τῷ λαῷ μου, συνεκστρα
τεύσας αὐτῷ. Λέγεται δὲ καὶ τῆς τοῦ Χριστοῦ
θεότητος υπόδημα ή θεοφόρος αὐτοῦ σάρξ, δι' ής
ἐπιδημῆσαι καὶ τοῖς ἀλλοφύλοις εὐδόκησε, τουτ·
ἐστιν ἀγαγεῖν αὐτοὺς πρὸς ἐπίγνωσιν ἑαυτοῦ.
• Ἐμοὶ ἀλλόφυλοι ὑπετάγησαν. ο - Τὸ ὑπετάγησαν ἀντὶ τοῦ ὑποταγήσονται.
• Τίς απάξει με εἰς πόλιν περιοχής;» - Προσ
ἀπῳ μὲν τῶν αἰχμαλώτων τὴν Ἱερουσαλήμ ο Προφήτης ἀνακαλείται, πόλιν περιοχής ονομάζων ταύτην, διὰ τὸ εὐτείχιστον. Οἰκείῳ δὲ προσώπῳ τὴν
Ἐκκλησίαν ἰδεῖν ἐπιθυμεῖ τῶν πιστῶν, τὴν τετε:
χισμένην τοῖς ἀρεταῖς καὶ τοῖς πνευματικούς χαρ
ρίσμασι καὶ ταῖς θείαις δυνάμεσιν.
• Η τίς ὁδηγήσει με ἕως τῆς ᾿Ιδουμαίας;»
Ομοίως καὶ τὴν ἄπιστον Ιουδαίαν καταδουλώσα·
σθαι μὲν ἐφίενται οἱ αἰχμάλωτος· ὁ δὲ Προφήτης
πιστεύσασαν καὶ ταύτην ἰδεῖν ἐκζητεί.
• Οὐχὶ σὺ ὁ Θεὸς, ὁ ἀπωσάμενος ἡμᾶς;»
Ητοι τὸν Ἰουδαϊκὸν λαὸν ἁμαρτήσαντα.
• Καὶ οὐκ ἐξελεύσῃ, ὁ Θεὸς, ἐν ταῖς δυνάμεσιν
ἡμῶν; › — Αρμόζει ταῦτα καὶ τῇ τῶν πιστῶν Ἐκε
κλησία.
• Δὺς ἡμῖν βοήθειαν ἐν θλίψεσι, καὶ ματαία σω
τηρία ἀνθρώπου. ο - Η παρὰ ἀνθρώπου σωτηρία
ψευδής.
• Ἐν τῷ Θεῷ ποιήσομεν δύναμιν. 3 του
Διὰ τοῦ
col. 1483–1484page 479 of 548
PG 142:1483Θεοῦ δυνατά ἔργα, τουτέστιν μεγάλα κατορθώματα, ζωὴν, διαμενεῖν αὐτὸν λέγων διηνεκῶς ἐνώπιον τοῦ εργασόμεθα. Θεοῦ καὶ Πατρός. ΨΑΛΜΟΣ Ε'. Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕμνοις τῷ Δαυΐδ. Εἰσάκουσον, « ὁ Θεὸς, τῆς δεήσεώς μου, πρόσχες τῇ προσευχή Τὸν σκοπὸν ὁ παρών ψαλμὸς ἔχει τοῦ μου. πρὸ αὐτοῦ. Ἐν ὕμνοις δὲ, ὅτι ὑμνεῖ τὸν εὐεργέτην, τὰς εὐεργεσίας αὐτοῦ διηγούμενος. «᾿Απὸ τῶν περάτων τῆς γῆς πρὸς σὲ ἐκέκραξα. 'Αντὶ τοῦ, ἐκ τῆς Βαβυλῶνος· πέρατα γὰρ τῆς γῆς καὶ ἡ Βαβυλών λέγοιτ' ἂν, ὡς ἐσχατιὰ τῆς ἡμετέρας οἰκουμένης· ἡ ἀντὶ τοῦ μακρόθεν. Μα κρὰν δὲ ἐστι τοῦ Θεοῦ ὁ μὴ πολιτευόμενος ὀρθῶς καὶ θεοφιλῶς. ι Ἐν τῷ ἀκηδιάσαι τὴν καρδίαν μου, ἐν πέτρα β ὕψωσάς με. ο - "Οτε ἀπέκαμον ταῖς θλίψεσιν, ἐπὶ τὸ ὕψος καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς εἰς σὲ ἐλπίδος ἀνήγαγές με, μὴ λάσας συγχωσθῆναι ταῖς συμφοραῖς. Ωδήγησάς με, ὅτι ἐγενήθης ἐλπίς μου, ο – Ωδήγησάς με ἐπὶ τὰ καλὰ καὶ σωτήρια, ἐπειδὴ ἔσχον ἐλπίδα σωτηρίας. Πύργος ἰσχύος ἀπὸ προσώπου ἐχθροῦ.» —Ἀπὸ κοινοῦ τὸν Ἐγεννήθης πύργος ἰσχυρὸς ἐνώπιον ἐχθροῦ ὥστε κωλύειν αὐτόν. Παροικήσω ἐν τῷ σκηνώματί σου εἰς τὸν αἰῶ Σκήνωμα Θεοῦ ὁ θεῖος ναὸς καὶ ὁ οὐρά νιος χώρος. Τὸ δὲ εἰς τοὺς αἰῶνας τὸ διηνεκώς δηλοῖ. Έδωκας κληρονομίαν τοῖς φοβουμένοις τὸ ὄνο μά σου. ι — Δεῦτε γάρ, φησί, κληρονομήσατε τὴν Ελεος καὶ ἀλήθειαν αὐτοῦ τίς ἐκζητήσει; ο Οὐδεὶς ἐκζητήσει ὥστε μαθεῖν· ἀκατανόητα γάρ. Οὕτως ψαλῶ τῷ ὀνόματί σου εἰς τοὺς αἰῶνας. τό; “Ωσπερ νῦν, οὕτω, φησίν, ὑμνήσω σε διαπαν Τοῦ ἀποδοῦναι με τὰς εὐχάς μου ἡμέραν ἐξ ἡμέρας. ο - - Ὥστε ἀποδοῦναι μέ σοι τὰς τῆς ὑμνή σεως ὑποσχέσεις μου καθ' ἡμέραν ἐξ ἡμέρας, ἤγουν ἐν διαδοχῇ ἡμερῶν· ὑπέσχηται γὰρ πολλάκις ἐν τοῖς προλαβούσι ψαλμοῖς ἀεὶ ὑμνεῖν τὸν Θεόν ΨΑΛΜΟΣ ΞΑ'. Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ Ιδιθούμ ψαλμὸς τῷ Δαυίδ. Προαγορεύει ὁ ψαλμὸς τὴν τῶν Μακκαβαίων ὑπὲρ εὐσεβείας ἔνστασιν προτρεπόμενος καὶ ἡμῖν ὑπομονὴν καὶ ἐλπίδα τὴν εἰς Θεόν Αρμόζει δὲ πάσι τοῖς ὑπὲρ εὐσεβείας ἀγωνισαμένοις. Οὐχὶ τῷ Θεῷ ὑποταγήσεται ἡ ψυχή μου; παρ' αὐτοῦ γὰρ τὸ σωτήριόν μου.» -· Οὐ τοῖς θείοις ἐμ μενῶ διατάγμασιν. Αντιλήπτωρ μου, οὐ μὴ σαλευθῶ ἐπὶ πλεῖον.» Σάλον τὴν δειλίαν καλεῖ. 4 Εως πότε ἐπιτίθεσθε ἐπ' ἄνθρωπον; φονεύετε πάντες ἡμεῖς; 1 — Υπερβατικῶς, Εως πότε έπεμ Επίνετε πάντες ἡμεῖς ἐπ' ἄνθρωπον ἀσθενῆ, ὡς υπερβαίνει τις τοίχῳ κεκλιμένῳ εἰς πτῶσιν, καὶ φραγμῷ ἐκτετιναγμένῳ ἵνα τέλεον καταστραφώσιν αὐτά, ἕως πότε φονεύετε; Πλὴν τὴν τιμήν μου ἐβουλεύσαντο ἀπώσασθαι. Εβουλεύσαντο οἱ ἐχθροὶ ἀπώσασθαι ἀπ' ἐμοῦ ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν. Ιστορικῶς δὲ τὴν τὴν εὐσέβειαν· ὄντως γὰρ τιμὴ τὸ δουλεύειν Θεῷ. γῆν τῆς ἐπαγγελίας εἴποι τις ἄν. «Ημέρας ἐφ' ἡμέρας τοῦ βασιλέως προσθήσεις. Πολλὰς ἡμέρας προσθήσεις ἐπὶ τὰς ἡμέρας, φη σί, τοῦ βασιλέως διὰ τὴν θεοφίλειαν αὐτοῦ. Λέγει δὲ τὸν Ζοροβάβελ ὁ Ἰουδαῖος. ᾿Αλλὰ τὸ ἑξῆς οὐδενὶ ἄλλῳ ἁρμόζει πλὴν τοῦ μεγάλου Βασιλέως Χριστοῦ. Οὗ ἐπὶ τὰς ἀριθμητὰς ἡμέρας τῆς ἐν κόσμῳ ζωῆς αὐτοῦ· ἡμέρας ἀναριθμήτους οὖν αὐτῶν οἰκῶν Θεὸς Λόγος προσέθετο κατὰ τὴν ὑπερκόσμιον τούτου ζωήν· διὸ καὶ τὰς προστεθείσας ἡμέρας σαφηνίζων ὁ Προφήτης, ἐπήγαγε τὰ ἑξῆς, καὶ μήτις τῷ τῆς προσθήκης παραταττέσθω ὀνόματι δύναται γὰρ τῷ πεπερασμένῳ προστεθῆναι ποσῷ· τὸ κατὰ τέλος ἄπειρον, εἴτουν τὸ ἀτελεύτητον· οὐ μὴν τὸ ἀνά παλιν. Τοῦτο Τὰ ἔτη αὐτοῦ ἕως ἡμετέρας γενεάς.» σαφηνιστικὸν τῆς προσθήκης· τὰ ἔτη αὐτοῦ γάρ, φησίν, ἕως τῆς τελευταίας ἡμέρας τῶν δύο γενεῶν, τοῦ τε παλαιοῦ καὶ τοῦ νέου λαοῦ, τουτέστιν ἕως τῆς συντελείας· τοῦ γὰρ ἦν τὸ δεόμενον πιστώσεως μετὰ γὰρ τὴν συντέλειαν δῆλον ἅπασιν ὅ τι ζήσεται διαπαντός· οὐκ ἔτι γὰρ κυριεύει ὁ θάνατος ἐν αὐ δενί. Διαμένει εἰς τὸν αἰῶνα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Σαφέστατα λίαν ὁ Δαυΐδ τὴν τοῦ Χριστοῦ διδάσκει Εδραμον ἐν δίψει. ν - - Εσπευσαν ἐν ἐπιθυμίᾳ πολλῇ πρὸς τοῦτο. Τῷ στόματι αὐτῶν ηυλόγουν, καὶ τῇ καρδίᾳ αὐτῶν κατηρῶντο. ο - Χείλεσι μὲν ἐκολάκευαν, ψυχῇ δὲ ὑβριζον. Ότι παρ' αὐτοῦ ἡ ὑπομονή μου. μοι δίδωσι τὴν ἐν θλίψεσι καρτερίαν. Αυτά Οτι αὐτὸς Θεός μου, καὶ σωτήρ μου· ἀντιλήπτωρ μου, οὐ μὴ μεταναστεύω.» Οὐ μεταβήσομαι ἀπὸ τῆς εἰς Θεὸν δουλίας. Ἐπὶ τῷ Θεῷ τὸ σωτήριόν μου καὶ ἡ δόξα μου.» Ἐπὶ τῷ Θεῷ, οὐκ ἐπ' ἀνθρώπῳ, καὶ τὸ σώζεσθαι με καὶ τὸ δοξάζεσθαι. «Ο Θεός τῆς βοηθείας μου, καὶ ἡ ἐλπίς μου ἐπὶ τῷ Θεῷ.» -- Ο Θεός & βοηθός μου. * Ελπίσατε ἐπ' αὐτὸν, πᾶσα συναγωγὴ λαῶν, Ἐκχέατε ἐνώπιον αὐτοῦ τὰς καρδίας ὑμῶν· ὅτι ὁ Θεὸς βοηθὸς ἡμῶν εἰς τὸν αἰῶνα. Εκκενώσατε ἐνώπιον αὐτοῦ πάντας τοὺς λογισμοὺς ὑμῶν· ἀφιε ρώσατε τούτους αὐτῷ καὶ διχόνοιαν μὴ ἔχετε εἰς αὐτόν. Πλὴν μάταιοι υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. ν - Οντως ἀνόητοί εἰσιν οἱ τοῖς ἀνθρωπίνοις προστετηκέτες καὶ μὴ εἰς Θεὸν ἀεὶ βλέποντες. Ψευδεῖς υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων ἐν ζυγαῖς τοῦ ἀδια κῆσαι. ο Τὰς κρίσεις καλεῖ καί φησι· ο Ψευδείς
NICEPHORI BLENMIDE
Θεοῦ δυνατά ἔργα, τουτέστιν μεγάλα κατορθώματα, ζωὴν, διαμενεῖν αὐτὸν λέγων διηνεκῶς ἐνώπιον τοῦ
εργασόμεθα.
Θεοῦ καὶ Πατρός.
· Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕμνοις τῷ Δαυΐδ. Εἰσάκουσον, «
ὁ Θεὸς, τῆς δεήσεώς μου, πρόσχες τῇ προσευχή
Τὸν σκοπὸν ὁ παρών ψαλμὸς ἔχει τοῦ
μου.
πρὸ αὐτοῦ. Ἐν ὕμνοις δὲ, ὅτι ὑμνεῖ τὸν εὐεργέτην,
τὰς εὐεργεσίας αὐτοῦ διηγούμενος.
«᾿Απὸ τῶν περάτων τῆς γῆς πρὸς σὲ ἐκέκραξα.
— 'Αντὶ τοῦ, ἐκ τῆς Βαβυλῶνος· πέρατα γὰρ τῆς
γῆς καὶ ἡ Βαβυλών λέγοιτ' ἂν, ὡς ἐσχατιὰ τῆς
ἡμετέρας οἰκουμένης· ἡ ἀντὶ τοῦ μακρόθεν. Μακρὰν δὲ ἐστι τοῦ Θεοῦ ὁ μὴ πολιτευόμενος ὀρθῶς
καὶ θεοφιλῶς.
ι Ἐν τῷ ἀκηδιάσαι τὴν καρδίαν μου, ἐν πέτρα β
ὕψωσάς με. ο - "Οτε ἀπέκαμον ταῖς θλίψεσιν, ἐπὶ
τὸ ὕψος καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῆς εἰς σὲ ἐλπίδος
ἀνήγαγές με, μὴ λάσας συγχωσθῆναι ταῖς συμφο
ραΐς.
• Ωδήγησάς με, ὅτι ἐγενήθης ἐλπίς μου, ο –
Ωδήγησάς με ἐπὶ τὰ καλὰ καὶ σωτήρια, ἐπειδὴ
ἔσχον ἐλπίδα σωτηρίας.
• Πύργος ἰσχύος ἀπὸ προσώπου ἐχθροῦ.» —Ἀπὸ
κοινοῦ τὸν Ἐγεννήθης πύργος ἰσχυρὸς ἐνώπιον
ἐχθροῦ ὥστε κωλύειν αὐτόν.
va.»
• Παροικήσω ἐν τῷ σκηνώματί σου εἰς τὸν αἰῶ
Σκήνωμα Θεοῦ ὁ θεῖος ναὸς καὶ ὁ οὐράνιος χώρος. Τὸ δὲ εἰς τοὺς αἰῶνας τὸ διηνεκώς
δηλοῖ.
• Έδωκας κληρονομίαν τοῖς φοβουμένοις τὸ ὄνο-
'
μά σου. ι — Δεῦτε γάρ, φησί, κληρονομήσατε τὴν
• Ελεος καὶ ἀλήθειαν αὐτοῦ τίς ἐκζητήσει; ο
Οὐδεὶς ἐκζητήσει ὥστε μαθεῖν· ἀκατανόητα γάρ.
• Οὕτως ψαλῶ τῷ ὀνόματί σου εἰς τοὺς αἰῶνας.
τό;
“Ωσπερ νῦν, οὕτω, φησίν, ὑμνήσω σε διαπαν
• Τοῦ ἀποδοῦναι με τὰς εὐχάς μου ἡμέραν ἐξ
ἡμέρας. ο - - Ὥστε ἀποδοῦναι μέ σοι τὰς τῆς ὑμνή
σεως ὑποσχέσεις μου καθ' ἡμέραν ἐξ ἡμέρας,
ἤγουν ἐν διαδοχῇ ἡμερῶν· ὑπέσχηται γὰρ πολλά
κις ἐν τοῖς προλαβούσι ψαλμοῖς ἀεὶ ὑμνεῖν τὸν
Θεόν
• Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ Ιδιθούμ ψαλμὸς τῷ Δαυίδ.
- Προαγορεύει ὁ ψαλμὸς τὴν τῶν Μακκαβαίων
ὑπὲρ εὐσεβείας ἔνστασιν προτρεπόμενος καὶ ἡμῖν
ὑπομονὴν καὶ ἐλπίδα τὴν εἰς Θεόν Αρμόζει δὲ πάσι
τοῖς ὑπὲρ εὐσεβείας ἀγωνισαμένοις.
• Οὐχὶ τῷ Θεῷ ὑποταγήσεται ἡ ψυχή μου; παρ'
αὐτοῦ γὰρ τὸ σωτήριόν μου.» -· Οὐ τοῖς θείοις ἐμμενῶ διατάγμασιν.
• Αντιλήπτωρ μου, οὐ μὴ σαλευθῶ ἐπὶ πλεῖον.»
Σάλον τὴν δειλίαν καλεῖ.
4 Εως πότε ἐπιτίθεσθε ἐπ' ἄνθρωπον; φονεύετε
πάντες ἡμεῖς; 1 — Υπερβατικῶς, Εως πότε έπεμΕπίνετε πάντες ἡμεῖς ἐπ' ἄνθρωπον ἀσθενῆ, ὡς
υπερβαίνει τις τοίχῳ κεκλιμένῳ εἰς πτῶσιν, καὶ
φραγμῷ ἐκτετιναγμένῳ ἵνα τέλεον καταστραφώσιν
αὐτά, ἕως πότε φονεύετε;
• Πλὴν τὴν τιμήν μου ἐβουλεύσαντο ἀπώσασθαι.
Εβουλεύσαντο οἱ ἐχθροὶ ἀπώσασθαι ἀπ' ἐμοῦ
ἡτοιμασμένην ὑμῖν βασιλείαν. Ιστορικῶς δὲ τὴν τὴν εὐσέβειαν· ὄντως γὰρ τιμὴ τὸ δουλεύειν Θεῷ.
γῆν τῆς ἐπαγγελίας εἴποι τις ἄν.
«Ημέρας ἐφ' ἡμέρας τοῦ βασιλέως προσθήσεις.
- Πολλὰς ἡμέρας προσθήσεις ἐπὶ τὰς ἡμέρας, φησί, τοῦ βασιλέως διὰ τὴν θεοφίλειαν αὐτοῦ. Λέγει
δὲ τὸν Ζοροβάβελ ὁ Ἰουδαῖος. ᾿Αλλὰ τὸ ἑξῆς οὐδενὶ
ἄλλῳ ἁρμόζει πλὴν τοῦ μεγάλου Βασιλέως Χριστοῦ.
Οὗ ἐπὶ τὰς ἀριθμητὰς ἡμέρας τῆς ἐν κόσμῳ ζωῆς
αὐτοῦ· ἡμέρας ἀναριθμήτους οὖν αὐτῶν οἰκῶν Θεὸς
Λόγος προσέθετο κατὰ τὴν ὑπερκόσμιον τούτου
ζωήν· διὸ καὶ τὰς προστεθείσας ἡμέρας σαφηνίζων
ὁ Προφήτης, ἐπήγαγε τὰ ἑξῆς, καὶ μήτις τῷ τῆς
προσθήκης παραταττέσθω ὀνόματι δύναται γὰρ
τῷ πεπερασμένῳ προστεθῆναι ποσῷ· τὸ κατὰ τέλος
ἄπειρον, εἴτουν τὸ ἀτελεύτητον· οὐ μὴν τὸ ἀνάπαλιν.
Τοῦτο
• Τὰ ἔτη αὐτοῦ ἕως ἡμετέρας γενεάς.» -
σαφηνιστικὸν τῆς προσθήκης· τὰ ἔτη αὐτοῦ γάρ,
φησίν, ἕως τῆς τελευταίας ἡμέρας τῶν δύο γενεῶν,
τοῦ τε παλαιοῦ καὶ τοῦ νέου λαοῦ, τουτέστιν ἕως τῆς
συντελείας· τοῦ γὰρ ἦν τὸ δεόμενον πιστώσεως
μετὰ γὰρ τὴν συντέλειαν δῆλον ἅπασιν ὅ τι ζήσεται
διαπαντός· οὐκ ἔτι γὰρ κυριεύει ὁ θάνατος ἐν αὐ
δενί.
• Διαμένει εἰς τὸν αἰῶνα ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.
Σαφέστατα λίαν ὁ Δαυΐδ τὴν τοῦ Χριστοῦ διδάσκει
• Εδραμον ἐν δίψει. ν - - Εσπευσαν ἐν ἐπιθυμίᾳ
πολλῇ πρὸς τοῦτο.
• Τῷ στόματι αὐτῶν ηυλόγουν, καὶ τῇ καρδίᾳ
αὐτῶν κατηρῶντο. ο - Χείλεσι μὲν ἐκολάκευαν,
ψυχῇ δὲ ὑβριζον.
• Ότι παρ' αὐτοῦ ἡ ὑπομονή μου.
μοι δίδωσι τὴν ἐν θλίψεσι καρτερίαν.
Αυτά
• Οτι αὐτὸς Θεός μου, καὶ σωτήρ μου· ἀντιλήπτωρ μου, οὐ μὴ μεταναστεύω.» Οὐ μεταβήσομαι ἀπὸ τῆς εἰς Θεὸν δουλίας.
• Ἐπὶ τῷ Θεῷ τὸ σωτήριόν μου καὶ ἡ δόξα μου.»
Ἐπὶ τῷ Θεῷ, οὐκ ἐπ' ἀνθρώπῳ, καὶ τὸ σώζεσθαι
με καὶ τὸ δοξάζεσθαι.
«Ο Θεός τῆς βοηθείας μου, καὶ ἡ ἐλπίς μου ἐπὶ
τῷ Θεῷ.» -- Ο Θεός & βοηθός μου.
* Ελπίσατε ἐπ' αὐτὸν, πᾶσα συναγωγὴ λαῶν, ἐκχέατε ἐνώπιον αὐτοῦ τὰς καρδίας ὑμῶν· ὅτι ὁ Θεὸς
βοηθὸς ἡμῶν εἰς τὸν αἰῶνα. Εκκενώσατε
ἐνώπιον αὐτοῦ πάντας τοὺς λογισμοὺς ὑμῶν· ἀφιε
ρώσατε τούτους αὐτῷ καὶ διχόνοιαν μὴ ἔχετε εἰς
αὐτόν.
• Πλὴν μάταιοι υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων. ν - Οντως
ἀνόητοί εἰσιν οἱ τοῖς ἀνθρωπίνοις προστετηκέτες καὶ
μὴ εἰς Θεὸν ἀεὶ βλέποντες.
• Ψευδεῖς υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων ἐν ζυγαῖς τοῦ ἀδια
κῆσαι. ο Τὰς κρίσεις καλεῖ καί φησι· ο Ψευδείς
col. 1485–1486page 480 of 548
PG 142:1485κρίνουσιν ἀνθαιρούμενοι τῶν ἑστώτων τὰ ἔστατα, ὅρκον ποιεῖσθαι τὴν σωτηρίαν τοῦ βασιλέως. Δοξά. ὥστε ἀδικῆσαι καὶ ἑαυτοὺς ψυχικῶς καὶ ἑτέρους πραγματικῶς. Αὐτοὶ ἐκ ματαιότητος ἐπὶ τὰ αὐτό. Επι τὸ αὐτό εἶσιν, ήγουν ὁμονοῦσι διὰ ματαιότητα. Πλοῦτος ἐὰν ῥέῃ, μή προστίθεσθε καρδίαν.» Ἐὰν φέρηται κατὰ ῥοῦν ὁ πλοῦτος ὑμῖν, μὴ προσηλοῦτε αὐτῷ τὴν καρδίαν. Απαξ ἐλάλησεν ὁ Θεός· δύο ταῦτα ἤκουσα. ο Τὸ ἅπαξ ἀντὶ τοῦ βεβαίως καὶ χωρὶς δισσολογίας τινός. Οτι τὸ κράτος τοῦ Θεοῦ, καὶ σοῦ, Κύρι το ἔλεος.» - Οτι ὁ Θεὸς μόνος κραταιός, και εν, ὁ Θεός μόνος ἐλεήμων, καὶ ὡς μὲν κραταιὸς ἀπώσεται τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν· ὡς ἐλεήμων δὲ ἐλεήσει ἡμᾶς καὶ προσλάβηται. ΨΑΛΜΟΣ ΕΒ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ, ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν τῇ ἐρή μῳ τῆς Ἰουδαίας, Θεὸς ὁ Θεός μου, πρὸς σὲ ὀρθρίζω. - Οὕτως ἐν ταύτῃ τῇ ἐρήμῳ, καὶ μετὰ τῆς τοσαύτης διαθέσεως ενεφανίσθην σοι, ἐν τῇ σκηνῇ λατρεύων σοι. Ἐν γῇ ἐρήμῳ καὶ ἀβάτῳ καὶ ἀνύδρῳ, οὕτως ἐν τῷ ἁγίῳ ὤφθην σοι, τοῦ ἰδεῖν τὴν δύναμίν σου καὶ τὴν δόξαν σου. ο Ο ὀρθρίζων δέ σοι παρέ σταμαι, ὥστε ἰδεῖν τὴν κατὰ τῶν ἐχθρῶν μου δύνα μίν σου καὶ τὴν δόξαν σου· ἢ δοξασθήσῃ ὡς τῶν ἐλπιζόντων ἐπὶ σὲ βοηθός. ζεται δὲ μᾶλλον ὁ ὀμνύων ἐν τῷ Θεῷ, τουτέστιν ἡ βεβαιῶν καὶ ἑδράζων ἑαυτὸν ἐν τῷ Θεῷ· τὸ γὰρ ὀμνύειν συμβολόν ἐστι βεβαιώσεως καὶ ἑδραση μου. ΨΑΛΜΟΣ ΕΓ'. «Εἰς τὸ τέλος, ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. Εἰσάκουσον, ὁ Θεός, φωνῆς μου ἐν τῷ δέεσθαί με πρὸς σέ·, Καὶ οὗτος τῷ πρὸ αὐτοῦ ἀκολουθεῖ, τὰς τῶν ἀνω τέρω ῥηθέντων ἐχθρῶν ἐπιβουλάς διηγούμενος. Σκέπασόν με ἀπὸ συστροφῆς πονηρευομένων, ἀπὸ πλήθους ἐργαζομένων ἀδικίαν. ο -- Συστροφήν λέγει τὸ σύστημα. Ενέτειναν τὸ τόξον αὐτῶν, πράγμα πικρόν, το ἀποτοξεῦσαι ἐν ἀποκρύφοις ἄμωμον,» - Υπερ βατικῶς ηὐτρέπισαν τὴν γλῶσσαν αὐτῶν ὡς τόξον ὥστε δι' αὐτῆς ἐπιχειρῆσαι λάθρα κατὰ τοῦ ἀναι τίου· ὅπερ ἐστὶ πρᾶγμα πικρόν. Εξάπινα κατατοξεύουσιν αὐτόν, καὶ οὐ φοβη θήσονται. ο ο - Τὸ ἐξάπινα τὸ αἰφνηδίως δηλοῖ· οὐ φοβηθήσονται δὲ τὴν θείαν ὀργήν. Εκραταίωσαν ἑαυτοῖς λόγον πονηρόν.» Εκύρωσαν παρ' ἑαυτοῖς τὸν λόγον τῆς ἐπ βουλής. Διηγήσαντο τοῦ κρύψαι παγίδας, εἶπον· Τις ὄψεται αὐτοῦ;; ν - Εισηγήσαντο, συνεβούλευσα». Εξηρεύνησαν ἀνομίαν. ν — Εζήτησαν ώστε χρήσασθαι αὐτοῦ. Οτι κρείσσον τὸ ἔλεός σου ὑπὲρ ζωάς.» Ἐξέλιπον, ἐξερευνώντες εξερευνήσεις. ο Ζωὰς λέγει τὰς τρυφηλὰς καὶ ἀπολαυστικής βιο- "Ητόνησαν, ζητοῦντες ζητήσεις δολεράς. τάς. Οὕτως εὐλογήσω σε ἐν ζωή μου. Οὕτως καὶ νῦν, τουτέστιν ἐξ ὅλης ψυχῆς. † Ἐν τῷ ὀνόματί σου ἀρῶ τὰς χεῖράς μου.» Εἰς σὲ μόνον ἀναπετάσω τὰς χεῖράς μου. Ὡς ἐκ στέατος και πιότητος εμπλησθείη ή ψυχή μου.» Ὥσπερ ἐκ στέατος καὶ λίπους ἡδύο νεταί τις, οὕτως κἀγὼ ἐκ τοῦ ὑμνεῖν σε. Καὶ χείλη ἀγαλλιάσεως αἰνέσει τὸ στόμα Καὶ στόματι ἀγαλλιωμένῳ αἰνέσω σε. μου, Εἰ ἐμνημόνευόν σου ἐπὶ τῆς στρωμνῆς μου, ἐν τοῖς ὄρθροις ἐμελέτων εἰς σέ· ὅτι ἐγενήθης βοηθός μου, ο -· Αντιχρονικῶς, ἐπεὶ μέμνημαι σου καὶ ὑπνῶν, διὰ τοῦτο εὐθὺς ἅμα τῷ ἀφυπνισθῆναι λογι ζομαι περὶ σοῦ. Εκολλήθη ἡ ψυχή μου ὀπίσω σοι.» Εδεής Την ὄπισθέν σου τῷ τῆς σῆς ἀγάπης δεσμῷ· διὸ καὶ ἀντελάβου μου. Παραδοθήσονται εἰς χεῖρας βομφαίας.» Χείρας βομφαίας ἐπὶ τῶν ἀοράτων ἐχθρῶν τὸ ἄφυ στον τοῦ ξίφους, ἢ τὴν πολεμικὴν δεξιὰν νοητέον ἐπὶ δὲ τῶν ἀοράτων τὴν τιμωρίαν· κατώτατον δὲ τῆς γῆς τὸν τάρταρον. Προσελεύσεται ἄνθρωπος καὶ καρδίᾳ βαθείς καὶ ὑψωθήσεται ὁ Θεός. 3 -- Προσέλθῃ αὐτοῖς εἰς ὑπηρεσίαν τῆς μηχανῆς ἄνθρωπος, καὶ οὗτος δου λιώτατος· καὶ μηδὲν αὐτοῦ ἰσχύσαντος δοξασθήσεται ὁ Θεός. Καὶ ἐξησθένησαν ἐπ' αὐτοὺς αἱ γλῶσσαι· απο των. Γλώσσας λέγει τὰς συσκευάς. Εταράχθησαν πάντες οἱ θεωροῦντες αὐτούς.» Εθορύβησαν οι θεωροῦντες αὐτοὺς, τῶν ἐπιχειρημάτων ἀποτυγχάνοντας· οἱ παρωχημένοι δὲ ἀντὶ μελλόντων. Καὶ ἀνήγγειλαν τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ καὶ ποιήματα αὐτοῦ συνήκαν. Έγνωσαν οἷα ποιεῖ βοηθών τοῖς δούλοις αὐτοῦ. ΨΑΛΜΟΣ ΕΔ. Εἰς τὸ τέλος, ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ, ᾠδὴ Ἱερεμίου, καὶ Ἰεζεκιὴλ τῷ λαῷ τῆς παροικίας, ὅτε ἔμελλον έχει πορεύεσθαι. ο - Ἡ μὲν προσθήκη τῆς ἐπιγραφής Η πᾶσιν ἅπαξ ἁπλῶς ἀβέλισται τοῖς ἐξηγηταῖς. Φαί νεται δὲ δηλοῦσα ὅτι πρότερον μὲν στόματι μένο διά τινων στιχάδων Ἱερεμίου καὶ Ιεζεκιήλ ήταν ὁ Προφήτης τὸν παρόντα ψαλμόν· ὕστερον δὲ δ Μερίδες ἀλωπέκων Εσονται. Η ὅτι τοῖς ἑαυτοῦ ὁ Πρεφή της σὺν ἐργάνω ψαλτηρία των θηρίοις βαρά προκείσονται, ἢ ὅτι καὶ ὑπὸ εὐτελῶν τοιοῦτον ψαλμὸν ἐψαλτώνει προσώπῳ αἰχμα καὶ ἐλαχίστων ἀναιρεθήσονται· τῶν δαιμόνων δὲ λώτου λαοῦ, ὅτε ἀπὸ τῆς ἐν Βαβυλῶν. παρα ἀναίρεσις ἡ ἧττα καὶ παντελῶς ἀποσόβησις. κίας ήμελλε πρὸς τὴν Ἱερουσαλήμ ἐκπορεύεσθαι· προφητεύει ἐὲ περί σε τῆς ἐπανίδου τι να ἐν Βαβυλῶν, καὶ περὶ τῆς εὐσεβείας τῶν ἐξεων και Επαινεθήσεται πᾶς ὁ ἐμνύων ἐν αὐτῷ, ὅτι ἐνε σεράγη τὸ στόμα λαλούντων Εδικα. ) -- Έθος ἦν
κρίνουσιν ἀνθαιρούμενοι τῶν ἑστώτων τὰ ἔστατα, ὅρκον ποιεῖσθαι τὴν σωτηρίαν τοῦ βασιλέως. Δοξά.
ὥστε ἀδικῆσαι καὶ ἑαυτοὺς ψυχικῶς καὶ ἑτέρους
πραγματικῶς.
• Αὐτοὶ ἐκ ματαιότητος ἐπὶ τὰ αὐτό. Επι
τὸ αὐτό εἶσιν, ήγουν ὁμονοῦσι διὰ ματαιότητα.
• Πλοῦτος ἐὰν ῥέῃ, μή προστίθεσθε καρδίαν.»
- Ἐὰν φέρηται κατὰ ῥοῦν ὁ πλοῦτος ὑμῖν, μὴ
προσηλοῦτε αὐτῷ τὴν καρδίαν.
• Απαξ ἐλάλησεν ὁ Θεός· δύο ταῦτα ἤκουσα. ο
Τὸ ἅπαξ ἀντὶ τοῦ βεβαίως καὶ χωρὶς δισσολο
γίας τινός.
• Οτι τὸ κράτος τοῦ Θεοῦ, καὶ σοῦ, Κύρι το
ἔλεος.» - Οτι ὁ Θεὸς μόνος κραταιός, και εν, ὁ
Θεός μόνος ἐλεήμων, καὶ ὡς μὲν κραταιὸς ἀπώσε
ται τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν· ὡς ἐλεήμων δὲ ἐλεήσει
ἡμᾶς καὶ προσλάβηται.
ΨΑΛΜΟΣ ΕΒ'.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ, ἐν τῷ εἶναι αὐτὸν ἐν τῇ ἐρή
μῳ τῆς Ἰουδαίας, Θεὸς ὁ Θεός μου, πρὸς σὲ ὀρθρί
ζω. - Οὕτως ἐν ταύτῃ τῇ ἐρήμῳ, καὶ μετὰ τῆς
τοσαύτης διαθέσεως ενεφανίσθην σοι, ἐν τῇ σκηνῇ
λατρεύων σοι.
• Ἐν γῇ ἐρήμῳ καὶ ἀβάτῳ καὶ ἀνύδρῳ, οὕτως
ἐν τῷ ἁγίῳ ὤφθην σοι, τοῦ ἰδεῖν τὴν δύναμίν σου
καὶ τὴν δόξαν σου. ο Ο ὀρθρίζων δέ σοι παρέ
σταμαι, ὥστε ἰδεῖν τὴν κατὰ τῶν ἐχθρῶν μου δύνα
μίν σου καὶ τὴν δόξαν σου· ἢ δοξασθήσῃ ὡς τῶν
ἐλπιζόντων ἐπὶ σὲ βοηθός.
ζεται δὲ μᾶλλον ὁ ὀμνύων ἐν τῷ Θεῷ, τουτέστιν ἡ
βεβαιῶν καὶ ἑδράζων ἑαυτὸν ἐν τῷ Θεῷ· τὸ γὰρ
ὀμνύειν συμβολόν ἐστι βεβαιώσεως καὶ ἑδραση
μου.
ΨΑΛΜΟΣ ΕΓ'.
«Εἰς τὸ τέλος, ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. Εἰσάκουσον, ὁ
Θεός, φωνῆς μου ἐν τῷ δέεσθαί με πρὸς σέ·,
Καὶ οὗτος τῷ πρὸ αὐτοῦ ἀκολουθεῖ, τὰς τῶν ἀνωτέρω ῥηθέντων ἐχθρῶν ἐπιβουλάς διηγούμενος.
• Σκέπασόν με ἀπὸ συστροφῆς πονηρευομένων,
ἀπὸ πλήθους ἐργαζομένων ἀδικίαν. ο -- Συστροφήν
λέγει τὸ σύστημα.
• Ενέτειναν τὸ τόξον αὐτῶν, πράγμα πικρόν, το
ἀποτοξεῦσαι ἐν ἀποκρύφοις ἄμωμον,» - Υπερβατικῶς ηὐτρέπισαν τὴν γλῶσσαν αὐτῶν ὡς τόξον
ὥστε δι' αὐτῆς ἐπιχειρῆσαι λάθρα κατὰ τοῦ ἀναι
τίου· ὅπερ ἐστὶ πρᾶγμα πικρόν.
• Εξάπινα κατατοξεύουσιν αὐτόν, καὶ οὐ φοβη
θήσονται. ο ο - Τὸ ἐξάπινα τὸ αἰφνηδίως δηλοῖ· οὐ
φοβηθήσονται δὲ τὴν θείαν ὀργήν.
• Εκραταίωσαν ἑαυτοῖς λόγον πονηρόν.» -
Εκύρωσαν παρ' ἑαυτοῖς τὸν λόγον τῆς ἐπ:-
βουλής.
• Διηγήσαντο τοῦ κρύψαι παγίδας, εἶπον· Τις
ὄψεται αὐτοῦ;; ν - Εισηγήσαντο, συνεβούλευσα».
• Εξηρεύνησαν ἀνομίαν. ν — Εζήτησαν ώστε
χρήσασθαι αὐτοῦ.
• Οτι κρείσσον τὸ ἔλεός σου ὑπὲρ ζωάς.»
Ἐξέλιπον, ἐξερευνώντες εξερευνήσεις. ο
Ζωὰς λέγει τὰς τρυφηλὰς καὶ ἀπολαυστικής βιο- "Ητόνησαν, ζητοῦντες ζητήσεις δολεράς.
τάς.
• Οὕτως εὐλογήσω σε ἐν ζωή μου. Οὕτως καὶ
νῦν, τουτέστιν ἐξ ὅλης ψυχῆς.
† Ἐν τῷ ὀνόματί σου ἀρῶ τὰς χεῖράς μου.» -
Εἰς σὲ μόνον ἀναπετάσω τὰς χεῖράς μου.
• Ὡς ἐκ στέατος και πιότητος εμπλησθείη ή
ψυχή μου.» Ὥσπερ ἐκ στέατος καὶ λίπους ἡδύο
νεταί τις, οὕτως κἀγὼ ἐκ τοῦ ὑμνεῖν σε.
• Καὶ χείλη ἀγαλλιάσεως αἰνέσει τὸ στόμα
Καὶ στόματι ἀγαλλιωμένῳ αἰνέσω σε.
μου,
• Εἰ ἐμνημόνευόν σου ἐπὶ τῆς στρωμνῆς μου, ἐν
τοῖς ὄρθροις ἐμελέτων εἰς σέ· ὅτι ἐγενήθης βοηθός
μου, ο -· Αντιχρονικῶς, ἐπεὶ μέμνημαι σου καὶ
ὑπνῶν, διὰ τοῦτο εὐθὺς ἅμα τῷ ἀφυπνισθῆναι λογι
ζομαι περὶ σοῦ.
• Εκολλήθη ἡ ψυχή μου ὀπίσω σοι.» Εδεής
Την ὄπισθέν σου τῷ τῆς σῆς ἀγάπης δεσμῷ· διὸ καὶ
ἀντελάβου μου.
• Παραδοθήσονται εἰς χεῖρας βομφαίας.» -
Χείρας βομφαίας ἐπὶ τῶν ἀοράτων ἐχθρῶν τὸ ἄφυστον τοῦ ξίφους, ἢ τὴν πολεμικὴν δεξιὰν νοητέον •
ἐπὶ δὲ τῶν ἀοράτων τὴν τιμωρίαν· κατώτατον δὲ
τῆς γῆς τὸν τάρταρον.
• Προσελεύσεται ἄνθρωπος καὶ καρδίᾳ βαθείς
καὶ ὑψωθήσεται ὁ Θεός. 3 -- Προσέλθῃ αὐτοῖς εἰς
ὑπηρεσίαν τῆς μηχανῆς ἄνθρωπος, καὶ οὗτος δου
λιώτατος· καὶ μηδὲν αὐτοῦ ἰσχύσαντος δοξασθήσε
ται ὁ Θεός.
• Καὶ ἐξησθένησαν ἐπ' αὐτοὺς αἱ γλῶσσαι· απο
των. Γλώσσας λέγει τὰς συσκευάς.
• Εταράχθησαν πάντες οἱ θεωροῦντες αὐτούς.»
- Εθορύβησαν οι θεωροῦντες αὐτοὺς, τῶν ἐπιχει
ρημάτων ἀποτυγχάνοντας· οἱ παρωχημένοι δὲ ἀντὶ
μελλόντων.
• Καὶ ἀνήγγειλαν τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ καὶ ποιήματα
αὐτοῦ συνήκαν. Έγνωσαν οἷα ποιεῖ βοηθών
τοῖς δούλοις αὐτοῦ.
• Εἰς τὸ τέλος, ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ, ᾠδὴ Ἱερεμίου,
καὶ Ἰεζεκιὴλ τῷ λαῷ τῆς παροικίας, ὅτε ἔμελλον έχει
πορεύεσθαι. ο - Ἡ μὲν προσθήκη τῆς ἐπιγραφής
Η
πᾶσιν ἅπαξ ἁπλῶς ἀβέλισται τοῖς ἐξηγηταῖς. Φαί
νεται δὲ δηλοῦσα ὅτι πρότερον μὲν στόματι μένο
διά τινων στιχάδων Ἱερεμίου καὶ Ιεζεκιήλ ήταν
- ὁ Προφήτης τὸν παρόντα ψαλμόν· ὕστερον δὲ δ:
• Μερίδες ἀλωπέκων Εσονται.
Η ὅτι τοῖς ἑαυτοῦ ὁ Πρεφή της σὺν ἐργάνω ψαλτηρία των
θηρίοις βαρά προκείσονται, ἢ ὅτι καὶ ὑπὸ εὐτελῶν
τοιοῦτον ψαλμὸν ἐψαλτώνει προσώπῳ αἰχμα
καὶ ἐλαχίστων ἀναιρεθήσονται· τῶν δαιμόνων δὲ
λώτου λαοῦ, ὅτε ἀπὸ τῆς ἐν Βαβυλῶν. παραἀναίρεσις ἡ ἧττα καὶ παντελῶς ἀποσόβησις.
κίας ήμελλε πρὸς τὴν Ἱερουσαλήμ ἐκπορεύε
σθαι· προφητεύει ἐὲ περί σε τῆς ἐπανίδου τι να
ἐν Βαβυλῶν, καὶ περὶ τῆς εὐσεβείας τῶν ἐξεων και
• Επαινεθήσεται πᾶς ὁ ἐμνύων ἐν αὐτῷ, ὅτι ἐνεσεράγη τὸ στόμα λαλούντων Εδικα. ) -- Έθος ἦν
col. 1487–1488page 481 of 548
PG 142:1487ἀρεταί. «Σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ Θεὸς, ἐν Σιών· καὶ σοὶ ἀπογῆς τὰ βάθη τῶν καρδιῶν· γεννήματα δὲ αἱ δοθήσεται εὐχὴ ἐν Ἱερουσαλήμ. ο - ο Εἰσάκουσον προσευχῆς μου, πρὸς σὲ πᾶσα σὰρξ ἥξει. Ο Τοῦτο προφητεία περὶ τῆς θεογνωσίας καὶ μᾶλλον τῆς περὶ τὴν συντέλειαν γενησομένης. «Λόγοι ἀνόμων ὑπερεδυνάμωσαν ἡμᾶς, ο – Τοῖς λόγοις τῶν ἀνόμων οὐκ ἠσθενήσαμεν τὴν εἰς σὲ πίστιν, ἀλλὰ καὶ λίαν ἐνεδυναμώθημεν· διὸ ταῖς προτέραις ἀσεβείαις ἡμῶν σύγγνωθι. Κατασκηνώσει ἐν ταῖς αὐλαῖς σου. ν - Αὐλαδ Θεοῦ αἰσθητῶς μὲν οἱ θεῖοι ναοί, νοητῶς δὲ αἱ ἄνω μοναί. Πλησθησόμεθα ἐν τοῖς ἀγαθοῖς τοῦ οἴκου σου.» Οἶκος Θεοῦ ὁ οὐράνιος χῶρος, καὶ ἀγαθὰ αὐτοῦ αἱ τοὺς δικαίους μένουσαι ἀπολαύσεις· καὶ ἡ Ἐκ κλησία δὲ τῶν πιστῶν οἶκος Θεοῦ, καὶ ἀγαθὰ ταύ της τὰ θεία δόγματα. Αγιος ὁ ναός σου, θαυμαστὸς ἐν δικαιοσύνῃ. Αγιασμοῦ πλήρη; 5 σὺς ναός. Ο κάτω καὶ ἄνω καὶ ἐν τῇ σῇ δικαιοσύνη θαυμάζεται· ὁ κάτω μὲν διὰ τῶν σῶν λογίων διδάσκων αὐτόν· ὁ ἄνω δὲ πρακτικῶς αὐτὴν διηγούμενος διὰ τῆς κατ' ἀξίαν ἑκάστῳ διανομῆς τῶν ἐκεῖ ἀναπαύσεων. 4 Ἐπάκουσον ἡμῶν, ὁ Σωτὴρ ἡμῶν, ἡ ἐλπὶς πάνω των τῶν περάτων τῆς γῆς καὶ τῶν ἐν θαλάσσῃ μα κράν. ο - Το μακρὰν τὸ πόρρω τῆς ἠπείρου δηλοί, διὰ δὲ τῆς θαλάσσης τὰς νήσους ἐσήμανεν. Ετοιμάζων ὄρη ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ.» — συνεξακούεται τὸ ἔστι τὸ ἑτοιμάζων δὲ τὸ ἑδράζων δηλοί. Περιεζωσμένος ἐν δυναστεία, ο -- Περικεκυκ λωμένος τῇ ἀπείρῳ δυνάμει. Ταραχθήσονται τὰ ἔθνη, καὶ φοβηθήσονται οι κατοικοῦντες τὰ πέρατα ἀπὸ τῶν σημείων σου. Διὰ τὸ ἄηθες καὶ ξένον τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος. Εξόδους πρωίας καὶ ἑσπέρας τέρψεις.» Καὶ τὰς ἐξόδους τῆς πρωίας ήγουν ὅθεν ἐξέρο χεται καὶ ἄρχεται ἡ πρωΐα, καὶ τὰς ἐξόδους τῆς ἑσπέρας, ήγουν καὶ τὴν ἀνατολὴν καὶ τὴν δύσιν, ἤτοι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, εὐφρανεῖς διὰ τῆς σῆς ἐνανθρωπήσεως. Επεσκέψω τὴν γῆν καὶ ἐμέθυσας αὐτήν.» Επεσκέψω τοὺς ἐπὶ γῆς τῇ σῇ παρουσίᾳ, καὶ ἐνέ πλησας αὐτοὺς τῆς εὐφροσύνης διδασκαλίας σου. Επλήθυνας τοῦ πλουτῆσαι αὐτήν. Επλή θυνας τὴν εὐαγγελικὴν ἀρδείαν, ἵνα τὴν εἰρημένην γῆν πλουτίσῃς ταῖς ἀρεταῖς. Ο ποταμὸς τοῦ Θεοῦ ἐπληρώθη ὑδάτων, ο Ποταμὸς τοῦ Θεοῦ ὁ Κύριος Ἰησοῦς· ὕδατα δὲ τὰ τούτου διδάγματα. Οὗτος ὀχετοὺς τοὺς ἀποστόλους ἀπέρρευσε καὶ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην κατήρ δευσεν. Ητοίμασας τὴν τροφὴν αὐτῶν· ὅτι οὕτως ἡ ἑτοιμασία σου. Ητοίμασας τὴν λογικήν τρο φὴν τῶν ἐθνῶν· ὅτι οὕτως ἑτοιμασία τῆς ἀληθινῆς τροφῆς, καὶ οὐκ ἄλλως· τουτέστιν, ἄριστα παρε σκεύασας διδαχθῆναι τὰ ἔθνη τὴν εὐσέβειαν. Τοὺς αύλακας αὐτῆς μέθυσον, πλήθυνον τα γεννήματα αὐτῆς. Δύλακες τῆς εἰρημένης Ἐν ταῖς σταγόσιν αὐτῆς εὐφρανθήσεται ἀνα τέλλουσα.» - Σταγόνες αἱ ἀπὸ τῶν διδασκάλων στάζουσαι ψεκάδες τῆς διδαχῆς, ὑφ' ὧν πιανθήσεται θάλλουσά τε καὶ αύξουσα. Τὸ δὲ αὐτῆς τὸ δι' αὐτὴν εἶναι τὰς σταγόνας δηλοί. Εὐλογήσεις τὸν στέφανον τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς χρηστότητός σου. ο - - "Αγιον ποιήσεις καὶ ἐπαι νούμενον τὸν κύκλον τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς σῆς ἀγαθά τητος. Ενιαυτὸς δὲ τῆς τοῦ Κυρίου ἀγαθότητος ὁ τῆς ἐπιδημίας τούτου καιρός. «Καὶ τὰ πεδία σου πλησθήσονται πιότητος. ο Διὰ τῶν πεδίων καὶ τῶν βουνῶν καὶ τῶν κοιλάδων ἐκφαίνει ὡς ἅπας τόπος ὑποδέξεται τους πιστούς. Πιανθήσονται τὰ ὡραῖα τοῦ ἐρήμου· καὶ ἀγαλλίασιν οἱ βουνοὶ περιζώσονται. ο -- Ωραία τῆς ἐρήμου τὰ ταύτης επιτήδεια μέρη ταῖς ὥρας τοῦ ἐνιαυτοῦ, ἤγουν τὰ καρποφόρα. Διὰ τούτων δὲ τοὺς ἐν αὐτοῖς κατοικοῦντας δεδήλωκεν. Ενεδύσαντο οι κριοὶ τῶν προβάτων. ν — - Κριο! τῶν προβάτων οἱ τῶν πιστῶν ἡγεμόνες, ἐνδεδυμέν νοι τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος. Καὶ αἱ κοιλάδες του πληθυνοῦσι σίτον.» Σιτόν φησι τῶν καρπῶν τῶν ἀρετῶν. Κεκράξονται καὶ γὰρ ὑμνήσουσι.» - βοήσουσιν εὐχαρίστως πρὸς Κύριον καὶ τὸν εὐεργέτην ὑμνήσουσι· περιτ:ὸς δὲ τὸ γάρ. ΨΑΛΜΟΣ ΞΕ. Εἰς τὸ τέλος, ᾠδὴ ψαλμοῦ ἀναστάσεως.» Τὸ ἀναστάσεως ἀντὶ τοῦ περὶ τῆς ἀναστάσεως Ιστορικῶς μὲν τῆς Βαβυλῶνος τῶν αἰχμαλωτισθέν των· ἀναγωγικῶς δὲ τῆς ἐξ ἁμαρτίας τῶν ἐπιστρεφόντων· προφητεύει γὰρ ὁ ψαλμὸς περὶ τῆς πίστεως τῶν ἐθνῶν, ἔτι τε περὶ τῶν τοῦ Χριστοῦ μαρτύρων. Αλαλάξατε τῷ Θεῷ, πᾶσα ἡ γῇ. Ψάλατε δὴ τῷ ὀνόματι αὐτοῦ.» Δότε δόξαν τῇ αἰνέσει αὐτοῦ, τουτέστιν, ἐνδόξως αἰνέσατε αὐτόν. Ἐν τῷ πλήθει τῆς δυνάμεώς σου ψεύσονται σοι οἱ ἐχθροί σου. 1 - Οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροὶ τὴν εἰς σὲ πίστιν ψευδῶς ὑποκριθήσονται διὰ τὸν φόβον τῆς πολλῆς δυνάμεώς σου, τῆς ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν εὐσεβῶν. Δεῦτε καὶ ἴδετε τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ, ὡς φοβερὸς ἐν βουλαῖς ὑπὲρ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, ο Λίαν φοβερὸς καὶ μέγας ἐστὶν ἐν μεθόδοις καὶ οικονομίαις, ὅταν θέλῃ σῶσαι τὸν λαὸν αὐτοῦ. Το διελεύ Εν ποταμῷ διελεύσονται ποδί. σονται ἀντὶ τοῦ διήλθοσαν οι πρόγονοι ἡμῶν. Ποδὲ δὲ ἀντὶ τοῦ πεζῇ καὶ οὐ μετὰ πλοίου. Περὶ τοῦ Ιορδάνου δέ φησιν ὅτι διέβη αὐτὸν ἡ κιβωτὸς διὰ ξηρᾶς. Ἐκεῖ εὐφρανθησόμεθα ἐπ' αὐτῷ, τῷ δεσπόζοντε ἐν τῇ δυναστεία τοῦ αἰῶνος. — Τὸ ἐκεῖ ἀντὶ τοῦ ἐν τοῖς τοιούτοις θαύμασιν εὐφράνθημεν ἐπὶ τῷ Θεῷ, τῷ δεσπόζοντι παντὸς αἰῶνος. Ἐν τῇ ἀπείρῳ δυνάμει αὐτοῦ οἰκειοῦται καὶ τὴν τῶν προγόνων εὐφροσύνην.
NICEPHORI DLEMMIDE
ἀρεταί.
«Σοὶ πρέπει ὕμνος, ὁ Θεὸς, ἐν Σιών· καὶ σοὶ ἀπο- γῆς τὰ βάθη τῶν καρδιῶν· γεννήματα δὲ αἱ
δοθήσεται εὐχὴ ἐν Ἱερουσαλήμ. ο - ο Εἰσάκουσον
προσευχῆς μου, πρὸς σὲ πᾶσα σὰρξ ἥξει. Ο
Τοῦτο προφητεία περὶ τῆς θεογνωσίας καὶ μᾶλλον
τῆς περὶ τὴν συντέλειαν γενησομένης.
«Λόγοι ἀνόμων ὑπερεδυνάμωσαν ἡμᾶς, ο –
Τοῖς λόγοις τῶν ἀνόμων οὐκ ἠσθενήσαμεν τὴν εἰς
σὲ πίστιν, ἀλλὰ καὶ λίαν ἐνεδυναμώθημεν· διὸ ταῖς
προτέραις ἀσεβείαις ἡμῶν σύγγνωθι.
• Κατασκηνώσει ἐν ταῖς αὐλαῖς σου. ν - Αὐλαδ
Θεοῦ αἰσθητῶς μὲν οἱ θεῖοι ναοί, νοητῶς δὲ αἱ ἄνω
μοναί.
• Πλησθησόμεθα ἐν τοῖς ἀγαθοῖς τοῦ οἴκου σου.»
Οἶκος Θεοῦ ὁ οὐράνιος χῶρος, καὶ ἀγαθὰ αὐτοῦ
αἱ τοὺς δικαίους μένουσαι ἀπολαύσεις· καὶ ἡ Ἐκκλησία δὲ τῶν πιστῶν οἶκος Θεοῦ, καὶ ἀγαθὰ ταύτης τὰ θεία δόγματα.
• Αγιος ὁ ναός σου, θαυμαστὸς ἐν δικαιοσύνῃ.
· Αγιασμοῦ πλήρη; 5 σὺς ναός. Ο κάτω καὶ ἄνω
καὶ ἐν τῇ σῇ δικαιοσύνη θαυμάζεται· ὁ κάτω μὲν
διὰ τῶν σῶν λογίων διδάσκων αὐτόν· ὁ ἄνω δὲ
πρακτικῶς αὐτὴν διηγούμενος διὰ τῆς κατ' ἀξίαν
ἑκάστῳ διανομῆς τῶν ἐκεῖ ἀναπαύσεων.
4 Ἐπάκουσον ἡμῶν, ὁ Σωτὴρ ἡμῶν, ἡ ἐλπὶς πάνω
των τῶν περάτων τῆς γῆς καὶ τῶν ἐν θαλάσσῃ μα
κράν. ο - Το μακρὰν τὸ πόρρω τῆς ἠπείρου δηλοί,
διὰ δὲ τῆς θαλάσσης τὰς νήσους ἐσήμανεν.
• Ετοιμάζων ὄρη ἐν τῇ ἰσχύϊ αὐτοῦ.» — Συνεξ·
ακούεται τὸ ἔστι τὸ ἑτοιμάζων δὲ τὸ ἑδράζων δηλοί.
• Περιεζωσμένος ἐν δυναστεία, ο -- Περικεκυκλωμένος τῇ ἀπείρῳ δυνάμει.
• Ταραχθήσονται τὰ ἔθνη, καὶ φοβηθήσονται οι
κατοικοῦντες τὰ πέρατα ἀπὸ τῶν σημείων σου.
· Διὰ τὸ ἄηθες καὶ ξένον τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγμα-
τος.
• Εξόδους πρωίας καὶ ἑσπέρας τέρψεις.» -
Καὶ τὰς ἐξόδους τῆς πρωίας ήγουν ὅθεν ἐξέρο
χεται καὶ ἄρχεται ἡ πρωΐα, καὶ τὰς ἐξόδους τῆς
ἑσπέρας, ήγουν καὶ τὴν ἀνατολὴν καὶ τὴν δύσιν,
ἤτοι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην, εὐφρανεῖς διὰ τῆς σῆς
ἐνανθρωπήσεως.
• Επεσκέψω τὴν γῆν καὶ ἐμέθυσας αὐτήν.»
Επεσκέψω τοὺς ἐπὶ γῆς τῇ σῇ παρουσίᾳ, καὶ ἐνέ
πλησας αὐτοὺς τῆς εὐφροσύνης διδασκαλίας σου.
• Επλήθυνας τοῦ πλουτῆσαι αὐτήν. Επλήθυνας τὴν εὐαγγελικὴν ἀρδείαν, ἵνα τὴν εἰρημένην
γῆν πλουτίσῃς ταῖς ἀρεταῖς.
• Ο ποταμὸς τοῦ Θεοῦ ἐπληρώθη ὑδάτων, ο
Ποταμὸς τοῦ Θεοῦ ὁ Κύριος Ἰησοῦς· ὕδατα δὲ τὰ
τούτου διδάγματα. Οὗτος ὀχετοὺς τοὺς ἀποστόλους
ἀπέρρευσε καὶ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην κατήρ
δευσεν.
• Ητοίμασας τὴν τροφὴν αὐτῶν· ὅτι οὕτως ἡ
ἑτοιμασία σου. Ητοίμασας τὴν λογικήν τρο
φὴν τῶν ἐθνῶν· ὅτι οὕτως ἑτοιμασία τῆς ἀληθινῆς
τροφῆς, καὶ οὐκ ἄλλως· τουτέστιν, ἄριστα παρεσκεύασας διδαχθῆναι τὰ ἔθνη τὴν εὐσέβειαν.
• Τοὺς αύλακας αὐτῆς μέθυσον, πλήθυνον τα
γεννήματα αὐτῆς. Δύλακες τῆς εἰρημένης
Q
• Ἐν ταῖς σταγόσιν αὐτῆς εὐφρανθήσεται ἀνατέλλουσα.» - Σταγόνες αἱ ἀπὸ τῶν διδασκάλων
στάζουσαι ψεκάδες τῆς διδαχῆς, ὑφ' ὧν πιανθήσεται
θάλλουσά τε καὶ αύξουσα. Τὸ δὲ αὐτῆς τὸ δι' αὐτὴν
εἶναι τὰς σταγόνας δηλοί.
• Εὐλογήσεις τὸν στέφανον τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς
χρηστότητός σου. ο - - "Αγιον ποιήσεις καὶ ἐπαι
νούμενον τὸν κύκλον τοῦ ἐνιαυτοῦ τῆς σῆς ἀγαθά
τητος. Ενιαυτὸς δὲ τῆς τοῦ Κυρίου ἀγαθότητος ὁ
τῆς ἐπιδημίας τούτου καιρός.
«Καὶ τὰ πεδία σου πλησθήσονται πιότητος. ο -
Διὰ τῶν πεδίων καὶ τῶν βουνῶν καὶ τῶν κοιλάδων
ἐκφαίνει ὡς ἅπας τόπος ὑποδέξεται τους πιστούς.
• Πιανθήσονται τὰ ὡραῖα τοῦ ἐρήμου· καὶ
ἀγαλλίασιν οἱ βουνοὶ περιζώσονται. ο -- Ωραία
τῆς ἐρήμου τὰ ταύτης επιτήδεια μέρη ταῖς ὥρας
τοῦ ἐνιαυτοῦ, ἤγουν τὰ καρποφόρα. Διὰ τούτων δὲ
τοὺς ἐν αὐτοῖς κατοικοῦντας δεδήλωκεν.
• Ενεδύσαντο οι κριοὶ τῶν προβάτων. ν — - Κριο!
τῶν προβάτων οἱ τῶν πιστῶν ἡγεμόνες, ἐνδεδυμέν
νοι τὴν χάριν τοῦ Πνεύματος.
• Καὶ αἱ κοιλάδες του πληθυνοῦσι σίτον.»
Σιτόν φησι τῶν καρπῶν τῶν ἀρετῶν.
• Κεκράξονται καὶ γὰρ ὑμνήσουσι.» - Βοήσου
σιν εὐχαρίστως πρὸς Κύριον καὶ τὸν εὐεργέτην
ὑμνήσουσι· περιτ:ὸς δὲ τὸ γάρ.
• Εἰς τὸ τέλος, ᾠδὴ ψαλμοῦ ἀναστάσεως.» -
Τὸ ἀναστάσεως ἀντὶ τοῦ περὶ τῆς ἀναστάσεως
Ιστορικῶς μὲν τῆς Βαβυλῶνος τῶν αἰχμαλωτισθέν
των· ἀναγωγικῶς δὲ τῆς ἐξ ἁμαρτίας τῶν ἐπιστρε
φόντων· προφητεύει γὰρ ὁ ψαλμὸς περὶ τῆς πίστεως
τῶν ἐθνῶν, ἔτι τε περὶ τῶν τοῦ Χριστοῦ μαρτύ
ρων.
• Αλαλάξατε τῷ Θεῷ, πᾶσα ἡ γῇ. Ψάλατε δὴ τῷ
ὀνόματι αὐτοῦ.» Δότε δόξαν τῇ αἰνέσει αὐτοῦ,
τουτέστιν, ἐνδόξως αἰνέσατε αὐτόν.
• Ἐν τῷ πλήθει τῆς δυνάμεώς σου ψεύσονται
σοι οἱ ἐχθροί σου. 1 - Οἱ τῆς ἀληθείας ἐχθροὶ τὴν
εἰς σὲ πίστιν ψευδῶς ὑποκριθήσονται διὰ τὸν φόβον
τῆς πολλῆς δυνάμεώς σου, τῆς ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν
εὐσεβῶν.
$
• Δεῦτε καὶ ἴδετε τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ, ὡς φοβερὸς
ἐν βουλαῖς ὑπὲρ τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων, ο
Λίαν φοβερὸς καὶ μέγας ἐστὶν ἐν μεθόδοις καὶ
οικονομίαις, ὅταν θέλῃ σῶσαι τὸν λαὸν αὐτοῦ.
Το διελεύ-
• Εν ποταμῷ διελεύσονται ποδί.
σονται ἀντὶ τοῦ διήλθοσαν οι πρόγονοι ἡμῶν. Ποδὲ
δὲ ἀντὶ τοῦ πεζῇ καὶ οὐ μετὰ πλοίου. Περὶ τοῦ
Ιορδάνου δέ φησιν ὅτι διέβη αὐτὸν ἡ κιβωτὸς διὰ
ξηρᾶς.
• Ἐκεῖ εὐφρανθησόμεθα ἐπ' αὐτῷ, τῷ δεσπόζοντε
ἐν τῇ δυναστεία τοῦ αἰῶνος. — Τὸ ἐκεῖ ἀντὶ τοῦ
ἐν τοῖς τοιούτοις θαύμασιν εὐφράνθημεν ἐπὶ τῷ
Θεῷ, τῷ δεσπόζοντι παντὸς αἰῶνος. Ἐν τῇ ἀπείρῳ
δυνάμει αὐτοῦ οἰκειοῦται καὶ τὴν τῶν προγόνων
εὐφροσύνην.
col. 1489–1490page 482 of 548
PG 142:1489Οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὰ ἔθνη ἐπιβλέπουσιν.» Δαυΐδ, ο Τὴν τοῦ Κυρίου ενανθρώπησιν προαγο Τὸν ἐξ ἐθνῶν λαὸν αὐτοῦ ἐπισκέπτεται. Οι παραπικραίνοντες μὴ ὑψούσθωσαν ἐν αὐτ τοῖς.» - Οἱ γογγυσταὶ Ἰουδαῖοι μὴ μέγα φρονείν τωσαν ὡς λαὸς περιούσιος. ν «Εὐλογεῖτε, ἔθνη, τὸν Θεὸν ἡμῶν, καὶ ἀκουτίσατε τὴν φωνὴν τῆς αἰνέσεως αὐτοῦ. κα Ακουστὴν ποιήσατε, τουτέστιν, ἐξάρατε μεγαλοφώνως αὐτήν, καὶ τοὺς ἄλλους ταῦτα διδάξατε. Τοῦ θεμένου τὴν ψυχὴν εἰς ζωὴν, καὶ μὴ δόντος εἰς σάλον τοὺς πόδας μου.» - Τοῦ ῥυσαμένου με ἀπὸ θανάτου ψυχικοῦ καὶ μὴ παραχωρήσαντος τῆς εὐσεβείας παρατραπήναι με. Οτι ἐδοκίμασας ἡμᾶς, ὁ Θεὸς, ἐπύρωσης ἡμᾶς, ὡς πυροῦται τὸ ἀργύριον. Οὗτοι οἱ λόγοι τῶν τῆς εὐσεβείας ἀγωνιστῶν, Ἑξήτασας ἡμᾶς, λεγόντων, ὅπως ἔχομεν πίστεως καὶ ὑπομονῆς. Εἰσήγαγες ἡμᾶς εἰς τὴν παγίδα. ο - Παγίδα λέγει πάσης κακώσεως συνοχήν. Εθου θλίψεις ἐπὶ τὸ νῶτον ἡμῶν.» -- Τὰ; μάστιγας φησι καὶ τὰ βάρη τῶν πειρασμῶν. Επεβίβασας ἀνθρώπους ἐπὶ τὰς κεφαλὰς ἡμῶν.» – Υπέταξας ἡμᾶς τοῖς ἐχθροῖς. Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος· καὶ ἐξήγαγες ἡμᾶς εἰς ἀναψυχήν. — Πῦρ καταπιμπρῶν καὶ ὕδωρ συμπνίγον ή σφοδρότης τῶν πειρασμῶν ἀναψυχὴ δὲ ἡ ἀνάπαυσις. Εἰσελεύσομαι εἰς τὸν οἶκόν σου ἐν ὁλοκαυτώμασιν.» Οίκος εἴη ἂν τοῦ Θεοῦ ὁ οὐρανός ὁλοκαυτώματα δὲ αἱ ὁλοτελεῖς ἐργασίαι τῶν ἀρε. Ο τῶν. Αποδώσω σοι τὰς εὐχάς μου &ς διέστειλαν τα χείλη μου.» — Εὐχαὶ αἱ ὑποσχέσεις. Τοῦ δὲ διέ στειλεν έφερμηνευτικὸν τὸ ἐλάλησεν. Ολοκαυτώματα μεμυαλωμένα ἀνοίσω σοι.» 'Ολοκαυτώματα με μυαλωμένα, τουτέστι πίονα, αἱ ἐξαίρετοι έργασίαι τῶν ἀρετῶν. Θυμίαμα ή Μετὰ θυμιάματος και κριῶν. ψυχικὴ εὐωδία· κριοὶ δὲ οἱ ἡγεμονικοὶ τῆς ψυχῆς λογισμοί κερατίζοντες τὰ πάθη. Ποιήσω σοι βόας μετὰ χιμάρων.» - Βόες απ ἐνέργειας τοῦ σώματος· γῆς μὲν γὰρ ἐργάτης δ βοῦς, ἐκ γῆς δὲ τὸ σῶμα· χίμαροι δὲ αἱ ὑπὲρ ἁμαρτίας δόσεις· πάλαι γὰρ ὁ χίμαρος ὑπὲρ ἁμαρτίας εθύετο. Πρὸς αὐτὸν τῷ στόματί μου ἐκέκραξα και ὕψωσα ὑπὸ τὴν γλῶσσάν μου. Ύψωσα τὴν φωνήν μου δηλαδή· τὸ δὲ ὑπὸ τὴν γλῶσσαν μου ἀντὶ τοῦ, ἐν τῇ γλώσσῃ μου. Αδικίαν εἰ ἐθεώρουν ἐν καρδίᾳ μου, μὴ εἰσ ακουσάτω μου Κύριος. Αδικία λέγεται καὶ ἡ ἁπλῶς κακία, ὥσπερ καὶ δικαιοσύνη ἡ ἁπλῶς ἀρετή. Παιδευτικὸς δὲ ὁ λόγος τὸ πῶς δεῖ δέεσθαι τοῦ Θεοῦ. Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς, ὃς οὐκ ἀπέστειλε την προσο ευχήν μου, καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀπ' ἐμοῦ.» —· Επ' αὐτοῦ δηλονότι. ΨΑΛΜΟΣ ΑΓ. ρεύει καὶ τοῦτον ὑμνεῖν παρακελεύεται. . Ὁ Θεὸς οἰκτειρήσαι ἡμᾶς καὶ εὐλογήσαι ἡμᾶς, ἐπιφάναι τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς καὶ ἐλεήσαι ἡμᾶς.» — Εὔχεται ὁ Προφήτης πληρωθή καὶ τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως τὸ μυστήριον καὶ οἰκτηρηθῆναι τὴν ἀνθρωπείαν φύσιν, τυραννουμένην ὑπὸ τοῦ διαβόλου· εἶτα καὶ ἁγιασθῆναι. Τοῦ γνῶναι ἐν τῇ γῇ τὴν ὁδόν σου, ο· Ὥστε γνώναι τοὺς ἐν τῇ γῇ τὴν ἐπιδημίαν σου, καὶ τοὺς ἐν πᾶσιν ἔθνεσι τὴν σωστικὴν ἐνανθρώπησιν σου. Ότι παρέστησας αὐτούς.» - Ότι κατακρίνεις μὲν δικαίως τοὺς ἀπειθεῖς τῶν Ἰουδαίων λαούς τὰ πεπιστευκότα δὲ ἔθνη οδηγήσεις ἐν τῇ γῇ τῶν πραέων. Γῆ ἔδωκε τὸν καρπὸν αὐτῆς.» - Καρπὸς τῆς γῆς ὁ Χριστός. Εὐλογήσαι ἡμᾶς ὁ Θεὸς, ὁ Θεὸς ἡμῶν,» — Όρα τὸ Θεὸς ὄνομα τριπλασιασθὲν καὶ τὴν αὐτῶν ἀντα νυμίαν ἐνικῶς ἐπαχθεῖσαν. ΨΑΛΜΟΣ ΕΖ'. Εἰς τὸ τέλος, τῷ Δαυίδ ψαλμὸς ᾠδῆς. Οὗτος ἐκδηλότερον προκηρύττει τὴν τοῦ Σωτῆρος ἐπιφάνειαν. Αναστήτω ὁ Θεὸς, καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ. Η ανάστασις δηλοῖ τὴν εἰς ἐκδίκησιν κίνησιν. Καὶ φυγέτωσαν οἱ μισοῦντες αὐτὸν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ. Φυγέτωσαν ἀπὸ γῆς ἐπιφανείας αὐτοῦ οἱ ἀντικείμενοι. Ὡς ἐκλείπει καπνός, ἐκλειπέτωσαν· ὡς τήκεται κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός, οὕτως ἀπολοῦνται οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ.» -- Εἰς αέρα σκεδαννύμενος. Καὶ οἱ δίκαιοι εὐφρανθήτωσαν, ἀγαλλιάσθωσαν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, τερφθήσονται ἐν εὐφροσύνῃ.» Οι δικαιωθέντες διὰ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως καταλυθείσης τῆς τῶν Ἰουδαίων τυραννίδος χαρή. τωσαν. Οδοποιήσατε τῷ ἐμβεβηκότι ἐπὶ δυσμῶν.» Πρὸς τοὺς ἀποστόλους ὁ λόγος· Εὐτρεπίσατε διὰ τοῦ κηρύγματος τὴν ἐδὸν τῶν ἀνθρωπίνων ψυ γῶν ἐν τῷ Κυρίῳ εἰς ἐπιφοίτησιν, ὃς ἔχων δέξης ἀπρόσιτον φῶς ἐπέβη ἐπὶ δυσμῶν τῆς ἡμετέρας εὐτελείας καὶ ταπεινότητος. Καὶ ἄλλω; δὲ δυσ μαῖς ἐοίκαμεν διὰ τὸ σκότος τῆς πλάνης. Αὐτῷ δέ ἐστιν ὄνομα Κύριος, ἁπλῶς πάντων ὅ ἐστιν ὁ Θεός. Ταραχθήτωσαν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, τοῦ πα τρὸς τῶν ὀρφανῶν καὶ κριτοῦ τῶν χηρῶν.» 이 δαίμονες δηλαδή. Λείπει τὸ . Ὁ Θεὸς ἐν τόπῳ ἁγίῳ αὐτοῦ. ἐστί· τόπος δὲ ἅγιος τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ οὐρανὸς καὶ δ ναὸς, καὶ πᾶς ἄνθρωπος θεοφιλής. Ο Θεός κατοικίζει μονοτρόπους ἐν οἴκῳ. ο Μονοτρόπους φησὶ τοὺς εὐθεῖς καὶ μηδεμίαν ἐπι Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕμνοις ψαλμὸς ᾠδῆς τῷ πλοκὴν κακίας. ἔχοντας· οὓς κατοικίζει ὁ Κύριος
• Οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὰ ἔθνη ἐπιβλέπουσιν.» Δαυΐδ, ο Τὴν τοῦ Κυρίου ενανθρώπησιν προαγο
Τὸν ἐξ ἐθνῶν λαὸν αὐτοῦ ἐπισκέπτεται.·
• Οι παραπικραίνοντες μὴ ὑψούσθωσαν ἐν αὐτ
τοῖς.» - Οἱ γογγυσταὶ Ἰουδαῖοι μὴ μέγα φρονείν
τωσαν ὡς λαὸς περιούσιος.
ν
«Εὐλογεῖτε, ἔθνη, τὸν Θεὸν ἡμῶν, καὶ ἀκουτίσατε
τὴν φωνὴν τῆς αἰνέσεως αὐτοῦ. κα Ακουστὴν
ποιήσατε, τουτέστιν, ἐξάρατε μεγαλοφώνως αὐτήν,
καὶ τοὺς ἄλλους ταῦτα διδάξατε.
• Τοῦ θεμένου τὴν ψυχὴν εἰς ζωὴν, καὶ μὴ
δόντος εἰς σάλον τοὺς πόδας μου.» - Τοῦ ῥυσαμένου με ἀπὸ θανάτου ψυχικοῦ καὶ μὴ παραχωρήσαντος τῆς εὐσεβείας παρατραπήναι με.
• Οτι ἐδοκίμασας ἡμᾶς, ὁ Θεὸς, ἐπύρωσης ἡμᾶς,
ὡς πυροῦται τὸ ἀργύριον. Οὗτοι οἱ λόγοι τῶν τῆς
εὐσεβείας ἀγωνιστῶν, Ἑξήτασας ἡμᾶς, λεγόντων,
ὅπως ἔχομεν πίστεως καὶ ὑπομονῆς.
• Εἰσήγαγες ἡμᾶς εἰς τὴν παγίδα. ο - Παγίδα
λέγει πάσης κακώσεως συνοχήν.
• Εθου θλίψεις ἐπὶ τὸ νῶτον ἡμῶν.» -- Τὰ;
μάστιγας φησι καὶ τὰ βάρη τῶν πειρασμῶν.
• Επεβίβασας ἀνθρώπους ἐπὶ τὰς κεφαλὰς
ἡμῶν.» – Υπέταξας ἡμᾶς τοῖς ἐχθροῖς.
• Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος· καὶ ἐξήγαγες
ἡμᾶς εἰς ἀναψυχήν. — Πῦρ καταπιμπρῶν καὶ
ὕδωρ συμπνίγον ή σφοδρότης τῶν πειρασμῶν·
ἀναψυχὴ δὲ ἡ ἀνάπαυσις.
• Εἰσελεύσομαι εἰς τὸν οἶκόν σου ἐν ὁλοκαυτώ
μασιν.» Οίκος εἴη ἂν τοῦ Θεοῦ ὁ οὐρανός
ὁλοκαυτώματα δὲ αἱ ὁλοτελεῖς ἐργασίαι τῶν ἀρε. Ο
τῶν.
• Αποδώσω σοι τὰς εὐχάς μου &ς διέστειλαν τα
χείλη μου.» — Εὐχαὶ αἱ ὑποσχέσεις. Τοῦ δὲ διέστειλεν έφερμηνευτικὸν τὸ ἐλάλησεν.
• Ολοκαυτώματα μεμυαλωμένα ἀνοίσω σοι.»
'Ολοκαυτώματα με μυαλωμένα, τουτέστι πίονα,
αἱ ἐξαίρετοι έργασίαι τῶν ἀρετῶν.
Θυμίαμα ή
• Μετὰ θυμιάματος και κριῶν.
ψυχικὴ εὐωδία· κριοὶ δὲ οἱ ἡγεμονικοὶ τῆς ψυχῆς
λογισμοί κερατίζοντες τὰ πάθη.
• Ποιήσω σοι βόας μετὰ χιμάρων.» - Βόες απ
ἐνέργειας τοῦ σώματος· γῆς μὲν γὰρ ἐργάτης δ
βοῦς, ἐκ γῆς δὲ τὸ σῶμα· χίμαροι δὲ αἱ ὑπὲρ
ἁμαρτίας δόσεις· πάλαι γὰρ ὁ χίμαρος ὑπὲρ
ἁμαρτίας εθύετο.
• Πρὸς αὐτὸν τῷ στόματί μου ἐκέκραξα και
ὕψωσα ὑπὸ τὴν γλῶσσάν μου.
Ύψωσα τὴν
φωνήν μου δηλαδή· τὸ δὲ ὑπὸ τὴν γλῶσσαν μου
ἀντὶ τοῦ, ἐν τῇ γλώσσῃ μου.
• Αδικίαν εἰ ἐθεώρουν ἐν καρδίᾳ μου, μὴ εἰσακουσάτω μου Κύριος. Αδικία λέγεται καὶ ἡ
ἁπλῶς κακία, ὥσπερ καὶ δικαιοσύνη ἡ ἁπλῶς ἀρετή.
Παιδευτικὸς δὲ ὁ λόγος τὸ πῶς δεῖ δέεσθαι τοῦ
Θεοῦ.
·· Εὐλογητὸς ὁ Θεὸς, ὃς οὐκ ἀπέστειλε την προσο
ευχήν μου, καὶ τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀπ' ἐμοῦ.» —· Επ'
αὐτοῦ δηλονότι.
ΨΑΛΜΟΣ ΑΓ.
ρεύει καὶ τοῦτον ὑμνεῖν παρακελεύεται.
. Ὁ Θεὸς οἰκτειρήσαι ἡμᾶς καὶ εὐλογήσαι
ἡμᾶς, ἐπιφάναι τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς καὶ
ἐλεήσαι ἡμᾶς.» — Εὔχεται ὁ Προφήτης πληρωθή
καὶ τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως τὸ μυστήριον καὶ
οἰκτηρηθῆναι τὴν ἀνθρωπείαν φύσιν, τυραν
νουμένην ὑπὸ τοῦ διαβόλου· εἶτα καὶ ἁγιασθῆ
ναι.
• Τοῦ γνῶναι ἐν τῇ γῇ τὴν ὁδόν σου, ο· Ὥστε
γνώναι τοὺς ἐν τῇ γῇ τὴν ἐπιδημίαν σου, καὶ
τοὺς ἐν πᾶσιν ἔθνεσι τὴν σωστικὴν ἐνανθρώπησιν
σου.
• Ότι παρέστησας αὐτούς.» - Ότι κατακρι
νεῖς μὲν δικαίως τοὺς ἀπειθεῖς τῶν Ἰουδαίων λαούς
τὰ πεπιστευκότα δὲ ἔθνη οδηγήσεις ἐν τῇ γῇ τῶν
πραέων.
• Γῆ ἔδωκε τὸν καρπὸν αὐτῆς.» - Καρπὸς τῆς
γῆς ὁ Χριστός.
• Εὐλογήσαι ἡμᾶς ὁ Θεὸς, ὁ Θεὸς ἡμῶν,» — Όρα
τὸ Θεὸς ὄνομα τριπλασιασθὲν καὶ τὴν αὐτῶν ἀντα
νυμίαν ἐνικῶς ἐπαχθεῖσαν.
ΨΑΛΜΟΣ ΕΖ'.
• Εἰς τὸ τέλος, τῷ Δαυίδ ψαλμὸς ᾠδῆς.
Οὗτος ἐκδηλότερον προκηρύττει τὴν τοῦ Σωτῆρος
ἐπιφάνειαν.
• Αναστήτω ὁ Θεὸς, καὶ διασκορπισθήτωσαν οἱ
ἐχθροὶ αὐτοῦ. Η ανάστασις δηλοῖ τὴν εἰς
ἐκδίκησιν κίνησιν.
• Καὶ φυγέτωσαν οἱ μισοῦντες αὐτὸν ἀπὸ προσώ
που αὐτοῦ. Φυγέτωσαν ἀπὸ γῆς ἐπιφανείας
αὐτοῦ οἱ ἀντικείμενοι.
• Ὡς ἐκλείπει καπνός, ἐκλειπέτωσαν· ὡς τήκεται
κηρὸς ἀπὸ προσώπου πυρός, οὕτως ἀπολοῦνται οἱ
ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ προσώπου τοῦ Θεοῦ.» -- Εἰς αέρα
σκεδαννύμενος.
• Καὶ οἱ δίκαιοι εὐφρανθήτωσαν, ἀγαλλιάσθωσαν
ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, τερφθήσονται ἐν εὐφροσύνῃ.»
Οι δικαιωθέντες διὰ τῆς εἰς Χριστὸν πίστεως
καταλυθείσης τῆς τῶν Ἰουδαίων τυραννίδος χαρή.
τωσαν.
• Οδοποιήσατε τῷ ἐμβεβηκότι ἐπὶ δυσμῶν.»
- Πρὸς τοὺς ἀποστόλους ὁ λόγος· Εὐτρεπίσατε
διὰ τοῦ κηρύγματος τὴν ἐδὸν τῶν ἀνθρωπίνων ψυ
γῶν ἐν τῷ Κυρίῳ εἰς ἐπιφοίτησιν, ὃς ἔχων δέξης
ἀπρόσιτον φῶς ἐπέβη ἐπὶ δυσμῶν τῆς ἡμετέρας
εὐτελείας καὶ ταπεινότητος. Καὶ ἄλλω; δὲ δυσ
μαῖς ἐοίκαμεν διὰ τὸ σκότος τῆς πλάνης. Αὐτῷ
δέ ἐστιν ὄνομα Κύριος, ἁπλῶς πάντων ὅ ἐστιν ὁ
Θεός.
• Ταραχθήτωσαν ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ, τοῦ πα
τρὸς τῶν ὀρφανῶν καὶ κριτοῦ τῶν χηρῶν.» 이
δαίμονες δηλαδή.
Λείπει τὸ
. Ὁ Θεὸς ἐν τόπῳ ἁγίῳ αὐτοῦ.
ἐστί· τόπος δὲ ἅγιος τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ οὐρανὸς καὶ δ
ναὸς, καὶ πᾶς ἄνθρωπος θεοφιλής.
• Ο Θεός κατοικίζει μονοτρόπους ἐν οἴκῳ. ο -
Μονοτρόπους φησὶ τοὺς εὐθεῖς καὶ μηδεμίαν ἐπι
• Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕμνοις ψαλμὸς ᾠδῆς τῷ πλοκὴν κακίας. ἔχοντας· οὓς κατοικίζει ὁ Κύριος
col. 1491–1492page 483 of 548
PG 142:1491εἰ; οἶκον ἀχειροποίητον αἰώνιον ἐν τοῖς οὐρα· ἢ ἀποθάνητε μέσον τῶν κληροδοτηθέντων ὑμῖν ναῖς. Εξάγων πεπεδημένους ἐν ἀνδρίᾳ.» — Ελευ θερῶν ἐστὶν ἐν πολλῇ δυνάμει τοὺς πεπεδημένους τοῖς τῶν δαιμόνων δεσμοῖς, ήγουν τοὺς τῇ πλάνῃ τῆς εἰδωλολατρείας κατεχομένους. Ομοίως τοὺς παραπικραίνοντας τοὺς κατοικοῦν τις ἐν τάφοις. Οὐ μόνον τούτους τοὺς ἐθνι τοὺς, ἀλλ' ἐμοίως τούτοις καὶ τοὺς γογγυστάς Ἰουδαίους, καὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐν τάφοις, ήγουν τοὺς ἀπ' αἰώνων νεκρούς· πάντας γὰρ ἦλθε σῶσαι, τούς τε ἐν τῷ κόσμῳ, τούς τε ἐν τῷ ᾅδῃ πιστεύο σαντας εἰς αὐτόν. ἐθνῶν, ὧν πτέρυγες τοῦ Πνεύματος οι υπερηρμέ νοι τῶν γεηρῶν, οἱ τῇ λαμπρότητι τοῦ κηρύγματος περιηργυρωμένοι, καὶ κεχρυσωμένοι τῇ τιμιότητι τῆς γνώσεως τῶν ἀποκρύφων μυστηρίων τοῦ Πνεύ ματος. Ἐν τῷ διαστέλλειν τὸν ἐπουράνιον βασιλέα ἐπ' αὐτῆς.» Τοὺς αὐτοὺς ἀποστόλους καὶ βασιλεῖς ονομάζει ὡς ἡγεμόνας τῶν ἐθνῶν καὶ κληρονόμους τῆς βασιλείας Χριστοῦ. Φησὶν οὖν ἐν τῷ διαστείλαι, τουτέστι τῷ διαιρῆσαι καὶ κληρῶσαι τὸν Χριστὸν τοὺς ἀποστόλους ἐπ' αὐτῆς τῆς εἰρημένης κληροπ μίας τῶν ἐθνῶν, χιονωθήσονται οἱ ἀπόστολοι, τουτο ἐστι, λευκανθήσονται καὶ λαμπρυνθήσονται τη αἴγλῃ τοῦ Πνεύματος ἐν τῇ Σελμών ἤτοι τῇ Ἱερου . Ὁ Θεὸς ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαι σε ἐνώπιον τοῦ λαοῦ σου, ἐν τῷ διαβαίνειν σε ἐν τῇ ἐρήμῳ.» Ἐν τῷ ἐξέρχεσθαί σε τοῦ Ἰουδαϊκοῦ λαοῦ, ἐνώπιον σαλήμ. ἤτοι φανερῶς ἐν τῷ διαβαίνειν σε ἐν τῇ τῶν ἐθνῶν συναγωγῇ, τῇ ἐρήμῳ παντὸς ἀγαθοῦ, ἡ γῆ ἐσείσθη κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ πάθους καὶ τῆς ἀναστάσεώς σου, καὶ οἱ οὐρανοὶ ἔσταξαν τὴν τοῦ Παναγίου Πνεύματος καθόδον τῇ ἡμέρᾳ τῆς Πεντηκοστής. Από προσώπου τοῦ Θεοῦ τοῦ Σινᾶ, ἀπὸ προστ ώπου τοῦ Θεοῦ Ἰσραήλ.» Ταῦτα δὲ γεγόνασιν ἐκ τοῦ ὄντος καὶ τοῦ Σινᾶ ὅρους τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ Ἰακώβ. Εμνήσθη δὲ τούτων, ἵνα δείξῃ ὅτι ὁ ἐν τῷ βρει τοὺς τὸν νόμον, καὶ τῷ Ἰακώβ φαντασθείς, αὐτὸς καὶ ταῦτα ποιεῖ. «Βροχὴν ἐκούσιον ἀφορεῖς, ὁ Θεός, τῇ κληρονομία σου.» -- ἀρ Βροχὴ ὁ εὐαγγελικός λόγος, ώ άρ δεύων ψυχάς· ἐχούσιος δὲ εἴρηται, διὰ τὸν Μωσαϊκὸν νόμον, οὐ κατὰ θέλησιν, ἀλλὰ κατ' εἰκονομίαν " ἐξενηνεγμένον ὑπὸ Θεοῦ πρὸς τὴν τῶν Ἰουδαίων σκληροκαρδίαν. Καὶ ἠσθένησε, σὺ δὲ κατηρτίσω αὐτήν. ο σθένησεν ἡ συναγωγή των ἐθνῶν πάλαι τῇ εἰσ δωλολατρεία· σὺ δὲ ἀρτίαν ἐποίησας, ἀνακαινίσας τῷ θείῳ βαπτίσματι. Τα ζωά σου κατοικοῦσιν ἐν αὐτῇ.» Οἱ τὴν ἐν σοὶ ζωὴν ζῶντες ἀπόστολοι, κατοικοῦντες ἐν τῇ κληρονομία του. Π:οίμασας ἐν τῇ χρηστότητί σου τῷ πτωχῷ ὁ Θεός. ο - Ητοίμασας τὴν εὐαγγελικὸν πλοῦτον καὶ τὰ ἄῤῥητα ἀγαθὰ τῷ πτωχῷ παντὸς ἀγαθοῦ ναῷ ἐθνῶν διὰ τὴν ἀγαθότητά σου. Κύριος δώσει βῆμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις η δυνάμει πολλῇ. Τοῖς ἰδιώταις ἀποστόλοις ὁ Πατήρ δώσει λόγον ἐν δυνάμει πολλῇ, τουτέστι, δυ νατούς ἀποδείξει ἐν λόγῳ αὐτούς. Ο βασιλεὺς τῶν δυνάμεων τοῦ ἀγαπητοῦ, τοῦ ἀγαπητού.» – Δυνάμεις τοῦ ἀγαπητοῦ Υἱοῦ τὰ εὐράνια τάγματα καὶ πάντες οἱ κατ' ἐχθρῶν αὐτοῦ δαιμόνων παραταττόμενοι. Καὶ τῇ ὡραιότητι τοῦ οἴκου διελέσθαι σκύλα. Δώσει ῥῆμα εἰς τὸ διαμετρήσασθαι αὐτοῖς τὰ λάφυρα τοῦ διαβόλου, τουτέστι τὰ ἔθνη ἐν τῇ τοῦ Πνεύματος χάριτι· αὕτη γὰρ ὡραιότης καὶ καλλω τισμὸς τῆς Ἐκκλησίας ἐστίν. «Ἐὰν κοιμηθῆτε ἀναμέσον τῶν κληρῶν. κ. - Λή ψε. δε δὲ τὰ λάφυρα τοῦ διαβόλου, ἐὰν ἐγχρονίσησε Ορος τοῦ Θεοῦ, ὄρος πιον.» Τὴν ἐκκλησίαν καλεῖ ὄρος μὲν ὡς ὑπερκειμένην τῶν γεηρῶν, τοῦ Θεοῦ δὲ ὡς ᾠκειωμένην αὐτῷ. Πῖον δὲ διὰ τὸ δαψιλὲς καὶ εύχρηστον τῆς ἐν αὐτῇ πνευματικής νομῆς. Τετυρωμένοι δὲ διὰ τὸ συνεστὼς καὶ στερεὸν τῶν ἐν αὐτῇ δογμάτων τῆς πίστεως. Ινα τί ὑπολαμβάνετε ὄρη τετυρωμένα;» Πρὸς τοὺς κακοδόξους, διατί υπολαμβάνετε ἔτερα ὄρη τετυρωμένα παρὰ ταύτην. Τὸ ὄρος 8 ηὐδόκησεν ὁ Θεὸς κατοικεῖν ἐν αὐτῷ.» - Τοῦτο, φησί, τὸ ὄρος ἐστὶν εἰς 8 ἡρέσθη ὁ Θεὸς κατοικεῖν· καὶ γὰρ ἐν αὐτῷ κατασκηνώσει ὁ Κύριος διαπαντός. Τὸ ἅρμα τοῦ Θεοῦ μυριοπλάσιον, χιλιάδες εὐθηνούντων.» - Άρμα τοῦ Θεοῦ εἰσὶν οἱ τῆς θείας ἐπιβάσεως ἄξιοι. Συγκρίνει οὖν τὸ πλῆθος τῶν πρὸ τῆς σαρκώσεως τοῦ Χριστοῦ δικαίων τῷ πλήθει τῶν μετὰ τὴν σάρκωσιν τοῦ Χριστοῦ δικαίων· και φησι τὸ ἅρμα τοῦ Θεοῦ νῦν μυριοπλάσιον, τοῦτό τε ἅρματος, καὶ πῶς τότε μὲν ὀλίγοι, νῦν δὲ χιλιάδες εἰσὶν ὅλαι τῶν εὐθηνούντων τη καρποφορία των ἀρετῶν. Ο Κύριος ἐν αὐτοῖς ἐν Σινὰ ἐν τῷ ἁγίῳ. Καὶ διὰ τούτων τὸν αὐτὸν κηρύττει τῆς Παλαιᾶς καὶ τῆς Νέας Θεόν· Κύριος γάρ, φησίν, ἐν αὐτοῖς ἐστὶν ὅς ἐν Σινὰ ἦν τῷ ἁγίῳ. Λείπει τὸ ὅς, καὶ παρέλκει ἡ μία προθέσις. Ανέβης εἰς ὕψος, έχου σίως ἀναβὰς εἰς ὕψος τοῦ σταυροῦ· οὓς ἀπατήσας ἐχθρὸς ᾐχμαλώτευσεν ἀπὸ σοῦ, τούτους σὺ καθεσ λὼν αὐτὸν ἀντηχμαλώτευσας ἐξ αὐτοῦ. Καὶ γὰρ ἀπειθοῦντες τοῦ κατασκηνώσαι Κύ ριος ὁ Θεὸς εὐλογητός.» Ερμηνεύει ποῖα λόγω ματα ὁ Κύριος ἔλαβε, καί φησι. Καὶ γὰρ τοὺς ἀπειθοῦντας ἔλαβες εθνικούς, ὥστε κατοικῆσαι ἐν αὐτοῖς. Εὐλογητός Κύριος ἡμέραν καθ' ἡμέραν. ο μέραν, ἀνὰ πᾶσαν δηλονότι. Τούτου δὲ σαφηνι στικὰν τὸ καθ' ἡμέραν ἐστί. Κατευοδώσει ἡμῖν ὁ Θεὸς τῶν σωτηριῶν ἡμῶν. Τὸν δρόμον τοῦ κηρύγματος εὐωδοθῆναι αὐτοῖς εὔχονται οἱ ἀπόστολοι. Ο Θεός ἡμῶν, ὁ Θεὸς τοῦ σώζειν, Κυρίου Κυρίου αἱ διέξοδοι τοῦ θανάτου. Ο καὶ τοῦ Τη
εἰ; οἶκον ἀχειροποίητον αἰώνιον ἐν τοῖς οὐρα· ἢ ἀποθάνητε μέσον τῶν κληροδοτηθέντων ὑμῖν
ναῖς.
• Εξάγων πεπεδημένους ἐν ἀνδρίᾳ.» — Ελευ
θερῶν ἐστὶν ἐν πολλῇ δυνάμει τοὺς πεπεδημένους
τοῖς τῶν δαιμόνων δεσμοῖς, ήγουν τοὺς τῇ πλάνῃ
τῆς εἰδωλολατρείας κατεχομένους.
• Ομοίως τοὺς παραπικραίνοντας τοὺς κατοικοῦν
τις ἐν τάφοις. Οὐ μόνον τούτους τοὺς ἐθνι
τοὺς, ἀλλ' ἐμοίως τούτοις καὶ τοὺς γογγυστάς
Ἰουδαίους, καὶ τοὺς κατοικοῦντας ἐν τάφοις, ήγουν
τοὺς ἀπ' αἰώνων νεκρούς· πάντας γὰρ ἦλθε σῶσαι,
τούς τε ἐν τῷ κόσμῳ, τούς τε ἐν τῷ ᾅδῃ πιστεύο
σαντας εἰς αὐτόν.
ἐθνῶν, ὧν πτέρυγες τοῦ Πνεύματος οι υπερηρμέ
νοι τῶν γεηρῶν, οἱ τῇ λαμπρότητι τοῦ κηρύγματος
περιηργυρωμένοι, καὶ κεχρυσωμένοι τῇ τιμιότητι
τῆς γνώσεως τῶν ἀποκρύφων μυστηρίων τοῦ Πνεύ
ματος.
• Ἐν τῷ διαστέλλειν τὸν ἐπουράνιον βασιλέα ἐπ'
αὐτῆς.» Τοὺς αὐτοὺς ἀποστόλους καὶ βασιλεῖς
ονομάζει ὡς ἡγεμόνας τῶν ἐθνῶν καὶ κληρονόμους
τῆς βασιλείας Χριστοῦ. Φησὶν οὖν ἐν τῷ διαστείλαι,
τουτέστι τῷ διαιρῆσαι καὶ κληρῶσαι τὸν Χριστὸν
τοὺς ἀποστόλους ἐπ' αὐτῆς τῆς εἰρημένης κληροπ
μίας τῶν ἐθνῶν, χιονωθήσονται οἱ ἀπόστολοι, τουτο
ἐστι, λευκανθήσονται καὶ λαμπρυνθήσονται τη
αἴγλῃ τοῦ Πνεύματος ἐν τῇ Σελμών ἤτοι τῇ Ἱερου
. Ὁ Θεὸς ἐν τῷ ἐκπορεύεσθαι σε ἐνώπιον τοῦ
λαοῦ σου, ἐν τῷ διαβαίνειν σε ἐν τῇ ἐρήμῳ.»
Ἐν τῷ ἐξέρχεσθαί σε τοῦ Ἰουδαϊκοῦ λαοῦ, ἐνώπιον σαλήμ.
ἤτοι φανερῶς ἐν τῷ διαβαίνειν σε ἐν τῇ τῶν ἐθνῶν
συναγωγῇ, τῇ ἐρήμῳ παντὸς ἀγαθοῦ, ἡ γῆ ἐσείσθη
κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ πάθους καὶ τῆς ἀναστάσεώς
σου, καὶ οἱ οὐρανοὶ ἔσταξαν τὴν τοῦ Παναγίου
Πνεύματος καθόδον τῇ ἡμέρᾳ τῆς Πεντηκοστής.
• Από προσώπου τοῦ Θεοῦ τοῦ Σινᾶ, ἀπὸ προστ
ώπου τοῦ Θεοῦ Ἰσραήλ.» Ταῦτα δὲ γεγόνασιν
ἐκ τοῦ ὄντος καὶ τοῦ Σινᾶ ὅρους τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ
Ἰακώβ. Εμνήσθη δὲ τούτων, ἵνα δείξῃ ὅτι ὁ ἐν τῷ
βρει τοὺς τὸν νόμον, καὶ τῷ Ἰακώβ φαντασθείς,
αὐτὸς καὶ ταῦτα ποιεῖ.
«Βροχὴν ἐκούσιον ἀφορεῖς, ὁ Θεός, τῇ κληρονο
μία σου.» -- ἀρ
Βροχὴ ὁ εὐαγγελικός λόγος, ώ άρδεύων ψυχάς· ἐχούσιος δὲ εἴρηται, διὰ τὸν Μωσαϊ
κὸν νόμον, οὐ κατὰ θέλησιν, ἀλλὰ κατ' εἰκονομίαν "
ἐξενηνεγμένον ὑπὸ Θεοῦ πρὸς τὴν τῶν Ἰουδαίων
σκληροκαρδίαν.
• Καὶ ἠσθένησε, σὺ δὲ κατηρτίσω αὐτήν. ο -
σθένησεν ἡ συναγωγή των ἐθνῶν πάλαι τῇ εἰσ
δωλολατρεία· σὺ δὲ ἀρτίαν ἐποίησας, ἀνακαινίσας
τῷ θείῳ βαπτίσματι.
• Τα ζωά σου κατοικοῦσιν ἐν αὐτῇ.» Οἱ τὴν
ἐν σοὶ ζωὴν ζῶντες ἀπόστολοι, κατοικοῦντες ἐν τῇ
κληρονομία του.
• Π:οίμασας ἐν τῇ χρηστότητί σου τῷ πτωχῷ
ὁ Θεός. ο - Ητοίμασας τὴν εὐαγγελικὸν πλοῦτον
καὶ τὰ ἄῤῥητα ἀγαθὰ τῷ πτωχῷ παντὸς ἀγαθοῦ
ναῷ ἐθνῶν διὰ τὴν ἀγαθότητά σου.
• Κύριος δώσει βῆμα τοῖς εὐαγγελιζομένοις η
δυνάμει πολλῇ. Τοῖς ἰδιώταις ἀποστόλοις ὁ
Πατήρ δώσει λόγον ἐν δυνάμει πολλῇ, τουτέστι, δυνατούς ἀποδείξει ἐν λόγῳ αὐτούς.
• Ο βασιλεὺς τῶν δυνάμεων τοῦ ἀγαπητοῦ, τοῦ
ἀγαπητού.» – Δυνάμεις τοῦ ἀγαπητοῦ Υἱοῦ τὰ
εὐράνια τάγματα καὶ πάντες οἱ κατ' ἐχθρῶν αὐτοῦ
δαιμόνων παραταττόμενοι.
• Καὶ τῇ ὡραιότητι τοῦ οἴκου διελέσθαι σκύλα.
-- Δώσει ῥῆμα εἰς τὸ διαμετρήσασθαι αὐτοῖς τὰ
λάφυρα τοῦ διαβόλου, τουτέστι τὰ ἔθνη ἐν τῇ τοῦ
- Πνεύματος χάριτι· αὕτη γὰρ ὡραιότης καὶ καλλω
τισμὸς τῆς Ἐκκλησίας ἐστίν.
«Ἐὰν κοιμηθῆτε ἀναμέσον τῶν κληρῶν. κ. - Λή
ψε. δε δὲ τὰ λάφυρα τοῦ διαβόλου, ἐὰν ἐγχρονίσησε
• Ορος τοῦ Θεοῦ, ὄρος πιον.» Τὴν Ἐκκλη
σίαν καλεῖ ὄρος μὲν ὡς ὑπερκειμένην τῶν γεηρῶν,
τοῦ Θεοῦ δὲ ὡς ᾠκειωμένην αὐτῷ. Πῖον δὲ διὰ τὸ
δαψιλὲς καὶ εύχρηστον τῆς ἐν αὐτῇ πνευματικής
νομῆς. Τετυρωμένοι δὲ διὰ τὸ συνεστὼς καὶ στερεὸν
τῶν ἐν αὐτῇ δογμάτων τῆς πίστεως.
• Ινα τί ὑπολαμβάνετε ὄρη τετυρωμένα;» -
Πρὸς τοὺς κακοδόξους, διατί υπολαμβάνετε ἔτερα
ὄρη τετυρωμένα παρὰ ταύτην.
• Τὸ ὄρος 8 ηὐδόκησεν ὁ Θεὸς κατοικεῖν ἐν
αὐτῷ.» - Τοῦτο, φησί, τὸ ὄρος ἐστὶν εἰς 8 ἡρέσθη
ὁ Θεὸς κατοικεῖν· καὶ γὰρ ἐν αὐτῷ κατασκηνώσει
ὁ Κύριος διαπαντός.
• Τὸ ἅρμα τοῦ Θεοῦ μυριοπλάσιον, χιλιάδες
εὐθηνούντων.» - Άρμα τοῦ Θεοῦ εἰσὶν οἱ τῆς θείας
ἐπιβάσεως ἄξιοι. Συγκρίνει οὖν τὸ πλῆθος τῶν πρὸ
τῆς σαρκώσεως τοῦ Χριστοῦ δικαίων τῷ πλήθει
τῶν μετὰ τὴν σάρκωσιν τοῦ Χριστοῦ δικαίων· και
φησι τὸ ἅρμα τοῦ Θεοῦ νῦν μυριοπλάσιον, τοῦτό τε
ἅρματος, καὶ πῶς τότε μὲν ὀλίγοι, νῦν δὲ χιλιάδες
εἰσὶν ὅλαι τῶν εὐθηνούντων τη καρποφορία των
ἀρετῶν.
• Ο Κύριος ἐν αὐτοῖς ἐν Σινὰ ἐν τῷ ἁγίῳ.
Καὶ διὰ τούτων τὸν αὐτὸν κηρύττει τῆς Παλαιᾶς
καὶ τῆς Νέας Θεόν· Κύριος γάρ, φησίν, ἐν αὐτοῖς
ἐστὶν ὅς ἐν Σινὰ ἦν τῷ ἁγίῳ. Λείπει τὸ ὅς, καὶ
παρέλκει ἡ μία προθέσις. Ανέβης εἰς ὕψος, έχου
σίως ἀναβὰς εἰς ὕψος τοῦ σταυροῦ· οὓς ἀπατήσας
ἐχθρὸς ᾐχμαλώτευσεν ἀπὸ σοῦ, τούτους σὺ καθεσ
λὼν αὐτὸν ἀντηχμαλώτευσας ἐξ αὐτοῦ.
• Καὶ γὰρ ἀπειθοῦντες τοῦ κατασκηνώσαι Κύ
ριος ὁ Θεὸς εὐλογητός.» Ερμηνεύει ποῖα λόγω
ματα ὁ Κύριος ἔλαβε, καί φησι. Καὶ γὰρ τοὺς
ἀπειθοῦντας ἔλαβες εθνικούς, ὥστε κατοικῆσαι ἐν
αὐτοῖς.
• Εὐλογητός Κύριος ἡμέραν καθ' ἡμέραν. ο -
μέραν, ἀνὰ πᾶσαν δηλονότι. Τούτου δὲ σαφηνι
στικὰν τὸ καθ' ἡμέραν ἐστί.
• Κατευοδώσει ἡμῖν ὁ Θεὸς τῶν σωτηριῶν ἡμῶν.
— Τὸν δρόμον τοῦ κηρύγματος εὐωδοθῆναι αὐτοῖς
εὔχονται οἱ ἀπόστολοι.
· Ο Θεός ἡμῶν, ὁ Θεὸς τοῦ σώζειν,
Κυρίου Κυρίου αἱ διέξοδοι τοῦ θανάτου. Ο
καὶ τοῦ
Τη
col. 1493–1494page 484 of 548
PG 142:1493τοῦ Κυρίου δυνάμεως ἐστι τὸ διεξάγειν ἐκ θανάτου χοι καὶ ἀπόλεκτοι τῆς Ἰουδαϊκῆς φυλῆς, ὡς οἱ εἰς ζωήν· μόνου γὰρ αὐτοῦ γέγονεν ἡ ἔξοδος τοῦ θανάτου καὶ διεξέλευσις. Πλὴν ὁ Θεὸς συνθλάσει κεφαλὰς ἐχθρῶν αὐ τοῦ.» — Κεφαλὰς ἐθνῶν τὰς καιριωτάτας δυνάμεις τῶν δαιμόνων φησί. Κορυφήν τριχὸς διαπορευομένων ἐν πλημ μελείαις αὐτῶν. Τῶν διαπορευομένων και ἐξιχνιαζόντων ἐν ταῖς πλημμελείαις αὐτῶν πλημ μελούντων ἀνθρώπων καὶ τὴν κορυφήν, τουτ ἐστι τὸ ἀκρότατον τῆς τριχός· ήγουν τῶν ἐξερευνώντων ἐν τῷ καιρῷ τοῦ λογοθέτου τῆς ψυχῆς, καὶ τὰ λίαν τῶν ἁμαρτημάτων σμικρότητος. Είπε Κύριος· Ἐξ Βασὰν ἐπιστρέφω.» σὰν αἰσχύνει ἑρμηνεύεται. Επέστρεψεν οὖν ὁ Κύριος πρὸς ἑαυτὸν τὰ ἔθνη ἐκ τῆς τῶν εἰδώλων αἰσχύνης καὶ τῆς τῶν παθῶν ἀτιμία:. Επιστρέφω ἐν βυθοῖς θαλάσσης.» - Επέσ στρεψε καὶ τοὺς ἐν βυθοῖς θαλάσσης· ήγουν τοὺς ἐν τῷ βάθει τῆς πολυκλύδωνος ἁμαρτίας ὅπως ἂν βαφῇ ὁ πούς σου. Τοῦτο, φησί, ποιήσεις, Κύριε, ὅπως τέλεον νικήσῃς τους δαίμονας. Ο λόγος δὲ μεταφορικός. Η γλώσσα τῶν κυνῶν σου ἐξ ἐχθρῶν, παρ' αὐτοῦ. ο - Πάλιν ἡ γλῶσσα τῶν κυνῶν σου βαφή παρ' αὐτοῦ, τουτέστιν ἀπ' αὐτοῦ τοῦ ἐξ ἐχθρῶν ὄντος αίματος δηλαδή. Κύνες δὲ τοῦ παμβασιλέως Χριστοῦ οἱ θεῖοι ποιμένες, οἱ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ ὡς ἀγρίους θῆρας ταράσσοντες καὶ μονονοὺ τοῦ απ ματος τούτου ἀπογευσάμενοι. Ποὺς δὲ Χριστοῦ ἡ Εκκλησία, ἧς αὐτὸς κεφαλή. Εθεωρήθησαν αἱ πορεῖαί σου, ὁ Θεός.» ἀναστροφαὶ τῆς ἐνσάρκου πολιτείας σου, τοῦ ἐν τῷ ἁγίῳ Πατρὶ ὄντος Υἱοῦ, ὤφθησαν τοῖς σεις αὐτόπταις. Προέφθασαν ἄρχοντες εχόμενοι ψαλλόντων. ο Προέλαβον πάντας οἱ ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν ἀπό στολοι πρώτοι πιστεύσαντες ἐχόμενα, τουτέστι σύνεγγυς τῶν ψαλλόντων ἤτοι ἐκφωνούντων τὰ περὶ τοῦ Χριστοῦ, τουτέστι τῶν προφητῶν καὶ τῷ χρόνῳ καὶ τῷ κηρύγματι ἀκολουθοῦντες αὐτοῖς. Ἐν μέσῳ νεανίδων τυμπανιστριών, κ μέσῳ δηλονότι πιστεύσαντες τῶν Ἰουδαϊκῶν συνα γωγῶν, αἱ νεάνιδες διὰ τὸ ἀτελὲς τῆς πολιτείας αυτ ἀδελφοὶ τοῦ Κυρίου καὶ οἱ τοῦ Ζαβουλών καὶ τῆς τοῦ Νεφθαλείμ, έως οἱ ἀπὸ Γαλιλαίας ἀπόστολος ἡ Γαλιλαία γὰρ τῷ Ζαβουλών κεκληροδότητας καὶ τῷ Νεφθαλείμ. Εντειλαι, ὁ Θεός, τῇ δυνάμει σου.» Τοῦτο πρὸς τὸν Πατέρα, ἵνα ἐντείληται τῷ Υἱῷ τὰ περὶ τοῦ κηρύγματος ὡς τὸ διαγγέλλων τὸ πρόσταγμα τοῦ Κυρίου. Δυνάμωσον, ὁ Θεὸς, τοῦτο δ κατειργάσω ἐν ἡμῖν.» — Τοῦτο πρὸς τὸν Υἱόν, Κραταίωσον ἐν ἡμῖν τὸ κήρυγμα, ὅπερ ἀπήρεισας διὰ τοῦ ναοῦ σου, ἤτοι τοῦ προσλήμματός σου, ἐπὶ τὴν γῆν τῆς Ἱε ρουσαλὴμ ὡς τὸ ἐπὶ Σιὼν ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ. Σοὶ οἴσουσι βασιλεῖς δῶρα, ο Ναούς τε καὶ αναθήματα. Επιτίμησον τοῖς θηρίοις τοῦ καλάμου.» Φίμωσον τοὺς νοητὰς λέοντας, τοὺς ἀγρίους καὶ ἀπηνεῖς δαίμονας. Η συναγωγὴ τῶν ταύρων ἐν ταῖς δαμάλεσι τῶν λαῶν. κα Οἱ τῶν Ἰουδαίων ἡγούμενοι ἐν ταῖς δαμάλεσι τῶν λαῶν, τουτέστιν ἐν μέσῳ τῶν ὑποτεταγμένων λαῶν, ἐγίνοντο δηλονότι, ὥστε τοὺς δο κίμους τῷ Εὐαγγελίῳ τοὺς ἀποστόλους ἐγκλεισθῆναι, τουτέστι κωλυθῆναι κηρύττειν τε καὶ εὐαγγε είζεσθαι. Διασκόρπισον ἔθνη τὰ τοὺς πολέμους ἐθέλοντα. Τοὺς αἰσθητούς τε καὶ νοητούς πολεμίους τῆς Εκκλησίας. Ηξουσι πρέσβεις ἐξ Αἰγύπτου. Ελεύτον ται πιστοὶ πρεσβεύοντες ὑπὲρ τοῦ κόσμου παντὸς ἐξ Αἰγύπτου, τουτέστι πάσης γῆς ἐθνικῆς, ὅσης ἐκυρίευεν ὁ νοητός Φαραώ, Αιθιοπία προφθάσει χεῖρα αὐτῆς τῷ Θεῷ.» 'Αντὶ τοῦ προφθάσει, τουτέστι ποιήσει φθάσαι καὶ πλησιάσαι τῷ Θεῷ διὰ προσευχῆς καὶ δώρων προσ αγωγῆς τὰς χεῖρας αὐτῆς. Διὰ αὐτῆς, διὰ τῆς Αἰ θιοπίας δὲ τὰ τῆς γῆς ἠνίξατο πέρατα, καὶ γὰρ ἔσχατοι πάντων ἀνθρώπων ἐν ἀνατολῇ τε καὶ δύσει κατοικοῦσιν Αιθιόπες. Αἱ βασιλεῖαι τῆς γῆς, ᾄσατε τῷ Θεῷ· ψάλατε τῷ Κυρίῳ τῷ ἐπιβεβηκότι ἐπὶ τὸν οὐρανὸν τοῦ οὐ ρανοῦ κατὰ ἀνατολάς.» Η πρώτη ἐπὶ ἀντὶ τῆς τῶν· τυμπανίστριαι δὲ, διὰ τὸ σωματικὸν τῆς πρὸς ἀνὰ, τῷ ἀναβεβηκότι ἐπὶ τὸν ἀνώτερον οὐρανὸν κατά Θεόν λατρείας. Ἐν ἐκκλησίαις εὐλογεῖτε τὸν Θεὸν Κύριον ἐκ πηγῶν Ἰσραήλ. ο - Πηγάς Ισραήλ φησι τὰς τῶν προφητῶν καὶ τοῦ νόμου Γραφάς, αἷς συνάζειν τὸν εἰς Θεὸν ὕμνον διακελεύεται. Ἐκεῖ Βενιαμίν νεώτερος.» — Εκεῖ ἐν ταῖς ἐκε κλησίαις, δηλαδὴ ὁ Βενιαμίν, ἤτοι ὁ ἅγιος Παῦλος ὁ ἐκ φυλῆς. Βενιαμίτιδος νεώτερος, ἤτοι τῶν ἄλλων ἀποστόλων, ὕστερον πιστεύσας. ἀνατολάς, ἕως εἰς τὰς ἀνατολάς, τουτέστιν εἰς τὴν προτέραν αὐτοῦ δόξαν τε καὶ λαμπρότητα. Ιδού δώσει τῇ φωνῇ αὐτοῦ φωνὴν δυνάμεως.» Τοῖς ἀποστόλοις δώσει λόγον ἐνδύναμον. Ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ ή μεγαλοπρέπεια αὐτοῦ. κα Τῷ θεωρητικῷ ἀνδρὶ τὰ τοῦ Θεοῦ μεγαλο τα γνωρίζονται, καὶ ἡ δύναμις αὐτοῦ τῷ ὑπερηρμένῳ τῶν γεηρών. Θαυμαστός ὁ Θεός ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, κα Ἐν εκστάσει. ο - Διὰ τὴν ἕως τρίτου οὐρανοῦ. Θαυμάζεται ὁ Θεὸς ἐπὶ τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, ἕως ἐπὶ ἁρπαγήν. Αρχοντες Ιούδα ἡγεμόνες αὐτῶν· ἄρχοντες Ζαβουλών, ἄρχοντε; Νεφθαλίμ. ο Ηγεμόνες αὐτῶν τῶν ἐκκλησιαστικῶν οἱ ἄρχοντες εἴτουν ἔξω τῇ πολιτεία τούτων καὶ τῇ τερατουργία.. ε. Ο Θεός Ισραήλ, αὐτὸς δώσει δύναμιν καὶ κρατ ταίωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ.» ἀμωμήτῳ πίστει αὐτοῦ. Εἰς τὸ ἐμμένειν τῇ
τοῦ Κυρίου δυνάμεως ἐστι τὸ διεξάγειν ἐκ θανάτου χοι καὶ ἀπόλεκτοι τῆς Ἰουδαϊκῆς φυλῆς, ὡς οἱ
εἰς ζωήν· μόνου γὰρ αὐτοῦ γέγονεν ἡ ἔξοδος τοῦ
θανάτου καὶ διεξέλευσις.
• Πλὴν ὁ Θεὸς συνθλάσει κεφαλὰς ἐχθρῶν αὐ
τοῦ.» — Κεφαλὰς ἐθνῶν τὰς καιριωτάτας δυνάμεις
τῶν δαιμόνων φησί.
• Κορυφήν τριχὸς διαπορευομένων ἐν πλημμελείαις αὐτῶν. Τῶν διαπορευομένων και
ἐξιχνιαζόντων ἐν ταῖς πλημμελείαις αὐτῶν πλημ
μελούντων ἀνθρώπων καὶ τὴν κορυφήν, τουτ
ἐστι τὸ ἀκρότατον τῆς τριχός· ήγουν τῶν ἐξερευνώντων ἐν τῷ καιρῷ τοῦ λογοθέτου τῆς ψυχῆς, καὶ
τὰ λίαν τῶν ἁμαρτημάτων σμικρότητος.
• Είπε Κύριος· Ἐξ Βασὰν ἐπιστρέφω.» Baσὰν αἰσχύνει ἑρμηνεύεται. Επέστρεψεν οὖν ὁ
Κύριος πρὸς ἑαυτὸν τὰ ἔθνη ἐκ τῆς τῶν εἰδώλων
αἰσχύνης καὶ τῆς τῶν παθῶν ἀτιμία:.
• Επιστρέφω ἐν βυθοῖς θαλάσσης.» - Επέσ
στρεψε καὶ τοὺς ἐν βυθοῖς θαλάσσης· ήγουν τοὺς
ἐν τῷ βάθει τῆς πολυκλύδωνος ἁμαρτίας ὅπως ἂν
βαφῇ ὁ πούς σου. Τοῦτο, φησί, ποιήσεις, Κύριε,
ὅπως τέλεον νικήσῃς τους δαίμονας. Ο λόγος δὲ
μεταφορικός.
• Η γλώσσα τῶν κυνῶν σου ἐξ ἐχθρῶν, παρ'
αὐτοῦ. ο - Πάλιν ἡ γλῶσσα τῶν κυνῶν σου βαφή
παρ' αὐτοῦ, τουτέστιν ἀπ' αὐτοῦ τοῦ ἐξ ἐχθρῶν
ὄντος αίματος δηλαδή. Κύνες δὲ τοῦ παμβασιλέως
Χριστοῦ οἱ θεῖοι ποιμένες, οἱ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ
ὡς ἀγρίους θῆρας ταράσσοντες καὶ μονονοὺ τοῦ απ
ματος τούτου ἀπογευσάμενοι. Ποὺς δὲ Χριστοῦ ἡ
Εκκλησία, ἧς αὐτὸς κεφαλή.
• Εθεωρήθησαν αἱ πορεῖαί σου, ὁ Θεός.» Al
ἀναστροφαὶ τῆς ἐνσάρκου πολιτείας σου, τοῦ ἐν
τῷ ἁγίῳ Πατρὶ ὄντος Υἱοῦ, ὤφθησαν τοῖς σεις
αὐτόπταις.
• Προέφθασαν ἄρχοντες εχόμενοι ψαλλόντων. ο
Προέλαβον πάντας οἱ ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν ἀπό
στολοι πρώτοι πιστεύσαντες ἐχόμενα, τουτέστι
σύνεγγυς τῶν ψαλλόντων ἤτοι ἐκφωνούντων τὰ περὶ
τοῦ Χριστοῦ, τουτέστι τῶν προφητῶν καὶ τῷ
χρόνῳ καὶ τῷ κηρύγματι ἀκολουθοῦντες αὐτοῖς.
• Ἐν μέσῳ νεανίδων τυμπανιστριών, κ 'Ev
μέσῳ δηλονότι πιστεύσαντες τῶν Ἰουδαϊκῶν συνα
γωγῶν, αἱ νεάνιδες διὰ τὸ ἀτελὲς τῆς πολιτείας αυτ
ἀδελφοὶ τοῦ Κυρίου καὶ οἱ τοῦ Ζαβουλών καὶ τῆς
τοῦ Νεφθαλείμ, έως οἱ ἀπὸ Γαλιλαίας ἀπόστολος·
ἡ Γαλιλαία γὰρ τῷ Ζαβουλών κεκληροδότητας καὶ
τῷ Νεφθαλείμ.
• Εντειλαι, ὁ Θεός, τῇ δυνάμει σου.» Τοῦτο
πρὸς τὸν Πατέρα, ἵνα ἐντείληται τῷ Υἱῷ τὰ περὶ
τοῦ κηρύγματος ὡς τὸ διαγγέλλων τὸ πρόσταγμα
τοῦ Κυρίου.
• Δυνάμωσον, ὁ Θεὸς, τοῦτο δ κατειργάσω ἐν
ἡμῖν.» — Τοῦτο πρὸς τὸν Υἱόν, Κραταίωσον ἐν
ἡμῖν τὸ κήρυγμα, ὅπερ ἀπήρεισας διὰ τοῦ ναοῦ σου,
ἤτοι τοῦ προσλήμματός σου, ἐπὶ τὴν γῆν τῆς Ἱε
ρουσαλὴμ ὡς τὸ ἐπὶ Σιὼν ὄρος τὸ ἅγιον αὐτοῦ.
• Σοὶ οἴσουσι βασιλεῖς δῶρα, ο Ναούς τε καὶ
αναθήματα.
• Επιτίμησον τοῖς θηρίοις τοῦ καλάμου.» -
Φίμωσον τοὺς νοητὰς λέοντας, τοὺς ἀγρίους καὶ
ἀπηνεῖς δαίμονας.
• Η συναγωγὴ τῶν ταύρων ἐν ταῖς δαμάλεσι
τῶν λαῶν. κα Οἱ τῶν Ἰουδαίων ἡγούμενοι ἐν ταῖς
δαμάλεσι τῶν λαῶν, τουτέστιν ἐν μέσῳ τῶν ὑποτε
ταγμένων λαῶν, ἐγίνοντο δηλονότι, ὥστε τοὺς δο
κίμους τῷ Εὐαγγελίῳ τοὺς ἀποστόλους ἐγκλεισθήναι, τουτέστι κωλυθῆναι κηρύττειν τε καὶ εὐαγγε
είζεσθαι.
• Διασκόρπισον ἔθνη τὰ τοὺς πολέμους ἐθέλοντα.
Τοὺς αἰσθητούς τε καὶ νοητούς πολεμίους τῆς
Εκκλησίας.
• Ηξουσι πρέσβεις ἐξ Αἰγύπτου. Ελεύτονται πιστοὶ πρεσβεύοντες ὑπὲρ τοῦ κόσμου παντὸς
ἐξ Αἰγύπτου, τουτέστι πάσης γῆς ἐθνικῆς, ὅσης
ἐκυρίευεν ὁ νοητός Φαραώ,
• Αιθιοπία προφθάσει χεῖρα αὐτῆς τῷ Θεῷ.»
'Αντὶ τοῦ προφθάσει, τουτέστι ποιήσει φθάσαι καὶ
πλησιάσαι τῷ Θεῷ διὰ προσευχῆς καὶ δώρων προσ
αγωγῆς τὰς χεῖρας αὐτῆς. Διὰ αὐτῆς, διὰ τῆς Αἰθιοπίας δὲ τὰ τῆς γῆς ἠνίξατο πέρατα, καὶ γὰρ
ἔσχατοι πάντων ἀνθρώπων ἐν ἀνατολῇ τε καὶ δύσει
κατοικοῦσιν Αιθιόπες.
• Αἱ βασιλεῖαι τῆς γῆς, ᾄσατε τῷ Θεῷ· ψάλατε
τῷ Κυρίῳ τῷ ἐπιβεβηκότι ἐπὶ τὸν οὐρανὸν τοῦ οὐ
ρανοῦ κατὰ ἀνατολάς.» Η πρώτη ἐπὶ ἀντὶ τῆς
τῶν· τυμπανίστριαι δὲ, διὰ τὸ σωματικὸν τῆς πρὸς ἀνὰ, τῷ ἀναβεβηκότι ἐπὶ τὸν ἀνώτερον οὐρανὸν κατά
Θεόν λατρείας.
• Ἐν ἐκκλησίαις εὐλογεῖτε τὸν Θεὸν Κύριον ἐκ
πηγῶν Ἰσραήλ. ο - Πηγάς Ισραήλ φησι τὰς τῶν
προφητῶν καὶ τοῦ νόμου Γραφάς, αἷς συνάζειν τὸν
εἰς Θεὸν ὕμνον διακελεύεται.
• Ἐκεῖ Βενιαμίν νεώτερος.» — Εκεῖ ἐν ταῖς ἐκε
κλησίαις, δηλαδὴ ὁ Βενιαμίν, ἤτοι ὁ ἅγιος Παῦλος
ὁ ἐκ φυλῆς. Βενιαμίτιδος νεώτερος, ἤτοι τῶν ἄλλων
ἀποστόλων, ὕστερον πιστεύσας.
ἀνατολάς, ἕως εἰς τὰς ἀνατολάς, τουτέστιν εἰς τὴν
προτέραν αὐτοῦ δόξαν τε καὶ λαμπρότητα.
• Ιδού δώσει τῇ φωνῇ αὐτοῦ φωνὴν δυνάμεως.»
- - Τοῖς ἀποστόλοις δώσει λόγον ἐνδύναμον.
• Ἐπὶ τὸν Ἰσραὴλ ή μεγαλοπρέπεια αὐτοῦ. κα
Τῷ θεωρητικῷ ἀνδρὶ τὰ τοῦ Θεοῦ μεγαλο τα γνωρί
ζονται, καὶ ἡ δύναμις αὐτοῦ τῷ ὑπερηρμένῳ τῶν
γεηρών.
• Θαυμαστός ὁ Θεός ἐν τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, κα
• Ἐν εκστάσει. ο - Διὰ τὴν ἕως τρίτου οὐρανοῦ. Θαυμάζεται ὁ Θεὸς ἐπὶ τοῖς ἁγίοις αὐτοῦ, ἕως ἐπὶ
'Ev
ἁρπαγήν.
• Αρχοντες Ιούδα ἡγεμόνες αὐτῶν· ἄρχοντες
Ζαβουλών, ἄρχοντε; Νεφθαλίμ. ο
Ηγεμόνες
αὐτῶν τῶν ἐκκλησιαστικῶν οἱ ἄρχοντες εἴτουν ἔξω
τῇ πολιτεία τούτων καὶ τῇ τερατουργία..
ε. Ο Θεός Ισραήλ, αὐτὸς δώσει δύναμιν καὶ κρατ
ταίωσιν τῷ λαῷ αὐτοῦ.»
'
ἀμωμήτῳ πίστει αὐτοῦ.
Εἰς τὸ ἐμμένειν τῇ
col. 1495–1496page 485 of 548
PG 142:1495ΨΑΛΜΟΣ ΞΗ. Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων, ψαλ μὲς τῷ Δαυΐδ. Σῶσόν με, ὁ Θεός, ο Ο ψαλμὸς προσώπῳ τοῦ αἰχμαλώτου λαοῦ, οἵτινες Αλλοιώθησαν, ἀντὶ δούλων γεγονότες πάλιν ἐλεύθεροι. Μᾶλλον δὲ καὶ ἀριδήλω; προσώπῳ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ καὶ τῆς αὐτοῦ Ἐκκλησίας, ἣν οὗτος ἀλλοίωσεν, ἐκ τῆς νοητῆς αἰχμαλωσίας εἰς τὴν ὄντως ἐλευθερίαν μετα αγαγών Οτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου.» Υδατα τοὺς πειρασμούς λέγει, οὐκ ἐπιπολαίως, ἀλλ᾽ εἰς βάθος, έως ψυχῆς διαβάντας. Εμφαίνει διὰ τούτου τὴν τῆς ἀλγηδόνος σφοδρότητα. Ενεπάγην εἰς ὕλην βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπό στασις.» - Τὸ ἀπέραντον υποσημαίνει τῶν θλί Η νηστεία γέγονέ μοι εἰς ὄνειδος· ἐντεῦθεν γὰρ ὁ διά βολος ὡς ἄνθρωπον ἐξουδένου με. Καὶ ἐθέμην τὸ ἔνδυμά μου σάκκον.» — σάκκον καλεῖ τὴν σάρκα διὰ τὸ σκληρὸν αὐτῆς καὶ ἀν τίτυπον. Ενεδυσάμην οὖν, φησί, σάρκα, καὶ οὐκ ἐγίνωσκεν ὁ διάβολος τίς εἰμ:. Καὶ ἐγενόμην αὐτοῖς εἰς παραβολήν.» Μετά τὸ σταυρωθῆναι τὸν Κύριον παράδειγμα ἐποιοῦ το τοῦτον οἱ Ἰουδαῖοι, ἀγνοοῦντες ὡς δι' αὐτὸν ταῖς ἀληθείαις παραδειγματισθήσονται. Ἐγὼ δὲ καὶ ἡ προσευχή μου πρός σε, Κύριε.» Ἐγὼ δὲ πρὸ τοῦ παθεῖν τῇ προσευχή μου, προς σὲ προσηυχόμην δηλαδή, λέγων Κύριε, καιρός εξα δοκία;· Πάτερ, ἐλήλυθεν ἡ ὥρα· εὐδοκία γὰρ τὴ ψεων μεταφορικῶς· οἱ γὰρ ἐγχωννύμενος τῇ κατὰ ἀγαθὸν θέλημα, τὸ διὰ σταυρικοῦ θανάτου ζωοποιή βυθὸν ὑποστάθμῃ τοῦ ὕδατος οὐχ εὑρίσκουσιν ὑπό στασιν, εἴτουν ἑδραίωσιν, ἀεὶ συνιζανούσι διὰ τὸ τελματώδες. Ηλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγίς κατεπόντισέ με. ν Πάλιν τὰς συμφορὰς διὰ τὸ πλῆθος καὶ τὴν πικρίαν βάθη θαλάσσης ἐκάλεσε καταιγίδα δὲ τὴν τούτων σφοδρότητα. Εκοπίασα κράζων· ἐβραχίασεν ὁ λάρυγξ μου.» Τὸ συνεχὲς τῆς δεήσεως καὶ ἐπιτεταμένον ἐνέ φηνεν. Εξέλιπον οἱ ἐφθαλμοί μου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν με ἐπὶ τὸν Θεόν μου.» - Απέκαμον, ἠτόνησαν οι ὀφθαλμοί μου. Δηλοῖ δὲ τὸ τῆς εἰς Θεὸν προσδοκία; ἐπίμονον. Ο οὐχ ήρπασα, τότε ἀπετίννυον.» — Ὑπὲρ ὧν οὐκ ἠδίκησα, δίκας ἀπεδίδουν τότε ὁπότε ἀπῃς τούμην αὐτάς. Ο Θεός, σὺ ἔγνως τὴν ἀφροσύνην μου, ο τας ὅτι κατ' αὐτῶν ἠφρονευσάμην. Οι Καὶ αἱ πλημμέλειαί μου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἀπεκρύβησαν.» -- Καὶ εἴ τι πρὸς αὐτοὺς ἐπλημμέλησα, οὐ διέλαθε σε. «Μὴ αἰσχυνθείησαν ἐπ' ἐμὲ οἱ ὁπομένοντές σε, Κύριε, Κύριε τῶν δυνάμεων.» - Μὴ Αἰσχυνθείησαν δι' ἐμὲ ἀποτυχόντα τῆς ἀπὸ σοῦ προσδοκωμένης βοηθείας. Μηδὲ ἐντραπείησαν ἐπ᾿ ἐμὲ οἱ ζητοῦντές σε, ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραήλ. ο -- Ζητοῦντας τοὺς ἐπικαλουμένους φησί. Απηλλοτριωμένος ἐγενήθην τοῖς ἀδελφοῖς μου καὶ ξένος τοῖς υἱοῖς τῆς μητρός μου..» Τὰ ἐνα τεῦθεν ἔτι ἀριδηλότερον ἁρμόζουσι τῷ Χριστῷ. Οτι ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με.» Ζῆλον λέγει τὴν δικαίαν ὑπὲρ ἱεροῦ ἀγανάκτησιν. Καὶ οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε έπεσαν ἐπ' ἐμέ. ν — Καὶ ὠνειδίσθην ὑπὸ τῶν ὀνειδιζόντων σε διὰ τῶν πονηρῶν αὐτῶν πράξεων· δι' αὐτοὺς γὰρ βλασφημεῖται τὸ ὄνομά σου ἐν τοῖς ἔθνεσι. Καὶ συνεκάλυψα ἐν νηστεία τὴν ψυχήν μου.» Έκρυψα ἐμαυτὸν διὰ νηστείας τῷ διαβόλῳ· καὶ ὑπέλαβε ψιλόν εἶναί με άνθρωπον. Καὶ ἐγενήθη εἰς ὀνειδισμοὺς ἐμοί, ο Καὶ ἡ σαι τὸν Κύριον ἡμᾶς τοὺς νεκρωθέντας τῇ ἁμαρ τία. Καιρὸς εὐδοκίας, ὁ Θεός. Νόμῳ φύσεως ἀνθρωπίνης ἀπαλλαγμὸν ἐζήτει τῶν πειρασμῶν ὁ Χριστός. Ἀντὶ τοῦ, Ἐν ἀληθείᾳ τῆς σωτηρίας σου. ν ἐν τῇ ἀληθινῇ σωτηρία σου μόνη γὰρ ἀληθὴς ή σωτηρία ἡ παρὰ σοῦ. Σῶσόν με τῆς ἱλύος τῶν πει ρασμῶν, ἵνα μὴ τέλεον συγχωρηθῶ. Ενεκα τῶν ἐχθρῶν μου ῥῦσαί με.» — Ἵνα μὴ ἐπιχαρῶσι τῇ ἀπωλείᾳ μου. Σὺ γὰρ γινώσκεις τὸν ὀνειδισμόν μου, καὶ τὴν αἰσχύνην μου, καὶ τὴν ἐντροπήν μου.» - Οἶδας ὅσα με ονειδίζουσι καὶ αἰσχύνουσι καὶ ἐντρέπουσιν ὡ; αὐτοῖς δοκεῖ. Εναντίον σου πάντες οι θλίβοντές με. ο Σ γὰρ τὰ πάντα ὁρᾷς. Ονειδισμὸν προσεδόκησεν ἡ ψυχή μου καὶ -2 λαιπωρίαν.» – Προεγίνωσκον, φησί, πάντα. Καὶ ὑπέμεινα συλλυπούμενον, καὶ οὐχ ὑπῆρξε, καὶ παρακαλοῦντας, καὶ οὐχ εὗρον.» — Τὲ μὲν ὑπέμεινα, ἀντὶ τοῦ περιέμεινα· τὸ δὲ παρακαλοῦντας, ἀντὶ τοῦ παραμυθουμένους. Καὶ ἔδωκαν εἰς τὸ βρῶμά μου χολὴν, καὶ εἰς τὴν δίψαν μου ἐπότισαν με ἔξος.» — Τὸ μὲν εἰς τὸ βρῶμα, ἀντὶ τοῦ εἰς τὸ φαγεῖν με· τὸ δὲ εἰς τὴν δίψαν μου, ἀντὶ τοῦ ὅτε ἐδίψων. Γενηθήτω ή τράπεζα αὐτῶν ἐνώπιον αὐτῶν εἰς παγίδα, καὶ εἰς ἀνταπόδοσιν, καὶ εἰς σκάνδαλον.» Διὰ μὲν τῆς τραπέζης τὴν εὐφροσύνην δηλοί, δια δὲ τῶν ἐπαγομένων την λύπην. Ανταπόδοσιν δὲ λέγει τὴν δικαίαν ἀπότισιν. Τύπῳ δὲ ἀρᾶς προφητεύει τὰ γενησόμενα Σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέ πειν.» — Τοὺς ψυχικούς φησιν ὀφθαλμούς. Καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διαπαντος σύγκαμψον.» *Δεὶ δουλείαν αινίττεται τὸ ῥητόν. Γενηθήτω ή Επαυλις αὐτῶν ἠρημωμένη, καὶ ἐν τοῖς σκηνώμασιν αὐτῶν μὴ ἔστω ὁ κατοικῶν. Επαυλιν λέγει τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ, ἐν ᾗ κοινῶς οἱ θεοκτόνοι ηὐλίξοντο· σκηνώματα δὲ ἰδίως τὰς οι κίας αυτών. Ὅτι ἐν σὺ ἐπάταξα; αὐτοὶ κατεδίωξαν. ο π
• Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων, ψαλ
μὲς τῷ Δαυΐδ. Σῶσόν με, ὁ Θεός, ο Ο ψαλμὸς
προσώπῳ τοῦ αἰχμαλώτου λαοῦ, οἵτινες Αλλοιώθησαν,
ἀντὶ δούλων γεγονότες πάλιν ἐλεύθεροι. Μᾶλλον δὲ
καὶ ἀριδήλω; προσώπῳ τοῦ Σωτῆρος Χριστοῦ καὶ
τῆς αὐτοῦ Ἐκκλησίας, ἣν οὗτος ἀλλοίωσεν, ἐκ τῆς
νοητῆς αἰχμαλωσίας εἰς τὴν ὄντως ἐλευθερίαν μετα
αγαγών
• Οτι εἰσήλθοσαν ὕδατα ἕως ψυχῆς μου.»
Υδατα τοὺς πειρασμούς λέγει, οὐκ ἐπιπολαίως,
ἀλλ᾽ εἰς βάθος, έως ψυχῆς διαβάντας. Εμφαίνει διὰ
τούτου τὴν τῆς ἀλγηδόνος σφοδρότητα.
• Ενεπάγην εἰς ὕλην βυθοῦ, καὶ οὐκ ἔστιν ὑπό
στασις.» - Τὸ ἀπέραντον υποσημαίνει τῶν θλί
Η νηστεία γέγονέ μοι εἰς ὄνειδος· ἐντεῦθεν γὰρ ὁ διά
βολος ὡς ἄνθρωπον ἐξουδένου με.
• Καὶ ἐθέμην τὸ ἔνδυμά μου σάκκον.» — Σάκ
κον καλεῖ τὴν σάρκα διὰ τὸ σκληρὸν αὐτῆς καὶ ἀντίτυπον. Ενεδυσάμην οὖν, φησί, σάρκα, καὶ οὐκ
ἐγίνωσκεν ὁ διάβολος τίς εἰμ:.
• Καὶ ἐγενόμην αὐτοῖς εἰς παραβολήν.» Μετά
τὸ σταυρωθῆναι τὸν Κύριον παράδειγμα ἐποιοῦ το
τοῦτον οἱ Ἰουδαῖοι, ἀγνοοῦντες ὡς δι' αὐτὸν ταῖς
ἀληθείαις παραδειγματισθήσονται.
• Ἐγὼ δὲ καὶ ἡ προσευχή μου πρός σε, Κύριε.»
Ἐγὼ δὲ πρὸ τοῦ παθεῖν τῇ προσευχή μου, προς
σὲ προσηυχόμην δηλαδή, λέγων Κύριε, καιρός εξα
δοκία;· Πάτερ, ἐλήλυθεν ἡ ὥρα· εὐδοκία γὰρ τὴ
ψεων μεταφορικῶς· οἱ γὰρ ἐγχωννύμενος τῇ κατὰ ἀγαθὸν θέλημα, τὸ διὰ σταυρικοῦ θανάτου ζωοποιή
βυθὸν ὑποστάθμῃ τοῦ ὕδατος οὐχ εὑρίσκουσιν ὑπό
στασιν, εἴτουν ἑδραίωσιν, ἀεὶ συνιζανούσι διὰ τὸ
τελματώδες.
• Ηλθον εἰς τὰ βάθη τῆς θαλάσσης, καὶ καταιγίς
κατεπόντισέ με. ν Πάλιν τὰς συμφορὰς διὰ τὸ
πλῆθος καὶ τὴν πικρίαν βάθη θαλάσσης ἐκάλεσε
καταιγίδα δὲ τὴν τούτων σφοδρότητα.
• Εκοπίασα κράζων· ἐβραχίασεν ὁ λάρυγξ μου.»
- Τὸ συνεχὲς τῆς δεήσεως καὶ ἐπιτεταμένον ἐνέφηνεν.
• Εξέλιπον οἱ ἐφθαλμοί μου ἀπὸ τοῦ ἐλπίζειν
με ἐπὶ τὸν Θεόν μου.» - Απέκαμον, ἠτόνησαν οι
ὀφθαλμοί μου. Δηλοῖ δὲ τὸ τῆς εἰς Θεὸν προσδοκία;
ἐπίμονον.
Ο
• οὐχ ήρπασα, τότε ἀπετίννυον.» — Ὑπὲρ
ὧν οὐκ ἠδίκησα, δίκας ἀπεδίδουν τότε ὁπότε ἀπῃς
τούμην αὐτάς.
• Ο Θεός, σὺ ἔγνως τὴν ἀφροσύνην μου, ο
τας ὅτι κατ' αὐτῶν ἠφρονευσάμην.
· Οι
• Καὶ αἱ πλημμέλειαί μου ἀπὸ σοῦ οὐκ ἀπεκρύβησαν.» -- Καὶ εἴ τι πρὸς αὐτοὺς ἐπλημμέλησα,
οὐ διέλαθε σε.
«Μὴ αἰσχυνθείησαν ἐπ' ἐμὲ οἱ ὁπομένοντές σε,
Κύριε, Κύριε τῶν δυνάμεων.» - Μὴ αἰσχυνθείη
σαν δι' ἐμὲ ἀποτυχόντα τῆς ἀπὸ σοῦ προσδοκωμένης
βοηθείας.
• Μηδὲ ἐντραπείησαν ἐπ᾿ ἐμὲ οἱ ζητοῦντές σε,
ὁ Θεὸς τοῦ Ἰσραήλ. ο -- Ζητοῦντας τοὺς ἐπικαλου
μένους φησί.
• Απηλλοτριωμένος ἐγενήθην τοῖς ἀδελφοῖς μου
καὶ ξένος τοῖς υἱοῖς τῆς μητρός μου..» Τὰ ἐνα
τεῦθεν ἔτι ἀριδηλότερον ἁρμόζουσι τῷ Χριστῷ.
• Οτι ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου κατέφαγέ με.»
— Ζῆλον λέγει τὴν δικαίαν ὑπὲρ ἱεροῦ ἀγανάκτη
σιν.
• Καὶ οἱ ὀνειδισμοὶ τῶν ὀνειδιζόντων σε έπεσαν
ἐπ' ἐμέ. ν — Καὶ ὠνειδίσθην ὑπὸ τῶν ὀνειδιζόντων
σε διὰ τῶν πονηρῶν αὐτῶν πράξεων· δι' αὐτοὺς γὰρ
βλασφημεῖται τὸ ὄνομά σου ἐν τοῖς ἔθνεσι.
• Καὶ συνεκάλυψα ἐν νηστεία τὴν ψυχήν μου.»
Έκρυψα ἐμαυτὸν διὰ νηστείας τῷ διαβόλῳ· καὶ
ὑπέλαβε ψιλόν εἶναί με άνθρωπον.
· Καὶ ἐγενήθη εἰς ὀνειδισμοὺς ἐμοί, ο Καὶ ἡ
σαι τὸν Κύριον ἡμᾶς τοὺς νεκρωθέντας τῇ ἁμαρ
τία.
• Καιρὸς εὐδοκίας, ὁ Θεός. Νόμῳ φύσεως
ἀνθρωπίνης ἀπαλλαγμὸν ἐζήτει τῶν πειρασμῶν ὁ
Χριστός.
Ἀντὶ τοῦ,
• Ἐν ἀληθείᾳ τῆς σωτηρίας σου. ν -
ἐν τῇ ἀληθινῇ σωτηρία σου μόνη γὰρ ἀληθὴς ή
σωτηρία ἡ παρὰ σοῦ. Σῶσόν με τῆς ἱλύος τῶν πειρασμῶν, ἵνα μὴ τέλεον συγχωρηθῶ.
• Ενεκα τῶν ἐχθρῶν μου ῥῦσαί με.» — Ἵνα μὴ
ἐπιχαρῶσι τῇ ἀπωλείᾳ μου.
• Σὺ γὰρ γινώσκεις τὸν ὀνειδισμόν μου, καὶ τὴν
αἰσχύνην μου, καὶ τὴν ἐντροπήν μου.» - Οἶδας ὅσα
με ονειδίζουσι καὶ αἰσχύνουσι καὶ ἐντρέπουσιν ὡ;
αὐτοῖς δοκεῖ.
• Εναντίον σου πάντες οι θλίβοντές με. ο Σ
γὰρ τὰ πάντα ὁρᾷς.
• Ονειδισμὸν προσεδόκησεν ἡ ψυχή μου καὶ -2λαιπωρίαν.» – Προεγίνωσκον, φησί, πάντα.
• Καὶ ὑπέμεινα συλλυπούμενον, καὶ οὐχ ὑπῆρξε,
καὶ παρακαλοῦντας, καὶ οὐχ εὗρον.» — Τὲ μὲν
ὑπέμεινα, ἀντὶ τοῦ περιέμεινα· τὸ δὲ παρακα
λοῦντας, ἀντὶ τοῦ παραμυθουμένους.
• Καὶ ἔδωκαν εἰς τὸ βρῶμά μου χολὴν, καὶ εἰς
τὴν δίψαν μου ἐπότισαν με ἔξος.» — Τὸ μὲν εἰς
τὸ βρῶμα, ἀντὶ τοῦ εἰς τὸ φαγεῖν με· τὸ δὲ εἰς τὴν
δίψαν μου, ἀντὶ τοῦ ὅτε ἐδίψων.
• Γενηθήτω ή τράπεζα αὐτῶν ἐνώπιον αὐτῶν
εἰς παγίδα, καὶ εἰς ἀνταπόδοσιν, καὶ εἰς σκάνδαλον.»
- Διὰ μὲν τῆς τραπέζης τὴν εὐφροσύνην δηλοί, δια
δὲ τῶν ἐπαγομένων την λύπην. Ανταπόδοσιν δὲ λέγει
τὴν δικαίαν ἀπότισιν. Τύπῳ δὲ ἀρᾶς προφητεύει
τὰ γενησόμενα
Σκοτισθήτωσαν οἱ ὀφθαλμοὶ αὐτῶν τοῦ μὴ βλέ
πειν.» — Τοὺς ψυχικούς φησιν ὀφθαλμούς.
)
• Καὶ τὸν νῶτον αὐτῶν διαπαντος σύγκαμψον.»
*Δεὶ δουλείαν αινίττεται τὸ ῥητόν.
• Γενηθήτω ή Επαυλις αὐτῶν ἠρημωμένη, καὶ ἐν
τοῖς σκηνώμασιν αὐτῶν μὴ ἔστω ὁ κατοικῶν.
Επαυλιν λέγει τὴν πόλιν Ἱερουσαλήμ, ἐν ᾗ κοινῶς
οἱ θεοκτόνοι ηὐλίξοντο· σκηνώματα δὲ ἰδίως τὰς οι
κίας αυτών.
• Ὅτι ἐν σὺ ἐπάταξα; αὐτοὶ κατεδίωξαν. ο π
col. 1497–1498page 486 of 548
PG 142:1497Οτι ἦν σὺ παταχθῆναι παρεσκεύασας αὐτοὶ κατέκαὶ τῶν ἄλλων ἐπιβουλῶν τῶν τε παρὰ τῶν νοητῶν δραμον, ἄχρις ἂν ἐφόνευσαν. Καὶ ἐπὶ τὸ ἄλγος τῶν τραυμάτων μου προσέθηκαν.» - Αύξησάν μοι τὸ ἄλγος τῶν τραυμάτων, τῇ προσθήκῃ τοῦ ὀνειδισμοῦ· ἡ καὶ τῆς συκοφαντίας, ὅτι ταφεὶς ἐκλάπην, ἀλλ' οὐκ ἀνέστην. Πρόσθες ἀνομίαν ἐπὶ τὴν ἀνομίαν αὐτῶν.» – Τὰς αὐξήσεις προλέγει τῶν συμβησομένων συμφορῶν τοῖς Ἰουδαίοις· ἀνομίαν γὰρ ἐνταῦθα τὴν δι' ἁμαρτίαν ἐπαγομένην τιμωρίαν φησί. Καὶ οὐκ εἰσελθέτωσαν ἐν δικαιοσύνῃ σου.» Καὶ οὐ μὴ ἔλθωσιν εἰς τὸ δικαιωθῆναι παρὰ σοῦ καὶ τυχεῖν ἐλέους. Εξαλειφθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων. ι — Ζων τας λέγει τους κληρονόμους τὴν ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν ζωὴν τὴν αἰώνιον. Βίβλον δὲ τροπικώς τὴν θείαν γνῶσιν καλεῖ. Καὶ μετὰ δικαίων μὴ γραφήτωσαν.» Τοῦτο τοῦ ἄνω ἐφερμηνευτικόν. Πτωχὸς καὶ ἀλγῶν εἰμὶ ἐγώ.» - Πτωχὸς μὲν ὁ Κύριος κατὰ σάρκα καὶ τῶν ἐπὶ γῆς εὐτελέστα της· ἀλγῶν δὲ τοῖς δι' ἡμᾶς πάθεσι τοῦ παναγίου αὐτοῦ σώματος. Η σωτηρία σου, ὁ Θεός, ἀντελάβετό μου. ο Τὰ ἐντεῦθεν προσώπῳ τῆς Ἐκκλησίας, Ἡ ἀπὸ σοῦ σωτηρία, λεγούσης, ἠλευθέρωσέ με τῆς πλάνης. Καὶ ἀρέσει τῷ Θεῷ ὑπὲρ μόσχον νέον κέρατα ἐκφέροντα καὶ ὁπλάς.» Τοιοῦτος γὰρ ὁ κατὰ νό μον θυόμενος μόσχος, ἀκμαῖος ἤδη· τοῦτο γὰρ ἡ ἀρτιφυΐα τῶν κεράτων καὶ τῶν ὀνύχων δηλοῖ· μᾶλο λον δὲ τὴν τῆς νομικῆς λατρείας νέκρωσιν διὰ τῆς τῶν κεράτων καὶ ὅπλων νεκρότητος ὁ Προφήτης Ανίξατο. Ειδέτωσαν πτωχοὶ καὶ εὐφρανθήτωσαν.» Οι πτωχοί πιστοὶ ἰδέτωσαν ὅσα ὁ Κύριος πέπονθε δι' αὐτοὺς καὶ ὅσα κατώρθωσε. Οτι εἰσήκουσε τῶν πενήτων ὁ Κύριος, καὶ περ πεδημένους αὐτοῦ οὐκ ἐξουδένωσε. Ἐν τῷ πρὸ τούτου ψαλμῷ περὶ τῶν πεπεδημένων διείληπται. 4 "Οτι ὁ Θεὸς σώσει την Σιών, καὶ οἰκοδομηθήσονται αἱ πόλεις τῆς Ἰουδαίας. Σιὼν λέγει τῶν πιστῶν Ἐκκλησίαν τὴν καθολικήν· πόλεις δὲ Ἰου δαίας τὰς κατὰ μέρος συναγωγάς, αἱ δι' ἐξομολογήσεως προσέρχονται τῷ Χριστῷ Ἰουδαία γὰρ ἐξομολόγησις ἑρμηνεύεται. Καὶ κατοικήσουσιν ἐκεῖ καὶ κληρονομήσουσιν αὐτήν.» Οἱ δοῦλοι σου δηλαδή, τουτέστι οἱ ἀπό στολοι καὶ οἱ ποιμένες, ὧν σπέρμα οι μαθηταὶ αὐτ τῶν Χριστιανοί. ΨΑΛΜΟΣ ΕΘ'. Το Εἰς τὸ τέλος τῷ Δαυΐδ εἰς ἀνάμνησιν, εἰς τὸ σῶσαι με Κύριον. Θεός, εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσω σχες· Κύριε, εἰς τὸ βοηθῆσαί μοι σπεῦσον.» τῇ ἐπιγραφή προκείμενον τὸ εἰς τὸ σῶσαι με Κύ ριον δηλαδή, τοῖς ἐξηγηταῖς ὠβέλισται· δηλοῖ δὲ ὅμως ἐν βραχεῖ τὸν σκοπὸν τοῦ ψαλμοῦ· συνθέμενος γὰρ ὁ Προφήτης τὸν παρόντα ψαλμὸν ἐξ ὧν ἐν τῷ λθ' προείρηκα, πρόχειρον εἶχεν ἀεὶ καὶ δι' αὐτοῦ ἐχθρῶν καὶ τῶν αἰσθητῶν, ἤτοι σωτηρίαν ἐκ τοῦ Θεοῦ, χρώμενος τῷ τοιούτῳ ψαλμῷ καὶ οἱᾳ τινὶ ἐπῳδῇ κατὰ πάσης προσβολής παντοίων ἐχθρῶν. ΨΑΛΜΟΣ Ο'. Τῷ Δαυΐδ ψαλμὸς, τῶν υἱῶν Ἰωναδάβ, καὶ τῶν πρώτων αἰχμαλωτισθέντων.» — Προσώπῳ τῶνδε συντέθειται ὁ ψαλμός, ἁρμόζει δὲ τοῖς τῆς εὐσεβείας ἀγωνισταῖς, ὑπὸ αἰσθητῶν πολεμουμένης καὶ νοου μένων ἐχθρῶν. Ἐπὶ σοι, Κύριε, ήλπισα, μὴ καταισχυνθείην εἰς τὸν αἰῶνα. -· Αμα τῷ τεχθῆναι ἐπὶ σὲ ἡδρά σθην ὡς ἐπὶ ἔρεισμα. Σέ, φη Ἐν σοὶ ἡ ὕμνησίς μου διαπαντός, ο σίν, ἀεὶ ὑμνῶ· τὸ γοῦν ἐν σολ, ἀντὶ τοῦ εἰς σέ. Ωσεὶ τέρας, ἐγενήθην τοῖς πολλοῖς· καὶ σὺ βοηθός μου κραταιός, ο Συντακεὶς ὑπὸ νηστείας καὶ σακκενδυτῶν, καὶ εἰδεχθής ἐκ λύπη; φερόμενος οἷονεὶ τέρας ενομίσθην τοῖς χυδαίοις, ἀλλ' οὐ τοῖς έμφροσι. Πληρωθήτω τὸ στόμα μου αινέσεως, ὅπως ὑμνήσω τὴν δόξαν σου, ὅλην τὴν ἡμέραν τὴν μεγα λοπρέπειάν σου, ο Τὸ πληρωθήτω ἀντὶ τοῦ πλη ρωθείη, ὡς ἂν ὑμνήσω, φησί, τὴν μεγαλοσύνην σου. καὶ οὐχ ἅπαξ, ἀλλ' ὅλην τὴν ἡμέραν, τουτέστι δια παντός. Μὴ ἀπορρίψης με εις καιρὸν γήρως· ἐν τῷ ἐκλείπειν τὴν ἰσχὺν, μὴ ἐγκαταλίπῃς με. 1 – Ο ἐκ νεότητος βοηθῶν μοι μὴ ἀπώσῃ με ἐν τῷ καιρῷ τοῦ γήρως· γῆρας δὲ νοεῖται καὶ ἡ ἁμαρτία διὰ τὴν ψυ χικὴν ἀτονίαν. Ὅτι εἶπον οἱ ἐχθροί μου ἐμο!.» Τὸ ἐμοί, ἀντὶ τοῦ ἐπ' ἐμοὶ, τουτέστι δι' ἐμέ· εἶπον δὲ πρὸς ἀλλήλους. Καὶ οἱ φυλάσσοντες τὴν ψυχήν μου ἐβουλεύσαντο ἐπὶ τὸ αὐτό. ν - Φυλάσσοντας λέγει τους ἐπιτηροῦντάς τε καὶ ἐπιβουλεύοντας. . Ο Θεός μου, μὴ μακρύνῃς ἀπ' ἐμοῦ· ὁ Θεός μου, εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσχες.» - Μακρύνει ὁ Θεὸς οὐ κατ' ουσίαν, ἀόριστος γάρ, ἀλλὰ κατὰ πρόνοιαν, ὅταν ὑπὸ τῆς δυσωδίας διώκηται των ἁμαρτιῶν ἡμῶν. Ἐγὼ δὲ διαπαντὸς ἐλπιῶ ἐπὶ σὲ, και προσθήσω ἐπὶ πᾶσαν τὴν αἴνεσίν σου. Πᾶσαν εἶπεν ὅτι οὐ διὰ λόγων μόνον, ἀλλὰ καὶ δι' ἔργων ἐστὶν αἴνε σις· φησὶ γὰρ ὁ Σωτὴρ, ο Οπως ἴδωσι τὰ καλὰ ἔργα ὑμῶν καὶ δοξάζωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν τοῖς οὐρανοῖς.» Υποσχό “Οτι οὐκ ἔγνων γραμματείας, ο – μενος ἀναγγεῖλαι τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην καὶ τὴν παρ' αὐτοῦ σωτηρίαν· εἶτα συνεὶς ὅτι οὐκ ἔστιν ἱκανὸς, μετρο φρονεῖ λέγων· Διότι οὐκ ἔμαθον σοφ στείας τεχνικές. ἵν᾿ ἐντεῦθεν δυνηθῶ ἀξίως ἀναγγελεῖν· διὰ τοῦτο εἰσελεύσομαι εἰς τὴν ὑπόσχεσιν ἐν τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμει, καὶ ταύτῃ θαῤῥῶν ἐπιχειρήσω τῷ ἀναγγείλαι. «Κύριε, μνησθήσομαι τῆς δικαιοσύνης σου μόν > - Μόνου εἶπεν ὥσπερ εἰ ἔλεγε, Σὺ μόνος τῆς κατὰ τὸν Οὐρίαν παρανομίας ἀναμιμνησκόμενος δικάσεις ἡμῖν τε καὶ τοῖς ἐχθροῖς.
Οτι ἦν σὺ παταχθῆναι παρεσκεύασας αὐτοὶ κατέ- καὶ τῶν ἄλλων ἐπιβουλῶν τῶν τε παρὰ τῶν νοητῶν
δραμον, ἄχρις ἂν ἐφόνευσαν.
• Καὶ ἐπὶ τὸ ἄλγος τῶν τραυμάτων μου προσέθηκαν.» - Αύξησάν μοι τὸ ἄλγος τῶν τραυμάτων,
τῇ προσθήκῃ τοῦ ὀνειδισμοῦ· ἡ καὶ τῆς συκοφαν
τίας, ὅτι ταφεὶς ἐκλάπην, ἀλλ' οὐκ ἀνέστην.
• Πρόσθες ἀνομίαν ἐπὶ τὴν ἀνομίαν αὐτῶν.» –
Τὰς αὐξήσεις προλέγει τῶν συμβησομένων συμφορῶν τοῖς Ἰουδαίοις· ἀνομίαν γὰρ ἐνταῦθα τὴν δι'
ἁμαρτίαν ἐπαγομένην τιμωρίαν φησί.
• Καὶ οὐκ εἰσελθέτωσαν ἐν δικαιοσύνῃ σου.»
Καὶ οὐ μὴ ἔλθωσιν εἰς τὸ δικαιωθῆναι παρὰ σοῦ
καὶ τυχεῖν ἐλέους.
• Εξαλειφθήτωσαν ἐκ βίβλου ζώντων. ι — Ζωντας λέγει τους κληρονόμους τὴν ἐν τῇ βασιλείᾳ
τῶν οὐρανῶν ζωὴν τὴν αἰώνιον. Βίβλον δὲ τροπικώς
τὴν θείαν γνῶσιν καλεῖ.
• Καὶ μετὰ δικαίων μὴ γραφήτωσαν.» Τοῦτο
τοῦ ἄνω ἐφερμηνευτικόν.
• Πτωχὸς καὶ ἀλγῶν εἰμὶ ἐγώ.» - Πτωχὸς μὲν
ὁ Κύριος κατὰ σάρκα καὶ τῶν ἐπὶ γῆς εὐτελέστα
της· ἀλγῶν δὲ τοῖς δι' ἡμᾶς πάθεσι τοῦ παναγίου
αὐτοῦ σώματος.
• Η σωτηρία σου, ὁ Θεός, ἀντελάβετό μου. ο -
Τὰ ἐντεῦθεν προσώπῳ τῆς Ἐκκλησίας, Ἡ ἀπὸ σοῦ
σωτηρία, λεγούσης, ἠλευθέρωσέ με τῆς πλάνης.
• Καὶ ἀρέσει τῷ Θεῷ ὑπὲρ μόσχον νέον κέρατα
ἐκφέροντα καὶ ὁπλάς.» Τοιοῦτος γὰρ ὁ κατὰ νόμον θυόμενος μόσχος, ἀκμαῖος ἤδη· τοῦτο γὰρ ἡ
ἀρτιφυΐα τῶν κεράτων καὶ τῶν ὀνύχων δηλοῖ· μᾶλο
λον δὲ τὴν τῆς νομικῆς λατρείας νέκρωσιν διὰ τῆς
τῶν κεράτων καὶ ὅπλων νεκρότητος ὁ Προφήτης
Ανίξατο.
• Ειδέτωσαν πτωχοὶ καὶ εὐφρανθήτωσαν.» -
Οι πτωχοί πιστοὶ ἰδέτωσαν ὅσα ὁ Κύριος πέπονθε
δι' αὐτοὺς καὶ ὅσα κατώρθωσε.
• Οτι εἰσήκουσε τῶν πενήτων ὁ Κύριος, καὶ περ
πεδημένους αὐτοῦ οὐκ ἐξουδένωσε. Ἐν τῷ πρὸ
τούτου ψαλμῷ περὶ τῶν πεπεδημένων διείληπται.
4 "Οτι ὁ Θεὸς σώσει την Σιών, καὶ οἰκοδομηθή
σονται αἱ πόλεις τῆς Ἰουδαίας. Σιὼν λέγει τῶν
πιστῶν Ἐκκλησίαν τὴν καθολικήν· πόλεις δὲ Ἰουδαίας τὰς κατὰ μέρος συναγωγάς, αἱ δι' ἐξομολογή
σεως προσέρχονται τῷ Χριστῷ Ἰουδαία γὰρ ἐξομολόγησις ἑρμηνεύεται.
• Καὶ κατοικήσουσιν ἐκεῖ καὶ κληρονομήσουσιν
αὐτήν.» Οἱ δοῦλοι σου δηλαδή, τουτέστι οἱ ἀπόστολοι καὶ οἱ ποιμένες, ὧν σπέρμα οι μαθηταὶ αὐτ
τῶν Χριστιανοί.
Το
• Εἰς τὸ τέλος τῷ Δαυΐδ εἰς ἀνάμνησιν, εἰς τὸ
σῶσαι με Κύριον. Θεός, εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσω
σχες· Κύριε, εἰς τὸ βοηθῆσαί μοι σπεῦσον.»
τῇ ἐπιγραφή προκείμενον τὸ εἰς τὸ σῶσαι με Κύ
ριον δηλαδή, τοῖς ἐξηγηταῖς ὠβέλισται· δηλοῖ δὲ
ὅμως ἐν βραχεῖ τὸν σκοπὸν τοῦ ψαλμοῦ· συνθέμενος γὰρ ὁ Προφήτης τὸν παρόντα ψαλμὸν ἐξ ὧν ἐν
τῷ λθ' προείρηκα, πρόχειρον εἶχεν ἀεὶ καὶ δι' αὐτοῦ
ἐχθρῶν καὶ τῶν αἰσθητῶν, ἤτοι σωτηρίαν ἐκ τοῦ
Θεοῦ, χρώμενος τῷ τοιούτῳ ψαλμῷ καὶ οἱᾳ τινὶ
ἐπῳδῇ κατὰ πάσης προσβολής παντοίων ἐχθρῶν.
• Τῷ Δαυΐδ ψαλμὸς, τῶν υἱῶν Ἰωναδάβ, καὶ τῶν
πρώτων αἰχμαλωτισθέντων.» — Προσώπῳ τῶνδε
συντέθειται ὁ ψαλμός, ἁρμόζει δὲ τοῖς τῆς εὐσεβείας
ἀγωνισταῖς, ὑπὸ αἰσθητῶν πολεμουμένης καὶ νοου
μένων ἐχθρῶν.
• Ἐπὶ σοι, Κύριε, ήλπισα, μὴ καταισχυνθείην εἰς
τὸν αἰῶνα. -· Αμα τῷ τεχθῆναι ἐπὶ σὲ ἡδρά
σθην ὡς ἐπὶ ἔρεισμα.
Σέ, φη-
• Ἐν σοὶ ἡ ὕμνησίς μου διαπαντός, ο
σίν, ἀεὶ ὑμνῶ· τὸ γοῦν ἐν σολ, ἀντὶ τοῦ εἰς σέ.
• Ωσεὶ τέρας, ἐγενήθην τοῖς πολλοῖς· καὶ σὺ
βοηθός μου κραταιός, ο Συντακεὶς ὑπὸ νηστείας
καὶ σακκενδυτῶν, καὶ εἰδεχθής ἐκ λύπη; φερόμενος
οἷονεὶ τέρας ενομίσθην τοῖς χυδαίοις, ἀλλ' οὐ τοῖς
έμφροσι.
• Πληρωθήτω τὸ στόμα μου αινέσεως, ὅπως
ὑμνήσω τὴν δόξαν σου, ὅλην τὴν ἡμέραν τὴν μεγαλοπρέπειάν σου, ο Τὸ πληρωθήτω ἀντὶ τοῦ πλη
ρωθείη, ὡς ἂν ὑμνήσω, φησί, τὴν μεγαλοσύνην σου.
καὶ οὐχ ἅπαξ, ἀλλ' ὅλην τὴν ἡμέραν, τουτέστι διαπαντός.
• Μὴ ἀπορρίψης με εις καιρὸν γήρως· ἐν τῷ
ἐκλείπειν τὴν ἰσχὺν, μὴ ἐγκαταλίπῃς με. 1 – Ο ἐκ
· νεότητος βοηθῶν μοι μὴ ἀπώσῃ με ἐν τῷ καιρῷ τοῦ
γήρως· γῆρας δὲ νοεῖται καὶ ἡ ἁμαρτία διὰ τὴν ψυχικὴν ἀτονίαν.
• Ὅτι εἶπον οἱ ἐχθροί μου ἐμο!.» Τὸ ἐμοί,
ἀντὶ τοῦ ἐπ' ἐμοὶ, τουτέστι δι' ἐμέ· εἶπον δὲ πρὸς
ἀλλήλους.
• Καὶ οἱ φυλάσσοντες τὴν ψυχήν μου ἐβουλεύσαντο ἐπὶ τὸ αὐτό. ν - Φυλάσσοντας λέγει τους
ἐπιτηροῦντάς τε καὶ ἐπιβουλεύοντας.
. Ο Θεός μου, μὴ μακρύνῃς ἀπ' ἐμοῦ· ὁ Θεός
μου, εἰς τὴν βοήθειάν μου πρόσχες.» - Μακρύνει
ὁ Θεὸς οὐ κατ' ουσίαν, ἀόριστος γάρ, ἀλλὰ κατὰ
πρόνοιαν, ὅταν ὑπὸ τῆς δυσωδίας διώκηται των
ἁμαρτιῶν ἡμῶν.
• Ἐγὼ δὲ διαπαντὸς ἐλπιῶ ἐπὶ σὲ, και προσθήσω
ἐπὶ πᾶσαν τὴν αἴνεσίν σου. Πᾶσαν εἶπεν ὅτι
οὐ διὰ λόγων μόνον, ἀλλὰ καὶ δι' ἔργων ἐστὶν αἴνεσις· φησὶ γὰρ ὁ Σωτὴρ, ο Οπως ἴδωσι τὰ καλὰ
ἔργα ὑμῶν καὶ δοξάζωσι τὸν Πατέρα ὑμῶν τὸν ἐν
τοῖς οὐρανοῖς.»
Υποσχό
• “Οτι οὐκ ἔγνων γραμματείας, ο –
μενος ἀναγγεῖλαι τὴν τοῦ Θεοῦ δικαιοσύνην καὶ τὴν
παρ' αὐτοῦ σωτηρίαν· εἶτα συνεὶς ὅτι οὐκ ἔστιν
ἱκανὸς, μετρο φρονεῖ λέγων· Διότι οὐκ ἔμαθον σοφ:
στείας τεχνικές. ἵν᾿ ἐντεῦθεν δυνηθῶ ἀξίως ἀναγ
γελεῖν· διὰ τοῦτο εἰσελεύσομαι εἰς τὴν ὑπόσχεσιν
ἐν τῇ τοῦ Θεοῦ δυνάμει, καὶ ταύτῃ θαῤῥῶν ἐπιχει
ρήσω τῷ ἀναγγείλαι.
«Κύριε, μνησθήσομαι τῆς δικαιοσύνης σου μόν
VOU. > - Μόνου εἶπεν ὥσπερ εἰ ἔλεγε, Σὺ μόνος
τῆς κατὰ τὸν Οὐρίαν παρανομίας ἀναμιμνησκόμενος δικάσεις ἡμῖν τε καὶ τοῖς ἐχθροῖς.
col. 1499–1500page 487 of 548
PG 142:1499Ο θεός, ἐδίδαξάς με ἐκ νεότητός μου· καὶ μέ- Δαυΐδ όντα υἱόν. Κρίμα δὲ ὠνόμασε την κρίσιν, οὗ έφερμηνευτικὸν ἡ δικαιοσύνη. χρι νῦν ἀπαγγελῶ τὰ θαυμάσιά σου.» – Υπερ βατικῶς, Ο Θεός μου, ἀπαγγελῶ τὰ θαυμάσιά σου, & ἐδίδαξάς με ἐκ νεότητός μου καὶ μέχρι τοῦ νῦν, τά τε ἐν βίβλοις γεγραμμένη, καὶ ὅσα ἐν ταῖς ἡμέσ ραις μου γεγόνασιν Καὶ ἕως γήρως καὶ πρεσβείου, ὁ Θεός μου, μὴ ἐγκαταλίπῃς με.» — Τὸ ἕως αόριστον, ἰδιώματι γραφικῷ. Πρεσβεῖον δὲ τὸ ἔσχατον γῆρας ἐστιν, ὅθεν καὶ πρεσβύτης. Τὴν δυναστείαν σου καὶ τὴν δικαιοσύνην σου.» Από κοινοῦ τὸ, ο ἕως ἂν ἀπαγγείλω.» Εστι δὲ ἡ δυναστεία έφερμηνευτικὸν τοῦ βραχίονος. Τὸ δ' ἑξῆς ὑπερβατῶς, τὴν ἕως τῶν ὑψίστων δικαιοσύνην του. "Υψιστοι δὲ, τουτέστιν ὑψηλότατοι, οἱ οὐρανοί. «Ο Θεός, ἕως τῶν ὑψίστων ἃ ἐποίησας μεγα λεία, ο Τὸ & καὶ τὸ ὅσας ηθικῶς ἀναγνωστέον ἀπὸ καρδίας· εἶτα ἐπενεκτέον τὸ ἑξῆς, ὅτι πολλὰς καὶ κακωτικὰς εἴτουν βαρείας. Οσας ἔδειξής μοι βλέψεις πολλὰς καὶ κακά; καὶ ἐπιστρέψας ἐξωποίησάς με· καὶ ἐκ τῶν ἀδύσε σων τῆς γῆς ἀνήγαγές με. ο - Θανάτῳ γὰρ αἱ σφοδραὶ θλίψεις εοίκασιν, Επλεόνασας ἐπ᾿ ἐμὲ τὴν μεγαλωσύνην σου. ᾿Αντὶ τοῦ ἐπεδαψιλεύσω. Καὶ γὰρ ἐγὼ ἐξομολογήσομαί σοι ἐν λαοῖς, Κύ ρις·» – Ο γὰρ σύνδεσμος παρέλκει. Εν σκεύεσι ψαλμοῦ τὴν ἀλήθειάν σου, ὁ Θέος.» Σκεύη ψαλμῶν τὰ διάφορα είδη τῶν μουσικῶν ὀργάνων, ἢ καὶ αὐτὰ τὰ ψάλλοντα όργανα φωνητικά καὶ ἄλλως δὲ τὰ εἴδη [καὶ οἱ χαρακτήρες τῶν ὕμνων ἀναγωγικῶς δὲ καὶ τῶν πιστῶν αἱ ψυχαί. Καλῶ σοι ἐν κιθάρᾳ, ὁ ἅγιος τοῦ Ἰσραήλ.» Η κιθάρα ἀνάγεται εἰς τὴν ψυχήν: ἅγιος δὲ τοῦ Ἰσραὴλ, ὁ ἁγιάζων τὸν Ἰσραήλ. Αγαλλιάσεται τὰ χείλη μου όταν ψαλῶ σοι καὶ ἡ ψυχή μου ἦν ἐλυτρώσω. Ἐξ ὁρατῶν δηλαδὴ καὶ ἀοράτων ἐχθρῶν. Ετι δὲ καὶ ἡ γλῶσσα μου ὅλην τὴν ἡμέραν μετ λετήσει τὴν δικαιοσύνην σου.» Τὸ μελετήσει, ἀντὶ τοῦ ἐπιμόνως λαλήσει. Όταν αἰσχυνθῶσι καὶ ἐντραπῶσιν οἱ ζητοῦντες τὰ κακά μοι. ) - Τέλεον γὰρ ἀπαλλαγεῖς τῶν ἐχε θρῶν ἀπερισπάστως ἐνδιατρίψω καὶ ἐμφιλοχωρήσω τεῖς ὕμνοις σου. ΨΑΛΜΟΣ ΟΔ'. 4. Εἰς Σολομῶντα, ο — Οὗτος ὁ ψαλμὸς προδή δως εἰς τὸν εἰρηνικώτατον ἐῤῥέθη Χριστόν· ὁ γὰρ Σολομῶν οὔτε συμπαρέμεινε τῷ ἡλίῳ οὔτε πρὸ τῆς σελήνης ἦν, οὔτε κατεκυρίευε τῶν περάτων τῆς γῆς, οὔτε πρὸ τοῦ ἡλίου τὸ ὄνομα αὐτοῦ. ο Θεός, τὸ κρῖμά σου βασιλεῖ δὸς, καὶ τὴν δικαιοσύνην τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως. Προεωρακώς. Ο Λευτῆ τὰ κατὰ Χριστὸν παρακαλεί ταχύναι ταῦτα, καὶ δοθῆναι αὐτῷ ὡς ἀνθρώπῳ & εἶχεν ὡς Θεός. Βασιλέα δὲ καὶ βασιλέως υἱὸν ἐκάλεσεν αὐτὸν ὡς Θελω καὶ Θεοῦ Υἱὸν, καὶ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον ἐκ βασιλικῆς φυλῆς καταγόμενον, καὶ τοῦ βασιλέως Κρίνειν τὸν λαόν σου ἐν δικαιοσύνῃ, καὶ τοὺς πτωχούς σου ἐν κρίσει.» Τοὺς λαὸν μὲν ὄντας Θεοῦ νῦν διὰ τὴν πίστιν, πτωχοὺς δὲ διὰ τὴν προτέραν ἀπιστίαν κρίνει, φησί, μετὰ τοῦ διαβόλου· την κρίσιν γὰρ πᾶσαν ὁ Πατὴρ δέδωκε τῷ Υἱῷ, καθὼς ὁ Κύριος εἴρηκε. Καὶ πάλιν, «Νῦν κρίσις ἐστὶ τοῦ κόσμου. ο Αναλαβέτω τὰ ὄρη εἰρήνην τῷ λαῷ, καὶ οἱ βουνοὶ δικαιοσύνην.» — Τῶν ἐν ἔρεσι καὶ βουνοῖς τιμωμένων στασιαστῶν καὶ ἀδίκων δαιμόνων ἀπελ Βόντων. Ο αὐτός ἐστι συκοφάντης καὶ ὁ διάβλος, ὁ τοῦ Κυρίου καταψευσάμενος, ὅτι διὰ φθόνον ἐπτ γόρευσε τοῦ φυτοῦ τὴν μετάληψιν. Κρινεῖ τοὺς πτωχοὺς τοῦ λαοῦ, καὶ σώσει τοὺς υἱοὺς τῶν πενήτων, καὶ ταπεινώσει συκοφάντην. Καὶ συμπαραμενεῖ τῷ ἡλίῳ καὶ πρὸ τῆς σελήνης γενεῖς γενεῶν. - Διὰ τοῦ μὲν συμπαραμενεῖ τῷ ἡλίῳ τὸ ἀτελεύτητον τοῦ Κυρίου ἐδήλωσε· διὰ δὲ πρὸ τῆς σελήνης τὸ ἄναρχον· ἐπήγαγε γὰρ πρὸς ἀμφότερα τὸ γενεάς γενεῶν, ὅ ἐστι τοῦ ἀπείρου καὶ ἀϊδίου ἐμφαντικόν. Καταβήσεται ὡς ὑετὸς ἐπὶ πόκον, καὶ ὡσεὶ σταγὼν ἡ στάζουσα ἐπὶ τὴν γῆν.» Ἡ μὲν τοῦ δετοῦ πρὸς τὸν πόκον κατάβασις τὴν ἐν τῇ μήτες τῆς Παρθένου κάθοδον τοῦ Λόγου ὑποδηλοῖ τῆς ἐκ τοῦ πλανηθέντος προβάτου την γένεσιν ἐσχηκυίας" ή δὲ τῆς σταγόνος πρὸς γῆν, τὴν δευτέραν τοῦ Κυρίου πρὸς τὴν οἰκουμένην ἐπέλευσιν· ἐκεῖ μὲν γὰρ πολύ τὸ λεληθὸς, ἐνταῦθα δὲ τὸ ἀλάθητον οὐδένα λανθάνε φορᾶς σταγόνων πρὸς τὴν ἀντίτυπον γῆν. Ορα δὲ καὶ τὴν τῶν συμβόλων ἐνάργειαν· πρότερον ὁ ὑετὸς ἐν πόκῳ, καὶ τότε ἐν γῇ, καὶ ὅτε μὲν ἐν τῷ πένῳ οὐκ ἐν τῇ γῇ, ὅτε δ' ἐν τῇ γῇ πάλιν οὐκ ἐν τῷ πόκῳ. ᾿Ανατελεῖ ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ δικαιοσύνη. Ἐπειδὴ τῆς δευτέρας εμνήσθη τοῦ Κυρίου ἐπι φανείας, λέγει τίνα ἔσται τότε. Φησὶν οὖν λάμψει πανταχοῦ τὴν δικαιοσύνην, ήτις ἐστὶν ἡ τῆς δη μιουργοῦ Τριάδος ἐπίγνωσις καὶ προσκύνησις, και η τοῦ κατ' ἀξίαν ἑκάστου διανομή. Καὶ πλῆθος εἰρήνης.» - Τότε γὰρ τελείως λα θήσεται τὸ τῆς ἔχθρας μεσότειχον, πάντων ὑποτεταγμένων τῷ πλάσαντι. Εως οὗ ἀνταναιρεθῇ ἡ σελήνη.» - Τοῦτο δηλοῖ τὴν τῆς εἰρήνης διηνέχειαν· τὰ γὰρ ποιή ματὰ τοῦ Θεοῦ ἀλλοιωθήσονται μὲν τὸ κρείττον και ἐνδοξότερον· οὐ μὴν ἀναιρεθήσονται πώποτε. Καὶ κατακυριεύσει ἀπὸ θαλάσσης ἕως θαλάσσης· καὶ ἀπὸ ποταμῶν ἕως τῶν περάτων τῆς γῆς. Τὰ τοῦ ὠκεανοῦ μέρη τοῦ κυκλοῦντος πᾶσαν τὴν γῆν διὰ μὲν τὸν πληθυσμὸν τῶν ὑδάτων θαλάτσα; ὠνόμασε, διὰ δὲ τὸ ἀένναον ποταμούς. Κυρίευσιν δὲ λέγει την κατ' ἐπίγνωσιν. Ενώπιον αὐτοῦ προσπεσοῦνται Αιθίοπες.» Τὴν ὑποταγὴν πάσης τῆς οἰκουμένης διὰ τῶν τὰ ἄκρα ταύτης οἰκούντων ἐνέφηνεν. Καὶ οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ χοῦν λείξουσι. ο το μονές, φησί, τελείως καταβληθήσονται
• Ο θεός, ἐδίδαξάς με ἐκ νεότητός μου· καὶ μέ- Δαυΐδ όντα υἱόν. Κρίμα δὲ ὠνόμασε την κρίσιν, οὗ
έφερμηνευτικὸν ἡ δικαιοσύνη.
χρι νῦν ἀπαγγελῶ τὰ θαυμάσιά σου.» – Υπερβατικῶς, Ο Θεός μου, ἀπαγγελῶ τὰ θαυμάσιά σου,
& ἐδίδαξάς με ἐκ νεότητός μου καὶ μέχρι τοῦ νῦν,
τά τε ἐν βίβλοις γεγραμμένη, καὶ ὅσα ἐν ταῖς ἡμέσ
ραις μου γεγόνασιν
• Καὶ ἕως γήρως καὶ πρεσβείου, ὁ Θεός μου, μὴ
ἐγκαταλίπῃς με.» — Τὸ ἕως αόριστον, ἰδιώματι
γραφικῷ. Πρεσβεῖον δὲ τὸ ἔσχατον γῆρας ἐστιν,
ὅθεν καὶ πρεσβύτης.
• Τὴν δυναστείαν σου καὶ τὴν δικαιοσύνην σου.»
- Από κοινοῦ τὸ, ο ἕως ἂν ἀπαγγείλω.» Εστι δὲ
ἡ δυναστεία έφερμηνευτικὸν τοῦ βραχίονος. Τὸ δ'
ἑξῆς ὑπερβατῶς, τὴν ἕως τῶν ὑψίστων δικαιοσύνην
του. "Υψιστοι δὲ, τουτέστιν ὑψηλότατοι, οἱ οὐρανοί.
«Ο Θεός, ἕως τῶν ὑψίστων ἃ ἐποίησας μεγα
λεία, ο Τὸ & καὶ τὸ ὅσας ηθικῶς ἀναγνωστέον ἀπὸ
καρδίας· εἶτα ἐπενεκτέον τὸ ἑξῆς, ὅτι πολλὰς καὶ
κακωτικὰς εἴτουν βαρείας.
• Οσας ἔδειξής μοι βλέψεις πολλὰς καὶ κακά;
καὶ ἐπιστρέψας ἐξωποίησάς με· καὶ ἐκ τῶν ἀδύσε
σων τῆς γῆς ἀνήγαγές με. ο - Θανάτῳ γὰρ αἱ σφο
δραὶ θλίψεις εοίκασιν,
• Επλεόνασας ἐπ᾿ ἐμὲ τὴν μεγαλωσύνην σου.
᾿Αντὶ τοῦ ἐπεδαψιλεύσω.
• Καὶ γὰρ ἐγὼ ἐξομολογήσομαί σοι ἐν λαοῖς, Κύ
ρις·» – Ο γὰρ σύνδεσμος παρέλκει.
• Εν σκεύεσι ψαλμοῦ τὴν ἀλήθειάν σου, ὁ Θέος.»
— Σκεύη ψαλμῶν τὰ διάφορα είδη τῶν μουσικῶν
ὀργάνων, ἢ καὶ αὐτὰ τὰ ψάλλοντα όργανα φωνητικά
καὶ ἄλλως δὲ τὰ εἴδη [καὶ οἱ χαρακτήρες τῶν ὕμνων·
ἀναγωγικῶς δὲ καὶ τῶν πιστῶν αἱ ψυχαί.
• Καλῶ σοι ἐν κιθάρᾳ, ὁ ἅγιος τοῦ Ἰσραήλ.»
Η κιθάρα ἀνάγεται εἰς τὴν ψυχήν: ἅγιος δὲ τοῦ
Ἰσραὴλ, ὁ ἁγιάζων τὸν Ἰσραήλ.
• Αγαλλιάσεται τὰ χείλη μου όταν ψαλῶ σοι·
καὶ ἡ ψυχή μου ἦν ἐλυτρώσω. Ἐξ ὁρατῶν
δηλαδὴ καὶ ἀοράτων ἐχθρῶν.
• Ετι δὲ καὶ ἡ γλῶσσα μου ὅλην τὴν ἡμέραν μετ
λετήσει τὴν δικαιοσύνην σου.» Τὸ μελετήσει,
ἀντὶ τοῦ ἐπιμόνως λαλήσει.
• Όταν αἰσχυνθῶσι καὶ ἐντραπῶσιν οἱ ζητοῦντες
τὰ κακά μοι. ) - Τέλεον γὰρ ἀπαλλαγεῖς τῶν ἐχε
θρῶν ἀπερισπάστως ἐνδιατρίψω καὶ ἐμφιλοχωρήσω
τεῖς ὕμνοις σου.
4. Εἰς Σολομῶντα, ο — Οὗτος ὁ ψαλμὸς προδήδως εἰς τὸν εἰρηνικώτατον ἐῤῥέθη Χριστόν· ὁ γὰρ
Σολομῶν οὔτε συμπαρέμεινε τῷ ἡλίῳ οὔτε πρὸ τῆς
σελήνης ἦν, οὔτε κατεκυρίευε τῶν περάτων τῆς γῆς,
οὔτε πρὸ τοῦ ἡλίου τὸ ὄνομα αὐτοῦ.
ο Θεός, τὸ κρῖμά σου βασιλεῖ δὸς, καὶ τὴν δικαιοσυνην τῷ υἱῷ τοῦ βασιλέως. Προεωρακώς. Ο
Λευτῆ τὰ κατὰ Χριστὸν παρακαλεί ταχύναι ταῦτα,
καὶ δοθῆναι αὐτῷ ὡς ἀνθρώπῳ & εἶχεν ὡς Θεός.
Βασιλέα δὲ καὶ βασιλέως υἱὸν ἐκάλεσεν αὐτὸν ὡς
Θελω καὶ Θεοῦ Υἱὸν, καὶ κατὰ τὸ ἀνθρώπινον ἐκ
βασιλικῆς φυλῆς καταγόμενον, καὶ τοῦ βασιλέως
• Κρίνειν τὸν λαόν σου ἐν δικαιοσύνῃ, καὶ τοὺς
πτωχούς σου ἐν κρίσει.» Τοὺς λαὸν μὲν ὄντας
Θεοῦ νῦν διὰ τὴν πίστιν, πτωχοὺς δὲ διὰ τὴν προτέ
ραν ἀπιστίαν κρίνει, φησί, μετὰ τοῦ διαβόλου· την
κρίσιν γὰρ πᾶσαν ὁ Πατὴρ δέδωκε τῷ Υἱῷ, καθὼς
ὁ Κύριος εἴρηκε. Καὶ πάλιν, «Νῦν κρίσις ἐστὶ τοῦ
κόσμου.
ο -
• Αναλαβέτω τὰ ὄρη εἰρήνην τῷ λαῷ, καὶ οἱ
βουνοὶ δικαιοσύνην.» — Τῶν ἐν ἔρεσι καὶ βουνοῖς
τιμωμένων στασιαστῶν καὶ ἀδίκων δαιμόνων ἀπελ
Βόντων. Ο αὐτός ἐστι συκοφάντης καὶ ὁ διάβλος,
ὁ τοῦ Κυρίου καταψευσάμενος, ὅτι διὰ φθόνον ἐπτγόρευσε τοῦ φυτοῦ τὴν μετάληψιν.
• Κρινεῖ τοὺς πτωχοὺς τοῦ λαοῦ, καὶ σώσει τοὺς
υἱοὺς τῶν πενήτων, καὶ ταπεινώσει συκοφάντην.
Καὶ συμπαραμενεῖ τῷ ἡλίῳ καὶ πρὸ τῆς σελήνης
γενεῖς γενεῶν. - Διὰ τοῦ μὲν συμπαραμενεῖ τῷ
ἡλίῳ τὸ ἀτελεύτητον τοῦ Κυρίου ἐδήλωσε· διὰ δὲ
πρὸ τῆς σελήνης τὸ ἄναρχον· ἐπήγαγε γὰρ πρὸς
ἀμφότερα τὸ γενεάς γενεῶν, ὅ ἐστι τοῦ ἀπείρου
καὶ ἀϊδίου ἐμφαντικόν.
• Καταβήσεται ὡς ὑετὸς ἐπὶ πόκον, καὶ ὡσεὶ
σταγὼν ἡ στάζουσα ἐπὶ τὴν γῆν.» Ἡ μὲν τοῦ
δετοῦ πρὸς τὸν πόκον κατάβασις τὴν ἐν τῇ μήτες
τῆς Παρθένου κάθοδον τοῦ Λόγου ὑποδηλοῖ τῆς ἐκ
τοῦ πλανηθέντος προβάτου την γένεσιν ἐσχηκυίας" ή
δὲ τῆς σταγόνος πρὸς γῆν, τὴν δευτέραν τοῦ Κυρίου
πρὸς τὴν οἰκουμένην ἐπέλευσιν· ἐκεῖ μὲν γὰρ πολύ
τὸ λεληθὸς, ἐνταῦθα δὲ τὸ ἀλάθητον οὐδένα λανθάνε:
φορᾶς σταγόνων πρὸς τὴν ἀντίτυπον γῆν. Ορα δὲ
καὶ τὴν τῶν συμβόλων ἐνάργειαν· πρότερον ὁ ὑετὸς
ἐν πόκῳ, καὶ τότε ἐν γῇ, καὶ ὅτε μὲν ἐν τῷ πένῳ
οὐκ ἐν τῇ γῇ, ὅτε δ' ἐν τῇ γῇ πάλιν οὐκ ἐν τῷ πόκῳ.
• ᾿Ανατελεῖ ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ δικαιοσύνη.
Ἐπειδὴ τῆς δευτέρας εμνήσθη τοῦ Κυρίου ἐπι
φανείας, λέγει τίνα ἔσται τότε. Φησὶν οὖν λάμψει
πανταχοῦ τὴν δικαιοσύνην, ήτις ἐστὶν ἡ τῆς δη
μιουργοῦ Τριάδος ἐπίγνωσις καὶ προσκύνησις, και η
τοῦ κατ' ἀξίαν ἑκάστου διανομή.
• Καὶ πλῆθος εἰρήνης.» - Τότε γὰρ τελείως λα
θήσεται τὸ τῆς ἔχθρας μεσότειχον, πάντων ὑποτε
ταγμένων τῷ πλάσαντι.
• Εως οὗ ἀνταναιρεθῇ ἡ σελήνη.» - Τοῦτο
δηλοῖ τὴν τῆς εἰρήνης διηνέχειαν· τὰ γὰρ ποιή
ματὰ τοῦ Θεοῦ ἀλλοιωθήσονται μὲν τὸ κρείττον και
ἐνδοξότερον· οὐ μὴν ἀναιρεθήσονται πώποτε.
• Καὶ κατακυριεύσει ἀπὸ θαλάσσης ἕως θαλάς
σης· καὶ ἀπὸ ποταμῶν ἕως τῶν περάτων τῆς γῆς.
Τὰ τοῦ ὠκεανοῦ μέρη τοῦ κυκλοῦντος πᾶσαν τὴν
γῆν διὰ μὲν τὸν πληθυσμὸν τῶν ὑδάτων θαλάτσα;
ὠνόμασε, διὰ δὲ τὸ ἀένναον ποταμούς. Κυρίευσιν δὲ
λέγει την κατ' ἐπίγνωσιν.
• Ενώπιον αὐτοῦ προσπεσοῦνται Αιθίοπες.»
Τὴν ὑποταγὴν πάσης τῆς οἰκουμένης διὰ τῶν
τὰ ἄκρα ταύτης οἰκούντων ἐνέφηνεν.
• Καὶ οἱ ἐχθροὶ αὐτοῦ χοῦν λείξουσι. ο το Oi ial
μονές, φησί, τελείως καταβληθήσονται
col. 1501–1502page 488 of 548
PG 142:1501Βασιλεῖς Θαρσεῖς καὶ νῆσοι δῶρα προσιίσουσι· Δαυΐδ, τουτέστιν οἱ ἑξῆς ψαλμοὶ οὐχ ὑμνῳδήθησαν βασιλείς ᾿Αράδων καὶ Σαβί τώρα προσάξουσιν.» παρὰ τοῦ Δαυΐδ· διὸ καὶ οὐχ οι ψαλμοί, φησίν, Θαρτεῖς τὴν τῆς Λιβύης Καρχηδόνα φησίν, Σαβα δὲ ἐξέλιπον τοῦ Δαυΐδ, ἀλλ' οἱ ὄμνοι. Ἐσχημάτισται πάλιν Ἰνδίας περιφανή. Διὰ τῆς προσαγωγής οὖν τῶν δὲ ὁ παρών ψαλμός προσώπῳ τοῦ ἐν Βαβυλώνι δώρων, τῆς ὑπ' αὐτῶν τε καὶ τῶν κατὰ θάλασσαν δορυαλώτου λαοῦ· ἁρμόζει δὲ καὶ παντὶ μικροψυ νήσων, τῆς ἁπάσης γῆς καὶ θαλάσσης ἐδήλωσεν χοῦντι, ἐφ᾽ οἷς οἱ πονηροί εὐπραγοῦσι καὶ δυσπρα ὑπακοὴν ἐκ: ύσιον εἰς Χριστόν. γοῦσιν οἱ ἀγαθοὶ, τὴν τοιαύτην μικροψυχίαν παρα μυθούμενος. Ότι ερβύσατο πτωχὸν ἐκ δυνάστου, καὶ πέ νητα ᾧ οὐχ ὑπῆρχε βοηθός.» - Πτωχὸν καὶ πένητα λέγει τὸν ἐξ ἐθνῶν λαόν· δυνάστην δὲ τὸν κατα τυραννοῦντα τούτου πάλαι διάβολον. Φείσεται πτωχοῦ καὶ πένητος καὶ ψυχὰς πενήτων σώσει.» — Ποτὲ μὲν περὶ τῆς δευτέρας ἐπιδημίας τοῦ Σωτῆρός φησι· ποτὲ δὲ περὶ τῆς πρώτης μετα βαίνων τῷ λόγῳ καὶ τὴν τάξιν μεταλλάττων τῆς διηγήσεως, ἔθει προφητικῷ. Εκ τόκου καὶ ἐξ ἀδικίας λυτρώσεται τὰς ψυχὰς αὐτῶν. ο -Τόκον λέγει τὴν καθ᾿ ἡμῶν πλεθα νεξίαν τοῦ Σατανᾶ καὶ ἀδικίαν, τὴν ὑπ' αὐτοῦ και σιδούλωσιν, ἐξ ὧν τοὺς πιστεύσαντας ὁ Κύριος έλυ τρώσατο. Μετά Καὶ ζήσεται καὶ δοθήσεται αὐτῷ. τὴν τριήμερον ταφὴν ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα. Ἐκ τοῦ χρυσίου τῆς ᾿Αραβίας, π Πάλιν διὰ τῆς δωροφορίας τὴν ὑποταγὴν σημαίνει. Καὶ προσεύξονται περὶ αὐτοῦ διαπαντές. Ο Τὸ περὶ αὐτοῦ ἀντὶ τοῦ περὶ τῆς παρ' αὐτοῦ σω τηρίας. Εσται στήριγμα ἐν τῇ γῇ ἐπ' ἄκρων τῶν ὀρέων.»· Εσται ὁ Χριστὸς στήριγμα ἐν τῇ γῇ, τουτέστι τοῖς ἐν τῇ γῇ, ήγουν τῇ Ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ, τῇ ἐπ' ἄκρων τῶν ὀρέων, ἕως τῇ περιφανεῖ καὶ περιόπτῳ ταῖς ἀρεταῖς. Υπεραρθήσεται ὑπὲρ τὸν Λίβανον ὁ καρπὸς αὐτοῦ. ο - Ο καρπός, ήγουν ή διδασκαλία αὐτοῦ, τουτέστι τὸ Εὐαγγέλιον, καὶ ὑπὲρ τὸ ὕψος τοῦ Λιβά νου ὑψωθήσεται· τοῦτο δὲ εἶπε, διὰ τὸ μέλλειν ὑψω θῆναι καὶ δοξασθῆναι τὸ κήρυγμα τοῦ Χριστοῦ καὶ πάσης εἰδωλολατρείας κυριεῦσαι, κατείδωλον γὰρ ὄρος ὁ Λίβανος. Καὶ ἐξανθήσουσιν ἐκ πόλεως ὡσεὶ χόρτος τῆς γῆς. Εξανθήσουσιν ἐκ πόλεως ἁπάσης οἱ πιστοὶ δίκην χάρτου διὰ τὸ πλῆθος καὶ τὴν ἐπίδοσιν. Καὶ ἐνευλογισθήσονται ἐν αὐτῷ πᾶσαι αἱ φυλαί τῆς γῆς.» — Τὸ ἐνευλογηθήσονται, ἀντὶ τοῦ ἅμα σθήσονται. Ευλογητός Κύριος ὁ Θεὸς Ἰσραὴλ, ὁ ποιῶν θαυμάσια μόνος. Ἰδοὺ καὶ Θεὸν ἐκάλεσεν αὐτὸν φανερῶς καὶ μόνον πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῶν ψευδωνύμων θεών. Καὶ πληρωθήσεται τῆς δόξης αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ γένοιτο, γένοιτο. - Προλέγει καὶ τοῦτο τὴν πίστιν ἁπάντων ἐθνῶν. ΨΑΛΜΟΣ ΟΒ'. Εξέλιπον οἱ ὕμνοι Δαυῒν τοῦ υἱοῦ Ἰεσσαί. Ψαλμὸς τῷ Ασάφ. Πάντες μὲν οἱ ψαλμοὶ ποιήματα τοῦ Δαυΐδ, οὐ πάντες δὲ ὑμνῳλήθησαν παρ' αὐτοῦ. Καὶ τοῦτο δηλοῖ τὸ ἐξέλιπον οἱ ὕμνοι ὓς ἀγαθὸς ὁ Θεὸς τῷ Ἰσραὴλ, τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ. ο - Λίαν ἀγαθὸς ὁ Θεὸς τῷ Ἰσραήλ· εἰ παιδεύει γὰρ, ἀλλ' ἐξ ἀγάπης καὶ πρὸς διόρθωσιν. Τοῦτο δὲ ὢν κρίνεται παρὰ τοῖς ὀρθῶς λογιζομένοις καρδίᾳ γὰρ τὸν λογισμὸν ἐνταῦθα ὑποληπτέον. Ἐμοῦ δὲ παρὰ μικρὸν ἐσαλεύθησαν οι πόδες.» Πόδας καλεῖ τοὺς ὑπερείδοντας τὴν ψυχὴν εὐσε θεῖς λογισμούς. Φησὶ δὲ, Μικροῦ παρετράπην καὶ ὑπετύρην εἰς ὅλισθον, τοῦ μὴ τὸν Θεὸν οἴεσθαι προνοεῖν τοῦ κόσμου. Παρ' ολίγον ἐξεχύθη τὰ διαβήματά μου.» Τουτέστιν, ἐχαυνώθη τὰ διανοήματά μου. "Οτι ἐξήλωσα ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις, εἰρήνην ἁμαρ τωλῶν θεωρῶν. ο Ὅτι ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις ἐχθροῖ; ἐθυμώθην, δικαίως ὡς ὑπελάμβανον, ἐν ἀταραξία παντελεῖ διάγοντας βλέπων αὐτούς. ῞Οτι οὐκ ἔστιν ἀνάνευσις ἐν τῷ θανατῷ αὐτῶν. ο – Ανάνευσις ή απαγόρευσις. Φησὶ γοῦν· Οὐκ ἔστιν ἀπευκτὸς ὁ θάνατος αὐτῶν, ἅτε κατὰ φύσιν καὶ μὴ βιαίως ἐπερχόμενος. Ούδ' Καὶ στερέωμα ἐν τῇ μάστιγι αὐτῶν.» ἐπιμονὴ ἐν τῇ πληγῇ αὐτῶν· εἰ γάρ ποτε κακω δεῖεν, ταχὺ τῆς θλίψεως ἀπαλλάττονται. τω Εν κόποις ἀνθρώπων οὐκ εἰσι, καὶ μετὰ ἀνθρώ τῶν οὐ μαστιγωθήσονται. Οὐκ εἰσὶν ἐν κόποις ὡς οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων· τὸ γὰρ κοπιᾷν ἴδιον ἀνθρώπων· ἀλλ' ἀπόνως κτώνται τὰ ἀγαθὰ καὶ καθὼς οἱ λοιποὶ ἄνθρωποι, οὐ κακωθήσονται, ὡς ἔμοιγε φαίνεται. Διὰ τοῦτο ἐκράτησεν αὐτοὺς ἡ ὑπερηφανία αὐτῶν εἰς τέλος, ἐξελεύσεται ὡς ἐκ στέατος ἡ ἀδικία αὐτῶν.» - Λιπαρὰ καὶ δαψιλής· τοιοῦτον γὰρ τὸ ἀποῤῥέον ἐκ στέατος. Διήλθοσαν εἰς διάθεσιν καρδίας.» Ηλθον εἰς ἕξιν τῆς ἀδικίας· ἕξις γὰρ ἡ περί τι μένουσα ἡ διάθεσις, ἤτοι σχέσις τῆς καρδίας. Διενοήθησαν καὶ ἐλάλησαν ἐν πονηρίᾳ. ο Εκ μελέτης καὶ σκέψεως ἐλάλησαν πονηρά, καὶ οὐ κατά συναρπαγήν. Αδικίαν εἰς τὸ ὕψος ἐλάλησαν. Κατὰ τοῦ ὑψίστου Θεοῦ ἐβλασφήμησαν, λέγοντε; μὴ εἶναι αὐτὸν Θεόν. Ἔθεντο εἰς οὐρανὸν τὸ στόμα αὐτῶν, καὶ 4 γλῶσσα διῆλθεν ἐπὶ τῆς γῆς. ν - γύριζαν μὲν τὸν Θεόν· κατεπῴδουν δὲ τοὺς ἀνθρώπους. Διὰ τοῦτο ἐπιστρέψει ὁ λαός μου ἐνταῦθα.» Διὰ τὴν κακίαν οὖν τῶν ἐχθρῶν, φησὶν ὁ Θεός, ἐπιστρέψει ὁ ἐν αἰχμαλωσία λαός μου ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ πατρίδα. Καὶ ἡμέραι πλήρεις εὑρεθήσονται ἐν αὐτοῖς. Ὁ
• Βασιλεῖς Θαρσεῖς καὶ νῆσοι δῶρα προσιίσουσι· Δαυΐδ, τουτέστιν οἱ ἑξῆς ψαλμοὶ οὐχ ὑμνῳδήθησαν
βασιλείς ᾿Αράδων καὶ Σαβί τώρα προσάξουσιν.» παρὰ τοῦ Δαυΐδ· διὸ καὶ οὐχ οι ψαλμοί, φησίν,
Θαρτεῖς τὴν τῆς Λιβύης Καρχηδόνα φησίν, Σαβα δὲ ἐξέλιπον τοῦ Δαυΐδ, ἀλλ' οἱ ὄμνοι. Ἐσχημάτισται
πάλιν Ἰνδίας περιφανή. Διὰ τῆς προσαγωγής οὖν τῶν
δὲ ὁ παρών ψαλμός προσώπῳ τοῦ ἐν Βαβυλώνι
δώρων, τῆς ὑπ' αὐτῶν τε καὶ τῶν κατὰ θάλασσαν
δορυαλώτου λαοῦ· ἁρμόζει δὲ καὶ παντὶ μικροψυ
νήσων, τῆς ἁπάσης γῆς καὶ θαλάσσης ἐδήλωσεν χοῦντι, ἐφ᾽ οἷς οἱ πονηροί εὐπραγοῦσι καὶ δυσπραὑπακοὴν ἐκ: ύσιον εἰς Χριστόν.
γοῦσιν οἱ ἀγαθοὶ, τὴν τοιαύτην μικροψυχίαν παραμυθούμενος.
• Ότι ερβύσατο πτωχὸν ἐκ δυνάστου, καὶ πένητα ᾧ οὐχ ὑπῆρχε βοηθός.» - Πτωχὸν καὶ πένητα
λέγει τὸν ἐξ ἐθνῶν λαόν· δυνάστην δὲ τὸν κατα
τυραννοῦντα τούτου πάλαι διάβολον.
Φείσεται πτωχοῦ καὶ πένητος καὶ ψυχὰς πενήτων
σώσει.» — Ποτὲ μὲν περὶ τῆς δευτέρας ἐπιδημίας
τοῦ Σωτῆρός φησι· ποτὲ δὲ περὶ τῆς πρώτης μετα
βαίνων τῷ λόγῳ καὶ τὴν τάξιν μεταλλάττων τῆς
διηγήσεως, ἔθει προφητικῷ.
• Εκ τόκου καὶ ἐξ ἀδικίας λυτρώσεται τὰς
ψυχὰς αὐτῶν. ο -Τόκον λέγει τὴν καθ᾿ ἡμῶν πλεθα
νεξίαν τοῦ Σατανᾶ καὶ ἀδικίαν, τὴν ὑπ' αὐτοῦ και
σιδούλωσιν, ἐξ ὧν τοὺς πιστεύσαντας ὁ Κύριος έλυτρώσατο.
Μετά
• Καὶ ζήσεται καὶ δοθήσεται αὐτῷ.
τὴν τριήμερον ταφὴν ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα.
• Ἐκ τοῦ χρυσίου τῆς ᾿Αραβίας, π Πάλιν διὰ
τῆς δωροφορίας τὴν ὑποταγὴν σημαίνει.
• Καὶ προσεύξονται περὶ αὐτοῦ διαπαντές. Ο
Τὸ περὶ αὐτοῦ ἀντὶ τοῦ περὶ τῆς παρ' αὐτοῦ σω
τηρίας.
• Εσται στήριγμα ἐν τῇ γῇ ἐπ' ἄκρων τῶν
ὀρέων.»· Εσται ὁ Χριστὸς στήριγμα ἐν τῇ γῇ,
τουτέστι τοῖς ἐν τῇ γῇ, ήγουν τῇ Ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ,
τῇ ἐπ' ἄκρων τῶν ὀρέων, ἕως τῇ περιφανεῖ καὶ
περιόπτῳ ταῖς ἀρεταῖς.
• Υπεραρθήσεται ὑπὲρ τὸν Λίβανον ὁ καρπὸς
αὐτοῦ. ο - Ο καρπός, ήγουν ή διδασκαλία αὐτοῦ,
τουτέστι τὸ Εὐαγγέλιον, καὶ ὑπὲρ τὸ ὕψος τοῦ Λιβά
νου ὑψωθήσεται· τοῦτο δὲ εἶπε, διὰ τὸ μέλλειν ὑψωθῆναι καὶ δοξασθῆναι τὸ κήρυγμα τοῦ Χριστοῦ καὶ
πάσης εἰδωλολατρείας κυριεῦσαι, κατείδωλον γὰρ
ὄρος ὁ Λίβανος.
• Καὶ ἐξανθήσουσιν ἐκ πόλεως ὡσεὶ χόρτος τῆς
γῆς. Εξανθήσουσιν ἐκ πόλεως ἁπάσης οἱ
πιστοὶ δίκην χάρτου διὰ τὸ πλῆθος καὶ τὴν ἐπίδοσιν.
• Καὶ ἐνευλογισθήσονται ἐν αὐτῷ πᾶσαι αἱ φυλαί
τῆς γῆς.» — Τὸ ἐνευλογηθήσονται, ἀντὶ τοῦ ἅμα
σθήσονται.
• Ευλογητός Κύριος ὁ Θεὸς Ἰσραὴλ, ὁ ποιῶν
θαυμάσια μόνος.
Ἰδοὺ καὶ Θεὸν ἐκάλεσεν
αὐτὸν φανερῶς καὶ μόνον πρὸς ἀντιδιαστολὴν τῶν
ψευδωνύμων θεών.
• Καὶ πληρωθήσεται τῆς δόξης αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ·
γένοιτο, γένοιτο. - Προλέγει καὶ τοῦτο τὴν πίστιν
ἁπάντων ἐθνῶν.
ΨΑΛΜΟΣ ΟΒ'.
• Εξέλιπον οἱ ὕμνοι Δαυῒν τοῦ υἱοῦ Ἰεσσαί.
Ψαλμὸς τῷ Ασάφ. Πάντες μὲν οἱ ψαλμοὶ
ποιήματα τοῦ Δαυΐδ, οὐ πάντες δὲ ὑμνῳλήθησαν
παρ' αὐτοῦ. Καὶ τοῦτο δηλοῖ τὸ ἐξέλιπον οἱ ὕμνοι
• ὓς ἀγαθὸς ὁ Θεὸς τῷ Ἰσραὴλ, τοῖς εὐθέσι τῇ
καρδίᾳ. ο - Λίαν ἀγαθὸς ὁ Θεὸς τῷ Ἰσραήλ· εἰ
παιδεύει γὰρ, ἀλλ' ἐξ ἀγάπης καὶ πρὸς διόρθωσιν.
Τοῦτο δὲ ὢν κρίνεται παρὰ τοῖς ὀρθῶς λογιζομένοις·
καρδίᾳ γὰρ τὸν λογισμὸν ἐνταῦθα ὑποληπτέον.
• Ἐμοῦ δὲ παρὰ μικρὸν ἐσαλεύθησαν οι πόδες.»
Πόδας καλεῖ τοὺς ὑπερείδοντας τὴν ψυχὴν εὐσε
θεῖς λογισμούς. Φησὶ δὲ, Μικροῦ παρετράπην καὶ
ὑπετύρην εἰς ὅλισθον, τοῦ μὴ τὸν Θεὸν οἴεσθαι
προνοεῖν τοῦ κόσμου.
• Παρ' ολίγον ἐξεχύθη τὰ διαβήματά μου.» -
Τουτέστιν, ἐχαυνώθη τὰ διανοήματά μου.
• "Οτι ἐξήλωσα ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις, εἰρήνην ἁμαρ
τωλῶν θεωρῶν. ο Ὅτι ἐπὶ τοῖς ἀνόμοις ἐχθροῖ;
ἐθυμώθην, δικαίως ὡς ὑπελάμβανον, ἐν ἀταραξία
παντελεῖ διάγοντας βλέπων αὐτούς.
• ῞Οτι οὐκ ἔστιν ἀνάνευσις ἐν τῷ θανατῷ αὐτῶν. ο
– Ανάνευσις ή απαγόρευσις. Φησὶ γοῦν· Οὐκ
ἔστιν ἀπευκτὸς ὁ θάνατος αὐτῶν, ἅτε κατὰ φύσιν
καὶ μὴ βιαίως ἐπερχόμενος.
Ούδ'
• Καὶ στερέωμα ἐν τῇ μάστιγι αὐτῶν.»
ἐπιμονὴ ἐν τῇ πληγῇ αὐτῶν· εἰ γάρ ποτε κακω
δεῖεν, ταχὺ τῆς θλίψεως ἀπαλλάττονται.
τω
• Εν κόποις ἀνθρώπων οὐκ εἰσι, καὶ μετὰ ἀνθρώ
τῶν οὐ μαστιγωθήσονται.
Οὐκ εἰσὶν ἐν κόποις
ὡς οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων· τὸ γὰρ κοπιᾷν ἴδιον
ἀνθρώπων· ἀλλ' ἀπόνως κτώνται τὰ ἀγαθὰ καὶ
καθὼς οἱ λοιποὶ ἄνθρωποι, οὐ κακωθήσονται, ὡς
ἔμοιγε φαίνεται.
• Διὰ τοῦτο ἐκράτησεν αὐτοὺς ἡ ὑπερηφανία
αὐτῶν εἰς τέλος, ἐξελεύσεται ὡς ἐκ στέατος ἡ ἀδικία
αὐτῶν.» - Λιπαρὰ καὶ δαψιλής· τοιοῦτον γὰρ τὸ
ἀποῤῥέον ἐκ στέατος.
• Διήλθοσαν εἰς διάθεσιν καρδίας.» Ηλθον
εἰς ἕξιν τῆς ἀδικίας· ἕξις γὰρ ἡ περί τι μένουσα
ἡ διάθεσις, ἤτοι σχέσις τῆς καρδίας.
• Διενοήθησαν καὶ ἐλάλησαν ἐν πονηρίᾳ. ο
Εκ μελέτης καὶ σκέψεως ἐλάλησαν πονηρά, καὶ οὐ
κατά συναρπαγήν.
• Αδικίαν εἰς τὸ ὕψος ἐλάλησαν. Κατὰ τοῦ
ὑψίστου Θεοῦ ἐβλασφήμησαν, λέγοντε; μὴ εἶναι
αὐτὸν Θεόν.
• Ἔθεντο εἰς οὐρανὸν τὸ στόμα αὐτῶν, καὶ 4
γλῶσσα διῆλθεν ἐπὶ τῆς γῆς. ν - γύριζαν μὲν τὸν
Θεόν· κατεπῴδουν δὲ τοὺς ἀνθρώπους.
• Διὰ τοῦτο ἐπιστρέψει ὁ λαός μου ἐνταῦθα.»
Διὰ τὴν κακίαν οὖν τῶν ἐχθρῶν, φησὶν ὁ Θεός,
ἐπιστρέψει ὁ ἐν αἰχμαλωσία λαός μου ἐπὶ τὴν
ἑαυτοῦ πατρίδα.
• Καὶ ἡμέραι πλήρεις εὑρεθήσονται ἐν αὐτοῖς. Ὁ
col. 1503–1504page 489 of 548
PG 142:1503– Πεπληρωμέναι, ὅσον εἰς μέτρον ζωῆς ἢ ὅσον εἰ; Επαρθέντας πλούτῳ καὶ πάσῃ εὐημερία κατέγρα ἀρετὴν, ήγουν γηράσουσιν ἢ εὐαρεστήσουσί μοι. Οσοι τοῦ Καὶ εἶπον· Πῶς ἔγνω ὁ Θεός;» λαοῦ μικροψυχότεροι καὶ ἀσυνετώτεροι τὰ τολμώμενα βλέποντες, εἶπον· Πῶς ἔγνω καὶ ὑπομένει ταῦτα ὁ Θεός; Καὶ εἰ ἔστι γνῶσις ἐν τῷ Ὑψίστῳ; ο Εζή. τησαν εἰ ἔστι γνῶσις τῶν οὕτω γινομένων ἐν τῷ Θεῷ. Ἰδοὺ οὗτοι οἱ ἁμαρτωλοί. ο Από κοινοῦ τὸ εἶπον· Ἰδοὺ οὗτοι οἱ Βαβυλώνιοι ἁμαρτωλοί είσι. Καὶ εὐθηνοῦντες εἰς τὸν αἰῶνα, κατέσχον πλοί του, ο - Διαπαντός κατεκράτησαν πλούτου. Καὶ εἶπα· "Αρα ματαίως εδικαίωσα τὴν καρ δίαν μου, καὶ ἐνιψάμην ἐν ἀθώοις τὰς χεῖράς μου; Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἔπαθόν τι τοιοῦτον ὁ μεγαλο ψυχώτερος καὶ συνετώτερος, καὶ εἶπον ἐν ἑαυτῷ, Αρα διακευῆς ἐδικαίωσα τὴν ψυχήν μου, εποίησε και αρίσας αὐτὴν ἀπὸ πάσης ἀδικίας. Καὶ ἐγενόμην με μαστιγωμένος ὅλην τὴν ἡμέ βαν.» - "Ηγουν τεταλαιπωρημένος ταῖς δι' ἀρετὴν κακουχίας. Καὶ ὁ ἔλεγχός μου εἰς τὰς πρωΐας.» ἐξανιστάμενος τῆς κοίτης, εὐθὺς ἤλεγχον ἐμαυτὸν ἐνώπιον Κυρίου, ἐξαγορευόμενος τούτῳ τὰς ἁμαρτ τίας μου. Ελεγχον οὖν φησὶ τὸν ἐλεγκτικὸν λόγον παρ' αὐτοῦ κατὰ πρωί προσφερόμενον εἰς κατηγορίαν αὐτοῦ. ξας. Πῶς ἐγένοντο εἰς ἐρήμωσιν ἐξάπινα; ν Προϊδὼν τὴν καταστροφὴν αὐτῶν ἀποθαυμάζει τὸ αἰφνίδιον τῆς μεταβολῆς ὡσεὶ ἐνύπνιον, ἐξεγειρ μένου, ὡς τὸ ἐράσμιον ὄναρ ἀπόλλυται εξεγειρ μένου ἐκ τοῦ ὕπνου τοῦ φανταζομένου αὐτό. «Κύριε, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξο δενώσεις.» Διὰ τὴν πόλιν σου Ἱερουσαλήμ την εὐημερίαν αὐτῶν ἀτιμάσεις, τὴν εἰκόνι ἐοικυίαν, ὡς ἤδη μὴ οὖσαν, ἀλλὰ δοκοῦσαν μόνον διὰ τὸ πρέσκι ρον καὶ ἀβέβαιον. Οτι εξεκαύθη ή καρδία μου, καὶ οἱ νεφρο μου αλλοιώθησαν, ο Εξεκαύθη τῷ περὶ το θυμοῦ. Διὰ δὲ τῶν νεφρῶν τοὺς κρυπτομένους 1 αινίττεται λογισμούς, οὓς εὐσεβεῖς, φησὶν, ἔχων μικροῦ δεῖν ἐξετράπην διὰ τὴν ἐκείνων ἀλαζονεία». Εἰ ἔλεγον· Διηγήσομαι οὕτως. ν - ἀσυνθέτωςλέγεται τὸ παραβαίνω τὰς συνθήκας, καὶ ἀκυρώ. Γενεὰ δὲ τῶν υἱῶν τοῦ Θεοῦ ὁ Ἰσραηλίτης λαδι, μᾶλλον δὲ οἱ τῇ ἀληθείᾳ Πατέρα καὶ Δημιουργὸν γινώσκοντες τὸν Θεὸν, καὶ τὰς αὐτοῦ φυλάσσοντες ἐντολάς. Φησὶν οὖν· Εἰ ἔλεγον ἐν ἐμαυτῷ, ὅτι Δη γήσομαι οὕτως, τουτέστιν εἰ κατατιθέμενον εἰς τὸ ἐξειπεῖν καὶ ἀποφήνασθαι οὕτως καθὼς ὁ λογισμός μοι ἐνώχλησεν, ήγουν ὅτι ματαίως εδικαίωσα την καρδίαν μου καὶ τὰ ἑξῆς, ἰδοὺ ὅσον ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ μου διηγήσει καὶ ἀποφάνσει παρέθης ἐν τῷ λαῷ σου τὰς πρὸς 'Αβραὰμ καὶ τοὺς προγόνους ἡμῶν περὶ τῆς ἐπαγγελίας συνθήκας σου· δῆλον οὖν ὅτι τὸ οὕτως ἐννιῆσαι πανάτοπον. Υπέλαβον οὖν ἤτοι ἤλπισα γνῶναι· δηλονότι τὸ ἀπορούμενον χαλεπὸν εἰς διάγνωσιν Καὶ ὑπέλαβον τοῦ γνῶναι τοῦτο. Κόπος ἐστιν ἐνώπιόν μου. – Κόπος μοι ἐστιν, ἕως οὗ ἔλθω εἰς τὸν ναὸν τῆς Ἱερουσαλὴμ ἐν ᾧ ἁγιάζεται ὁ λαὸς, καὶ συνῶ, τουτέστι γνώσομαι τὸ ἄπορον, δηλονότι ἐν τοῖς τέλεσιν αὐτῶν, ἤγουν τῶν Βαβυλωνίων· τότε γὰρ γνώσομαι ἀληθῶς ὅτι οὐ μάτην ἐδικαίωσα τὴν καρδίαν μου, καὶ τὰ ἑξῆς, ὅταν τέλος τοῖς Βαβυλωνίοις ἐπέλθοι καὶ τῆς εὐημερίας καὶ τῆς πολιτεία;" ἐγὼ δὲ τὴν προτέραν εὐκληρίαν ἀπολάβω. Ταῦτα δὲ προφητεία σαφής. Πλήν διὰ τὰς δολιότητας αὐτῶν ἔθου αὐτοῖς κακά, ο Τὸ ἔθου ἀντὶ τοῦ ἀπόθετα ἐποίησας, ἐταμιεύσω ήτοίμασας. Κατέβαλες αὐτοὺς ἐν τῷ ἐπαρθῆναι. ο Κἀγὼ ἐξουδενωμένο;, καὶ οὐκ ἔγνων.» - Τι ἐντεῦθεν μετὰ τὴν ἐπάνοδον αρμόζει. Εξουδίνω μένος ήμην, φησίν, εἴτουν ἀπειργμένος τότε ἀπὸ σοῦ διὰ τὰς ἁμαρτίας μου, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἔγνων τί ἀπυρούμενόν μοι, μὴ ἔχων τὸν ἀπὸ σοῦ φωτισμόν. Κτηνώδης ἐγενήθην παρὰ σοί. ο Οὐδὲν τοῦ κτήνους διήλλαττον, ὡς πρὸς σὲ συγκρινόμενος τέ; σὰς οἰκονομίας μηδόλως ειδώς. Καγώ διαπαντὸς μετὰ σοῦ. 9 - Εγώ διαπαντή μετὰ σοῦ ἔσομαι μηδὲ τῶν σῶν περιεργαζόμενος, μηδὲ σκανδαλιζόμενος, ἀλλὰ σὲ μόνον ἐννοῶν, καὶ τῆς σῆς μνήνης μὴ ἀφιστάμενος. Ἐκράτησας τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς μου. Χειραγωγοῦ δίκην ἐπελάβου τῆς χειρός μου, καὶ ἐξήγαγές με τῆς γῆς τῶν Βαβυλωνίων καὶ τῆς δουλείας αὐτῶν. Καὶ ἐν τῇ βουλῇ σου ὡδήγησάς με.» ὑπέθου μοι βουλὴν δι' ἧς ῥᾳδία μας γέγονεν ἡ διάβασις διὰ τῶν ἐθνῶν. Καὶ περ Καὶ μετὰ δόξης προσελάβου με. ) φανῆ μοι τὴν εἰς τὴν σὴν πόλιν ὁδὸν ἐχαρίσω. Τί γάρ μοι ὑπάρχει ἐν τῷ οὐρανῷ; ν - Εἰ σὺ δηλονότι. Καὶ παρὰ σοῦ τί ἠθέλησα ἐπὶ τῆς γῆς; Εἰ μὴ σὲ καὶ τὴν βοήθειαν δηλαδή. Εξέλιπεν ἡ καρδία μου καὶ ἡ σάρξ μου.» – Εδαπανήθη ἡ καρδία μου, τηκομένη τῷ περὶ ταῦ πόθου σου· ἡ σάρξ μου πάλιν ἐδαπανήθη, ἀποστρεφομένη τὴν εὐπάθειαν διὰ τὴν σὴν ἀγάπην και πυκνῶς ταλαιπωρουμένη.. Ο Θεὸς τῆς καρδίας μου, καὶ ἡ μερίς μου Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα.» Ἐνδιαθέτως οὖν ὁ θεὸς τῆς ψυχῆς μου, καὶ ὁ Θεὸς ὅς εἴ μου μερις και κλῆρος διαπαντός. Οτι, ιδού, οι μακρύνοντες ἑαυτοὺς ἀπὸ σου ἀπολοῦνται. ῾Ο ἀφιστάμενος τῆς εἰς Θεὸν πίστεως καὶ τῆς φυλακῆς τῶν αὐτοῦ ἐντολῶν, ἐκεῖνος καὶ μακρύνει καὶ πορνεύει ἀπὸ Θεοῦ, καὶ λαμβάνει τὸ ἐπιτίμιον ἀπώλειαν καὶ ἐξολόθρευσιν, δι' ὧν δηλοῦται τῆς σωτηρίας Η Εκπτωσις. Ἐμοὶ δὲ τὸ προσκολλάσθαι τῷ Θεῷ ἀγαθές
1 (
– Πεπληρωμέναι, ὅσον εἰς μέτρον ζωῆς ἢ ὅσον εἰ; Επαρθέντας πλούτῳ καὶ πάσῃ εὐημερία κατέγρα
ἀρετὴν, ήγουν γηράσουσιν ἢ εὐαρεστήσουσί μοι.
Οσοι τοῦ
• Καὶ εἶπον· Πῶς ἔγνω ὁ Θεός;»
λαοῦ μικροψυχότεροι καὶ ἀσυνετώτεροι τὰ τολμώμενα βλέποντες, εἶπον· Πῶς ἔγνω καὶ ὑπομένει ταῦτα
ὁ Θεός;
• Καὶ εἰ ἔστι γνῶσις ἐν τῷ Ὑψίστῳ; ο Εζή.
τησαν εἰ ἔστι γνῶσις τῶν οὕτω γινομένων ἐν τῷ
Θεῷ.
• Ἰδοὺ οὗτοι οἱ ἁμαρτωλοί. ο Από κοινοῦ τὸ
εἶπον· Ἰδοὺ οὗτοι οἱ Βαβυλώνιοι ἁμαρτωλοί είσι.
• Καὶ εὐθηνοῦντες εἰς τὸν αἰῶνα, κατέσχον πλοίτου, ο - Διαπαντός κατεκράτησαν πλούτου.
• Καὶ εἶπα· "Αρα ματαίως εδικαίωσα τὴν καρδίαν μου, καὶ ἐνιψάμην ἐν ἀθώοις τὰς χεῖράς μου;
· Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἔπαθόν τι τοιοῦτον ὁ μεγαλοψυχώτερος καὶ συνετώτερος, καὶ εἶπον ἐν ἑαυτῷ,
Αρα διακευῆς ἐδικαίωσα τὴν ψυχήν μου, εποίησε
και αρίσας αὐτὴν ἀπὸ πάσης ἀδικίας.
• Καὶ ἐγενόμην με μαστιγωμένος ὅλην τὴν ἡμέβαν.» - "Ηγουν τεταλαιπωρημένος ταῖς δι' ἀρετὴν
κακουχίας.
Kat
• Καὶ ὁ ἔλεγχός μου εἰς τὰς πρωΐας.» -
ἐξανιστάμενος τῆς κοίτης, εὐθὺς ἤλεγχον ἐμαυτὸν
ἐνώπιον Κυρίου, ἐξαγορευόμενος τούτῳ τὰς ἁμαρτ
τίας μου. Ελεγχον οὖν φησὶ τὸν ἐλεγκτικὸν λόγον
παρ' αὐτοῦ κατὰ πρωί προσφερόμενον εἰς κατηγορίαν αὐτοῦ.
ξας.
• Πῶς ἐγένοντο εἰς ἐρήμωσιν ἐξάπινα; ν -
Προϊδὼν τὴν καταστροφὴν αὐτῶν ἀποθαυμάζει τὸ
αἰφνίδιον τῆς μεταβολῆς ὡσεὶ ἐνύπνιον, ἐξεγειρ
μένου, ὡς τὸ ἐράσμιον ὄναρ ἀπόλλυται εξεγειρ
μένου ἐκ τοῦ ὕπνου τοῦ φανταζομένου αὐτό.
«Κύριε, ἐν τῇ πόλει σου τὴν εἰκόνα αὐτῶν ἐξο
δενώσεις.» Διὰ τὴν πόλιν σου Ἱερουσαλήμ την
εὐημερίαν αὐτῶν ἀτιμάσεις, τὴν εἰκόνι ἐοικυίαν, ὡς
ἤδη μὴ οὖσαν, ἀλλὰ δοκοῦσαν μόνον διὰ τὸ πρέσκι
ρον καὶ ἀβέβαιον.
• Οτι εξεκαύθη ή καρδία μου, καὶ οἱ νεφρο
μου αλλοιώθησαν, ο Εξεκαύθη τῷ περὶ το
θυμοῦ. Διὰ δὲ τῶν νεφρῶν τοὺς κρυπτομένους
1 αινίττεται λογισμούς, οὓς εὐσεβεῖς, φησὶν, ἔχων
μικροῦ δεῖν ἐξετράπην διὰ τὴν ἐκείνων ἀλαζονεία».
• Εἰ ἔλεγον· Διηγήσομαι οὕτως. ν - Ασυνθέτως
λέγεται τὸ παραβαίνω τὰς συνθήκας, καὶ ἀκυρώ.
Γενεὰ δὲ τῶν υἱῶν τοῦ Θεοῦ ὁ Ἰσραηλίτης λαδι,
μᾶλλον δὲ οἱ τῇ ἀληθείᾳ Πατέρα καὶ Δημιουργὸν
γινώσκοντες τὸν Θεὸν, καὶ τὰς αὐτοῦ φυλάσσοντες
ἐντολάς. Φησὶν οὖν· Εἰ ἔλεγον ἐν ἐμαυτῷ, ὅτι Δη
γήσομαι οὕτως, τουτέστιν εἰ κατατιθέμενον εἰς τὸ
ἐξειπεῖν καὶ ἀποφήνασθαι οὕτως καθὼς ὁ λογισμός
μοι ἐνώχλησεν, ήγουν ὅτι ματαίως εδικαίωσα την
καρδίαν μου καὶ τὰ ἑξῆς, ἰδοὺ ὅσον ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ
μου διηγήσει καὶ ἀποφάνσει παρέθης ἐν τῷ λαῷ
σου τὰς πρὸς 'Αβραὰμ καὶ τοὺς προγόνους ἡμῶν
περὶ τῆς ἐπαγγελίας συνθήκας σου· δῆλον οὖν ὅτι
τὸ οὕτως ἐννιῆσαι πανάτοπον. Υπέλαβον οὖν ἤτοι
ἤλπισα γνῶναι· δηλονότι τὸ ἀπορούμενον χαλεπὸν
εἰς διάγνωσιν
• Καὶ ὑπέλαβον τοῦ γνῶναι τοῦτο. Κόπος ἐστιν
ἐνώπιόν μου. } –
- Κόπος μοι ἐστιν, ἕως οὗ ἔλθω εἰς
τὸν ναὸν τῆς Ἱερουσαλὴμ ἐν ᾧ ἁγιάζεται ὁ λαὸς,
καὶ συνῶ, τουτέστι γνώσομαι τὸ ἄπορον, δηλονότι ἐν
τοῖς τέλεσιν αὐτῶν, ἤγουν τῶν Βαβυλωνίων· τότε
γὰρ γνώσομαι ἀληθῶς ὅτι οὐ μάτην ἐδικαίωσα τὴν
καρδίαν μου, καὶ τὰ ἑξῆς, ὅταν τέλος τοῖς Βαβυλω
νίοις ἐπέλθοι καὶ τῆς εὐημερίας καὶ τῆς πολιτεία;"
ἐγὼ δὲ τὴν προτέραν εὐκληρίαν ἀπολάβω. Ταῦτα δὲ
προφητεία σαφής.
• Πλήν διὰ τὰς δολιότητας αὐτῶν ἔθου αὐτοῖς
κακά, ο Τὸ ἔθου ἀντὶ τοῦ ἀπόθετα ἐποίησας,
ἐταμιεύσω ήτοίμασας.
• Κατέβαλες αὐτοὺς ἐν τῷ ἐπαρθῆναι. ο
• Κἀγὼ ἐξουδενωμένο;, καὶ οὐκ ἔγνων.» - Τι
ἐντεῦθεν μετὰ τὴν ἐπάνοδον αρμόζει. Εξουδίνω
μένος ήμην, φησίν, εἴτουν ἀπειργμένος τότε ἀπὸ σοῦ
διὰ τὰς ἁμαρτίας μου, καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἔγνων τί
ἀπυρούμενόν μοι, μὴ ἔχων τὸν ἀπὸ σοῦ φωτισμόν.
• Κτηνώδης ἐγενήθην παρὰ σοί. ο Οὐδὲν τοῦ
κτήνους διήλλαττον, ὡς πρὸς σὲ συγκρινόμενος τέ;
σὰς οἰκονομίας μηδόλως ειδώς.
• Καγώ διαπαντὸς μετὰ σοῦ. 9 - Εγώ διαπαντή
μετὰ σοῦ ἔσομαι μηδὲ τῶν σῶν περιεργαζόμενος,
μηδὲ σκανδαλιζόμενος, ἀλλὰ σὲ μόνον ἐννοῶν, καὶ
τῆς σῆς μνήνης μὴ ἀφιστάμενος.
• Ἐκράτησας τῆς χειρὸς τῆς δεξιᾶς μου.
Χειραγωγοῦ δίκην ἐπελάβου τῆς χειρός μου, καὶ
ἐξήγαγές με τῆς γῆς τῶν Βαβυλωνίων καὶ τῆς
δουλείας αὐτῶν.
Kai
• Καὶ ἐν τῇ βουλῇ σου ὡδήγησάς με.»
ὑπέθου μοι βουλὴν δι' ἧς ῥᾳδία μας γέγονεν ἡ
διάβασις διὰ τῶν ἐθνῶν.
- Καὶ περ
• Καὶ μετὰ δόξης προσελάβου με. ) —
φανῆ μοι τὴν εἰς τὴν σὴν πόλιν ὁδὸν ἐχαρίσω.
• Τί γάρ μοι ὑπάρχει ἐν τῷ οὐρανῷ; ν - Εἰ
σὺ δηλονότι.
• Καὶ παρὰ σοῦ τί ἠθέλησα ἐπὶ τῆς γῆς;
Εἰ μὴ σὲ καὶ τὴν βοήθειαν δηλαδή.
t
• Εξέλιπεν ἡ καρδία μου καὶ ἡ σάρξ μου.» –
Εδαπανήθη ἡ καρδία μου, τηκομένη τῷ περὶ ταῦ
πόθου σου· ἡ σάρξ μου πάλιν ἐδαπανήθη, ἀποστρε
φομένη τὴν εὐπάθειαν διὰ τὴν σὴν ἀγάπην και
πυκνῶς ταλαιπωρουμένη..
• Ο Θεὸς τῆς καρδίας μου, καὶ ἡ μερίς μου
Θεὸς εἰς τὸν αἰῶνα.» Ἐνδιαθέτως οὖν ὁ θεὸς
τῆς ψυχῆς μου, καὶ ὁ Θεὸς ὅς εἴ μου μερις και
κλῆρος διαπαντός.
• Οτι, ιδού, οι μακρύνοντες ἑαυτοὺς ἀπὸ σου
ἀπολοῦνται.
῾Ο ἀφιστάμενος τῆς εἰς Θεὸν
πίστεως καὶ τῆς φυλακῆς τῶν αὐτοῦ ἐντολῶν, ἐκεῖνος
καὶ μακρύνει καὶ πορνεύει ἀπὸ Θεοῦ, καὶ λαμβάνει
τὸ ἐπιτίμιον ἀπώλειαν καὶ ἐξολόθρευσιν, δι' ὧν
δηλοῦται τῆς σωτηρίας Η Εκπτωσις.
• Ἐμοὶ δὲ τὸ προσκολλάσθαι τῷ Θεῷ ἀγαθές
col. 1505–1506page 490 of 548
PG 142:1505ἐστι· τίθεσθαι ἐν τῷ Κυρίῳ τὴν ἐλπίδα μου.» - θύρας τῶν οἰκιῶν καὶ ὅσα ἐν ξύλοις, ἐν λαξευτηρίῳ Προσκολλάται τις τῷ Θεῷ δι' ὀρθῆς πίστεως και … ἐντολῶν φυλακῆς. Τοῦ ἐξαγγεῖλα! με πάσας τὰς αἰνέσεις ἐν ταῖς πύλαις τῆς θυγατρός Σιών.» - Εἰσὶ καὶ νοηταὶ πύλαι Σιών, αἱ κατὰ τόπους ἐκκλησίαι δι' ὧν εἰσί τις εἰς τὴν ἄνω Σιών. ΨΑΛΜΟΣ ΟΓ. Συνέσεως τῷ Ασάφ.» Απαγγέλλει τὰς τῶν Ἰουδαίων συμφορὰς τὰς κατὰ τὴν ὑπὸ Ῥωμαίων τελευταίαν ἅλωσιν, εὐαγγελίζεται δὲ καὶ τὴν ἡμετ τέραν σωτηρίαν. «Ινα τί, ὁ Θεός, ἀπώσω εἰς τέλο;; ν — Το ἵνα τί δυσωπητικὸν ἐνταῦθα καὶ οἰκτρόν· τὸ δὲ εἰς τέλος τὴν παντελῆ δηλοῖ ἐγκατάλειψιν. Οργίσθη ὁ θυμός σου ἐπὶ πρόβατα νομῆς σου.» ᾿Απὸ κοινοῦ τὸ ἵνα τί. Καὶ πρόβατα μὲν ὁ λαό; νομὴ δὲ τὰ ἱερὰ λόγια τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς Μνήσθητι τῆς συναγωγής σου ἧς ἐκτήσω ἀπ᾿ ἀρχῆς.» - Διὰ τοῦ πρώτου καὶ ἄλλην ὑστέραν ἐνδείκνυται δηλονότι τῶν ἐξ ἐθνῶν. Ελυτρώσω ῥάβδον κληρονομίας σου. Απολύτως ἀναγνωστέον· Ἐλυτρώσω ἐκ πολέμων καὶ αἰχμαλωσιῶν τὴν βάβδον, ἤτοι τὸ σκῆπτρον καὶ τὴν βασιλείαν, τουτέστι τὸν βασιλευόμενον λαν τῆς κληρονομίας του, ἕως ἂν ἔσχες ὡς κλῆρον καὶ κτήμα ἴδιον. Ορος Σιὼν τοῦτο ὁ κατεσκήνωσας ἐν αὐτῷ.» Τὸ ὄρος Σιὼν τὸ πολυύμνητον τοῦτό ἐστιν 8 κατεσκήνωσα; τὸν λαόν σου, ἢ σὺ αὐτός. Τὸ ἐν αὐτῷ δὲ ὡς παρέλκον κείμενον, βεβαίωσιν ἐμφαίνει. Επαρον τὰς χεῖράς σου ἐπὶ τὰς ὑπερηφανίας αὐτῶν εἰς τέλος.» – Κατάβαλε τὰς ἐπάρσεις τῶν ἐχθρῶν τέλεον. σου; ) Οσα ἐπονηρεύσατο ὁ ἐχθρὸς ἐν τῷ ἁγίῳ Ἐνδιαθέτως, Φεῦ! πόσα πονηρὰ ἐποίησεν ὁ ἐχθρὸς ἐν τῷ ναῷ σου· καὶ γὰρ πολλὰ παροινήσας εἰς αὐτὸν πολυτρόπως τοῦτον ἐξέτριψεν. Εθεντο τὰ σημεῖα αὐτῶν σημεῖα, καὶ οὐκ ἔγνωσαν ὡς εἰς τὴν ἔξοδον ὑπεράνω.» - Τὰ σημεία αὐτῶν ἤτοι τὰς σημαίας ἔθεντο, τουτέστιν ἔστησαν Ε, εἰς τὴν ἔξοδον, ἤτοι πρὸς τὰς πύλας τῆς πόλεως, ἱ πάνω αὐτῶν, ἤγουν εἰς τὸ τεῖχος. Τὸ ὡς δὲ ποιό τητα δηλοί ταύτης. Εστησαν οἱ Ρωμαῖοι, σημεῖα νίκης πορθήσαντες την Ιερουσαλήμ, καὶ οὔπω 1 γνωσαν οἱ ἔνδον ἔτι περὶ ἑορτὴν ἀσχολούμενοι. Καὶ ἐνεκαυχήσαντο οἱ μισοῦντές σε ἐν μέσῳ ῆς ἑορτῆς σου. κ – Ἑορτὴν τὴν τοῦ Πάσχα καθ' ὁ Τίτος ἐπολιέρκησε καὶ ᾐχμαλώτισε τοὺς ἐν αὐτῇ τῇ ἑορτῇ τὸν Σωτῆρα σταυρώσαντας. Ὡς ἐν δρυμῷ ξύλων ἀξίναις ἐξέκοψαν τὰς θύρας ὐτῆς ἐπὶ τὸ αὐτό. Δρυμός ἐστιν ἡ ἐν ὄρεσι υλοφόρος γῆ. Φησὶν οὖν ὅτι κατέκοψαν τὰς πύλας ῆς πόλεως· ἐπὶ τὸ αὐτὸ, τουτέστιν ὁμοῦ πάτος, σπερ ἐὰν ἴσταντο ἐν δρυμῷ ξύλων, οι κατακόπτον ἐς αὐτὰ, καὶ ἔκοπτον δηλονότι ξύλα ἁπλῶς. Εν πελέκει καὶ λαξευτηρίῳ κατέῤῥαξαν ὐτήν.» — Αὐτήν, ήγουν τὴν πόλιν, κατέῤῥαξαν, του κατέβαλον, ἐν πελέκει μὲν τὰ στέγη καὶ τὰς δὲ τὰ τείχη καὶ τοὺς τοίχους καὶ ὅσα ἐν λίθοις· τὸ λαξευτήριον γὰρ λιθουργικόν ἐστιν ὄργανον. Ἐνεπύρισαν ἐν πυρὶ τὸ ἁγιαστήριόν σου, εἰ; τὴν γῆν ἐβεβήλωσαν το σκήνωμα τοῦ ὀνόματός σου.» Τὸ ἐβεβήλωσαν ἀντὶ τοῦ βεβήλως καὶ ἀνοσίω; κατέρριψαν· ἁγιαστήριον δὲ καὶ σκήνωμα Θεοῦ ὁ ναός. Εἶπον ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν αἱ συγγένειαι αὐτῶν ἐπὶ τὸ αὐτό. ν - Εἶπον πρὸς ἀλλήλους ὁμοῦ πᾶσαι αἱ συγγένειαι τῶν ἐθνῶν ἐν ὅλῃ καρδίᾳ αὐτῶν, τουτ ἐστιν ἀπὸ καρδίας· Δεῦτε καὶ ὀργήσωμεν τὰς νομικὰς λατρείας τοῦ Θεοῦ τούτου ἐν Ἰουδαῖο σέβουσιν, ἀφανίσαντες τους νόμους καὶ τὰς πολιτείας αὐτῶν. «Τὰ σημεῖα ἡμῶν οὐκ εἴδομεν.» - Τὰ τεράστια Τα & λέγουσι τὸν Ἰησοῦν αὐτῶν θαυματουργεῖν δι αὐτοὺς, ἡμεῖς τέως οὐχ ἑωράκαμεν εἰς ἑαυτούς. Οὐκ ἔστιν ἔτι προφήτης· καὶ ἡμᾶς οὐ γνώσεται ἔτι, ο Οὐκ ἔστιν ἔτι, ἤγουν εἰς τὸ ἑξῆς, προφήτ τῆς ἐν αὐτοῖς, εἰς τὸ προειδέναι τι καθ' ἡμῶν καὶ λέγειν καὶ θαρρύνειν αὐτούς. Τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ ἡμᾶς· οὐ γνώσεται, ὅπως ἔξομεν δηλαδή, τὸ δεύ τερον δὲ ὅτι ἀντὶ τοῦ λοιπόν. Εως πότε, ὁ Θεὸς, ὀνειδεῖ ὁ ἐχθρός; παροξύνει ὁ ὑπεναντίας τὸ ὄνομά σου εἰς τέλος; Ο Θεός ὀνειδιεῖ δὲ καὶ ἡμᾶς καὶ σέ, παροξυντικά βήματα κατὰ σοῦ φθεγγόμενος, εἰ καὶ σὺ μακροθυμεῖς παραχωρῶν αὐτοῖς διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. Ινα τί ἀποστρέφεις τὴν χεῖρά σου καὶ τὴν δεξιάν σου ἐκ μέσου του κόλπου του εἰ τέλος; ο – Κόλπος Θεοῦ ὁ τῶν ἀγαθῶν θησαυρός, χεὶρ δὲ καὶ δεξιά ή μεταδοτικὴ τῶν ἀγαθῶν ἐνέργεια. Φησὶ γοῦν, Διὰ τί τῶν ἀγαθῶν οὐ μεταδίδως ἡμῖν, ὡς πρότερον; Τὸ δὲ εἰς τέλος τὴν διηνεκή δηλοῖ τῶν Ἰουδαίων παρόρασιν. Ο δὲ Θεὸς βασιλεὺς ἡμῶν πρὸ αἰῶνος εἰργάσατο σωτηρίαν ἐν μέσῳ τῆς γῆς. Τὸ πρὸ αἰῶ νος, ἀντὶ τοῦ ἐξ ἀρχῆς· τὸ δὲ ἐν μέσῳ τῆς γῆς, ἀντὶ τοῦ ἐν μέσῳ τῶν ἀνθρώπων, ήτοι φανερῶς λίαν. Σωτηρίαν λέγει τὴν ἐκ τῆς Αἰγυπτιακής δουλείας Ελευθερίαν τῶν Ἰουδαίων, μᾶλλον δὲ τὴν τῆς νοητῆς δουλείας ἀπαλλαγὴν ἡμῶν διὰ τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως. Σὺ ἐκραταίωσας ἐν τῇ δυνάμει σου τὴν θάλασα σαν. ο - Εστερέωσας τὰ διαιρεθέντα μέρη της Ἐρυθρᾶς, ἡ κραταιὰν κατὰ δαιμόνων ἐποίησας τὴν θάλασσαν τοῦ βαπτίσματος. Σὺ συνέτριψας τὰς κεφαλὰς τῶν δρακόντων ἐπὶ τοῦ ὕδατος. * — Τοὺς Αἰγυπτίων ταξιάρχους, ἢ τὰς δαιμονικάς αρχάς. Σὺ συνέθλασας τὴν κεφαλὴν τοῦ δράκοντος, ν Ο δράκων ἐνικῶς ὁ αἰσθητὸς Φαραὼ καὶ νοητός, θλάσις δὲ κεφαλῆς ἡ συντριβὴ τῆς ἀρχῆς καὶ βασι λείας αὐτῶν. Εδωκας αὐτὸν βρῶμα λαοῖς τοῖς Αιθίοψι. ο Τὸ ἔδωκας ἀντὶ τοῦ ἐξέδωκας Διὰ δὲ τοῦ Φαραὼ καὶ πᾶσαν τὴν ὑπ' αὐτὸν χώραν ὑποδηλοῖ· ἣν οἱ Αιθίοπες ὅμοροι τοῖς Αἰγυπτίοις ὄντες καὶ πάλαι
ἐστι· τίθεσθαι ἐν τῷ Κυρίῳ τὴν ἐλπίδα μου.» - θύρας τῶν οἰκιῶν καὶ ὅσα ἐν ξύλοις, ἐν λαξευτηρίῳ
Προσκολλάται τις τῷ Θεῷ δι' ὀρθῆς πίστεως και......
ἐντολῶν φυλακῆς.
• Τοῦ ἐξαγγεῖλα! με πάσας τὰς αἰνέσεις ἐν ταῖς
πύλαις τῆς θυγατρός Σιών.» - Εἰσὶ καὶ νοηταὶ
πύλαι Σιών, αἱ κατὰ τόπους ἐκκλησίαι δι' ὧν εἰσί
τις εἰς τὴν ἄνω Σιών.
ΨΑΛΜΟΣ ΟΓ.
• Συνέσεως τῷ Ασάφ.» Απαγγέλλει τὰς τῶν
Ἰουδαίων συμφορὰς τὰς κατὰ τὴν ὑπὸ Ῥωμαίων
τελευταίαν ἅλωσιν, εὐαγγελίζεται δὲ καὶ τὴν ἡμετ
τέραν σωτηρίαν.
«Ινα τί, ὁ Θεός, ἀπώσω εἰς τέλο;; ν — Το ἵνα τί
δυσωπητικὸν ἐνταῦθα καὶ οἰκτρόν· τὸ δὲ εἰς τέλος
τὴν παντελῆ δηλοῖ ἐγκατάλειψιν.
• Οργίσθη ὁ θυμός σου ἐπὶ πρόβατα νομῆς σου.»
᾿Απὸ κοινοῦ τὸ ἵνα τί. Καὶ πρόβατα μὲν ὁ λαό;·
νομὴ δὲ τὰ ἱερὰ λόγια τῆς θεοπνεύστου Γραφῆς
• Μνήσθητι τῆς συναγωγής σου ἧς ἐκτήσω ἀπ᾿
ἀρχῆς.» - Διὰ τοῦ πρώτου καὶ ἄλλην ὑστέραν
ἐνδείκνυται δηλονότι τῶν ἐξ ἐθνῶν.
• Ελυτρώσω ῥάβδον κληρονομίας σου.
Απολύτως ἀναγνωστέον· Ἐλυτρώσω ἐκ πολέμων
καὶ αἰχμαλωσιῶν τὴν βάβδον, ἤτοι τὸ σκῆπτρον
καὶ τὴν βασιλείαν, τουτέστι τὸν βασιλευόμενον λαν
τῆς κληρονομίας του, ἕως ἂν ἔσχες ὡς κλῆρον καὶ
κτήμα ἴδιον.
• Ορος Σιὼν τοῦτο ὁ κατεσκήνωσας ἐν αὐτῷ.»
Τὸ ὄρος Σιὼν τὸ πολυύμνητον τοῦτό ἐστιν 8
κατεσκήνωσα; τὸν λαόν σου, ἢ σὺ αὐτός. Τὸ ἐν αὐτῷ
δὲ ὡς παρέλκον κείμενον, βεβαίωσιν ἐμφαίνει.
• Επαρον τὰς χεῖράς σου ἐπὶ τὰς ὑπερηφανίας
αὐτῶν εἰς τέλος.» – Κατάβαλε τὰς ἐπάρσεις τῶν
ἐχθρῶν τέλεον.
σου; ) -
• Οσα ἐπονηρεύσατο ὁ ἐχθρὸς ἐν τῷ ἁγίῳ
Ἐνδιαθέτως, Φεῦ! πόσα πονηρὰ ἐποίησεν
ὁ ἐχθρὸς ἐν τῷ ναῷ σου· καὶ γὰρ πολλὰ παροινήσας εἰς αὐτὸν πολυτρόπως τοῦτον ἐξέτριψεν.
• Εθεντο τὰ σημεῖα αὐτῶν σημεῖα, καὶ οὐκ
ἔγνωσαν ὡς εἰς τὴν ἔξοδον ὑπεράνω.» - Τὰ σημεία
αὐτῶν ἤτοι τὰς σημαίας ἔθεντο, τουτέστιν ἔστησαν
Ε, εἰς τὴν ἔξοδον, ἤτοι πρὸς τὰς πύλας τῆς πόλεως,
ἱ πάνω αὐτῶν, ἤγουν εἰς τὸ τεῖχος. Τὸ ὡς δὲ ποιό
τητα δηλοί ταύτης. Εστησαν οἱ Ρωμαῖοι, σημεῖα
νίκης πορθήσαντες την Ιερουσαλήμ, καὶ οὔπω 1
γνωσαν οἱ ἔνδον ἔτι περὶ ἑορτὴν ἀσχολούμενοι.
• Καὶ ἐνεκαυχήσαντο οἱ μισοῦντές σε ἐν μέσῳ
ῆς ἑορτῆς σου. κ – Ἑορτὴν τὴν τοῦ Πάσχα καθ'
· ὁ Τίτος ἐπολιέρκησε καὶ ᾐχμαλώτισε τοὺς ἐν
αὐτῇ τῇ ἑορτῇ τὸν Σωτῆρα σταυρώσαντας.
• Ὡς ἐν δρυμῷ ξύλων ἀξίναις ἐξέκοψαν τὰς θύρας
ὐτῆς ἐπὶ τὸ αὐτό. Δρυμός ἐστιν ἡ ἐν ὄρεσι
υλοφόρος γῆ. Φησὶν οὖν ὅτι κατέκοψαν τὰς πύλας
ῆς πόλεως· ἐπὶ τὸ αὐτὸ, τουτέστιν ὁμοῦ πάτος,
σπερ ἐὰν ἴσταντο ἐν δρυμῷ ξύλων, οι κατακόπτονἐς αὐτὰ, καὶ ἔκοπτον δηλονότι ξύλα ἁπλῶς.
• Εν πελέκει καὶ λαξευτηρίῳ κατέῤῥαξαν
ὐτήν.» — Αὐτήν, ήγουν τὴν πόλιν, κατέῤῥαξαν,
του κατέβαλον, ἐν πελέκει μὲν τὰ στέγη καὶ τὰς
δὲ τὰ τείχη καὶ τοὺς τοίχους καὶ ὅσα ἐν λίθοις· τὸ
λαξευτήριον γὰρ λιθουργικόν ἐστιν ὄργανον.
• Ἐνεπύρισαν ἐν πυρὶ τὸ ἁγιαστήριόν σου, εἰ;
τὴν γῆν ἐβεβήλωσαν το σκήνωμα τοῦ ὀνόματός σου.»
Τὸ ἐβεβήλωσαν ἀντὶ τοῦ βεβήλως καὶ ἀνοσίω;
κατέρριψαν· ἁγιαστήριον δὲ καὶ σκήνωμα Θεοῦ ὁ
ναός.
• Εἶπον ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτῶν αἱ συγγένειαι αὐτῶν
ἐπὶ τὸ αὐτό. ν - Εἶπον πρὸς ἀλλήλους ὁμοῦ πᾶσαι
αἱ συγγένειαι τῶν ἐθνῶν ἐν ὅλῃ καρδίᾳ αὐτῶν, τουτἐστιν ἀπὸ καρδίας· Δεῦτε καὶ ὀργήσωμεν τὰς
νομικὰς λατρείας τοῦ Θεοῦ τούτου ἐν Ἰουδαῖο:
σέβουσιν, ἀφανίσαντες τους νόμους καὶ τὰς πολιτείας
αὐτῶν.
«Τὰ σημεῖα ἡμῶν οὐκ εἴδομεν.» - Τὰ τεράστια
Τα
& λέγουσι τὸν Ἰησοῦν αὐτῶν θαυματουργεῖν δι
αὐτοὺς, ἡμεῖς τέως οὐχ ἑωράκαμεν εἰς ἑαυτούς.
• Οὐκ ἔστιν ἔτι προφήτης· καὶ ἡμᾶς οὐ γνώσεται
ἔτι, ο
Οὐκ ἔστιν ἔτι, ἤγουν εἰς τὸ ἑξῆς, προφήτ
τῆς ἐν αὐτοῖς, εἰς τὸ προειδέναι τι καθ' ἡμῶν καὶ
λέγειν καὶ θαρρύνειν αὐτούς. Τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ
ἡμᾶς· οὐ γνώσεται, ὅπως ἔξομεν δηλαδή, τὸ δεύ
τερον δὲ ὅτι ἀντὶ τοῦ λοιπόν.
• Εως πότε, ὁ Θεὸς, ὀνειδεῖ ὁ ἐχθρός; παροξυ
νεῖ ὁ ὑπεναντίας τὸ ὄνομά σου εἰς τέλος; Ο Θεός
ὀνειδιεῖ δὲ καὶ ἡμᾶς καὶ σέ, παροξυντικά βήματα
κατὰ σοῦ φθεγγόμενος, εἰ καὶ σὺ μακροθυμεῖς
παραχωρῶν αὐτοῖς διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν.
• Ινα τί ἀποστρέφεις τὴν χεῖρά σου καὶ τὴν
δεξιάν σου ἐκ μέσου του κόλπου του εἰ τέλος; ο –
Κόλπος Θεοῦ ὁ τῶν ἀγαθῶν θησαυρός, χεὶρ δὲ καὶ
δεξιά ή μεταδοτικὴ τῶν ἀγαθῶν ἐνέργεια. Φησὶ
γοῦν, Διὰ τί τῶν ἀγαθῶν οὐ μεταδίδως ἡμῖν, ὡς
πρότερον; Τὸ δὲ εἰς τέλος τὴν διηνεκή δηλοῖ τῶν
Ἰουδαίων παρόρασιν.
• Ο δὲ Θεὸς βασιλεὺς ἡμῶν πρὸ αἰῶνος εἰργάσατο σωτηρίαν ἐν μέσῳ τῆς γῆς. Τὸ πρὸ αἰῶνος, ἀντὶ τοῦ ἐξ ἀρχῆς· τὸ δὲ ἐν μέσῳ τῆς γῆς,
ἀντὶ τοῦ ἐν μέσῳ τῶν ἀνθρώπων, ήτοι φανερῶς
λίαν. Σωτηρίαν λέγει τὴν ἐκ τῆς Αἰγυπτιακής
δουλείας Ελευθερίαν τῶν Ἰουδαίων, μᾶλλον δὲ τὴν
τῆς νοητῆς δουλείας ἀπαλλαγὴν ἡμῶν διὰ τῆς θείας
ἐνανθρωπήσεως.
• Σὺ ἐκραταίωσας ἐν τῇ δυνάμει σου τὴν θάλασα
σαν. ο - Εστερέωσας τὰ διαιρεθέντα μέρη της
Ἐρυθρᾶς, ἡ κραταιὰν κατὰ δαιμόνων ἐποίησας τὴν
θάλασσαν τοῦ βαπτίσματος.
• Σὺ συνέτριψας τὰς κεφαλὰς τῶν δρακόντων ἐπὶ
τοῦ ὕδατος. * — Τοὺς Αἰγυπτίων ταξιάρχους, ἢ τὰς
δαιμονικάς αρχάς.
• Σὺ συνέθλασας τὴν κεφαλὴν τοῦ δράκοντος, ν --
Ο δράκων ἐνικῶς ὁ αἰσθητὸς Φαραὼ καὶ νοητός,
θλάσις δὲ κεφαλῆς ἡ συντριβὴ τῆς ἀρχῆς καὶ βασι
λείας αὐτῶν.
• Εδωκας αὐτὸν βρῶμα λαοῖς τοῖς Αιθίοψι. ο -
Τὸ ἔδωκας ἀντὶ τοῦ ἐξέδωκας Διὰ δὲ τοῦ Φαραὼ
καὶ πᾶσαν τὴν ὑπ' αὐτὸν χώραν ὑποδηλοῖ· ἣν οἱ
Αιθίοπες ὅμοροι τοῖς Αἰγυπτίοις ὄντες καὶ πάλαι
col. 1507–1508page 491 of 548
PG 142:1507τούτοις ἐπιβουλεύοντες, Εληίσαντό τε καὶ κατηνάλωσαν, τὴν ξένην αὐτῶν μαθόντες συντριβήν. Νοούν της & Αιθίοπες καὶ οἱ μεμελανωμένοι πριν τὰς ψυχάς, οἷς διὰ τοῦ βαπτίσματος ὁ διάβολος ἐκδίδοται παρανάλωμα γίνεσθαι. Συ διέρρηξας πηγὰς καὶ χειμάρρους, ο — Το πληθυντικόν ἀντὶ ἐνικοῦ. Λέγει δὲ τὴ ἐκ πέτρας ὕδωρ πηγὴν μὲν διὰ τὴν βλύσιν, χείμαρρον δὲ διὰ τὸ σφοδρὸν τῆς φορᾶς, καὶ ὁ Κύριος δὲ διέρρηξεν ήτοι ἀνέδωκε πηγές και χειμάρρους διδασκαλίας πνευματικῆς ἐν τῇ πρὶν ἐρήμῳ Ἐκκλησίᾳ τῶν ἐθνῶν. «Σὺ ἐξήρανας ποταμούς Ηθάμ.» — Τὸ Ἠθα μ ἀρχαίους ἑρμηνεύει. Λέγει δὲ τοὺς τῶν Σοδόμων καὶ Γομόρρων, ος ὁ Θεὸς ἀπετέφρωσεν. Εἶεν δ᾽ ἂν ποταμοὶ Ἠθαμ, καὶ αἱ ἐν Ἰουδαίοις γινόμεναι προ φητεῖαι. Σή ἐστιν ἡμέρα καὶ σή ἐστιν ἡ νύξ, σὺ κατηρα τίσω φαῦσιν καὶ ἥλιον. ο Φαῦσιν τὴν ἀνατολὴν τῆς ἡμέρα;, ἤτοι τὸν ὄρθρον φησίν, ὡραῖα δὲ τοὺς ετησίους καρπούς. Σὺ ἐποίησας πάντα τὰ ὅρια τῆς γῆς· θέρος καὶ ἔαρ σὺ ἔπλασας αὐτά. ο - Διὰ τῶν δύο ἐντιμος τέρων ὡρῶν τὸν ἐνιαυτὸν ὅλον ἐδήλωσεν. Ταύτης δὲ εἶπεν, ήγουν τῆς συναγωγῆς σου καὶ μᾶλλον τῆς νέας. Η παλαιὰ καὶ γὰρ ἐπιλέλησται τέλεον. Εχθρός ώνείδισε τὸν Κύριον.» Ο Τίτος ἢ Ρωμαίων στρατός, μᾶλλον δὲ ὁ Ἰουδαῖος καὶ Ελλην ὠνείδισαν τὸν Χριστὸν ὡς μὴ ὄντα Θεὸν καὶ ὡς ἀσθενῆ, καὶ ὅσα ὑβριστικά. Οι αὐτοὶ δὲ καὶ λαός ἄφρων, ὡς μὴ φρονοῦντες ὀρθῶς περὶ Θεοῦ. Μή παραδῷς τοῖς θηρίοις ψυχὴν ἐξομολογουμένην σοι.» – Οι αισθητοὶ καὶ νοητοὶ ἐχθροὶ θηρία· τὸν ὅλον δὲ ἄνθρωπον ἐδήλωσεν ἀπὸ τῆς ψυχῆς· τὸ δὲ ἐξομολογουμένην ἀντὶ τοῦ εὐχαριστοῦσαν Ὅτι ἐπληρώθησαν οἱ ἐσκοτισμένοι τῆς γῆς οίκων ἀνομιῶν.» — Οἶκος ἐνταῦθα ὡς πολυχώρητον μέτρον παρείληπται. Εσκοτισμένους δὲ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνους φησίν, ὅσοι τῇ ἀγνοίᾳ δουλεύουσι καὶ τοῖς πάθεσι. Μὴ ἀποστραφήτω τεταπεινωμένος κατησχι μένος.» - Ο λαός σου δηλονότι ἐν τῷ μὴ εἰσακούεσθαι δέομενος. ᾿Ανάστα, ὁ Θεός, δίκασαν τὴν δίκην σου. ο Η γὰρ τοῦ λαοῦ σου δίκη σή ἐστιν. Μνήσθητε τοῦ ὀνειδισμοῦ σου, τοῦ ὑπὸ ἄφρονος ὅλην τὴν ἡμέραν.» Τοῦ ὅλην τὴν ἡμέραν, ήγουν ἀεὶ γινομένου εἰς σὲ ὀνειδισμοῦ. . Ἡ ὑπερηφανία τῶν μισούντων σε ανέβη δια παντός ν· Υψώθη, ἐκορυφώθη ἢ ἀνέβη ἐνώπιόν σου. ΨΑΛΜΟΣ ΟΔ'. «Εἰς τὸ τέλος, μή διαφθείρῃς, ψαλμὸς ᾠδῆς τῷ › — Προσώπῳ συνετέθη τοῦ ἐν Βαβυλώνι δορυαλώτου λαοῦ. Πρόρρησιν δὲ ἔχει τῆς ἐν τῇ συντελείᾳ, παγκοσμίου κρίσεως παρεγγυώμενος εἰς τὸ τέλος τῆς ζωῆς ἐραν ἕκαστον καὶ μὴ διαφθείσειν αὐτὸ ταῖς ἁμαρτίαις. Εξομολογησόμεθά σοι, ὁ Θεός· ἐξομολογησόμεθα σοι, καὶ ἐπικαλεσόμεθα της ὄνομά σου. 1 – Επικαλεσόμεθα εἰς βοήθειαν. Διηγήσομαι πάντα τὰ θαυμάσιά σου, ὅταν λάξω καιρόν. ο - Τὸ ῥητὸν ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ· Όταν λάδω, παρ' ἐμαυτοῦ δηλονότι, τὸν καιρὸν τῆς κρίσ σεως, δικαίας κρίσεις κρινῶ τοῖς τε ἀδικοῦσι καὶ τοῖς ἀδικουμένοις. Ετάκη ἡ γῆ καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν αὐτῇ.» – Έρχομένης τῆς κρίσεως ἡ γῆ ἐτάκη, τουτέστιν, δ ελύθη τὴν δύναμιν. Τὸ ἐτάκη δὲ, ἀντ τοῦ τακήσεται. Ἐγὼ ἐστερέωσα τοὺς στύλους αὐτῆς.» — Εμοῦ κελεύσαντος ἐτάκη· ἐγὼ γὰρ αὐτὴν κατ᾿ ἀρχές ἥδρασα. Στύλοι δὲ τῆς γῆς ἡ συνέχουσα ταύτην δύναμις. Εἶπα τοῖς παρανομούσι· Μὴ παρανομεῖτε, καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσι, Μὴ ὑψοῦτε κέρας.» — Φησὶν ὁ Δαυΐδ· Κρίσεως γίνεσθαι μελλούσης διαμαρτυρί μὴν καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσιν λέγων, Μή καυχάσθε τὸ γὰρ κέρας δηλοῖ μὲν καὶ τὴν δύναμιν, δηλοί δε καὶ τὸ καύχημα· διότι τὰ κερασφόρα ζώα και ἀμύνονται καὶ γαυριῶσιν ἐν τοῖς κέρασιν αὐτῶν. Ότι οὔτε ἐξ ἐξόδων, οὔτε ἀπὸ δυσμῶν, είτε ἀπὸ ἐρήμων ὀρέων.» Ὅτι οὔτε ἐξ ἐξόδων, ηλια κῶν δηλαδή, τουτέστιν ἀπὸ ἀνατολῆς, οὔτε ἀπ, δύσεως, οὔτε ἀπὸ τῶν ὁρῶν τῶν ἐρήμων ἀνθρώπων καὶ ἀοικήτων, ἥται τῶν βορείων ἄκρων καὶ νοτίων, λέληθε τι, ἐν τῇ κρίσει δηλονότι· καὶ ἡ αἰτία, ὅτι κριτής ἐστιν ὁ Θεὸς, ὁ πάντα εἰδὼς πρὶν γενέσεως αὐτῶν. Τοῦτον ταπεινοῖ, καὶ τοῦτον ύψοῖ. Τὸν μὲν ἀτιμάζει, τὸν δὲ τιμᾷ κατ' ἀξίαν τῶν βεβιωμέν νων. Ότι ποτήριον ἐν χειρὶ Κυρίου οίνου ἀκράτου πλήρες κεράσματος.» -- Χείρα μὲν Κυρίου καλεί τὴν δύναμιν αὐτοῦ, πρότερον δὲ οἴνου τὸ σκεῦος τῆς τιμωρίας· ἄκρατος δὲ οὗτος ὁ οἶνος ὡς αὐστηρὸς καὶ ἀπότομος καὶ ἀμιγής φιλανθρωπίας. Εστι δὲ καὶ ἕτερον πρότερον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. • Πλήρης κεράσματος, ἤτοι φιλανθρωπίας· ο κέρασμα γὰρ οι. νου μὲν ὕδωρ, αὐστηρίας δὲ φιλανθρωπία. ἀσυνδέτως οὖν ἀναγνωστέον καθ' ἑαυτὸ τὸ πλήρης κεράσματος, συνεξακουομένου τοῦ καὶ συνδέσμου Ο έλκοντος καὶ ἐπὶ τούτου, στὸ ποτήριον ἐν χειρί Κυ ρίου.» Καὶ ἔκλινεν ἐκ τούτου εἰς τοῦτο.» Ενέχεεν ἐκ τοῦ σκεύους τῆς ἀποτόμου ὀργῆς ἐπὶ τὸ σκευ τῆς φιλανθρωπίας ὥστε ποιῆσαι μίγμα καὶ ποτίσι τοὺς ἰασίμους καὶ ἐπιστρέφοντας. Πλήν ὁ τρυγίας αὐτοῦ οὐκ ἐξεκενώθη· πίονται πάντες οἱ ἁμαρτωλοὶ τῆς γῆς. ο — Τρυγίαν ὠνό μασε τὸ τάχος τῆς ἀκράτου τιμωρίας, τὴν ἐσχάτην κόλασιν, ἥτις υπολείπεται τοῖς μὴ μεταβαλλομένοι; ἀπὸ κακίας, οὓς καὶ ἁμαρτωλούς κυρίως ώνόμε σεν. Ἐγὼ δὲ ἀγαλλιάσομαι εἰς τὸν αἰῶνα· ψαλῶ τῷ Θεῷ Ἰακώβ. ο - Ελευθερωθεὶς δηλονότι τῆς του ἐχθροῦ δουλείας.
τούτοις ἐπιβουλεύοντες, Εληίσαντό τε καὶ κατηνά
λωσαν, τὴν ξένην αὐτῶν μαθόντες συντριβήν. Νοούν
της & Αιθίοπες καὶ οἱ μεμελανωμένοι πριν τὰς
ψυχάς, οἷς διὰ τοῦ βαπτίσματος ὁ διάβολος ἐκδίδοται
παρανάλωμα γίνεσθαι.
• Συ διέρρηξας πηγὰς καὶ χειμάρρους, ο — Το
πληθυντικόν ἀντὶ ἐνικοῦ. Λέγει δὲ τὴ ἐκ πέτρας
ὕδωρ πηγὴν μὲν διὰ τὴν βλύσιν, χείμαρρον δὲ διὰ
τὸ σφοδρὸν τῆς φορᾶς, καὶ ὁ Κύριος δὲ διέρρηξεν
ήτοι ἀνέδωκε πηγές και χειμάρρους διδασκαλίας
πνευματικῆς ἐν τῇ πρὶν ἐρήμῳ Ἐκκλησίᾳ τῶν
ἐθνῶν.
«Σὺ ἐξήρανας ποταμούς Ηθάμ.» — Τὸ Ἠθα μ
ἀρχαίους ἑρμηνεύει. Λέγει δὲ τοὺς τῶν Σοδόμων καὶ
Γομόρρων, ος ὁ Θεὸς ἀπετέφρωσεν. Εἶεν δ᾽ ἂν
ποταμοὶ Ἠθαμ, καὶ αἱ ἐν Ἰουδαίοις γινόμεναι προφητεῖαι.
• Σή ἐστιν ἡμέρα καὶ σή ἐστιν ἡ νύξ, σὺ κατηρα
τίσω φαῦσιν καὶ ἥλιον. ο Φαῦσιν τὴν ἀνατολὴν
τῆς ἡμέρα;, ἤτοι τὸν ὄρθρον φησίν, ὡραῖα δὲ τοὺς
ετησίους καρπούς.
• Σὺ ἐποίησας πάντα τὰ ὅρια τῆς γῆς· θέρος καὶ
ἔαρ σὺ ἔπλασας αὐτά. ο - Διὰ τῶν δύο ἐντιμος
τέρων ὡρῶν τὸν ἐνιαυτὸν ὅλον ἐδήλωσεν. Ταύτης δὲ
εἶπεν, ήγουν τῆς συναγωγῆς σου καὶ μᾶλλον τῆς
νέας. Η παλαιὰ καὶ γὰρ ἐπιλέλησται τέλεον.
• Εχθρός ώνείδισε τὸν Κύριον.» Ο Τίτος ἢ
Ρωμαίων στρατός, μᾶλλον δὲ ὁ Ἰουδαῖος καὶ Ελλην
ὠνείδισαν τὸν Χριστὸν ὡς μὴ ὄντα Θεὸν καὶ ὡς
ἀσθενῆ, καὶ ὅσα ὑβριστικά. Οι αὐτοὶ δὲ καὶ λαός
ἄφρων, ὡς μὴ φρονοῦντες ὀρθῶς περὶ Θεοῦ.
> -
• Μή παραδῷς τοῖς θηρίοις ψυχὴν ἐξομολογου·
μένην σοι.» – Οι αισθητοὶ καὶ νοητοὶ ἐχθροὶ
θηρία· τὸν ὅλον δὲ ἄνθρωπον ἐδήλωσεν ἀπὸ τῆς
ψυχῆς· τὸ δὲ ἐξομολογουμένην ἀντὶ τοῦ εὐχαριστοῦ
σαν
Ὅτι ἐπληρώθησαν οἱ ἐσκοτισμένοι τῆς γῆς
οίκων ἀνομιῶν.» — Οἶκος ἐνταῦθα ὡς πολυχώρητον μέτρον παρείληπται. Εσκοτισμένους δὲ τῶν
ἀνθρώπων ἐκείνους φησίν, ὅσοι τῇ ἀγνοίᾳ δουλεύουσι
καὶ τοῖς πάθεσι.
• Μὴ ἀποστραφήτω τεταπεινωμένος κατησχι
μένος.» - Ο λαός σου δηλονότι ἐν τῷ μὴ εἰσα
κούεσθαι δέομενος.
• ᾿Ανάστα, ὁ Θεός, δίκασαν τὴν δίκην σου. ο
Η γὰρ τοῦ λαοῦ σου δίκη σή ἐστιν.
• Μνήσθητε τοῦ ὀνειδισμοῦ σου, τοῦ ὑπὸ ἄφρονος
ὅλην τὴν ἡμέραν.» Τοῦ ὅλην τὴν ἡμέραν, ήγουν
ἀεὶ γινομένου εἰς σὲ ὀνειδισμοῦ.
. Ἡ ὑπερηφανία τῶν μισούντων σε ανέβη διαπαντός ν· Υψώθη, ἐκορυφώθη ἢ ἀνέβη ἐνώπιόν
σου.
«Εἰς τὸ τέλος, μή διαφθείρῃς, ψαλμὸς ᾠδῆς τῷ
Asáp. › — Προσώπῳ συνετέθη τοῦ ἐν Βαβυλώνι
δορυαλώτου λαοῦ. Πρόρρησιν δὲ ἔχει τῆς ἐν τῇ
συντελείᾳ, παγκοσμίου κρίσεως παρεγγυώμενος εἰς
τὸ τέλος τῆς ζωῆς ἐραν ἕκαστον καὶ μὴ διαφθείσειν
αὐτὸ ταῖς ἁμαρτίαις.
'
• Εξομολογησόμεθά σοι, ὁ Θεός· ἐξομολογησό
μεθά σοι, καὶ ἐπικαλεσόμεθα της ὄνομά σου. 1 –
Επικαλεσόμεθα εἰς βοήθειαν.
• Διηγήσομαι πάντα τὰ θαυμάσιά σου, ὅταν
λάξω καιρόν. ο - Τὸ ῥητὸν ἀπὸ τοῦ Χριστοῦ· Όταν
λάδω, παρ' ἐμαυτοῦ δηλονότι, τὸν καιρὸν τῆς κρίσ
σεως, δικαίας κρίσεις κρινῶ τοῖς τε ἀδικοῦσι καὶ τοῖς
ἀδικουμένοις.
• Ετάκη ἡ γῆ καὶ πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐν
αὐτῇ.» – Έρχομένης τῆς κρίσεως ἡ γῆ ἐτάκη,
τουτέστιν, δ ελύθη τὴν δύναμιν. Τὸ ἐτάκη δὲ, ἀντ
τοῦ τακήσεται.
• Ἐγὼ ἐστερέωσα τοὺς στύλους αὐτῆς.» — Εμοῦ
κελεύσαντος ἐτάκη· ἐγὼ γὰρ αὐτὴν κατ᾿ ἀρχές
ἥδρασα. Στύλοι δὲ τῆς γῆς ἡ συνέχουσα ταύτην
δύναμις.
• Εἶπα τοῖς παρανομούσι· Μὴ παρανομεῖτε, καὶ
τοῖς ἁμαρτάνουσι, Μὴ ὑψοῦτε κέρας.» — Φησὶν ὁ
Δαυΐδ· Κρίσεως γίνεσθαι μελλούσης διαμαρτυρί
μὴν καὶ τοῖς ἁμαρτάνουσιν λέγων, Μή καυχάσθε
τὸ γὰρ κέρας δηλοῖ μὲν καὶ τὴν δύναμιν, δηλοί δε
καὶ τὸ καύχημα· διότι τὰ κερασφόρα ζώα και
ἀμύνονται καὶ γαυριῶσιν ἐν τοῖς κέρασιν αὐτῶν.
• Ότι οὔτε ἐξ ἐξόδων, οὔτε ἀπὸ δυσμῶν, είτε
ἀπὸ ἐρήμων ὀρέων.» Ὅτι οὔτε ἐξ ἐξόδων, ηλια
κῶν δηλαδή, τουτέστιν ἀπὸ ἀνατολῆς, οὔτε ἀπ,
δύσεως, οὔτε ἀπὸ τῶν ὁρῶν τῶν ἐρήμων ἀνθρώπων
καὶ ἀοικήτων, ἥται τῶν βορείων ἄκρων καὶ νοτίων,
λέληθε τι, ἐν τῇ κρίσει δηλονότι· καὶ ἡ αἰτία, ὅτι
κριτής ἐστιν ὁ Θεὸς, ὁ πάντα εἰδὼς πρὶν γενέσεως
αὐτῶν.
• Τοῦτον ταπεινοῖ, καὶ τοῦτον ύψοῖ.
Τὸν μὲν
ἀτιμάζει, τὸν δὲ τιμᾷ κατ' ἀξίαν τῶν βεβιωμέν
νων.
• Ότι ποτήριον ἐν χειρὶ Κυρίου οίνου ἀκράτου
πλήρες κεράσματος.» -- Χείρα μὲν Κυρίου καλεί
τὴν δύναμιν αὐτοῦ, πρότερον δὲ οἴνου τὸ σκεῦος τῆς
τιμωρίας· ἄκρατος δὲ οὗτος ὁ οἶνος ὡς αὐστηρὸς καὶ
ἀπότομος καὶ ἀμιγής φιλανθρωπίας. Εστι δὲ καὶ
ἕτερον πρότερον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ. • Πλήρης κε
ράσματος, ἤτοι φιλανθρωπίας· ο κέρασμα γὰρ οι.
νου μὲν ὕδωρ, αὐστηρίας δὲ φιλανθρωπία. Ασυν
δέτως οὖν ἀναγνωστέον καθ' ἑαυτὸ τὸ πλήρης
κεράσματος, συνεξακουομένου τοῦ καὶ συνδέσμου
Ο έλκοντος καὶ ἐπὶ τούτου, στὸ ποτήριον ἐν χειρί Κυρίου.»
• Καὶ ἔκλινεν ἐκ τούτου εἰς τοῦτο.» Ενέχεεν
ἐκ τοῦ σκεύους τῆς ἀποτόμου ὀργῆς ἐπὶ τὸ σκευ
τῆς φιλανθρωπίας ὥστε ποιῆσαι μίγμα καὶ ποτίσι:
τοὺς ἰασίμους καὶ ἐπιστρέφοντας.
• Πλήν ὁ τρυγίας αὐτοῦ οὐκ ἐξεκενώθη· πίονται
πάντες οἱ ἁμαρτωλοὶ τῆς γῆς. ο — Τρυγίαν ὠνό
μασε τὸ τάχος τῆς ἀκράτου τιμωρίας, τὴν ἐσχάτην
κόλασιν, ἥτις υπολείπεται τοῖς μὴ μεταβαλλομένοι;
ἀπὸ κακίας, οὓς καὶ ἁμαρτωλούς κυρίως ώνόμε
σεν.
• Ἐγὼ δὲ ἀγαλλιάσομαι εἰς τὸν αἰῶνα· ψαλῶ τῷ
Θεῷ Ἰακώβ. ο - Ελευθερωθεὶς δηλονότι τῆς του
ἐχθροῦ δουλείας.
col. 1509–1510page 492 of 548
PG 142:1509Καὶ πάντα τὰ πέρατα τῶν ἁμαρτωλῶν συν- • Ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἡκούτισας κρίσιν.» -- Την θλάσω.» - Των αὖθις πολεμησόντων με δυσμενῶν. Καὶ ὑψωθήσεται τὰ κέρατα τοῦ δικαίου. ▸ Δίκαιον καλεῖ πάντα εὐσεβῆ. Κυρίως δὲ δίκαιος ὁ Χριστὸς ὡς ἀναμάρτητος. ΨΑΛΜΟΣ ΘΕ. «Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕμνοις ψαλμὸς τῷ ᾿Ασάφ, ᾠδὴ πρὸς τὸν Ασσύριον. ο - Τὸ πρὸς τὸν Ασσύριον, ἀντὶ τοῦ πρὸς τὰ κατὰ τὸν ᾿Ασσύριον Σεναχηρείμ τὴν συντριβὴν γὰρ αὐτοῦ προφητεύει, μᾶλλον δὲ τοῦ νοητοῦ Ασσυρίου τοῦ διαβόλου. Διαλαμβάνει δὲ καὶ περὶ τῆς μελλούσης κρίσεως. Ἐν ὕμνοις δὲ, ὅτι εὐχαριστήριος ὁ ψαλμός. Γνωστός ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ὁ Θεός. * Ἰουδαίαν καὶ Ἰσραὴλ καὶ τὴν ἰουδαϊκὴν καὶ ἱσραηλιτικὴν υποληπτέον Γραφήν, ἐν ᾗ γνώριμός ἐστιν ὁ Χριστὸς καὶ μέγα καὶ ἔνδοξον τὸ ὄνομα αὐτοῦ προκαταγγέλω λεται. Λέγοιτο δ' ἂν καὶ Ἰουδαία νέα καὶ Ἰσραὴλ καὶ ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία. Καὶ ἐγενήθη ἐν εἰρήνῃ ὁ τόπος αὐτοῦ.» Εἰρήνην φησὶ τὸν εἰρηνεύοντα ἄνθρωπον, πρὸς τοὺς ἀνθρώπους μὲν ἐν τῷ ἀγαπᾶν αὐτοὺς, πρὸς τὰ πάθη δὲ ἐν τῷ ὑποτάττειν αὐτά. Ἐν τῷ τοιούτῳ δὲ γίνει ται τὸ προσχωριστικὸν τοῦ Θεοῦ. Σιὼν δὲ σκοπευτήριον ἑρμηνεύεται, καὶ εἴη ἂν Σιὼν ὁ πόῤῥωθεν τὰς τῶν δυσμενῶν ἐπελεύσεις κατασκεπόμενος. Εκεί συνέτριψε τὰ κράτη τῶν τόξων, ὅπλον, και ῥομφαίαν, καὶ πόλεμον.» — Ἐκεῖ ἐν τῷ εἰρή νευόν τι ἀνθρώπῳ συνέτριψεν ἤτοι κατήργησε πάντα τοῦ Βελίαρ τὰ μηχανήματα. ο Φωτίζεις σὺ θαυμαστῶς ἀπὸ ὀρέων αιωνίων.» Φωτίζει; φωτὶ χαρᾶς καὶ ἀντιλήψεως τοὺς ἐν σκότει λύπης καὶ ἀπογνώσεως. Ορη δὲ αἰώνια ὑποληπτέον τοὺς οὐρανοὺς διὰ τὸ ὕψος καὶ τὸ διαρ κὲς, μᾶλλον δὲ τὰς ἀγγελικὰς δυνάμεις δι' ὧν πρὸς τὸ κρεῖττον καθοδηγούμεθα. Εταράχθησαν πάντες οἱ ἀσύνετοι τῇ καρδίᾳ. Εταράχθησαν οι Ασσύριοι ἀναιρούμενοι καὶ οἱ δαίμονες κατατροπούμενοι, οἱ καὶ ἄμφω ὡς θεομάχοι ἀσύνετοι καὶ ἀνόητει. «Ὕπνωσαν ὕπνον αὐτῶν· καὶ οὐχ εὗρον οὐδὲν πάντες οἱ ἄνδρες τοῦ πλούτου ταῖς χερσὶν αὐτῶν.» Εκοιμήθησαν πάντες οἱ ἄνδρες καὶ οὐχ εὗρεν ἐν ταῖς χερσὶν οὐδὲν τοῦ πλούτου ὂν προσεδόκησαν λαβεῖν. "Ανδρας δὲ νοητέον καὶ τοὺς Βαβυλωνίους, καὶ τοὺς δαίμονας· ὕπνος δὲ τῶν δαιμόνων ἡ ἀργία, καὶ πλοῦτος τὸ ἁμαρτῆσαι ἡμᾶς. Ἀπὸ ἐπιτιμήσεώς σου, ὁ Θεὸς Ἰακώβ, ἐνύ σταξαν οἱ ἐπιβεβηκότες τοῖς ἵπποις. κ ἐπιτίμησιν λέγει τὴν κατὰ τῶν πολεμίων ἀπόφασιν νυσταγμὸν δὲ τὴν πάρεσιν τῆς δυνάμεως· ἐπιθε Εηκότας δὲ τοῖς ἵπποις τοὺς ἐχθροὺς, ἐπιβεβηκέναι δὲ τοῖς ἵπποις καὶ οἱ δαίμονες λέγονται διὰ τὸ τάχος καὶ τὴν ἐν τοῖς θηλυμανέσιν ἀνάπαυσιν. Σὺ φοβερὸς εἶ· καὶ τίς ἀντιστήσεταί σοι; ἀπὸ τότε ἡ ὀργή σου. Τὸ ἀπὸ τότε ἢ ἀορίστως ἀντὶ πάλαι, πρὸ πολλοῦ, ἡ ἀντὶ τοῦ, ἀφ' οὗ, δηλονότι κατά σοῦ ἐβλασφήμησαν. δηλωθεῖσαν ἀπόφανσιν ἀκουστήν μοι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ πεποίηκας ὡς προφήτης, μᾶλλον δὲ τὴν παγκόσμιον κρίσιν ἀκουστὴν ἐποίησας πᾶσιν ἀνθρώποις διὰ τῆς παρὰ σοῦ ἄνωθεν ἐμπνευσθείσης ἁγίας Γραφῆς. Γῇ ἐφοβήθη καὶ ἡσύχασεν. ο - Γήν καλεῖ πάντα γηγενῆ καὶ μᾶλλον τοὺς φρονοῦντας τὰ γήινα. Ησύχασαν δὲ οἱ ἄνθρωποι, καταργηθέντος ἔργου παντὸς ἐν τῷ κινηθῆναι εἰς τὴν ῥηθεῖσαν κρίσιν τὸν Θεὸν ὥστε σῶσαι πάντας τους δικαίους ἴδιον γὰρ δικαίου παντὸς ἡ πραότης. Ὅτι ἐνθύμιον ἀνθρώπου ἐξομολογήσεται σοι. Τότε, φησί, πᾶν ἐνθύμιον ἀνθρώπινεν, αὐτὸς ἑαυτὸ ἀποκαλύψει σοι δικάζονται. Καὶ ἐγκατάλημμα ἐνθυμίου εορτάσει σοι.» Καὶ τὸ λείψανον δὲ τοῦ ἐνθυμήματος, τουτέστι τὸ βραχύτατον αὐτοῦ μόριον, ἑορτάσει σοι, ήγουν ἐπι δείξει καὶ θεατρίσει σοι εαυτό· ἑορτὴ γὰρ ἐπίσ δειξίς ἐστι τοῦ ἑορταζομένου πράγματος καὶ θεα τρισμός. Εὔξασθε, καὶ ἀπόδοτε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν. Τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων ὑποσχέσεις μετα νοίας ποιήσατε πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ ἀπόδοτε ταύτας αὐτῷ ὡς χρέος ἀναγκαιότατον Πάντες οι κύκλῳ αὐτοῦ οἴσουσι δώρα.» Κύκλῳ τοῦ Θεοῦ οἱ ἀγαπῶντες αὐτὸν οἱ πάντες οἴσουσι τούτῳ δῶρα, τὰς ἀρετάς. Τῷ φοβερῷ καὶ ἀφαιρουμένῳ πνεύματα ἀρχόν των.» - Πνεύματα τὰς ψυχὰς λέγει· βασιλεῖς δὲ τῆς γῆς τὸν Φαραὼ καὶ ἄλλους, ὅσοι τῶν θείων τερατ Ο τουργημάτων πεπείρανται. ΨΑΛΜΟΣ ΟΤ Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ Ιδιθούμ, ψαλμὸς τῷ 'Α σάφ.» — Τὸ Ὑπὲρ Ιδιθοὺμ τὸ ὑπὸ Ἰδιθούμ δη λοῖ· τῷ γὰρ Ιδιθοὺμ ἐδόθη ὁ ψαλμὸς πρὸς τὸ ψαλ τῳδηθῆναι· τοῦ δὲ μὴ εὐκαιρήσαντος ὁ ᾿Ασάφ αὐτὸν ἐψαλτώδησεν. Ἐσχημάτισται δὲ προσώπῳ τοῦ αἰχμαλωτισθέντος εἰς Βαβυλώνα λαοῦ. Φωνή μου πρὸς Κύριον ἐκέκραξα· φωνῇ μου πρὸς Θεὸν, καὶ προσέσχε μοι. ο – Από κοινοῦ τὸ ἐκέκραξα. «Τὸν Θεὸν ἐξεζήτησα.» — Τὸ ἐξεζήτησα τὴν σπουδαίαν ζήτησιν δηλοί. Από Ταϊς χερσί μου νυκτὸς ἐναντίον.» κοινοῦ τὸ ἐξεζήτησα.Ταῖς χερσὶ δὲ ἀντὶ τοῦ, αἴρων τὰς χεῖρας εἰς προσευχήν. Νυκτὸς δὲ, διότι τότε πανταχόθεν ἄδεια. Ἐναντίον δὲ ἤτοι ἐνώπιον αὐτ τοῦ, ὡς πάντα βλέποντος, οὐκ ἠπατήθην καὶ ταῖς ἐλπίσιν, ήγουν οὐκ ἐστόχησα βοηθὸν ἐλπίσας εὑρεῖν αὐτόν. Απηνήνατο παρακληθῆναι ἡ ψυχή μου.» Απηγόρευσε παρηγορηθῆναι ἐξ ἀνθρώπου λίαν βα ρυθυμοῦσα. Εμνήσθην τοῦ Θεοῦ καὶ εὐφράνθην.» - Μόνον τότε παρηγορήθην, οπότε ἐμνήσθην ὅτι δύναται ὁ Θεός βοηθῆσαί με Η ολέσχησα, καὶ ὠλιγοψύχησε τὸ πνεῦμά μου. Εμελέτων ἐν ἑαυτῷ καὶ ἐφρόντιζον πῶς ἀπαλ
· Καὶ πάντα τὰ πέρατα τῶν ἁμαρτωλῶν συν- • Ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἡκούτισας κρίσιν.» -- Την
θλάσω.» - Των αὖθις πολεμησόντων με δυσμενών.
• Καὶ ὑψωθήσεται τὰ κέρατα τοῦ δικαίου. ▸ -
Δίκαιον καλεῖ πάντα εὐσεβῆ. Κυρίως δὲ δίκαιος ὁ
Χριστὸς ὡς ἀναμάρτητος.
«Εἰς τὸ τέλος, ἐν ὕμνοις ψαλμὸς τῷ ᾿Ασάφ, ᾠδὴ
πρὸς τὸν Ασσύριον. ο - Τὸ πρὸς τὸν Ασσύριον,
ἀντὶ τοῦ πρὸς τὰ κατὰ τὸν ᾿Ασσύριον Σεναχηρείμ·
τὴν συντριβὴν γὰρ αὐτοῦ προφητεύει, μᾶλλον δὲ
τοῦ νοητοῦ Ασσυρίου τοῦ διαβόλου. Διαλαμβάνει δὲ
καὶ περὶ τῆς μελλούσης κρίσεως. Ἐν ὕμνοις δὲ,
ὅτι εὐχαριστήριος ὁ ψαλμός.
• Γνωστός ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ ὁ Θεός. * Ἰουδαίαν
καὶ Ἰσραὴλ καὶ τὴν ἰουδαϊκὴν καὶ ἱσραηλιτικὴν
υποληπτέον Γραφήν, ἐν ᾗ γνώριμός ἐστιν ὁ Χριστὸς
καὶ μέγα καὶ ἔνδοξον τὸ ὄνομα αὐτοῦ προκαταγγέλω
λεται. Λέγοιτο δ' ἂν καὶ Ἰουδαία νέα καὶ Ἰσραὴλ
καὶ ἡ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησία.
• Καὶ ἐγενήθη ἐν εἰρήνῃ ὁ τόπος αὐτοῦ.»
Εἰρήνην φησὶ τὸν εἰρηνεύοντα ἄνθρωπον, πρὸς τοὺς
ἀνθρώπους μὲν ἐν τῷ ἀγαπᾶν αὐτοὺς, πρὸς τὰ πάθη
δὲ ἐν τῷ ὑποτάττειν αὐτά. Ἐν τῷ τοιούτῳ δὲ γίνει
ται τὸ προσχωριστικὸν τοῦ Θεοῦ. Σιὼν δὲ σκοπεύτήριον ἑρμηνεύεται, καὶ εἴη ἂν Σιὼν ὁ πόῤῥωθεν
τὰς τῶν δυσμενῶν ἐπελεύσεις κατασκεπόμενος.
• Εκεί συνέτριψε τὰ κράτη τῶν τόξων, ὅπλον, και
ῥομφαίαν, καὶ πόλεμον.» — Ἐκεῖ ἐν τῷ εἰρή
νευόν τι ἀνθρώπῳ συνέτριψεν ἤτοι κατήργησε
πάντα τοῦ Βελίαρ τὰ μηχανήματα.
ο Φωτίζεις σὺ θαυμαστῶς ἀπὸ ὀρέων αιωνίων.»
- Φωτίζει; φωτὶ χαρᾶς καὶ ἀντιλήψεως τοὺς ἐν
σκότει λύπης καὶ ἀπογνώσεως. Ορη δὲ αἰώνια
ὑποληπτέον τοὺς οὐρανοὺς διὰ τὸ ὕψος καὶ τὸ διαρκὲς, μᾶλλον δὲ τὰς ἀγγελικὰς δυνάμεις δι' ὧν πρὸς
τὸ κρεῖττον καθοδηγούμεθα.
• Εταράχθησαν πάντες οἱ ἀσύνετοι τῇ καρδίᾳ.
Εταράχθησαν οι Ασσύριοι ἀναιρούμενοι καὶ οἱ
δαίμονες κατατροπούμενοι, οἱ καὶ ἄμφω ὡς θεομά
χοι ἀσύνετοι καὶ ἀνόητει.
«Ὕπνωσαν ὕπνον αὐτῶν· καὶ οὐχ εὗρον οὐδὲν
πάντες οἱ ἄνδρες τοῦ πλούτου ταῖς χερσὶν αὐτῶν.»
Εκοιμήθησαν πάντες οἱ ἄνδρες καὶ οὐχ εὗρεν
ἐν ταῖς χερσὶν οὐδὲν τοῦ πλούτου ὂν προσεδόκησαν
λαβεῖν. "Ανδρας δὲ νοητέον καὶ τοὺς Βαβυλωνίους,
καὶ τοὺς δαίμονας· ὕπνος δὲ τῶν δαιμόνων ἡ ἀργία,
καὶ πλοῦτος τὸ ἁμαρτῆσαι ἡμᾶς.
• Ἀπὸ ἐπιτιμήσεώς σου, ὁ Θεὸς Ἰακώβ, ἐνύσταξαν οἱ ἐπιβεβηκότες τοῖς ἵπποις. κ Επιτίμησιν λέγει τὴν κατὰ τῶν πολεμίων ἀπόφασιν·
νυσταγμὸν δὲ τὴν πάρεσιν τῆς δυνάμεως· ἐπιθε
Εηκότας δὲ τοῖς ἵπποις τοὺς ἐχθροὺς, ἐπιβεβηκέ
ναι δὲ τοῖς ἵπποις καὶ οἱ δαίμονες λέγονται διὰ τὸ
τάχος καὶ τὴν ἐν τοῖς θηλυμανέσιν ἀνάπαυσιν.
• Σὺ φοβερὸς εἶ· καὶ τίς ἀντιστήσεταί σοι; ἀπὸ
τότε ἡ ὀργή σου. Τὸ ἀπὸ τότε ἢ ἀορίστως ἀντὶ
πάλαι, πρὸ πολλοῦ, ἡ ἀντὶ τοῦ, ἀφ' οὗ, δηλονότι κατά
σοῦ ἐβλασφήμησαν.
δηλωθεῖσαν ἀπόφανσιν ἀκουστήν μοι ἐκ τοῦ οὐρανοῦ
πεποίηκας ὡς προφήτης, μᾶλλον δὲ τὴν παγκόσμιον
κρίσιν ἀκουστὴν ἐποίησας πᾶσιν ἀνθρώποις διὰ τῆς
παρὰ σοῦ ἄνωθεν ἐμπνευσθείσης ἁγίας Γραφῆς.
• Γῇ ἐφοβήθη καὶ ἡσύχασεν. ο - Γήν καλεῖ
πάντα γηγενῆ καὶ μᾶλλον τοὺς φρονοῦντας τὰ
γήινα. Ησύχασαν δὲ οἱ ἄνθρωποι, καταργηθέντος
ἔργου παντὸς ἐν τῷ κινηθῆναι εἰς τὴν ῥηθεῖσαν
κρίσιν τὸν Θεὸν ὥστε σῶσαι πάντας τους δικαίους·
ἴδιον γὰρ δικαίου παντὸς ἡ πραότης.
• Ὅτι ἐνθύμιον ἀνθρώπου ἐξομολογήσεται σοι.
Τότε, φησί, πᾶν ἐνθύμιον ἀνθρώπινεν, αὐτὸς
ἑαυτὸ ἀποκαλύψει σοι δικάζονται.
• Καὶ ἐγκατάλημμα ἐνθυμίου εορτάσει σοι.» -
Καὶ τὸ λείψανον δὲ τοῦ ἐνθυμήματος, τουτέστι τὸ
βραχύτατον αὐτοῦ μόριον, ἑορτάσει σοι, ήγουν ἐπι
δείξει καὶ θεατρίσει σοι εαυτό· ἑορτὴ γὰρ ἐπίσ
δειξίς ἐστι τοῦ ἑορταζομένου πράγματος καὶ θεα
τρισμός.
• Εὔξασθε, καὶ ἀπόδοτε Κυρίῳ τῷ Θεῷ ἡμῶν.
— Τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων ὑποσχέσεις μετανοίας ποιήσατε πρὸς τὸν Θεὸν, καὶ ἀπόδοτε ταύτας
αὐτῷ ὡς χρέος ἀναγκαιότατον
• Πάντες οι κύκλῳ αὐτοῦ οἴσουσι δώρα.»
• Κύκλῳ τοῦ Θεοῦ οἱ ἀγαπῶντες αὐτὸν οἱ πάντες
οἴσουσι τούτῳ δῶρα, τὰς ἀρετάς.
• Τῷ φοβερῷ καὶ ἀφαιρουμένῳ πνεύματα ἀρχόν
των.» - Πνεύματα τὰς ψυχὰς λέγει· βασιλεῖς δὲ
τῆς γῆς τὸν Φαραὼ καὶ ἄλλους, ὅσοι τῶν θείων τερατ
Ο τουργημάτων πεπείρανται.
ΨΑΛΜΟΣ ΟΤ
• Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ Ιδιθούμ, ψαλμὸς τῷ 'Ασάφ.» — Τὸ Ὑπὲρ Ιδιθοὺμ τὸ ὑπὸ Ἰδιθούμ δη
λοῖ· τῷ γὰρ Ιδιθοὺμ ἐδόθη ὁ ψαλμὸς πρὸς τὸ ψαλ
τῳδηθῆναι· τοῦ δὲ μὴ εὐκαιρήσαντος ὁ ᾿Ασάφ αὐτὸν
ἐψαλτώδησεν. Ἐσχημάτισται δὲ προσώπῳ τοῦ αἰχμα
λωτισθέντος εἰς Βαβυλώνα λαοῦ.
• Φωνή μου πρὸς Κύριον ἐκέκραξα· φωνῇ μου
πρὸς Θεὸν, καὶ προσέσχε μοι. ο – Από κοινοῦ τὸ
ἐκέκραξα.
«Τὸν Θεὸν ἐξεζήτησα.» — Τὸ ἐξεζήτησα τὴν
σπουδαίαν ζήτησιν δηλοί.
Από
• Ταϊς χερσί μου νυκτὸς ἐναντίον.»
κοινοῦ τὸ ἐξεζήτησα.Ταῖς χερσὶ δὲ ἀντὶ τοῦ, αἴρων
τὰς χεῖρας εἰς προσευχήν. Νυκτὸς δὲ, διότι τότε
πανταχόθεν ἄδεια. Ἐναντίον δὲ ἤτοι ἐνώπιον αὐτ
τοῦ, ὡς πάντα βλέποντος, οὐκ ἠπατήθην καὶ ταῖς
ἐλπίσιν, ήγουν οὐκ ἐστόχησα βοηθὸν ἐλπίσας εὑρεῖν
αὐτόν.
• Απηνήνατο παρακληθῆναι ἡ ψυχή μου.» -
Απηγόρευσε παρηγορηθῆναι ἐξ ἀνθρώπου λίαν βα
ρυθυμοῦσα.
Εμνήσθην τοῦ Θεοῦ καὶ εὐφράνθην.» - Μόνον
τότε παρηγορήθην, οπότε ἐμνήσθην ὅτι δύναται ὁ
Θεός βοηθῆσαί με
Η ολέσχησα, καὶ ὠλιγοψύχησε τὸ πνεῦμά μου.
Εμελέτων ἐν ἑαυτῷ καὶ ἐφρόντιζον πῶς ἀπαλ
col. 1511–1512page 493 of 548
PG 142:1511λαγείην τῶν ἀλγεινῶν, καὶ μὴ εὑρίσκοντός μου λύσιν, μαι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῶν θαυμασίων σου.» ἐστενοχωρήθη ἡ ψυχή μου. Προσκατελάβοντο φυλακας οἱ ὀφθαλμοί μου. – Εθος ἐν τοῖς στρατοπέδοις διαβρείσθαι τὴν νύ στα πᾶσαν εἰς τέσσαρα μέρη, καὶ καθ᾿ ἓν ἕκαστον τεταρτημόριον τῆς νυκτὸς ἐπαγρυπνείν στρατιώτας ἀμοιβαδὸν καὶ φυλάσσειν τὸ ὅλον στρατόπεδον. Εντεῦθεν οὖν τὰ τέσσαρα τεταρτημόρια τῆς νυκτός ὠνομάσθησαν φυλακαί. Πρέλαβον οὖν, φησίν, οι ὀφθαλμοί μου τὰς τῆς νυκτός φυλακάς, ήγουν απ πᾶσαι φυλακαὶ τῆς νυκτὸς ἀγρυπνοῦντά με κατα λάμβανον· ὑπὸ γὰρ τῆς συνεχούς μερίμνης ἀπήν ὁ ὕπνος τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν. Εταράχθην, καὶ οὐκ ἐλάλησα, κ Συνεχύθην τοῖς θλίψεσιν, ἀλλ' οὐκ ἐξέφηνα ταύτας πρὸς τοὺς Εχθρούς· ἵνα μὴ καὶ μᾶλλον ἐπιχαρῶσί μοι. Διελογισάμην ἡμέρας ἀρχαίας· καὶ ἔτη αιώνια ἐμνήσθην. ο ᾿Ανελογισάμην τοὺς ἔκπαλαι και ρούς, ὅτε τῆς ἐν Αἰγύπτῳ δουλείας ελυτρώθησαν εξ τότε καὶ μυρία ενηργετήθησαν. Τὸ δὲ ἐμνήσθην ἀντὶ τοῦ ἐνεπολέμησα κατὰ νοῦν τὸ δὲ ἐμελέτησα τὴν μετὰ σκέψεως ἀνάμνησιν δηλοί. Καὶ ἐμελέτησα νυκτός, μετὰ τῆς καρδίας μου ἠδολέσχουν, ο – Τὸ νυκτὸς ἀντὶ τοῦ ἐν νυκτί, ὅτι Ηρεμία πάντων. Μετά τῆς καρδίας μου δὲ, ἀντὶ τοῦ ἐν τῇ ψυχῇ μου. «Καὶ ἔκαλλεν τὸ πνεῦμά μου.» Τὸ ἔσκαλλεν, ἀντὶ τοῦ ἀνώρυττεν, ἀνηρεύνα. Τί δὲ τὰ ἐπαγόμενα; Μὴ εἰς τοὺς αἰῶνας ἀπώσεται Κύριος, καὶ οὐ προσθήκες τοῦ εὐδοκῆσαι ἔτι;» Τι προσθήσει ἐπὶ τοῦ τὰ αὐτὰ καὶ πάλιν ποιῆσαι καὶ ἐνεργήσαι τάττεται παρὰ τῆς Γραφῆς. Τὸ γοῦν μὴ οὐ προσ βήσει εὐδοκῆται ἡ ἀντὶ τοῦ, μὴ οὐχὶ καὶ πάλιν εὐ δοκήσει, τουτέστι ἀγαθὰ θελήσει, ήγουν εὐεργετήσει. Τὸ τοῦ δὲ παρέλκει· ἐπαπορητικὰ δὲ τὰ ῥήτ ματα μέχρι τοῦ· «Καὶ εἶπα, Νῦν ἀρξάμην.» “Η εἰς τέλος τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀποκρύψει;ν εἰς τέλος νῦν ἀντὶ τοῦ παντελώς. Τὸ Συνετέλεσε ῥῆμα ἀπὸ γενιᾶς εἰς γενιάν.» Μήποτε, φησί, τὸ ἀπὸ γενεᾶς εἰς γενεὰν βήμα, τουτέστι τὴν ἀρχαίαν ἐπαγγελίαν τὴν πρὸς τοὺ; πατέρας ἡμῶν συντέλεσεν, εἴτουν συνέκλεισεν ὡς μὴ παραιτέρω χωρῆσαι. «Καὶ εἶπα, Νῦν ἡεξάμην. ο - - Εὐγνωμοσύνης ὁ λόγος· ἀναλογισάμενος γάρ φησιν· "Α ἥμαρτον, εἶπα ὅτι νῦν ἀρχή μοι τῆς εὐεξίας τιμωρίας· τὰ γὰρ μέχρι τοῦ νῦν προοίμια ταύτης. Αὕτη ἡ ἀλλοίωσις τῆς δεξιᾶς τοῦ Ὑψίστου. Η εναλλαγή, φησὶν, ἡ ἀπὸ ἐλευθερίας καὶ αἰνέ σεως εἰς στενοχωρίαν τῆς θείας ἔργων χειρός, και λαζούσης ἡμᾶς. ᾿Αναγωγικῶς δὲ περὶ τῆς εὐαγ γελικής πολιτείας ὁ λόγος· ταύτην γὰρ προφητι τοῖς ὄμμασιν ἰδὼν ὁ Δαυΐδ παρηλλαγμένην τῆς νου μικῆς, φησὶν ὅτι αὕτη τοῦ Χριστοῦ ἐστὶν ἔργον οὗτος γὰρ δεξιὰ καὶ βραχίων τοῦ Πατρὸς προσαγορεύεται κατὰ τὴν θεότητα, ὡς ποιητής πάντων καὶ ὡς δύναμις. Εμνήσθην τῶν ἔργων Κυρίου, ὅτι μνησθήσο Απ' κοινοῦ ληπτέον αὖθις τὸ καὶ εἶπα. Εργα δὲ Κυρί καὶ ἐπιτηδεύματα καλεῖ τὰς πρὸς ἀνθρώπων σωτη ρίαν οἰκονομίας αὐτοῦ. Ηγουν «Ο Θεός, ἐν τῷ ἁγίῳ ἡ ὁδός σου.» ἐν ἁγιότητι ἡ πρᾶξις σου· πᾶσα γὰρ πρᾶξις Θεοῦ ἁγία καὶ ἄμεμπτος. Καὶ ἄλλως δὲ ἅγιος ὁ Χριστὸς ὁ μόνος ἀναμάρτητος, ἐν ᾧ ἡ περὶ τῶν ἀνθρώπων σωτηρίας οἰκονομία τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἐνηρο γήθη. Τίς θεός μέγας ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν; Τις θεὸς τῶν ἀλλοφύλων οὕτω μεγαλοδύναμος καὶ μεγαλουργὸς καθώς ὁ ἡμέτερος; Σὺ εἶ Θεὸς, ὁ ποιῶν θαυμάσια. 1 κυρίως θεὸς, ὁ ποιῶν θαυμαστὰ ἔργα. Σε 6 Εγνώρισας ἐν τοῖς λαοῖς τὴν δύναμίν σου. ο Εγνωρίσθη μὲν ἐν ταῖς Αἰγυπτίοις καὶ τοῖς λοι ποῖς ἀλλοφύλοις ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ ἔργοις αὐτοῖς (λαοὺς γὰρ ἐνταῦθα τὰ ἔθνη φησίν), εγνωρίσθη δὲ ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ὕστερον ἡ ἐνυπόστατος δύνα μις τοῦ Πατρός. Ελυτρώσω ἐν τῷ βραχίονί σου τὸν λαόν σου τοὺς Ἰακὼς καὶ Ἰωσήφ.» Ἐν μὲν θείᾳ δυνά μει τερατουργῶν λελύτρωται τῶν ἐθνῶν ὁ ἐξ αχώδ καὶ Ἰωσὴφ κατηγμένος λαός παλαιός, ἐν δὲ τῷ Χριστῷ τῆς τοῦ διαβόλου τυραννίδος ὁ νέος λαός ἡμεῖς λελυτρώμεθα, οἵτινες καὶ οἱ υἱοὶ Θεοῦ καλούμεθα καὶ Ἰακὼβ καὶ Ἰωσήφ, ὡς ἀντὶ τοῦ παλαιοῦ λαοῦ υἱοθετηθέντες αὐτῷ καὶ τὴν ἐκείνου, δὴ τοῦ παλαιοῦ λαοῦ, καὶ οἰκείωσιν καὶ κλῆσιν κληρονομήσαντες. Είδησάν σε ὕδατα, ὁ Θεὸς, εἴδοσάν σε ύδατα, καὶ ἐφοβήθησαν, καὶ ἐταράχθησαν άβυσσοι. Πλήθος ήχους υδάτων φωνὴν ἔδωκαν αἱ νεφέλαι. πεπείρανται μὲν τῆς θείας δυνάμεως τὰ τῆς Ἐρυθράς ὕδατα καὶ οἱονεὶ φοβηθέντα διέστησαν, ὅτε καὶ τὰ βάθη τῆς θαλάσσης ἐταράχθησαν τῷ ἐμπεσόντι ἀνέμῳ τοῖς ὕδασι, καὶ πλῆθος γέγονε τότε τοῦ ἤχου τῶν ὑδάτων, τουτέστι πολὺς ἦχος· εὑρίσκεται γὰρ καὶ τὸ ἦχος εὐθεῖα· εἴδοσαν δὲ ὕδατα τὸν Χριστὸν, ὅτε τοῦ πλοίου βυθιζομένου, διυπνισθεὶς αὐτὸς ἐπει τίμησε τοῖς ἀνέμοις καὶ τῇ θαλάσσῃ, καὶ ἐφοβήθη καὶ ἡσύχασε. Τότε δὲ ἐταράχθησαν καὶ αἱ ἄβυσσοι τῆς θαλάσσης τῷ φόβῳ τῆς δεσποτικῆς ἐπιτιμήσεως. Ἔτι δὲ τὸ πλῆθος τοῦ ἤχους τῶν ὑδάτων ἦτο τῶν ἠχηθέντων κυμάτων ἡ πληθύς. Καὶ γὰρ τὰ βέλη του διαπορεύονται, φωνὴ τῆς βροντῆς σου ἐν τῷ τροχῷ, ο — Καταιγίδος γενομέν νης εἰκὸς καὶ βροντάς γενέσθαι καὶ ἀστραπές, εἰς κατάπληξιν τῶν Αἰγυπτίων, φωνα: δὲ τῶν νεφελῶν αἱ βρονταί· βέλη δὲ διαπορευόμενα κατ' ἐχθρῶν νοτ θεῖεν ἂν οἱ ἀστραπαί. Τι μέντοι διαπορεύονται ἀντὶ τοῦ διεπορεύοντο ἀντιχρονικῶς· καὶ ὁ γὰρ σύνδεσμος περιττός. Φωνὴν δὲ ἔδωκαν αἱ νεφέλαι ἐπὶ τῆς μεταμορφώσεως. Φησί γάρ· ο Καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ τῆς νεφέλης λέγουσα· Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός· βέλη δὲ Χριστοῦ οἱ ἀπόστολοι, διαπορευόμενοι εἰς τὸν κόσμον καὶ ἀναιροῦντες τοὺς δαί μονας.
λαγείην τῶν ἀλγεινῶν, καὶ μὴ εὑρίσκοντός μου λύσιν, μαι ἀπὸ τῆς ἀρχῆς τῶν θαυμασίων σου.» -
ἐστενοχωρήθη ἡ ψυχή μου.
• Προσκατελάβοντο φυλακας οἱ ὀφθαλμοί μου.
– Εθος ἐν τοῖς στρατοπέδοις διαβρείσθαι τὴν νύστα πᾶσαν εἰς τέσσαρα μέρη, καὶ καθ᾿ ἓν ἕκαστον
τεταρτημόριον τῆς νυκτὸς ἐπαγρυπνείν στρατιώτας
ἀμοιβαδὸν καὶ φυλάσσειν τὸ ὅλον στρατόπεδον.
Εντεῦθεν οὖν τὰ τέσσαρα τεταρτημόρια τῆς νυκτός
ὠνομάσθησαν φυλακαί. Πρέλαβον οὖν, φησίν, οι
ὀφθαλμοί μου τὰς τῆς νυκτός φυλακάς, ήγουν απ
πᾶσαι φυλακαὶ τῆς νυκτὸς ἀγρυπνοῦντά με κατα
λάμβανον· ὑπὸ γὰρ τῆς συνεχούς μερίμνης ἀπήν
ὁ ὕπνος τῶν ἐμῶν ὀφθαλμῶν.
• Εταράχθην, καὶ οὐκ ἐλάλησα, κ Συνεχύθην
τοῖς θλίψεσιν, ἀλλ' οὐκ ἐξέφηνα ταύτας πρὸς τοὺς
Εχθρούς· ἵνα μὴ καὶ μᾶλλον ἐπιχαρῶσί μοι.
• Διελογισάμην ἡμέρας ἀρχαίας· καὶ ἔτη αιώνια
ἐμνήσθην. ο ᾿Ανελογισάμην τοὺς ἔκπαλαι και
ρούς, ὅτε τῆς ἐν Αἰγύπτῳ δουλείας ελυτρώθησαν εξ
τότε καὶ μυρία ενηργετήθησαν. Τὸ δὲ ἐμνήσθην
ἀντὶ τοῦ ἐνεπολέμησα κατὰ νοῦν τὸ δὲ ἐμελέτησα
τὴν μετὰ σκέψεως ἀνάμνησιν δηλοί.
• Καὶ ἐμελέτησα νυκτός, μετὰ τῆς καρδίας μου
ἠδολέσχουν, ο – Τὸ νυκτὸς ἀντὶ τοῦ ἐν νυκτί, ὅτι
Ηρεμία πάντων. Μετά τῆς καρδίας μου δὲ, ἀντὶ τοῦ
ἐν τῇ ψυχῇ μου.
«Καὶ ἔκαλλεν τὸ πνεῦμά μου.» Τὸ ἔσκαλ
λεν, ἀντὶ τοῦ ἀνώρυττεν, ἀνηρεύνα. Τί δὲ τὰ ἐπαγόμένα;
• Μὴ εἰς τοὺς αἰῶνας ἀπώσεται Κύριος, καὶ οὐ
προσθήκες τοῦ εὐδοκῆσαι ἔτι;» Τι προσθήσει
ἐπὶ τοῦ τὰ αὐτὰ καὶ πάλιν ποιῆσαι καὶ ἐνεργήσαι
τάττεται παρὰ τῆς Γραφῆς. Τὸ γοῦν μὴ οὐ προσ
βήσει εὐδοκῆται ἡ ἀντὶ τοῦ, μὴ οὐχὶ καὶ πάλιν εὐδοκήσει, τουτέστι ἀγαθὰ θελήσει, ήγουν εὐεργετήσει. Τὸ τοῦ δὲ παρέλκει· ἐπαπορητικὰ δὲ τὰ ῥήτ
ματα μέχρι τοῦ· «Καὶ εἶπα, Νῦν ἀρξάμην.»
: “Η εἰς τέλος τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἀποκρύψει;ν
εἰς τέλος νῦν ἀντὶ τοῦ παντελώς.
Τὸ
• Συνετέλεσε ῥῆμα ἀπὸ γενιᾶς εἰς γενιάν.»
Μήποτε, φησί, τὸ ἀπὸ γενεᾶς εἰς γενεὰν βήμα,
τουτέστι τὴν ἀρχαίαν ἐπαγγελίαν τὴν πρὸς τοὺ;
πατέρας ἡμῶν συντέλεσεν, εἴτουν συνέκλεισεν ὡς
μὴ παραιτέρω χωρῆσαι.
«Καὶ εἶπα, Νῦν ἡεξάμην. ο - - Εὐγνωμοσύνης ὁ
λόγος· ἀναλογισάμενος γάρ φησιν· "Α ἥμαρτον,
εἶπα ὅτι νῦν ἀρχή μοι τῆς εὐεξίας τιμωρίας· τὰ
γὰρ μέχρι τοῦ νῦν προοίμια ταύτης.
• Αὕτη ἡ ἀλλοίωσις τῆς δεξιᾶς τοῦ Ὑψίστου. —
Η εναλλαγή, φησὶν, ἡ ἀπὸ ἐλευθερίας καὶ αἰνέσεως εἰς στενοχωρίαν τῆς θείας ἔργων χειρός, και
λαζούσης ἡμᾶς. ᾿Αναγωγικῶς δὲ περὶ τῆς εὐαγ
γελικής πολιτείας ὁ λόγος· ταύτην γὰρ προφητι
τοῖς ὄμμασιν ἰδὼν ὁ Δαυΐδ παρηλλαγμένην τῆς νου
μικῆς, φησὶν ὅτι αὕτη τοῦ Χριστοῦ ἐστὶν ἔργον·
οὗτος γὰρ δεξιὰ καὶ βραχίων τοῦ Πατρὸς προσαγορεύεται κατὰ τὴν θεότητα, ὡς ποιητής πάντων καὶ
ὡς δύναμις.
• Εμνήσθην τῶν ἔργων Κυρίου, ὅτι μνησθήσο
Απ'
κοινοῦ ληπτέον αὖθις τὸ καὶ εἶπα. Εργα δὲ Κυρί
καὶ ἐπιτηδεύματα καλεῖ τὰς πρὸς ἀνθρώπων σωτη
ρίαν οἰκονομίας αὐτοῦ.
Ηγουν
«Ο Θεός, ἐν τῷ ἁγίῳ ἡ ὁδός σου.»
ἐν ἁγιότητι ἡ πρᾶξις σου· πᾶσα γὰρ πρᾶξις Θεοῦ
ἁγία καὶ ἄμεμπτος. Καὶ ἄλλως δὲ ἅγιος ὁ Χριστὸς
ὁ μόνος ἀναμάρτητος, ἐν ᾧ ἡ περὶ τῶν ἀνθρώπων
σωτηρίας οἰκονομία τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς ἐνηρο
γήθη.
• Τίς θεός μέγας ὡς ὁ Θεὸς ἡμῶν; Τις
θεὸς τῶν ἀλλοφύλων οὕτω μεγαλοδύναμος καὶ μεγα
λουργός καθώς ὁ ἡμέτερος;
• Σὺ εἶ Θεὸς, ὁ ποιῶν θαυμάσια. 1
κυρίως θεὸς, ὁ ποιῶν θαυμαστὰ ἔργα.
Σε 6
• Εγνώρισας ἐν τοῖς λαοῖς τὴν δύναμίν σου. ο
Εγνωρίσθη μὲν ἐν ταῖς Αἰγυπτίοις καὶ τοῖς λοι
ποῖς ἀλλοφύλοις ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ ἔργοις αὐτοῖς
(λαοὺς γὰρ ἐνταῦθα τὰ ἔθνη φησίν), εγνωρίσθη δὲ
ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν ὕστερον ἡ ἐνυπόστατος δύναμις τοῦ Πατρός.
• Ελυτρώσω ἐν τῷ βραχίονί σου τὸν λαόν σου
τοὺς Ἰακὼς καὶ Ἰωσήφ.» Ἐν μὲν θείᾳ δυνάμει τερατουργῶν λελύτρωται τῶν ἐθνῶν ὁ ἐξ αχώδ
καὶ Ἰωσὴφ κατηγμένος λαός παλαιός, ἐν δὲ τῷ
Χριστῷ τῆς τοῦ διαβόλου τυραννίδος ὁ νέος λαός
ἡμεῖς λελυτρώμεθα, οἵτινες καὶ οἱ υἱοὶ Θεοῦ καλού
μεθα καὶ Ἰακὼβ καὶ Ἰωσήφ, ὡς ἀντὶ τοῦ παλαιοῦ
λαοῦ υἱοθετηθέντες αὐτῷ καὶ τὴν ἐκείνου, δὴ τοῦ
παλαιοῦ λαοῦ, καὶ οἰκείωσιν καὶ κλῆσιν κληρονομή
σαντες.
• Είδησάν σε ὕδατα, ὁ Θεὸς, εἴδοσάν σε ύδατα, καὶ
ἐφοβήθησαν, καὶ ἐταράχθησαν άβυσσοι. Πλήθος
ήχους υδάτων φωνὴν ἔδωκαν αἱ νεφέλαι. Πεπεί
ρανται μὲν τῆς θείας δυνάμεως τὰ τῆς Ἐρυθράς
ὕδατα καὶ οἱονεὶ φοβηθέντα διέστησαν, ὅτε καὶ τὰ
βάθη τῆς θαλάσσης ἐταράχθησαν τῷ ἐμπεσόντι
ἀνέμῳ τοῖς ὕδασι, καὶ πλῆθος γέγονε τότε τοῦ ἤχου
τῶν ὑδάτων, τουτέστι πολὺς ἦχος· εὑρίσκεται γὰρ
καὶ τὸ ἦχος εὐθεῖα· εἴδοσαν δὲ ὕδατα τὸν Χριστὸν,
ὅτε τοῦ πλοίου βυθιζομένου, διυπνισθεὶς αὐτὸς ἐπει
τίμησε τοῖς ἀνέμοις καὶ τῇ θαλάσσῃ, καὶ ἐφοβήθη
καὶ ἡσύχασε. Τότε δὲ ἐταράχθησαν καὶ αἱ ἄβυσσοι
τῆς θαλάσσης τῷ φόβῳ τῆς δεσποτικῆς ἐπιτιμή
σεως. Ἔτι δὲ τὸ πλῆθος τοῦ ἤχους τῶν ὑδάτων ἦτο:
τῶν ἠχηθέντων κυμάτων ἡ πληθύς.
• Καὶ γὰρ τὰ βέλη του διαπορεύονται, φωνὴ τῆς
βροντῆς σου ἐν τῷ τροχῷ, ο — Καταιγίδος γενομέν
νης εἰκὸς καὶ βροντάς γενέσθαι καὶ ἀστραπές, εἰς
κατάπληξιν τῶν Αἰγυπτίων, φωνα: δὲ τῶν νεφελῶν
αἱ βρονταί· βέλη δὲ διαπορευόμενα κατ' ἐχθρῶν νοτ
θεῖεν ἂν οἱ ἀστραπαί. Τι μέντοι διαπορεύονται ἀντὶ
τοῦ διεπορεύοντο ἀντιχρονικῶς· καὶ ὁ γὰρ σύνδεσμος
περιττός. Φωνὴν δὲ ἔδωκαν αἱ νεφέλαι ἐπὶ τῆς
μεταμορφώσεως. Φησί γάρ· ο Καὶ ἰδοὺ φωνὴ ἐκ
τῆς νεφέλης λέγουσα· Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ
ἀγαπητός· βέλη δὲ Χριστοῦ οἱ ἀπόστολοι, διαπο
ρευόμενοι εἰς τὸν κόσμον καὶ ἀναιροῦντες τοὺς δαίμονας.
col. 1513–1514page 494 of 548
PG 142:1513Ηχος τῆς ὑπὸ σοῦ κτισθείσης βροντῆς, ἐν ἐκάἐβεβαιώθημεν καὶ ἐπληροφορήθημεν. Βούλεται δὲ στην ἅρματι ἦν τροχὸς γὰρ ἀπὸ μέρους τὸ ὅλον ἅρμα ἀπαριθμήσασθαι τὰς τῶν Ἰουδαίων εὐεργεσίας, κληθῆναι δύναται, ὑφ᾽ ἧς δὴ τῆς βροντῆς ἐκταραχθέν τοὺς αὐτῶν παροργισμοὺς εἰς τὸν εὐεργέτην, τὰς των τῶν ἵππων συνεδέθησαν ἀλλήλοις οἱ ἄξονες τῶν ἐντεῦθεν διαφόρους παιδείας και Ιατρείας, ὑφ' ὧν τῆς τρεχῶν καὶ ἤγετο μετά βίας ἡ Αἰγύπτιος στρατιά. κακίας μὴ ἐκτριβείτης ἀναγκαίως δηλονότι τὸ τῆς Φωνὴ δὲ βροντῆς καὶ τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, θείας ἐνανθρωπήσεως αἴτιον τὸ συνετῶς παραδεί ὡς ἐξ οὐρανοῦ ἦχον καὶ ὡς στερεὸν καὶ ἐξά κου στον πᾶσιν ἀνθρώποις. Τροχὸς δὲ ὁ κόσμος διὰ τὸ ἄστατον αὐτοῦ. Εφαναν αἱ ἀστραπαί σου τῇ οἰκουμένῃ. ν Ἐφάνησαν ἅπασιν αἱ λαμπρότητες τῶν θαυμασίων σου.» Ἐσαλεύθη καὶ ἔντρομος ἐγενήθη ἡ γῆ.» Εφοβήθησαν πάντες ἄνθρωποι ἀπὸ τοῦ μεγέθους τῶν τεραστίων σου.» Ἐν τῇ θαλάσσῃ ἡ ὁδός σου, καὶ αἱ τρίβοι σου ἐν ὕδασι πολλοῖς· καὶ τὰ ἴχνη σου γνωσθήσονται. Ἐπεὶ προεπορεύετο Κύριος τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· διὰ τῆς θαλάσσης δὲ διελήλυθεν ὁ λαὸς, διὰ τῆς θαλάσσης ὤδευσεν ὁ Κύριος. Τὰ ἴχνη δὲ τῆς τοιαύτης πορείας σου οὐ γινώσκονται, διὰ τὸ συναχθῆναι πά λιν τὸ ὕδωρ ὁμοῦ, καὶ ἑνωθῆναι τὴν θάλασσαν. 'Ο Χριστὸς δὲ ἐν τῇ θαλάσσῃ τὴν ὁδὸν ἐποιήσατο ὅτε ἀπῆλθε πρὸς τοὺς μαθητάς, πεζεύων ἐπάνω τῆς θαλάσσης. Τὰ ἴχνη καθ᾽ ὕδατος οὐ συνίστανται. Ωδήγησας ὡς πρόβατα τὸν λαόν σου ἐν χειρὶ Μωϋσῆ καὶ Ααρών.» - Ως πρόβατα εἶπε, ση μαίνων τὴν εἰς αὐτοὺς ἐπιμέλειαν, ἐπεὶ καὶ ποιμαίνων τὸν Ἰσραὴλ ονομάζεται. Στρέφεται δὲ ἡ ἀνα γωγὴ τοῦ ῥητοῦ πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς, οὗ νέος λαὸς ὁ Χριστιανικός. Χεὶρ δὲ ἡ χει φαγωγία καὶ ὁδήγησις τοῦ Χριστοῦ· ὅς ἐστι Μωσῆς μὲν ὡς νομοθέτης τοῦ εὐαγγελικοῦ νόμου, Ααρών δὲ, ὡς μέγας ἀρχιερεὺς, θύσας ἑαυτὸν ὑπὲρ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. ΨΑΛΜΟΣ ΟΖ'. Συνέσεως Ασάφ.» – Συνέσεως γὰρ δεῖ πρὸς τὸ γνῶναι ὅτι ὁ Δαυὶό προσώπῳ Χριστοῦ τόνδε τὸν ψαλμὸν λέγει πρὸς τοὺς πιστούς. Προσέχετε, λαός μου, τῷ νόμῳ μου, κλίνατε τὸ οἷς ὑμῶν εἰς τὰ ῥήματα τοῦ στόματός μου. ) Νόμον λέγει τὸν εὐαγγελικόν. Ανοίξω ἐν παραβολαῖς τὸ στόμα μου· φθέγ ξεμαι προβλήματα ἀπ' ἀρχῆς.» — Τὰς εὐαγγελικὰς παραβολὰς ὠνόμασε καὶ προβλήματα. Δηλοῦσι δὲ καὶ ἄμφω τὸ αἰνιγματώδες, μᾶλλον μέντοι τὰ προβλήματα ἐνταῦθα αὐτὰ σημαίνει τὰ προκαλύμματα. Δηλοῦνται δὲ διὰ τούτων κεκαλυμμένα καὶ ἀπόκρυφα πράγματα· οὕτω γὰρ καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος ἡρμήνευσε· «Φθέγξομαι κεκρυμμένα ἀπὸ καταβολής κόσμου·, τὰ τοῦ Χριστοῦ γὰρ οἰκονομήματά τε καὶ κατορθώματα κεκρυμμένα ἦσαν ἀπ' αἰῶνος· τοῦτο γὰρ σημαίνει τὸ ἀπ' ἀρ χῆς· ἃ δὴ αὐτὸς ὁ Χριστὸς ἐφθέγξατο καὶ εὐηγγελίσατο. Όσα ηκούσαμεν καὶ ἔγνωμεν αὐτά.» — Τὸ ὅσα καθ' ἑαυτὸν ἀναγνωστέον θαυμαστικῶς, ώσάν· Ω πόσα ηκούσαμεν παρά τε τῶν θείων Γραφῶν. Ἐκού σαμεν δὲ εἶπε διὰ τὸ πρόσλημμα· ἔγνωμεν δὲ ἀντὶ κνυται. Καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν διηγήσαντο ἡμῖν.» Οἱ μὲν πατέρες διηγήσαντο αὐτὰ τοῖς προσεχῶς τέκνοις αὐτῶν· τὰ δὲ τέκνα οὐκ ἔκρυψαν ἅπερ ἔμα. θον πρὸς ἑτέραν μετ᾿ αὐτοὺς γενεάν, ἀλλ' ὁμοίω διηγήσαντο αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν, καὶ οὕτω καθε ξῆς· νόμος γὰρ ἦν λέγων·. Διδάξεις αὐτὰ τοῖς υἱοῖς σου, καὶ τοῖς υἱοῖς τῶν υἱῶν σου. Απαγγέλλοντες τὰς αἰνέσεις τοῦ Κυρίου καὶ τὰς δυναστείας αὐτοῦ καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ & οι ἐποίησεν.» -- Τό, «οἱ πατέρες ἡμῶν διηγήσαντο ἡμῖν,» τῷ ἀπαγγέλλοντες συντάττεται καθ' ύπερ βατόν. Αἰνέσεις δέ φησι τὰ αἰνετὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ. ο Υιοί τεχθησόμενοι καὶ ἀναστήσονται καὶ ἀπαγγελοῦσιν αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν.»· Τὸ ἀναστήσονται ἀντὶ γεννηθήσονται. Ἵνα θῶνται ἐπὶ τὸν Θεὸν τὴν ἐλπίδα αὐτῶν, καὶ μὴ ἐπιλάθωνται τῶν ἔργων τοῦ Θεοῦ καὶ τὰς ἐντο λὰς αὐτοῦ ἐκζητήσωσιν.» -- Μανθάνοντες δηλαδή, ὅσα ὁ Θεὸς ἐπηγγείλατο τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπ' αὐτ τόν. Γενεά ἥτις οὐ κατηύθυνε τὴν καρδίαν ἑαυτῆς.» Οὐκ ὤρθωσε τὴν καρδίαν ἑαυτῆς, ὥστε ἁπλῶς καὶ βεβαίως πιστεύειν, ἀλλ' ἐσχολίαζε διστάζουσα. Καὶ οὐκ ἐπιστώθη μετὰ τοῦ Θεοῦ τὸ πνεῦμα αὐτῆς.» - Οὐ πιστὴ ἐγένετο ἡ ψυχὴ αὐτοῦ πρὸς τὸν Θεὸν καὶ τοὺς λόγους αὐτοῦ. Υιοί Εφραίμ εντείνοντες καὶ βάλλοντες τόξον ἐστράφησαν ἐν ἡμέρᾳ πολέμου. Οἱ ἀπόγονοι του Ἐφραὶμ οἱ ἐντείνοντες τόξα καὶ βάλλοντες ἐκ τόξων, ἐστράφησαν, δεδώκασι νῶτα φεύγοντες. Δηλοῖ δὲ διὰ τῆς τοῦ Ἐφραίμ φυλῆς καὶ τὰς ἄλλας φυλάς ὅσαι εἰδωλολατρήσασαι παρεδόθησαν τοἶ; ἐχθροῖς αὐτῶν ἡ γὰρ φυλὴ τοῦ Ἐφραὶμ υἱοῦ Ἰωσὴφ τοξικωτέρα τῶν ἄλλων ἦν καὶ ἐν πολέμοις χρησιμωτέρα, Οὐκ ἐφύλαξαν τὴν διαθήκην τοῦ Θεοῦ.» ταῦθα τὸ τῆς ἥττης αἴτιον διασαφεί. Διαθήκην δὲ λέγει τὰς συνθήκας, ἃς διαφόρως ἐποιήσατο μετά τῶν Εβραίων ὁ Θεὸς, ἄγων αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν τῆς ἐπαγγελίας· νόμον δὲ τὰς ἐντολάς. Καὶ ἐπελάθοντο τῶν εὐεργεσιῶν αὐτοῦ καὶ τῶν θαυμασίων αὐτοῦ, ὧν ἔδειξεν αὐτοῖ;.» - θαυμάσια λέγει τὰς τῶν Αἰγυπτίων πληγὰς καὶ τὸν ὅλε θρον αὐτῶν. Εδειξε δὲ αὐτοῖς ταῦτα διὰ τῆς πρὸς αὐτοὺς διδασκαλίας τῶν πατέρων αὐτῶν. Εναντίον τῶν πατέρων αὐτῶν ἃ ἐποίησε θαυ μάσια ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐν πεδίῳ Τάνεως. — Η Τάνις πόλις ἦν Αιγυπτιακὴ ἐν ᾗ τοῦ Φαραὼ τὰ βασίλεια. Παρέστησεν ὕδατα.» - Το παρέστησεν ἀντὶ
15'3
Ηχος τῆς ὑπὸ σοῦ κτισθείσης βροντῆς, ἐν ἐκά- ἐβεβαιώθημεν καὶ ἐπληροφορήθημεν. Βούλεται δὲ
στην ἅρματι ἦν τροχὸς γὰρ ἀπὸ μέρους τὸ ὅλον ἅρμα ἀπαριθμήσασθαι τὰς τῶν Ἰουδαίων εὐεργεσίας,
κληθῆναι δύναται, ὑφ᾽ ἧς δὴ τῆς βροντῆς ἐκταραχθέν τοὺς αὐτῶν παροργισμοὺς εἰς τὸν εὐεργέτην, τὰς
των τῶν ἵππων συνεδέθησαν ἀλλήλοις οἱ ἄξονες τῶν ἐντεῦθεν διαφόρους παιδείας και Ιατρείας, ὑφ' ὧν τῆς
τρεχῶν καὶ ἤγετο μετά βίας ἡ Αἰγύπτιος στρατιά. κακίας μὴ ἐκτριβείτης ἀναγκαίως δηλονότι τὸ τῆς
Φωνὴ δὲ βροντῆς καὶ τὸ εὐαγγελικὸν κήρυγμα, θείας ἐνανθρωπήσεως αἴτιον τὸ συνετῶς παραδεί
ὡς ἐξ οὐρανοῦ ἦχον καὶ ὡς στερεὸν καὶ ἐξά
κου στον πᾶσιν ἀνθρώποις. Τροχὸς δὲ ὁ κόσμος διὰ τὸ
ἄστατον αὐτοῦ.
• Εφαναν αἱ ἀστραπαί σου τῇ οἰκουμένῃ. ν —
• Ἐφάνησαν ἅπασιν αἱ λαμπρότητες τῶν θαυμα
σίων σου.»
• Ἐσαλεύθη καὶ ἔντρομος ἐγενήθη ἡ γῆ.» --
• Εφοβήθησαν πάντες ἄνθρωποι ἀπὸ τοῦ μεγέθους·
τῶν τεραστίων σου.»
• Ἐν τῇ θαλάσσῃ ἡ ὁδός σου, καὶ αἱ τρίβοι σου
ἐν ὕδασι πολλοῖς· καὶ τὰ ἴχνη σου γνωσθήσονται.
Ἐπεὶ προεπορεύετο Κύριος τοῦ λαοῦ αὐτοῦ· διὰ
τῆς θαλάσσης δὲ διελήλυθεν ὁ λαὸς, διὰ τῆς θαλάσ‐
σης ὤδευσεν ὁ Κύριος. Τὰ ἴχνη δὲ τῆς τοιαύτης
πορείας σου οὐ γινώσκονται, διὰ τὸ συναχθῆναι πά
λιν τὸ ὕδωρ ὁμοῦ, καὶ ἑνωθῆναι τὴν θάλασσαν. 'Ο
Χριστὸς δὲ ἐν τῇ θαλάσσῃ τὴν ὁδὸν ἐποιήσατο ὅτε
ἀπῆλθε πρὸς τοὺς μαθητάς, πεζεύων ἐπάνω τῆς
θαλάσσης. Τὰ ἴχνη καθ᾽ ὕδατος οὐ συνίστανται.
• Ωδήγησας ὡς πρόβατα τὸν λαόν σου ἐν χειρὶ
Μωϋσῆ καὶ Ααρών.» - Ως πρόβατα εἶπε, σημαίνων τὴν εἰς αὐτοὺς ἐπιμέλειαν, ἐπεὶ καὶ ποιμαίνων τὸν Ἰσραὴλ ονομάζεται. Στρέφεται δὲ ἡ ἀναγωγὴ τοῦ ῥητοῦ πρὸς τὸ πρόσωπον τοῦ Θεοῦ καὶ
Πατρὸς, οὗ νέος λαὸς ὁ Χριστιανικός. Χεὶρ δὲ ἡ χειφαγωγία καὶ ὁδήγησις τοῦ Χριστοῦ· ὅς ἐστι Μωσῆς
μὲν ὡς νομοθέτης τοῦ εὐαγγελικοῦ νόμου, Ααρών
δὲ, ὡς μέγας ἀρχιερεὺς, θύσας ἑαυτὸν ὑπὲρ τοῦ
λαοῦ αὐτοῦ.
ΨΑΛΜΟΣ ΟΖ'.
• Συνέσεως Ασάφ.» – Συνέσεως γὰρ δεῖ πρὸς
τὸ γνῶναι ὅτι ὁ Δαυὶό προσώπῳ Χριστοῦ τόνδε τὸν
ψαλμὸν λέγει πρὸς τοὺς πιστούς.
• Προσέχετε, λαός μου, τῷ νόμῳ μου, κλίνατε τὸ
οἷς ὑμῶν εἰς τὰ ῥήματα τοῦ στόματός μου. ) —
Νόμον λέγει τὸν εὐαγγελικόν.
• Ανοίξω ἐν παραβολαῖς τὸ στόμα μου· φθέγξεμαι προβλήματα ἀπ' ἀρχῆς.» — Τὰς εὐαγγελι
κὰς παραβολὰς ὠνόμασε καὶ προβλήματα. Δηλοῦσι
δὲ καὶ ἄμφω τὸ αἰνιγματώδες, μᾶλλον μέντοι τὰ
προβλήματα ἐνταῦθα αὐτὰ σημαίνει τὰ προκαλύμματα. Δηλοῦνται δὲ διὰ τούτων κεκαλυμμένα
καὶ ἀπόκρυφα πράγματα· οὕτω γὰρ καὶ ὁ εὐαγγελιστής Ματθαῖος ἡρμήνευσε· «Φθέγξομαι κεκρυμμένα ἀπὸ καταβολής κόσμου·, τὰ τοῦ Χριστοῦ
γὰρ οἰκονομήματά τε καὶ κατορθώματα κεκρυμμένα
ἦσαν ἀπ' αἰῶνος· τοῦτο γὰρ σημαίνει τὸ ἀπ' ἀρ
χῆς· ἃ δὴ αὐτὸς ὁ Χριστὸς ἐφθέγξατο καὶ εὐηγγελίσατο.
• Όσα ηκούσαμεν καὶ ἔγνωμεν αὐτά.» — Τὸ ὅσα
καθ' ἑαυτὸν ἀναγνωστέον θαυμαστικῶς, ώσάν· Ω
πόσα ηκούσαμεν παρά τε τῶν θείων Γραφῶν. Ἐκούσαμεν δὲ εἶπε διὰ τὸ πρόσλημμα· ἔγνωμεν δὲ ἀντὶ
PATROL GR. CXLII.
κνυται.
• Καὶ οἱ πατέρες ἡμῶν διηγήσαντο ἡμῖν.» -
Οἱ μὲν πατέρες διηγήσαντο αὐτὰ τοῖς προσεχῶς
τέκνοις αὐτῶν· τὰ δὲ τέκνα οὐκ ἔκρυψαν ἅπερ ἔμα.
θον πρὸς ἑτέραν μετ᾿ αὐτοὺς γενεάν, ἀλλ' ὁμοίω
διηγήσαντο αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν, καὶ οὕτω καθε
ξῆς· νόμος γὰρ ἦν λέγων·. Διδάξεις αὐτὰ τοῖς
υἱοῖς σου, καὶ τοῖς υἱοῖς τῶν υἱῶν σου.
• Απαγγέλλοντες τὰς αἰνέσεις τοῦ Κυρίου καὶ
τὰς δυναστείας αὐτοῦ καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ &
οι
ἐποίησεν.» -- Τό, «οἱ πατέρες ἡμῶν διηγήσαντο
ἡμῖν,» τῷ ἀπαγγέλλοντες συντάττεται καθ' ύπερβατόν. Αἰνέσεις δέ φησι τὰ αἰνετὰ ἔργα τοῦ
Θεοῦ.
- ο Υιοί τεχθησόμενοι καὶ ἀναστήσονται καὶ ἀπαγ
γελοῦσιν αὐτὰ τοῖς υἱοῖς αὐτῶν.»· Τὸ ἀναστή
σονται ἀντὶ γεννηθήσονται.
• Ἵνα θῶνται ἐπὶ τὸν Θεὸν τὴν ἐλπίδα αὐτῶν, καὶ
μὴ ἐπιλάθωνται τῶν ἔργων τοῦ Θεοῦ καὶ τὰς ἐντο
λὰς αὐτοῦ ἐκζητήσωσιν.» -- Μανθάνοντες δηλαδή,
ὅσα ὁ Θεὸς ἐπηγγείλατο τοῖς ἐλπίζουσιν ἐπ' αὐτ
τόν.
• Γενεά ἥτις οὐ κατηύθυνε τὴν καρδίαν ἑαυτῆς.»
Οὐκ ὤρθωσε τὴν καρδίαν ἑαυτῆς, ὥστε ἁπλῶς
καὶ βεβαίως πιστεύειν, ἀλλ' ἐσχολίαζε διστάζουσα.
• Καὶ οὐκ ἐπιστώθη μετὰ τοῦ Θεοῦ τὸ πνεῦμα
αὐτῆς.» - Οὐ πιστὴ ἐγένετο ἡ ψυχὴ αὐτοῦ πρὸς
τὸν Θεὸν καὶ τοὺς λόγους αὐτοῦ.
• Υιοί Εφραίμ εντείνοντες καὶ βάλλοντες τόξον
ἐστράφησαν ἐν ἡμέρᾳ πολέμου. Οἱ ἀπόγονοι του
Ἐφραὶμ οἱ ἐντείνοντες τόξα καὶ βάλλοντες ἐκ τόξων,
ἐστράφησαν, δεδώκασι νῶτα φεύγοντες. Δηλοῖ δὲ διὰ
τῆς τοῦ Ἐφραίμ φυλῆς καὶ τὰς ἄλλας φυλάς ὅσαι
εἰδωλολατρήσασαι παρεδόθησαν τοἶ; ἐχθροῖς αὐτῶν·
ἡ γὰρ φυλὴ τοῦ Ἐφραὶμ υἱοῦ Ἰωσὴφ τοξικωτέρα
τῶν ἄλλων ἦν καὶ ἐν πολέμοις χρησιμωτέρα,
- 'Ev-
• Οὐκ ἐφύλαξαν τὴν διαθήκην τοῦ Θεοῦ.»
ταῦθα τὸ τῆς ἥττης αἴτιον διασαφεί. Διαθήκην δὲ
λέγει τὰς συνθήκας, ἃς διαφόρως ἐποιήσατο μετά
τῶν Εβραίων ὁ Θεὸς, ἄγων αὐτοὺς εἰς τὴν γῆν τῆς
ἐπαγγελίας· νόμον δὲ τὰς ἐντολάς.
• Καὶ ἐπελάθοντο τῶν εὐεργεσιῶν αὐτοῦ καὶ τῶν
θαυμασίων αὐτοῦ, ὧν ἔδειξεν αὐτοῖ;.» - Θαυμά
σια λέγει τὰς τῶν Αἰγυπτίων πληγὰς καὶ τὸν ὅλεθρον αὐτῶν. Εδειξε δὲ αὐτοῖς ταῦτα διὰ τῆς πρὸς
αὐτοὺς διδασκαλίας τῶν πατέρων αὐτῶν.
• Εναντίον τῶν πατέρων αὐτῶν ἃ ἐποίησε θαυ
μάσια ἐν γῇ Αἰγύπτῳ ἐν πεδίῳ Τάνεως. — Η
Τάνις πόλις ἦν Αιγυπτιακὴ ἐν ᾗ τοῦ Φαραὼ τὰ
βασίλεια.
• Παρέστησεν ὕδατα.» - Το παρέστησεν ἀντὶ
col. 1515–1516page 495 of 548
PG 142:1515ἔνθεν κἀκεῖθεν ἀνέστησε τὰ ὕδατα τῆς θαλάσσης. Η μοὺς καταπνέουσι τόπους ἐν οἷς διαιτᾶται τὸ γένος Ωσεὶ ἀσκόν.» — 'Αντὶ τοῦ, ἐξογκουμένης δίκην τῆς ὀρτυγομήτρας. ἀσκοῦ. Διέρρηξε πέτραν ἐν ἐρήμῳ.» — Ἐν τῇ ἐρή μῳ τοῦ ὄρους Χωρήβ. Διὰ τῆς ἀβύσσου δὲ τὸ πλῆ θος τῶν ὑδάτων ἐδήλωσεν. «Καὶ ἐξήγαγεν ὕδωρ ἐκ πέτρας, καὶ κατήγαγεν ὡς ποταμοὺς ὕδατα.» Τοῦτο ἕτερον θαῦμα γε γονὸς ἐν τῇ ἐρήμῳ Καδ.... δὶς γὰρ ἐκ πέτρας ἀνέδωκε κατὰ διαφόρους χρόνους καὶ τόπους παρεπίκραναν τὸν Ὕψιστον ἐν ἀνύδρῳ τόπῳ ἢ γῇ δηλονότι. Καὶ ἐξεπείρασαν τὸν Θεὸν ἐν ταῖς καρδίαις αυτ τῶν· τοῦ αἰτῆσαι βρώματα ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν. Περιφραστικῶς ἀντὶ αὐτοῖς. Καὶ κατελάλησαν τοῦ Θεοῦ.» – Οὐ λαβεῖν τὴν χρείαν ἐζήτησαν, ἀλλ' ὡς ἀδυνάτου Θεοῦ κατηγόρησαν. Ἐπεὶ ἐπάταξε πέτραν, καὶ ἐῤῥύησαν ὕδατα, καὶ χείμαρροι κατεκλύσθησαν. 1 — Αντὶ σφοδρῶς ἔ ο ρευσαν. Η ἑτοιμάσαι τράπεζαν. ο - Τὸ ἢ ἀντὶ τοῦ καί. Διὰ τοῦτο ἤκουσε Κύριος. ) - Εἰ ἐν ταῖς καρδίαις ἐλάλησαν, ἀλλ' ὁ καρδιογνώστης ήκουσε. «Καὶ ἀνεβάλετο. ο· Πως ὠργίσθη καὶ οἷον ἀνέρυσε την στολὴν εὐτρεπιζόμενος ὡς πρὸς ἄμυ ναν, ἢ ἀνεβάλετο δοῦναι αὐτοῖς τὴν ἐπηγγελμένην γῆν τοῖς πατράσιν αὐτῶν. Καὶ πῦρ ἀνήφθη ἐξ Ιακώβ, καὶ ὀργὴ ἀνέβη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ.» — Ἰακὼβ καὶ Ἰσραὴλ ὁ Ἰουδαϊκός ( λαός. Τὸ πῦρ δὲ οὐ κατῆλθεν ἐξ οὐρανοῦ, ἡ γὰρ ἂν ἠφάνισεν ἅπαντας, ἀλλὰ προστάγματι Θεοῦ ἀναφθὲν πλησίον τῆς παρεμβολῆς ἀνέβη ἐν ὀργῇ τουτέστι, μετὰ σφοδρᾶς καὶ ἀσχέτου ὁρμῆς πρὸς τὴν παρεμβολὴν, καὶ μέρος τι ταύτης κατέφλεξεν. 4 Ὅτι οὐκ ἐπίστευσαν ἐν τῷ Θεῷ, οὐδὲ ἤλπισαν ἐπὶ τὸ σωτήριον αὐτοῦ.»· Τοσαῦτα κατιδόντες τεράστια, οὐκ ἐπίστευσαν τῇ δυνάμει τοῦ Θεοῦ. Πε ριττὴ δὲ ἡ ἐν πρόθεσις. Καὶ ἐνετείλατο νεφέλαις ὑπεράνωθεν.» — Ενε τείλατο ταῖς νεφέλαις ὑπεράνω ἤτοι ἐξ ὕψους ῥῦσαι δηλονότι τὸ μάννα. «Καὶ θύρας οὐρανοῦ ἀνέῳξε.» — Τὰς νεφέλας καὶ θύρας οὐρανοῦ κέκλικεν ὡς προβεβλημένας αυ του. Καὶ ἔβρεξεν αὐτοῖς μάννα φαγεῖν, καὶ ἄρτον οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς. - Αρτον δὲ οὐρανοῦ τὸ Αρτον δὲ οὐρανοῦ τὸ μάννα φησί, διὰ τὸ δοκεῖν ἐξ οὐρανοῦ κατάγεσθαι ἢ τὸν ἀέρα προσηγόρευσεν οὐρανόν. Τὸ δ' αὐτὸ μάνο να καὶ ἄρτον ἀγγέλων ὠνόμασεν, ὡς δι' ἀγγέλων χορηγηθὲν· τοῦτο καὶ ἐπισιτισμόν, τουτέστι τροφήν εἴρηκε. «Απῆραν νότον ἐξ οὐρανοῦ, καὶ ἐπήγαγεν ἐν τῇ δυνάμει αὐτοῦ λίβα.» Απῆρε ἀντὶ τοῦ ἐκίνησεν..... βρέξει δὲ εἶπε διὰ τὸ δίκην βροχῆς ἄνω θεν πυκνῶς καὶ συχνῶς καταφέρεσθαι. Καὶ ἔβρεξεν ἐπ᾿ αὐτοὺς ὡσεὶ χοῦν σάρκας. ο Διὰ τὴν δαψίλειαν καὶ τὸ ἀλλεπάλληλον. Εμνήσθη δὲ νότου καὶ λιβός, ἐπείπερ οὗτοι οἱ ἄνεμοι τοὺς θερ Καὶ ἔφαγον, καὶ ἐνεπλήσθησαν σφόδρα, καὶ τὴν ἐπιθυμίαν αὐτῶν ἤνεγκεν αὐτοῖς.» — Επιθυμίαν νῦν ἔφησε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιθυμίας. Ετι τῆς βρώσεως οὔσης ἐν τῷ στόματι αὐτῶν.» Ιδόντες τὴν ὀρτυγομήτραν οὐκ ἐπίστευσαν τῇ ἐπαγγελίᾳ τοῦ Θεοῦ, ὑπεσχημένου μέχρι μηνός δια θρέψαι αὐτοὺς ἐν αὐτῇ εἰς πλησμονὴν, ἀλλὰ φο βηθέντες μή ποτε ἐκλείψειεν, ἔψυξαν ἑαυτοῖς εἰς φυλακήν. Διὸ καὶ ὠργίσθη ὁ Θεὸς εἰς τὸν λαὸν, καὶ ἀπέκτεινεν ἐν χολέρᾳ πολλούς· τὸ γὰρ ἐν τοῖς πλείοσιν ἤτοι τοὺς πλείονας συγκριτικὸν ὄν, ἀντὶ ἁπλοῦ ἐστὶν ἐνταῦθα. Εκλεκτοὺς δὲ ἑαυτοὺς εἴρηκε, ὡς ἐπιλεγέντας εἰς τὸ παρατάττεσθαι. Ἐν πᾶσι τούτοις ἥμαρτον ἔτι· καὶ οὐκ ἐπί στευσαν ἐν τοῖς θαυμασίοις αὐτοῦ.» — Εν πᾶσιν οἷς τε εὐηργετοῦντο, οἷς τε ἐκολάζοντο, ήμαρτον ἔτι ἄλλα τε πολλὰ καὶ ὅτι ἐδειλίασαν τοὺς ἐνοικοῦντας τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας, μὴ θαῤῥήσαντες τῷ ἐπαγγειλαμένῳ Θεῷ. Καὶ ἐξέλιπον ἐν ματαιότητι αἱ ἡμέραι αὐτῶν. ο Ἐν ἀταξίᾳ καλῶν καὶ ἐν ἐπιθυμίαις σαρκικαῖς μόνα γὰρ ταῦτα διώκοντες ἐν τῇ ἐρήμῳ πάντες ἀπώλοντο. Καὶ τὰ ἔτη αὐτῶν μετὰ σπουδής.· Ειπών μετὰ σπουδῆς τὸ ταχὺ τοῦ θανάτου ἐδήλωσεν. Ὅταν ἀπέκτεινεν αὐτοὺς, τότε ἐξεζήτουν αυ τόν. ν -- Εὐεργετούμενοι μὲν οὐκ ᾔσθάνοντο, κολα ζόμενοι δὲ ἐσωφρόνουν. Καὶ ἠγάπησαν αὐτὸν ἐν τῷ στόματι αὐτῶν. ο Οὐκ ἀπὸ διαθέσεως καρδίας, ἀλλὰ λόγοις μόνοις εὐφήμοις. Καὶ τῇ γλώσσῃ αὐτῶν ἐψεύσαντο αὐτῷ.» γῳ μὲν ἐπαγγελλόμενοι πιστεύειν αὐτῷ καὶ πείθεσθαι, ἔργῳ δὲ ἀπειθοῦντες. Η δὲ καρδία αὐτῶν οὐκ εὐθεῖα μετ' αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἐπιστώθησαν ἐν τῇ διαθήκῃ αὐτοῦ.» Ούκ εὐθεῖα, οὐκ ὀρθὴ πρὸς τὸ πιστεύειν αὐτῷ. Οὐκ ἐπίστευσαν οἷς ἐπηγγείλατο αὐτοῖς. Αὐτὸς δέ ἐστιν ὁ οἰκτίρμων, καὶ ἱλάσεται τα!; ἁμαρτίαις αὐτῶν, καὶ οὐ διαφθερεί.» Αντιχρο νικῶς, τουτέστιν ἱλάσατο καὶ οὐ διέφθειρεν εὐθὺς ἢ εἰς τέλος. Καὶ πληθυνεί τοῦ ἀποστρέψαι τὸν θυμὸν αὐ τοῦ. Ελλειπτικῶς καὶ ἐπιήθυνε τὸ οἰκτεῖραι δηλονότι, εἴτουν λίαν αὐτοὺς ᾤκτειρεν, ὥστε ἀπο στρέψαι τὸν θυμὸν αὐτοῦ. Καὶ ἐμνήσθη ὅτι σάρξ εἰσι, πνεύμα πορευόμενον καὶ οὐκ ἐπιστρέφον» - - Ωσπερ ή λήθη τῆς συνήθους προστασίας ἀναβολὴν ὑπαινίττεται, οὕτω δὴ καὶ ἡ μνήμη τὴν ἐξαίφνης ἀντίληψιν. ᾿Αντελάβε το γοῦν, ὅτι σὰρξ ἦσαν ἀσθενὴς καὶ ὀλιγοχρόνιος καὶ πνεῦμα μεθιστάμενον ἐντεῦθεν, καὶ οὐκέτι ἐν τῷ βίῳ τούτῳ παλινοστοῦν. Καὶ ἐπέστρεψαν καὶ ἐπείρασαν τὸν Θεόν· καὶ τὸν ἅγιον τοῦ Ἰσραὴλ παρώξυναν, ο - 'ἀπέστρεψαν ἀπὸ τῆς προτέρας κακίας ἀφ' ἑτέρας, ἀπὸ τοῦ γογγύζειν ἐπὶ τὸ δκιμάζειν τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ.
NICEPHORI BLEMMIDA
ἔνθεν κἀκεῖθεν ἀνέστησε τὰ ὕδατα τῆς θαλάσσης. Η μοὺς καταπνέουσι τόπους ἐν οἷς διαιτᾶται τὸ γένος
• Ωσεὶ ἀσκόν.» — 'Αντὶ τοῦ, ἐξογκουμένης δίκην τῆς ὀρτυγομήτρας.
ἀσκοῦ.
• Διέρρηξε πέτραν ἐν ἐρήμῳ.» — Ἐν τῇ ἐρή
μῳ τοῦ ὄρους Χωρήβ. Διὰ τῆς ἀβύσσου δὲ τὸ πλῆ
θος τῶν ὑδάτων ἐδήλωσεν.
«Καὶ ἐξήγαγεν ὕδωρ ἐκ πέτρας, καὶ κατήγαγεν
ὡς ποταμοὺς ὕδατα.» Τοῦτο ἕτερον θαῦμα γεγονὸς ἐν τῇ ἐρήμῳ Καδ.... δὶς γὰρ ἐκ πέτρας
ἀνέδωκε κατὰ διαφόρους χρόνους καὶ τόπους
παρεπίκραναν τὸν Ὕψιστον ἐν ἀνύδρῳ τόπῳ ἢ γῇ
δηλονότι.
• Καὶ ἐξεπείρασαν τὸν Θεὸν ἐν ταῖς καρδίαις αυτ
τῶν· τοῦ αἰτῆσαι βρώματα ταῖς ψυχαῖς αὐτῶν.
Περιφραστικῶς ἀντὶ αὐτοῖς.
• Καὶ κατελάλησαν τοῦ Θεοῦ.» – Οὐ λαβεῖν τὴν
χρείαν ἐζήτησαν, ἀλλ' ὡς ἀδυνάτου Θεοῦ κατηγόρη
σαν.
• Ἐπεὶ ἐπάταξε πέτραν, καὶ ἐῤῥύησαν ὕδατα, καὶ
χείμαρροι κατεκλύσθησαν. 1 — Αντὶ σφοδρῶς ἔο
ρευσαν.
• Η ἑτοιμάσαι τράπεζαν. ο - Τὸ ἢ ἀντὶ τοῦ καί.
• Διὰ τοῦτο ἤκουσε Κύριος. ) - Εἰ ἐν ταῖς
καρδίαις ἐλάλησαν, ἀλλ' ὁ καρδιογνώστης ήκουσε.
«Καὶ ἀνεβάλετο. ο· Πως ὠργίσθη καὶ οἷον
ἀνέρυσε την στολὴν εὐτρεπιζόμενος ὡς πρὸς ἄμυ
ναν, ἢ ἀνεβάλετο δοῦναι αὐτοῖς τὴν ἐπηγγελμένην γῆν
τοῖς πατράσιν αὐτῶν.
• Καὶ πῦρ ἀνήφθη ἐξ Ιακώβ, καὶ ὀργὴ ἀνέβη ἐπὶ
τὸν Ἰσραήλ.» — Ἰακὼβ καὶ Ἰσραὴλ ὁ Ἰουδαϊκός (
λαός. Τὸ πῦρ δὲ οὐ κατῆλθεν ἐξ οὐρανοῦ, ἡ γὰρ
ἂν ἠφάνισεν ἅπαντας, ἀλλὰ προστάγματι Θεοῦ
ἀναφθὲν πλησίον τῆς παρεμβολῆς ἀνέβη ἐν ὀργῇ·
τουτέστι, μετὰ σφοδρᾶς καὶ ἀσχέτου ὁρμῆς πρὸς τὴν
παρεμβολὴν, καὶ μέρος τι ταύτης κατέφλεξεν.
4 Ὅτι οὐκ ἐπίστευσαν ἐν τῷ Θεῷ, οὐδὲ ἤλπισαν
ἐπὶ τὸ σωτήριον αὐτοῦ.»· Τοσαῦτα κατιδόντες
τεράστια, οὐκ ἐπίστευσαν τῇ δυνάμει τοῦ Θεοῦ. Περιττὴ δὲ ἡ ἐν πρόθεσις.
• Καὶ ἐνετείλατο νεφέλαις ὑπεράνωθεν.» — Ενε
τείλατο ταῖς νεφέλαις ὑπεράνω ἤτοι ἐξ ὕψους ῥῦσαι
δηλονότι τὸ μάννα.
«Καὶ θύρας οὐρανοῦ ἀνέῳξε.» — Τὰς νεφέλας
καὶ θύρας οὐρανοῦ κέκλικεν ὡς προβεβλημένας αυ
του.
• Καὶ ἔβρεξεν αὐτοῖς μάννα φαγεῖν, καὶ ἄρτον
οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς. - Αρτον δὲ οὐρανοῦ τὸ
- Αρτον δὲ οὐρανοῦ τὸ
μάννα φησί, διὰ τὸ δοκεῖν ἐξ οὐρανοῦ κατάγεσθαι·
ἢ τὸν ἀέρα προσηγόρευσεν οὐρανόν. Τὸ δ' αὐτὸ μάνο
να καὶ ἄρτον ἀγγέλων ὠνόμασεν, ὡς δι' ἀγγέλων χορηγηθέν· τοῦτο καὶ ἐπισιτισμόν, τουτέστι τροφήν
εἴρηκε.
«Απῆραν νότον ἐξ οὐρανοῦ, καὶ ἐπήγαγεν ἐν τῇ
δυνάμει αὐτοῦ λίβα.» Απῆρε ἀντὶ τοῦ ἐκίνη
σεν..... βρέξει δὲ εἶπε διὰ τὸ δίκην βροχῆς ἄνω
θεν πυκνῶς καὶ συχνῶς καταφέρεσθαι.
• Καὶ ἔβρεξεν ἐπ᾿ αὐτοὺς ὡσεὶ χοῦν σάρκας. ο
- Διὰ τὴν δαψίλειαν καὶ τὸ ἀλλεπάλληλον. Εμνήσθη
δὲ νότου καὶ λιβός, ἐπείπερ οὗτοι οἱ ἄνεμοι τοὺς θερ-
• Καὶ ἔφαγον, καὶ ἐνεπλήσθησαν σφόδρα, καὶ τὴν
ἐπιθυμίαν αὐτῶν ἤνεγκεν αὐτοῖς.» — Επιθυμίαν
νῦν ἔφησε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐπιθυμίας.
• Ετι τῆς βρώσεως οὔσης ἐν τῷ στόματι αὐτῶν.»
Ιδόντες τὴν ὀρτυγομήτραν οὐκ ἐπίστευσαν τῇ
ἐπαγγελίᾳ τοῦ Θεοῦ, ὑπεσχημένου μέχρι μηνός διαθρέψαι αὐτοὺς ἐν αὐτῇ εἰς πλησμονὴν, ἀλλὰ φο
βηθέντες μή ποτε ἐκλείψειεν, ἔψυξαν ἑαυτοῖς εἰς
φυλακήν. Διὸ καὶ ὠργίσθη ὁ Θεὸς εἰς τὸν λαὸν, καὶ
ἀπέκτεινεν ἐν χολέρᾳ πολλούς· τὸ γὰρ ἐν τοῖς
πλείοσιν ἤτοι τοὺς πλείονας συγκριτικὸν ὄν, ἀντὶ
ἁπλοῦ ἐστὶν ἐνταῦθα. Εκλεκτοὺς δὲ ἑαυτοὺς εἴρηκε,
ὡς ἐπιλεγέντας εἰς τὸ παρατάττεσθαι.
• Ἐν πᾶσι τούτοις ἥμαρτον ἔτι· καὶ οὐκ ἐπί
στευσαν ἐν τοῖς θαυμασίοις αὐτοῦ.» — Εν πᾶσιν
οἷς τε εὐηργετοῦντο, οἷς τε ἐκολάζοντο, ήμαρτον ἔτι
ἄλλα τε πολλὰ καὶ ὅτι ἐδειλίασαν τοὺς ἐνοικοῦντας
τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας, μὴ θαῤῥήσαντες τῷ ἐπαγγει
λαμένῳ Θεῷ.
• Καὶ ἐξέλιπον ἐν ματαιότητι αἱ ἡμέραι αὐτῶν. ο
Ἐν ἀταξίᾳ καλῶν καὶ ἐν ἐπιθυμίαις σαρκικαῖς
μόνα γὰρ ταῦτα διώκοντες ἐν τῇ ἐρήμῳ πάντες
ἀπώλοντο.
• Καὶ τὰ ἔτη αὐτῶν μετὰ σπουδής.· Ειπών
μετὰ σπουδῆς τὸ ταχὺ τοῦ θανάτου ἐδήλωσεν.
• Ὅταν ἀπέκτεινεν αὐτοὺς, τότε ἐξεζήτουν αυ
τόν. ν -- Εὐεργετούμενοι μὲν οὐκ ᾔσθάνοντο, κολα
ζόμενοι δὲ ἐσωφρόνουν.
• Καὶ ἠγάπησαν αὐτὸν ἐν τῷ στόματι αὐτῶν. ο
— Οὐκ ἀπὸ διαθέσεως καρδίας, ἀλλὰ λόγοις μόνοις
εὐφήμοις.
• Καὶ τῇ γλώσσῃ αὐτῶν ἐψεύσαντο αὐτῷ.» —
γῳ μὲν ἐπαγγελλόμενοι πιστεύειν αὐτῷ καὶ πείθεσθαι, ἔργῳ δὲ ἀπειθοῦντες.
• Η δὲ καρδία αὐτῶν οὐκ εὐθεῖα μετ' αὐτοῦ, καὶ
οὐκ ἐπιστώθησαν ἐν τῇ διαθήκῃ αὐτοῦ.» Ούκ
εὐθεῖα, οὐκ ὀρθὴ πρὸς τὸ πιστεύειν αὐτῷ. Οὐκ
ἐπίστευσαν οἷς ἐπηγγείλατο αὐτοῖς.
• Αὐτὸς δέ ἐστιν ὁ οἰκτίρμων, καὶ ἱλάσεται τα!;
ἁμαρτίαις αὐτῶν, καὶ οὐ διαφθερεί.» Αντιχρο
νικῶς, τουτέστιν ἱλάσατο καὶ οὐ διέφθειρεν εὐθὺς ἢ
εἰς τέλος.
• Καὶ πληθυνεί τοῦ ἀποστρέψαι τὸν θυμὸν αὐ
τοῦ. Ελλειπτικῶς καὶ ἐπιήθυνε τὸ οἰκτεῖραι
δηλονότι, εἴτουν λίαν αὐτοὺς ᾤκτειρεν, ὥστε ἀποστρέψαι τὸν θυμὸν αὐτοῦ.
• Καὶ ἐμνήσθη ὅτι σάρξ εἰσι, πνεύμα πορευόμε
νον καὶ οὐκ ἐπιστρέφον» - - Ωσπερ ή λήθη τῆς
συνήθους προστασίας ἀναβολὴν ὑπαινίττεται, οὕτω
δὴ καὶ ἡ μνήμη τὴν ἐξαίφνης ἀντίληψιν. ᾿Αντελάβετο γοῦν, ὅτι σὰρξ ἦσαν ἀσθενὴς καὶ ὀλιγοχρόνιος
καὶ πνεῦμα μεθιστάμενον ἐντεῦθεν, καὶ οὐκέτι ἐν
τῷ βίῳ τούτῳ παλινοστοῦν.
• Καὶ ἐπέστρεψαν καὶ ἐπείρασαν τὸν Θεόν· καὶ
τὸν ἅγιον τοῦ Ἰσραὴλ παρώξυναν, ο - 'Απέστρε
ψαν ἀπὸ τῆς προτέρας κακίας ἀφ' ἑτέρας, ἀπὸ τοῦ
γογγύζειν ἐπὶ τὸ δκιμάζειν τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ.
col. 1517–1518page 496 of 548
PG 142:1517Οὐκ ἐμνήσθησαν τῆς χειρὸς αὐτοῦ, ἡμέρας ἧς ρα οὕτως ὠνόμασται, προπάτορα εἶχε τὸν Χάμ ἐλυτρώσατο αὐτοὺς ἐκ χειρὸς θλίβοντος.» — Οὐκ ἐμνήσθησαν τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, καὶ τῆς ἡμᾶς ρας καθ᾿ ἣν ἐλυτρώσατο αὐτοὺς ἐκ τῆς τυραννίδος τοῦ Φαραώ. ὡς ἔθετο ἐν Αἰγύπτῳ τὰ σημεῖα αὐτοῦ καὶ τὰ τέρατα αὐτοῦ ἐν πεδίῳ Τάνεως.» - Οὐκ ἐμνήσθησαν πῶς ἔθετο ἐν Αἰγύπτῳ τὰ σημεῖα αὐτοῦ καὶ μετέστρεψεν εἰς αἷμα· τὸν Νεῖλον καὶ τὰ ἐκεῖθεν μετ οχετευόμενος ῥεῖθρα ποταμούς φησιν· ἐμβρήματα δὲ τὰς δεξαμενάς. Εἰπὼν δὲ ἐν Αἰγύπτῳ ἐπήγαγε τὸ αὐτῶν ἤτοι τῶν Αἰγυπτίων. Εξαπέστειλεν εἰς αὐτοὺς κυνόμυιαν, καὶ κατέ φαγεν αὐτούς. Οὐ τίθησι τὰς πληγὰς κατὰ τάξιν. Η κυνόμυιά ἐστιν ἀγρία μυῖα καὶ ἀναιδής. Τὸ δὲ κατέφαγε καταχρηστικώς εἴρηκεν ἀντὶ τοῦ κατέδικεν. Καὶ βάτραχον, καὶ διέφθειρεν αὐτούς.» μήνατο δάκνων καὶ αὐτὸς καὶ τὰς ῥοὰς προαρπάζων καὶ πάσης ἀηδίας ἐμπιπλῶν. Καὶ ἔδωκεν τῇ ἐρυσίδῃ τοὺς καρποὺς αὐτῶν, καὶ τοὺς πόνους αὐτῶν τῇ ἀκρίδι. ν - Ερυ σίβη ποιεῖ ὡς κονιορτώδη φθορὰν τῶν σπερμάτων τὸ γὰρ ἐπικαθίζον τοῖς καρποῖς παχνῶδες καὶ και τακαῖον αὐτοὺς, ἐκεῖνό φησιν ὁ Ἡρωδιανὸς ἐρυσί ην. Απέκτεινεν ἐν χαλάζῃ τὴν ἄμπελον αὐτῶν, καὶ τὰς συκαμίνους αὐτῶν ἐν τῇ πάχνη, Ένα πε νέκρωσεν εἰς καρπογονίαν. Καὶ παρέδωκεν εἰς χάλαζαν τὰ κτήνη αὐτῶν καὶ τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν πυρί. — Υπαρξιν λέγει τὴν κτῆσιν τὴν ὀθενδήποτε προσοῦσαν αὐτοῖς. Εξαπέστειλεν εἰς αὐτοὺς ὀργὴν θυμοῦ αὐτοῦ.» Οργὴν θυμοῦ εἰπὼν τὴν σφοδρὰν ἐδήλωσεν ἀγα νάκτησιν, καὶ δι' αὐτῆς τὰς τιμωρίας αἴπερ ἦσαν τῆς θείας ἀγανακτήσεως ἀποτέλεσμα. Θυμὸν καὶ ὀργὴν καὶ θλίψιν, ἀποστολὴν δι ἀγω γέλων πονηρῶν.» - θυμὸν μὲν ηττον κολαζούσης τιμωρίας εἴρηκεν, ὀργὴν δὲ τὰς μᾶλλον θλίψεις ἐμποιούσας, θλίψιν δὲ τὰς ἔτι σφοδροτέρας ο πονη ροὺς δὲ ἀγγέλους τοὺς πόνους ἐμποιοῦντας ἔφησεν, ἤτοι τοὺς κολαστικούς. Οὐκ ἐφείσατο ἀπὸ θανάτου τῶν ψυχῶν αὐτῶν.» Οὐκ ἐφείσατο τῶν ψυχῶν αὐτῶν ἀπὸ θανάτου ὥστε μὴ θανατῶσαι. Λέγει δὲ περὶ τῶν πρωτοτόν χων. Οδοποίησε τρίβον τῇ ὀργῇ αὐτοῦ.» - Τῇ ὀργῇ αὐτοῦ πρότερον ἠρεμούσῃ διὰ φιλανθρωπίαν οδν κατεσκεύασεν, ὥστε βαδίζειν κατὰ τῶν Αἰγυπτίων σκληρυνομένων. Καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν εἰς θάνατον συνέκλεισε. Διὰ τοῦ συνέκλεισεν τὸ ἄφυκτον της τιμωρίας δεδήλωκε. Καὶ ἐπάταξε πάν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ, ἀπαρχὴν παντὸς πόνου αὐτῶν ἐν τοῖς σκηνώμασι Χάμ.» — Απαρχὴν λέγει τὸ ἐξαίρετον καὶ τιμιώτατον· πόνον δὲ τὴν κτῆσιν· κτῆσις δὲ καὶ τὰ τέκνα. Δηλοῖ δὲ πάλιν τὰ πρωτότοκα - σκηνώματα Ε: Χαμ ή Αίγυπτος· ὁ γὰρ Αἴγυπτος, ἀφ' οὗ ἡ χώ Καὶ ἀπῆρε ὡς πρόβατα τὸν λαὸν αὐτοῦ. Και ἀνήγαγεν αὐτοὺς ὡσεὶ ποίμνιον ἐν ἐρήμῳ. Απήγαγεν αὐτοὺς ἐκ τῆς Αἰγύπτου ὁδηγῶν καὶ περιέπων ὡς ποιμὴν πρόβατα. σα. Καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐπ' ἐλπίδι, καὶ οὐκ ἐδε λίασαν· καὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ἐκάλυψε θάλασ Ωδήγησεν αὐτοὺς ἐξερχομένους ἐν τῇ πρώτῃ νυκτί· ἐπ' ἐλπίδι δὲ τῆς πρὸς Ἀβραὰμ απαγγελίας. Οὐκ ἐδειλίασαν δὲ ἐν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ ὕστερον γὰρ καὶ πάνυ ἐδεδίεισαν. Καὶ εἰσήγαγεν αὐτοὺς εἰς ὄρος ἁγιάσματος αυτ τοῦ. Ορος λέγει τὸ Σῶν ἁγιάσματος δὲ ὡς ἀπονενεμημένον τῇ κιβωτῷ· ταύτην γὰρ ἐκάλουν ἁγίασμα. Ορος τοῦτο δ ἐκτήσατο ἡ δεξιὰ αὐτοῦ. ὁ - Η ἐκτήσατο οὐχ ἡ ἀνδρία τοῦ λαοῦ, ἀλλ' ἡ δύναμις τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἐξέλαβεν ἀπὸ προσώπου αὐτῶν ἔθνη.» Ἑπτὰ ἔθνη, Χετταίους, Γεργεσαίους, 'Αμορ ρέους, Χαναναίους, Φερεζαίους, Εὐαίους καὶ Ἰεβουσαίους. ο Καὶ ἐκληροδότησεν αὐτοὺς ἐν σχοινίω κληροδοσίας.» — Οὕτως ἀκωλύτως διένειμεν αὐτοῖς τὴν γῆν τῶν ἐθνῶν, ὡς εἴ τις πατὴρ ἐν σχοινίῳ μετρήσει τοῖς παισὶν αὐτοῦ κλήρους γῆς ἑαυτοῦ. Καὶ ἀπέστρεψαν καὶ ἠθέτησαν.» — ἀπέστρεψαν ἀπὸ Θεοῦ καὶ εἰδωλολάτρησαν καὶ ἠθέτησαν τὸν Θεόν. Καθὼς οἱ πατέρες αὐτῶν μετεστράφησαν εἰς τήξον στρεβλόν. ο - Μετεστράφησαν ἀπὸ τῆς εὐερ γεσίας εἰς δυσσέβειαν δίκην τόξου στρεβλοῦ· καθὼς γὰρ τὸ διεστραμμένον τόξον οὐκ ὀρθῶς τὰ βέλη ἀφίησιν, οὕτω καὶ ὁ νοῦς αὐτῶν διαστραφεὶς οὐκ ὀρθῶς ἀφίει τὰς περὶ Θεοῦ ἐννοίας. Εστιν οὖν ἐντ ταῦθα τὸ εἰς ἀντὶ τοῦ ὡς. Καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐν τοῖς βουνοῖς αὐτῶν.» Τὰ γὰρ ἔθνη ἐν τοῖς βουνοῖς ἔθυον. Γλυπτὰ δὲ ἦσαν τὰ εἴδωλα αὐτῶν. Τὸ δὲ παρεζήλωσαν αὐτὸν ἀντὶ τοῦ, παραζηλῶσαι ἐποίησαν, ὅ ἐστι δικαίως ὀργισθῆναι διὰ τὰ γλυπτά, καὶ οἱονεὶ ζηλοτυπῆσαι ὡς τοῦ ἀνήκοντος αὐτῷ σεβάσματος ἁρπαζομένου καὶ διδομένου τοῖς παραγράπτοις θεοίς. Ήκουσε Ηκουσεν ὁ Θεὸς καὶ ὑπερείδε.» βοώσης τῆς ἀσεβείας αὐτῶν, καὶ ὑπερεῖδεν, ὅ ἐστιν, ἀπεστράφη τὸν Ἰσραήλ. Ητοι Καὶ ἐξουδένωσε σφόδρα τὸν Ἰσραήλ.» ἄτιμον καὶ εὐκαταφρόνητον ἐποίησε - διαφόροις γὰρ ἔθνεσι διαφόρως παρέδωκεν εἰς αἰχμαλωσίαν. Καὶ ἀπώσατο την σκηνήν Σηλώμ. ο - 'Απώ σατο τὴν κατοικίαν τὴν ἐν Σηλώμ, έως οὐκ ἠθέλησε διὰ τῆς κιβωτοῦ κατοικεῖν ἔτι ἐν Σηλώμ· οὐκ ἂν γὰρ ἄλλη ὡς κιβωτὸς ἐλείφθη τοῖς πολεμίοις. Σκήνωμα, οὗ κατεσκήνωσεν ἐν ἀνθρώποις.» Την σκηνὴν ἣν κατεσκήνωσε διὰ τῆς κιβωτοῦ ἐν ἀνθρώποις· ἐν Σηλώμ γὰρ πρότερον κατῴκισεν ἡ κιβωτός. Σηλώμ δὲ τὴν Ἱερουσαλὴμ ἐξελέξατο. Καὶ παρέδωκεν εἰς αἰχμαλωσίαν τὴν ἰσχὺν αὐτ των. Ἰσχὺν καὶ καλλονὴν αὐτῶν ὀνομάζει τὴν
• Οὐκ ἐμνήσθησαν τῆς χειρὸς αὐτοῦ, ἡμέρας ἧς ρα οὕτως ὠνόμασται, προπάτορα εἶχε τὸν Χάμ
ἐλυτρώσατο αὐτοὺς ἐκ χειρὸς θλίβοντος.» — Οὐκ
ἐμνήσθησαν τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, καὶ τῆς ἡμᾶς
ρας καθ᾿ ἣν ἐλυτρώσατο αὐτοὺς ἐκ τῆς τυραννίδος
τοῦ Φαραώ.
• ὡς ἔθετο ἐν Αἰγύπτῳ τὰ σημεῖα αὐτοῦ καὶ τὰ
τέρατα αὐτοῦ ἐν πεδίῳ Τάνεως.» - Οὐκ ἐμνήσθη
σαν πῶς ἔθετο ἐν Αἰγύπτῳ τὰ σημεῖα αὐτοῦ καὶ
μετέστρεψεν εἰς αἷμα· τὸν Νεῖλον καὶ τὰ ἐκεῖθεν μετοχετευόμενος ῥεῖθρα ποταμούς φησιν· ἐμβρήματα
δὲ τὰς δεξαμενάς. Εἰπὼν δὲ ἐν Αἰγύπτῳ ἐπήγαγε τὸ
αὐτῶν ἤτοι τῶν Αἰγυπτίων.
• Εξαπέστειλεν εἰς αὐτοὺς κυνόμυιαν, καὶ κατέφαγεν αὐτούς. Οὐ τίθησι τὰς πληγὰς κατὰ
τάξιν. Η κυνόμυιά ἐστιν ἀγρία μυῖα καὶ ἀναιδής.
Τὸ δὲ κατέφαγε καταχρηστικώς εἴρηκεν ἀντὶ τοῦ
κατέδικεν.
• Καὶ βάτραχον, καὶ διέφθειρεν αὐτούς.» - - 'EλUμήνατο δάκνων καὶ αὐτὸς καὶ τὰς ῥοὰς προαρπάζων
καὶ πάσης ἀηδίας ἐμπιπλῶν.
• Καὶ ἔδωκεν τῇ ἐρυσίδῃ τοὺς καρποὺς αὐτῶν,
καὶ τοὺς πόνους αὐτῶν τῇ ἀκρίδι. ν - Ερυ
σίβη ποιεῖ ὡς κονιορτώδη φθορὰν τῶν σπερμάτων
τὸ γὰρ ἐπικαθίζον τοῖς καρποῖς παχνῶδες καὶ και
τακαῖον αὐτοὺς, ἐκεῖνό φησιν ὁ Ἡρωδιανὸς ἐρυσί6ην.
• Απέκτεινεν ἐν χαλάζῃ τὴν ἄμπελον αὐτῶν, καὶ
τὰς συκαμίνους αὐτῶν ἐν τῇ πάχνη, Ένα πε
νέκρωσεν εἰς καρπογονίαν.
• Καὶ παρέδωκεν εἰς χάλαζαν τὰ κτήνη αὐτῶν
καὶ τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν πυρί. — Υπαρξιν λέγει
τὴν κτῆσιν τὴν ὀθενδήποτε προσοῦσαν αὐτοῖς.
• Εξαπέστειλεν εἰς αὐτοὺς ὀργὴν θυμοῦ αὐτοῦ.»
— Οργὴν θυμοῦ εἰπὼν τὴν σφοδρὰν ἐδήλωσεν ἀγανάκτησιν, καὶ δι' αὐτῆς τὰς τιμωρίας αἴπερ ἦσαν
τῆς θείας ἀγανακτήσεως ἀποτέλεσμα.
• Θυμὸν καὶ ὀργὴν καὶ θλίψιν, ἀποστολὴν δι ἀγω
γέλων πονηρῶν.» - θυμὸν μὲν ηττον κολαζούσης
τιμωρίας εἴρηκεν, ὀργὴν δὲ τὰς μᾶλλον θλίψεις
ἐμποιούσας, θλίψιν δὲ τὰς ἔτι σφοδροτέρας ο πονηροὺς δὲ ἀγγέλους τοὺς πόνους ἐμποιοῦντας ἔφησεν,
ἤτοι τοὺς κολαστικούς.
• Οὐκ ἐφείσατο ἀπὸ θανάτου τῶν ψυχῶν αὐτῶν.»
Οὐκ ἐφείσατο τῶν ψυχῶν αὐτῶν ἀπὸ θανάτου
ὥστε μὴ θανατῶσαι. Λέγει δὲ περὶ τῶν πρωτοτό- ν
χων.
• Οδοποίησε τρίβον τῇ ὀργῇ αὐτοῦ.» - Τῇ ὀργῇ
αὐτοῦ πρότερον ἠρεμούσῃ διὰ φιλανθρωπίαν οδν
κατεσκεύασεν, ὥστε βαδίζειν κατὰ τῶν Αἰγυπτίων
σκληρυνομένων.
• Καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν εἰς θάνατον συνέκλεισε.
· Διὰ τοῦ συνέκλεισεν τὸ ἄφυκτον της τιμωρίας
δεδήλωκε.
• Καὶ ἐπάταξε πάν πρωτότοκον ἐν γῇ Αἰγύπτῳ,
ἀπαρχὴν παντὸς πόνου αὐτῶν ἐν τοῖς σκηνώμασι
Χάμ.» — Απαρχὴν λέγει τὸ ἐξαίρετον καὶ τιμιώτατον· πόνον δὲ τὴν κτῆσιν· κτῆσις δὲ καὶ τὰ
τέκνα. Δηλοῖ δὲ πάλιν τὰ πρωτότοκα - σκηνώματα
Ε: Χαμ ή Αίγυπτος· ὁ γὰρ Αἴγυπτος, ἀφ' οὗ ἡ χώ
• Καὶ ἀπῆρε ὡς πρόβατα τὸν λαὸν αὐτοῦ. Και
ἀνήγαγεν αὐτοὺς ὡσεὶ ποίμνιον ἐν ἐρήμῳ.
- Απήγαγεν αὐτοὺς ἐκ τῆς Αἰγύπτου ὁδηγῶν καὶ
περιέπων ὡς ποιμὴν πρόβατα.
σα.
• Καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐπ' ἐλπίδι, καὶ οὐκ ἐδε:
λίασαν· καὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ἐκάλυψε θάλασ
Ωδήγησεν αὐτοὺς ἐξερχομένους ἐν τῇ
πρώτῃ νυκτί· ἐπ' ἐλπίδι δὲ τῆς πρὸς Ἀβραὰμ
απαγγελίας. Οὐκ ἐδειλίασαν δὲ ἐν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ:
ὕστερον γὰρ καὶ πάνυ ἐδεδίεισαν.
• Καὶ εἰσήγαγεν αὐτοὺς εἰς ὄρος ἁγιάσματος αυτ
τοῦ. Ορος λέγει τὸ Σῶν ἁγιάσματος δὲ ὡς
ἀπονενεμημένον τῇ κιβωτῷ· ταύτην γὰρ ἐκάλουν
ἁγίασμα.
• Ορος τοῦτο δ ἐκτήσατο ἡ δεξιὰ αὐτοῦ. ὁ - Η
ἐκτήσατο οὐχ ἡ ἀνδρία τοῦ λαοῦ, ἀλλ' ἡ δύναμις τοῦ
Θεοῦ.
• Καὶ ἐξέλαβεν ἀπὸ προσώπου αὐτῶν ἔθνη.»
Ἑπτὰ ἔθνη, Χετταίους, Γεργεσαίους, 'Αμορ
ρέους, Χαναναίους, Φερεζαίους, Εὐαίους καὶ Ἰεβου
σαίους.
ο
• Καὶ ἐκληροδότησεν αὐτοὺς ἐν σχοινίω κληρο
δοσίας.» — Οὕτως ἀκωλύτως διένειμεν αὐτοῖς τὴν
γῆν τῶν ἐθνῶν, ὡς εἴ τις πατὴρ ἐν σχοινίῳ μετρή
σει τοῖς παισὶν αὐτοῦ κλήρους γῆς ἑαυτοῦ.
• Καὶ ἀπέστρεψαν καὶ ἠθέτησαν.» — Απέστρε
ψαν ἀπὸ Θεοῦ καὶ εἰδωλολάτρησαν καὶ ἠθέτησαν τὸν
Θεόν.
• Καθὼς οἱ πατέρες αὐτῶν μετεστράφησαν εἰς
τήξον στρεβλόν. ο - Μετεστράφησαν ἀπὸ τῆς εὐερ
γεσίας εἰς δυσσέβειαν δίκην τόξου στρεβλοῦ· καθὼς
γὰρ τὸ διεστραμμένον τόξον οὐκ ὀρθῶς τὰ βέλη
ἀφίησιν, οὕτω καὶ ὁ νοῦς αὐτῶν διαστραφεὶς οὐκ
ὀρθῶς ἀφίει τὰς περὶ Θεοῦ ἐννοίας. Εστιν οὖν ἐντ
ταῦθα τὸ εἰς ἀντὶ τοῦ ὡς.
• Καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐν τοῖς βουνοῖς αὐτῶν.»
Τὰ γὰρ ἔθνη ἐν τοῖς βουνοῖς ἔθυον. Γλυπτὰ δὲ
ἦσαν τὰ εἴδωλα αὐτῶν. Τὸ δὲ παρεζήλωσαν αὐτὸν
ἀντὶ τοῦ, παραζηλῶσαι ἐποίησαν, ὅ ἐστι δικαίως
ὀργισθῆναι διὰ τὰ γλυπτά, καὶ οἱονεὶ ζηλοτυπῆσαι
ὡς τοῦ ἀνήκοντος αὐτῷ σεβάσματος ἁρπαζομένου
καὶ διδομένου τοῖς παραγράπτοις θεοίς.
Ήκουσε
• Ηκουσεν ὁ Θεὸς καὶ ὑπερείδε.» —
βοώσης τῆς ἀσεβείας αὐτῶν, καὶ ὑπερεῖδεν, ὅ ἐστιν,
ἀπεστράφη τὸν Ἰσραήλ.
Ητοι
• Καὶ ἐξουδένωσε σφόδρα τὸν Ἰσραήλ.»
ἄτιμον καὶ εὐκαταφρόνητον ἐποίησε - διαφόροις γὰρ
ἔθνεσι διαφόρως παρέδωκεν εἰς αἰχμαλωσίαν.
• Καὶ ἀπώσατο την σκηνήν Σηλώμ. ο - 'Απώ
σατο τὴν κατοικίαν τὴν ἐν Σηλώμ, έως οὐκ ἠθέλησε
διὰ τῆς κιβωτοῦ κατοικεῖν ἔτι ἐν Σηλώμ· οὐκ ἂν γὰρ
ἄλλη ὡς κιβωτὸς ἐλείφθη τοῖς πολεμίοις.
• Σκήνωμα, οὗ κατεσκήνωσεν ἐν ἀνθρώποις.»
- Την σκηνὴν ἣν κατεσκήνωσε διὰ τῆς κιβωτοῦ ἐν
ἀνθρώποις· ἐν Σηλώμ γὰρ πρότερον κατῴκισεν ἡ
κιβωτός. Σηλώμ δὲ τὴν Ἱερουσαλὴμ ἐξελέξατο.
• Καὶ παρέδωκεν εἰς αἰχμαλωσίαν τὴν ἰσχὺν αὐτ
των.
Ἰσχὺν καὶ καλλονὴν αὐτῶν ὀνομάζει τὴν
col. 1519–1520page 497 of 548
PG 142:1519κιβωτὸν ὡς φωννύουσαν ἄχρι τότε καὶ κοσμοῦσαν αὐτούς. Καὶ αἱ παρθένοι αὐτῶν οὐκ ἐπενθήσαν. Εκάστη τῶν αὐταῖς προσγενῶν περὶ τὰς οἰκείας συμφορὰς ἀσχολουμένη. Οἱ ἱερεῖς αὐτῶν ἐν ῥομφαίᾳ ἔπεσον. ν Οφνεί καὶ Φνεὶ καὶ Φινεές υἱοὶ τοῦ Ἡλεὶ οἱ συνδεθέντες τῇ κιβωτῷ καὶ ταύτην ἐπιφερόμενοι ὁμοῦ ἀνῃρέσ θησαν. Καὶ αἱ χῆραι αὐτῶν οὐ κλαυθήσονται.» - Αν γυναῖκες αὐτῶν χήραι γεγονυίαι οὐκ ἔσχον τοὺς κλαύσοντας ήτοι πενθήσοντας. Εστι δὲ ἀντιχρονία. Καὶ ἐξηγέρθη ὡς ὁ ὑπνῶν Κύριος, ὡς δυνατός κεκραιπαληκὼς ἐξ οίνου.» — Ὕπνον καὶ μέθην ἰσχυρὰν τὴν εἰς τοὺς ἐχθροὺς μεγάλην μακροθυμίαν φησί. Καὶ ἐπάταξε τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω όνειδος αἰώνιον ἔδωκεν αὐτοῖς.» - Τὸ ἐπάταξε ποτὲ μὲν δηλοῖ τὸ ἀνεῖλε, ποτὲ δὲ τὸ ἁπλῶς ἔπληξεν, ὥσπερ καὶ νῦν εἰς τὰ ὀπίσω δὲ ἕως εἰς τὰς ἔδρας όνειδος αἰώνιον ἔδωκεν· ὄνειδος γὰρ ἦν τὸ ἐν ταῖς ἕδραις πληγῆναι, ἐλεγχομένης ἐντεῦθεν τῆς ἀκολάς στου καὶ ἀσχήμονος αὐτῶν βιοτῆς. Καὶ ἀπώσατο το σκήνωμα Ιωσήφ. 1 - Τὴν σκήνωσιν τὴν ἐν Ἰωσήφ, εἴτουν τὴν ἐν τοῖς ὁρίοις τῆς φυλῆς Ἰωσήφ. Λέγει δὲ τὴν Σηλώμ. Καὶ τὴν φυλὴν Ἐφραὶμ οὐκ ἐξελέξατο. - ασ τε βασιλεῦσαι αὐτὴν, καὶ ἐξελέξατο εἰς βασιλείαν δηλαδή. Καὶ ἐξελέξατο τὴν φυλήν Ιούδα, τὸ ὄρος τ Σ.ὼν ὁ ἠγάπησε, κα • Αντὶ μὲν τῆς Σηλώμ τῆς ἐν τῷ ὄρει Ἐφραὶμ ἐξελέξατο εἰς κατοικίαν τῆς κιβω τοῦ, ὁ καὶ ἀγαπηθῆναι λέγει, διὰ τὸ μεγαλυνθῆναι καὶ ὀνομαστὸν γενέσθαι ἀφ' οὗ τὴν κιβωτὸν ὑπεδέξα το. ᾿Αντὶ δὲ τῆς ἀνδρικωτάτης φυλῆς τοῦ Ἐφραίμ ἐξελέξατο εἰς βασιλείαν τὴν Ἰούδα φυλήν, ἧς ἦν ὁ Δαυΐδ· τὰ γὰρ κατὰ τὸν Σαούλ ἐκ τῆς φυλῆς ὄντα Βενιαμίν παρεσιώπησε, διὰ τὸ μηδὲ κατὰ θείαν ἐντολὴν γενέσεως τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ, ἀλλὰ διὰ τὴν τοῦ λαοῦ κακίαν. «Καὶ ᾠκοδόμησεν ὡς μονοκέρωτος τὸ ἁγίασμα αὐτοῦ ἐν τῇ γῇ, ἐθεμελίωσεν αὐτὴν εἰς τὸν αἰῶνα. Καὶ ᾠκοδόμησεν ὡς ἀντιχρονικῶς· προφητεύει γὰρ νῦν περὶ τοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις ναοῦ. Τὸ δὲ ὡς μονοκέ ρατος προσυπακουστέον τὸ κέρας. Ωσπερ γὰρ τοῦ μονοκέρωτος τὸ κέρας ἓν ἐστι, καὶ μέγιστον καὶ κάλ λιστον καὶ ἰσχυρὸν, οὕτω καὶ ὁ ναὸς τοῦ Θεοῦ ᾠκοδομήθη τότε ἐν ὅλῃ τῇ γῇ εἶ;, καὶ μέγιστος καὶ κάλλι στις καὶ ἰσχυρὸς τῇ κατασκευῇ καὶ μόνος μόνου Θεού. Τὴν τοῦ Ἰούδα φυλὴν ἡδραίωσεν εἰς τὸν αἰῶνα ἐν τῇ γῇ, τουτέστι τὴν Ἐκκλησίαν τῶν πιστῶν· ἦς ᾅδου πύλας οὐ κατισχύσουσι· φυλὴ γὰρ αὕτη τοῦ νέου Ιούδα Χριστοῦ· τοῦ γὰρ παλαιοῦ ἡ φυλή που ἐστὶ τεθεμελιωμένη διαπαντός; Καὶ ἐξελέξατο Δαυλῆ τὸν δοῦλον αὐτοῦ, καὶ ἀνέλαβεν αὐτὸν ἐκ τῶν ποιμνίων τῶν προβάτων ἐξόπισθεν τῶν λοχευομένων ἔλαβεν αὐτόν, ο 00 δὲ τέλος· καὶ γὰρ ἦν ποιμήν, ἀλλ' ὑπὲρ ποιμένος τοῖς τίκτουσι τῶν προβάτων ἑπόμενο;. Καὶ ἐποίμανεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἀκακίᾳ τῆς καρ δίας αὐτοῦ· καὶ ἐν ταῖς συνέπεσι τῶν χειρῶν αὐτοῦ ὠδήγησεν αὐτούς. ο - Ακακίαν μέν φησιν ἀπόνηρον. καὶ ἁπλοῦν, καὶ πρᾶον· συνέσεις δὲ χειρῶν τὰς λελογισμένας πράξεις. ΨΑΛΜΟΣ ΟΗ'. «Ψαλμὸς τῷ Ασάφ.ν — Οπερ ερμηνεύεται συλ λέγοντος. Προαναφωνεῖ τὴν τοῦ Ἐπιφανούς Αντι χου κατὰ τῶν Ἰουδαίων ἀπόνοιαν, σχηματισθείς εἰς πρόσωπον τῶν ἐν αὐτοῖς τότε θεοσεβεστέρων. Αρμόζει δὲ καὶ τοῖς ὑπὸ τυράννων διωκομένοις Χριστιανοῖς. Ο Θεός, ήλθοσαν ἔθνη εἰς τὴν κληρονομίαν Τὸν εἰς κλῆρόν σοι ἀποτεταγμένον λαόν. σου. Η Ἐμίαναν τὸν ναὸν τὸν ἅγιόν σου. - Ποσὶν ἀνάγνοις τοῦτον πατήσαντες καὶ μιαρὰς θυσίας ἐπιτελέσαντας ἐν αὐτῷ· καὶ εἰσαγαγόντες εἴδωλα, καὶ ἄλλως κοινώσαντες. Ἔστι δὲ ὁ ναὸς Θεοῦ πανάγιον τέμενος. Ἔθεντο Ἱερουσαλήμ ὡς οπωροφυλάκιον. ο Τι οπωροφυλάκιον καλύβη ἐστὶν ἢ σκηνή, ἐν ᾗ μένων τις φυλάσσει τὰς ἀκμαζούσας οπώρας. Οὕτως οὖν, φησὶ, καὶ τὴν Ἱερουσαλήμ έπιβο ησαν ἐρείπιον, σχῆμα μόνον πόλεως ἔχουσαν, ὡς οικίας φέρει σχήμα τὸ ὀπωροφυλάκιον. Καλοῖτο δ' ἂν Ἰσραὴλ καὶ πᾶσα πόλις Χριστιανῶν. Εθεντο τὰ θνησιμαῖα τῶν δούλων σου βρώματα τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ, τὰς σάρκας τῶν ὁσίων σου τοῖς θηρίοις τῆς γῆς. ο -- θνησιμαία τὰ τεθνη κέτα σώματα καλεί. Ἐξέχεαν τὸ αἷμα αὐτῶν ὡσεὶ ὕδωρ, κύκλῳ Ἱερουσαλήμ· καὶ οὐκ ἦν ὁ θάπτων. Τὸ κύκλῳ τὸ πανταχοῦ δηλοί. Οὐκ ἦν δὲ ὁ θάπτων, τῶν μὲν πεφευγότων, τῶν δὲ αἰχμαλωτισθέντων. Εγενήθημεν όνειδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν.» Γείτονας λέγει τὰ ἐγγειτονοῦντα αὐτοῖς ἀλλόφυλα ἔθνη. Ἡμῖν δὲ γείτονες οἱ τε Ἰουδαῖοι καὶ οἱ αἱρετικοὶ, ὡς κατά τι πλησιάζοντες ἡμῖν εἰς τὴν πίστιν. Μυκτηρισμός και χλευασμὸς τοῖς κύκλῳ ἡμων.» Μυκτηρισμός μὲν ἔστιν ὁ κατάγελως, χλευασμὸς δὲ τὴν κωμῳδίαν υποληπτέον. Εως πότε, Κύριε, ὀργισθήσῃ εἰς τέλος.» Τὸ εἰς τέλος ἀντὶ τοῦ παντελῶς ἤτοι σφοδρότατα. Ότι κατέφαγε. Κατέφαγον ἐν στόματι ῥομφαίας οἱ περὶ τὸν ᾿Αντίοχον τὸν παλαιὸν Ἰσραὴλ, οἱ διῶνται δὲ τῆς πίστεως τὸν τῆς χάριτος. «Μὴ μνησθῇς ἡμῶν ἀνομιῶν ἀρχαίων.» χαίας ἀνομίας τὰς προλαβούσας φησίν. Δρο Ταχύ προκαταλαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ οἰκτιρμοί σου, Κύριε, ὅτι ἐπτωχεύσαμεν σφόδρα.» - Επτωχεύσ σαμεν ἐκπεσόντες ὧν εἴχομεν, ἢ καὶ τῶν ἀρετῶν. Σωτῆρα δὲ τὸν Θεὸν καλοῦσιν, ὡς πολλάκις σωτη ρίας αὐτοὺς ἀξιώσαντα. Βοήθησον ἡμῖν, ὁ Θεὸς ὁ Σωτὴρ ἡμῶν· ἕνεκε τῆς δόξης τοῦ ὀνόματός σου ῥῦσαι ἡμᾶς.» — Εἰ καὶ ἀνάξιοι ἐλέους, ἀλλά γε ῥῦσαι ἡμᾶς, ἵνα μὴ δόξῃ τὸ σὸν ὄνομα παρὰ τοῖς ἔθνεσιν ὀνειδιζόμενον ἐς ἀσθενὲς, καὶ μὴ δυνάμενον. ἐξελέσθαι τὸν οἰκεῖον λαόν.
κιβωτὸν ὡς φωννύουσαν ἄχρι τότε καὶ κοσμοῦσαν
αὐτούς.
• Καὶ αἱ παρθένοι αὐτῶν
οὐκ ἐπενθήσαν.
— Εκάστη τῶν αὐταῖς προσγενῶν περὶ τὰς οἰκείας
συμφορὰς ἀσχολουμένη.
• Οἱ ἱερεῖς αὐτῶν ἐν ῥομφαίᾳ ἔπεσον. ν
Οφνεί
καὶ Φνεὶ καὶ Φινεές υἱοὶ τοῦ Ἡλεὶ οἱ συνδεθέντες
τῇ κιβωτῷ καὶ ταύτην ἐπιφερόμενοι ὁμοῦ ἀνῃρέσ
θησαν.
• Καὶ αἱ χῆραι αὐτῶν οὐ κλαυθήσονται.» - Αν
γυναῖκες αὐτῶν χήραι γεγονυίαι οὐκ ἔσχον τοὺς
κλαύσοντας ήτοι πενθήσοντας. Εστι δὲ ἀντιχρονία.
• Καὶ ἐξηγέρθη ὡς ὁ ὑπνῶν Κύριος, ὡς δυνατός
κεκραιπαληκὼς ἐξ οίνου.» — Ὕπνον καὶ μέθην
ἰσχυρὰν τὴν εἰς τοὺς ἐχθροὺς μεγάλην μακροθυμίαν
φησί.
• Καὶ ἐπάταξε τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω
όνειδος αἰώνιον ἔδωκεν αὐτοῖς.» - Τὸ ἐπάταξε
ποτὲ μὲν δηλοῖ τὸ ἀνεῖλε, ποτὲ δὲ τὸ ἁπλῶς ἔπληξεν,
ὥσπερ καὶ νῦν εἰς τὰ ὀπίσω δὲ ἕως εἰς τὰς ἔδρας
όνειδος αἰώνιον ἔδωκεν· ὄνειδος γὰρ ἦν τὸ ἐν ταῖς
ἕδραις πληγῆναι, ἐλεγχομένης ἐντεῦθεν τῆς ἀκολάς
στου καὶ ἀσχήμονος αὐτῶν βιοτῆς.
• Καὶ ἀπώσατο το σκήνωμα Ιωσήφ. 1 - Τὴν
σκήνωσιν τὴν ἐν Ἰωσήφ, εἴτουν τὴν ἐν τοῖς ὁρίοις
τῆς φυλῆς Ἰωσήφ. Λέγει δὲ τὴν Σηλώμ.
• Καὶ τὴν φυλὴν Ἐφραὶμ οὐκ ἐξελέξατο. - ασ
τε βασιλεῦσαι αὐτὴν, καὶ ἐξελέξατο εἰς βασιλείαν
δηλαδή.
• Καὶ ἐξελέξατο τὴν φυλήν Ιούδα, τὸ ὄρος τ
Σ.ὼν ὁ ἠγάπησε, κα • Αντὶ μὲν τῆς Σηλώμ τῆς ἐν
τῷ ὄρει Ἐφραὶμ ἐξελέξατο εἰς κατοικίαν τῆς κιβω
τοῦ, ὁ καὶ ἀγαπηθῆναι λέγει, διὰ τὸ μεγαλυνθῆναι
καὶ ὀνομαστὸν γενέσθαι ἀφ' οὗ τὴν κιβωτὸν ὑπεδέξατο. ᾿Αντὶ δὲ τῆς ἀνδρικωτάτης φυλῆς τοῦ Ἐφραίμ
ἐξελέξατο εἰς βασιλείαν τὴν Ἰούδα φυλήν, ἧς ἦν
ὁ Δαυΐδ· τὰ γὰρ κατὰ τὸν Σαούλ ἐκ τῆς φυλῆς ὄντα
Βενιαμίν παρεσιώπησε, διὰ τὸ μηδὲ κατὰ θείαν
ἐντολὴν γενέσεως τῇ βασιλείᾳ αὐτοῦ, ἀλλὰ διὰ τὴν
τοῦ λαοῦ κακίαν.
«Καὶ ᾠκοδόμησεν ὡς μονοκέρωτος τὸ ἁγίασμα
αὐτοῦ ἐν τῇ γῇ, ἐθεμελίωσεν αὐτὴν εἰς τὸν αἰῶνα.
Καὶ ᾠκοδόμησεν ὡς ἀντιχρονικῶς· προφητεύει γὰρ
νῦν περὶ τοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις ναοῦ. Τὸ δὲ ὡς μονοκέ
ρατος προσυπακουστέον τὸ κέρας. Ωσπερ γὰρ τοῦ
μονοκέρωτος τὸ κέρας ἓν ἐστι, καὶ μέγιστον καὶ κάλλιστον καὶ ἰσχυρὸν, οὕτω καὶ ὁ ναὸς τοῦ Θεοῦ ᾠκοδομήθη τότε ἐν ὅλῃ τῇ γῇ εἶ;, καὶ μέγιστος καὶ κάλλιστις καὶ ἰσχυρὸς τῇ κατασκευῇ καὶ μόνος μόνου Θεού.
· Τὴν τοῦ Ἰούδα φυλὴν ἡδραίωσεν εἰς τὸν αἰῶνα ἐν
τῇ γῇ, τουτέστι τὴν Ἐκκλησίαν τῶν πιστῶν· ἦς
ᾅδου πύλας οὐ κατισχύσουσι· φυλὴ γὰρ αὕτη τοῦ
νέου Ιούδα Χριστοῦ· τοῦ γὰρ παλαιοῦ ἡ φυλή που
ἐστὶ τεθεμελιωμένη διαπαντός;
• Καὶ ἐξελέξατο Δαυλῆ τὸν δοῦλον αὐτοῦ, καὶ
ἀνέλαβεν αὐτὸν ἐκ τῶν ποιμνίων τῶν προβάτων·
ἐξόπισθεν τῶν λοχευομένων ἔλαβεν αὐτόν, ο 00δὲ τέλος· καὶ γὰρ ἦν ποιμήν, ἀλλ' ὑπὲρ ποιμένος
τοῖς τίκτουσι τῶν προβάτων ἑπόμενο;.
• Καὶ ἐποίμανεν αὐτοὺς ἐν τῇ ἀκακίᾳ τῆς καρ
δίας αὐτοῦ· καὶ ἐν ταῖς συνέπεσι τῶν χειρῶν αὐτοῦ
ὠδήγησεν αὐτούς. ο - Ακακίαν μέν φησιν ἀπόνηρον. καὶ ἁπλοῦν, καὶ πρᾶον· συνέσεις δὲ χειρῶν
τὰς λελογισμένας πράξεις.
ΨΑΛΜΟΣ ΟΗ'.
«Ψαλμὸς τῷ Ασάφ.ν — Οπερ ερμηνεύεται συλ
λέγοντος. Προαναφωνεῖ τὴν τοῦ Ἐπιφανούς Αντι
χου κατὰ τῶν Ἰουδαίων ἀπόνοιαν, σχηματισθείς
εἰς πρόσωπον τῶν ἐν αὐτοῖς τότε θεοσεβεστέρων.
Αρμόζει δὲ καὶ τοῖς ὑπὸ τυράννων διωκομένοις
Χριστιανοῖς.
• Ο Θεός, ήλθοσαν ἔθνη εἰς τὴν κληρονομίαν
Τὸν εἰς κλῆρόν σοι ἀποτεταγμένον λαόν.
σου. Η
• Ἐμίαναν τὸν ναὸν τὸν ἅγιόν σου. - Ποσὶν ἀνά
γνοις τοῦτον πατήσαντες καὶ μιαρὰς θυσίας ἐπιτελέσαντας ἐν αὐτῷ· καὶ εἰσαγαγόντες εἴδωλα, καὶ ἄλλως
κοινώσαντες. Ἔστι δὲ ὁ ναὸς Θεοῦ πανάγιον τέμενος.
Ἔθεντο Ἱερουσαλήμ ὡς οπωροφυλάκιον. ο -
Τι οπωροφυλάκιον καλύβη ἐστὶν ἢ σκηνή, ἐν
ᾗ μένων τις φυλάσσει τὰς ἀκμαζούσας οπώρας.
Οὕτως οὖν, φησὶ, καὶ τὴν Ἱερουσαλήμ έπιβο
ησαν ἐρείπιον, σχῆμα μόνον πόλεως ἔχουσαν, ὡς
οικίας φέρει σχήμα τὸ ὀπωροφυλάκιον. Καλοῖτο
δ' ἂν Ἰσραὴλ καὶ πᾶσα πόλις Χριστιανῶν.
• Εθεντο τὰ θνησιμαῖα τῶν δούλων σου βρώματα
τοῖς πετεινοῖς τοῦ οὐρανοῦ, τὰς σάρκας τῶν ὁσίων
σου τοῖς θηρίοις τῆς γῆς. ο -- θνησιμαία τὰ τεθνη
κέτα σώματα καλεί.
• Ἐξέχεαν τὸ αἷμα αὐτῶν ὡσεὶ ὕδωρ, κύκλῳ
Ἱερουσαλήμ· καὶ οὐκ ἦν ὁ θάπτων.
Τὸ κύκλῳ
τὸ πανταχοῦ δηλοί. Οὐκ ἦν δὲ ὁ θάπτων, τῶν μὲν
πεφευγότων, τῶν δὲ αἰχμαλωτισθέντων.
• Εγενήθημεν όνειδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν.»
- Γείτονας λέγει τὰ ἐγγειτονοῦντα αὐτοῖς ἀλλόφυλα
ἔθνη. Ἡμῖν δὲ γείτονες οἱ τε Ἰουδαῖοι καὶ οἱ αἱρετι
κοί, ὡς κατά τι πλησιάζοντες ἡμῖν εἰς τὴν πίστιν.
• Μυκτηρισμός και χλευασμὸς τοῖς κύκλῳ ἡμων.»
- Μυκτηρισμός μὲν ἔστιν ὁ κατάγελως, χλευα
σμὸς δὲ τὴν κωμῳδίαν υποληπτέον.
• Εως πότε, Κύριε, ὀργισθήσῃ εἰς τέλος.» -
Τὸ εἰς τέλος ἀντὶ τοῦ παντελῶς ἤτοι σφοδρότατα.
• Ότι κατέφαγε. Κατέφαγον ἐν στόματι
ῥομφαίας οἱ περὶ τὸν ᾿Αντίοχον τὸν παλαιὸν Ἰσραὴλ,
οἱ διῶνται δὲ τῆς πίστεως τὸν τῆς χάριτος.
«Μὴ μνησθῇς ἡμῶν ἀνομιῶν ἀρχαίων.» -
χαίας ἀνομίας τὰς προλαβούσας φησίν.
Δρο
• Ταχύ προκαταλαβέτωσαν ἡμᾶς οἱ οἰκτιρμοί σου,
Κύριε, ὅτι ἐπτωχεύσαμεν σφόδρα.» - Επτωχεύσ
σαμεν ἐκπεσόντες ὧν εἴχομεν, ἢ καὶ τῶν ἀρετῶν.
Σωτῆρα δὲ τὸν Θεὸν καλοῦσιν, ὡς πολλάκις σωτη·
ρίας αὐτοὺς ἀξιώσαντα.
• Βοήθησον ἡμῖν, ὁ Θεὸς ὁ Σωτὴρ ἡμῶν· ἕνεκε
τῆς δόξης τοῦ ὀνόματός σου ῥῦσαι ἡμᾶς.» — Εἰ καὶ
ἀνάξιοι ἐλέους, ἀλλά γε ῥῦσαι ἡμᾶς, ἵνα μὴ δόξῃ
τὸ σὸν ὄνομα παρὰ τοῖς ἔθνεσιν ὀνειδιζόμενον ἐς
ἀσθενὲς, καὶ μὴ δυνάμενον. ἐξελέσθαι τὸν οἰκεῖον
λαόν.
col. 1521–1522page 498 of 548
PG 142:1521Εἰσελθέτω ἐνώπιόν σου ὁ στεναγμὸς τῶν πεπεναμίν του εἰς ἀντίληψιν ἡμῶν· τῇ μακροθυμία δημένων. ο - Τῶν εἰς αἰχμαλωσίαν ἀπαγομένων ἢ οἷον καθεύδουσαν. τῶν ἐν φυλακαῖς καὶ δεσμοῖς. Κατὰ τὴν μεγαλωσύνην τοῦ βραχίονός σου περιποιῆσαι τοὺς υἱοὺς τῶν τεθανατωμένων.» Βραχίονα τὴν ἰσχὺν λέγει. Τὸ δὲ περιποίησαι δη λοῖ τὸ διάσωσον. Απόδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν ἑπταπλασίονα εἰς τὸν κόλπον αὐτῶν.» - Επταπλασίονα τὸν ὀνειδισμὸν, ήτοι πολλαπλασίονα τὴν ἐξουδένωσιν. Εἰς τὸν κόλπον δὲ εἰπὼν ἀναπόβλητον ᾐνίξατο αὐτοῖς τὴν τιμωρίαν τοῦ εἰς Θεὸν ὀνειδισμοῦ, καὶ ἀεὶ ἐπικειμένην αὐτοῖς. Ἡμεῖς δὲ λαός σου, καὶ πρόβατα νομής σου, ἀνθομολογησόμεθά σοι εἰς τὸν αἰῶνα.» Ἡμεῖς δὲ λαός σου ἐσμεν, εἰ καὶ ἑπταίσαμεν. Νομὴ δὲ Θεοῦ τὰ θεῖα ἐντάλματα. Ανθομολόγησις τὴν ἐπ' εὐεργεσίᾳ εὐχαριστίαν δηλοί. ΨΑΛΜΟΣ ΟΘ'. Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων, μαρτύριον τῷ Ασάφ,ψαλμὸς ὑπὲρ τοῦ Ἀσσυρίου. Τὸ ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων μεταβολὴν πραγμάτων σημαίνει πανταχοῦ. Τὸ δὲ μαρτύριον δηλοῖ τὸ διαμαρτύρεται, ἕως ἀναγγέλλει τὰς ἐσομένας τοῖς Ἰουδαίοις συμ φορὰς ἵνα σωφρονέστεροι γένωνται. Τὸ δὲ ὑπὲρ τοῦ Ασσυρίου ἀντὶ τοῦ περὶ τοῦ Ἀσσυρίου, τουτέστι περὶ ὧν Ἰουδαίοις ποιήσειεν ὁ Βαβυλώνιος Ναβουχοδονόσορ, ὁ ἐξ 'Ασσυρίων ἔλκων τὸ γένος. Αρμός ζει δὲ ὁ ψαλμὸς καὶ τοῖς ὑπὸ τῶν πολεμίων τῆς ο πίστεως κακοπαθοῦσι Χριστιανοῖς. Ἐν τῷ τέλει δὲ περὶ τῆς θείας προαγγέλλει ἀνθρωπήσεως. Ο ποιμαίνων τὸν Ἰσραὴλ πρόσεχες, ὁ ὁδηγῶν ὡσεὶ πρόβατον Ἰωσήφ.» ᾿Αντιχρονικῶς ἀντὶ τοῦ ὁ ποιμάνας καὶ ὁδηγήσας, τῷ μὲν Ισραήλ ήτοι τῷ Ἰακὼν ὑπέσχετο συνεῖναι, καὶ φυλάττειν αὐ τόν· τὸν Ἰωσὴφ πάλιν τῆς θηριώδους γνώμης καὶ μανίας ἀπαλλάξας τῶν ἀδελφῶν, ὡδήγησεν εἰς τὴν Αἴγυπτον καὶ πᾶσιν ἦν χειραγωγῶν, καὶ τῶν ἑπερ χομένων κινδύνων λυτρούμενος. Λέγοιτο δ' ἂν καὶ ὁ ἐξ ἐκείνου κατηγμένος λαὸς Ἰσραὴλ καὶ Ἰωσήφ ἀλλὰ καὶ ὁ ἐξ ἐθνῶν λαὸς τοῦ Χριστοῦ, ὡς ὁρῶντες τὸν Θεὸν καὶ ὥσπερ προτεθειμένοι τοῖς ἐξ Ἰουδαίων πιστοῖς. Καὶ ἄλλα πρόβατα ἔχω, φησίν, ἃ οὐκ ἔστιν ἐκ τῆς αὐλῆς ταύτης. Ἰωσὴφ δὲ πρόθεσις ἑρμηνεύεται. Ο καθήμενος ἐπὶ τῶν Χερουβίμ, ἐμφάνηθι.» Ο επαναπαυόμενος ἐν τοῖς Χερουβίμ, ἐμφάνηθι, τουτέστι γνώσθητι ὅτι ἦλθες βοηθὲς δηλαδὴ ἐνώπιον τοῦ λαοῦ σου· ἀπὸ γὰρ τῶν τριῶν ἐπιφανεστέρων τότε φυλῶν τὸ σύμπαν Ἰσραηλιτικὸν ἐσήμανε γέ νο;. Λέγεται δὲ καὶ ὁ Χριστιανικὸς λαὸς Ἐφραὶμ ὡς καρποφόρο; ταῖς ἀρεταῖς, Βενιαμὶν ὡς δεξις ἐν τῇ πίστει Μανασσῆς δὲ ὡς λήθην λαβὼν τῆς προτέρας πλάνης. Ερμηνεύονται δὲ καρποφορία μὲν ὁ Εφραίμ, υἱὸς δεξιᾶς ὁ Βενιαμίν, ἐπιπλησμονὴ δὲ ὁ Μανασσής. Εξέγειρον τὴν δυναστείαν σου, καὶ ἔλθε εἰς τὸ σώσαι ἡμᾶς, ο – Εξανάστησαν τὴν ὑπερφυή δύο Ο Θεὸς ἐπίστρεψον ἡμᾶς, καὶ ἐπίφανον τὸ πρόσωπόν σου, καὶ σωθησόμεθα.,. Ἀπὸ τῶν λυπηρῶν εἰς τὰ εὔθυμα, ἢ πρὸς σὲ ἐπίστρεψαν ἡμᾶς συνεργῶν εἰς τὰ σὰ θελήματα. Κύριε ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, ἕως πότε ὀργίζῃ ἐπὶ τὴν προσευχὴν τοῦ δούλου σου.» — Αντὶ τοῦ οὐκ ἐπιστρέφῃ. Ψωμιεῖς ἡμᾶς ἄρτον δακρύων καὶ ποτιεῖς ἡμᾶς ἐν δάκρυσιν ἐν μέτρῳ.» -· Εως πότε φαγεῖν δώσεις τὸν ἄρτον ἐν δάκρυσι, καὶ πιεῖν τὸ πόμα πάλιν ἐν δά χρυσιν· ἡ ἀντὶ βρώματος καὶ πόματος δώσεις ἡμῖν δάκρυα πιεῖν τε καὶ φαγεῖν. Τὸ δὲ ἐν μέτρῳ ἀντὶ τοῦ πρὸς μέτρον, ὅ ἐστιν ἀναλόγως ταῖς ἁμαρτίαις ἡμῶν. Εθου ἡμᾶς ἀντιλογίαν τοῖς γείτοσιν ἡμῶν.». Αντιλογίαν ἐνταῦθα τὸ ὄνειδός φησιν. Αμπελον ἐξ Αἰγύπτου μετῆρας. 1 – Αμ πελον νοητέον καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων συναγωγήν διὰ τὸ εὐθαλὲς, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξ ἐθνῶν. Ἐκκλησίαν ὁμοίως, ἐκ τῆς σκοτεινῆς Αἰγύπτου ἀγνωσίας μετα νηνεγμένην ἐπὶ τὴν ἀγαθὴν τῆς εὐσεβείας.. Εξέβαλες ἔθνη καὶ κατεφύτευσας αὐτήν. Εθνη δὲ καὶ ἀλλόφυλοι καὶ οἱ δαίμονες· διὰ δὲ τοῦ κατεφύτευσας τὴν ἑδραίαν κατοίκησιν ὑπεδήλωσεν. Ωδοποίησας ἔμπροσθεν αὐτῆς καὶ κατεφύτευσας τὰς ῥίζας αὐτῆς, καὶ ἐπλήρωσε τὴν γῆν.» Οδὸν ἐποίησας ἐξελὼν τὰ ἔθνη, δίκην ἀκανθῶν καὶ σκύλων ἑτέρων, ἢ νόμον δούς δι' οὗ βαδιεῖται, τουτέστι πολιτεύσεται ἡ τῶν Ἰουδαίων συναγωγή ἧς ῥίζα ἡ βασιλεία. Γῆν δὲ νοητέον τὴν τῆς ἐπαγγε λέας τῆς ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίας. Ὁδοποίησις μὲν τὰ εὐαγγελικά διατάγματα, ρίζαι δὲ αὐτῆς τὰ περὶ Θεοῦ δόγματα. Γἦν δ' ἐνταῦθα νοήσεις καὶ τὴν οι κουμένην καὶ βασιλείαν τῶν οὐρανῶν... Εκάλυψεν ὄρη ἡ σκιὰ αὐτῆς· καὶ αἱ ἀναδενδράδες αὐτῆς τὰς κέδρους τοῦ Θεοῦ. σκιὰ τῆς Ἰουδαϊκῆς συναγωγῆς ἡ κατὰ νόμον λα τρεία· ὄρη δὲ τὸ ἐν Σηλώμ καὶ Σιὼν, ἐν οἷς κατῴκησεν ἡ σκηνή. Η σκιὰ μὲν ἡ ἐξουσία καὶ ἡ δυναστεία ἡ ἐπιτεθεῖσα αὐτοῖς, ὅρη δὲ τὰ ὅμορα ἔθνη· καὶ κέν δροι μὲν οἱ ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν τοῦ Θεοῦ ὄντες καὶ αὐτοὶ, ὡς ὑπὸ Θεοῦ τὸ ἄρχειν εἰληφότες· ἀναδενδράδες δὲ οἱ τῶν Ἰουδαίων κριταὶ καὶ ἡγούμενοι κλήματα δὲ τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ. Θάλασσα δὲ ἡ Ινδική παραφυάδες δὲ οἱ ἐξ ἀλλογενῶν προσήλυτος πρὸς θεογνωσίαν· ποταμοὶ δὲ Εὐφράτης πληθυντικῶς· τῆς Ἐκκλησίας σκιὰ ἡ δόξα καὶ ἡ ἐπισκιάζουσα ταύτην χάρις τοῦ Πνεύματος· ὄρη δὲ οἱ κατά πρακτικὴν ἀρετὴν ὑψηλοί· κέδροι δὲ οἱ κατὰ τὴν θεωρητικήν· ἀναδενδράδες δὲ τὰ περὶ θεότητος δόγματα. θάλασσαν δὲ νοητέον πᾶσαν καὶ ποταμούς πάντας δι' ὧν δηλοῦται ἡ οἰκουμένη. Ενα τί καθεῖλες τὸν φραγμὸν αὐτῆς καὶ τρυ γῶσιν αὐτὴν πάντες οἱ παραπορευόμενοι τὴν ὁδόν;» Φραγμὸν λέγει τὴν φρουροῦσαν αὐτοὺς θείαν ἐπισκοπήν· τρυγἂν δὲ τὸ λυμαίνεσθαι· παραπα
• Εἰσελθέτω ἐνώπιόν σου ὁ στεναγμὸς τῶν πεπε- ναμίν του εἰς ἀντίληψιν ἡμῶν· τῇ μακροθυμία
δημένων. ο - Τῶν εἰς αἰχμαλωσίαν ἀπαγομένων ἢ οἷον καθεύδουσαν.
τῶν ἐν φυλακαῖς καὶ δεσμοῖς.
• Κατὰ τὴν μεγαλωσύνην τοῦ βραχίονός σου περιποίησαι τοὺς υἱοὺς τῶν τεθανατωμένων.» -
Βραχίονα τὴν ἰσχὺν λέγει. Τὸ δὲ περιποίησαι δηλοῖ τὸ διάσωσον.
• Απόδος τοῖς γείτοσιν ἡμῶν ἑπταπλασίονα εἰς
τὸν κόλπον αὐτῶν.» - Επταπλασίονα τὸν ὀνειδισμόν, ήτοι πολλαπλασίονα τὴν ἐξουδένωσιν. Εἰς τὸν
κόλπον δὲ εἰπὼν ἀναπόβλητον ᾐνίξατο αὐτοῖς τὴν
τιμωρίαν τοῦ εἰς Θεὸν ὀνειδισμοῦ, καὶ ἀεὶ ἐπικει·
μένην αὐτοῖς.
• Ἡμεῖς δὲ λαός σου, καὶ πρόβατα νομής σου,
ἀνθομολογησόμεθά σοι εἰς τὸν αἰῶνα.» Ἡμεῖς
δὲ λαός σου ἐσμεν, εἰ καὶ ἑπταίσαμεν. Νομὴ δὲ
Θεοῦ τὰ θεῖα ἐντάλματα. Ανθομολόγησις τὴν ἐπ'
εὐεργεσίᾳ εὐχαριστίαν δηλοί.
Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ἀλλοιωθησομένων, μαρτύριον
τῷ Ασάφ,ψαλμὸς ὑπὲρ τοῦ Ἀσσυρίου. Τὸ ὑπὲρ τῶν
ἀλλοιωθησομένων μεταβολὴν πραγμάτων σημαίνει
πανταχοῦ. Τὸ δὲ μαρτύριον δηλοῖ τὸ διαμαρτύρεται,
ἕως ἀναγγέλλει τὰς ἐσομένας τοῖς Ἰουδαίοις συμφορὰς ἵνα σωφρονέστεροι γένωνται. Τὸ δὲ ὑπὲρ τοῦ
Ασσυρίου ἀντὶ τοῦ περὶ τοῦ Ἀσσυρίου, τουτέστι
περὶ ὧν Ἰουδαίοις ποιήσειεν ὁ Βαβυλώνιος Ναβου
χοδονόσορ, ὁ ἐξ 'Ασσυρίων ἔλκων τὸ γένος. Αρμός
ζει δὲ ὁ ψαλμὸς καὶ τοῖς ὑπὸ τῶν πολεμίων τῆς ο
πίστεως κακοπαθοῦσι Χριστιανοῖς. Ἐν τῷ τέλει δὲ
περὶ τῆς θείας προαγγέλλει ἀνθρωπήσεως.
• Ο ποιμαίνων τὸν Ἰσραὴλ πρόσεχες, ὁ ὁδηγῶν
ὡσεὶ πρόβατον Ἰωσήφ.» ᾿Αντιχρονικῶς ἀντὶ τοῦ
ὁ ποιμάνας καὶ ὁδηγήσας, τῷ μὲν Ισραήλ ήτοι
τῷ Ἰακὼν ὑπέσχετο συνεῖναι, καὶ φυλάττειν αὐ
τόν· τὸν Ἰωσὴφ πάλιν τῆς θηριώδους γνώμης καὶ
μανίας ἀπαλλάξας τῶν ἀδελφῶν, ὡδήγησεν εἰς τὴν
Αἴγυπτον καὶ πᾶσιν ἦν χειραγωγῶν, καὶ τῶν ἑπερχομένων κινδύνων λυτρούμενος. Λέγοιτο δ' ἂν καὶ
ὁ ἐξ ἐκείνου κατηγμένος λαὸς Ἰσραὴλ καὶ Ἰωσήφ
ἀλλὰ καὶ ὁ ἐξ ἐθνῶν λαὸς τοῦ Χριστοῦ, ὡς ὁρῶντες
τὸν Θεὸν καὶ ὥσπερ προτεθειμένοι τοῖς ἐξ Ἰουδαίων
πιστοῖς. Καὶ ἄλλα πρόβατα ἔχω, φησίν, ἃ οὐκ
ἔστιν ἐκ τῆς αὐλῆς ταύτης. Ἰωσὴφ δὲ πρόθεσις
ἑρμηνεύεται.
• Ο καθήμενος ἐπὶ τῶν Χερουβίμ, ἐμφάνηθι.»
- Ο επαναπαυόμενος ἐν τοῖς Χερουβίμ, ἐμφάνηθι,
τουτέστι γνώσθητι ὅτι ἦλθες βοηθὲς δηλαδὴ ἐνώπιον
τοῦ λαοῦ σου· ἀπὸ γὰρ τῶν τριῶν ἐπιφανεστέρων
τότε φυλῶν τὸ σύμπαν Ἰσραηλιτικὸν ἐσήμανε γένο;. Λέγεται δὲ καὶ ὁ Χριστιανικὸς λαὸς Ἐφραὶμ ὡς
καρποφόρο; ταῖς ἀρεταῖς, Βενιαμὶν ὡς δεξις ἐν τῇ
πίστει Μανασσῆς δὲ ὡς λήθην λαβὼν τῆς προτέρας πλάνης. Ερμηνεύονται δὲ καρποφορία μὲν ὁ
Εφραίμ, υἱὸς δεξιᾶς ὁ Βενιαμίν, ἐπιπλησμονὴ δὲ
ὁ Μανασσής.
• Εξέγειρον τὴν δυναστείαν σου, καὶ ἔλθε εἰς τὸ
σώσαι ἡμᾶς, ο – Εξανάστησαν τὴν ὑπερφυή δύο
· Ο Θεὸς ἐπίστρεψον ἡμᾶς, καὶ ἐπίφανον τὸ
πρόσωπόν σου, καὶ σωθησόμεθα.,. Ἀπὸ τῶν
λυπηρῶν εἰς τὰ εὔθυμα, ἢ πρὸς σὲ ἐπίστρεψαν
ἡμᾶς συνεργῶν εἰς τὰ σὰ θελήματα.
• Κύριε ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, ἕως πότε ὀργίζῃ
ἐπὶ τὴν προσευχὴν τοῦ δούλου σου.» — Αντὶ τοῦ οὐκ
ἐπιστρέφῃ.
• Ψωμιεῖς ἡμᾶς ἄρτον δακρύων καὶ ποτιεῖς ἡμᾶς
ἐν δάκρυσιν ἐν μέτρῳ.» -· Εως πότε φαγεῖν δώσεις
τὸν ἄρτον ἐν δάκρυσι, καὶ πιεῖν τὸ πόμα πάλιν ἐν δάχρυσιν· ἡ ἀντὶ βρώματος καὶ πόματος δώσεις ἡμῖν
δάκρυα πιεῖν τε καὶ φαγεῖν. Τὸ δὲ ἐν μέτρῳ ἀντὶ
τοῦ πρὸς μέτρον, ὅ ἐστιν ἀναλόγως ταῖς ἁμαρτίαις
ἡμῶν.
• Εθου ἡμᾶς ἀντιλογίαν τοῖς γείτοσιν ἡμῶν.».
Αντιλογίαν ἐνταῦθα τὸ ὄνειδός φησιν.
• Αμπελον ἐξ Αἰγύπτου μετῆρας. 1 – Αμ
πελον νοητέον καὶ τὴν τῶν Ἰουδαίων συναγωγήν
διὰ τὸ εὐθαλὲς, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξ ἐθνῶν. Ἐκκλησίαν
ὁμοίως, ἐκ τῆς σκοτεινῆς Αἰγύπτου ἀγνωσίας μετανηνεγμένην ἐπὶ τὴν ἀγαθὴν τῆς εὐσεβείας..
• Εξέβαλες ἔθνη καὶ κατεφύτευσας αὐτήν.
Εθνη δὲ καὶ ἀλλόφυλοι καὶ οἱ δαίμονες· διὰ δὲ
τοῦ κατεφύτευσας τὴν ἑδραίαν κατοίκησιν ὑπεδήλωσεν.
• Ωδοποίησας ἔμπροσθεν αὐτῆς καὶ κατεφύτευσας
τὰς ῥίζας αὐτῆς, καὶ ἐπλήρωσε τὴν γῆν.»
Οδὸν ἐποίησας ἐξελὼν τὰ ἔθνη, δίκην ἀκανθῶν
καὶ σκύλων ἑτέρων, ἢ νόμον δούς δι' οὗ βαδιεῖται,
τουτέστι πολιτεύσεται ἡ τῶν Ἰουδαίων συναγωγή
ἧς ῥίζα ἡ βασιλεία. Γῆν δὲ νοητέον τὴν τῆς ἐπαγγε
λέας τῆς ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίας. Ὁδοποίησις μὲν τὰ
εὐαγγελικά διατάγματα, ρίζαι δὲ αὐτῆς τὰ περὶ
Θεοῦ δόγματα. Γἦν δ' ἐνταῦθα νοήσεις καὶ τὴν οι
κουμένην καὶ βασιλείαν τῶν οὐρανῶν...
• Εκάλυψεν ὄρη ἡ σκιὰ αὐτῆς· καὶ αἱ ἀναδενδράδες αὐτῆς τὰς κέδρους τοῦ Θεοῦ.
'H
σκιὰ τῆς Ἰουδαϊκῆς συναγωγῆς ἡ κατὰ νόμον λα
τρεία· ὄρη δὲ τὸ ἐν Σηλώμ καὶ Σιὼν, ἐν οἷς κατώκη
σεν ἡ σκηνή. Η σκιὰ μὲν ἡ ἐξουσία καὶ ἡ δυναστεία
ἡ ἐπιτεθεῖσα αὐτοῖς, ὅρη δὲ τὰ ὅμορα ἔθνη· καὶ κέν
δροι μὲν οἱ ἄρχοντες τῶν ἐθνῶν τοῦ Θεοῦ ὄντες καὶ
αὐτοὶ, ὡς ὑπὸ Θεοῦ τὸ ἄρχειν εἰληφότες· ἀναδενδρά
δες δὲ οἱ τῶν Ἰουδαίων κριταὶ καὶ ἡγούμενοι·
κλήματα δὲ τὰ πλήθη τοῦ λαοῦ. Θάλασσα δὲ ἡ
- Ινδική παραφυάδες δὲ οἱ ἐξ ἀλλογενῶν προσήλυτος
πρὸς θεογνωσίαν· ποταμοὶ δὲ Εὐφράτης πληθυν
τικῶς· τῆς Ἐκκλησίας σκιὰ ἡ δόξα καὶ ἡ ἐπισκιά
ζουσα ταύτην χάρις τοῦ Πνεύματος· ὄρη δὲ οἱ κατά
πρακτικὴν ἀρετὴν ὑψηλοί· κέδροι δὲ οἱ κατὰ τὴν θεωρητικήν· ἀναδενδράδες δὲ τὰ περὶ θεότητος δόγματα.
θάλασσαν δὲ νοητέον πᾶσαν καὶ ποταμούς πάντας
δι' ὧν δηλοῦται ἡ οἰκουμένη.
• Ενα τί καθεῖλες τὸν φραγμὸν αὐτῆς καὶ τρυ
γῶσιν αὐτὴν πάντες οἱ παραπορευόμενοι τὴν ὁδόν;»
Φραγμὸν λέγει τὴν φρουροῦσαν αὐτοὺς θείαν
ἐπισκοπήν· τρυγἂν δὲ τὸ λυμαίνεσθαι· παραπα
col. 1523–1524page 499 of 548
PG 142:1523ρευομένου; δὲ τοὺς πολύπορον αὐτῆς ποιοῦντας & Ασάφ. ο - Οὗτος διασύρει τὴν Εβραίων ἀχαρι τὴν δίοδον ἀλλοφύλους, ἢ ἀλλοδόξους. Ἐλυμήνατο αὐτὴν ὕς ἐκ δρυμοῦ· καὶ μονιές Ο Βαβυλώνιος ἄγριος κατενεμήσατο αὐτήν. ο Ναβουχοδονόσορ ἧς μὲν λεχθείη ἂν ὡς ἀκάθαρ της καὶ τῷ τῶν ἡδονῶν βορβόρῳ ἐγκαλινδούμενος· μονιὸς δὲ ὡς μόνος δίχα συμμάχων ἐπι στρατεύσας Ἰουδαίοις· ἀσυναγέλαστος γὰρ ὁ μονιός δι' ὑπερβολὴν ἀγριότητος. Δρυμὸς δὲ Βαβυλών ὡς δασεία τῷ πλήθει τῶν ἐνοικούντων, καὶ πρὸς τὴν ἀρετὴν ἄκαρπος καὶ τῶν νοητῶν θηρίων ἐν διαίτημα. Είη δ' ἂν καὶ ὁ διάβολος ς, καὶ μονιός, ὡς ἐνηδόμενος ταῖς ἀκαθαρσίαις καὶ τῇ κακία ἰδιάζων. Δρυμὸς δὲ αἱ τοῖς πάθεσιν ὑλομανοῦσαι ψυχαί, αἷς οὗτος ἐφήδεται καὶ ἐνσκηνοί, κατὰ ταύ την τὴν ἀγωγικωτέραν ὁρμὴν τοῦ λόγου. διηγούμενος ἐντεῦθεν ὁ Προφήτης ὁποία ἦν πρότερον ἡ συναγωγὴ τῶν ἐθνῶν, ἐπισπεύδει τοῦ Κυρίου την ἐνανθρώπησιν. Καὶ κατάρτισαι αὐτὴν ἣν ἐφύτευσεν ή δεξιά σου. Η πό Περιφραστικῶς ἂν ἐφύτευσας σύ, τους τέστι κατώκισας. Ἐπὶ δὲ τῶν ἐθνῶν συναγωγής φυτείαν νοήσεις τὴν δημιουργίαν. Εμπεπυρισμένη πυρὶ καὶ ἀνεσκαμμένη.» Λείπει τὸ ἐστίν. Αινίττεται δὲ διὰ τῆς ἀμπέλου τὴν γῆν αὐτῆς εἴτουν τὴν πόλιν ἢ τὰς πέλει;. Τὴν δὲ ἐθνῶν συναγωγὴν τὰ πνεύματα τῆς ἀκαθαρσίας ἐξέκαυσαν, ἐν ταῖς ἀλόγοις ἐπιθυμίαις, καὶ τοὺ; ἐπὶ ἔργοις ἀγαθοῖς δημιουργηθέντας ἀνέτρεψαν τῇ κακίᾳ εἰς τὸ παντελὲς οἱ τῆς κακίας ἐφευρεταί. στίαν καὶ ἀπείθειαν, καὶ διδάσκει τὴν ἀποβολὴν αὐτῶν ἐξασφαλιζόμενος τὸν νέον λαὸν, ἵνα μὴ καὶ οὗτος τὴν τοῦ παλαιοῦ μιμησάμενος κακίαν ἀπο βληθῇ, 'Αγαλλιάσθε τῷ Θεῷ τῷ βοηθῷ ἡμῶν· ἀλαλάξατε τῷ Θεῷ Ἰακώβ. ν — Λάβετε διδασκαλίαν πνευματικὴν, καὶ δότε νέκρωσιν τῶν ἐπὶ γῆς μελῶν. Λάβετε ψαλμὸν καὶ δότε τύμπανον ψαλτήριον τερ πνὸν μετὰ κιθάρας. ο - Ψαλτήριον λέγει τὴν θεω ρίαν· κιθάραν δὲ τὴν πρᾶξιν. Σαλπίσατε ἐν νεομηνίᾳ σάλπιγγι, ἐν εὐσήμῳ ἡμέρᾳ ἑορτῆς ὑμῶν.» — Καθὰ τοῖς ἱερεῦσι νό μος ἐκέλευε σαλπίζειν κατὰ πρώτην τοῦ ἑβδόμου μηνὸς εἰς ἀνάμνησιν τῆς ἐπὶ τοῦ Σινᾶ σάλπιγγος οὐρανίου, κελεύει τοῖς ἱεροῖς διδασκάλοις τὸ Πνεῦμα σαλπίζειν τὸ ἅγιον, εἴτουν κηρύττειν κατὰ τὴν ἡμέ ραν τῆς Χριστοῦ ἀναστάσεως αὐτὴν τὴν τοῦ Κυρίου ἀνάστασιν. Ταύτην δὲ τὴν ἡμέραν νεομηνίαν μὲν ονομάζει διὰ τὸ κατ' αὐτὴν ἀνακαινισθῆναι τὴν κτίσιν, εὔσημον δὲ ἤτοι ἐπίσημον ὡς ἑορτῶν ἑορ τήν. Σάλπιγγα δὲ τὴν γλῶτταν καλεῖ. ι "Οτι πρόσταγμα τῷ Ἰσραήλ ἐστι, καὶ κρίμα τῷ Θεῷ Ἰακώβ. ν - Ούτω, φησὶν, ἐντέλλομαι ἡμῖν, ὅτι καὶ τῷ Ἰσραηλιτικῷ λαῷ πρόσταγμα θεόθεν ἐστὶ τὸ σαλπίζειν ἐν τῇ νεομηνίᾳ, καὶ κρίσις εἴτουν ἀπόφασις εἰς τοῦτο τοῦ Θεοῦ. Διάλεκτον Μαρτύριον ἐν τῷ Ἰωσὴφ ἔθετο αὐτὸν, ἐν τῷ ἐξελθεῖν αὐτὸν ἐκ γῆς Αἰγύπτου.» — Αὐτὸ τὸ σαλ πίζειν διαμαρτυρίας καὶ παραγγελίας ἐποιήσατο ἐν ᾿Απὸ τῆς τιμήσεως τοῦ προσώπου σου ἀπολοῦν τῷ λαῷ ὅτε ἐξῆλθεν αὐτὸς ὁ λαὸς ἐξ Αἰγύπτου. «Γλῶσσαν, ἣν οὐκ ἔγνω, ἤκουσεν, ο Επιτίμησις ἡ ὀργὴ νοεῖται. Πρόσωπον δὲ ἣν οὐκ ἔγνω, τουτέστιν ἀσυνήθη καὶ ξένην, ἤκουσεν ὁ λαός, διαταττομένου Θεοῦ αὐτοῖς τὴν διάλεκτον. Οτε, φησὶν, ἐφοβήθησαν πᾶς ὁ λαὸς δὲ ἀπέστησαν μακρόθεν. ται, ν καὶ δεξιὰ τοῦ Πατέρος ὁ Υἱὸς, τὸ μὲν ὡς εἰκὼν καὶ χαρακτὴρ τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως, τὸ δ᾽ ὅτι δι' αὐτοῦ ὡς διὰ χειρός πάντα παρήγαγεν ὁ Πατήρ. Ελλείπει δὲ τῷ στίχῳ, οἱ ἐχθροί. Γενηθήτω ή χείρ σου ἐπ' ἄνδρα δεξιᾶς σου. Χεὶρ μὲν Θεοῦ ἡ θεία δύναμις, ἄνδρα δὲ δεξιᾶς Ἰουδαῖοι μὲν Ζοροβάβελ φασὶν, ὡς καὶ δεξιώτατον, ἡμεῖς δὲ τὸ πρόσλημμα τοῦ Υἱοῦ. Απέστησεν ἀπὸ ἄρσεων τὸν νότον αὐτοῦ.» Διδάξας οἵας ἠξιώθη χάριτος ο λαός, διδάσκει καὶ τὴν προλαβοῦσαν εἰς αὐτοὺς εὐεργεσίαν τοῦ Θεοῦ, ἤτοι τὴν τῆς Αἰγυπτιακῆς δουλείας ἀπαλλαγὴν. Αρσεις δὲ λέγει τὰ βαστάγματα του πηλού καὶ τῆς πλίνθου. Ἐν θλίψει επεκαλέσω με, καὶ ἐρυσάμην σε. Εντεῦθεν τὸν Δεσπότην Χριστὸν εἰσάγει ὁ Δαυΐδ, αὐτὸς ἦν πάλαι τὸν λαὸν εὐεργετήσας, ὁ νῦν ἐν σαρκὶ καθορώμενος. Καὶ ἐπὶ υἱὸν ἀνθρώπου ὃν ἐκραταίωσας σε αυ τῷ — ᾿Απὸ κοινοῦ τὸ ἐπίβλεψον. Υἱὸς δὲ ἀν θρώπου κατὰ μὲν Ιουδαίους ὁ Ζοροβάβελ, κατὰ δὲ τὴν προφητικὴν θεωρίαν ὁ προσληφθεὶς ἄνθρωπος τῷ Θεῷ λόγῳ, ἐν αὐτὸς ὁ προσλαβὼν ἐκραταίωσεν ο διαλεγόμενον τοῖς Ἰουδαίοις, καὶ διδάσκοντα ὅτι ἑαυτῷ· ἕως ἀφ' ἑαυτοῦ, ἀπὸ τῆς αὐτοῦ δυνάμεως μεταδοὺς αὐτῷ καὶ δυναμώσας κατὰ τοῦ πολεμίου πρὸς τὸν προσλαβόντα γὰρ ἡ εὐχὴ περὶ τοῦ προσ ληφθέντος ἀνθρώπου, ἵνα προσλάβῃ θᾶττον αὐτόν διὸ τὸ ἐκραταίωσας ἀντὶ τοῦ κραταιώσεις. ῦν ὁ Υἱὸς κραταιοί, τοῦτον ὁ Πατήρ κραταιοί κατά τὴν πρὸς τὸ πρῶτον αἴτιον ἀναφοράν. Καὶ οὐ μὴ ἀποστῶμεν ἀπὸ σοῦ· ζωώσεις ἡμᾶς Ταῦτα προσ καὶ τὸ ὄνομά σου ἐπικαλεσόμεθα. ν ώπῳ τῶν μελλόντων πιστεῦσαι ἐθνῶν καὶ ἀφοσιω θῆναι τελείως Θεῷ. Ζωώσεις ἡμᾶς, φησί, τους νεκρωθέντας ταῖς συμφοραῖς ἢ μᾶλλον τῇ ἀπιστίπ. ΨΑΛΜΟΣ Π. Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ληνῶν ψαλμὸς τῷ Επήκουσά σου ἐν ἀποκρύφῳ καταιγίδος.» Ἐν ἀποκρύφῳ ὢν, τουτέστιν ἀοράτως ὤν, ἐπήκουσά σου, ἤτοι ἐπλήρωσα τὴν δέησίν σου καὶ τῶν Αἰ γυπτίων ἐλυτρωσάμην σε· διὰ τῆς καταιγίδος τῆς συνταῤῥαξάσης αὐτοὺς δὴ τοὺς Αἰγυπτίους καὶ ἀγαγούσης βιαίως ἐπὶ τὸν ὄλεθρον ἐδοκίμασα στη συνεχώρησα διψῆσαί σε μικρόν, καὶ εὗρον εὐθὺς ἀχάριστον καὶ ἀγνώμονα. Λέγει δὲ ὅτε εἰς Μερ Δὲν ἦλθον καὶ πικρὸν εὐρόντες τὸ ὕδωρ τοῦ Μωϋσή κατεγόγγυσαν, τοῦ Θεοῦ κατελάλησαν. Καὶ ἀπὸ τοῦ πράγματα τὴν προσηγορίαν ὁ τόπος ἐδέξατο. “Ακουσον, λαός μου, καὶ διαμαρτύρομαι συν
ρευομένου; δὲ τοὺς πολύπορον αὐτῆς ποιοῦντας & Ασάφ. ο - Οὗτος διασύρει τὴν Εβραίων ἀχαρι
τὴν δίοδον ἀλλοφύλους, ἢ ἀλλοδόξους.
• Ἐλυμήνατο αὐτὴν ὕς ἐκ δρυμοῦ· καὶ μονιές
Ο Βαβυλώνιος
ἄγριος κατενεμήσατο αὐτήν. ο
Ναβουχοδονόσορ ἧς μὲν λεχθείη ἂν ὡς ἀκάθαρ
της καὶ τῷ τῶν ἡδονῶν βορβόρῳ ἐγκαλινδούμενος· μονιὸς δὲ ὡς μόνος δίχα συμμάχων ἐπιστρατεύσας Ἰουδαίοις· ἀσυναγέλαστος γὰρ ὁ μονιός
δι' ὑπερβολὴν ἀγριότητος. Δρυμὸς δὲ Βαβυλών
ὡς δασεία τῷ πλήθει τῶν ἐνοικούντων, καὶ πρὸς
τὴν ἀρετὴν ἄκαρπος καὶ τῶν νοητῶν θηρίων ἐν
διαίτημα. Είη δ' ἂν καὶ ὁ διάβολος ς, καὶ μονιός,
ὡς ἐνηδόμενος ταῖς ἀκαθαρσίαις καὶ τῇ κακία
ἰδιάζων. Δρυμὸς δὲ αἱ τοῖς πάθεσιν ὑλομανοῦσαι
ψυχαί, αἷς οὗτος ἐφήδεται καὶ ἐνσκηνοί, κατὰ ταύτην τὴν ἀγωγικωτέραν ὁρμὴν τοῦ λόγου. Διηγούμε
νος ἐντεῦθεν ὁ Προφήτης ὁποία ἦν πρότερον ἡ
συναγωγὴ τῶν ἐθνῶν, ἐπισπεύδει τοῦ Κυρίου την
ἐνανθρώπησιν.
• Καὶ κατάρτισαι αὐτὴν ἣν ἐφύτευσεν ή δεξιά
σου. Η πό Περιφραστικῶς ἂν ἐφύτευσας σύ, τους
τέστι κατώκισας. Ἐπὶ δὲ τῶν ἐθνῶν συναγωγής
φυτείαν νοήσεις τὴν δημιουργίαν.
• Εμπεπυρισμένη πυρὶ καὶ ἀνεσκαμμένη.»
Λείπει τὸ ἐστίν. Αινίττεται δὲ διὰ τῆς ἀμπέλου τὴν
γῆν αὐτῆς εἴτουν τὴν πόλιν ἢ τὰς πέλει;. Τὴν δὲ
ἐθνῶν συναγωγὴν τὰ πνεύματα τῆς ἀκαθαρσίας
ἐξέκαυσαν, ἐν ταῖς ἀλόγοις ἐπιθυμίαις, καὶ τοὺ;
ἐπὶ ἔργοις ἀγαθοῖς δημιουργηθέντας ἀνέτρεψαν τῇ
κακίᾳ εἰς τὸ παντελὲς οἱ τῆς κακίας ἐφευρεταί.
στίαν καὶ ἀπείθειαν, καὶ διδάσκει τὴν ἀποβολὴν
αὐτῶν ἐξασφαλιζόμενος τὸν νέον λαὸν, ἵνα μὴ καὶ
οὗτος τὴν τοῦ παλαιοῦ μιμησάμενος κακίαν ἀπο
βληθῇ,
• 'Αγαλλιάσθε τῷ Θεῷ τῷ βοηθῷ ἡμῶν· ἀλαλάξατε
τῷ Θεῷ Ἰακώβ. ν — Λάβετε διδασκαλίαν πνευματικὴν, καὶ δότε νέκρωσιν τῶν ἐπὶ γῆς μελῶν.
• Λάβετε ψαλμὸν καὶ δότε τύμπανον ψαλτήριον τερ
πνὸν μετὰ κιθάρας. ο - Ψαλτήριον λέγει τὴν θεω
ρίαν· κιθάραν δὲ τὴν πρᾶξιν.
• Σαλπίσατε ἐν νεομηνίᾳ σάλπιγγι, ἐν εὐσήμῳ
ἡμέρᾳ ἑορτῆς ὑμῶν.» — Καθὰ τοῖς ἱερεῦσι νό
μος ἐκέλευε σαλπίζειν κατὰ πρώτην τοῦ ἑβδόμου
μηνὸς εἰς ἀνάμνησιν τῆς ἐπὶ τοῦ Σινᾶ σάλπιγγος
οὐρανίου, κελεύει τοῖς ἱεροῖς διδασκάλοις τὸ Πνεῦμα
σαλπίζειν τὸ ἅγιον, εἴτουν κηρύττειν κατὰ τὴν ἡμέ
ραν τῆς Χριστοῦ ἀναστάσεως αὐτὴν τὴν τοῦ Κυρίου
ἀνάστασιν. Ταύτην δὲ τὴν ἡμέραν νεομηνίαν μὲν
ονομάζει διὰ τὸ κατ' αὐτὴν ἀνακαινισθῆναι τὴν
κτίσιν, εὔσημον δὲ ἤτοι ἐπίσημον ὡς ἑορτῶν ἑορ
τήν. Σάλπιγγα δὲ τὴν γλῶτταν καλεῖ.
ι "Οτι πρόσταγμα τῷ Ἰσραήλ ἐστι, καὶ κρίμα
τῷ Θεῷ Ἰακώβ. ν - Ούτω, φησὶν, ἐντέλλομαι
ἡμῖν, ὅτι καὶ τῷ Ἰσραηλιτικῷ λαῷ πρόσταγμα
θεόθεν ἐστὶ τὸ σαλπίζειν ἐν τῇ νεομηνίᾳ, καὶ κρίσις
εἴτουν ἀπόφασις εἰς τοῦτο τοῦ Θεοῦ.
Διάλεκτον
• Μαρτύριον ἐν τῷ Ἰωσὴφ ἔθετο αὐτὸν, ἐν τῷ
ἐξελθεῖν αὐτὸν ἐκ γῆς Αἰγύπτου.» — Αὐτὸ τὸ σαλ
πίζειν διαμαρτυρίας καὶ παραγγελίας ἐποιήσατο ἐν
• ᾿Απὸ τῆς τιμήσεως τοῦ προσώπου σου ἀπολοῦν τῷ λαῷ ὅτε ἐξῆλθεν αὐτὸς ὁ λαὸς ἐξ Αἰγύπτου.
«Γλῶσσαν, ἣν οὐκ ἔγνω, ἤκουσεν, ο
Επιτίμησις ἡ ὀργὴ νοεῖται. Πρόσωπον δὲ
ἣν οὐκ ἔγνω, τουτέστιν ἀσυνήθη καὶ ξένην, ἤκουσεν
ὁ λαός, διαταττομένου Θεοῦ αὐτοῖς τὴν διάλεκτον.
Οτε, φησὶν, ἐφοβήθησαν πᾶς ὁ λαὸς δὲ ἀπέστησαν
μακρόθεν.
ται, ν -
καὶ δεξιὰ τοῦ Πατέρος ὁ Υἱὸς, τὸ μὲν ὡς εἰκὼν καὶ
χαρακτὴρ τῆς πατρικῆς ὑποστάσεως, τὸ δ᾽ ὅτι δι'
αὐτοῦ ὡς διὰ χειρός πάντα παρήγαγεν ὁ Πατήρ.
Ελλείπει δὲ τῷ στίχῳ, οἱ ἐχθροί.
• Γενηθήτω ή χείρ σου ἐπ' ἄνδρα δεξιᾶς σου.
— Χεὶρ μὲν Θεοῦ ἡ θεία δύναμις, ἄνδρα δὲ δεξιᾶς
Ἰουδαῖοι μὲν Ζοροβάβελ φασὶν, ὡς καὶ δεξιώτατον,
ἡμεῖς δὲ τὸ πρόσλημμα τοῦ Υἱοῦ.
• Απέστησεν ἀπὸ ἄρσεων τὸν νότον αὐτοῦ.»
Διδάξας οἵας ἠξιώθη χάριτος ο λαός, διδάσκει
καὶ τὴν προλαβοῦσαν εἰς αὐτοὺς εὐεργεσίαν τοῦ
Θεοῦ, ἤτοι τὴν τῆς Αἰγυπτιακῆς δουλείας ἀπαλλα
γήν. Αρσεις δὲ λέγει τὰ βαστάγματα του πηλού
καὶ τῆς πλίνθου.
• Ἐν θλίψει επεκαλέσω με, καὶ ἐρυσάμην σε.
— Εντεῦθεν τὸν Δεσπότην Χριστὸν εἰσάγει ὁ Δαυΐδ,
αὐτὸς ἦν πάλαι τὸν λαὸν εὐεργετήσας, ὁ νῦν ἐν
σαρκὶ καθορώμενος.
• Καὶ ἐπὶ υἱὸν ἀνθρώπου ὃν ἐκραταίωσας σε αυ
τῷ — ᾿Απὸ κοινοῦ τὸ ἐπίβλεψον. Υἱὸς δὲ ἀνθρώπου κατὰ μὲν Ιουδαίους ὁ Ζοροβάβελ, κατὰ δὲ
τὴν προφητικὴν θεωρίαν ὁ προσληφθεὶς ἄνθρωπος
τῷ Θεῷ λόγῳ, ἐν αὐτὸς ὁ προσλαβὼν ἐκραταίωσεν ο διαλεγόμενον τοῖς Ἰουδαίοις, καὶ διδάσκοντα ὅτι
ἑαυτῷ· ἕως ἀφ' ἑαυτοῦ, ἀπὸ τῆς αὐτοῦ δυνάμεως
μεταδοὺς αὐτῷ καὶ δυναμώσας κατὰ τοῦ πολεμίου·
πρὸς τὸν προσλαβόντα γὰρ ἡ εὐχὴ περὶ τοῦ προσληφθέντος ἀνθρώπου, ἵνα προσλάβῃ θᾶττον αὐτόν·
διὸ τὸ ἐκραταίωσας ἀντὶ τοῦ κραταιώσεις.
ῦν ὁ Υἱὸς κραταιοί, τοῦτον ὁ Πατήρ κραταιοί κατά
τὴν πρὸς τὸ πρῶτον αἴτιον ἀναφοράν.
• Καὶ οὐ μὴ ἀποστῶμεν ἀπὸ σοῦ· ζωώσεις ἡμᾶς·
Ταῦτα προσκαὶ τὸ ὄνομά σου ἐπικαλεσόμεθα. ν -
ώπῳ τῶν μελλόντων πιστεῦσαι ἐθνῶν καὶ ἀφοσιωθῆναι τελείως Θεῷ. Ζωώσεις ἡμᾶς, φησί, τους νε
κρωθέντας ταῖς συμφοραῖς ἢ μᾶλλον τῇ ἀπιστίπ.
· Εἰς τὸ τέλος, ὑπὲρ τῶν ληνῶν ψαλμὸς τῷ
• Επήκουσά σου ἐν ἀποκρύφῳ καταιγίδος.» -
Ἐν ἀποκρύφῳ ὢν, τουτέστιν ἀοράτως ὤν, ἐπήκου
σά σου, ἤτοι ἐπλήρωσα τὴν δέησίν σου καὶ τῶν Αἰγυπτίων ἐλυτρωσάμην σε· διὰ τῆς καταιγίδος τῆς
συνταῤῥαξάσης αὐτοὺς δὴ τοὺς Αἰγυπτίους καὶ
ἀγαγούσης βιαίως ἐπὶ τὸν ὄλεθρον ἐδοκίμασα στη
συνεχώρησα διψῆσαί σε μικρόν, καὶ εὗρον εὐθὺς
ἀχάριστον καὶ ἀγνώμονα. Λέγει δὲ ὅτε εἰς Μερ
Δὲν ἦλθον καὶ πικρὸν εὐρόντες τὸ ὕδωρ τοῦ Μωϋσή
κατεγόγγυσαν, τοῦ Θεοῦ κατελάλησαν. Καὶ ἀπὸ τοῦ
πράγματα τὴν προσηγορίαν ὁ τόπος ἐδέξατο.
• “Ακουσον, λαός μου, καὶ διαμαρτύρομαι συν
col. 1525–1526page 500 of 548
PG 142:1525Τὸ οὐ συνῆκαν σαφηνισμός ἐστι. Τὸ οὐκ ἔγνωσαν ἀσύνετοι φησίν, ἔμειναν πρὸς τοὺς θείους λόγους τούτους ἐθελοχωρήσαντες· ἐν πλάνῃ γὰρ πολιτεύονται. Παρρησία βοῶ σοι καὶ ἐμμαρτύρως ὅτι, ἐὰν ἡ ρεύονται.» ἀκούσῃς τὸν λόγον μου καὶ πιστεύσῃς εἰς ἐμὲ καὶ γνωσθῇ Θεὸς ἐν σοὶ κατ' ἐπίγνωσιν, οὐκ ἔσται ἐν σοὶ θεός τις νέος άλλος παρὰ τὸν πρῶτόν σου Θεόν, οὐδὲ προσκυνήσας ἐμοὶ ξένῳ προσκυνήσεις θεῷ παρ' ὃν προσεκύνουν οἱ πατέρες σου· αὐτὸς γὰρ ἐγὼ ὁ νῦν εἰς τὴν ἐμὴν ἐπίγνωσίν τε καὶ πίστιν ἐνάγων σε, αὐτὸς εἰμι πρῶτος Θεός σου, ός σε, τουτέστι τους σοὺς πατέρας ἐκ τῆς Αἰγύπτου ἀναγαγὼν αὐτός εἰμι καὶ οὐχ ἕτερος, εἰ καὶ σάρκα προσείληφα διὰ σέ. Πλάτυνον τὸ στόμα σου, καὶ πληρώσω αυτό. Ανοιξον τὸ στόμα του νοός σου, καὶ τροφῆς ἐμπλήσω τοῦτο πνευματικῆς, εἴτουν σοφίας θείων νοημάτων, ἢ καὶ τὸ αἰσθητόν σου στόμα τῆς καταλλήλου ἐμπλήσω τροφῆς, ἢ καὶ πάσας τὰς αἰσθήσεις σου περανῶ τὰς ἐπὶ συμφέροντι δηλαδή. Καὶ ἐξαπέστειλα αὐτοὺς κατὰ τὰ ἐπιτηδεύματα τῶν καρδιῶν αὐτῶν.» — Καὶ ἀφῆκα αὐτοὺς φέρεσθαι κατὰ τὰ θελήματα καὶ τὰς ἐπικρίσεις τῶν οἰκείων λογισμῶν ὡς ἀπειθεῖς. Ἐγὼ δὲ μετέβην ἐπὶ τὰ ἔθνη. Ἐν τῷ μηδενὶ ἂν τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ἐταπείνωσα. ) Τὸ ἐν τῷ μηδενὶ τὸ ἀπόνως καὶ εὐχε ρῶς δηλοί. Εχθροὺς δὲ τοὺς αἰσθητοὺς λέγει καὶ νοητούς. Οἱ ἐχθροὶ Κυρίου ἐψεύσαντο αὐτῷ. Ραβδι γὰρ καλοῦντες καὶ διδάσκαλον ἀγαθὸν ἀπώσαντο τὴν διδασκαλίαν αὐτοῦ. Μὴ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ θανάτῳ τοῦτον παραδεδώκασι. Καὶ ἔσται ὁ καιρὸς αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα.» Διὸ καὶ διαπαντὸς ἔσονται τούτων αι συμφοραί· και ρὸν γὰρ οἱ Ἑβραῖοι καὶ Σύροι τὰς συμφορὰς ὀνομάζουσι. Σαλευθήτωσαν πάντα τὰ θεμέλια τῆς γῆς.» ᾿Αγανακτήσεως ὁ λόγος, οἷον μηδὲ ἡ γῆ ἀνασχέτω μένειν ἀσάλευτος οὕτω παρανομούντων τῶν διδασκάλων Ισραήλ. Ἐγὼ εἶπα· Θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ Ὑψίστου πάν τες.» — Εγώ ὑμᾶς τοὺς κριτὰς θεοὺς ὠνόμασα ἐν τῇ βίβλῳ τῆς Εξόδου, φήσας πρὸς τὸν λαν Θεοὺς οὐ κακολογήσεις ενίους· ἢ πάλιν υἱοὺς Υψί στου ἐν τῷ εἰπεῖν, ο Γιος πρωτότοκός μου Ισραήλ. Ὑμεῖς δὲ ὡς ἄνθρωπος ἀποθνήσκετε καὶ εἷς τῶν ἀρχόντων πίπτετε.» — Θνητοὶ μόνον καὶ μηδὲν τὰ γήινα εἰδότες οὕτως ἀποθνήσκετε, τουτέστιν, ὡς πρὸς τὸ ἀποθανεῖν μόνον ζητεῖτε, καὶ οὐ πρὸς τὸ τὴν κρείττω καὶ ὄντως ζῆσαι ζωὴν, καὶ ἀποπίπτετε τῆς ὑμῖν ἀφωρισμένης τιμῆς ὡς εἷς τῶν ἐν ἀγγέλοις ἀρχόντων, τῶν μὴ προσηκόντως χρησαμένων τῇ ἀρχῇ διὰ οἴησιν. ᾿Ανάστα, ὁ Θεός, κρῖνον τὴν γῆν.» - ἐντεῦθεν ὁ Προφήτης οἰκείῳ προσώπῳ τὸν μόνον ἴδιον ἱκετεύει κριτὴν ἐπιφανῆναι ταχέως καὶ κρῖναι δια καίως καὶ τοὺς ἀδίκους παῦσαι κριτάς. Είη δ' ἂν καὶ περὶ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος πρόῤῥησις τὸ ῥητόν. Ὅτι σὺ κατακληρονομήσεις ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσ Καὶ γὰρ σὺ κληρονομίαν ἕξεις ἐν πᾶσι τοῖς σιν.» ἔθνεσιν. ΨΑΛΜΟΣ 118. ᾠδὴ ψαλμοῦ τῷ ᾿Ασάφ. 1 - Προσώπῳ τῶν ἐπανελθόντων ἐκ Βαβυλῶνος εἰς Ἱερουσαλήμ που λεμουμένων φθόνῳ ὑπὸ τῶν γειτονούντων καὶ λει Καὶ ἐψώμισεν αὐτούς.» — Ήτοι παρέσχεν εἰς τῶν βαρβάρων ἐθνῶν & δὴ καὶ κατετροπώσαντο τροφὴν τὸ μάννα. Ἐκ στέατος πυροῦ καὶ ἐκ πέτρας μέλι ἐχόρτασεν ή αὐτούς. ο ῾Ο ἐστι τὸ τοῦ σίτου ἐντὸς, ὅ ἐστι τὸ λεπτότατον άλευρον, ἡ σεμίδαλις· τοιοῦτον γὰρ ἔδοξε τοῖς Ἰουδαίοις τὸ μάννα σιλιγνίτης ἄρτος ὥσπερ καὶ τὸ ὕδωρ μέλι γλυκύτατον. ΨΑΛΜΟΣ ΠΑ'. Ψαλμὸς τῷ ᾿Ασάφ.» — Προαγορεύει τὸν παρὰ τοῦ Χριστοῦ κατὰ τῶν γραμματέων καὶ τῶν Φαρι σαίων ἔλεγχον. «Θεὸς ἔστη ἐν συναγωγῇ θεῶν.» Τοὺς γραμ ματεῖς καὶ Φαρισαίους ὁ Προφήτης θεοὺς ὠνόμασε διὰ τὸ ἀρχικὸν καὶ δικαστικὸν ἀξίωμα. Ἐν μέσῳ δὲ θεοὺς διακρινεί.» - Τουτέστι, φα νερῶς ἐλέγξει ὁποῖοί εἰσιν. Έως πότε κρίνετε ἀδικίαν καὶ πρόσωπα αμαρ τωλῶν λαμβάνετε; ν - Τοῦτο τὸ ἔλεγχος. Τὸ δὲ λαμβάνετε ἀντὶ τοῦ εὐλαβεῖσθε. 'Αμαρτωλοὺς δὲ νῦν τοὺς ἀδίκους φησὶν ἰδίως. «Κρίνατε ὀρφανῷ καὶ πτωχῷ, ταπεινὸν καὶ πέο νητα δικαιώσατε. Τὸ δικαιώσατε ἀντὶ τοῦ δι καίαν ψῆφον ἐξενέγκατε. Τοῦτο δὲ σαγηνισμός ἐστι τοῦ κρίνοντος. Ούκ ἔγνωσαν, οὐδὲ συνῆκαν· ἐν σκότει διαπο στρατηγοῦντος Ζοροβάβελ. Αρμόζει δὲ ὁ ψαλμὸς καὶ τοῖς διωκομένοις ὑπὲρ Χριστοῦ. «Ο Θεός, τίς ὁμοιωθήσεταί σοι; πορητικὸν ἀντὶ τοῦ οὐδείς. Τὸ τὶς δια Μη σιγήσῃς, μηδὲ καταπραΰνῃς, ὁ Θεός. ο Μὴ μακροθυμήσῃς, μηδὲ ἀνεξικακήσης. Οτι ἰδοὺ οἱ ἐχθροί σου ἤχησαν· καὶ οἱ μισοῦντες σε τές σε ήραν κεφαλήν. ο — Ητοι μετὰ βοῆς ἕδρα μον καθ᾿ ἡμῶν. Τὸ δὲ ἦραν κεφαλὴν δηλοῖ τὸ ἐπήρ θησαν. Ἐπὶ τὸν λαόν σου κατεπανουργεύσαντο γνώμην, καὶ ἐβουλεύσαντο κατὰ τῶν ἁγίων σου.» Κατά [τῶν ἁγίων σου] πανούργον και δολερωτάτην μελέτην συνεσκευάσαντο. Εἶπαν· Δεῦτε, καὶ ἐξολοθρεύσωμεν αὐτοὺς ἐξ ἔθνους.» Τοῦτο ἡ γνώμη. Τὸ δὲ ἐξ ἔθνους ἀντὶ τοῦ ἐκ τοῦ εἶναι ἔθνος. Καὶ οὐ μὴ μνησθῇ τὸ ὄνομα Ισραὴλ ἔτι. ν Οὐ μὴ μνημονευθῇ, οὐκ ἔτι ὅλως ὀνομασθῇ.» Οτι ἐβουλεύσαντο ἐν ὁμονοίᾳ ἐπὶ τὸ αὐτό. Τὸ ἐπὶ τὸ αὐτὸ τὴν ὁμοῦ δηλοῖ καὶ εἰς ἕνα τό που συναγωγὴν τῶν ἐθνῶν. Κατὰ σοῦ διαθήκην διέθεντο. 1. - Διαθήκην τη συνθήκην φησί.
— Τὸ οὐ συνῆκαν σαφηνισμός ἐστι.
Τὸ οὐκ ἔγνωσαν ἀσύνετοι φησίν, ἔμειναν πρὸς
τοὺς θείους λόγους τούτους ἐθελοχωρήσαντες· ἐν
πλάνῃ γὰρ πολιτεύονται.
- Παρρησία βοῶ σοι καὶ ἐμμαρτύρως ὅτι, ἐὰν ἡ ρεύονται.»
ἀκούσῃς τὸν λόγον μου καὶ πιστεύσῃς εἰς ἐμὲ καὶ
γνωσθῇ Θεὸς ἐν σοὶ κατ' ἐπίγνωσιν, οὐκ ἔσται ἐν σοὶ
θεός τις νέος άλλος παρὰ τὸν πρῶτόν σου Θεόν, οὐδὲ
προσκυνήσας ἐμοὶ ξένῳ προσκυνήσεις θεῷ παρ'
ὃν προσεκύνουν οἱ πατέρες σου· αὐτὸς γὰρ ἐγὼ ὁ
νῦν εἰς τὴν ἐμὴν ἐπίγνωσίν τε καὶ πίστιν ἐνάγων
σε, αὐτὸς εἰμι πρῶτος Θεός σου, ός σε, τουτέστι τους
σοὺς πατέρας ἐκ τῆς Αἰγύπτου ἀναγαγὼν αὐτός
εἰμι καὶ οὐχ ἕτερος, εἰ καὶ σάρκα προσείληφα
διὰ σέ.
• Πλάτυνον τὸ στόμα σου, καὶ πληρώσω αυτό.
— Ανοιξον τὸ στόμα του νοός σου, καὶ τροφῆς
ἐμπλήσω τοῦτο πνευματικῆς, εἴτουν σοφίας θείων
νοημάτων, ἢ καὶ τὸ αἰσθητόν σου στόμα τῆς καταλλήλου ἐμπλήσω τροφῆς, ἢ καὶ πάσας τὰς αἰσθήσεις
σου περανῶ τὰς ἐπὶ συμφέροντι δηλαδή.
• Καὶ ἐξαπέστειλα αὐτοὺς κατὰ τὰ ἐπιτηδεύματα τῶν καρδιῶν αὐτῶν.» — Καὶ ἀφῆκα αὐτοὺς
φέρεσθαι κατὰ τὰ θελήματα καὶ τὰς ἐπικρίσεις τῶν
οἰκείων λογισμῶν ὡς ἀπειθεῖς. Ἐγὼ δὲ μετέβην ἐπὶ
τὰ ἔθνη.
• Ἐν τῷ μηδενὶ ἂν τοὺς ἐχθροὺς αὐτῶν ἐταπείνωσα. ) Τὸ ἐν τῷ μηδενὶ τὸ ἀπόνως καὶ εὐχε
ρῶς δηλοί. Εχθροὺς δὲ τοὺς αἰσθητοὺς λέγει καὶ
νοητούς.
• Οἱ ἐχθροὶ Κυρίου ἐψεύσαντο αὐτῷ. Ραβδι
γὰρ καλοῦντες καὶ διδάσκαλον ἀγαθὸν ἀπώσαντο τὴν
διδασκαλίαν αὐτοῦ. Μὴ μόνον δὲ, ἀλλὰ καὶ θανάτῳ
τοῦτον παραδεδώκασι.
• Καὶ ἔσται ὁ καιρὸς αὐτῶν εἰς τὸν αἰῶνα.»
Διὸ καὶ διαπαντὸς ἔσονται τούτων αι συμφοραί· και
ρὸν γὰρ οἱ Ἑβραῖοι καὶ Σύροι τὰς συμφορὰς όνομά
ζουσι.
• Σαλευθήτωσαν πάντα τὰ θεμέλια τῆς γῆς.» -
᾿Αγανακτήσεως ὁ λόγος, οἷον μηδὲ ἡ γῆ ἀνασχέτω
μένειν ἀσάλευτος οὕτω παρανομούντων τῶν διδασκά
λων Ισραήλ.
• Ἐγὼ εἶπα· Θεοί ἐστε καὶ υἱοὶ Ὑψίστου πάν
τες.» — Εγώ ὑμᾶς τοὺς κριτὰς θεοὺς ὠνόμασα ἐν
τῇ βίβλῳ τῆς Εξόδου, φήσας πρὸς τὸν λαν
• Θεοὺς οὐ κακολογήσεις ενίους· ἢ πάλιν υἱοὺς Υψίστου ἐν τῷ εἰπεῖν, ο Γιος πρωτότοκός μου Ισραήλ.
• Ὑμεῖς δὲ ὡς ἄνθρωπος ἀποθνήσκετε καὶ εἷς τῶν
ἀρχόντων πίπτετε.» — Θνητοὶ μόνον καὶ μηδὲν τὰ
γήινα εἰδότες οὕτως ἀποθνήσκετε, τουτέστιν, ὡς
πρὸς τὸ ἀποθανεῖν μόνον ζητεῖτε, καὶ οὐ πρὸς τὸ
τὴν κρείττω καὶ ὄντως ζῆσαι ζωὴν, καὶ ἀποπίπτετε
τῆς ὑμῖν ἀφωρισμένης τιμῆς ὡς εἷς τῶν ἐν ἀγγέλοις
ἀρχόντων, τῶν μὴ προσηκόντως χρησαμένων τῇ
ἀρχῇ διὰ οἴησιν.
• ᾿Ανάστα, ὁ Θεός, κρῖνον τὴν γῆν.» - Εντεύ
θεν ὁ Προφήτης οἰκείῳ προσώπῳ τὸν μόνον ἴδιον
ἱκετεύει κριτὴν ἐπιφανῆναι ταχέως καὶ κρῖναι δια
καίως καὶ τοὺς ἀδίκους παῦσαι κριτάς. Είη δ' ἂν
καὶ περὶ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος
πρόῤῥησις τὸ ῥητόν.
• Ὅτι σὺ κατακληρονομήσεις ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσ
Καὶ γὰρ σὺ κληρονομίαν ἕξεις ἐν πᾶσι τοῖς
σιν.»
ἔθνεσιν.
• ᾠδὴ ψαλμοῦ τῷ ᾿Ασάφ. 1 - Προσώπῳ τῶν
ἐπανελθόντων ἐκ Βαβυλῶνος εἰς Ἱερουσαλήμ που
λεμουμένων φθόνῳ ὑπὸ τῶν γειτονούντων καὶ λει
• Καὶ ἐψώμισεν αὐτούς.» — Ήτοι παρέσχεν εἰς τῶν βαρβάρων ἐθνῶν & δὴ καὶ κατετροπώσαντο
τροφὴν τὸ μάννα.
• Ἐκ στέατος πυροῦ καὶ ἐκ πέτρας μέλι ἐχόρτασεν
ή
αὐτούς. ο ῾Ο ἐστι τὸ τοῦ σίτου ἐντὸς, ὅ ἐστι τὸ
λεπτότατον άλευρον, ἡ σεμίδαλις· τοιοῦτον γὰρ
ἔδοξε τοῖς Ἰουδαίοις τὸ μάννα σιλιγνίτης ἄρτος
ὥσπερ καὶ τὸ ὕδωρ μέλι γλυκύτατον.
• Ψαλμὸς τῷ ᾿Ασάφ.» — Προαγορεύει τὸν παρὰ
τοῦ Χριστοῦ κατὰ τῶν γραμματέων καὶ τῶν Φαρι
σαίων ἔλεγχον.
«Θεὸς ἔστη ἐν συναγωγῇ θεῶν.» —
Τοὺς γραμματεῖς καὶ Φαρισαίους ὁ Προφήτης θεοὺς ὠνόμασε διὰ
τὸ ἀρχικὸν καὶ δικαστικὸν ἀξίωμα.
• Ἐν μέσῳ δὲ θεοὺς διακρινεί.» - Τουτέστι, φανερῶς ἐλέγξει ὁποῖοί εἰσιν.
• Έως πότε κρίνετε ἀδικίαν καὶ πρόσωπα αμαρτωλῶν λαμβάνετε; ν - Τοῦτο τὸ ἔλεγχος. Τὸ δὲ
λαμβάνετε ἀντὶ τοῦ εὐλαβεῖσθε. 'Αμαρτωλοὺς δὲ
νῦν τοὺς ἀδίκους φησὶν ἰδίως.
«Κρίνατε ὀρφανῷ καὶ πτωχῷ, ταπεινὸν καὶ πέο
νητα δικαιώσατε.
Τὸ δικαιώσατε ἀντὶ τοῦ δι
καίαν ψῆφον ἐξενέγκατε. Τοῦτο δὲ σαγηνισμός ἐστι
τοῦ κρίνοντος.
• Ούκ ἔγνωσαν, οὐδὲ συνῆκαν· ἐν σκότει διαπο
στρατηγοῦντος Ζοροβάβελ. Αρμόζει δὲ ὁ ψαλμὸς
καὶ τοῖς διωκομένοις ὑπὲρ Χριστοῦ.
«Ο Θεός, τίς ὁμοιωθήσεταί σοι;
πορητικὸν ἀντὶ τοῦ οὐδείς.
Τὸ τὶς δια-
• Μη σιγήσῃς, μηδὲ καταπραΰνῃς, ὁ Θεός. ο -
• Μὴ μακροθυμήσῃς, μηδὲ ἀνεξικακήσης.
• Οτι ἰδοὺ οἱ ἐχθροί σου ἤχησαν· καὶ οἱ μισοῦντές σε
τές σε ήραν κεφαλήν. ο — Ητοι μετὰ βοῆς ἕδρα -
μον καθ᾿ ἡμῶν. Τὸ δὲ ἦραν κεφαλὴν δηλοῖ τὸ ἐπήρ
θησαν.
• Ἐπὶ τὸν λαόν σου κατεπανουργεύσαντο γνώμην,
καὶ ἐβουλεύσαντο κατὰ τῶν ἁγίων σου.» Κατά
[τῶν ἁγίων σου] πανούργον και δολερωτάτην μελέτην
συνεσκευάσαντο.
• Εἶπαν· Δεῦτε, καὶ ἐξολοθρεύσωμεν αὐτοὺς ἐξ
ἔθνους.» Τοῦτο ἡ γνώμη. Τὸ δὲ ἐξ ἔθνους ἀντὶ
τοῦ ἐκ τοῦ εἶναι ἔθνος.
• Καὶ οὐ μὴ μνησθῇ τὸ ὄνομα Ισραὴλ ἔτι. ν --
• Οὐ μὴ μνημονευθῇ, οὐκ ἔτι ὅλως ὀνομασθῇ.»
• Οτι ἐβουλεύσαντο ἐν ὁμονοίᾳ ἐπὶ τὸ αὐτό.
Τὸ ἐπὶ τὸ αὐτὸ τὴν ὁμοῦ δηλοῖ καὶ εἰς ἕνα τό
που συναγωγὴν τῶν ἐθνῶν.
• Κατὰ σοῦ διαθήκην διέθεντο. 1. - Διαθήκην τη
συνθήκην φησί.
col. 1527–1528page 501 of 548
PG 142:1527αὐτὸς μόνος ἀληθινὸς Θεὸς ἁπάσης τῆς γῆς· Υψι στον γὰρ τὸν Θεὸν ἐκάλουν ὡς ὑπερουράνιον. ΨΑΛΜΟΣ ΠΓ'. Τὰ σκηνώματα τῶν Ἰδουμαίων καὶ οἱ Ισμαηλίθειαν Κύριος όνομάζεται, ὁ κυριεύων ἁπάντων, καὶ και Μωάβ καὶ οἱ ᾿Αγαρηνοί.» - Α' πόλεις τῶν Ιδουμαίων, έως οἱ Ἰδουμαῖοι ἀλλόφυλοι, οι Φιλι στιαῖοι καὶ οἱ Παλαιστηναῖοι, ὡς παροικούντες τοῖς Ιουδαίοις ἐγγύτατα, διαφερόντως ἐκαλοῦντο ἀλλόφυλοι. Καὶ γὰρ καὶ ᾿Ασούρ συμπαρεγένετο μετ' αὐ τῶν.» — Περιττεύει τὸ γάρ. Λέγει δὲ ᾿Ασσυρίους τοὺς Σαμαρείτας ὡς ἀποίκους αὐτῶν· μετὰ γὰρ τὴν αἰχμαλωσίαν τῶν δώδεκα φυλῶν ταῖς τῶν Ασ. συρίων ᾤκησαν πόλεσιν. Εγενήθησαν εἰς ἀντίληψιν τοῖς υἱοῖς Λώτ. – Αντίληψιν συμμαχίαν φησίν· υἱοὺς δὲ Λὼτ τοὺς Μωαβίτας καὶ 'Αμανίτας. Ποίησον αὐτοὺς ὡς τῇ Μαδιάμ καὶ τῷ Σισάρᾳ, ὡς τῷ Ἰαβὶμ ἐν τῷ χειμάρρῳ Κισσῶν. ο - Τὴν μὲν γὰρ στρατιὰν τῶν Μαδιηναίων ἀπειροπληθῆ οὖσαν, μόνον τριακοσίοις ἀνδράσιν ὁ Γεδεὼν ἐξωλόθρευσε τὸν δὲ Σισάραν στρατηγὸν ὄντα τῆς δυνάμεως Ἰαβίμ βασιλέως Χαναάν κατεπολέμησεν ὁ Βαράχ, ἀπὸ Δεβώρας κελευσθεὶς τῆς κρινούσης τότε τὸν Ἰσραήλ. Ωσαύτως δὲ ὁ αὐτὸς Βαρὰν καὶ τὸν βασιλέα Ναβείμ πανστρατιᾷ διέφθειρεν ἐν τόπῳ ἐπιλεγομένῳ χει μάρρω Κισσῶν. Εξωλοθρεύθησαν ἐν ᾿Αενδώρ.» – Η 'Αενδώρ τόπος ἐστὶν ἐν ᾧ κατεπολεμήθη ὁ Σισάρα. Εγενήθησαν ὡσεὶ κόπρος τῇ γῇ.» - Ατα φοι κείμενοι ήσαν πάντες καὶ διαλυθέντες. Θοῦ τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν ὡς τὸν Ωρήβ καὶ Ζ+6, καὶ Ζεβεὶ καὶ Σαλμανάν.» Τούτους ἅπαντας ἀνεῖλεν ὁ Γεδεών. Πάντας τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν, οἵτινες εἶπον, Κληρονομήσωμεν ἑαυτοῖς τὸ ἁγιαστήριον τοῦ Θεοῦ.» Κτησώμεθα τὸν ναὸν, χάριν ἁρπαγῆς τῶν ἱερῶν σκευῶν καὶ ἀναθημάτων. Ο Θεός μου, θοῦ αὐτοὺς ὡς τροχὸν καὶ ὡς και λάμην κατὰ πρόσωπον ἀνέμου.» —, Αστατοῦντας ἀεὶ καὶ περιστρεφομένους ταῖς τῶν συμφορῶν ἀλλεπαλλήλοις μεταβολαῖς. «Εἰς τὸ τέλος ὑπὲρ τῶν ληνῶν τοῖς υἱοῖς Κορέ, ψαλμός. Ὡς ἀγαπητὰ τὰ σκηνώματά σου.» — Σχη νώματα ἐνταῦθα τὰς κατὰ τύπους ἐκκλησίας και λεῖ. Κύριε τῶν δυνάμεων· ἐπιποθεῖ καὶ ἐκλείπει Το ἡ ψυχή μου εἰς τὰς αὐλὰς τοῦ Κυρίου.» ἐκλείπει ἐπὶ τῶν θερμῶν λέγεται ἐραστῶν, μὴ δυ ναμένων ὑπομεῖναι τῶν ποθουμένων τὸν χωρισμόν. Εκλύεται γοῦν, φησίν, ἡ ψυχή μου τῷ πυρὶ τοῦ πό θου· εἴποι δ᾽ ἂν ταῦτα καὶ πᾶς ὁ τῆς οὐρανίου και ταπαύσεως ἐρῶν. Ἐπιποθεῖν δέ ἐστι τὸ ἐξ ἐπιτεταμένου πόθου εἰς τι ἐπείγεσθαι. Η καρδία μου καὶ ἡ σάρξ μου Αγαλλιάσαντο ἐπὶ Θεὸν ζῶντα.» — Καὶ τὸ σῶμα δὲ τῆς ψυχικής κεκοινώνηκε θυμηδίας τῆς ἐπὶ τῷ Χριστῷ. Καὶ γὰρ στρουθίον εὗρεν ἑαυτῷ οἰκίαν, καὶ τρυγών νοσσιάν ἑαυτῇ, οὗ θήσει τὰ νοσσία ἑαυτῆς.» Καὶ γὰρ ἡ ἐξ ἐθνῶν κληρονομία σου, ή δίκην στρουθίου καὶ τρυγῶνος πλανωμένη πρὶν ἐν ἐρήμῳ, θείας διδασκαλίας εὗρε νῦν. Τὰ θυσιαστήριά σου, Κύριε τῶν δυνάμεων, δ βασιλεύς μου καὶ ὁ Θεός μου, ν "Ητοι τὰς ἐκκλησίας σου καὶ οἰκίαν καὶ νοσσιάν, καὶ τῆς πλάνης κατέπαυσας, ὅπου δὴ καὶ τὰ πνευματικά γεννήματα ἑαυτῆς, ἤτοι τὰς ἀρετὰς θήσει, τουτέστιν ἐνεργή Μακάριος ἀνὴρ οὗ ἐστὶν ἀντίληψις αὐτῷ παρὰ σοῦ. ᾿Αναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ διέθετο.» – ᾿Απὸ κοινοῦ, Μακάριος ος τὴν κοιλάδα τοῦ κλαυθμῶνος, ἕως κατὰ τὸν παρόντα χθαμαλὴν καὶ ἐπώδυνον βίον οὐκ ἐφρόνησε ταπεινά τε καὶ γήῖναι ἐν τῇ ψυχῇ αὐτοῦ ἐμελέτησε λογισμοὺς ἀναβιβάζοντας αὐτὸν πρὸς Θεόν. Μακάριος δὲ ὁ τοιοῦτος· καὶ δῆ λογ· τοῦτο γὰρ ὁ νομοθετῶν αὐτό, δηλαδή ἀφίστασθαι τῶν γηΐνων, εὐλογίας δώσει τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ καὶ εἰς τὸν τόπον καθ' δν ἔθετο, ἐν τῇ καρδίᾳ δηλονότι αὐτοῦ τοὺς δηλωθέντας λογισμούς· καὶ κατὰ τὸν παρόντα γὰρ κόσμον ἐμακάρισεν ὁ Χριστὸς τοὺς ποι κίλως ἀνερχομένους ἐν αὐτῷ. Εμακάρισε δὲ διὰ τῶν εὐαγγελικῶν ποικίλων μακαρισμῶν· οὗτοι οἱ Πλήρωσον τὰ πρόσωπα αὐτῶν ἀτιμίας, καὶ τὰς ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ διατιθέμενοι ἐξ ἀρετῆς ζητήσουσι τὸ ὄνομά σου, Κύριε. ο μεταβήσονται· δύναμις γὰρ ψυχῆς ῥωστική τυγ ραδόξου γὰρ ἥττης αἰσχυνθέντες, ἐρωτήσουσι μετ' χάνει ἡ ἀρετή. ἐκπλήξεως, Τίς οὗτος ὁ Θεὸς ὁ τοιαῦτα τερατούρο γῶν; Οὕτως καταδιώξεις αὐτοὺς ἐν τῇ καταιγίδι σου καὶ ἐν τῇ ὀργῇ σου συνταράξεις αὐτούς.» ταιγίδα λέγει τὴν ἀξίαν κίνησιν τῆς ὀργῆς. Οὕτω δὲ, φησὶ, καταδιώξεις αὐτούς, ὡς καταδιώκει την ὕλην τὸ πῦρ. ᾿Απὸ τῆς παρ Αἰσχυνθήτωσαν καὶ ταραχθήτωσαν εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· καὶ ἐκτραπήτωσαν καὶ ἀπολέσθωσαν.» — Τύπῳ ἀρᾶς προλέγει τὰ γενησόμενα, ὅτι κατὰ τὸν μέλλοντα αἰῶνα οἱ μέχρι τέλους μεί ναντες πονηροὶ αἰσχυνθήσονται, δημοσιευομένων τῶν πονηρῶν αὐτῶν πράξεων, καὶ τῇ ἀποτομίᾳ τοῦ δικαστού ταραχθήσονται, εἶτα σὺν ἀτιμίᾳ πολλῇ του κλήρου τῶν δικαίων διακριθήσονται, καὶ τὴν ἐν τῇ γεέννῃ ἀπώλειαν κατακριθήσονται, καὶ γνώ σωνται ἔργοις αὐτοῖς ὅτι μόνος ὁ Θεὸς κατὰ ἀλή Πορεύσονται ἐκ δυνάμεως εἰς δύναμιν, ὀφθήσεται ὁ Θεὸς τῶν θεῶν ἐν Σιών. - Φῶς ἐν τῷ κόσ σμῳ, φησίν. Εύλογήσει, τουτέστι μακαρίσει ὁ Θεὸς τοὺς τὰ οὐράνια φρονοῦντα; οὐ διὰ προφήτου, οὐ δι᾿ ἀγγέλου φωνῆς, ἀλλ' αὐτὸς ὁραθήσεται ἐν Σιών, σεσαρκωμένος, καὶ οὕτω δώσει τὰς εὐλογίας εἴτουν ποιήσεται τοὺς μακαρισμούς. Υπερασπιστὰ ἡμῶν, ἴδε, ὁ Θεὸς, καὶ ἐπίβλεψον εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Χριστοῦ σου. Νεῦσον εἰς τὴν ἐπισκοπὴν τοῦ λαοῦ σου, ἕως εἰς τὸ ἐπιρα νῆναι τῷ λαῷ σου, τῷ κατὰ μετουσίαν σὺν Χριστῷ καλουμένω, καθάπερ δὴ καὶ Θεῷ.
αὐτὸς μόνος ἀληθινὸς Θεὸς ἁπάσης τῆς γῆς· Υψιστον γὰρ τὸν Θεὸν ἐκάλουν ὡς ὑπερουράνιον.
• Τὰ σκηνώματα τῶν Ἰδουμαίων καὶ οἱ Ισμαηλί- θειαν Κύριος όνομάζεται, ὁ κυριεύων ἁπάντων, καὶ
και Μωάβ καὶ οἱ ᾿Αγαρηνοί.» - Α' πόλεις τῶν
Ιδουμαίων, έως οἱ Ἰδουμαῖοι ἀλλόφυλοι, οι Φιλιστιαῖοι καὶ οἱ Παλαιστηναῖοι, ὡς παροικούντες τοῖς
Ιουδαίοις ἐγγύτατα, διαφερόντως ἐκαλοῦντο ἀλλόφυ
λοι.
• Καὶ γὰρ καὶ ᾿Ασούρ συμπαρεγένετο μετ' αὐτῶν.» — Περιττεύει τὸ γάρ. Λέγει δὲ ᾿Ασσυρίους
τοὺς Σαμαρείτας ὡς ἀποίκους αὐτῶν· μετὰ γὰρ
τὴν αἰχμαλωσίαν τῶν δώδεκα φυλῶν ταῖς τῶν Ασ.
συρίων ᾤκησαν πόλεσιν.
• Εγενήθησαν εἰς ἀντίληψιν τοῖς υἱοῖς Λώτ.
– Αντίληψιν συμμαχίαν φησίν· υἱοὺς δὲ Λὼτ τοὺς
Μωαβίτας καὶ 'Αμανίτας.
• Ποίησον αὐτοὺς ὡς τῇ Μαδιάμ καὶ τῷ Σισάρᾳ,
ὡς τῷ Ἰαβὶμ ἐν τῷ χειμάρρῳ Κισσῶν. ο - Τὴν μὲν
γὰρ στρατιὰν τῶν Μαδιηναίων ἀπειροπληθῆ οὖσαν,
μόνον τριακοσίοις ἀνδράσιν ὁ Γεδεὼν ἐξωλόθρευσε·
τὸν δὲ Σισάραν στρατηγὸν ὄντα τῆς δυνάμεως Ἰαβίμ
βασιλέως Χαναάν κατεπολέμησεν ὁ Βαράχ, ἀπὸ
Δεβώρας κελευσθεὶς τῆς κρινούσης τότε τὸν Ἰσραήλ.
Ωσαύτως δὲ ὁ αὐτὸς Βαρὰν καὶ τὸν βασιλέα Ναβείμ
πανστρατιᾷ διέφθειρεν ἐν τόπῳ ἐπιλεγομένῳ χειμάρρω Κισσῶν.
• Εξωλοθρεύθησαν ἐν ᾿Αενδώρ.» – Η 'Αενδώρ
τόπος ἐστὶν ἐν ᾧ κατεπολεμήθη ὁ Σισάρα.
• Εγενήθησαν ὡσεὶ κόπρος τῇ γῇ.» - Ατα
φοι κείμενοι ήσαν πάντες καὶ διαλυθέντες.
• Θοῦ τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν ὡς τὸν Ωρήβ καὶ
Ζ+6, καὶ Ζεβεὶ καὶ Σαλμανάν.» Τούτους ἅπαντας
ἀνεῖλεν ὁ Γεδεών.
• Πάντας τοὺς ἄρχοντας αὐτῶν, οἵτινες εἶπον,
Κληρονομήσωμεν ἑαυτοῖς τὸ ἁγιαστήριον τοῦ Θεοῦ.»
Κτησώμεθα τὸν ναὸν, χάριν ἁρπαγῆς τῶν ἱερῶν
σκευῶν καὶ ἀναθημάτων.
• Ο Θεός μου, θοῦ αὐτοὺς ὡς τροχὸν καὶ ὡς και
λάμην κατὰ πρόσωπον ἀνέμου.» —, Αστατοῦντας
ἀεὶ καὶ περιστρεφομένους ταῖς τῶν συμφορῶν ἀλλεπαλλήλοις μεταβολαῖς.
«Εἰς τὸ τέλος ὑπὲρ τῶν ληνῶν τοῖς υἱοῖς Κορέ,
ψαλμός. Ὡς ἀγαπητὰ τὰ σκηνώματά σου.» — Σχη
νώματα ἐνταῦθα τὰς κατὰ τύπους ἐκκλησίας και
λεῖ.
• Κύριε τῶν δυνάμεων· ἐπιποθεῖ καὶ ἐκλείπει
Το
ἡ ψυχή μου εἰς τὰς αὐλὰς τοῦ Κυρίου.»
ἐκλείπει ἐπὶ τῶν θερμῶν λέγεται ἐραστῶν, μὴ δυ
ναμένων ὑπομεῖναι τῶν ποθουμένων τὸν χωρισμόν.
Εκλύεται γοῦν, φησίν, ἡ ψυχή μου τῷ πυρὶ τοῦ πό
θου· εἴποι δ᾽ ἂν ταῦτα καὶ πᾶς ὁ τῆς οὐρανίου και
ταπαύσεως ἐρῶν. Ἐπιποθεῖν δέ ἐστι τὸ ἐξ ἐπιτεταμένου πόθου εἰς τι ἐπείγεσθαι.
• Η καρδία μου καὶ ἡ σάρξ μου Αγαλλιάσαντο
ἐπὶ Θεὸν ζῶντα.» — Καὶ τὸ σῶμα δὲ τῆς ψυχικής
κεκοινώνηκε θυμηδίας τῆς ἐπὶ τῷ Χριστῷ.
• Καὶ γὰρ στρουθίον εὗρεν ἑαυτῷ οἰκίαν, καὶ
τρυγών νοσσιάν ἑαυτῇ, οὗ θήσει τὰ νοσσία ἑαυτῆς.»
— Καὶ γὰρ ἡ ἐξ ἐθνῶν κληρονομία σου, ή δίκην
στρουθίου καὶ τρυγῶνος πλανωμένη πρὶν ἐν ἐρήμῳ,
θείας διδασκαλίας εὗρε νῦν.
• Τὰ θυσιαστήριά σου, Κύριε τῶν δυνάμεων, δ
βασιλεύς μου καὶ ὁ Θεός μου, ν "Ητοι τὰς ἐκκλη
σίας σου καὶ οἰκίαν καὶ νοσσιάν, καὶ τῆς πλάνης
κατέπαυσας, ὅπου δὴ καὶ τὰ πνευματικά γεννήματα
ἑαυτῆς, ἤτοι τὰς ἀρετὰς θήσει, τουτέστιν ἐνεργή086.
• Μακάριος ἀνὴρ οὗ ἐστὶν ἀντίληψις αὐτῷ παρὰ
σοῦ. ᾿Αναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ διέθετο.» –
᾿Απὸ κοινοῦ, Μακάριος ος τὴν κοιλάδα τοῦ Κλαυθ
μῶνος, ἕως κατὰ τὸν παρόντα χθαμαλὴν καὶ ἐπώδυνον βίον οὐκ ἐφρόνησε ταπεινά τε καὶ γήῖναι ἐν
τῇ ψυχῇ αὐτοῦ ἐμελέτησε λογισμοὺς ἀναβιβάζοντας
αὐτὸν πρὸς Θεόν. Μακάριος δὲ ὁ τοιοῦτος· καὶ δῆ
λογ· τοῦτο γὰρ ὁ νομοθετῶν αὐτό, δηλαδή ἀφίστασθαι
τῶν γηΐνων, εὐλογίας δώσει τῷ ἀνθρώπῳ τούτῳ καὶ
εἰς τὸν τόπον καθ' δν ἔθετο, ἐν τῇ καρδίᾳ δηλονότι
αὐτοῦ τοὺς δηλωθέντας λογισμούς· καὶ κατὰ τὸν
παρόντα γὰρ κόσμον ἐμακάρισεν ὁ Χριστὸς τοὺς ποικίλως ἀνερχομένους ἐν αὐτῷ. Εμακάρισε δὲ διὰ
τῶν εὐαγγελικῶν ποικίλων μακαρισμῶν· οὗτοι οἱ
• Πλήρωσον τὰ πρόσωπα αὐτῶν ἀτιμίας, καὶ τὰς ἀναβάσεις ἐν τῇ καρδίᾳ διατιθέμενοι ἐξ ἀρετῆς
ζητήσουσι τὸ ὄνομά σου, Κύριε. ο
μεταβήσονται· δύναμις γὰρ ψυχῆς ῥωστική τυγραδόξου γὰρ ἥττης αἰσχυνθέντες, ἐρωτήσουσι μετ' χάνει ἡ ἀρετή.
ἐκπλήξεως, Τίς οὗτος ὁ Θεὸς ὁ τοιαῦτα τερατούρο
γῶν;
• Οὕτως καταδιώξεις αὐτοὺς ἐν τῇ καταιγίδι σου
καὶ ἐν τῇ ὀργῇ σου συνταράξεις αὐτούς.» - - Kaταιγίδα λέγει τὴν ἀξίαν κίνησιν τῆς ὀργῆς. Οὕτω
δὲ, φησὶ, καταδιώξεις αὐτούς, ὡς καταδιώκει την
ὕλην τὸ πῦρ.
᾿Απὸ τῆς παρ
• Αἰσχυνθήτωσαν καὶ ταραχθήτωσαν εἰς τὸν
αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· καὶ ἐκτραπήτωσαν καὶ ἀπολέ
σθωσαν.» — Τύπῳ ἀρᾶς προλέγει τὰ γενησόμενα,
ὅτι κατὰ τὸν μέλλοντα αἰῶνα οἱ μέχρι τέλους μείναντες πονηροὶ αἰσχυνθήσονται, δημοσιευομένων
τῶν πονηρῶν αὐτῶν πράξεων, καὶ τῇ ἀποτομίᾳ τοῦ
δικαστού ταραχθήσονται, εἶτα σὺν ἀτιμίᾳ πολλῇ
του κλήρου τῶν δικαίων διακριθήσονται, καὶ τὴν
ἐν τῇ γεέννῃ ἀπώλειαν κατακριθήσονται, καὶ γνώσωνται ἔργοις αὐτοῖς ὅτι μόνος ὁ Θεὸς κατὰ ἀλή
• Πορεύσονται ἐκ δυνάμεως εἰς δύναμιν, ὀφθήσε
ται ὁ Θεὸς τῶν θεῶν ἐν Σιών. - Φῶς ἐν τῷ κόσ
σμῳ, φησίν. Εύλογήσει, τουτέστι μακαρίσει ὁ Θεὸς
τοὺς τὰ οὐράνια φρονοῦντα; οὐ διὰ προφήτου, οὐ
δι᾿ ἀγγέλου φωνῆς, ἀλλ' αὐτὸς ὁραθήσεται ἐν Σιών,
σεσαρκωμένος, καὶ οὕτω δώσει τὰς εὐλογίας εἴτουν
ποιήσεται τοὺς μακαρισμούς.
Υπερασπιστὰ ἡμῶν, ἴδε, ὁ Θεὸς, καὶ ἐπίβλεψον
εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Χριστοῦ σου. Νεῦσον
εἰς τὴν ἐπισκοπὴν τοῦ λαοῦ σου, ἕως εἰς τὸ ἐπιρανῆναι τῷ λαῷ σου, τῷ κατὰ μετουσίαν σὺν Χριστῷ
καλουμένω, καθάπερ δὴ καὶ Θεῷ.
col. 1529–1530page 502 of 548
PG 142:1529Οτι κρείσσων ἡμέρα μία ἐν ταῖς αὐλαῖς σου σωτηρία ἡ εἰς τοὺς αὐτὸν φοβουμένους ἤτοι τοὺς ὑπὲρ χιλιάδας.» - Τῶν ἀπὸ Σολομῶντος τοῦ κτί σαντος τὸν ναὸν ἐτῶν χιλίων ὄντων ἕως τῆς σῆς παρουσίας, Δέσποτα Χριστέ, κρείσσων τούτων ἁπάντων τῆς ἐν τῷ ναῷ σωματικής παρουσίας σου. Εξελεξάμην παραῤῥιπτεῖσθαι ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ Θεοῦ μου μᾶλλον ἢ οἰκεῖν με ἐν σκηνώμασιν αμαρ τωλῶν. ο Παραῤῥιπτεῖσθαι, τουτέστι παρεῤῥιμο μένος εἶναι ὡς ἔτυχεν ἐπ᾿ ἐδάφους, ἢ οἰκεῖν ἁβρῶς καὶ ὥσπερ οἰκοδεσπότης μετὰ ἁμαρτωλῶν. "Οτι ἔλεος καὶ ἀλήθειαν ἀγαπᾷ ὁ Θεός. ο Ελεήσας γὰρ ἡμᾶς ἐνηνθρώπησε καὶ ἀληθὲς ἐκή ρυξεν Εὐαγγέλιον. πιστεύσαντας ἥξει καὶ οὐ χρονιεῖ, ὥστε κατοικῆσαι ἐν τῇ γῇ ἡμῶν δόξαν. Εἰ μὲν οὖν γῆν νοήσεις τὴν Ἱερουσαλήμ, ὅπου κατώκησεν ὁ Λόγος σωματωθεὶς, δόξαν νόησον διπλοῦν Χριστὸν ὡς ὄντως ἔν δοξον διὰ τὴν θείαν φύσιν αὐτοῦ, διὰ τὴν ἀναμαρτησίαν τοῦ προσλήμματος, διὰ τὰ ὑπερφυέστατα θαύματα· εἰ δὲ τὴν ἀνθρωπότητα νοήσεις γῆν, ἀκου λούθως νόησον δόξαν τὴν τοῦ Λόγου μόνην ὑπόστα σεν. Ελεος καὶ ἀλήθεια συνήντησαν δικαιοσύνη καὶ εἰρήνη κατεφίλησαν.» — Τὸ συνήντησαν καὶ τὸ Το κατεφίλησαν τὴν ἐπὶ Χριστῷ παριστῶσι συνδρομὴν καὶ ἕνωσιν τῶν δηλουμένων ἀρετῶν. Χάριν καὶ δόξαν δώσει Κύριος. 1 — Χάριν τὴν τῶν ἁμαρτιῶν ἄφεσιν, τὴν υἱοθεσίαν, τὰ θαύματα, νη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ διέκυψεν. δόξαν τήν τε ἐνταῦθα καὶ πολλῷ πλέον τὴν ἐν οὐρανοῖς, καὶ ἀγαθὰ τὰ ἀνέκφραστα. ΨΑΛΜΟΣ ΠΑ'. «Εἰς τὸ τέλος, τοῖς υἱοῖς Κομὲ ψαλμός. Προσε γορεύει τοπικῶς μὲν τὴν ἐκ Βαβυλῶνος ἐλευθερίαν τῶν αἰχμαλωτισθέντων Εβραίων, ἀναγωγικῶς δὲ τὴν ἐκ τῆς ἀγνοίας ἀπαλλαγὴν τῶν ἐθνῶν. «Εὐλόγησας, Κύριε, τὴν γῆν σου. ἠθέλησας τῇ γῇ σου έως εὐηργέτησας τοὺς ἀνε θρώπους, τὸ πλάσμα σου. Τα μέλλοντα δὲ ὡς ἤδη γεγονότα νόμῳ προφητείας φησίν. Αγαθὰ Απέστρεψας τὴν αἰχμαλωσίαν Ἰακώβ. 3 Απέστρεψας τὸν αἰχμάλωτον λαὸν τοῦ Ἰακὼν ἀπὸ τῆς κατεχούσης αὐτὸν τυραννίδος. Ἰακὼβ δὲ καὶ ὁ Χριστιανικός λαός διαφόρως είρηται. Αφήκας τὰς ἀνομίας τῷ λαῷ σου· ἐκάλυψας πάσας τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν.» – Ομοίως τῷ, «Μα κάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίας. Κατέπαυσας πᾶσαν τὴν ὀργήν σου· ἀπέστρεψας ἀπὸ ὀργῆς θυμοῦ σου.» -- Ανεχώρησας ἀπὸ τῆς σφοδρᾶς καθ᾿ ἡμῶν ἀγανακτήσεως ἐπὶ εὐμένειαν. Επίστρεψον ἡμᾶς, ὁ Θεὸς τῶν σωτηρίων ἡμῶν.» Λοιπὸν προσώπῳ τοῦ λαοῦ ποιεῖται τους λόγους. Επίστρεψον δὲ, φησὶν, ἀπὸ τῆς οἰασοῦν αἰχμαλωσίας εἰς τὴν προτέραν εὐγένειαν. «Μὴ εἰς τοὺς αἰῶνας ὀργισθῇς ἡμῖν. ο Τὸ εἰς τοὺς αἰῶνας ἀντὶ τοῦ διαπαντός. Η διατενεῖς τὴν ὀργήν σου ἀπὸ γενεᾶς εἰς γε νεάν;» — Τὸ διατενεῖς ἀντὶ τοῦ παρατενεῖς. Τὸ δὲ ἀπὸ γενεῖς εἰς γενεὰν ἀντὶ τοῦ ἐπὶ μήκιστον. Ο θεός, σὺ ἐπιστρέψας ζωώσεις ἡμᾶς καὶ ὁ λαός σου εὐφρανθήσεται ἐπὶ τοί.» — Τὸ ζωώσεις ἀντὶ τοῦ ζωώσαις. Ακούσομαι τί λαλήσει ἐν ἐμοὶ Κύριος ὁ Θεός. Ο Προφήτης φησίν· Υπόσχω τὸ οἷς τῆς ψυχῆς, καὶ ἐνωτισθήσομαι τί εἶπεν ἐν ἐμοὶ ὁ Θεός εἶτα ἐνωτισθεὶς, φησί, λέγει ὁ Θεὸς ὅτι εὐαγγελίο σεται εἰρήνην ἐπὶ τοὺς πιστεύσαντας εἰς αὐτὸν καὶ τῆς παλαιᾶς ἔχθρας κατάλυσιν. Πλὴν ἐγγὺς τῶν φοβουμένων αὐτὸν τὸ σωτή ριον αὐτοῦ· τοῦ κατασκηνώσαι δόξαν ἐν τῇ γῇ ἡμῶν, ο Πλὴν τὸ σωτήριον αὐτοῦ τῶν φοβουμένων αὐτὸν ἐγγύς, ἕως ή παρ' αὐτοῦ Αλήθεια ἐκ τῆς γῆς ἀνέτειλεν· καὶ δικαιοσύ Αλήθεια ὁ Χρι στός· Ἐγὼ γὰρ εἰμι, φησὶν, ἡ ἀλήθεια· οὗ ἀνατείλαντος ἐκ τῆς γῆς, κατὰ τὴν κάτω γέννησιν ἡ δι καιοσύνη, τουτέστι ὁ Χριστὸς ἐπέβλεψεν ἐφ᾽ οὖς έπεστρέφετο πρότερον γηγενείς. Καὶ γὰρ ὁ Κύριος δώσει χρηστότητα· καὶ ἡ γῆ ἡμῶν δώσει τὸν καρπὸν αὐτῆς. - Χρηστότης τοῦ ο Κυρίου ἡ δι' ἡμᾶς αὐτούς· συγκατάβασις τῆς ἡμετ τέρας γῆς εἴτουν γεηρᾶς οὐσίας καρπὸς τοῦ Κυρίου πανάγιον πρόσλημμα. Δικαιοσύνη ενώπιον αὐτοῦ προπορεύσεται, ο Δικαιοσύνη ἐνταῦθα τὴν καθόλου φησὶν ἀρετήν. Καὶ θήσει ὁδὸν τὰ διαβήματα αὐτοῦ.» λοιπὸν ὁ Χριστὸς τὰ διαβήματα αὐτοῦ, τουτέστι τὴν ἐνάρετον πολιτείαν αὐτοῦ, θήσει εἰς τὸ εἶναι ὁδὸν τοῖς βουλομένοις ἀνέρχεσθαι πρὸς αὐτὸν δι' αὐτ της. ΨΑΛΜΟΣ ΠΕ. Προσευχὴ τῷ Δαυΐδ. Κλίνον, Κύριε, τὸ οὖς σου καὶ ἐπάκουσόν μου· ὅτι πτωχὸς καὶ πένης εἰμὶ ἐγώ. Φύλαξον τὴν ψυχήν μου ὅτι ὅσιός είμι.» – Όσιος εἴρηται ὁ ἀφωσιωμένος καὶ ἀνατεθειμένος Θεῷ καὶ πᾶσαν ἐλπίδα ἔχων εἰς αὐτόν. Ελέησόν με, Κύριε, ὅτι πρὸς σὲ κεκράξομαι ὅλην τὴν ἡμέραν. ο - Το ὅλην τὴν ἡμέραν δηλοί τὸ διαπαντός. ο Ότι σύ, Κύριε, χρηστὸς καὶ ἐπιεικής. Επιεικὴς δηλοῖ τὸν προσηνῆ τε καὶ ἡμερον, ἐνταῦθα δὲ τὸν ἵλεον. Καὶ πολυέλεος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις.» Τοῖς ἐπικαλουμένοις οὐ χείλεσιν, ἀλλ' ὅλῃ ψυχῇ. Ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς μου ἐκέκραξα πρὸς σέο κα Ημέραν θλίψεως τὴν ἐνεστῶταν φησιν. ῞Οτι ἐπήκουσάς μου. Καὶ πάλαι γὰρ ίκες τεύσαντί μοι τὴν αἴτησιν δέδωκας. Πάντα τὰ ἔθνη ὅσα ἐποίησας ήξουσι, καὶ προς κυνήσουσι ἐνώπιόν σου, Κύριε, ο Τοῦτο περὶ τῆς τελείας εἴη ἂν ὑποταγῆς ἁπάντων ἐθνῶν πρὸ; τὸν Κύριον ἐν τῷ τέλει τοῦ παρόντος αἰῶνος γενη σομένης. Νῦν δὲ οὔπω ὁρῶμεν αὐτῷ τὰ πάντα ὑποτεταγμένα. Οδήγησίν με, Κύριε, ἐν τῇ ὁδῷ σου, καὶ που ρεύσομαι ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου.» — Οδὸν λέγει τὰς ἐντολὰς τοῦ Κυρίου· ἀλήθειαν δὲ τῶν δογμάτων
Οτι κρείσσων ἡμέρα μία ἐν ταῖς αὐλαῖς σου σωτηρία ἡ εἰς τοὺς αὐτὸν φοβουμένους ἤτοι τοὺς
ὑπὲρ χιλιάδας.» - Τῶν ἀπὸ Σολομῶντος τοῦ κτί
σαντος τὸν ναὸν ἐτῶν χιλίων ὄντων ἕως τῆς σῆς
παρουσίας, Δέσποτα Χριστέ, κρείσσων τούτων
ἁπάντων τῆς ἐν τῷ ναῷ σωματικής παρουσίας
σου.
• Εξελεξάμην παραῤῥιπτεῖσθαι ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ
Θεοῦ μου μᾶλλον ἢ οἰκεῖν με ἐν σκηνώμασιν αμαρτωλῶν. ο Παραῤῥιπτεῖσθαι, τουτέστι παρεῤῥιμο
μένος εἶναι ὡς ἔτυχεν ἐπ᾿ ἐδάφους, ἢ οἰκεῖν ἁβρῶς
καὶ ὥσπερ οἰκοδεσπότης μετὰ ἁμαρτωλῶν.
• "Οτι ἔλεος καὶ ἀλήθειαν ἀγαπᾷ ὁ Θεός. ο -
Ελεήσας γὰρ ἡμᾶς ἐνηνθρώπησε καὶ ἀληθὲς ἐκήρυξεν Εὐαγγέλιον.
πιστεύσαντας ἥξει καὶ οὐ χρονιεῖ, ὥστε κατοικῆσαι
ἐν τῇ γῇ ἡμῶν δόξαν. Εἰ μὲν οὖν γῆν νοήσεις τὴν
Ἱερουσαλήμ, ὅπου κατώκησεν ὁ Λόγος σωματω
θεὶς, δόξαν νόησον διπλοῦν Χριστὸν ὡς ὄντως ἔν·
δοξον διὰ τὴν θείαν φύσιν αὐτοῦ, διὰ τὴν ἀναμαρτησίαν τοῦ προσλήμματος, διὰ τὰ ὑπερφυέστατα
θαύματα· εἰ δὲ τὴν ἀνθρωπότητα νοήσεις γῆν, ἀκου
λούθως νόησον δόξαν τὴν τοῦ Λόγου μόνην ὑπόστα
σεν.
• Ελεος καὶ ἀλήθεια συνήντησαν δικαιοσύνη καὶ
εἰρήνη κατεφίλησαν.» — Τὸ συνήντησαν καὶ τὸ
- Το
κατεφίλησαν τὴν ἐπὶ Χριστῷ παριστῶσι συνδρο
μὴν καὶ ἕνωσιν τῶν δηλουμένων ἀρετῶν.
• Χάριν καὶ δόξαν δώσει Κύριος. 1 — Χάριν τὴν
τῶν ἁμαρτιῶν ἄφεσιν, τὴν υἱοθεσίαν, τὰ θαύματα, νη ἐκ τοῦ οὐρανοῦ διέκυψεν.
δόξαν τήν τε ἐνταῦθα καὶ πολλῷ πλέον τὴν ἐν
οὐρανοῖς, καὶ ἀγαθὰ τὰ ἀνέκφραστα.
«Εἰς τὸ τέλος, τοῖς υἱοῖς Κομὲ ψαλμός. Προσεγορεύει τοπικῶς μὲν τὴν ἐκ Βαβυλῶνος ἐλευθερίαν
τῶν αἰχμαλωτισθέντων Εβραίων, ἀναγωγικῶς δὲ
τὴν ἐκ τῆς ἀγνοίας ἀπαλλαγὴν τῶν ἐθνῶν.
«Εὐλόγησας, Κύριε, τὴν γῆν σου.
ἠθέλησας τῇ γῇ σου έως εὐηργέτησας τοὺς ἀνε
θρώπους, τὸ πλάσμα σου. Τα μέλλοντα δὲ ὡς ἤδη
γεγονότα νόμῳ προφητείας φησίν.
Αγαθὰ
• Απέστρεψας τὴν αἰχμαλωσίαν Ἰακώβ. 3 —
Απέστρεψας τὸν αἰχμάλωτον λαὸν τοῦ Ἰακὼν ἀπὸ
τῆς κατεχούσης αὐτὸν τυραννίδος. Ἰακὼβ δὲ καὶ ὁ
Χριστιανικός λαός διαφόρως είρηται.
• Αφήκας τὰς ἀνομίας τῷ λαῷ σου· ἐκάλυψας
πάσας τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν.» – Ομοίως τῷ, «Μα
κάριοι ὧν ἀφέθησαν αἱ ἀνομίας.
• Κατέπαυσας πᾶσαν τὴν ὀργήν σου· ἀπέστρεψας
ἀπὸ ὀργῆς θυμοῦ σου.» -- Ανεχώρησας ἀπὸ τῆς
σφοδρᾶς καθ᾿ ἡμῶν ἀγανακτήσεως ἐπὶ εὐμένειαν.
• Επίστρεψον ἡμᾶς, ὁ Θεὸς τῶν σωτηρίων ἡμῶν.»
Λοιπὸν προσώπῳ τοῦ λαοῦ ποιεῖται τους λόγους.
Επίστρεψον δὲ, φησὶν, ἀπὸ τῆς οἰασοῦν αἰχμαλω
σίας εἰς τὴν προτέραν εὐγένειαν.
«Μὴ εἰς τοὺς αἰῶνας ὀργισθῇς ἡμῖν. ο Τὸ εἰς
τοὺς αἰῶνας ἀντὶ τοῦ διαπαντός.
• Η διατενεῖς τὴν ὀργήν σου ἀπὸ γενεᾶς εἰς γε
νεάν;» — Τὸ διατενεῖς ἀντὶ τοῦ παρατενεῖς. Τὸ δὲ
ἀπὸ γενεῖς εἰς γενεὰν ἀντὶ τοῦ ἐπὶ μήκιστον.
• Ο θεός, σὺ ἐπιστρέψας ζωώσεις ἡμᾶς καὶ ὁ
λαός σου εὐφρανθήσεται ἐπὶ τοί.» — Τὸ ζωώσεις
ἀντὶ τοῦ ζωώσαις.
• Ακούσομαι τί λαλήσει ἐν ἐμοὶ Κύριος ὁ Θεός.
- Ο Προφήτης φησίν· Υπόσχω τὸ οἷς τῆς
ψυχῆς, καὶ ἐνωτισθήσομαι τί εἶπεν ἐν ἐμοὶ ὁ Θεός
· εἶτα ἐνωτισθεὶς, φησί, λέγει ὁ Θεὸς ὅτι εὐαγγελίο
σεται εἰρήνην ἐπὶ τοὺς πιστεύσαντας εἰς αὐτὸν καὶ
τῆς παλαιᾶς ἔχθρας κατάλυσιν.
• Πλὴν ἐγγὺς τῶν φοβουμένων αὐτὸν τὸ σωτή
ριον αὐτοῦ· τοῦ κατασκηνώσαι δόξαν ἐν τῇ γῇ
ἡμῶν, ο Πλὴν τὸ σωτήριον αὐτοῦ τῶν
φοβουμένων αὐτὸν ἐγγύς, ἕως ή παρ' αὐτοῦ
• Αλήθεια ἐκ τῆς γῆς ἀνέτειλεν· καὶ δικαιοσύ
Αλήθεια ὁ Χρι
στός· Ἐγὼ γὰρ εἰμι, φησὶν, ἡ ἀλήθεια· οὗ ἀνατεί
λαντος ἐκ τῆς γῆς, κατὰ τὴν κάτω γέννησιν ἡ δι
καιοσύνη, τουτέστι ὁ Χριστὸς ἐπέβλεψεν ἐφ᾽ οὖς
έπεστρέφετο πρότερον γηγενείς.
• Καὶ γὰρ ὁ Κύριος δώσει χρηστότητα· καὶ ἡ γῆ
ἡμῶν δώσει τὸν καρπὸν αὐτῆς. - Χρηστότης τοῦ
ο
Κυρίου ἡ δι' ἡμᾶς αὐτούς· συγκατάβασις τῆς ἡμετ
τέρας γῆς εἴτουν γεηρᾶς οὐσίας καρπὸς τοῦ Κυρίου
πανάγιον πρόσλημμα.
• Δικαιοσύνη ενώπιον αὐτοῦ προπορεύσεται, ο
Δικαιοσύνη ἐνταῦθα τὴν καθόλου φησὶν ἀρετήν.
• Καὶ θήσει ὁδὸν τὰ διαβήματα αὐτοῦ.» Kat
λοιπὸν ὁ Χριστὸς τὰ διαβήματα αὐτοῦ, τουτέστι τὴν
ἐνάρετον πολιτείαν αὐτοῦ, θήσει εἰς τὸ εἶναι ὁδὸν
τοῖς βουλομένοις ἀνέρχεσθαι πρὸς αὐτὸν δι' αὐτ
της.
• Προσευχὴ τῷ Δαυΐδ. Κλίνον, Κύριε, τὸ οὖς σου
καὶ ἐπάκουσόν μου· ὅτι πτωχὸς καὶ πένης εἰμὶ ἐγώ.
Φύλαξον τὴν ψυχήν μου ὅτι ὅσιός είμι.» – Όσιος
εἴρηται ὁ ἀφωσιωμένος καὶ ἀνατεθειμένος Θεῷ καὶ
πᾶσαν ἐλπίδα ἔχων εἰς αὐτόν.
• Ελέησόν με, Κύριε, ὅτι πρὸς σὲ κεκράξομαι
ὅλην τὴν ἡμέραν. ο - Το ὅλην τὴν ἡμέραν δηλοί
τὸ διαπαντός.
ο
• Ότι σύ, Κύριε, χρηστὸς καὶ ἐπιεικής. -
Επιεικὴς δηλοῖ τὸν προσηνῆ τε καὶ ἡμερον, ἐνταῦ
θα δὲ τὸν ἵλεον.
• Καὶ πολυέλεος πᾶσι τοῖς ἐπικαλουμένοις.» -
Τοῖς ἐπικαλουμένοις οὐ χείλεσιν, ἀλλ' ὅλῃ ψυχῇ.
• Ἐν ἡμέρᾳ θλίψεώς μου ἐκέκραξα πρὸς σέο κα
Ημέραν θλίψεως τὴν ἐνεστῶταν φησιν.
• ῞Οτι ἐπήκουσάς μου. Καὶ πάλαι γὰρ ίκες
τεύσαντί μοι τὴν αἴτησιν δέδωκας.
• Πάντα τὰ ἔθνη ὅσα ἐποίησας ήξουσι, καὶ προςκυνήσουσι ἐνώπιόν σου, Κύριε, ο Τοῦτο περὶ
τῆς τελείας εἴη ἂν ὑποταγῆς ἁπάντων ἐθνῶν πρὸ;
τὸν Κύριον ἐν τῷ τέλει τοῦ παρόντος αἰῶνος γενησομένης. Νῦν δὲ οὔπω ὁρῶμεν αὐτῷ τὰ πάντα
ὑποτεταγμένα.
• Οδήγησίν με, Κύριε, ἐν τῇ ὁδῷ σου, καὶ που
ρεύσομαι ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου.» — Οδὸν λέγει τὰς
ἐντολὰς τοῦ Κυρίου· ἀλήθειαν δὲ τῶν δογμάτων
col. 1531–1532page 503 of 548
PG 142:1531ὀρθότητα· καὶ ἁπλῶς αἰτεῖ τῆς τε πρακτικῆς ἀρεράδοξα; Μνείαν ποιήσομαι ἐν τοῖς γινώσκουσί με, τῆς καὶ τῆς θεωρητικῆς τὴν ἀκρίβειαν. Τὸ πο ρεύσομαι δὲ ἀντὶ τοῦ πορευθείην τέθειται. Εὐφρανθήτω ἡ καρδία μου τοῦ φοβεῖσθαι τὸ όνομά σου.» Η γὰρ ἀληθῆς εὐφροσύνη τοῦ θείου φόβου ἐστὶν ἀπογέννημα, φόβου δηλονότι τοῦ τελειωτικοῦ. Εὐφρανθήτω γοῦν, φησίν, ἡ καρδίᾳ μου ἐκ τοῦ φοβείσθαί σε, ἀλλὰ μὴ ἔκ τινος τῶν τοῦ κόσμου τερπνῶν. Οτι τὸ ἔλεός σου μέγα ἐπ' ἐμέ· καὶ ἐῤῥύσω τὴν ψυχήν μου ἐξ ᾅδου κατωτάτου. "Αδην υπου ληπτέον κατώτατον πάντα κίνδυνον ἰσχυρὸν σωματ τικόν τε καὶ ψυχικόν. . Ο Θεός, παράνομοι επανέστησαν ἐπ' ἐμέ. ν Οἱ ἀδίκως πολεμοῦντες αἰσθητοὶ καὶ νοητοὶ δυσμενείς. Καὶ σύ, Κύριε ὁ Θεός μου, οἰκτίρμων, καὶ ἐλεήμων, μακρόθυμος καὶ πολυέλεος καὶ ἀληθινός.» Οὐ ψεύδῃ γὰρ τὸ εἶναι Θεός, ὡς οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν· διὸ καὶ σώζεις τοὺς ἐλπίζοντας ἐπὶ σέ. Ἐπίβλεψον ἐπ᾿ ἐμὲ καὶ ἐλέησόν με· δὸς τὸ κράτος σου τῷ παιδί σου καὶ σῶσον τὸν υἱὸν τῆς παιδίσκης σου. Δουλός σου γάρ εἰμι καὶ τῆς σῆς θεραπαίνης υἱός, τουτέστιν, ἄνωθεν ἐκ προγόν νων ὑπὸ τὴν σὴν δεσποτείαν τελῶ. Ποίησον μετ᾿ ἐμοῦ σημεῖον εἰς ἀγαθόν.) – Τῶν γὰρ σημείων τὰ μὲν εἰσι πονηρὰ καὶ ὀλέθρια, τουτέστιν ἐπίπονα καὶ ἀφανιστικά, ὡς ἐν τοῖς Αια γυπτίοις, τὰ δὲ ἀγαθὰ καὶ σωτήρια, ἢ ὡς ἀγαθύνοντα καὶ σώζοντα. Καὶ ἰδέτωσαν οἱ μισοῦντές με κ ὑπερβατῶς, Καὶ ἰδέτωσαν οἱ μισοῦντές με ότι σύ, Κύριε, ἐβοήθησάς μοι καὶ παρεκάλεσάς με. Καὶ αἰσχυνθήτωσαν, ὅτι σύ, Κύριε, ἐβοήθησάς μοι καὶ παρεκάλεσάς με. ν -- Παράκλησιν τὴν ψυγαγωγίαν καλεῖ· σημεῖα δὲ εἰς ἀγαθὸν τὰ τοῦ Παν μακλήτου χαρίσματά ἐστιν ὄντω;· ταῦτα γὰρ οἱ δαί μονες μάλιστα [φοβοῦνται]. ΨΑΛΜΟΣ ΠϚ'. Τοῖς υἱοῖς Κορέ, ψαλμὸς ᾠδῆς. προαγορεύει τὴν γέννησιν τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν τῶν ἐθνῶν σωτηρίαν. Οι θεμέλιοι αὐτοῦ ἐν τοῖς ὄρεσι ἁγίοις. ο Θεμέλιοι αὐτοῦ, τουτέστι τοῦ Χριστοῦ τὰ περὶ αὐτοῦ δόγματα· ταῦτα γὰρ ὑπόβαθρα καὶ στήριγμα καὶ ῥίζα τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως. Ορη δὲ ἅγια οι ἀπόστολοι ὡς στεῤῥοὶ τὴν πίστιν καὶ ἐπερηρεισμένα γεηρᾶς σχέσεως καὶ ὡς ἀφωρισμένοι Θεῷ, καὶ Πνεύματος ἁγίου πεπληρωμένοι. «Δεδοξαμένα ἐλαλήθη περὶ σοῦ, ἡ πόλις τοῦ Θεοῦ. Παράδοξα ἐλαλήθη μοι παρὰ Κυρίου περὶ σοῦ τῆς ἄνω Σιών. Αγαπᾷ Κύριος τὰς πύλας Σιὼν ὑπὲρ πάντα τὰ σκηνώματα Ἰακώβ.» - Τὰς κατά τόπον ἁγίας ἐκκλησίας πύλας εἴτουν εἰσόδους εἴρηκε τῆς ἄνω Σ.ών, Αγαπήσει ἀγαπήσῃ) Θεός (Α. Θεῷ) παρὰ πάσας τὰς πόλεις τῶν Ἰουδαίων. Εκκλησίας καὶ πόλεις τὰς συναγωγάς νόει μοι τῶν λαῶν. Μνησθήσομαι Ρααβ καὶ Βαβυλῶνος τοῖς γινώ σκουσί με.» Τίνα τὰ λαληθέντα ὑπὸ Κυρίου πα τουτέστι τοῖς πιστεύσουσιν εἰς ἐμὲ καὶ 'Αράβων καὶ Βαβυλωνίων· καὶ Φιλιστιαίοι και Τύριοι καὶ Αἰθίοπες τὰ εὐσεβέστατα έθνη τεχθήσονται διὰ τῆς ἀνα γεννήσεως τοῦ θείου βαπτίσματος ἐκεῖ, ἕως ἐν τῇ Σιών, οὕτως ταῦτα παράδοξα. Μήτηρ Σιὼν ἐρεῖ· "Ανθρωπος καὶ ἄνθρωπος ἐγεννήθη ἐν αὐτῇ.» Τοῦτο περὶ τῆς Σιών ὅτι ἄνθρωπος ἐκ παντὸς ἔθνους ἐρεῖ ὅτι μήτηρ ή Σιών, ἕως μητέρα ονομάσει την Σιών. Διὰ τί; εἰ; Διότι ἐγεννήθη ἐν αὐτῇ ἕως ἐν τοῖς ὁρίοις αὐτοῦ ἄνθρωπος ὄντως τὸ τῆς ἀνθρωπότητος φυλάξας ἀξίω μα, καὶ αὐτὸς ὁ γεννηθεὶς ἐν αὐτῇ ἄνθρωπος, αὐτὸς ἐθεμελίωσεν αὐτὴν κατ' αρχάς, ὡς ποιητὴς οὐρα νοῦ καὶ γῆς, ὁ ὢν ὕψιστος ὡς Θεός. Τούτου γοῦν γεννηθέντος ἐν αὐτῇ καὶ τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως ἐν αὐτῇ λαβούσης τὴν πρώτην ἀρχὴν, εἰκότως ἁπάντων τῶν πιστῶν μήτηρ αὐτή ἐστιν ἡ Σιών. Κύριος διηγήσεται ἐν γραφῇ λαῶν, καὶ ἀρχόν των τούτων τῶν γεγενημένων ἐν αὐτῇ.» '0 Χριστὸς διδάξει τὰ περὶ αὐτοῦ ἐν γραφῇ λαῶν, Πως διὰ τῆς γραφῆς τῶν λαῶν τῶν τεχθέντων ἐν αὐτῇ, πως τῇ Σιὼν καὶ τῶν ἀρχόντων αὐτῶν. Λέγω δὲ γραφὴν τὴν προφητικήν, τὴν ὥσπερ τινὰ κλῆρον δοθεῖσαν τοῖς Ἰουδαίοις ἅπασιν. Ἐπληρώθη δὲ ἡ πρόρρησις αὕτη, ὅτε ἐπεδόθη τῷ Χριστῷ βιβλίον Ησαίου τοῦ προφήτου, καὶ ἀνοίξας τὸ βιβλίον ἐν τεῦθεν ἐδίδαξε περὶ ἑαυτοῦ, καὶ ὅτι ἡρμήνευσεν ἐν πάσαις ταῖς Γραφαῖς τὰ περὶ ἑαυτοῦ. Ως εὐφραινομένων πάντων ἡ κατοικία ἐν σοί. Τοῦτο πάλιν τῆς ἄνω Σιών, καί φησιν ὅτι Οντως ἐν σοὶ ἔσται ἡ μονὴ καὶ ἀνάπαυσις πάντων τῶν εὐφραινομένων· ἀθυμία γὰρ ἀπέδρα πᾶσα ἀπὸ σοῦ. ΨΑΛΜΟΣ ΠΖ'. ᾠδή ψαλμοῦ τοῖς υἱοῖς Κορέ, εἰς τὸ τέλος ὑπὲρ Μαελὲθ τοῦ ἀποκριθῆναι λόγον συνέσεως Αἰμὰν τῷ Ἰσραηλίτῃ. «Τὸ ὑπὲρ Μαελὲθ ἀντὶ τοῦ διὰ χορευ... εἶδον γὰρ καὶ ἐν τῷ ἀποκριθῆναι πρὸς τὴν δι' βρο γάνου μουσικὴν ἐχόρευον. Αἰμὰν δὲ ὅτι οὐ μόνον τοῖς υἱοῖς Κορὲ ὁ ψαλμός παραδέδοται, ἀλλὰ καὶ ἑτερ... ἀρχῳδῷ Αἰμὰν, ὥσπερ ὁ μετὰ τοῦτον μόνο τῷ Αἰθάμ. Ἰσραηλῖται καὶ ἄμφω ἐγράφησαν διὰ τὸ καλεῖσθαι καὶ ἀλλοφύλοις τοῖς ὀνόμασι τούτοις. Συν έσεως δὲ δεῖ καὶ ἐνταῦθα μυστικῆς, οὔσης προς γορεύσεως περὶ θανάτου τοῦ Χριστοῦ. «Κύριε ὁ Θεὸς τῆς σωτηρίας μου, ἡμέρας ἐκέκραξε καὶ ἐν νυκτὶ ἐνώπιόν σου.— Ο Δεσπότης Χριστός Κύριον Θεὸν καὶ Σωτῆρα καλεῖ τὸν Πατέρα ὡς ἄνθρωπος. Διὰ δὲ τοῦ ἡμέρᾳ καὶ ἐν νυκτὶ δηλοί τὸ διαπαντός. «Οτι επλήσθη κακῶν ἡ ψυχή μου· καὶ ἡ ζωή μου τῷ ᾅδῃ ἤγγισε.» Κακῶν ἤτοι κακωτικών λυπηρῶν· «Περίλυπος γάρ, φησίν, ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου· ο ᾅδην γὰρ νῦν τὸν θάνατον υποληπτέον. Προσελογίσθην μετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς λάκκον.» -- Συνηριθμήθην μετὰ τῶν θαπτομέν νων· πάντες γὰρ ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον. Ἐγεννήθην ώτεὶ ἄνθρωπος ἀβοήθητος ἐν νε
ὀρθότητα· καὶ ἁπλῶς αἰτεῖ τῆς τε πρακτικῆς ἀρε- ράδοξα; Μνείαν ποιήσομαι ἐν τοῖς γινώσκουσί με,
τῆς καὶ τῆς θεωρητικῆς τὴν ἀκρίβειαν. Τὸ πο
ρεύσομαι δὲ ἀντὶ τοῦ πορευθείην τέθειται.
• Εὐφρανθήτω ἡ καρδία μου τοῦ φοβεῖσθαι τὸ
όνομά σου.» Η γὰρ ἀληθῆς εὐφροσύνη τοῦ
θείου φόβου ἐστὶν ἀπογέννημα, φόβου δηλονότι τοῦ
τελειωτικοῦ. Εὐφρανθήτω γοῦν, φησίν, ἡ καρδίᾳ
μου ἐκ τοῦ φοβείσθαί σε, ἀλλὰ μὴ ἔκ τινος τῶν τοῦ
κόσμου τερπνῶν.
• Οτι τὸ ἔλεός σου μέγα ἐπ' ἐμέ· καὶ ἐῤῥύσω
τὴν ψυχήν μου ἐξ ᾅδου κατωτάτου. "Αδην υπου
ληπτέον κατώτατον πάντα κίνδυνον ἰσχυρὸν σωματ
τικόν τε καὶ ψυχικόν.
. Ο Θεός, παράνομοι επανέστησαν ἐπ' ἐμέ. ν
Οἱ ἀδίκως πολεμοῦντες αἰσθητοὶ καὶ νοητοὶ δυσμενείς.
• Καὶ σύ, Κύριε ὁ Θεός μου, οἰκτίρμων, καὶ
ἐλεήμων, μακρόθυμος καὶ πολυέλεος καὶ ἀληθινός.»
- Οὐ ψεύδῃ γὰρ τὸ εἶναι Θεός, ὡς οἱ θεοὶ τῶν
ἐθνῶν· διὸ καὶ σώζεις τοὺς ἐλπίζοντας ἐπὶ σέ.
• Ἐπίβλεψον ἐπ᾿ ἐμὲ καὶ ἐλέησόν με· δὸς τὸ
κράτος σου τῷ παιδί σου καὶ σῶσον τὸν υἱὸν τῆς
παιδίσκης σου. Δουλός σου γάρ εἰμι καὶ τῆς
σῆς θεραπαίνης υἱός, τουτέστιν, ἄνωθεν ἐκ προγόν
νων ὑπὸ τὴν σὴν δεσποτείαν τελῶ.
• Ποίησον μετ᾿ ἐμοῦ σημεῖον εἰς ἀγαθόν.) –
Τῶν γὰρ σημείων τὰ μὲν εἰσι πονηρὰ καὶ ὀλέθρια,
τουτέστιν ἐπίπονα καὶ ἀφανιστικά, ὡς ἐν τοῖς Αια
γυπτίοις, τὰ δὲ ἀγαθὰ καὶ σωτήρια, ἢ ὡς ἀγαθύνοντα
καὶ σώζοντα.
• Καὶ ἰδέτωσαν οἱ μισοῦντές με κ Υπερβατῶς, Καὶ ἰδέτωσαν οἱ μισοῦντές με ότι σύ, Κύριε,
ἐβοήθησάς μοι καὶ παρεκάλεσάς με.
»
• Καὶ αἰσχυνθήτωσαν, ὅτι σύ, Κύριε, ἐβοήθησάς
μοι καὶ παρεκάλεσάς με. ν -- Παράκλησιν τὴν ψυ
γαγωγίαν καλεῖ· σημεῖα δὲ εἰς ἀγαθὸν τὰ τοῦ Παν
μακλήτου χαρίσματά ἐστιν ὄντω;· ταῦτα γὰρ οἱ δαί
μονες μάλιστα [φοβοῦνται].
• Τοῖς υἱοῖς Κορέ, ψαλμὸς ᾠδῆς. Προαγορεύει τὴν γέννησιν τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν τῶν ἐθνῶν
σωτηρίαν.
• Οι θεμέλιοι αὐτοῦ ἐν τοῖς ὄρεσι ἁγίοις. ο
— Θεμέλιοι αὐτοῦ, τουτέστι τοῦ Χριστοῦ τὰ περὶ
αὐτοῦ δόγματα· ταῦτα γὰρ ὑπόβαθρα καὶ στήριγμα
καὶ ῥίζα τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως. Ορη δὲ ἅγια οι
ἀπόστολοι ὡς στεῤῥοὶ τὴν πίστιν καὶ ἐπερηρεισμέ
να γεηρᾶς σχέσεως καὶ ὡς ἀφωρισμένοι Θεῷ, καὶ
Πνεύματος ἁγίου πεπληρωμένοι.
«Δεδοξαμένα ἐλαλήθη περὶ σοῦ, ἡ πόλις τοῦ Θεοῦ.
Παράδοξα ἐλαλήθη μοι παρὰ Κυρίου περὶ σοῦ
τῆς ἄνω Σιών.
• Αγαπᾷ Κύριος τὰς πύλας Σιὼν ὑπὲρ πάντα
τὰ σκηνώματα Ἰακώβ.» - Τὰς κατά τόπον ἁγίας
ἐκκλησίας πύλας εἴτουν εἰσόδους εἴρηκε τῆς ἄνω
Σ.ών, Αγαπήσει (Αl. ἀγαπήσῃ) Θεός (Α1. Θεῷ)
παρὰ πάσας τὰς πόλεις τῶν Ἰουδαίων. Εκκλησίας
καὶ πόλεις τὰς συναγωγάς νόει μοι τῶν λαῶν.
Μνησθήσομαι Ρααβ καὶ Βαβυλῶνος τοῖς γινώσκουσί με.» Τίνα τὰ λαληθέντα ὑπὸ Κυρίου πα
τουτέστι τοῖς πιστεύσουσιν εἰς ἐμὲ καὶ 'Αράβων καὶ
Βαβυλωνίων· καὶ Φιλιστιαίοι και Τύριοι καὶ Αιθιο
πες τὰ εὐσεβέστατα έθνη τεχθήσονται διὰ τῆς ἀναγεννήσεως τοῦ θείου βαπτίσματος ἐκεῖ, ἕως ἐν τῇ
Σιών, οὕτως ταῦτα παράδοξα.
• Μήτηρ Σιὼν ἐρεῖ· "Ανθρωπος καὶ ἄνθρωπος
ἐγεννήθη ἐν αὐτῇ.» Τοῦτο περὶ τῆς Σιών
ὅτι ἄνθρωπος ἐκ παντὸς ἔθνους ἐρεῖ ὅτι μήτηρ ή
Σιών, ἕως μητέρα ονομάσει την Σιών. Διὰ τί;
εἰ;
Διότι ἐγεννήθη ἐν αὐτῇ ἕως ἐν τοῖς ὁρίοις αὐτοῦ
ἄνθρωπος ὄντως τὸ τῆς ἀνθρωπότητος φυλάξας ἀξίω
μα, καὶ αὐτὸς ὁ γεννηθεὶς ἐν αὐτῇ ἄνθρωπος, αὐτὸς
ἐθεμελίωσεν αὐτὴν κατ' αρχάς, ὡς ποιητὴς οὐρα
νοῦ καὶ γῆς, ὁ ὢν ὕψιστος ὡς Θεός. Τούτου γοῦν
γεννηθέντος ἐν αὐτῇ καὶ τῆς εἰς αὐτὸν πίστεως
ἐν αὐτῇ λαβούσης τὴν πρώτην ἀρχὴν, εἰκότως
ἁπάντων τῶν πιστῶν μήτηρ αὐτή ἐστιν ἡ Σιών.
• Κύριος διηγήσεται ἐν γραφῇ λαῶν, καὶ ἀρχόν
των τούτων τῶν γεγενημένων ἐν αὐτῇ.» '0
Χριστὸς διδάξει τὰ περὶ αὐτοῦ ἐν γραφῇ λαῶν,
Πως διὰ τῆς γραφῆς τῶν λαῶν τῶν τεχθέντων ἐν
αὐτῇ, πως τῇ Σιὼν καὶ τῶν ἀρχόντων αὐτῶν. Λέγω
δὲ γραφὴν τὴν προφητικήν, τὴν ὥσπερ τινὰ κλῆρον
δοθεῖσαν τοῖς Ἰουδαίοις ἅπασιν. Ἐπληρώθη δὲ ἡ
πρόρρησις αὕτη, ὅτε ἐπεδόθη τῷ Χριστῷ βιβλίον
Ησαίου τοῦ προφήτου, καὶ ἀνοίξας τὸ βιβλίον ἐντεῦθεν ἐδίδαξε περὶ ἑαυτοῦ, καὶ ὅτι ἡρμήνευσεν ἐν
πάσαις ταῖς Γραφαῖς τὰ περὶ ἑαυτοῦ.
• Ως εὐφραινομένων πάντων ἡ κατοικία ἐν σοί.
Τοῦτο πάλιν τῆς ἄνω Σιών, καί φησιν ὅτι Οντως
ἐν σοὶ ἔσται ἡ μονὴ καὶ ἀνάπαυσις πάντων τῶν
εὐφραινομένων· ἀθυμία γὰρ ἀπέδρα πᾶσα ἀπὸ σοῦ.
• ᾠδή ψαλμοῦ τοῖς υἱοῖς Κορέ, εἰς τὸ τέλος ὑπὲρ
Μαελὲθ τοῦ ἀποκριθῆναι λόγον συνέσεως Αἰμὰν τῷ
Ἰσραηλίτῃ. «Τὸ ὑπὲρ Μαελὲθ ἀντὶ τοῦ διὰ χορευ...
εἶδον γὰρ καὶ ἐν τῷ ἀποκριθῆναι πρὸς τὴν δι' βρο
γάνου μουσικὴν ἐχόρευον. Αἰμὰν δὲ ὅτι οὐ μόνον
τοῖς υἱοῖς Κορὲ ὁ ψαλμός παραδέδοται, ἀλλὰ καὶ
ἑτερ... ἀρχῳδῷ Αἰμὰν, ὥσπερ ὁ μετὰ τοῦτον μόνο
τῷ Αἰθάμ. Ἰσραηλῖται καὶ ἄμφω ἐγράφησαν διὰ τὸ
καλεῖσθαι καὶ ἀλλοφύλοις τοῖς ὀνόμασι τούτοις. Συν
έσεως δὲ δεῖ καὶ ἐνταῦθα μυστικῆς, οὔσης προςγορεύσεως περὶ θανάτου τοῦ Χριστοῦ.
«Κύριε ὁ Θεὸς τῆς σωτηρίας μου, ἡμέρας ἐκέκραξε
καὶ ἐν νυκτὶ ἐνώπιόν σου.— Ο Δεσπότης Χριστός
Κύριον Θεὸν καὶ Σωτῆρα καλεῖ τὸν Πατέρα ὡς
ἄνθρωπος. Διὰ δὲ τοῦ ἡμέρᾳ καὶ ἐν νυκτὶ δηλοί
τὸ διαπαντός.
«Οτι επλήσθη κακῶν ἡ ψυχή μου· καὶ ἡ ζωή
μου τῷ ᾅδῃ ἤγγισε.» Κακῶν ἤτοι κακωτικών
λυπηρῶν· «Περίλυπος γάρ, φησίν, ἡ ψυχή μου ἕως
θανάτου· ο ᾅδην γὰρ νῦν τὸν θάνατον υποληπτέον.
• Προσελογίσθην μετὰ τῶν καταβαινόντων εἰς
λάκκον.» -- Συνηριθμήθην μετὰ τῶν θαπτομέν
νων· πάντες γὰρ ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον.
• Ἐγεννήθην ώτεὶ ἄνθρωπος ἀβοήθητος ἐν νε
col. 1533–1534page 504 of 548
PG 142:1533κροῖς ἐλεύθερος. Πως μετά τῶν νεκρῶν ἡ ὑπὲρ ἡμῶν τῶν πρὶν ἀπεῤῥιμμένων καὶ ὠργισμέ Ελεύθερος ήτοι ἀναίτιος· ἐπιτίμιον γὰρ ἁμαρτ νων ὁ Δεσπότης φησί. τίας ὁ θάνατος. Ωσεί τραυματίαι κατεύδον τες ἐν τάφῳ.» Ἐγεννήθην ὡς τετραυματισμένος, κείμενος ἐν τάφῳ καὶ τὸν ὕπνον τοῦ θανάτου ὑπνώττων, ἕως οἱ ἐξ ἀναιρέσεως τῆς ἐκ τραυμάτων καὶ πληγῶν ἀποθνήσκοντες καὶ μὴ φυσικῶς. «τῶν οὐκ ἐμνήσθης ἔτι, καὶ αὐτοὶ ἐκ τῆς χειρός σου ἀπώσθησαν. ο – ἂν ἐμνήσθη οὔπω ὥστε ζωῶσαι αὐτοὺς, καὶ διὰ τοῦτο ἐξέπεσον αὐτοὶ τῆς σῆς ἀντιλήψεως, ἐπεὶ ἐπελάθου αὐτῶν. Καὶ διὰ τῶν τοιούτων δὲ λόγων ἐμφαίνει τὴν οἰκονομικὴν ἐγκατάλειψιν. Εθεντό με ἐν λάκκῳ κατωτάτῳ, ἐν σκοτείᾳ καὶ ἐν σκιᾷ θανάτου.» Τὸν τάφον φησὶ λάκκον κατώτερον καὶ τόπους σκοτεινούς καὶ νύκτα θανά του, τουτέστιν, ἦν ὁ θάνατος προξενεῖ. Επ' ἐμὲ ἐστηρίχθη ο θυμός σου, καὶ πάντας τοὺς μετεωρισμούς σου επήγαγες ἐπ' ἐμέ. Θυμὸν Θεοῦ νόει μοι τὴν ἐπενεχθεῖσαν τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων τοῦ θανάτου κατάραν, ἣν ὁ Χριστὸς εἰς ἑαυτὸν δι᾿ ἡμᾶς κατεδέξατο. Τὸ δὲ ἐπεστηρίχθη ἀντὶ τοῦ ἐπεβάρησε τέθειται, διὰ τοῦ θανάτου τοῦ σταυρικοῦ βαρὺ καὶ ἐπίμονον. Ἐμάκρυνας τοὺς γνωστούς μου ἀπ' ἐμοῦ. Τῷ φόβῳ σταυρωτῶν. Εθεντό με βδέλυγμα ἑαυτοῖς. κα· Οἱ Ἰουδαῖοι δηλονότι. Παρεδόθην καὶ οὐκ ἐξεπορευόμην.» - παρεδόθην τοῖς Ἰουδαίοις ὑπὸ Ἰσχαριώτου, καὶ δυνά μενος ἐκπορευθῆναι ὑπ' αὐτῶν οὐκ ἐποίουν τοῦτο, ἀλλ᾽ ἕνεκαρτέρησα ἐκών. Οἱ ὀφθαλμοί μου ἠσθένησαν ἀπὸ πτωχείας.» Πτωχείαν ἐνταῦθα τὴν τοῦ σώματός φησι κάκω σίν τε καὶ ἔκτηξιν. «Μὴ τοῖς νεκροῖς ποιήσεις θαυμάσια; ἢ Ιατροί ἀναστήσουσι, καὶ ἐξομολογήσονταί σοι.» - Μὴ τοῖς ἀναισθήτοις νεκροῖς ποιήσεις θαυμαστὰ ἔργα, ἢ Ιατροὶ ἀναστήσουσι τοὺς νεκροὺς καὶ οὕτως εύχα ριστήσουσί σοι οἱ παρὰ τῶν ἰατρῶν ἀναστάντες νεκροί; Ταῦτα δὲ οἱ μέν φασι λέγειν τὸν Κύριον ἀνθρωπίνῃ δειλίᾳ τῇ πρὸς θάνατον αἰτοῦντα τὸ ζῇν, οἱ δὲ τὰς αἰτίας ἡμῖν γνωρίσαι βουλόμενον δι᾿ ἂς ἦν ἀναγκαία ἡ πρὸς τὸν ᾅδην αὐτοῦ κάθοδος. Ο Μὴ διηγήσεταί τις ἐν τῷ τάφῳ τὸ ἔλεός σου, καὶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν τῇ ἀπωλείᾳ;» λειαν τὸν τάφον ὠνόμασεν, ὡς ἐν αὐτῷ διαφθειρος μένου τοῦ ἐγκειμένου νεκρού. Απώ Μη γνωσθήσεται ἐν τῷ σκότει τὰ θαυμάσιά σου, καὶ ἡ δικαιοσύνῃ σου ἐν γῇ ἐπιλελησμένη.» — Τον τάφον φησὶ καὶ σκότος καὶ γῆν ἐπιλελησμένην ἐπιλανθάνονται γὰρ αὐτῆς οἱ ζῶντες, ὡς ἔμπλεων διαφθοράς. Κἀγὼ πρὸς σέ, Κυριε, ἐκέκραξα, καὶ τὸ πρωΐ ἡ προσευχή μου προφθάσει σε -Το πρωΐ μὲν δηλοῖ το ταχέω;" εἰς δὲ τὸ προφθάσει περιττεύει ἡ πρόθεσις. Ινα τί, Κύριε, ἀπωθεῖς τὴν προσευχήν μου, ἀποστρέφει; τὸ πρόσωπόν σου ἀπ' ἐμοῦ;; — Ταῦτα Πτωχός εἰμι ἐγὼ καὶ ἐν κόποις ἐκ νεότητός μου. Τόσον γὰρ ἦν πένης ὁ Κύριος ὡς μὴ ἔχειν τὴν κεφαλὴν τοῦ κλίνειν, καὶ οὕτως ἦν ἐν κόποις ἐξ αὐτῆς τῆς ἄγαν νεότητος, ὡς ἐξ αὐτῶν σπαργάνων ἐπιβουλευόμενός τε καὶ διωκόμενος διόλου ταλαιπωρῶν. Υψωθεὶς δὲ ἐταπεινώθην.» — Ὕψωσιν νοη τέον ἐκ τῶν θαυμάτων καὶ τὴν ἐπὶ σταυροῦ· ταπείνωσιν τὴν ἐκ τῶν ἐμπαιγμῶν καὶ λοιδοριῶν, καὶ αὐτὴν τὴν μέχρι θανάτου καὶ ταφῆς. Καὶ ἐξηπορήθην. κ θείας· διὸ καὶ ἔλεγον Ηλίας σώσων αὐτόν.» Δόξα (?) καὶ ἄπορος βοη "Αφες ἴδωμεν εἰ ἔρχεται Ἐπ᾿ ἐμὲ διῆλθον αἱ ὀργαί σου, οἱ φοβερισμοί σου ἐξετάραξαν με.» — Τὰς γὰρ κατὰ τῆς ἀνθρωπότητος ἐπιτιμήσεις καὶ ἀπειλὰς ἑαυτῷ προσενέγο κας διὰ παθῶν κατεδέξατο. Εκύκλωσάν με ὡσεὶ ὕδωρ ὅλην τὴν ἡμέραν περιέσχον με ἅμα.» — Οἱ Ἰουδαῖοι κατακλυσμού δίκην περιεκύκλωσαν, καὶ περιέλαβόν με ὁμοῖ πάντες. Ημέραν δὲ τὴν τοῦ πάθους φησίν. Εμάκρυνας ἀπ᾿ ἐμοῦ φίλον καὶ πλησίον καὶ τοὺς γνωστούς μου ἀπὸ ταλαιπωρίας.» - Παρα χωρήσαντος τοῦτό σου οἰκονομικως. ΨΑΛΜΟΣ ΠΗ'. Συνέσεως Αἰθαμ τῷ Ἰσραηλίτη.» - Συνέσεως Αἰθαμ, τῆς εἰς Βαβυλῶνα ἀγωγῆς τῶν αἰχμαλωτισθέντων καὶ περὶ τοῦ Χριστοῦ προαγόρευσις. Τὰ ἐλέη σου, Κύριε, εἰς τὸν αἰῶνα ᾆσομαι, εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἀπαγγελῶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν τῷ στόματί μου.» — Ελέη Θεοῦ καὶ ἀλήθειάν φησι τὴν πρὸς αὐτὸν θείαν ὑπόσχεσιν, τὸ ἐκ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ δοῦναι τοῖς ἀνθρώποις τὴν σωτη ρίαν δι' ἔλεος ἄφατος. Ότι εἶπας· Εἰς τὸν αἰῶνα ἔλεος οικοδομηθήσε και ν - ᾠκοδόμηται γὰρ ἐκ παρθενικῆς ὕλης δ οἶκος τῆς ἐνυποστάτου Λόγου σοφίας Θεοῦ, πως δ Ἰησοῦς ἔλεος ὢν ἀεὶ τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὐτόν. Ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἑτοιμασθήσεται ἡ ἀλήθειά σου. ) - Η αλήθεια τοῦ Θεοῦ, ὁ Χριστὸς ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἡδράσθη· ἕτοιμον γὰρ πολλαχοῦ τὸ ἑδραῖον ἡ Ἑβραῖς οἶδε γραφή. Διεθέμην διαθήκην τοῖς ἐκλεκτοίς μου.» Προσώπῳ Θεοῦ ταῦτα. Καὶ διαθήκην μὲν λέγει τὴν ἐπαγγελίαν· ἐκλεκτοὺς δὲ τὸν ᾿Αβραὰμ καὶ τοὺς ὁμοίους αὐτῷ. Ωμοσα Δαυΐδ τῷ δούλῳ.» – Ο όρκος τὸ βέ βαιον τῆς ἐπαγγελίας δηλοῖ. Εως τοῦ αἰῶνος ἑτοιμάσω τὸ σπέρμα σου.» Ο γὰρ Χριστὸς ἥδρασεν εἰς τὸν αἰῶνα, ζῶν καὶ βασιλεύων διηνεκώς. Καὶ οἰκοδομήσω εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν τὸν θρόνον σου, ο -- Οἰκοδομὴν τὴν ἀπάρτησιν λέγει θρόνον δὲ τὴν βασιλείαν. Τοῦ Χριστοῦ δὲ τὴν βασι λείαν τοῦ Δαυΐδ φησι διὰ τὸ ἐξ αὐτοῦ κατάγεσθαι τὸν Χριστόν. Εξομολογήσονται οἱ οὐρανοὶ τὰ θαυμάσιά σου,
κροῖς ἐλεύθερος. Πως μετά τῶν νεκρῶν ἡ ὑπὲρ ἡμῶν τῶν πρὶν ἀπεῤῥιμμένων καὶ ὠργισμέ
Ελεύθερος ήτοι ἀναίτιος· ἐπιτίμιον γὰρ ἁμαρτ νων ὁ Δεσπότης φησί.
τίας ὁ θάνατος.
• Ωσεί τραυματίαι κατεύδον τες ἐν τάφῳ.»
Ἐγεννήθην ὡς τετραυματισμένος, κείμενος ἐν
τάφῳ καὶ τὸν ὕπνον τοῦ θανάτου ὑπνώττων, ἕως
οἱ ἐξ ἀναιρέσεως τῆς ἐκ τραυμάτων καὶ πληγῶν
ἀποθνήσκοντες καὶ μὴ φυσικῶς.
«τῶν οὐκ ἐμνήσθης ἔτι, καὶ αὐτοὶ ἐκ τῆς χειρός
σου ἀπώσθησαν. ο – ἂν ἐμνήσθη οὔπω ὥστε
ζωῶσαι αὐτοὺς, καὶ διὰ τοῦτο ἐξέπεσον αὐτοὶ τῆς·
σῆς ἀντιλήψεως, ἐπεὶ ἐπελάθου αὐτῶν. Καὶ διὰ
τῶν τοιούτων δὲ λόγων ἐμφαίνει τὴν οἰκονομικὴν
ἐγκατάλειψιν.
• Εθεντό με ἐν λάκκῳ κατωτάτῳ, ἐν σκοτείᾳ
καὶ ἐν σκιᾷ θανάτου.» Τὸν τάφον φησὶ λάκκον
κατώτερον καὶ τόπους σκοτεινούς καὶ νύκτα θανά
του, τουτέστιν, ἦν ὁ θάνατος προξενεῖ.
• Επ' ἐμὲ ἐστηρίχθη ο θυμός σου, καὶ πάντας
τοὺς μετεωρισμούς σου επήγαγες ἐπ' ἐμέ. -
Θυμὸν Θεοῦ νόει μοι τὴν ἐπενεχθεῖσαν τῷ γένει
τῶν ἀνθρώπων τοῦ θανάτου κατάραν, ἣν ὁ Χριστὸς
εἰς ἑαυτὸν δι᾿ ἡμᾶς κατεδέξατο. Τὸ δὲ ἐπεστηρίχθη
ἀντὶ τοῦ ἐπεβάρησε τέθειται, διὰ τοῦ θανάτου τοῦ
σταυρικοῦ βαρὺ καὶ ἐπίμονον.
• Ἐμάκρυνας τοὺς γνωστούς μου ἀπ' ἐμοῦ. -
Τῷ φόβῳ σταυρωτῶν.
• Εθεντό με βδέλυγμα ἑαυτοῖς. κα· Οἱ Ἰουδαῖοι
δηλονότι.
• Παρεδόθην καὶ οὐκ ἐξεπορευόμην.» - Παρεδόθην τοῖς Ἰουδαίοις ὑπὸ Ἰσχαριώτου, καὶ δυνάμενος ἐκπορευθῆναι ὑπ' αὐτῶν οὐκ ἐποίουν τοῦτο,
ἀλλ᾽ ἕνεκαρτέρησα ἐκών.
• Οἱ ὀφθαλμοί μου ἠσθένησαν ἀπὸ πτωχείας.»
· Πτωχείαν ἐνταῦθα τὴν τοῦ σώματός φησι κάκωσίν τε καὶ ἔκτηξιν.
«Μὴ τοῖς νεκροῖς ποιήσεις θαυμάσια; ἢ Ιατροί
ἀναστήσουσι, καὶ ἐξομολογήσονταί σοι.» - Μὴ τοῖς
ἀναισθήτοις νεκροῖς ποιήσεις θαυμαστὰ ἔργα, ἢ
Ιατροὶ ἀναστήσουσι τοὺς νεκροὺς καὶ οὕτως εύχα
ριστήσουσί σοι οἱ παρὰ τῶν ἰατρῶν ἀναστάντες
νεκροί; Ταῦτα δὲ οἱ μέν φασι λέγειν τὸν Κύριον
ἀνθρωπίνῃ δειλίᾳ τῇ πρὸς θάνατον αἰτοῦντα τὸ·
ζῇν, οἱ δὲ τὰς αἰτίας ἡμῖν γνωρίσαι βουλόμενον
δι᾿ ἂς ἦν ἀναγκαία ἡ πρὸς τὸν ᾅδην αὐτοῦ κάθοδος. Ο
• Μὴ διηγήσεταί τις ἐν τῷ τάφῳ τὸ ἔλεός σου,
καὶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν τῇ ἀπωλείᾳ;»
λειαν τὸν τάφον ὠνόμασεν, ὡς ἐν αὐτῷ διαφθειρος
μένου τοῦ ἐγκειμένου νεκρού.
Απώ
• Μη γνωσθήσεται ἐν τῷ σκότει τὰ θαυμάσιά σου,
καὶ ἡ δικαιοσύνῃ σου ἐν γῇ ἐπιλελησμένη.» — Τον
τάφον φησὶ καὶ σκότος καὶ γῆν ἐπιλελησμένην·
ἐπιλανθάνονται γὰρ αὐτῆς οἱ ζῶντες, ὡς ἔμπλεων
διαφθοράς.
• Κἀγὼ πρὸς σέ, Κυριε, ἐκέκραξα, καὶ τὸ πρωΐ
ἡ προσευχή μου προφθάσει σε -Το πρωΐ μὲν δηλοῖ
το ταχέω;" εἰς δὲ τὸ προφθάσει περιττεύει ἡ πρόθεσις.
• Ινα τί, Κύριε, ἀπωθεῖς τὴν προσευχήν μου,
ἀποστρέφει; τὸ πρόσωπόν σου ἀπ' ἐμοῦ;; — Ταῦτα
• Πτωχός εἰμι ἐγὼ καὶ ἐν κόποις ἐκ νεότητός
μου.
Τόσον γὰρ ἦν πένης ὁ Κύριος ὡς μὴ
ἔχειν τὴν κεφαλὴν τοῦ κλίνειν, καὶ οὕτως ἦν ἐν
κόποις ἐξ αὐτῆς τῆς ἄγαν νεότητος, ὡς ἐξ αὐτῶν
σπαργάνων ἐπιβουλευόμενός τε καὶ διωκόμενος
διόλου ταλαιπωρῶν.
• Υψωθεὶς δὲ ἐταπεινώθην.» — Ὕψωσιν νοητέον ἐκ τῶν θαυμάτων καὶ τὴν ἐπὶ σταυροῦ· ταπείνωσιν τὴν ἐκ τῶν ἐμπαιγμῶν καὶ λοιδοριῶν, καὶ
αὐτὴν τὴν μέχρι θανάτου καὶ ταφῆς.
• Καὶ ἐξηπορήθην. κ
θείας· διὸ καὶ ἔλεγον·
Ηλίας σώσων αὐτόν.»
Δόξα (?) καὶ ἄπορος βοη-
"Αφες ἴδωμεν εἰ ἔρχεται
• Ἐπ᾿ ἐμὲ διῆλθον αἱ ὀργαί σου, οἱ φοβερισμοί
σου ἐξετάραξαν με.» — Τὰς γὰρ κατὰ τῆς ἀνθρω
πότητος ἐπιτιμήσεις καὶ ἀπειλὰς ἑαυτῷ προσενέγο
κας διὰ παθῶν κατεδέξατο.
• Εκύκλωσάν με ὡσεὶ ὕδωρ ὅλην τὴν ἡμέραν
περιέσχον με ἅμα.» — Οἱ Ἰουδαῖοι κατακλυσμού
δίκην περιεκύκλωσαν, καὶ περιέλαβόν με ὁμοῖ
πάντες. Ημέραν δὲ τὴν τοῦ πάθους φησίν.
• Εμάκρυνας ἀπ᾿ ἐμοῦ φίλον καὶ πλησίον καὶ
τοὺς γνωστούς μου ἀπὸ ταλαιπωρίας.» - Παραχωρήσαντος τοῦτό σου οἰκονομικως.
• Συνέσεως Αἰθαμ τῷ Ἰσραηλίτη.» - Συνέσεως
Αἰθαμ, τῆς εἰς Βαβυλῶνα ἀγωγῆς τῶν αἰχμαλωτι
σθέντων καὶ περὶ τοῦ Χριστοῦ προαγόρευσις.
• Τὰ ἐλέη σου, Κύριε, εἰς τὸν αἰῶνα ᾆσομαι, εἰς
γενεὰν καὶ γενεὰν ἀπαγγελῶ τὴν ἀλήθειάν σου ἐν
τῷ στόματί μου.» — Ελέη Θεοῦ καὶ ἀλήθειάν
φησι τὴν πρὸς αὐτὸν θείαν ὑπόσχεσιν, τὸ ἐκ τοῦ
σπέρματος αὐτοῦ δοῦναι τοῖς ἀνθρώποις τὴν σωτηρίαν δι' ἔλεος ἄφατος.
• Ότι εἶπας· Εἰς τὸν αἰῶνα ἔλεος οικοδομηθήσε
και ν - ᾠκοδόμηται γὰρ ἐκ παρθενικῆς ὕλης δ
οἶκος τῆς ἐνυποστάτου Λόγου σοφίας Θεοῦ, πως δ
Ἰησοῦς ἔλεος ὢν ἀεὶ τοῖς πιστεύουσιν εἰς αὐτόν.
• Ἐν τοῖς οὐρανοῖς ἑτοιμασθήσεται ἡ ἀλήθειά
σου. ) - Η αλήθεια τοῦ Θεοῦ, ὁ Χριστὸς ἐν τοῖς
οὐρανοῖς ἡδράσθη· ἕτοιμον γὰρ πολλαχοῦ τὸ ἑδραῖον
ἡ Ἑβραῖς οἶδε γραφή.
• Διεθέμην διαθήκην τοῖς ἐκλεκτοίς μου.»
Προσώπῳ Θεοῦ ταῦτα. Καὶ διαθήκην μὲν λέγει τὴν
ἐπαγγελίαν· ἐκλεκτοὺς δὲ τὸν ᾿Αβραὰμ καὶ τοὺς
ὁμοίους αὐτῷ.
• Ωμοσα Δαυΐδ τῷ δούλῳ.» – Ο όρκος τὸ βέβαιον τῆς ἐπαγγελίας δηλοῖ.
• Εως τοῦ αἰῶνος ἑτοιμάσω τὸ σπέρμα σου.»
Ο γὰρ Χριστὸς ἥδρασεν εἰς τὸν αἰῶνα, ζῶν καὶ
βασιλεύων διηνεκώς.
• Καὶ οἰκοδομήσω εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν τὸν
θρόνον σου, ο -- Οἰκοδομὴν τὴν ἀπάρτησιν λέγει·
θρόνον δὲ τὴν βασιλείαν. Τοῦ Χριστοῦ δὲ τὴν βασι
λείαν τοῦ Δαυΐδ φησι διὰ τὸ ἐξ αὐτοῦ κατάγεσθαι
τὸν Χριστόν.
• Εξομολογήσονται οἱ οὐρανοὶ τὰ θαυμάσιά σου,
col. 1535–1536page 505 of 548
PG 142:1535ο Κύριε. ο καὶ τοὺς τὴν οὐράνιον κεκτημένους διαγωγήν ἐπὶ γῆς, οἶ, φησί, μεγαλυνοῦσι τὰς θαυμαστὰς καὶ ἀληθινὰς ἐπαγγελίας σου ἐν τῇ συναγωγῇ τῶν ἐν οὐρανοῖς ἁγίων σου καὶ τῶν ἐπὶ γῆς. Οὐρανοὺς λέγε: τοὺς ἐν οὐρανοῖς νοας, η ἡμέραν.» — Εν σοὶ εὐφρανθήσονται διὰ παντὸς, καὶ ἐν τῷ Υἱῷ σου δοξασθήσονται. Οτι τίς ἐν νεφέλαις ισωθήσεται τῷ Κυρίῳ, ὁμοιωθήσεται τῷ Κυρίῳ ἐν υἱοῖς Θεοῦ; 1 - Ότι οὐδεὶς ἐν τῷ ὕψει ἢ ὡς ἄγγελος ἐσωθήσεται τῷ Κυρίῳ εἴτε ἐν ἁγίοις ἀνθρώποις ἐμοιωθήσεται. Ὁ Θεὸς ἐνδοξαζόμενος ἐν βουλῇ ἁγίων.» Εν συναγωγῇ δοξάζεται ὄντως καὶ ὑμνεῖται δ Θεός. Μέγας καὶ φοβερός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς περὶ κύκλῳ αὐτοῦ.» — Οἱ ἅγιοι πέριξ διοικοῦσιν ἁγίους δὲ τούς τε ἀγγέλους νοεῖ καὶ τοὺς ἐν ἀν θρώποις φιλεῖ οἷς μέγας καὶ φοβερὸς ὁ Θεὸς, ὡς τὴν αὐτοῦ ἀκριβῶς ἐπισταμένοις ὑπεροχήν. Κύριε ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, τίς ὅμοιός σοι; δύνατος εἶ, Κύριε, καὶ ἡ ἀλήθειά σου κύκλῳ σου. – Οὐ μόνον δυνατὸς εἰ ποιῆσαι ὁ ἐπαγγέλλῃ, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀλήθεια οὐδέποτε ἀφέστηκεν ἀπὸ σου. Σὺ δεσπόζεις τοῦ κράτους τῆς θαλάσσης.» Κράτος θαλάσσης τὴν βίαν τῶν κυμάτων φησί, λέγων, Τὸ σὸν νεῦμα διεγείρει τὴν θάλασσαν καὶ πάλιν τὴν γαλήνην ἐργάζεται. Σὺ ἐταπείνωσας ὡς τραυματίαν ὑπερήφανον.» Οντως ἐστὶν ὁ διάβολος. Ὡς τραυματίαν δὲ εἶπεν, ἐπείπερ οἱ τετραυματισμένοι ταπεινοί εἰσι, τῷ ἄλγει τοῦ τραύματος συγκαμπτόμενοι. Τον βορρᾶν καὶ τὴν θάλασσαν, σὺ ἔκτισας.» Βοῤῥᾶν τὸ βόρειον μέρος φησίν· θάλασσαν δὲ τὸ νότιον· & καὶ κυρίως ἄκρα τοῦ κόσμου εἰσί. σονται. Θαβώρ καὶ Ἑρμὼν ἐν τῷ ὀνόματί σου ἀγαλλιά Διὰ τῶν ὁρῶν τούτων ορίων ὄντων τῆς γῆς ἐπαγγελίαν τῆς πρὸς τὴν τοιαύτην ἐδήλωσε γῆν, καὶ ὅτι τὰς πλείους διατριβὰς ὁ Χριστὸς ἐν τούτοις ἐποιεῖτο τοῖς μέρεςι. Καὶ ἐν Θαβώρ μὲν μετεμορφώθη, ἐν Ἑρμὼν δὲ τὸν υἱὸν τῆς χήρας ἀνέστησεν· ἐνταῦθα γὰρ ἡ πόλις Ναΐμ. Σὸς ὁ βραχίων μετὰ δυναστείας. Πρὸς τὸν Πατέρα ὁ λόγος, ο σός βραχίων ήτοι δύναμις μετὰ δυναστείας, ὅ ἐστιν δυνατωτάτη καὶ ἰσχυρά. Κραταιωθήτω ἡ χείρ σου· ὑψωθήτω ή δεξιά σου. - Την δύναμιν πάλιν ἐκάλεσε καὶ χεῖρα καὶ δεξιάν, κραταιουμένην μὲν κατ᾽ ἐχθρῶν, ὑψουμένην δὲ, εἰς σκέπην τῶν οἰκείων. Δύναμις δὲ τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱός. Δικαιοσύνη καὶ κρῖμα ἑτοιμασία του θρόνου σου. ) - Ἐπὶ δικαιοσύνῃ καὶ κρίσει ἡτοί δικαίας κρίσεως ὁ δικαστικός σου θρόνος ἥδρασται· διὸ καὶ μετὰ τοῦ τυραννήματος κρινεῖς δικαίως ἡμᾶς. Μακάριος ὁ λαὸς, ὁ γινώσκων ἀλαλαγμόν, ο – Μακαρίζει τοὺς εἰδότας νικᾶν τοὺς ἀκράτους ἐχθρούς καὶ κατ' αὐτῶν ἀλαλάζειν, καί φησιν· Οὗτοι ἐν ταῖς ἐντολαῖς τοῦ Υἱοῦ σου πολιτευθήσονται. Καὶ ἐν ὀνόματί σου ἀγαλλιάσονται ὕλην τὴν «Ότι καύχημα τῆς δυνάμεως αὐτῶν σὺ εἶ. ν Δύναμις τῶν Χριστιανῶν ὁ Χριστὸς, οὗ καύχημα ὁ Πατὴρ ἐφ᾽ ᾧ σεμνύνεται, καὶ ᾧ πάντα τὰ ἑαυτοῦ ἀνατίθησι κατορθώματα. Καὶ ἐν εὐδοκίᾳ σου ὑψωθήσεται τὸ κέρας α τῶν.» — Εὐδοκία τοῦ Πατρὸς ἡ ἐνανθρώπησις τοῦ Υιού. Ότι τοῦ Κυρίου ἡ ἀντίληψις, καὶ τοῦ ἁγίου Ισραήλ βασιλέως ἡμῶν.» — Τὸ ἀντιλαμβάνεσθαι ἡμῶν ἔργον ἐστὶ τοῦ Κυρίου καὶ βασιλέως ἡμῶν, ὅς ἐστιν ᾿Αγιος τοῦ Ἰσραήλ. Τότε ἐλάλησας ἐν ὁράσει τοῖς υἱοῖς σου. ' Υἱοὺς μὲν Θεοῦ τοὺς προφήτας ἐνταῦθά φησι τη διὰ τῆς ἀρετῆς οἰκειώσει. Τὸ δὲ ἐν δράσει ἀντὶ τοῦ ἐναργῶς· ἡ γὰρ ὅρασις ἐναργεστέρα τῶν ὅλων αἰσθήσεων. Τὸ τότε δὲ τὸν χρόνον δηλοί καθ᾽ ὅν ἐνεπνεύσθησαν οἱ προφῆται τὰ περὶ τοῦ Χριστοῦ. Καὶ εἶπας· Ἐθέμην βοήθειαν ἐπὶ δυνατόν.» Δυνατὸν λέγει τὸν Ἰησοῦν ὡς ἔχοντα ἐν ἑαυτῷ τὴν τοῦ Θεοῦ δύναμιν, ἤτοι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τοῦτον γὰρ καὶ βοήθειαν λέγει παρεσχηκέναι ὑπὸ τοῦ Πατρός· ἐπεὶ εὐδοκίᾳ τοῦ Πατρὸς ἤνωται ὁ Λόγος τῷ Ἰησοῦ. Τὸν Υψωσα ἐκλεκτὸν ἐκ τοῦ λαοῦ μου. αὐτὸν λέγει καὶ ἐκλεκτόν, ὡς καὶ ἐκλεγόμενον εἰς τὴν καθ᾽ ὑπόστασιν ἔνωσιν τοῦ Υἱοῦ καὶ ὑψωθέντα δι' αὐτήν· τὸν λαὸν δὲ λέγει τὸν Ἰουδαϊκόν· ἐκ τούτου γὰρ ἡ τοῦτον γεννήσασα, Εὗρον Δαυτό τὸν δοῦλόν μου. Τον α τὸν λέγει καὶ Δαυΐδ, ὡς ἐκ Δαυΐδ καταγόμενον. «Εν ἐλαίῳ ἁγίῳ μου ἔχρισα αὐτόν.»· Κως ἐν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι. Η γὰρ χείρ μου συναντιλήψεται αὐτῷ, καὶ ὁ βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν.» - Χεὶρ καὶ βρα χίων Θεοῦ ἡ δύναμις αὐτοῦ, ἡ ὡς ὁ Υἱός. Τὸ δὲ κατισχύσει ἀντὶ τοῦ ἰσχυρότητα ποιήσει· καὶ γὰρ ἐν τοῖς τοιούτοις ἡ κατὰ πρόθεσις ἐπίτασιν δηλοῖ ὡς καὶ ἐν τῷ καταργήσει, ἀντὶ τοῦ ἀνενέργητον ποιήσει τελείως, καὶ ἐν τοῖς ὁμοίοις. Οὐκ ὠφελήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ. ν - Οὐκ ἀνύσει ὁ διάβολος ἐν αὐτῷ πειράζων. Καὶ υἱὸς ἀνομίας οὐ προσθήσει του κακώσει αὐτόν.» Ὁ αὐτὸς καὶ υἱὸς ἀνομίας λέγεται, καὶ ἄνομος, ὃς οὐ προσεπιχειρήσει, πειράζων ἡττῆσαι αὐτὸν, ἀποκρουσθεὶς κατὰ τὸν καιρὸν πρῶτον τοῦ πειρασμού. Καὶ συγκόψω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ.» Το συγκόψω δηλοῖ τὸ ἀνελῶ. Τὸ δὲ ἀπὸ προσώπου τὸ ἀπ' ἐνώπιον. Εχθροὶ δὲ καὶ μισοῦντες αὐτὸν οἵ τε δαίμονες καὶ Ἰουδαῖοι. Καὶ ἡ ἀλήθειά μου καὶ τὸ ἔλεός μου μετ' αύ τοῦ. Αλήθεια καὶ ἔλεος πατρικὸν ὁ Υἱός. Καὶ ἐν τῷ ὀνόματί μου υψωθήσεται το κέρας αὐτοῦ.» Καὶ ἐν τῷ καλεῖσθα: τῷ ἐμῷ ὀνόματι Κύριος καὶ Θεὸς, μεγαλυνθήσεται ή δόξα αυτ Ἐκλήθη δὲ τῷ τοιούτῳ ὀνόματι ὁ Ἰησοῦς Πως τοῦ.
ο
Κύριε. ο
καὶ τοὺς τὴν οὐράνιον κεκτημένους διαγωγήν ἐπὶ
γῆς, οἶ, φησί, μεγαλυνοῦσι τὰς θαυμαστὰς καὶ
ἀληθινὰς ἐπαγγελίας σου ἐν τῇ συναγωγῇ τῶν ἐν
οὐρανοῖς ἁγίων σου καὶ τῶν ἐπὶ γῆς.
Οὐρανοὺς λέγε: τοὺς ἐν οὐρανοῖς νοας, η ἡμέραν.» — Εν σοὶ εὐφρανθήσονται διὰ παντὸς,
καὶ ἐν τῷ Υἱῷ σου δοξασθήσονται.
• Οτι τίς ἐν νεφέλαις ισωθήσεται τῷ Κυρίῳ,
ὁμοιωθήσεται τῷ Κυρίῳ ἐν υἱοῖς Θεοῦ; 1 - Ότι
οὐδεὶς ἐν τῷ ὕψει ἢ ὡς ἄγγελος ἐσωθήσεται τῷ
Κυρίῳ εἴτε ἐν ἁγίοις ἀνθρώποις ἐμοιωθήσεται.
• Ὁ Θεὸς ἐνδοξαζόμενος ἐν βουλῇ ἁγίων.»
Εν συναγωγῇ δοξάζεται ὄντως καὶ ὑμνεῖται δ
Θεός.
• Μέγας καὶ φοβερός ἐστιν ἐπὶ πάντας τοὺς
περὶ κύκλῳ αὐτοῦ.» — Οἱ ἅγιοι πέριξ διοικοῦσιν·
ἁγίους δὲ τούς τε ἀγγέλους νοεῖ καὶ τοὺς ἐν ἀνθρώποις φιλεῖ οἷς μέγας καὶ φοβερὸς ὁ Θεὸς,
ὡς τὴν αὐτοῦ ἀκριβῶς ἐπισταμένοις ὑπεροχήν.
• Κύριε ὁ Θεὸς τῶν δυνάμεων, τίς ὅμοιός σοι;
δύνατος εἶ, Κύριε, καὶ ἡ ἀλήθειά σου κύκλῳ σου.
– Οὐ μόνον δυνατὸς εἰ ποιῆσαι ὁ ἐπαγγέλλῃ,
ἀλλὰ καὶ ἡ ἀλήθεια οὐδέποτε ἀφέστηκεν ἀπὸ
σου.
• Σὺ δεσπόζεις τοῦ κράτους τῆς θαλάσσης.»
Κράτος θαλάσσης τὴν βίαν τῶν κυμάτων φησί,
λέγων, Τὸ σὸν νεῦμα διεγείρει τὴν θάλασσαν καὶ
πάλιν τὴν γαλήνην ἐργάζεται.
• Σὺ ἐταπείνωσας ὡς τραυματίαν ὑπερήφανον.»
Οντως ἐστὶν ὁ διάβολος. Ὡς τραυματίαν δὲ
εἶπεν, ἐπείπερ οἱ τετραυματισμένοι ταπεινοί
εἰσι, τῷ ἄλγει τοῦ τραύματος συγκαμπτόμενοι.
• Τον βορρᾶν καὶ τὴν θάλασσαν, σὺ ἔκτισας.» -
Βοῤῥᾶν τὸ βόρειον μέρος φησίν· θάλασσαν δὲ τὸ
νότιον· & καὶ κυρίως ἄκρα τοῦ κόσμου εἰσί.
σονται.
• Θαβώρ καὶ Ἑρμὼν ἐν τῷ ὀνόματί σου ἀγαλλιάΔιὰ τῶν ὁρῶν τούτων ορίων ὄντων
τῆς γῆς ἐπαγγελίαν τῆς πρὸς τὴν τοιαύτην ἐδήλωσε
γῆν, καὶ ὅτι τὰς πλείους διατριβὰς ὁ Χριστὸς ἐν
τούτοις ἐποιεῖτο τοῖς μέρεςι. Καὶ ἐν Θαβώρ μὲν
μετεμορφώθη, ἐν Ἑρμὼν δὲ τὸν υἱὸν τῆς χήρας
ἀνέστησεν· ἐνταῦθα γὰρ ἡ πόλις Ναΐμ.
• Σὸς ὁ βραχίων μετὰ δυναστείας. Πρὸς τὸν
Πατέρα ὁ λόγος, ο σός βραχίων ήτοι δύναμις
μετὰ δυναστείας, ὅ ἐστιν δυνατωτάτη καὶ ἰσχυρά.
• Κραταιωθήτω ἡ χείρ σου· ὑψωθήτω ή δεξιά
· σου. - Την δύναμιν πάλιν ἐκάλεσε καὶ χεῖρα καὶ
δεξιάν, κραταιουμένην μὲν κατ᾽ ἐχθρῶν, ὑψουμένην
δὲ, εἰς σκέπην τῶν οἰκείων. Δύναμις δὲ τοῦ Πατρὸς
ὁ Υἱός.
• Δικαιοσύνη καὶ κρῖμα ἑτοιμασία του θρόνου
σου. ) - Ἐπὶ δικαιοσύνῃ καὶ κρίσει ἡτοί δικαίας
κρίσεως ὁ δικαστικός σου θρόνος ἥδρασται· διὸ
καὶ μετὰ τοῦ τυραννήματος κρινεῖς δικαίως
ἡμᾶς.
• Μακάριος ὁ λαὸς, ὁ γινώσκων ἀλαλαγμόν, ο –
Μακαρίζει τοὺς εἰδότας νικᾶν τοὺς ἀκράτους ἐχθρούς
καὶ κατ' αὐτῶν ἀλαλάζειν, καί φησιν· Οὗτοι ἐν ταῖς
ἐντολαῖς τοῦ Υἱοῦ σου πολιτευθήσονται.
• Καὶ ἐν ὀνόματί σου ἀγαλλιάσονται ὕλην τὴν
«Ότι καύχημα τῆς δυνάμεως αὐτῶν σὺ εἶ. ν
Δύναμις τῶν Χριστιανῶν ὁ Χριστὸς, οὗ καύχημα ὁ
Πατὴρ ἐφ᾽ ᾧ σεμνύνεται, καὶ ᾧ πάντα τὰ ἑαυτοῦ
ἀνατίθησι κατορθώματα.
• Καὶ ἐν εὐδοκίᾳ σου ὑψωθήσεται τὸ κέρας α
τῶν.» — Εὐδοκία τοῦ Πατρὸς ἡ ἐνανθρώπησις τοῦ
Υιού.
• Ότι τοῦ Κυρίου ἡ ἀντίληψις, καὶ τοῦ ἁγίου
Ισραήλ βασιλέως ἡμῶν.» — Τὸ ἀντιλαμβάνεσθαι
ἡμῶν ἔργον ἐστὶ τοῦ Κυρίου καὶ βασιλέως ἡμῶν, ὅς
ἐστιν ᾿Αγιος τοῦ Ἰσραήλ.
• Τότε ἐλάλησας ἐν ὁράσει τοῖς υἱοῖς σου. '
Υἱοὺς μὲν Θεοῦ τοὺς προφήτας ἐνταῦθά φησι τη
διὰ τῆς ἀρετῆς οἰκειώσει. Τὸ δὲ ἐν δράσει ἀντὶ τοῦ
ἐναργῶς· ἡ γὰρ ὅρασις ἐναργεστέρα τῶν ὅλων αἰσθή
σεων. Τὸ τότε δὲ τὸν χρόνον δηλοί καθ᾽ ὅν ἐνεπνεύσθησαν οἱ προφῆται τὰ περὶ τοῦ Χριστοῦ.
• Καὶ εἶπας· Ἐθέμην βοήθειαν ἐπὶ δυνατόν.»
-- Δυνατὸν λέγει τὸν Ἰησοῦν ὡς ἔχοντα ἐν ἑαυτῷ
τὴν τοῦ Θεοῦ δύναμιν, ἤτοι τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ·
τοῦτον γὰρ καὶ βοήθειαν λέγει παρεσχηκέναι ὑπὸ
τοῦ Πατρός· ἐπεὶ εὐδοκίᾳ τοῦ Πατρὸς ἤνωται ὁ Λόγος
τῷ Ἰησοῦ.
Τὸν
-Υψωσα ἐκλεκτὸν ἐκ τοῦ λαοῦ μου.
αὐτὸν λέγει καὶ ἐκλεκτόν, ὡς καὶ ἐκλεγόμενον εἰς
τὴν καθ᾽ ὑπόστασιν ἔνωσιν τοῦ Υἱοῦ καὶ ὑψωθέντα
δι' αὐτήν· τὸν λαὸν δὲ λέγει τὸν Ἰουδαϊκόν· ἐκ
τούτου γὰρ ἡ τοῦτον γεννήσασα,
• Εὗρον Δαυτό τὸν δοῦλόν μου. Τον α
τὸν λέγει καὶ Δαυΐδ, ὡς ἐκ Δαυΐδ καταγόμενον.
«Εν ἐλαίῳ ἁγίῳ μου ἔχρισα αὐτόν.»· Κως ἐν
τῷ ἁγίῳ Πνεύματι.
• Η γὰρ χείρ μου συναντιλήψεται αὐτῷ, καὶ ὁ
βραχίων μου κατισχύσει αὐτόν.» - Χεὶρ καὶ βρα
χίων Θεοῦ ἡ δύναμις αὐτοῦ, ἡ ὡς ὁ Υἱός. Τὸ δὲ
κατισχύσει ἀντὶ τοῦ ἰσχυρότητα ποιήσει· καὶ γὰρ
ἐν τοῖς τοιούτοις ἡ κατὰ πρόθεσις ἐπίτασιν δηλοῖ·
ὡς καὶ ἐν τῷ καταργήσει, ἀντὶ τοῦ ἀνενέργητον
ποιήσει τελείως, καὶ ἐν τοῖς ὁμοίοις.
• Οὐκ ὠφελήσει ἐχθρὸς ἐν αὐτῷ. ν - Οὐκ ἀνύσει
ὁ διάβολος ἐν αὐτῷ πειράζων.
• Καὶ υἱὸς ἀνομίας οὐ προσθήσει του κακώσει
αὐτόν.» Ὁ αὐτὸς καὶ υἱὸς ἀνομίας λέγεται, καὶ
ἄνομος, ὃς οὐ προσεπιχειρήσει, πειράζων ἡττῆσαι
αὐτὸν, ἀποκρουσθεὶς κατὰ τὸν καιρὸν πρῶτον τοῦ
πειρασμού.
• Καὶ συγκόψω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ τοὺς ἐχθροὺς
αὐτοῦ.» Το συγκόψω δηλοῖ τὸ ἀνελῶ. Τὸ δὲ
ἀπὸ προσώπου τὸ ἀπ' ἐνώπιον. Εχθροὶ δὲ καὶ
μισοῦντες αὐτὸν οἵ τε δαίμονες καὶ Ἰουδαῖοι.
• Καὶ ἡ ἀλήθειά μου καὶ τὸ ἔλεός μου μετ' αύ
τοῦ.
Αλήθεια καὶ ἔλεος πατρικὸν ὁ Υἱός.
• Καὶ ἐν τῷ ὀνόματί μου υψωθήσεται το κέρας
αὐτοῦ.» Καὶ ἐν τῷ καλεῖσθα: τῷ ἐμῷ ὀνόματι
Κύριος καὶ Θεὸς, μεγαλυνθήσεται ή δόξα αυτ
Ἐκλήθη δὲ τῷ τοιούτῳ ὀνόματι ὁ Ἰησοῦς
Πως
τοῦ.
col. 1537–1538page 506 of 548
PG 142:1537ἤτοι τὸ πρόσλημμα κατὰ τὸν λόγον τῆς ἀντιδόσεως. Καὶ θήσομαι ἐν θαλάσσῃ χεῖρα αὐτοῦ, καὶ ἐν ποταμοῖς δεξιὰν αὐτοῦ.» - Διὰ μὲν τῆς θαλάσσης τὰς νήσους ἐδήλωσεν, διὰ δὲ τὸν ποταμὸν τὴν ἤπει μον. Χεῖρα δὲ καὶ δεξιὰν ἐνταῦθά φησι τὴν κατοχήν τε καὶ κυριότητα. Αὐτὸς ἐπικαλέσεται με, Πατήρ μου εἰ σύ Θεός μου, καὶ ἀντιλήπτωρ τῆς σωτηρίας μου. – Κατὰ τὸν ἡνωμένον μοι Λόγον σου. Θεός μου δὲ καὶ ἀντιλήπτωρ κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην ούτ σίαν. Κἀγὼ πρωτότοκον θήσομαι. Αδελφούς γὰρ ἔχει ὁ Κύριος τοὺς πεπιστευκότας ὡς ἄνθρωπος, πρωτότοκος ὢν ἐν αὐτοῖς, ὁ κατὰ τὴν θείαν φύσιν μονογενής Υιός τοῦ Πατρός. Υψηλὸν παρὰ τοῖς βασιλεῦσι τῆς γῆς. Καὶ ὡς ἄνθρωπος γὰρ πάντων δεσπόζει διὰ τὴν θέωσιν τοῦ προσλήμματος. Εἰς τὸν αἰῶνα φυλάξω αὐτῷ τὸ ἔλεός μου.» Ελεος εἴρηται τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱός, ἐπεὶ δι᾿ αὐτ τοῦ ἡλέησεν ἡμᾶς, καὶ τοῦ τυράννου ἐῤῥύσατο. Δεδήλωται δὲ διὰ τοῦ ῥητοῦ τὸ ἐς ἀεὶ ἀχώριστον τῶν ἑνωθεισῶν ἐπὶ Χριστοῦ φύσεων. Καὶ ἡ διαθήκη μου πιστὴ αὐτῷ.» — Καὶ ἡ πρὸς τὸν ἑαυτῇ ἐπαγγελία μου βεβαία ἔσται ἐπ' αὐτῷ, τουτέστιν, εἰς αὐτὸν ἀποβήσεται τὸ εἰρημένον πρὸς τὸν Δαυΐδ, ἤτοι τὸ ἕως τοῦ αἰῶνος ἑτοιμάσω τὸ σπέρμα σου. Καὶ θήσομαι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος τὸ σπέρμα αὐτοῦ. ο - Σπέρμα τοῦ Χριστοῦ ἡ εὐαγ γελική πολιτεία αὐτοῦ ἕως ἡ διδασκαλία αὐτοῦ. Καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ ὡς τὰς ἡμέρας τοῦ οὐ ρανοῦ.» — Θρόνον τὴν βασιλείαν λέγει· ἡμέραν δὲ οὐρανοῦ τὸν οὐράνιον αἰῶνα, τουτέστι τὸν ἐν τοῖς ἄνω, τὸ θεῖον καὶ ἀτελεύτητον, Ἐὰν ἐγκαταλίπωσιν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὸν νόμον μου, καὶ τοῖς κρίμασί μου μη πορευθώσιν.» Οἱ υἱοὶ τοῦ Χριστοῦ οἱ διὰ τοῦ λουτροῦ τῆς παλιγγενεσίας ἀναγεννηθέντες αὐτῷ. Ἐὰν τὰ δικαιώματά μου βεβηλώσωσι, καὶ τὰς ἐντολάς μου μὴ φυλάξωσιν. ο – Βέβηλον λέγεται πρὸς ἀντιδιαστολὴν τοῦ ἀδύτου τὸ πᾶσι βατὸν «Καὶ τὰ ἐκπορευόμενα διὰ τῶν χειλέων μου οὐ μὴ ἀθετήσω.» Πως τὰ δηλούμενα διὰ τῶν λό γων μου. ι Απαξ ώμοσα ἐν τῷ ἁγίῳ μου, Εἰ τῷ Δαιτο ψεύσομαι.» - "Ωμοσα κατὰ τῆς ἐμῆς ἁγιωσύνης εἰ ἀντὶ ἅπαξ έως ἄνευ παλιλλογίας τινός. Τὸ δε τοῦ οὔ, «Τὸ σπέρμα αὐτοῦ. Τὸ σπέρμα τοῦ Δαυΐδ ὁ Χριστὸς, καθάπερ προείρηται. Καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίον μου, καὶ ὡς ἡ σελήνη κατηρτισμένη εἰς τὸν αἰῶνα. Πως τοῦ σπέρματος Δαυίδ. Τὸ δὲ ὡς ἥλιος καὶ ὡς ἡ πεπληρωμένη σελήνη) έως ή πανσέληνος καὶ ὁλόφωτος τὸ ἐπίσημον ἅμα καὶ μόνι μον τῆς τοῦ Χριστοῦ βασιλείας δηλοί. Καὶ ὁ μάρτυς ἐν οὐρανῷ πιστός.» – Καὶ ὁ διαμαρτυράμενος εἴτουν ἐπαγγειλάμενος ταῦτα ἐν τῷ οὐρανῷ ὢν βέβαιος ἐστιν. Σὺ δὲ ἀπώσω καὶ ἐξουδένωσας· ἀνεβάλου τὸν χριστόν σου. - Τὰ ἐντεῦθεν προσώπῳ τοῦ ἐν Βαβυλῶνι αἰχμαλώτου λαοῦ. Διὰ τούτων δὲ τῶν ῥητῶν ὁ Προφήτης υποδηλοῖ τὸ τῶν Ἰουδαίων ἀσύν στὸν ἐν Γραφαῖς καὶ ἀνόητον· μὴ συνιέντες γὰρ τί τὸ σπέρμα Δαυτό και τίς ἡ βασιλεία αὐτοῦ, ἀνοηταίνουσι, ψευδῆσαι τὸν Θεὸν ὑπολαμβάνοντες. Τὸ δὲ ἀνεβάλου τὸ παρεκρούσω δηλοί. Χριστὸν δὲ λέγει τὸν Δαυΐδ πρὸς ἂν ἡ ἐπαγγελία. Κατέστρεψας τὴν διαθήκην τοῦ δούλου σου.» – Κατέλυσας τὴν ἐπαγγελίαν τὴν πρὸς αὐτόν. Ἐβεβήλωσας εἰς τὴν γῆν τὸ ἁγίασμα αὐτοῦ. Παρεχώρησας άτιμωθῆναι εἰς τὴν γῆν, ὅ ἐστι καταπεσεῖν καὶ κοινωνηθῆναι τὸν ναὸν ἂν ὁ Δαυΐδ μὲν οἰκοδομῆσαι προέθετο, Σολομὼν δὲ τὸ ἔργον εἰρ γάσατο τοῦ πατρός. Καθεῖλες πάντας τοὺς φραγμούς αὐτοῦ.» Φραγμοὶ τοῦ Δαυΐδ ἤτοι τοῦ ἐξ αὐτοῦ καταγομένου λαοῦ τὰ τείχη τῶν πόλεων. Οχυρώματα δὲ οἱ προ μαχοῦντες πολεμισταί. Λέγεται δὲ ἀνομία ὁ ἄνοι μος, καὶ δόξα ὁ ἔνδοξος, καὶ δειλία ὁ δειλὸς, καὶ τὰ τοιαῦτα ὁμοίως· Τὸ δὲ ἔθου τὸ εἰργάσω δηλοί. Διήρπασαν αὐτὸν πάντες οἱ διοδεύοντες ἐδόν ο Αὐτὸν ἤτοι τὴν παρουσίαν αὐτοῦ διήρπαζον οἱ ... αὐτῆς πεποιημένοι τὴν δίοδον ἐγγειτονούντες ἀλλόφυλοι. Υψωσας τὴν δεξιὰν τῶν θλιβόντων αὐτόν. 1 καὶ κοινὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἐξηντελισμένον καὶ Ἐν τῷ παίειν αὐτοὺς ἐν τῷ πολέμῳ εὔφρανας πάντα ἄτιμον. Επισκέψομαι ἐν ῥάβδῳ τὰς ἀνομίας αὐτῶν, καὶ ἐν μάστιξι τὰς ἀδικίας αὐτῶν.» μάστιγες αἱ συμφοραὶ καὶ οἱ πειρασμοί. Ράβδος καὶ Τὸ δὲ ἔλεός μου οὐ μὴ διασκεδάσω ἀπ' αὐτ τῶν. Πως οὐ τελείαν ποιήσομαι αὐτῶν ἐγκατάλειψιν. Οὐδὲ μὴ ἀδικήσω ἐν τῇ ἀληθείᾳ μου.» – Οὐδ᾽ οὐκ ἀδικήσω τὴν ἀλήθειάν μου ἐκ τοῦ ψεύσασθαι, οὐδ' οὐ μὴ ἀτιμάσω τὴν ἐπαγγελίαν μου ἐκ τοῦ ἀθετῆσαι αὐτήν. Οὐδὲ μὴ βεβηλώσω την διαθήκην μου. -Δια θήκην δὲ λέγει τὸ, ο Ελεός μου οὐ μὴ διασκεδάσω ἀπ' αὐτῶν. ο τὰ γείτονα ἔθνη. Απέστρεψας την βοήθειαν Αν συνήθως ἐν μάχαις αὐτῷ παρείχες. Απέστρεψας τὴν βοήθειαν τῆς ῥομφαίας αὐτοῦ, καὶ οὐκ ἀντελάβου αὐτοῦ ἐν τῷ πολέμῳ. Τῷ πρὸς Βαβυλωνίους. Κατέλυσας αὐτὸν ἀπὸ καθαρισμοῦ. Κατ έπαυσας αὐτὸν ἀπὸ τοῦ συνήθους καθαρισμοῦ, τουτέστιν, ἀνεῖλες τὰς ἑορτὰς αὐτοῦ· ἐν ταύται; γὰρ ἐχρῶντο περιῤῥαντηρίοις και καθαρσίοις οἱ Ἰουδαῖοι. Τὸν θρόνον αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν κατέῤῥαξας.» Την βασιλείαν αὐτοῦ ἀνέτρεψα Εσμίκρυνας τὰς ἡμέρας τοῦ χρόνου αὐτοῦ. Χρόνον λέγει τὸν ἐπαγγελθέντα τῷ σπέρματι
ἤτοι τὸ πρόσλημμα κατὰ τὸν λόγον τῆς ἀντιδόσεως.
• Καὶ θήσομαι ἐν θαλάσσῃ χεῖρα αὐτοῦ, καὶ ἐν
ποταμοῖς δεξιὰν αὐτοῦ.» - Διὰ μὲν τῆς θαλάσσης
τὰς νήσους ἐδήλωσεν, διὰ δὲ τὸν ποταμὸν τὴν ἤπειμον. Χεῖρα δὲ καὶ δεξιὰν ἐνταῦθά φησι τὴν κατοχήν
τε καὶ κυριότητα.
· Αὐτὸς ἐπικαλέσεται με, Πατήρ μου εἰ σύ·
Θεός μου, καὶ ἀντιλήπτωρ τῆς σωτηρίας μου. –
Κατὰ τὸν ἡνωμένον μοι Λόγον σου. Θεός μου
δὲ καὶ ἀντιλήπτωρ κατὰ τὴν ἀνθρωπίνην ούτ
σίαν.
Κἀγὼ πρωτότοκον θήσομαι.
Αδελφούς
γὰρ ἔχει ὁ Κύριος τοὺς πεπιστευκότας ὡς ἄνθρω
πος, πρωτότοκος ὢν ἐν αὐτοῖς, ὁ κατὰ τὴν θείαν
φύσιν μονογενής Υιός τοῦ Πατρός.
• Υψηλὸν παρὰ τοῖς βασιλεῦσι τῆς γῆς. Καὶ
ὡς ἄνθρωπος γὰρ πάντων δεσπόζει διὰ τὴν θέωσιν
τοῦ προσλήμματος.
• Εἰς τὸν αἰῶνα φυλάξω αὐτῷ τὸ ἔλεός μου.»
Ελεος εἴρηται τοῦ Πατρὸς ὁ Υἱός, ἐπεὶ δι᾿ αὐτ
τοῦ ἡλέησεν ἡμᾶς, καὶ τοῦ τυράννου ἐῤῥύσατο.
Δεδήλωται δὲ διὰ τοῦ ῥητοῦ τὸ ἐς ἀεὶ ἀχώριστον
τῶν ἑνωθεισῶν ἐπὶ Χριστοῦ φύσεων.
• Καὶ ἡ διαθήκη μου πιστὴ αὐτῷ.» — Καὶ ἡ
πρὸς τὸν ἑαυτῇ ἐπαγγελία μου βεβαία ἔσται ἐπ'
αὐτῷ, τουτέστιν, εἰς αὐτὸν ἀποβήσεται τὸ εἰρημένον
πρὸς τὸν Δαυΐδ, ἤτοι τὸ ἕως τοῦ αἰῶνος ἑτοιμάσω
τὸ σπέρμα σου.
• Καὶ θήσομαι εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος τὸ
σπέρμα αὐτοῦ. ο - Σπέρμα τοῦ Χριστοῦ ἡ εὐαγ
γελική πολιτεία αὐτοῦ ἕως ἡ διδασκαλία αὐτοῦ.
• Καὶ τὸν θρόνον αὐτοῦ ὡς τὰς ἡμέρας τοῦ οὐ
ρανοῦ.» — Θρόνον τὴν βασιλείαν λέγει· ἡμέραν
δὲ οὐρανοῦ τὸν οὐράνιον αἰῶνα, τουτέστι τὸν ἐν τοῖς
ἄνω, τὸ θεῖον καὶ ἀτελεύτητον,
• Ἐὰν ἐγκαταλίπωσιν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τὸν νόμον
μου, καὶ τοῖς κρίμασί μου μη πορευθώσιν.» -
Οἱ υἱοὶ τοῦ Χριστοῦ οἱ διὰ τοῦ λουτροῦ τῆς παλιγγενεσίας ἀναγεννηθέντες αὐτῷ.
• Ἐὰν τὰ δικαιώματά μου βεβηλώσωσι, καὶ τὰς
ἐντολάς μου μὴ φυλάξωσιν. ο – Βέβηλον λέγεται
πρὸς ἀντιδιαστολὴν τοῦ ἀδύτου τὸ πᾶσι βατὸν
«Καὶ τὰ ἐκπορευόμενα διὰ τῶν χειλέων μου οὐ
μὴ ἀθετήσω.» Πως τὰ δηλούμενα διὰ τῶν λόγων μου.
· ι Απαξ ώμοσα ἐν τῷ ἁγίῳ μου, Εἰ τῷ Δαιτο
ψεύσομαι.» - "Ωμοσα κατὰ τῆς ἐμῆς ἁγιωσύνης
εἰ ἀντὶ
ἅπαξ έως ἄνευ παλιλλογίας τινός. Τὸ δε
τοῦ οὔ, «Τὸ σπέρμα αὐτοῦ. Τὸ σπέρμα τοῦ Δαυΐδ
ὁ Χριστὸς, καθάπερ προείρηται.
• Καὶ ὁ θρόνος αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος ἐναντίον μου,
καὶ ὡς ἡ σελήνη κατηρτισμένη εἰς τὸν αἰῶνα. —
Πως τοῦ σπέρματος Δαυίδ. Τὸ δὲ ὡς ἥλιος καὶ
ὡς ἡ πεπληρωμένη (forte σελήνη) έως ή παν
σέληνος καὶ ὁλόφωτος τὸ ἐπίσημον ἅμα καὶ μόνι
μον τῆς τοῦ Χριστοῦ βασιλείας δηλοί.
• Καὶ ὁ μάρτυς ἐν οὐρανῷ πιστός.» – Καὶ ὁ
διαμαρτυράμενος εἴτουν ἐπαγγειλάμενος ταῦτα ἐν
τῷ οὐρανῷ ὢν βέβαιος ἐστιν.
• Σὺ δὲ ἀπώσω καὶ ἐξουδένωσας· ἀνεβάλου τὸν
χριστόν σου. - Τὰ ἐντεῦθεν προσώπῳ τοῦ ἐν
Βαβυλῶνι αἰχμαλώτου λαοῦ. Διὰ τούτων δὲ τῶν
ῥητῶν ὁ Προφήτης υποδηλοῖ τὸ τῶν Ἰουδαίων ἀσύν
στὸν ἐν Γραφαῖς καὶ ἀνόητον· μὴ συνιέντες γὰρ
τί τὸ σπέρμα Δαυτό και τίς ἡ βασιλεία αὐτοῦ, ἀνοηταίνουσι, ψευδῆσαι τὸν Θεὸν ὑπολαμβάνοντες. Τὸ δὲ
ἀνεβάλου τὸ παρεκρούσω δηλοί. Χριστὸν δὲ λέγει
τὸν Δαυΐδ πρὸς ἂν ἡ ἐπαγγελία.
• Κατέστρεψας τὴν διαθήκην τοῦ δούλου σου.»
– Κατέλυσας τὴν ἐπαγγελίαν τὴν πρὸς αὐτόν.
• Ἐβεβήλωσας εἰς τὴν γῆν τὸ ἁγίασμα αὐτοῦ.
Παρεχώρησας άτιμωθῆναι εἰς τὴν γῆν, ὅ ἐστι
καταπεσεῖν καὶ κοινωνηθῆναι τὸν ναὸν ἂν ὁ Δαυΐδ
μὲν οἰκοδομῆσαι προέθετο, Σολομὼν δὲ τὸ ἔργον εἰρ
γάσατο τοῦ πατρός.
• Καθεῖλες πάντας τοὺς φραγμούς αὐτοῦ.»
Φραγμοὶ τοῦ Δαυΐδ ἤτοι τοῦ ἐξ αὐτοῦ καταγομένου
λαοῦ τὰ τείχη τῶν πόλεων. Οχυρώματα δὲ οἱ προ
μαχοῦντες πολεμισταί. Λέγεται δὲ ἀνομία ὁ ἄνοι
μος, καὶ δόξα ὁ ἔνδοξος, καὶ δειλία ὁ δειλὸς, καὶ τὰ
τοιαῦτα ὁμοίως· Τὸ δὲ ἔθου τὸ εἰργάσω δηλοί.
• Διήρπασαν αὐτὸν πάντες οἱ διοδεύοντες ἐδόν ο
— Αὐτὸν ἤτοι τὴν παρουσίαν αὐτοῦ διήρπαζον οἱ
... αὐτῆς πεποιημένοι τὴν δίοδον ἐγγειτονούντες
ἀλλόφυλοι.
• Υψωσας τὴν δεξιὰν τῶν θλιβόντων αὐτόν. 1καὶ κοινὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἐξηντελισμένον καὶ Ἐν τῷ παίειν αὐτοὺς ἐν τῷ πολέμῳ εὔφρανας πάντα
ἄτιμον.
• Επισκέψομαι ἐν ῥάβδῳ τὰς ἀνομίας αὐτῶν,
καὶ ἐν μάστιξι τὰς ἀδικίας αὐτῶν.»
μάστιγες αἱ συμφοραὶ καὶ οἱ πειρασμοί.
Ράβδος καὶ
• Τὸ δὲ ἔλεός μου οὐ μὴ διασκεδάσω ἀπ' αὐτ
τῶν. Πως οὐ τελείαν ποιήσομαι αὐτῶν ἐγκατάλειψιν.
• Οὐδὲ μὴ ἀδικήσω ἐν τῇ ἀληθείᾳ μου.» –
Οὐδ᾽ οὐκ ἀδικήσω τὴν ἀλήθειάν μου ἐκ τοῦ ψεύσασθαι, οὐδ' οὐ μὴ ἀτιμάσω τὴν ἐπαγγελίαν μου ἐκ
τοῦ ἀθετῆσαι αὐτήν.
• Οὐδὲ μὴ βεβηλώσω την διαθήκην μου. -Δια
θήκην δὲ λέγει τὸ, ο Ελεός μου οὐ μὴ διασκεδάσω
ἀπ' αὐτῶν. ο
τὰ γείτονα ἔθνη. Απέστρεψας την βοήθειαν Αν
συνήθως ἐν μάχαις αὐτῷ παρείχες.
• Απέστρεψας τὴν βοήθειαν τῆς ῥομφαίας αὐτοῦ,
καὶ οὐκ ἀντελάβου αὐτοῦ ἐν τῷ πολέμῳ.
Τῷ
πρὸς Βαβυλωνίους.
• Κατέλυσας αὐτὸν ἀπὸ καθαρισμοῦ. Κατ
έπαυσας αὐτὸν ἀπὸ τοῦ συνήθους καθαρισμοῦ,
τουτέστιν, ἀνεῖλες τὰς ἑορτὰς αὐτοῦ· ἐν ταύται;
γὰρ ἐχρῶντο περιῤῥαντηρίοις και καθαρσίοις οἱ
Ἰουδαῖοι.
• Τὸν θρόνον αὐτοῦ εἰς τὴν γῆν κατέῤῥαξας.» -
- Την βασιλείαν αὐτοῦ ἀνέτρεψα
• Εσμίκρυνας τὰς ἡμέρας τοῦ χρόνου αὐτοῦ.
-- Χρόνον λέγει τὸν ἐπαγγελθέντα τῷ σπέρματι
col. 1539–1540page 507 of 548
PG 142:1539τοῦ Δαυΐδ τὸν εἰς αἰῶνα αἰῶνος. Εσμίκρυνας αὕτη ἡ χθὲς ήτοι παρελθοῦσα, καὶ ὡς ἔν τι μόριον τὰς ἡμέρας ἀντὶ τοῦ συνέτερες μακρὸν ὑποσχεθέντα. Κατέχεας αὐτῷ αἰσχύνην.» - Α' γὰρ αἰσχύς ναι τῶν ἀπογόνων αἰσχύναι τοῦ προγόνου δοκοῦσιν. ἰσχύνθησαν δὲ ἐξανδραποδισθέντες καὶ παθόντες τὰ ἀτιμότατα. Μνήσθητι τίς μου ἡ ὑπόστασις. ν - Μνήσθητι διὰ τί ὑπέστην πάντως· ἵνα ζῶν δοξάσω τὰ μεγα λειά σου. Μὴ γὰρ ματαίως ἔκτισας πάντας τοὺς υἱοὺς τῶν ἀνθρώπων;» — Ινα δίκην ἀχρήστου καὶ περιττοῦ τινὸς ὡς ἔτυχε παραπόλοιντο. νυχτός· ἡ μὲν γὰρ χιλιονταετηρίς παραῤῥεῖ, σὺ δ' ἀκίνητος εἰ καὶ ἀΐδιος. Τὸ δὲ ἥτις διῆλθεν έφερμηνευτικόν ἐστι τοῦ χθές. «Τὰ ἐξουδενώματα αὐτῶν ἔτη ἔσονται.» -περιστῇ γὰρ οἷον ή πρόθεσις εἶτα σκληρυνθήσεται. Ευτελίσας τοῖς ἀνθρώποις χίλια έτη, φησίν, Επι αὐτὰ ἐξουδενώσω. Τὸ πρωΐ ὡσεὶ χλόη παρέλθοι, τὸ πρωί ἀνθή σαι, καὶ παρέλθοι· τὸ ἑσπέρας ἀποπέσοι, σκληρυνθείη καὶ ξηρανθείη. ο - Ταχέως ὥσπερ χλόη παρ ἔλθοι τὰ χίλια ἔτη· καὶ χλόη τῶν ὅλων χλοῶν (χλοωνῶν) ὠχυμορωτέρα, ἥτις κατὰ τὸ πρωΐ μὲν «Τίς ἐστιν ἄνθρωπος δς ζήσεται καὶ οὐκ ὄψεται τῆς ἡμέρας ἀνθήσει, καὶ εὐθὺς παρελεύσεται ὑπὸ θάνατον, ρύσεται τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐκ χειρὸς ᾅδου;» τοῦ ἀνθεῖν, κατὰ δὲ τὸ ἑσπέρας πέσοι, τουτέστι Αδου χεῖρα καλεῖ τὴν τοῦ θανάτου κατά- 5 κλιθήσεται εἰς γῆν δαπανωμένης τῆς ἐν αὐτῷ ἐκ σχεσιν. Ἐπεὶ, φησὶν, ἀναγκαίως ἀποθανεῖν· μάδος, καὶ οὕτω τελείως ξηρανθήσεται. Τὰ δὲ εὐ μέλλομεν, ζῶσιν ἡμῖν μετάδος φιλανθρωπίας. κτικὰ νῦν ἀντὶ μελλόντων ὁριστικών. Ποῦ εἰσὶ τὰ ἐλέη σου τὰ ἀρχαῖα, Κύριε, & ὤμοσας τῷ Δαυὶὸ ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου;» ἐπαγγελίαι σου αἱ ἔκπαλαι, ἃς ἐβεβαίου τῷ Δαυΐδ ἐν τῷ ἀληθεῖ. Μνήσθητε τοῦ ὀνειδισμοῦ τῶν δούλων σου (ού ὑπέσχου ἐν τῷ κόλπῳ μου) πολλῶν ἐθνῶν. ο Τῶν δούλων σου τῶν Εβραίων παρὰ πολλῶν ἐθνῶν παρά τε τῶν αἰχμαλωτισάντων καὶ τῶν περιοίκων, ὅντινα ὀνειδισμὸν ὑπέσχου ἕως ἐβάστασας ἐν τῷ κόλπῳ μου, τουτέστιν ἐν τῇ καρδίᾳ μου. Πρὸς τὴν ἀκολουθίαν δὲ τοῦ ὀνειδισμοῦ ἐπής νεγκε τὸ οὔ, κατὰ τὴν Αττικήν συνήθειαν. Οὗ ὠνείδισαν οι εχθροί σου, Κύριε, οὗ ὠνείδισαν τὸ ἀντάλλαγμα τοῦ Χριστοῦ σου. Ο διπλασιασμὸς τοῦ οὗ ἀνείδισαν ἐκφαντικός πάθους ἐστί. Χριστὸν δὲ Θεοῦ φησὶ τὴν βασιλέα Δαυΐδ· ἀντάλο λαγμα δὲ τοῦ Δαυΐδ τὸν Ιεχονίαν, ἢ τὸν Σεδεκίαν, ὡς ἀντ᾽ ἐκείνου βασιλεύσαντα, οἷς καὶ ὠνείδιζον τὴν αἰχμαλωσίαν. Εὐλογητός Κύριος εἰς τὸν αἰῶνα • γένοιτο.» Εὐφημητός, φησίν, ὁ Θεὸς ἀεὶ πάντων ἕνεκα· γέ νοιτο, γένοιτο πᾶσιν εὐφημητός. ΨΑΛΜΟΣ ΠΘ. Προσευχὴ Μωϋσῃ ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ. Κύριε, καταφυγὴ ἐγενήθης ἡμῖν ἐν γενεᾷ καὶ γενεᾷ.» Πρὸ τοῦ τὰ ὄρη γεννηθῆναι καὶ κτισθῆναι τὴν Οτι ἐξελίπομεν ἐν τῇ ὀργῇ σου, καὶ ἐν τῷ θυμῷ σου ἐταράχθημεν.» — Τὸ ὅτι διηγηματικών ἐνταῦθα. Τὸ δὲ, ἐξελίπομεν ἀντὶ τοῦ ὠλιγωρήθη μεν, ἀπωλόμεθα, ἐν τῷ ὀργισθῆναι σε ἡμῖν ἁμαρ τάνουσιν, καὶ ἔθου αὐτὰς ἐναντίον σου, καὶ ἔθου αὐτὰς γυμνὰς ἐνώπιόν σου, καὶ ὁρώμενοι παροξύνουσί σε καθ' ἡμῶν. «Ο αἰὼν ἡμῶν εἰς φωτισμὸν τοῦ προσώπου σου. Η - Ὅλη ἡ ζωὴ ἡμῶν ἕως αἱ κατ' αὐτὴν πράξεις, τουτέστι τὰ ἁμαρτήματα εἰς τὸ ἐμφανές τῆς σῆς ἐπισκοπῆς κεῖται, έως πεφανέρωται σοι. "Οτι πάσαι αἱ ἡμέραι ἡμῶν ἐξέλιπον· καὶ ἐν τῇ ὀργῇ σου ἐξελίπομεν. ο Τεθνήκαμεν εξη ταῖς συμφοραῖς, ταῖς θλίψεσιν ἀπεπνίγημεν. Τὰ ἔτη ἡμῶν.» Τὰ ἔτη ἡμῶν τῶν ἀνθρώπων ἐλογιζόμην ἐγὼ ὥσπερ εἰ ἦν ἀράχνη. ὡσεὶ ἀράχνη ἐμελέτων.» - Αντὶ τοῦ ἐμελε τῶντο έως μελετώντά ἐστι, τουτέστι λογίζονται ὡ; ὁ τῆς ἀράχνης ἱστὸς, διὰ τὸ πολυμο... καὶ ἀπαρα μόνιμον. Καὶ αἱ ἡμέρα: τῶν ἐτῶν ἡμῶν ἐν αὐτοῖς ἑβδο μήκοντα έτη.» - Ἐν αὐτοῖς ὄντων, ἕως ὅτε αὐτ τῶν ἐκ μὲν τῶν οἰκείων μελῶν κατεξουσιάζοντες καὶ ἐκ δυνάμεως κινούμενοι. Ἐὰν δὲ ἐν δυναστείαις ὀγδοήκοντα έτη. γῆν καὶ τὴν οἰκουμένην καὶ ἀπὸ τοῦ ἀεὶ καὶ ἕως Εἶναι μέλομεν ήτοι καταδυναστεύεσθαι ὑπὸ τοῦ τοῦ ἀεὶ σὺ εἶ μόνος. Διὰ τῆς ταυτολογίας δὲ μέγε θος τῷ λόγῳ περιέθηκεν. Μὴ ἀποστρέφης ἄνθρωπον εἰς ταπείνωσιν. ο Ταπείνωσιν ἐνταῦθά φησι τὸ ὑποταγῆναι τῷ ἐχθρῷ, Μη παραχωρήσῃς, λέγων, ἀποστραφῆναι εἰς ταύτην ἄνθρωπον φυγόντα εἰς σέ. «Καὶ εἶπας, Επιστρέψατε, υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων.» – Καὶ γὰρ σὺ ὥρισας επιστρέφειν τοὺς ἀνθρώπου;· δέξαι οὖν ἡμᾶς ἐπιστρέφοντας. Ότι χίλια ἔτη ἐν ὀφθαλμοῖς σου· ὡς ἡ ἡμέρα ἡ χθες, ἥτις διῆλθε, καὶ φυλακὴ ἐν νυκτί. ο Καὶ τοῦτο πρὸς ἀπόδ..... τῆς ἀϊδιότητος τοῦ Θεοῦ παρέλαβε, καί φησιν· Οντως τὰ ἐλευσόμενα χίλια Στη λογίζονται ἐνώπιόν σου ὡς μία ἡμέρα, καὶ γήρους καὶ ἐν βίᾳ ζῇν. Καὶ τὸ πλεῖον αὐτῶν κόπος και πόνος. — Κα τὸ πλεῖον τῶν ἀπηριθμημένων ἐτῶν, ἵνα με λέγω τὸ πᾶν, ἐν ταλαιπωρίᾳ καὶ ὀδύνῃ διαδικα ζομεν. Οτι ἐπῆλθε πραότης ἐφ' ἡμᾶς, καὶ παιδευθησόμεθα.» — Τὰ κατὰ τὸν βίον ἀλγεινά πάντι πραότητά φησι, τουτέστι φιλάνθρωπον τιμωρία καὶ παίδευσιν ἡμερον. Τίς γινώσκει τὸ κράτος τῆς ὀργῆς σου;» Ἐὰν ἡ μικρὰ παιδεία σου τοσαύτην ἡμῖν αἴσθησι ἐμποιεῖ, τίς ἄρα γινώσκει τὴν ἰσχὺν τῆς ὀργῆς του. πόση ἐστὶ τοῖς μὴ ἐπιστρέψασιν; Αἰνίττεται λ καὶ αἰωνίαν κόλασιν.
τοῦ Δαυΐδ τὸν εἰς αἰῶνα αἰῶνος. Εσμίκρυνας αὕτη ἡ χθὲς ήτοι παρελθοῦσα, καὶ ὡς ἔν τι μόριον
τὰς ἡμέρας ἀντὶ τοῦ συνέτερες μακρὸν ὑποσχε
θέντα.
• Κατέχεας αὐτῷ αἰσχύνην.» - Α' γὰρ αἰσχύς
ναι τῶν ἀπογόνων αἰσχύναι τοῦ προγόνου δοκοῦσιν.
ἰσχύνθησαν δὲ ἐξανδραποδισθέντες καὶ παθόντες τὰ
ἀτιμότατα.
• Μνήσθητι τίς μου ἡ ὑπόστασις. ν - Μνήσθητι
διὰ τί ὑπέστην πάντως· ἵνα ζῶν δοξάσω τὰ μεγα
λειά σου.
• Μὴ γὰρ ματαίως ἔκτισας πάντας τοὺς υἱοὺς
τῶν ἀνθρώπων;» — Ινα δίκην ἀχρήστου καὶ περιττοῦ τινὸς ὡς ἔτυχε παραπόλοιντο.
νυχτός· ἡ μὲν γὰρ χιλιονταετηρίς παραῤῥεῖ,
σὺ δ' ἀκίνητος εἰ καὶ ἀΐδιος. Τὸ δὲ ἥτις διῆλθεν
έφερμηνευτικόν ἐστι τοῦ χθές.
«Τὰ ἐξουδενώματα αὐτῶν ἔτη ἔσονται.» -Περιστὴ γὰρ οἷον ή πρόθεσις εἶτα σκληρυνθήσεται.
Ευτελίσας τοῖς ἀνθρώποις χίλια έτη, φησίν, Επι
αὐτὰ ἐξουδενώσω.
• Τὸ πρωΐ ὡσεὶ χλόη παρέλθοι, τὸ πρωί ἀνθή
σαι, καὶ παρέλθοι· τὸ ἑσπέρας ἀποπέσοι, σκληρυν
θείη καὶ ξηρανθείη. ο - Ταχέως ὥσπερ χλόη παρἔλθοι τὰ χίλια ἔτη· καὶ χλόη τῶν ὅλων χλοῶν
(χλοωνῶν) ὠχυμορωτέρα, ἥτις κατὰ τὸ πρωΐ μὲν
«Τίς ἐστιν ἄνθρωπος δς ζήσεται καὶ οὐκ ὄψεται τῆς ἡμέρας ἀνθήσει, καὶ εὐθὺς παρελεύσεται ὑπὸ
θάνατον, ρύσεται τὴν ψυχὴν αὐτοῦ ἐκ χειρὸς ᾅδου;» τοῦ ἀνθεῖν, κατὰ δὲ τὸ ἑσπέρας πέσοι, τουτέστι
Αδου χεῖρα καλεῖ τὴν τοῦ θανάτου κατά- 5 κλιθήσεται εἰς γῆν δαπανωμένης τῆς ἐν αὐτῷ ἐκ
σχεσιν. Ἐπεὶ, φησὶν, ἀναγκαίως ἀποθανεῖν· μάδος, καὶ οὕτω τελείως ξηρανθήσεται. Τὰ δὲ εὐμέλλομεν, ζῶσιν ἡμῖν μετάδος φιλανθρωπίας. κτικὰ νῦν ἀντὶ μελλόντων ὁριστικών.
• Ποῦ εἰσὶ τὰ ἐλέη σου τὰ ἀρχαῖα, Κύριε, &
ὤμοσας τῷ Δαυὶὸ ἐν τῇ ἀληθείᾳ σου;» —
ἐπαγγελίαι σου αἱ ἔκπαλαι, ἃς ἐβεβαίου τῷ Δαυΐδ
ἐν τῷ ἀληθεῖ.
• Μνήσθητε τοῦ ὀνειδισμοῦ τῶν δούλων σου (ού
ὑπέσχου ἐν τῷ κόλπῳ μου) πολλῶν ἐθνῶν. ο
Τῶν δούλων σου τῶν Εβραίων παρὰ πολλῶν
ἐθνῶν παρά τε τῶν αἰχμαλωτισάντων καὶ τῶν
περιοίκων, ὅντινα ὀνειδισμὸν ὑπέσχου ἕως ἐβάστασας ἐν τῷ κόλπῳ μου, τουτέστιν ἐν τῇ καρδίᾳ
μου. Πρὸς τὴν ἀκολουθίαν δὲ τοῦ ὀνειδισμοῦ ἐπής
νεγκε τὸ οὔ, κατὰ τὴν Αττικήν συνήθειαν.
• Οὗ ὠνείδισαν οι εχθροί σου, Κύριε, οὗ ὠνείδισαν
τὸ ἀντάλλαγμα τοῦ Χριστοῦ σου. Ο διπλασιασμὸς τοῦ οὗ ἀνείδισαν ἐκφαντικός πάθους ἐστί.
Χριστὸν δὲ Θεοῦ φησὶ τὴν βασιλέα Δαυΐδ· ἀντάλο
λαγμα δὲ τοῦ Δαυΐδ τὸν Ιεχονίαν, ἢ τὸν Σεδεκίαν,
ὡς ἀντ᾽ ἐκείνου βασιλεύσαντα, οἷς καὶ ὠνείδιζον
τὴν αἰχμαλωσίαν.
• Εὐλογητός Κύριος εἰς τὸν αἰῶνα • γένοιτο.» —
Εὐφημητός, φησίν, ὁ Θεὸς ἀεὶ πάντων ἕνεκα· γένοιτο, γένοιτο πᾶσιν εὐφημητός.
• Προσευχὴ Μωϋσῃ ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ. Κύριε,
καταφυγὴ ἐγενήθης ἡμῖν ἐν γενεᾷ καὶ γενεᾷ.» -
Πρὸ τοῦ τὰ ὄρη γεννηθῆναι καὶ κτισθῆναι τὴν
• Οτι ἐξελίπομεν ἐν τῇ ὀργῇ σου, καὶ ἐν τῷ
θυμῷ σου ἐταράχθημεν.» — Τὸ ὅτι διηγηματικών
ἐνταῦθα. Τὸ δὲ, ἐξελίπομεν ἀντὶ τοῦ ὠλιγωρήθη
μεν, ἀπωλόμεθα, ἐν τῷ ὀργισθῆναι σε ἡμῖν ἁμαρ
τάνουσιν, καὶ ἔθου αὐτὰς ἐναντίον σου, καὶ ἔθου αὐτὰς
γυμνὰς ἐνώπιόν σου, καὶ ὁρώμενοι παροξύνουσί σε
καθ' ἡμῶν.
«Ο αἰὼν ἡμῶν εἰς φωτισμὸν τοῦ προσώπου
σου. Η - Ὅλη ἡ ζωὴ ἡμῶν ἕως αἱ κατ' αὐτὴν
πράξεις, τουτέστι τὰ ἁμαρτήματα εἰς τὸ ἐμφανές
τῆς σῆς ἐπισκοπῆς κεῖται, έως πεφανέρωται
σοι.
• "Οτι πάσαι αἱ ἡμέραι ἡμῶν ἐξέλιπον· καὶ ἐν
τῇ ὀργῇ σου ἐξελίπομεν. ο Τεθνήκαμεν εξη
ταῖς συμφοραῖς, ταῖς θλίψεσιν ἀπεπνίγημεν.
• Τὰ ἔτη ἡμῶν.» Τὰ ἔτη ἡμῶν τῶν ἀνθρώ
πων ἐλογιζόμην ἐγὼ ὥσπερ εἰ ἦν ἀράχνη.
• ὡσεὶ ἀράχνη ἐμελέτων.» - Αντὶ τοῦ ἐμελε
τῶντο έως μελετώντά ἐστι, τουτέστι λογίζονται ὡ;
ὁ τῆς ἀράχνης ἱστὸς, διὰ τὸ πολυμο... καὶ ἀπαρα
μόνιμον.
• Καὶ αἱ ἡμέρα: τῶν ἐτῶν ἡμῶν ἐν αὐτοῖς ἑβδο
μήκοντα έτη.» - Ἐν αὐτοῖς ὄντων, ἕως ὅτε αὐτ
τῶν ἐκ μὲν τῶν οἰκείων μελῶν κατεξουσιάζοντες
καὶ ἐκ δυνάμεως κινούμενοι.
• Ἐὰν δὲ ἐν δυναστείαις ὀγδοήκοντα έτη.
γῆν καὶ τὴν οἰκουμένην καὶ ἀπὸ τοῦ ἀεὶ καὶ ἕως Εἶναι μέλομεν ήτοι καταδυναστεύεσθαι ὑπὸ τοῦ
τοῦ ἀεὶ σὺ εἶ μόνος. Διὰ τῆς ταυτολογίας δὲ μέγεθος τῷ λόγῳ περιέθηκεν.
• Μὴ ἀποστρέφης ἄνθρωπον εἰς ταπείνωσιν. ο -
Ταπείνωσιν ἐνταῦθά φησι τὸ ὑποταγῆναι τῷ ἐχθρῷ,
Μη παραχωρήσῃς, λέγων, ἀποστραφῆναι εἰς ταύτην
ἄνθρωπον φυγόντα εἰς σέ.
«Καὶ εἶπας, Επιστρέψατε, υἱοὶ τῶν ἀνθρώπων.»
– Καὶ γὰρ σὺ ὥρισας επιστρέφειν τοὺς ἀνθρώπου;· δέξαι οὖν ἡμᾶς ἐπιστρέφοντας.
• Ότι χίλια ἔτη ἐν ὀφθαλμοῖς σου· ὡς ἡ ἡμέρα ἡ
χθες, ἥτις διῆλθε, καὶ φυλακὴ ἐν νυκτί. ο
Καὶ
τοῦτο πρὸς ἀπόδ..... τῆς ἀϊδιότητος τοῦ Θεοῦ
παρέλαβε, καί φησιν· Οντως τὰ ἐλευσόμενα χίλια
Στη λογίζονται ἐνώπιόν σου ὡς μία ἡμέρα, καὶ
γήρους καὶ ἐν βίᾳ ζῇν.
• Καὶ τὸ πλεῖον αὐτῶν κόπος και πόνος. — Κα
τὸ πλεῖον τῶν ἀπηριθμημένων ἐτῶν, ἵνα με
λέγω τὸ πᾶν, ἐν ταλαιπωρίᾳ καὶ ὀδύνῃ διαδικαζομεν.
• Οτι ἐπῆλθε πραότης ἐφ' ἡμᾶς, καὶ παιδευθη
σόμεθα.» — Τὰ κατὰ τὸν βίον ἀλγεινά πάντι
πραότητά φησι, τουτέστι φιλάνθρωπον τιμωρία
καὶ παίδευσιν ἡμερον.
• Τίς γινώσκει τὸ κράτος τῆς ὀργῆς σου;»
Ἐὰν ἡ μικρὰ παιδεία σου τοσαύτην ἡμῖν αἴσθησι
ἐμποιεῖ, τίς ἄρα γινώσκει τὴν ἰσχὺν τῆς ὀργῆς του.
πόση ἐστὶ τοῖς μὴ ἐπιστρέψασιν; Αἰνίττεται λ
καὶ αἰωνίαν κόλασιν.
col. 1541–1542page 508 of 548
PG 142:1541νων. Από βέλους πετομένου ἡμέρας, ο ᾿Απὸ βέ λους ἀφιεμένου ἐν ἡμέρᾳ, εἴτε αἰσθητῶς, εἴτε νοη τως. Καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου σου τὸν θυμών σου ἐξαριθ- 'Απαγομένου εἴτε ἐξ ἀνθρώπων εἴτε ἐκ δαιμόν μήσασθαι;» — Καὶ πάλιν τις γινώσκει μετρήσαι τὸν θυμόν σου, τουτέστι διαγνῶναι οἷός ἐστιν; ἢ πάντως οὐδεὶς, διὰ τὸ εἶναί σε φοβερὸν ἄγαν, ἐξαριθμήσασθαι τὴν δεξιάν σου οὕτως· ἕως ἐν πραό τητι παιδεύων με δηλαδή, δός μοι γνῶναι τὴν δε ξιάν σου ἐκ τοῦ στῆναί με ἐν αὐτῇ, καὶ τοὺς περ πεδημένους τὴν ψυχὴν ἐν τῷ φόβῳ σου ἐκ τοῦ συνταγῆναι αὐτοῖς. Επίστρεψον, Κύριε· ἕως πότε; καὶ παρακλήθητι ἐπὶ τοῖς δούλοις σου.» Δηλονότι οὐκ ἐπισ στρέφεις· παρακλήθητι, δυσωπήθητι. Ενεπλήσθημεν τὸ πρωΐ τοῦ ἐλέους σου, Κύ Αντὶ τοῦ ἐμπλησθείημεν, καὶ τὰ λοιπὰ ριε, ο ὁμοίως ἀντὶ εὐκτικῶν. Καὶ ἴδε ἐπὶ τοὺς δούλους σου καὶ ἐπὶ τὰ ἔργα σου. ) - Ἐπίσκεψον ἡμᾶς, καὶ τοὺς υἱοὺς ἡμῶν, εἴτε σαρκικούς, εἴτε πνευματικούς, ὁδήγησον ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου. Καὶ ἔστω ἡ λαμπρότης Κυρίου τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐφ' ἡμᾶς,» - Λαμπρότης Θεοῦ ἡ ἐκ Θεοῦ χάρις, ἡ λαμπρύνουσα τὸν νοῦν καὶ τὰ ἔργα τῶν χειρῶν ἡμῶν. Ἔργα χειρῶν αἱ πράξεις. Καλὴ δὲ τοῦ ἐφ' ἡμᾶς ἡ προσθήκη· καὶ γὰρ ἡμέτερον τὸ κέρδος τῆς ἀρετῆς. Εργα δὲ χειρῶν ἡ ἐκ πράξεων ἐπισυμβαίνουσα γνῶσις. Παρακαλεῖ γοῦν ὁ Προφή της μήτε κατά πρᾶξιν μήτε κατὰ γνῶσιν παρεγκλί νειν τῆς εὐθύτητος, ἤτοι τοῦ πρέποντος. ΨΑΛΜΟΣ Κ. Αἶνος ᾠδῆς τῷ Δαυΐδ. - Οὗτος ὁ ψαλμὸς δι δάσκει τῆς εἰς Θεὸν ἐλπίδος τὸ ἄμαχον. «Ο κατοικῶν ἐν βοηθείᾳ τοῦ Ὑψίστου ἐν σκέπη τοῦ Θεοῦ τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσεται. Ο ἐπίμονον ἔχων τὸν νοῦν τῇ βοηθείᾳ τῇ ἐκ Θεοῦ, διὰ τὸ εἰς μόνον τὸν Θεὸν ἐλπίζειν, ἀεὶ δὲ οὗτος τῇ σκέπη τοῦ οὐρανίου Θεοῦ διάξει, τουτέστιν ὑπὸ Θεοῦ φυλαχθήσεται πάντοτε. Ἐρεῖ τῷ Κυρίῳ, Αντιλήπτωρ μου εἶ, καὶ κα ταφυγή μου. – Ἐρεῖ τῷ Θεῷ μετὰ θάρρους καὶ παρρησίας. «Ο Θεός μου, ἐλπ.ῶ ἐπ' αὐτόν.» Ερεῖ πάλιν ἐνώπιον πάντων· Θεός μου οὗτός ἐστιν. Οτι αὐτὸς φύσεται σε ἐκ παγίδος θηρευτών.» Από πράγματος ἐν σκότει διαπορευομένου. Διὰ τοῦ πράγματος ἐδήλωσε καὶ τοὺς κακούρο γους ἀνθρώπους, καὶ τοὺς δαίμονας, καὶ τὰ πάθη τὰ ἐν νυκτὶ ἐπερχόμενα. Από συμπτώματος. Σύμπτωμα μὲν ἔστι τὸ ἀπροσδοκήτως συμβαῖνον ἀβούλητον. Καὶ δαιμονίου μεσημβρινοῦ.» - Πᾶν πάθος ὅπερ ἐπανίσταται μετά τροφήν. Πεσεῖται ἐκ τοῦ κλίτους σου, ο ἀριστερὸν ἐκάλεσε μέρος. Κλίτος το Χιλιὰς καὶ μυριὰς ἐκ δεξιῶν σου, πρὸς σὲ δὲ οὐκ ἐγγιεί.» – Βελῶν δηλονότι· τοξευθήσῃ γάρ, φησί, παρὰ τῶν νοητῶν πολεμίων, πολλὰ μὲν ἐξ ἀριστερῶν, πλείω δὲ ἐκ τῶν δεξιῶν, ἀλλ' ἄπρακτα πεσοῦνται τὰ βέλη, σοὶ δὲ οὐδὲ πλησιάσουσι· μόνον δὲ τοῖς νοεροῖς σου ὀφθαλμοῖς γνώσῃ αὐτὰ, καὶ τὴν τιμωρίαν τῶν ἁμαρτωλῶν δαιμόνων θεάσῃ. Τίς δὲ ἡ τιμωρία; Τὸ τῶν προβολῶν αὐτῶν ἀνενέργητον. "Οτι σύ, Κύριε, ἡ ἐλπίς μου, τον Υψιστον ἔθου καταφυγήν του. Λείπει τὸ εἶπας. Οὐ προσελεύσεται πρὸς σὲ κακά. Κακά λέγει τοὺς πειρασμούς, οὐδὲ τῆς ψυχῆς μὴ κατα κροτεί πειρασμός, οὐ δοκεῖ τούτῳ προσέρχεσθαι. Καὶ μάστιξ οὐκ ἐγγιεῖ ἐν τῷ σκηνώματί σου.» Οὐ γὰρ ὑπολαμβάνεται τι ἀλγεινὸν πλησιάσαι τῷ σώματι τοῦ μὴ ἐντεῦθεν βλαπτομένου τὴν ψυχήν. Ο λόγος ἐστράφη πρὸς τὸν ἐλπίζοντα εἰς μόνον τὸν Θεόν. Θηρευτὰς δὲ λέγει τοὺς αἰσθητοὺς ἐπιβούλους καὶ νοητούς. Καὶ ἀπὸ λόγου ταραχώδους. ο -- λόγον ταρα χώδη τὸν τῆς συκοφαντίας φησὶ καὶ διαβολῆς· πολὺ γὰρ οὗτος οἶδε ταράσσειν την ψυχήν. Ἐν τοῖς μεταφρένοις αὐτοῦ ἐπισκιάσει σοι.» Εστὼς ἔμπροσθέν σου πρόμαχος καὶ φυλάττων σε πολεμούμενον. Καὶ ὑπὸ τὰς πτέρυγας αὐτοῦ ἐλπιεῖς. -- Σκε πάσει γάρ σε καὶ ὡς νεοσσόν. Οπλῳ κυκλώσει σε ἡ ἀλήθεια αὐτοῦ. ν Τῷ ὅπλῳ αὐτοῦ ἕως τῷ σταυρῷ περιφρουρήσει σε ἡ ἀλήθεια, τουτέστιν ὁ Χριστός. Οὐ φοβηθήσῃ ἀπὸ φόβου νυκτερινού. «Οτι τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ, τοῦ διαφυλάξαι σε ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς σου. ο – Οδοὺς τὰς πράξεις φησί. ο Ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσί σε, ν - χείρες ἀγγέλων αἱ σωστικαὶ δυνάμεις αὐτῶν. Μήποτε προσκό της πρὸς λίθον τὸν πόδα σου. Λίθος ἡ ἁμαρτία· ποὺς ἡ πολιτεία. Ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπιβήσῃ, καὶ κατα πατήσεις λέοντα καὶ δράκοντα. ) ὁ διάβολος ὀνομάζεται. Ταῦτα πάντα Ὅτι ἐπ' ἐμὲ ἤλπισε, καὶ ῥύσομαι αὐτόν.» Εἰσάγει τὸν Θεὸν ὁ Προφήτης βεβαιοῦντα τοὺς λό γους αὐτοῦ. Σκεπάσω αὐτὸν, ὅτι ἔγνω τὸ ὄνομά μου. Γινώσκει ὅτι ὁ Θεὸς ὁ ἀξίως προσφερόμενος. Μακρότητα ἡμερῶν ἐμπλήσω αὐτόν.» - Την αἰωνίαν λέγει ζωήν. ΨΑΛΜΟΣ ΚΑ'. «Ψαλμός ᾠδῆς εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου. Σάββατον ἐνταῦθα τὸν μέλλοντα αἰῶνα νοητέον, ὅς ἐστιν ἀργία παντελὴς καὶ κατάπαυσις τῶν ἀνθρωπείων πάντων πραγμάτων. Αγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι τῷ Κυρίῳ, καὶ ψάλλειν τῷ ὀνόματί σου, Ὕψιστε.» -- Διὰ τοῦ πρωΐ καὶ τῆς νυκτὸς πάντα τὸν χρόνον ἐδήλωσε· καὶ διὰ μὲν τοῦ ἐλέους τὰς περὶ ἡμᾶς εὐεργεσίας, διὰ δὲ τῆς ἀδικίας τὴν κατὰ τῶν ἀδικούντων ἐκε
νων.
• Από βέλους πετομένου ἡμέρας, ο ᾿Απὸ βέ
λους ἀφιεμένου ἐν ἡμέρᾳ, εἴτε αἰσθητῶς, εἴτε νοητως.
• Καὶ ἀπὸ τοῦ φόβου σου τὸν θυμών σου ἐξαριθ- 'Απαγομένου εἴτε ἐξ ἀνθρώπων εἴτε ἐκ δαιμόν
μήσασθαι;» — Καὶ πάλιν τις γινώσκει μετρήσαι
τὸν θυμόν σου, τουτέστι διαγνῶναι οἷός ἐστιν; ἢ
πάντως οὐδεὶς, διὰ τὸ εἶναί σε φοβερὸν ἄγαν, ἐξαριθμήσασθαι τὴν δεξιάν σου οὕτως· ἕως ἐν πραότητι παιδεύων με δηλαδή, δός μοι γνῶναι τὴν δε
ξιάν σου ἐκ τοῦ στῆναί με ἐν αὐτῇ, καὶ τοὺς περ
πεδημένους τὴν ψυχὴν ἐν τῷ φόβῳ σου ἐκ τοῦ
συνταγῆναι αὐτοῖς.
• Επίστρεψον, Κύριε· ἕως πότε; καὶ παρακλή
θητι ἐπὶ τοῖς δούλοις σου.» Δηλονότι οὐκ ἐπισ
στρέφεις· παρακλήθητι, δυσωπήθητι.
• Ενεπλήσθημεν τὸ πρωΐ τοῦ ἐλέους σου, Κύ
Αντὶ τοῦ ἐμπλησθείημεν, καὶ τὰ λοιπὰ
ριε, ο
ὁμοίως ἀντὶ εὐκτικῶν.
• Καὶ ἴδε ἐπὶ τοὺς δούλους σου καὶ ἐπὶ τὰ ἔργα
σου. ) - Ἐπίσκεψον ἡμᾶς, καὶ τοὺς υἱοὺς ἡμῶν,
εἴτε σαρκικούς, εἴτε πνευματικούς, ὁδήγησον ἐν
ταῖς ἐντολαῖς σου.
• Καὶ ἔστω ἡ λαμπρότης Κυρίου τοῦ Θεοῦ
ἡμῶν ἐφ' ἡμᾶς,» - Λαμπρότης Θεοῦ ἡ ἐκ Θεοῦ
χάρις, ἡ λαμπρύνουσα τὸν νοῦν καὶ τὰ ἔργα τῶν
χειρῶν ἡμῶν. Ἔργα χειρῶν αἱ πράξεις. Καλὴ δὲ
τοῦ ἐφ' ἡμᾶς ἡ προσθήκη· καὶ γὰρ ἡμέτερον τὸ
κέρδος τῆς ἀρετῆς. Εργα δὲ χειρῶν ἡ ἐκ πράξεων
ἐπισυμβαίνουσα γνῶσις. Παρακαλεῖ γοῦν ὁ Προφή
της μήτε κατά πρᾶξιν μήτε κατὰ γνῶσιν παρεγκλίνειν τῆς εὐθύτητος, ἤτοι τοῦ πρέποντος.
• Αἶνος ᾠδῆς τῷ Δαυΐδ. - Οὗτος ὁ ψαλμὸς δι
δάσκει τῆς εἰς Θεὸν ἐλπίδος τὸ ἄμαχον.
«Ο κατοικῶν ἐν βοηθείᾳ τοῦ Ὑψίστου ἐν σκέπη
τοῦ Θεοῦ τοῦ οὐρανοῦ αὐλισθήσεται. Ο επίμο
νον ἔχων τὸν νοῦν τῇ βοηθείᾳ τῇ ἐκ Θεοῦ, διὰ τὸ εἰς
μόνον τὸν Θεὸν ἐλπίζειν, ἀεὶ δὲ οὗτος τῇ σκέπη
τοῦ οὐρανίου Θεοῦ διάξει, τουτέστιν ὑπὸ Θεοῦ
φυλαχθήσεται πάντοτε.
• Ἐρεῖ τῷ Κυρίῳ, Αντιλήπτωρ μου εἶ, καὶ κα
ταφυγή μου. – Ἐρεῖ τῷ Θεῷ μετὰ θάρρους καὶ
παρρησίας.
«Ο Θεός μου, ἐλπ.ῶ ἐπ' αὐτόν.» Ερεῖ πάλιν
ἐνώπιον πάντων· Θεός μου οὗτός ἐστιν.
• Οτι αὐτὸς φύσεται σε ἐκ παγίδος θηρευτών.»
• Από πράγματος ἐν σκότει διαπορευομένου.
- Διὰ τοῦ πράγματος ἐδήλωσε καὶ τοὺς κακούρο
γους ἀνθρώπους, καὶ τοὺς δαίμονας, καὶ τὰ πάθη τὰ
ἐν νυκτὶ ἐπερχόμενα.
• Από συμπτώματος.
Σύμπτωμα μὲν ἔστι
τὸ ἀπροσδοκήτως συμβαῖνον ἀβούλητον.
• Καὶ δαιμονίου μεσημβρινοῦ.» - Πᾶν πάθος
ὅπερ ἐπανίσταται μετά τροφήν.
• Πεσεῖται ἐκ τοῦ κλίτους σου, ο
ἀριστερὸν ἐκάλεσε μέρος.
- Κλίτος το
• Χιλιὰς καὶ μυριὰς ἐκ δεξιῶν σου, πρὸς σὲ δὲ
οὐκ ἐγγιεί.» – Βελῶν δηλονότι· τοξευθήσῃ γάρ,
φησί, παρὰ τῶν νοητῶν πολεμίων, πολλὰ μὲν ἐξ
ἀριστερῶν, πλείω δὲ ἐκ τῶν δεξιῶν, ἀλλ' ἄπρακτα
πεσοῦνται τὰ βέλη, σοὶ δὲ οὐδὲ πλησιάσουσι· μόνον
δὲ τοῖς νοεροῖς σου ὀφθαλμοῖς γνώσῃ αὐτὰ, καὶ τὴν
τιμωρίαν τῶν ἁμαρτωλῶν δαιμόνων θεάσῃ. Τίς δὲ ἡ
τιμωρία; Τὸ τῶν προβολῶν αὐτῶν ἀνενέργητον.
• "Οτι σύ, Κύριε, ἡ ἐλπίς μου, τον Υψιστον
ἔθου καταφυγήν του. Λείπει τὸ εἶπας.
• Οὐ προσελεύσεται πρὸς σὲ κακά. Κακά
λέγει τοὺς πειρασμούς, οὐδὲ τῆς ψυχῆς μὴ κατακροτεί πειρασμός, οὐ δοκεῖ τούτῳ προσέρχεσθαι.
• Καὶ μάστιξ οὐκ ἐγγιεῖ ἐν τῷ σκηνώματί σου.»
- Οὐ γὰρ ὑπολαμβάνεται τι ἀλγεινὸν πλησιάσαι
τῷ σώματι τοῦ μὴ ἐντεῦθεν βλαπτομένου τὴν
ψυχήν.
Ο λόγος ἐστράφη πρὸς τὸν ἐλπίζοντα εἰς μόνον
τὸν Θεόν. Θηρευτὰς δὲ λέγει τοὺς αἰσθητοὺς ἐπιβούλους καὶ νοητούς.
• Καὶ ἀπὸ λόγου ταραχώδους. ο -- λόγον ταρα
χώδη τὸν τῆς συκοφαντίας φησὶ καὶ διαβολῆς· πολὺ
γὰρ οὗτος οἶδε ταράσσειν την ψυχήν.
• Ἐν τοῖς μεταφρένοις αὐτοῦ ἐπισκιάσει σοι.»
Εστὼς ἔμπροσθέν σου πρόμαχος καὶ φυλάττων
σε πολεμούμενον.
• Καὶ ὑπὸ τὰς πτέρυγας αὐτοῦ ἐλπιεῖς. -- Σκε
πάσει γάρ σε καὶ ὡς νεοσσόν.
• Οπλῳ κυκλώσει σε ἡ ἀλήθεια αὐτοῦ. ν
Τῷ ὅπλῳ αὐτοῦ ἕως τῷ σταυρῷ περιφρουρήσει
σε ἡ ἀλήθεια, τουτέστιν ὁ Χριστός.
• Οὐ φοβηθήσῃ ἀπὸ φόβου νυκτερινού.
«Οτι τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ ἐντελεῖται περὶ σοῦ,
τοῦ διαφυλάξαι σε ἐν πάσαις ταῖς ὁδοῖς σου. ο –
Οδοὺς τὰς πράξεις φησί.
ο
• Ἐπὶ χειρῶν ἀροῦσί σε, ν - χείρες ἀγγέλων αἱ
σωστικαὶ δυνάμεις αὐτῶν.
• Μήποτε προσκό της πρὸς λίθον τὸν πόδα σου.
Λίθος ἡ ἁμαρτία· ποὺς ἡ πολιτεία.
• Ἐπὶ ἀσπίδα καὶ βασιλίσκον ἐπιβήσῃ, καὶ καταπατήσεις λέοντα καὶ δράκοντα. )
ὁ διάβολος ὀνομάζεται.
Ταῦτα πάντα
• Ὅτι ἐπ' ἐμὲ ἤλπισε, καὶ ῥύσομαι αὐτόν.»
Εἰσάγει τὸν Θεὸν ὁ Προφήτης βεβαιοῦντα τοὺς λό
γους αὐτοῦ.
• Σκεπάσω αὐτὸν, ὅτι ἔγνω τὸ ὄνομά μου. -
Γινώσκει ὅτι ὁ Θεὸς ὁ ἀξίως προσφερόμενος.
• Μακρότητα ἡμερῶν ἐμπλήσω αὐτόν.» - Την
αἰωνίαν λέγει ζωήν.
«Ψαλμός ᾠδῆς εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ Σαββάτου.
Σάββατον ἐνταῦθα τὸν μέλλοντα αἰῶνα νοητέον, ὅς
ἐστιν ἀργία παντελὴς καὶ κατάπαυσις τῶν ἀνθρω
πείων πάντων πραγμάτων.
• Αγαθὸν τὸ ἐξομολογεῖσθαι τῷ Κυρίῳ, καὶ ψάλλειν
τῷ ὀνόματί σου, Ὕψιστε.» -- Διὰ τοῦ πρωΐ καὶ
τῆς νυκτὸς πάντα τὸν χρόνον ἐδήλωσε· καὶ διὰ
μὲν τοῦ ἐλέους τὰς περὶ ἡμᾶς εὐεργεσίας, διὰ
δὲ τῆς ἀδικίας τὴν κατὰ τῶν ἀδικούντων ἐκε
col. 1543–1544page 509 of 548
PG 142:1543δίκησιν· πολλάκι; γὰρ ἀλήθειαν τὴν δικαιοσύνην καιος τῇ αἰωνίῳ ζωῇ· πολυπληθής δὲ τῇ ἀφθονία καλεῖ. τῶν ἀγαθῶν. «Ότι εὔφρανάς με, Κύριε, ἐν τῷ ποιήματί σου. – Ποίημα λέγει τὴν σύμπασαν αἰσθητὴν κτίσιν ὁλικῶς. Τὰ δὲ εἴδη ταύτης τὰ κατὰ μέρος καὶ τὴν συντήρησιν καὶ διαμονὴν καὶ πρόνοιαν, καὶ τὰς ἀρξή τους οικονομίας τοῦ Θεοῦ χειρῶν ἔργα φησί. Ως ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, Κύριε, σφόδρα ἐβαθύνθησαν οἱ διαλογισμοί σου. διαλογισμοὺς φησι τὰς βουλὰς καὶ τὴν σοφίαν τοῦ Θεοῦ διὰ δὲ τοῦ ἐβαθύνθησαν τὸ ἀνέφικτον τούτων δηλοί καὶ ἀνεξερεύνητον. Ανήρ ἄφρων οὐ γνώσεται, καὶ ἀσύνετος οὐ συνήσει ταῦτα.» — Τῆς θείας φρονήσεως ἄμοιρος οὐ νοήσει ταῦτα, ὅτι δηλαδή μεγάλα καὶ θαυμαστὰ σου τὰ ἔργα καὶ ἡ βουλὴ καὶ σοφία σου ἀνεξερεύνητος. Ἐν τῷ ἀνατείλαι τοὺς ἁμαρτωλοὺς ὡσεὶ χόρο τον, καὶ διέκυψαν πάντες οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνο μίαν.» - Ο καὶ περιττός. Τὸ δὲ διέκυψαν ἀντὶ τοῦ ἐβλάστησαν, ἔφυσαν, διέκυψαν τῆς γῆς. Φησὶ γοῦν, Ἐπληθύνθησαν οἱ πονηροὶ ἐνταῦθα, ἵνα κατὰ τὸν μέλλοντα αἰῶνα τὴν ἐν γεέννῃ κληρώσωνται ἀπώλειαν· ἡ γὰρ αὔξησις τῆς πονηρίας τοιοῦτον ἔχει τὸ τέλος. Σὺ δὲ ὕψιστος εἰς τὸν αἰῶνα, Κύριε.» — Σὺ δὲ τὸ ὕψος τοῦ κράτους αἰώνιον ἔχεις. Οτι ἰδοὺ οἱ ἐχθροί σου, Κύριε, ὅτι οἱ ἐχθροί σου ἀπολοῦνται· καὶ διασκορπισθήσονται πάντες οι ἐργαζόμενοι ἀνομίαν.» — Εχθροὶ Κυρίου πάντες ο οἱ τῷ ἀποστάτῃ διαβόλῳ πειθόμενοι, οἵτινες ἀπου λοῦνται ἐν γεέννῃ καὶ εἰς τὰς διαφόρους κολάσεις διασκορπίσονται. Καὶ ὑψωθήσεται ὡς μονοκέρωτος τὸ κέρας μου. - Κέρας τοῦ Δαυΐδ ὁ Χριστός, ὃς μεγαλυνθήσεται κατὰ τὸν καιρὸν τῆς παγκοσμίου κρίσεως ὑπερβαλλόντως πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ταπεινωθέντων αὐτῷ. Καὶ τὸ γῆρας μου ἐν ἐλαίῳ πίονι. ο Λείπει τὸ ἔσται· ἐπεὶ γάρ. φησὶν, ἔγνων ὅτι οὕτως τὸ κέρας μου ὑψωθήσεται, τὸ γῆρας μου διαβιβάσει ἐν λα ρότητι πολλῇ. Καὶ ἐπεἶδεν ὁ ὀφθαλμός μου ἐν τοῖς ἐχθροῖς μου.» Τὸ ἐπεῖδεν ἀντὶ τοῦ ἐπόψεται. Ελλείπει δὲ τῷ ῥητῷ τὴν ἐκδίκησιν. Εχθροὺς δὲ νοητέους τοὺς δαίμονας καὶ τοὺς ἀσεβεῖς. Καὶ ἐν τοῖς ἐπανισταμένοις ἐπ᾿ ἐμὲ πονηρευομένοις ἀκούσεται τὸ οὖς μου.» – Πάλιν τοὺς αὐ τοὺς λέγει ἐπανισταμένους ἐπ' αὐτὸν καὶ πορευομένους ἀσυνδέτως. Ακούσεται δὲ τὴν κατ' αὐτοῦ τοῦ Δεσπότου ἀπόφασιν· τοῦτο γὰρ ἐλλείπει τῷδε τῷ ῥητῷ. ο ο Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει· ὡσεὶ κέδρος ἡ ἐν τῷ Λιβάνῳ πληθυνθήσεται.» – Το ταχυμάραντον τῶν ἁμαρτωλῶν διὰ τοῦ χόρτου δηλώσας, τὸ ἀειθαλὲς τοῦ δικαίου διὰ τοῦ φοίνικος δεδήλωκε· διὰ δὲ τῆς κέδρου τὸ πολυπληθές· πεπληθυσμένη γὰρ αὕτη ταῖς κόμαις. Αειθαλής μὲν οὖν ἔσται ὁ δίσ Πεφυτευμένοι ἐν τῷ οἴκῳ Κυρίου ἐν ταῖς αὐτ λαῖς τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐξανθήσουσιν. ο-Περιζωννύ μενοι ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ τῶν ἀληθῶς πιστῶν, κατά τὸν μέλλοντα αἰῶνα ἐν ταῖς οὐρανίαις μοναῖς τὰ άνθη τῶν ἀρετῶν ἐνδείξονται, τὰς ποικίλας ἀπολαύσεις τῶν πολυειδῶν ἀγαθῶν. Ετι πληθυνθήσονται ἐν γήρει πίονι.» - Γήρας πόν φησι τὸ βαθύτατον. Διὰ τούτου δὲ τὴν μέλλουσαν παρεδήλωσε τελειότητα, ἐν ᾗ πολλαπλάσιοι ἄγαν δέξονται τὸν τῆς δικαιοσύνης καρπὸν οἱ δίκαιοι καὶ εὖ πάθωσι τὰς ἀῤῥήτους ἀπολαύσεις κερδήσαντες, ὥστε εἰπεῖν γεγηθυίᾳ ψυχῇ, "Οντως δίκαιος ὁ Κύριος ὁ ἀποδιδοὺς ἑκάστῳ κατὰ ἔργα αὐτοῦ. ΨΑΛΜΟΣ ΙΒ'. Εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ προσαββάτου, ὅτε κατῴκιστο ἡ γῆ, αἶνος ᾠδῆς τῷ Δαυΐδ. Κύριος ἐβασίλευσεν. ) - Ο Χριστός βασιλεύων ὡς Θεὸς ἐβασίλευσε καὶ ὡς ἄνθρωπος μετὰ τὴν ἀνάστασιν· ἡ βασιλέα υποληπτέον τὸν κατ' ἐπίγνωσιν. Εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο, ἐνεδύσατο Κύριος δύνα μιν καὶ περιεζώσατο.» μιν καὶ περιεζώσατο.» - Τὴν ὡς θεῷ πρέπουσαν αὐτῷ δόξαν καὶ δυναστείαν καὶ ἐξουσίαν ἐφανέρωσε, καὶ τὴν πρότερον κρυπτομένην θείαν δόξαν αὐτοῦ, Αν καὶ περιεζώσατο, τουτέστι ηὐτρεπίσατο προς καθαίρεσιν τῶν ἀποστατικῶν δυνάμεων. Καὶ γὰρ ἐστερέωσε τὴν οἰκουμένην, ἥτις οὐ σαλευθήσεται.» - Οἰκουμένην φησὶ τὴν ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ καθολικὴν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν. Έτοιμος ὁ θρόνος σου ἀπὸ τότε, ἀπὸ τοῦ αἰῶ νος σὺ εἶ ο Εδραία ἡ βασιλεία σου ἀπ' ἀρ χῆς. Επῆραν οἱ ποταμοί, Κύριε, ἐπῆραν οἱ ποταμοί Ποταμοὺς ἐνταῦθά φησὶ τοὺς φωνὰς αὐτῶν. ὁ ἀποστόλους, οἵτινες ὕψωσαν τὰς φωνὰς αὐτῶν εἰς τὸ κήρυγμα. Αροῦσιν οἱ ποταμοὶ ἐπιτρίψεις αὐτῶν. 1 – Ποταμοὺς νῦν φησι τους ὕστερον διδασκάλους, οξ. τινες ταῖς ὁδοῖς τῆς τῶν ἀποστόλων διδασκαλίας ἐπηκολούθησαν· ἐπιτρίψεις γὰρ εἰσιν αἱ τομαὶ &; χαράττουσιν οἱ ποταμοί, ἐπιτρίβοντες τὴν γῆν ἐν τῷ φέρεσθαι. Τὸ δὲ ἀροῦσιν ἐνταῦθα δηλοῖ τὸ λήψον. ται. Από φωνῶν ὑδάτων πολλῶν. Ὕδιτα πολλά νοητέον τοὺς ἀποστόλου; καὶ λοιπούς διδασκάλους φωνὰς δὲ αὐτῶν τὰς διδασκαλίας· θάλασσαν δὲ τὴν πληθὺν τῶν πιστευσάντων ἐθνῶν· μετεωρισμού; δὲ τὰς πρὸς Θεὸν ὑψώσεις τῶν διανοιών. Μάλλον Θαυμαστὸν ἐν ὑψηλοῖς ὁ Κύριος. δὲ ἐν τοῖς ὑψηλοῖς πράγμασιν έως τοῖς ῥηθεῖς. μετεωρισμοῖς θαυμαστὸς ὁ Κύριος, ὁ κατορθώσας τὰ θαυμαστά. Τα μαρτύριά σου ἐπιστώθησαν σφόδρα.» – Αἱ περὶ σοῦ μαρτυρικαι προφητεῖαι λίαν ἐδείχθησαν ἀληθεῖς. Το οἴκῳ σου πρέπει ἁγίασμα, Κύριε, εἰς με κρότητα ἡμερῶν.» κρότητα ἡμερῶν.» — Οίκος Θεοῦ ἡ Ἐκκλησία των πιστῶν ᾗ πρέπει τὸ εἶναι ἁγία διηνεκώς και με
δίκησιν· πολλάκι; γὰρ ἀλήθειαν τὴν δικαιοσύνην καιος τῇ αἰωνίῳ ζωῇ· πολυπληθής δὲ τῇ ἀφθονία
καλεῖ.
τῶν ἀγαθῶν.
«Ότι εὔφρανάς με, Κύριε, ἐν τῷ ποιήματί σου.
– Ποίημα λέγει τὴν σύμπασαν αἰσθητὴν κτίσιν
ὁλικῶς. Τὰ δὲ εἴδη ταύτης τὰ κατὰ μέρος καὶ τὴν
συντήρησιν καὶ διαμονὴν καὶ πρόνοιαν, καὶ τὰς
ἀρξή τους οικονομίας τοῦ Θεοῦ χειρῶν ἔργα φησί.
• Ως ἐμεγαλύνθη τὰ ἔργα σου, Κύριε, σφόδρα
ἐβαθύνθησαν οἱ διαλογισμοί σου. Διαλογι
σμούς φησι τὰς βουλὰς καὶ τὴν σοφίαν τοῦ Θεοῦ
διὰ δὲ τοῦ ἐβαθύνθησαν τὸ ἀνέφικτον τούτων δηλοί
καὶ ἀνεξερεύνητον.
• Ανήρ ἄφρων οὐ γνώσεται, καὶ ἀσύνετος οὐ
συνήσει ταῦτα.» — Τῆς θείας φρονήσεως ἄμοιρος
οὐ νοήσει ταῦτα, ὅτι δηλαδή μεγάλα καὶ θαυμα
στά σου τὰ ἔργα καὶ ἡ βουλὴ καὶ σοφία σου ἀνεξερεύνητος.
• Ἐν τῷ ἀνατείλαι τοὺς ἁμαρτωλοὺς ὡσεὶ χόρο
τον, καὶ διέκυψαν πάντες οἱ ἐργαζόμενοι τὴν ἀνομίαν.» - Ο καὶ περιττός. Τὸ δὲ διέκυψαν ἀντὶ
τοῦ ἐβλάστησαν, ἔφυσαν, διέκυψαν τῆς γῆς. Φησὶ
γοῦν, Ἐπληθύνθησαν οἱ πονηροὶ ἐνταῦθα, ἵνα κατὰ
τὸν μέλλοντα αἰῶνα τὴν ἐν γεέννῃ κληρώσωνται
ἀπώλειαν· ἡ γὰρ αὔξησις τῆς πονηρίας τοιοῦτον
ἔχει τὸ τέλος.
• Σὺ δὲ ὕψιστος εἰς τὸν αἰῶνα, Κύριε.» — Σὺ δὲ
τὸ ὕψος τοῦ κράτους αἰώνιον ἔχεις.
• Οτι ἰδοὺ οἱ ἐχθροί σου, Κύριε, ὅτι οἱ ἐχθροί σου
ἀπολοῦνται· καὶ διασκορπισθήσονται πάντες οι
ἐργαζόμενοι ἀνομίαν.» — Εχθροὶ Κυρίου πάντες ο
οἱ τῷ ἀποστάτῃ διαβόλῳ πειθόμενοι, οἵτινες ἀπου
λοῦνται ἐν γεέννῃ καὶ εἰς τὰς διαφόρους κολάσεις
διασκορπίσονται.
• Καὶ ὑψωθήσεται ὡς μονοκέρωτος τὸ κέρας
μου. - Κέρας τοῦ Δαυΐδ ὁ Χριστός, ὃς μεγαλυνθήσεται κατὰ τὸν καιρὸν τῆς παγκοσμίου κρίσεως
ὑπερβαλλόντως πάντων τῶν ἐχθρῶν αὐτοῦ ταπει
νωθέντων αὐτῷ.
• Καὶ τὸ γῆρας μου ἐν ἐλαίῳ πίονι. ο Λείπει
τὸ ἔσται· ἐπεὶ γάρ. φησὶν, ἔγνων ὅτι οὕτως τὸ κέρας
μου ὑψωθήσεται, τὸ γῆρας μου διαβιβάσει ἐν λα
ρότητι πολλῇ.
• Καὶ ἐπεἶδεν ὁ ὀφθαλμός μου ἐν τοῖς ἐχθροῖς
μου.» Τὸ ἐπεῖδεν ἀντὶ τοῦ ἐπόψεται. Ελλείπει δὲ
τῷ ῥητῷ τὴν ἐκδίκησιν. Εχθροὺς δὲ νοητέους τοὺς
δαίμονας καὶ τοὺς ἀσεβεῖς.
• Καὶ ἐν τοῖς ἐπανισταμένοις ἐπ᾿ ἐμὲ πονηρευομένοις ἀκούσεται τὸ οὖς μου.» – Πάλιν τοὺς αὐ
τοὺς λέγει ἐπανισταμένους ἐπ' αὐτὸν καὶ πορευομένους ἀσυνδέτως. Ακούσεται δὲ τὴν κατ' αὐτοῦ τοῦ
Δεσπότου ἀπόφασιν· τοῦτο γὰρ ἐλλείπει τῷδε τῷ
ῥητῷ.
ο -
ο Δίκαιος ὡς φοίνιξ ἀνθήσει· ὡσεὶ κέδρος ἡ ἐν
τῷ Λιβάνῳ πληθυνθήσεται.» – Το ταχυμάραντον
τῶν ἁμαρτωλῶν διὰ τοῦ χόρτου δηλώσας, τὸ ἀειθα
λὲς τοῦ δικαίου διὰ τοῦ φοίνικος δεδήλωκε· διὰ δὲ
τῆς κέδρου τὸ πολυπληθές· πεπληθυσμένη γὰρ
αὕτη ταῖς κόμαις. Αειθαλής μὲν οὖν ἔσται ὁ δίσ
• Πεφυτευμένοι ἐν τῷ οἴκῳ Κυρίου ἐν ταῖς αὐτ
λαῖς τοῦ Θεοῦ ἡμῶν ἐξανθήσουσιν. ο-Περιζωννύμενοι ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ τῶν ἀληθῶς πιστῶν, κατά
τὸν μέλλοντα αἰῶνα ἐν ταῖς οὐρανίαις μοναῖς τὰ
άνθη τῶν ἀρετῶν ἐνδείξονται, τὰς ποικίλας ἀπολαύ
σεις τῶν πολυειδῶν ἀγαθῶν.
• Ετι πληθυνθήσονται ἐν γήρει πίονι.» - Γήρας
πόν
φησι τὸ βαθύτατον. Διὰ τούτου δὲ τὴν μέλλου
σαν παρεδήλωσε τελειότητα, ἐν ᾗ πολλαπλάσιοι
ἄγαν δέξονται τὸν τῆς δικαιοσύνης καρπὸν οἱ δίκαιοι
καὶ εὖ πάθωσι τὰς ἀῤῥήτους ἀπολαύσεις κερδήσαντες,
ὥστε εἰπεῖν γεγηθυίᾳ ψυχῇ, "Οντως δίκαιος ὁ Κύριος
ὁ ἀποδιδοὺς ἑκάστῳ κατὰ ἔργα αὐτοῦ.
ΨΑΛΜΟΣ ΙΒ'.
• Εἰς τὴν ἡμέραν τοῦ προσαββάτου, ὅτε κατῴκιστο ἡ γῆ, αἶνος ᾠδῆς τῷ Δαυΐδ. Κύριος ἐβασίλευ
σεν. ) - Ο Χριστός βασιλεύων ὡς Θεὸς ἐβασί
λευσε καὶ ὡς ἄνθρωπος μετὰ τὴν ἀνάστασιν· ἡ
βασιλέα υποληπτέον τὸν κατ' ἐπίγνωσιν.
• Εὐπρέπειαν ἐνεδύσατο, ἐνεδύσατο Κύριος δύνα
μιν καὶ περιεζώσατο.»
μιν καὶ περιεζώσατο.» - Τὴν ὡς θεῷ πρέπουσαν
αὐτῷ δόξαν καὶ δυναστείαν καὶ ἐξουσίαν ἐφανέρωσε,
καὶ τὴν πρότερον κρυπτομένην θείαν δόξαν αὐτοῦ,
Αν καὶ περιεζώσατο, τουτέστι ηὐτρεπίσατο προς
καθαίρεσιν τῶν ἀποστατικῶν δυνάμεων.
• Καὶ γὰρ ἐστερέωσε τὴν οἰκουμένην, ἥτις οὐ
σαλευθήσεται.» - Οἰκουμένην φησὶ τὴν ἐν ὅλῳ τῷ
κόσμῳ καθολικὴν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν.
• Έτοιμος ὁ θρόνος σου ἀπὸ τότε, ἀπὸ τοῦ αἰῶ
νος σὺ εἶ ο Εδραία ἡ βασιλεία σου ἀπ' ἀρ
χῆς.
• Επῆραν οἱ ποταμοί, Κύριε, ἐπῆραν οἱ ποταμοί
· Ποταμοὺς ἐνταῦθά φησὶ τοὺς
φωνὰς αὐτῶν. ὁ
ἀποστόλους, οἵτινες ὕψωσαν τὰς φωνὰς αὐτῶν εἰς τὸ
κήρυγμα.
• Αροῦσιν οἱ ποταμοὶ ἐπιτρίψεις αὐτῶν. 1 –
Ποταμοὺς νῦν φησι τους ὕστερον διδασκάλους, οξ.
τινες ταῖς ὁδοῖς τῆς τῶν ἀποστόλων διδασκαλίας
ἐπηκολούθησαν· ἐπιτρίψεις γὰρ εἰσιν αἱ τομαὶ &;
χαράττουσιν οἱ ποταμοί, ἐπιτρίβοντες τὴν γῆν ἐν τῷ
φέρεσθαι. Τὸ δὲ ἀροῦσιν ἐνταῦθα δηλοῖ τὸ λήψον.
ται.
• Από φωνῶν ὑδάτων πολλῶν. Ὕδιτα πολλά
νοητέον τοὺς ἀποστόλου; καὶ λοιπούς διδασκάλους·
φωνὰς δὲ αὐτῶν τὰς διδασκαλίας· θάλασσαν δὲ τὴν
πληθὺν τῶν πιστευσάντων ἐθνῶν· μετεωρισμού; δὲ
τὰς πρὸς Θεὸν ὑψώσεις τῶν διανοιών.
Μάλλον
• Θαυμαστὸν ἐν ὑψηλοῖς ὁ Κύριος.
δὲ ἐν τοῖς ὑψηλοῖς πράγμασιν έως τοῖς ῥηθεῖς.
μετεωρισμοῖς θαυμαστὸς ὁ Κύριος, ὁ κατορθώσας τὰ
θαυμαστά.
• Τα μαρτύριά σου ἐπιστώθησαν σφόδρα.» –
Αἱ περὶ σοῦ μαρτυρικαι προφητεῖαι λίαν ἐδείχθησαν
ἀληθεῖς.
• Το οἴκῳ σου πρέπει ἁγίασμα, Κύριε, εἰς με
κρότητα ἡμερῶν.»
κρότητα ἡμερῶν.» — Οίκος Θεοῦ ἡ Ἐκκλησία των
πιστῶν ᾗ πρέπει τὸ εἶναι ἁγία διηνεκώς και με
col. 1545–1546page 510 of 548
PG 142:1545λυσμού καθαρότητος παντὸς ὡς ἔνοικον ἐχούσῃ τὸν ὄντως ἅγιον. ΨΑΛΜΟΣ ΕΓ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ τετράδι Σαββάτου. Θεὸς ἐκε δικήσεων Κύριος. ο - Θεὸς ἐκδικητής ο Κύριός ἐστι. Παρηγορίαν ὁ ψαλμὸς τοῖς ἀδικουμένοις εἰσ φέρει. Θεὸς ἐκδικήσεων ἐπαρρησιάσατο. ο - Τὸ ἐπαῤῥησιάσατο ἀντὶ τοῦ παῤῥησιάζεται, τουτέστι τὴν ἑαυτοῦ φανερώσει δικαιοκρισίαν. Υψώθητε ὁ κρίνων τὴν γῆν· ἀπόδος ἀνταπόδοσιν τοῖς ὑπερηφάνοις. ο Ὑπερηφάνους λέγει τοὺς δυνάστας ὡς τῶν πενήτων καταφρονοῦντας. Φθέγξονται καὶ λαλήσουσιν ἀδικίαν.» - Από κοινοῦ τὸ, «Εως πότε λαλήσουσι πάντες. ο 'Απὸ κοινοῦ τὸ ἀδικίαν. Χήραν καὶ ὀρφανὸν ἀπέκτειναν· καὶ προσήλυ τον ἐφόνευσαν. Αποκτενεῖ καὶ φονεύσει πᾶς ὁ ἁρπάζων τὰ ἀλλότρια· προσήλυτος δὲ παρὰ μὲν Ἰουδαίο:ς ὁ ἐξ ἐθνῶν τῷ Ἰουδαϊσμῷ προσελθών, παρ' ἡμῖν δὲ ὁ πάροικος. «Καὶ εἶπαν· Οὐκ ὄψεται Κύριος, οὐδὲ συνήσει ὁ Θεὸς τοῦ Ἰακώβ.» – Τὸ συνήσει ἀντὶ τοῦ γνώ σεται. Σύνετε δὴ ἄφρονες ἐν τῷ λαῷ, καὶ μωροί ποτε φρονήσατε.» Επίγνωτε τὰ πᾶσι γνώριμα. Ο φυτεύσας τὸ οἷς οὐχὶ ἀκούει; ἢ ὁ πλάσας τὸν ὀφθαλμὸν οὐχὶ κατανοεῖ;» Τὸ κατανοεῖ ἀντὶ τοῦ ὁρᾷ. Ο παιδεύων ἔθνη οὐχὶ ἐλέγξει;» "Α καὶ τὰ μὲν νόμον δεξάμενα θεῖον. Εθνη παιδεύων καὶ συνε τίζων διὰ τῶν παρ' αὐτοῖς νόμων δι' ὧν οἱ πταίοντες κολάζονται, οὐχὶ ἐλέγξει, τουτέστι κολάσει παρ ρανομοῦντας ὑμᾶς; Ο διδάσκων ἄνθρωπον γνῶσιν, ο 'Ο χορηγός τῆς γνώσεως Θεός πάντως γινώσκει τους διαλογισμοὺς τῶν τὰ ἀνθρώπινα φρονούντων καὶ γήϊνα, καὶ διὰ τοῦτο περὶ τὴν θείαν πρόνοιαν ἁμαρτανόντων ὅτι εἰσὶ ψευδεῖς καὶ ἐσφαλμένοι. Μακάριος ἄνθρωπος, ὃν ἂν παιδεύσης, Κύριε.» Ὃν ἂν συνετίσῃς τῇ παρὰ σοῦ διδασκαλία. Καὶ ἐκ τοῦ νόμου σου διδάξῃς αὐτόν.» Είτε τοῦ φυσικοῦ εἴτε τοῦ γραπτοῦ. Τοῦ πραῦναι αὐτὸν ἀφ᾿ ἡμερῶν πονηρῶν. 1 Ως μὴ σχετλιάζειν αὐτὸν, μὴ ἀγανακτεῖν ἐκ τῶν ἐ πιπόνων ἡμερῶν, ὅτι ἡ κακία κατακυριεύει, αλλ' ὑπομένειν τε καὶ μακροθυμεῖν ἕως ἂν πᾶς ὁ τῶν θείων ἐντολῶν παραβάτης εἰς βόθρον ἐκβληθῇ ἀϊδίου κακώσεως. Εως οὗ ἐρυγῇ τῷ ἁμαρτωλῷ βάθρος.» —"Εως ἂν ἡ αὐτοδικαιοσύνη Χριστὸς ἐκ τῆς νῦν ἀνοχῆς ἐπὶ τὴν μέλλουσαν κρίσιν τραπῇ καὶ ἐχομένη (ἐχόμεναι) καὶ ἐγγὺς αὐτοῦ πάντες οἱ δίκαιοι. Τίς ἀναστήσεταί μοι ἐπὶ πονηρευομένοις; ο Τις βοηθήσει μοι κατὰ τῶν πονηρῶν ἐχθρῶν τῶν αἰσθητῶν τε καὶ νοητῶν; "Η τίς συμπαραστήσεταί μοι ἐπὶ τοὺς ἐργαζομένους τὴν ἀνομίαν, ν - Παραταττομένῳ κατὰ τῶν δυσμών. Εἰ μὴ ὅτι Κύριος ἐβοήθησε μοι· παρά βραχύ παρώκησε τῷ ᾅδῃ ἡ ψυχή μου. – Αντὶ τοῦ ἐνώ κησεν. Αδην δὲ λέγει τὸν κίνδυνον, εἴτε τὸν σωματικὸν εἴτε τὸν ψυχικόν. Εἰ ἔλεγον, Σετάλευται ὁ πούς μου· τὸ ἔλεός σου, Κύριε, βοήθει μοι. ν Εἰ ἐξωμολογούμην τὴν ἰδίαν ἀσθένειαν τῆς σῆς φιλανθρωπίας ἐτύγχανον. Κατὰ τὸ πλῆθος τῶν ὀδυνῶν μου ἐν τῇ καρδίᾳ μου αἱ παρακλήσεις σου εύφραναν την ψυχήν μου.» Ἀναλογοῦσαν ταῖς ὀδύναις μου ταῖς ἐν τῇ καρδίᾳ μου παρὰ σοῦ ἐδεχόμην παραψυχήν. Μη συμπροσέστω σοι θρόνος ἀνομίας.» - Θρό νον ἀνομίας τὸν δαιμονικὸν ὀνομάζει ἑσμὸν διὰ τὸ τὴν ἀνομίαν ἐν αὐτοῖς καὶ βασιλεύειν καὶ ἀναπαύεσθαι. Εύχεται δὲ, μᾶλλον δὲ προφητεύει τύπῳ εὐχῆς μὴ τοὺς δαίμονας συμπαρείναι κρίνοντι τῷ Χριστῷ, ἀλλὰ πρὸ τῆς αὐτοῦ καθόδου τὴν ἡτοιμασμένην ἐκείνοις κληρώσασθαι γέενναν, ἵνα μὴ λίαν ὄντες μισάνθρωποι κατηγορῶσι τῶν δικαίων, εἴ τι καὶ παρὰ γνώμην τούτοις ἡμάρτηται. Ο πλάσσων κόπον ἐπὶ πρόσταγμα.» '0 δαιμονικὸς ἑσμὸς ἐπὶ τὸ ἐλαφρὸν πρόσταγμα τοῦ Χριστοῦ κόπον πλάσσει, κατασκευάζων ἐφ' ἑαυτὰς τὰς κυριακὰς ἐντολὰς ἐπιπόνους, ὡς ἐντεῦθεν αὐτὰ; παραιτουμένου. Θηρεύσουσιν ἐπὶ ψυχὴν δικαίου.» - Την αι τίαν λέγει δι᾿ ἣν ἀπεύχεται τὸν δαιμονικὸν ἐσμὸν παρεῖναι τῷ κριτηρίῳ τοῦ Χριστοῦ· πάρεισι γάρο φησὶν, οἱ δαίμονες· θήραν στήσουσιν ἐπὶ τὸν διο καιον, κατηγοροῦντες παντοίως διαμισοῦντας ὑπερ βολήν. Καὶ αἷμα ἀθῶον καταδικάσονται. Τὸν ἀθῶόν φησι περιφραστικῶς, δν, εἰ πάρεισιν οἱ δαίμονες, κατάδικον ποιήσουσιν ὅσον τὸ ἐπ' αὐ τοῖς. Καὶ ἐγένετό μοι Κύριος εἰς καταφυγήν.» Ο παρωχηκὼς ἀντὶ μέλλοντος. «Καὶ ὁ Θεός μου εἰς βοηθὸν ἐλπίδες μου.» Βοηθὸς τῆς ἐλπίδος μου ἤτοι βοηθὸς ἐμοῦ τοῦ ἐλπί ζοντος ἐπ' αὐτόν. Καὶ ἀποδώσει αὐτοῖς Κύριος τὴν ἀνομίαν απ τῶν, καὶ τὴν πονηρίαν αὐτῶν· ἀφανιεῖ αὐτοὺς Κύ ριος ὁ Θεὸς ἡμῶν.» — Οὐδαμοῦ γὰρ φανήσονται διὰ τὸ κατακεχῶσθαι τῷ ἡτοιμασμένῳ τούτοις πυρί. ΨΑΛΜΟΣ ΙΔ'. Αίνος ᾠδῆς τῷ Δαυΐδ. Δεῦτε ἀγαλλιασώμεθα τῷ Κυρίῳ· ἀλαλάξωμεν τῷ Θεῷ τῷ σωτῆρι ή μῶν.» - Ως νενικηκότα τοὺς τυραννοῦντας δαί μονας ἐπιφαίνει. Προφθάσωμεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐν ἐξομολογήσει.» — Προλάβωμεν τὴν δευτέραν αὐτοῦ παρ ρουσίαν ἐξαγορεύσει τῶν πεπλημμελημένων, τουτέστι πρὸ θανάτου μετανοήσωμεν· τὸν γὰρ ἀποθανόντα ἤδη κατέλαβεν ἡ β' ἔλευσις τοῦ Χριστοῦ. "Οτι Θεός μέγας Κύριος καὶ βασιλεὺς μέγας ἐπὶ πάντας τοὺς θεούς.» - Εἰ καὶ ἄνθρωπος ἐγάνη
λυσμού καθαρότητος παντὸς ὡς ἔνοικον ἐχούσῃ τὸν
ὄντως ἅγιον.
ΨΑΛΜΟΣ ΕΓ'.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ τετράδι Σαββάτου. Θεὸς ἐκε
δικήσεων Κύριος. ο - Θεὸς ἐκδικητής ο Κύριός
ἐστι. Παρηγορίαν ὁ ψαλμὸς τοῖς ἀδικουμένοις εἰσ
φέρει.
· Θεὸς ἐκδικήσεων ἐπαρρησιάσατο. ο - Τὸ ἐπαρ
ῥησιάσατο ἀντὶ τοῦ παῤῥησιάζεται, τουτέστι τὴν
ἑαυτοῦ φανερώσει δικαιοκρισίαν.
• Υψώθητε ὁ κρίνων τὴν γῆν· ἀπόδος ἀνταπόδοσιν τοῖς ὑπερηφάνοις. ο Ὑπερηφάνους λέγει
τοὺς δυνάστας ὡς τῶν πενήτων καταφρονοῦντας.
• Φθέγξονται καὶ λαλήσουσιν ἀδικίαν.» - Από
κοινοῦ τὸ, «Εως πότε λαλήσουσι πάντες. ο 'Απὸ
κοινοῦ τὸ ἀδικίαν.
Χήραν καὶ ὀρφανὸν ἀπέκτειναν· καὶ προσήλυτον ἐφόνευσαν. Αποκτενεῖ καὶ φονεύσει πᾶς
ὁ ἁρπάζων τὰ ἀλλότρια· προσήλυτος δὲ παρὰ μὲν
Ἰουδαίο:ς ὁ ἐξ ἐθνῶν τῷ Ἰουδαϊσμῷ προσελθών, παρ'
ἡμῖν δὲ ὁ πάροικος.
«Καὶ εἶπαν· Οὐκ ὄψεται Κύριος, οὐδὲ συνήσει
ὁ Θεὸς τοῦ Ἰακώβ.» – Τὸ συνήσει ἀντὶ τοῦ γνώσεται.
• Σύνετε δὴ ἄφρονες ἐν τῷ λαῷ, καὶ μωροί ποτε
φρονήσατε.» Επίγνωτε τὰ πᾶσι γνώριμα.
• Ο φυτεύσας τὸ οἷς οὐχὶ ἀκούει; ἢ ὁ πλάσας τὸν
ὀφθαλμὸν οὐχὶ κατανοεῖ;» Τὸ κατανοεῖ ἀντὶ
τοῦ ὁρᾷ.
• Ο παιδεύων ἔθνη οὐχὶ ἐλέγξει;» "Α καὶ τὰ
μὲν νόμον δεξάμενα θεῖον. Εθνη παιδεύων καὶ συνε
τίζων διὰ τῶν παρ' αὐτοῖς νόμων δι' ὧν οἱ πταίοντες κολάζονται, οὐχὶ ἐλέγξει, τουτέστι κολάσει παρ
ρανομοῦντας ὑμᾶς;
• Ο διδάσκων ἄνθρωπον γνῶσιν, ο 'Ο χορηγός
τῆς γνώσεως Θεός πάντως γινώσκει τους διαλογι
σμοὺς τῶν τὰ ἀνθρώπινα φρονούντων καὶ γήϊνα, καὶ
διὰ τοῦτο περὶ τὴν θείαν πρόνοιαν ἁμαρτανόντων
ὅτι εἰσὶ ψευδεῖς καὶ ἐσφαλμένοι.
• Μακάριος ἄνθρωπος, ὃν ἂν παιδεύσης, Κύριε.»
Ὃν ἂν συνετίσῃς τῇ παρὰ σοῦ διδασκαλία.
• Καὶ ἐκ τοῦ νόμου σου διδάξῃς αὐτόν.» Είτε
τοῦ φυσικοῦ εἴτε τοῦ γραπτοῦ.
• Τοῦ πραῦναι αὐτὸν ἀφ᾿ ἡμερῶν πονηρῶν. 1Ως μὴ σχετλιάζειν αὐτὸν, μὴ ἀγανακτεῖν ἐκ τῶν
ἐ πιπόνων ἡμερῶν, ὅτι ἡ κακία κατακυριεύει, αλλ'
ὑπομένειν τε καὶ μακροθυμεῖν ἕως ἂν πᾶς ὁ τῶν
θείων ἐντολῶν παραβάτης εἰς βόθρον ἐκβληθῇ ἀϊδίου
κακώσεως.
• Εως οὗ ἐρυγῇ τῷ ἁμαρτωλῷ βάθρος.» —"Εως
ἂν ἡ αὐτοδικαιοσύνη Χριστὸς ἐκ τῆς νῦν ἀνοχῆς ἐπὶ
τὴν μέλλουσαν κρίσιν τραπῇ καὶ ἐχομένη (ἐχόμεναι) καὶ ἐγγὺς αὐτοῦ πάντες οἱ δίκαιοι.
• Τίς ἀναστήσεταί μοι ἐπὶ πονηρευομένοις; ο
Τις βοηθήσει μοι κατὰ τῶν πονηρῶν ἐχθρῶν τῶν
αἰσθητῶν τε καὶ νοητῶν;
• "Η τίς συμπαραστήσεταί μοι ἐπὶ τοὺς ἐργαζομένους τὴν ἀνομίαν, ν - Παραταττομένῳ κατὰ τῶν
δυσμών.
PATROL. Ga. CXLII.
• Εἰ μὴ ὅτι Κύριος ἐβοήθησε μοι· παρά βραχύ
παρώκησε τῷ ᾅδῃ ἡ ψυχή μου. – Αντὶ τοῦ ἐνώ
κησεν. Αδην δὲ λέγει τὸν κίνδυνον, εἴτε τὸν σωματι
κὸν εἴτε τὸν ψυχικόν.
• Εἰ ἔλεγον, Σετάλευται ὁ πούς μου· τὸ ἔλεός
σου, Κύριε, βοήθει μοι. ν Εἰ ἐξωμολογούμην
τὴν ἰδίαν ἀσθένειαν τῆς σῆς φιλανθρωπίας ἐτύγχα
νον.
• Κατὰ τὸ πλῆθος τῶν ὀδυνῶν μου ἐν τῇ καρδίᾳ
μου αἱ παρακλήσεις σου εύφραναν την ψυχήν μου.»
Ἀναλογοῦσαν ταῖς ὀδύναις μου ταῖς ἐν τῇ καρδίᾳ
μου παρὰ σοῦ ἐδεχόμην παραψυχήν.
• Μη συμπροσέστω σοι θρόνος ἀνομίας.» - Θρό
νον ἀνομίας τὸν δαιμονικὸν ὀνομάζει ἑσμὸν διὰ τὸ
τὴν ἀνομίαν ἐν αὐτοῖς καὶ βασιλεύειν καὶ ἀναπαύε
σθαι. Εύχεται δὲ, μᾶλλον δὲ προφητεύει τύπῳ εὐχῆς
μὴ τοὺς δαίμονας συμπαρείναι κρίνοντι τῷ Χριστῷ,
ἀλλὰ πρὸ τῆς αὐτοῦ καθόδου τὴν ἡτοιμασμένην
ἐκείνοις κληρώσασθαι γέενναν, ἵνα μὴ λίαν ὄντες
μισάνθρωποι κατηγορῶσι τῶν δικαίων, εἴ τι καὶ παρὰ
γνώμην τούτοις ἡμάρτηται.
• Ο πλάσσων κόπον ἐπὶ πρόσταγμα.» '0
δαιμονικὸς ἑσμὸς ἐπὶ τὸ ἐλαφρὸν πρόσταγμα τοῦ
Χριστοῦ κόπον πλάσσει, κατασκευάζων ἐφ' ἑαυτὰς
τὰς κυριακὰς ἐντολὰς ἐπιπόνους, ὡς ἐντεῦθεν αὐτὰ;
παραιτουμένου.
• Θηρεύσουσιν ἐπὶ ψυχὴν δικαίου.» - Την αι
τίαν λέγει δι᾿ ἣν ἀπεύχεται τὸν δαιμονικὸν ἐσμὸν
παρεῖναι τῷ κριτηρίῳ τοῦ Χριστοῦ· πάρεισι γάρο
φησὶν, οἱ δαίμονες· θήραν στήσουσιν ἐπὶ τὸν διο
καιον, κατηγοροῦντες παντοίως διαμισοῦντας ὑπερ
βολήν.
• Καὶ αἷμα ἀθῶον καταδικάσονται. Τὸν
ἀθῶόν φησι περιφραστικῶς, δν, εἰ πάρεισιν οἱ
δαίμονες, κατάδικον ποιήσουσιν ὅσον τὸ ἐπ' αὐ
τοῖς.
• Καὶ ἐγένετό μοι Κύριος εἰς καταφυγήν.» -
Ο παρωχηκὼς ἀντὶ μέλλοντος.
«Καὶ ὁ Θεός μου εἰς βοηθὸν ἐλπίδες μου.»
Βοηθὸς τῆς ἐλπίδος μου ἤτοι βοηθὸς ἐμοῦ τοῦ ἐλπί
ζοντος ἐπ' αὐτόν.
• Καὶ ἀποδώσει αὐτοῖς Κύριος τὴν ἀνομίαν απ
τῶν, καὶ τὴν πονηρίαν αὐτῶν· ἀφανιεῖ αὐτοὺς Κύ
ριος ὁ Θεὸς ἡμῶν.» — Οὐδαμοῦ γὰρ φανήσονται
διὰ τὸ κατακεχῶσθαι τῷ ἡτοιμασμένῳ τούτοις
πυρί.
ΨΑΛΜΟΣ ΙΔ'.
• Αίνος ᾠδῆς τῷ Δαυΐδ. Δεῦτε ἀγαλλιασώμεθα
τῷ Κυρίῳ· ἀλαλάξωμεν τῷ Θεῷ τῷ σωτῆρι ή
μῶν.» - Ως νενικηκότα τοὺς τυραννοῦντας δαί
μονας ἐπιφαίνει.
• Προφθάσωμεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ἐν ἐξομολο
γήσει.» — Προλάβωμεν τὴν δευτέραν αὐτοῦ παρ
ρουσίαν ἐξαγορεύσει τῶν πεπλημμελημένων, τουτέστι
πρὸ θανάτου μετανοήσωμεν· τὸν γὰρ ἀποθανόντα
ἤδη κατέλαβεν ἡ β' ἔλευσις τοῦ Χριστοῦ.
• "Οτι Θεός μέγας Κύριος καὶ βασιλεὺς μέγας
ἐπὶ πάντας τοὺς θεούς.» - Εἰ καὶ ἄνθρωπος ἐγάνη
col. 1547–1548page 511 of 548
PG 142:1547ὁ Κύριος, πέπονθε δι' ἡμᾶς, ἀλλὰ Θεὸς μέγας ἐστὶ, Κύριος τοὺς οὐρανοὺς ἐποίησεν.» — Ἐκ τῶν οὐρα καὶ πάντων ἐξουσιαστὴς καὶ δημιουργός. Ὅτι ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ τὰ πέρατα τῆς γῆς Ἐν τῇ ἐξουσίᾳ αὐτοῦ. Καὶ τὰ ὕψη τῶν ὀρέων αὐτοῦ εἰσίν. ο εἰσὶ κτίσματα δηλαδή. Αὐτοῦ Δεῦτε προσκυνήσωμεν αὐτῷ καὶ κλαύσωμεν ἐναντίον Κυρίου τοῦ ποιήσαντος ἡμᾶς. ο - Προσα κυνήσωμεν ὡς δοῦλοι, προσπέσωμεν ὡς τῆς αὐτοῦ βοηθείας δεόμενοι, κλαύσωμεν ὡς ἁμαρτωλοί. Οτι αὐτός ἐστιν ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἡμεῖς λαό; νομῆς αὐτοῦ. – Ως παρατρεφόμενοι καὶ προ νοούμενοι. Και πρόβατα χειρὸς αὐτοῦ.» — - Ως παρ' αὐτοῦ Ιθυνόμενοι καὶ διεξαγόμενοι. Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ σκληρύνετε τὰς καρδίας ὑμῶν. 1 – Τὸ σήμερον ἀρίστως τοῦ ἐν οἴῳ δήποτε καιρῷ. ο Ως ἐν παραπικρασμῷ κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ πειρασμοῦ ἐν τῇ ἐρήμῳ.» — Παραπικρασμὸν τὴν ἀντιλογίαν φησὶ καὶ ἀπήνειαν. Οὗ ἐπείρασάν με οι πατέρες ὑμῶν, ἐδοκίμασάν με καὶ εἶδον τὰ ἔργα μου.» - Οπου διστάζοντες τὴν ἐμὴν δύναμιν ἐδοκίμαζον. Εἰσήγαγεν αὐτὸν Κύ μιαν διαλεγόμενον ὁ Δαυΐδ Τεσσαράκοντα έτη προσώχθισα τῇ γενεᾷ ἐκεί. νῃ. 1 - Τὸ προσώχθισα ἀντὶ τοῦ ἐπαχθῶς ἔσχον, δυσηρεστήθην. νῶν καὶ τὴν σύμπασαν κτίσιν ἐδήλωσεν. Εξομολόγησις καὶ ὡραιότης ἐνώπιον αὐτοῦ.» Οι δ' ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν καὶ διὰ τῆς ἐκείνων ἀπολύσεως ὡραῖοι γινόμενοι τὰς ψυχὰς οἰκείωσιν ἔχουσι πρὸς αὐτὸν διὰ τῶν ἔξεων. Τοὺς ἔχοντας ὑπεδήλωσεν. Αγιωσύνη καὶ μεγαλοπρέπεια ἐν τῷ ἁγιάσμα τι αὐτοῦ.» Αγιασμός ἐστιν ὁ ναὸς αὐτοῦ, ὅν ἐκ τῶν παρθενικῶν αἱμάτων ἐδείματο, ὃς ἔχει καθαρά τητα (καὶ γὰρ ἀναμάρτητος) καὶ μεγαλοπρέπειαν. Εργα δὲ εἰργάσατο μεγάλα, ὄντως ἐπιπρεπῆ. Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ, αἱ πατριαὶ τῶν ἐθνῶν, ἐνέγκατε τῷ Κυρίῳ δόξαν και τιμήν.» – Τὰς τῶν ἱερέων καὶ διδασκάλων ὁμηγύρεις πατριάς οίδαμεν ἡ πνευματικὰς τῶν ἐθνῶν. Καὶ εἶπα· Αεὶ πλανῶνται τῇ καρδίᾳ.» Ητοι ἀστατοῦσιν αὐτοὶ, οὐκ ἔγνωσαν. Τὸ δὲ ἀντὶ τοῦ γάρ. Γνῶσιν δὲ λέγει τὴν διὰ πράξεως· ὁδοὺς δὲ τὰς ἐντολάς, Ως ὤμοσα ἐν τῇ ὀργῇ μου, εἰ εἰσελεύσονται εἰς τὴν κατάπαυσίν μου.» Λίαν βεβαίως ἀπεφηνάμην ἐν τῷ ὀργισθῆναί με, Αεὶ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν παρ' ἐμοῦ ἐπηγγελμένην αὐτοῖς γῆν, τὴν τεσσαρακονταετοῦς μεταβάσεως καὶ πλάνης κατάπαυσιν. ΨΑΛΜΟΣ ΚΕ. Ὠδὴ τῷ Δαυΐδ, ὅτε ὁ οἶκος ᾠκοδόμητο μετὰ τὴν αἰχμαλωσίαν. "Ατατε τῷ Κυρίῳ ᾆσμα καινόν ᾄσατε τῷ Κυρίῳ, πᾶσα ἡ γῆ· ᾆσατε τῷ Κυρίῳ, εὐ λογήσατε τὸ ὄνομα αὐτοῦ.» - Ἐπὶ καινοῖς πράγ μασι καινῆς χρεία τῆς ὑμνῳδίας, καὶ ὅτι τὰ Χριστιανικὰ πάντα κοινά, πρὸς τὰ παλαιὰ δηλονότι καὶ νομικά. Εὐαγγελίζεσθε ἡμέραν ἐξ ἡμέρας τὴ σωτήριον αὐτοῦ.» Διαγγέλλετε ἀεὶ καὶ κηρύσσετε την παρ' αὐτοῦ γενομένην τῷ κόσμῳ σωτηρίαν διὰ τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως. ᾿Αναγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσι τὴν δίξαν αὐτοῦ, ἐν πᾶσι τοῖς λαοίς τα θαυμάσια αὐτοῦ. ν - Δόξα τῷ δεσπότῃ τὸ ὑπὲρ δούλων παθεῖν. Ότι μέγας Κύριος, καὶ αἰνετὸς σφόδρα· φοβερός ἐστιν ὑπὲρ πάντας τοὺς θεούς. Δύναται γὰρ καὶ ἐν τῷ νῦν αἰῶνι κολάζειν, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι, καὶ οὐ σῶμα μόνον ἀλλὰ καὶ ψυχήν· οἱ δὲ θεοὶ τῶν ἐθνῶν οὐδαμῶς· ὃ γὰρ δοκοῦσι δύνασθαι, φαντασία ἐστὶ καὶ οὐκ ἀλήθεια. "Οτι πάντες οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν δαιμόνια. Ο δ' Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ δόξαν ὀνόματι αὐτοῦ. Δόξα μὲν καὶ δι᾽ ὑμνολογίας προσφέρεται τῷ θεῷ, τιμὴ δὲ διὰ τῆς σεμνῆς πολιτείας ἡμῶν. "Αρατε θυσίας, καὶ εἰσπορεύεσθε εἰς τὰς αὐτά; αὐτοῦ.» Θυσίαι ὄντως αἱ ἀρεται, αὐλαὶ δὲ τοῦ Θεοῦ αἱ τῶν πιστῶν ἐκκλησίαι, πολλαὶ μὲν τῷ ἀριθμῷ, μία δὲ τῇ πίστει· τοῦτο γὰρ διὰ τοῦ ἐπι γομένου. Εδήλωσε δὲ ὁ προφήτης ἁπάσης ἀρετῆς εἶναι τοὺς διδασκάλους ἀρχέτυπά τε καὶ ὑποδείγματα. Σαλευθήτω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ. – Μετακινηθήτωσαν τῇ ἐπιφανείᾳ αὐτοῦ ἀπὸ τῆς πλάνης ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν οἱ κατοικοῦντες τὴν γῆν. Καὶ γὰρ κατώρθωσε τὴν οἰκουμένην ἥτις οὐ σαλευθήσεται.» — Τῇδε κἀκεῖσε πλανωμένη πρώην, νῦν εἰς τὴν εὐθεῖαν ἥδρασε πίστιν τὴν παγκόσμιον Ἐκκλησίαν αὐτοῦ, ἧς ᾅδου πύλαι οὐ κατισχύο σουσι. Κρινεῖ λαοὺς ἐν εὐθύτητι.» — Κατὰ τὴν μέλ λουσαν κρίσιν. Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοὶ, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ. γῆ. — Ο γὰρ οὐράνιος, εἶτα ἐπίγειος τῷ οὐρα νίῳ καὶ τῷ ἐπιγείῳ κόσμῳ σωτηρίαν ἐχαρίσατο. Σαλευθήτω ή θάλασσα καὶ τὸ πλήρωμα αυτ τῆς. ν — Διὰ τῆς θαλάσσης τους νησιώτας ἐδήλωσε διὰ τῶν πεδίων δὲ καὶ τῶν ξύλων τοῦ δρυμοῦ τους ἐν πεδίοις οἰκοῦντας καὶ τοὺς ἐν ὄρεσιν· εἰώθασι δὲ οἱ προφῆται καὶ τοῖς ἀψύχοις περιτιθέναι χαράν, ὅταν ὑπερβάλλουσαν εὐφροσύνην ἐμφῆναι βούλων τα:. Τὸ σαλεύεσθαι δὲ ποῦ μὲν δηλοῖ τὸ μετατίθεσθαι καὶ μεταβάλλεσθαι, ποῦ δὲ τὸ ὑπὸ φόβον τα ράττεσθαι, ποῦ δὲ τὸ ὑφ᾽ ἡδονῆς σκιρτᾷν, ὡς ἐν ταῦθα. Από προσώπου Κυρίου, ὅτι ἔρχεται.» ξουσι τὰ σύμπαντα ἡδονὴν ἐκ τῆς ἐπιφανείας του Χριστοῦ, ὅτι ἔρχεται κατορθῶσαι τὴν οἰκουμέν νην. Οτι ἔρχεται κρίνειν τὴν γῆν. ο - Διὰ τοῦτον τὴν δευτέραν ἔλευσιν τοῦ Κυρίου ἐσήμανε, καθ' εκ ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ ἔργα αὐτοῦ. Κρινεῖ τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ, καὶ λας; ἐν τῇ ἀληθείᾳ αὐτοῦ.» — Ἐν δικαιοσύνῃ μὲν ὡς
ὁ Κύριος, πέπονθε δι' ἡμᾶς, ἀλλὰ Θεὸς μέγας ἐστὶ, Κύριος τοὺς οὐρανοὺς ἐποίησεν.» — Ἐκ τῶν οὐρα
καὶ πάντων ἐξουσιαστὴς καὶ δημιουργός.
• Ὅτι ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ τὰ πέρατα τῆς γῆς· --
Ἐν τῇ ἐξουσίᾳ αὐτοῦ.
• Καὶ τὰ ὕψη τῶν ὀρέων αὐτοῦ εἰσίν. ο
εἰσὶ κτίσματα δηλαδή.
· Αὐτοῦ
• Δεῦτε προσκυνήσωμεν αὐτῷ καὶ κλαύσωμεν
ἐναντίον Κυρίου τοῦ ποιήσαντος ἡμᾶς. ο - Προσα
κυνήσωμεν ὡς δοῦλοι, προσπέσωμεν ὡς τῆς αὐτοῦ
βοηθείας δεόμενοι, κλαύσωμεν ὡς ἁμαρτωλοί.
• Οτι αὐτός ἐστιν ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἡμεῖς λαό;
νομῆς αὐτοῦ. – Ως παρατρεφόμενοι καὶ προνοούμενοι.
• Και πρόβατα χειρὸς αὐτοῦ.» — - Ως παρ' αὐτοῦ
Ιθυνόμενοι καὶ διεξαγόμενοι.
• Σήμερον ἐὰν τῆς φωνῆς αὐτοῦ ἀκούσητε, μὴ
σκληρύνετε τὰς καρδίας ὑμῶν. 1 – Τὸ σήμερον
ἀρίστως τοῦ ἐν οἴῳ δήποτε καιρῷ.
ο
• Ως ἐν παραπικρασμῷ κατὰ τὴν ἡμέραν τοῦ
πειρασμοῦ ἐν τῇ ἐρήμῳ.» — Παραπικρασμὸν τὴν
ἀντιλογίαν φησὶ καὶ ἀπήνειαν.
• Οὗ ἐπείρασάν με οι πατέρες ὑμῶν, ἐδοκίμασάν
με καὶ εἶδον τὰ ἔργα μου.» - Οπου διστάζοντες
τὴν ἐμὴν δύναμιν ἐδοκίμαζον. Εἰσήγαγεν αὐτὸν Κύ
μιαν διαλεγόμενον ὁ Δαυΐδ
• Τεσσαράκοντα έτη προσώχθισα τῇ γενεᾷ ἐκεί.
νῃ. 1 - Τὸ προσώχθισα ἀντὶ τοῦ ἐπαχθῶς ἔσχον,
δυσηρεστήθην.
νῶν καὶ τὴν σύμπασαν κτίσιν ἐδήλωσεν.
• Εξομολόγησις καὶ ὡραιότης ἐνώπιον αὐτοῦ.»
- Οι δ' ἐξομολογούμενοι τὰς ἁμαρτίας αὐτῶν καὶ
διὰ τῆς ἐκείνων ἀπολύσεως ὡραῖοι γινόμενοι τὰς
ψυχὰς οἰκείωσιν ἔχουσι πρὸς αὐτὸν διὰ τῶν ἔξεων.
Τοὺς ἔχοντας ὑπεδήλωσεν.
• Αγιωσύνη καὶ μεγαλοπρέπεια ἐν τῷ ἁγιάσμα
τι αὐτοῦ.» Αγιασμός ἐστιν ὁ ναὸς αὐτοῦ, ὅν ἐκ
τῶν παρθενικῶν αἱμάτων ἐδείματο, ὃς ἔχει καθαρά
τητα (καὶ γὰρ ἀναμάρτητος) καὶ μεγαλοπρέπειαν.
Εργα δὲ εἰργάσατο μεγάλα, ὄντως ἐπιπρεπῆ.
• Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ, αἱ πατριαὶ τῶν ἐθνῶν,
ἐνέγκατε τῷ Κυρίῳ δόξαν και τιμήν.» – Τὰς τῶν
ἱερέων καὶ διδασκάλων ὁμηγύρεις πατριάς οίδαμεν
ἡ πνευματικὰς τῶν ἐθνῶν.
• Καὶ εἶπα· Αεὶ πλανῶνται τῇ καρδίᾳ.»
Ητοι ἀστατοῦσιν αὐτοὶ, οὐκ ἔγνωσαν. Τὸ δὲ ἀντὶ
τοῦ γάρ. Γνῶσιν δὲ λέγει τὴν διὰ πράξεως· ὁδοὺς
δὲ τὰς ἐντολάς,
• Ως ὤμοσα ἐν τῇ ὀργῇ μου, εἰ εἰσελεύσονται εἰς
τὴν κατάπαυσίν μου.» Λίαν βεβαίως ἀπεφηνά
μὴν ἐν τῷ ὀργισθῆναί με, Αεὶ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν
παρ' ἐμοῦ ἐπηγγελμένην αὐτοῖς γῆν, τὴν τεσσαρα
κονταετούς μεταβάσεως καὶ πλάνης κατάπαυσιν.
ΨΑΛΜΟΣ ΚΕ.
• Ὠδὴ τῷ Δαυΐδ, ὅτε ὁ οἶκος ᾠκοδόμητο μετὰ τὴν
αἰχμαλωσίαν. "Ατατε τῷ Κυρίῳ ᾆσμα καινόν
ᾄσατε τῷ Κυρίῳ, πᾶσα ἡ γῆ· ᾆσατε τῷ Κυρίῳ, εὐλογήσατε τὸ ὄνομα αὐτοῦ.» - Ἐπὶ καινοῖς πράγμασι καινῆς χρεία τῆς ὑμνῳδίας, καὶ ὅτι τὰ Χριστιανικά πάντα κοινά, πρὸς τὰ παλαιὰ δηλονότι καὶ
νομικά.
• Εὐαγγελίζεσθε ἡμέραν ἐξ ἡμέρας τὴ σωτήριον
αὐτοῦ.» Διαγγέλλετε ἀεὶ καὶ κηρύσσετε την
παρ' αὐτοῦ γενομένην τῷ κόσμῳ σωτηρίαν διὰ τῆς
θείας ἐνανθρωπήσεως.
• ᾿Αναγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσι τὴν δίξαν αὐτοῦ, ἐν
πᾶσι τοῖς λαοίς τα θαυμάσια αὐτοῦ. ν - Δόξα τῷ
δεσπότῃ τὸ ὑπὲρ δούλων παθεῖν.
• Ότι μέγας Κύριος, καὶ αἰνετὸς σφόδρα· φοβερός
ἐστιν ὑπὲρ πάντας τοὺς θεούς. Δύναται γὰρ
καὶ ἐν τῷ νῦν αἰῶνι κολάζειν, καὶ ἐν τῷ μέλλοντι,
καὶ οὐ σῶμα μόνον ἀλλὰ καὶ ψυχήν· οἱ δὲ θεοὶ τῶν
ἐθνῶν οὐδαμῶς· ὃ γὰρ δοκοῦσι δύνασθαι, φαντασία
ἐστὶ καὶ οὐκ ἀλήθεια.
• "Οτι πάντες οἱ θεοὶ τῶν ἐθνῶν δαιμόνια. Ο δ'
• Ενέγκατε τῷ Κυρίῳ δόξαν ὀνόματι αὐτοῦ. —
Δόξα μὲν καὶ δι᾽ ὑμνολογίας προσφέρεται τῷ θεῷ,
τιμὴ δὲ διὰ τῆς σεμνῆς πολιτείας ἡμῶν.
• "Αρατε θυσίας, καὶ εἰσπορεύεσθε εἰς τὰς αὐτά;
αὐτοῦ.» Θυσίαι ὄντως αἱ ἀρεται, αὐλαὶ δὲ τοῦ
Θεοῦ αἱ τῶν πιστῶν ἐκκλησίαι, πολλαὶ μὲν τῷ
ἀριθμῷ, μία δὲ τῇ πίστει· τοῦτο γὰρ διὰ τοῦ ἐπιγομένου. Εδήλωσε δὲ ὁ προφήτης ἁπάσης ἀρετῆς
εἶναι τοὺς διδασκάλους ἀρχέτυπά τε καὶ ὑποδείγματα.
• Σαλευθήτω ἀπὸ προσώπου αὐτοῦ πᾶσα ἡ γῆ.
– Μετακινηθήτωσαν τῇ ἐπιφανείᾳ αὐτοῦ ἀπὸ τῆς
πλάνης ἐπὶ τὴν ἀλήθειαν οἱ κατοικοῦντες τὴν
γῆν.
• Καὶ γὰρ κατώρθωσε τὴν οἰκουμένην ἥτις οὐ
σαλευθήσεται.» — Τῇδε κἀκεῖσε πλανωμένη πρώην,
νῦν εἰς τὴν εὐθεῖαν ἥδρασε πίστιν τὴν παγκόσμιον
Ἐκκλησίαν αὐτοῦ, ἧς ᾅδου πύλαι οὐ κατισχύο
σουσι.
• Κρινεῖ λαοὺς ἐν εὐθύτητι.» — Κατὰ τὴν μέλ
λουσαν κρίσιν.
• Εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοὶ, καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ
γῆ.
γῆ. — Ο γὰρ οὐράνιος, εἶτα ἐπίγειος τῷ οὐρα
νίῳ καὶ τῷ ἐπιγείῳ κόσμῳ σωτηρίαν ἐχαρίσατο.
• Σαλευθήτω ή θάλασσα καὶ τὸ πλήρωμα αυτ
τῆς. ν — Διὰ τῆς θαλάσσης τους νησιώτας ἐδήλωσε
διὰ τῶν πεδίων δὲ καὶ τῶν ξύλων τοῦ δρυμοῦ τους
ἐν πεδίοις οἰκοῦντας καὶ τοὺς ἐν ὄρεσιν· εἰώθασι δὲ
οἱ προφῆται καὶ τοῖς ἀψύχοις περιτιθέναι χαράν,
ὅταν ὑπερβάλλουσαν εὐφροσύνην ἐμφῆναι βούλων
τα:. Τὸ σαλεύεσθαι δὲ ποῦ μὲν δηλοῖ τὸ μετατίθε
σθαι καὶ μεταβάλλεσθαι, ποῦ δὲ τὸ ὑπὸ φόβον τα
ράττεσθαι, ποῦ δὲ τὸ ὑφ᾽ ἡδονῆς σκιρτᾷν, ὡς ἐν
ταῦθα.
• Από προσώπου Κυρίου, ὅτι ἔρχεται.» —
ξουσι τὰ σύμπαντα ἡδονὴν ἐκ τῆς ἐπιφανείας του
Χριστοῦ, ὅτι ἔρχεται κατορθῶσαι τὴν οἰκουμέν
νην.
• Οτι ἔρχεται κρίνειν τὴν γῆν. ο - Διὰ τοῦτον
τὴν δευτέραν ἔλευσιν τοῦ Κυρίου ἐσήμανε, καθ' εκ
ἀποδώσει ἑκάστῳ κατὰ ἔργα αὐτοῦ.
• Κρινεῖ τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνῃ, καὶ λας;
ἐν τῇ ἀληθείᾳ αὐτοῦ.» — Ἐν δικαιοσύνῃ μὲν ὡς
col. 1549–1550page 512 of 548
PG 142:1549ἀπροσωπόληπτος, ἐν ἀληθείᾳ δὲ, ὡς πάντα εἰδὼς, τίληψις τοὺς αἰχμαλωτισθέντας ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ καὶ διὰ τοῦτο ἀπαραλογίστως κρίνων τὸν δίκαιον. ΨΑΛΜΟΣ 15'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ, ὅτε ἡ γῆ αὐτοῦ καθίστατο. Κύριος ἐβασίλευσεν· ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ· εὐφρανθήτωσαν νῆσοι πολλαί, νεφέλη καὶ γνόφος κύκλῳ αὐτ τοῦ. 1 — Νεφέλη καὶ γνόφος ἡ προσληφθεῖσα σάρξ, ὡς ὑποκρύπτουσα την θεότητα. Δικαιοσύνη καὶ κρῖμα κατόρθωσις του θρόνου αὐτοῦ.» – Ο θρόνος γάρ, ήγουν ἡ κατ' ἐπίγνωσιν αὐτοῦ βασιλεία, δικαιοσύνην καὶ κρίσιν ἀδέκαστον, τοῦ μὲν τυράννου καθαίρεσιν, τῶν δὲ τυραννουμένων ἐλευθερίαν. Πῦρ ἐνώπιον αὐτοῦ προπορεύσεται. ο - Ταῦτα τοῦ καιροῦ τῆς παγκοσμίου κρίσεως. Καὶ φλογιεῖ κύκλῳ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ.» Τὸ κύκλῳ ἀντὶ τοῦ πανταχοῦ. Εφαναν αἱ ἀστραπαὶ αὐτοῦ τῇ οἰκουμένῃ.» Αστραπές λέγει τὴν ἐν ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ διελευ σομένην δόξαν αὐτοῦ καὶ λαμπρότητα. Εἶδε, καὶ ἐσαλεύθη ἡ γῆ.» Ἰδόντες τὸν κρι τὴν τρομάζουσι πάντες οἱ γηγενείς. Τὰ ὄρη ὡσεὶ κηρὸς ἐτάκησαν ἀπὸ προσώπου Κυρίου.» — Καὶ αὐτοὶ οἱ ἄρχοντες καὶ βασιλεῖς κηροῦ δίκην πυρὶ πελάζοντος τῷ φόβῳ διαλυθήσονται. Αισχυνθήτωσαν πάντες οἱ προσκυνοῦντες τοῖς γλυπτοῖς. ο·- Καὶ γὰρ τὸν ἀληθινὸν ἰδόντες θεὸν ἄῤῥητον κληρώσονται τὴν αἰσχύνην οἱ τοῖς εἰδώλοις λατρεύσαντες. Προσκυνήσατε αὐτῷ πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ.» Αὐτῷ γὰρ κάμψει γόνυ πλῆθος ἅπαν ἐπουρανίων, καὶ ἐπιγείων, καὶ καταχθονίων. εἬκουσε καὶ εὐφράνθη Σιών, κτλ. Σιών λέγει τὴν καθολικὴν Ἐκκλησίαν· θυγατέρας δὲ τῆς Ιου δαίας τὰς κατὰ τόπους μερικὲς συναγωγὰς τῶν ἀπίστων. Ηκουσε δὲ τὴν δευτέραν ἔλευσιν τοῦ Σωτήρος Χριστοῦ, καὶ εὐφράνθη ἕνεκεν τῆς δικαίας αὐτοῦ κρίσεως, ὅτι ἀποδώσει τοῖς μὲν ὄντως πιο στοῖς ἀνάπαυσιν αἰώνιον, τοῖς δὲ ἀπίστοις ὁμοίως κόλασιν αἰώνιον. Ἐκ χειρὸς ἁμαρτωλοῦ ῥύσεται αὐτούς.» Αμαρτωλός κυρίως ὁ διάβολος, ὡς πάσης ἁμαρτίας δημιουργός. Φῶς ἀνέτειλε τῷ δικαίῳ, καὶ τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ εὐφροσύνη. ν - Αντιχρονία· ο Λάμψουσι γὰρ, φησί, δίκαιοι ὡς ὁ ἥλιος. Ευφράνθητε δίκαιοι ἐν τῷ Κυρίῳ, καὶ Ἐξομολογεῖσθε τῇ μνήμῃ τῆς ἁγιωσύνης αὐτοῦ.» — εὐχαριστεῖτε ἐν τῷ μνημονεύειν, ὅτι ἡγιάσθητε παρ' αὐ τοῦ. ΨΑΛΜΟΣ Ζ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ. Ασατε τῷ Κυρίῳ ᾆσμα και νόν· ὅτι θαυμαστὰ ἐποίησεν ὁ Κύριος.» - ΤΟ θαυμαστότερον τοῦ τὸν Θεὸν ἐνανθρωπῆσαι καὶ τάλλα κατορθώσαι ὅτα διδάσκει τὸ Εὐαγγέλιον; Εσωσαν αὐτῷ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ, καὶ ὁ βραχίων ὁ ἅγιος αὐτοῦ. ο Επανεσώσατο αὐτῷ ἡ οἰκεία ἀνο δούλους. Εγνώριζε Κύριος τὸ σωτήριον αὐτοῦ.» — ἐφανέρωσε την παρ' αὐτοῦ σωτηρίαν καὶ τὴν δικαιοσύνην διὰ τῶν ἀποστόλων ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν, ὅτι ἦλθε σῶσαι μὲν ἡμᾶς, καθελεῖν δὲ τὸν πολέμιον. Εμνήσθη τοῦ ἐλέους αὐτοῦ τῷ Ἰακώβ, καὶ τῆς ἀληθείας αὐτοῦ τῷ οἴκῳ Ἰσραήλ.» — Πάλαι ὁ Θεὸς ἐπαγγειλάμενος τῷ ᾽Αβραὰμ ἐλεῆσαι τὸ γένος αὐ τοῦ, τουτέστι τοὺς ἐξ Ἰακώβ· ὁ γὰρ Ησαῦ μεμίσ σηται καὶ ἀποβέβληται· δι' ὅρκου τε βεβαιώσας ὅτι ἀληθεύσει ὕστερον εμνήσθη τοῦ ἐπαγγελθέντος ἐλέους, καὶ τῆς βεβαιωθείσης ἀληθείας, ἐν τῷ Ἰακὼς γενέσθαι, καὶ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἐκεῖθεν ἀναλάμψαι καὶ σῶσαι πάντας τοὺς πιστεύσαντας ἀληθῶς· εἰς αὐτόν· οὗτοι γὰρ καὶ Ἰακὼβ καὶ οἶκος Ἰσραὴλ διὰ τὴν πρὸς Χριστὸν τὸν ἐξ Ἰακὼβ οἰκείωσιν τὴν διὰ πίστεως. α Είδοσαν πάντα τὰ πέρατα τῆς γῆς τὸ σωτήριον τοῦ Θεοῦ ἡμῶν. Ενώπιον αὐτῶν ἀποκαλυφθὲν διὰ τῶν ἀποστόλων. Ψάλατε τῷ Κυρίῳ ἐν κιθάρᾳ, ἐν κιθάρᾳ καὶ φωνῇ ψαλμοῦ.» - Ψάλλει ἐν κιθάρα ὁ διὰ τῆς πρα κτικῆς δοξάζων Θεόν· ὁ δὲ διὰ θεωρίας ὕμνος φωνὴ ψαλμοῦ εἴη ἄν. Εν σάλπιγξιν ἐλαταῖς, καὶ φωνῇ σάλπιγγος κερατίνης, ο —— Αἱ τέσσαρες γὰρ εὐαγγελικαὶ σάλο πιγγες εἴτουν διδασκαλίαι, ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύματος χαλκευθεῖσαι καὶ κατασκευασθεῖσαι ὡς εἴηχοι πρὸς μίαν συνάπτονται κερατίνην, ήγουν ζωηράν ἐκ ζώου γὰρ τὸ κέρας. Φωνὴν δὲ νοητέον τὴν συμ φωνίαν τὴν ἐπὶ ταῖς ἐντολαῖς καὶ τοῖς δόγμασι. Σαλευθήτω ή θάλασσα καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. Ο Το σαλεύεσθαι ποτὲ μὲν δηλοῖ μετακίνησιν καὶ μεταβολὴν, ποτὲ δὲ σκίρτησιν ἐκ χαρᾶς, ἄλλοτε τρό μον ἐκ φόβου, ὁτὲ δὲ ἔκστασιν ἐκ θάμβους θορύβησίν τε καὶ ὅλως ταραχήν. Ποταμοί κροτήσουσι χειρὶ ἐπὶ τὸ αὐτό. Ποταμοὺς ὑποληπτέον τοὺς τὰ ῥεῖθρα τῆς διδασκαλίας προχέοντας, οὓς κροτεῖν ἐν χειρὶ διακελεύεται τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τουτέστι τὸν τῆς διδασκαλία; ἦχον ἐν πράξει ἀποστελεῖν· μακάριος γὰρ ὅς ποιή σει καὶ οὕτως διδάξει. Τὰ ὄρη ἀγαλλιάσονται ἀπὸ προσώπου Κυρίου Ο ὅτι ἔρχεται, ὅτι ἥκει κρῖναι τὴν γῆν. ο - Ορη λέ γει νῦν τοὺς ὑψηλοὺς τὴν διάνοιαν. Κρινεῖ τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνη καὶ λαού; ἐν εὐθύτητι.» —– Τὸ ἀληθὲς καὶ εὐθὲς, τὸ δὲ ψεῦδος καὶ σκολιόν. ΨΑΛΜΟΣ ΙΗ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ, Κύριος ἐβασίλευσεν, ὀργιζία σθωσαν λαοί. ) — Τοῦ Χριστοῦ βασιλεύσαντος Ιου δαῖοι μὲν ἐκμαινέσθωσαν, ἡ δὲ οἰκουμένη μετατιθέ σθω πρὸς τὴν εὐσέβειαν. Οτι φοβερὸν καὶ ἅγιόν ἐστιν.» - Φοβερὸν μὲν τοῖς ἐχθροῖς, ἐλαῦνον καὶ μαστίζον αὐτοὺς, ἅγιον δὲ τοῖς οἰκείοις, ἁγιάζον καὶ καθαῖρον αὐτούς. Καὶ τιμὴ βασιλέως κρίσιν ἀγαπᾷν — Τὸ ἀξίω μα τοῦ βασιλέως δικαιοσύνην ἀγαπ· διὸ βοηθήσει
ἀπροσωπόληπτος, ἐν ἀληθείᾳ δὲ, ὡς πάντα εἰδὼς, τίληψις τοὺς αἰχμαλωτισθέντας ὑπὸ τοῦ ἐχθροῦ
καὶ διὰ τοῦτο ἀπαραλογίστως κρίνων τὸν δίκαιον.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ, ὅτε ἡ γῆ αὐτοῦ καθίστατο.
Κύριος ἐβασίλευσεν· ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ· εὐφρανθήτωσαν νῆσοι πολλαί, νεφέλη καὶ γνόφος κύκλῳ αὐτ
τοῦ. 1 — Νεφέλη καὶ γνόφος ἡ προσληφθεῖσα σάρξ,
ὡς ὑποκρύπτουσα την θεότητα.
• Δικαιοσύνη καὶ κρῖμα κατόρθωσις του θρόνου
αὐτοῦ.» –
- Ο θρόνος γάρ, ήγουν ἡ κατ' ἐπίγνωσιν
αὐτοῦ βασιλεία, δικαιοσύνην καὶ κρίσιν ἀδέκαστον,
τοῦ μὲν τυράννου καθαίρεσιν, τῶν δὲ τυραννουμέ
νων ἐλευθερίαν.
• Πῦρ ἐνώπιον αὐτοῦ προπορεύσεται. ο - Ταῦτα
τοῦ καιροῦ τῆς παγκοσμίου κρίσεως.
• Καὶ φλογιεῖ κύκλῳ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ.»
Τὸ κύκλῳ ἀντὶ τοῦ πανταχοῦ.
• Εφαναν αἱ ἀστραπαὶ αὐτοῦ τῇ οἰκουμένῃ.» -
Αστραπές λέγει τὴν ἐν ὅλῃ τῇ οἰκουμένῃ διελευ
σομένην δόξαν αὐτοῦ καὶ λαμπρότητα.
• Εἶδε, καὶ ἐσαλεύθη ἡ γῆ.» Ἰδόντες τὸν κρι
τὴν τρομάζουσι πάντες οἱ γηγενείς.
• Τὰ ὄρη ὡσεὶ κηρὸς ἐτάκησαν ἀπὸ προσώπου
Κυρίου.» — Καὶ αὐτοὶ οἱ ἄρχοντες καὶ βασιλεῖς
κηροῦ δίκην πυρὶ πελάζοντος τῷ φόβῳ διαλυθήσονται.
• Αισχυνθήτωσαν πάντες οἱ προσκυνοῦντες τοῖς
γλυπτοῖς. ο·- Καὶ γὰρ τὸν ἀληθινὸν ἰδόντες θεὸν
ἄῤῥητον κληρώσονται τὴν αἰσχύνην οἱ τοῖς εἰδώλοις
λατρεύσαντες.
• Προσκυνήσατε αὐτῷ πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ.»
-Αὐτῷ γὰρ κάμψει γόνυ πλῆθος ἅπαν ἐπουρανίων,
καὶ ἐπιγείων, καὶ καταχθονίων.
εἬκουσε καὶ εὐφράνθη Σιών, κτλ. Σιών λέγει
τὴν καθολικὴν Ἐκκλησίαν· θυγατέρας δὲ τῆς Ιουδαίας τὰς κατὰ τόπους μερικὲς συναγωγὰς τῶν
ἀπίστων. Ηκουσε δὲ τὴν δευτέραν ἔλευσιν τοῦ
Σωτήρος Χριστοῦ, καὶ εὐφράνθη ἕνεκεν τῆς δικαίας
αὐτοῦ κρίσεως, ὅτι ἀποδώσει τοῖς μὲν ὄντως πιο
στοῖς ἀνάπαυσιν αἰώνιον, τοῖς δὲ ἀπίστοις ὁμοίως
κόλασιν αἰώνιον.
• Ἐκ χειρὸς ἁμαρτωλοῦ ῥύσεται αὐτούς.» —
Αμαρτωλός κυρίως ὁ διάβολος, ὡς πάσης ἁμαρτίας
δημιουργός.
• Φῶς ἀνέτειλε τῷ δικαίῳ, καὶ τοῖς εὐθέσι τῇ
καρδίᾳ εὐφροσύνη. ν - Αντιχρονία· ο Λάμψουσι
γὰρ, φησί, δίκαιοι ὡς ὁ ἥλιος.
• Ευφράνθητε δίκαιοι ἐν τῷ Κυρίῳ, καὶ ἐξομολογεῖσθε τῇ μνήμῃ τῆς ἁγιωσύνης αὐτοῦ.» — Εὐχα
ριστεῖτε ἐν τῷ μνημονεύειν, ὅτι ἡγιάσθητε παρ' αὐ
τοῦ.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυίδ. Ασατε τῷ Κυρίῳ ᾆσμα και
νόν· ὅτι θαυμαστὰ ἐποίησεν ὁ Κύριος.» - ΤΟ
θαυμαστότερον τοῦ τὸν Θεὸν ἐνανθρωπῆσαι καὶ
τάλλα κατορθώσαι ὅτα διδάσκει τὸ Εὐαγγέλιον;
• Εσωσαν αὐτῷ ἡ δεξιὰ αὐτοῦ, καὶ ὁ βραχίων ὁ
ἅγιος αὐτοῦ. ο Επανεσώσατο αὐτῷ ἡ οἰκεία ἀνο
δούλους.
• Εγνώριζε Κύριος τὸ σωτήριον αὐτοῦ.» — Εφα
νέρωσε την παρ' αὐτοῦ σωτηρίαν καὶ τὴν δικαιοσύ
νην διὰ τῶν ἀποστόλων ἐν πᾶσι τοῖς ἔθνεσιν, ὅτι
ἦλθε σῶσαι μὲν ἡμᾶς, καθελεῖν δὲ τὸν πολέμιον.
• Εμνήσθη τοῦ ἐλέους αὐτοῦ τῷ Ἰακώβ, καὶ τῆς
ἀληθείας αὐτοῦ τῷ οἴκῳ Ἰσραήλ.» — Πάλαι ὁ Θεὸς
ἐπαγγειλάμενος τῷ ᾽Αβραὰμ ἐλεῆσαι τὸ γένος αὐτοῦ, τουτέστι τοὺς ἐξ Ἰακώβ· ὁ γὰρ Ησαῦ μεμίσ
σηται καὶ ἀποβέβληται· δι' ὅρκου τε βεβαιώσας ὅτι
ἀληθεύσει ὕστερον εμνήσθη τοῦ ἐπαγγελθέντος
ἐλέους, καὶ τῆς βεβαιωθείσης ἀληθείας, ἐν τῷ Ἰακὼς
γενέσθαι, καὶ ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ ἐκεῖθεν ἀναλάμψαι
καὶ σῶσαι πάντας τοὺς πιστεύσαντας ἀληθῶς· εἰς
αὐτόν· οὗτοι γὰρ καὶ Ἰακὼβ καὶ οἶκος Ἰσραὴλ διὰ
τὴν πρὸς Χριστὸν τὸν ἐξ Ἰακὼβ οἰκείωσιν τὴν διὰ
πίστεως.
α
• Είδοσαν πάντα τὰ πέρατα τῆς γῆς τὸ σωτήριον
τοῦ Θεοῦ ἡμῶν.
Ενώπιον αὐτῶν ἀποκαλυφθὲν
διὰ τῶν ἀποστόλων.
• Ψάλατε τῷ Κυρίῳ ἐν κιθάρᾳ, ἐν κιθάρᾳ καὶ
φωνῇ ψαλμοῦ.» - Ψάλλει ἐν κιθάρα ὁ διὰ τῆς πρα
κτικῆς δοξάζων Θεόν· ὁ δὲ διὰ θεωρίας ὕμνος φωνὴ
ψαλμοῦ εἴη ἄν.
• Εν σάλπιγξιν ἐλαταῖς, καὶ φωνῇ σάλπιγγος
κερατίνης, ο —— Αἱ τέσσαρες γὰρ εὐαγγελικαὶ σάλο
πιγγες εἴτουν διδασκαλίαι, ὑπὸ τοῦ ἁγίου Πνεύμα
τος χαλκευθεῖσαι καὶ κατασκευασθεῖσαι ὡς εἴηχοι
πρὸς μίαν συνάπτονται κερατίνην, ήγουν ζωηράν
ἐκ ζώου γὰρ τὸ κέρας. Φωνὴν δὲ νοητέον τὴν συμ
φωνίαν τὴν ἐπὶ ταῖς ἐντολαῖς καὶ τοῖς δόγμασι.
• Σαλευθήτω ή θάλασσα καὶ τὸ πλήρωμα αὐτῆς. Ο
- Το σαλεύεσθαι ποτὲ μὲν δηλοῖ μετακίνησιν καὶ
μεταβολὴν, ποτὲ δὲ σκίρτησιν ἐκ χαρᾶς, ἄλλοτε τρόμον ἐκ φόβου, ὁτὲ δὲ ἔκστασιν ἐκ θάμβους θορύβησίν
τε καὶ ὅλως ταραχήν.
• Ποταμοί κροτήσουσι χειρὶ ἐπὶ τὸ αὐτό.
Ποταμοὺς ὑποληπτέον τοὺς τὰ ῥεῖθρα τῆς διδασκαλίας προχέοντας, οὓς κροτεῖν ἐν χειρὶ διακελεύεται
τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τουτέστι τὸν τῆς διδασκαλία;
ἦχον ἐν πράξει ἀποστελεῖν· μακάριος γὰρ ὅς ποιήσει καὶ οὕτως διδάξει.
• Τὰ ὄρη ἀγαλλιάσονται ἀπὸ προσώπου Κυρίου
Ο ὅτι ἔρχεται, ὅτι ἥκει κρῖναι τὴν γῆν. ο - Ορη λέγει νῦν τοὺς ὑψηλοὺς τὴν διάνοιαν.
• Κρινεῖ τὴν οἰκουμένην ἐν δικαιοσύνη καὶ λαού;
ἐν εὐθύτητι.» —– Τὸ ἀληθὲς καὶ εὐθὲς, τὸ δὲ ψεῦδος
καὶ σκολιόν.
ΨΑΛΜΟΣ ΙΗ'.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ, Κύριος ἐβασίλευσεν, ὀργιζία
σθωσαν λαοί. ) — Τοῦ Χριστοῦ βασιλεύσαντος Ιουδαῖοι μὲν ἐκμαινέσθωσαν, ἡ δὲ οἰκουμένη μετατιθέσθω πρὸς τὴν εὐσέβειαν.
• Οτι φοβερὸν καὶ ἅγιόν ἐστιν.» - Φοβερὸν μὲν
τοῖς ἐχθροῖς, ἐλαῦνον καὶ μαστίζον αὐτοὺς, ἅγιον δὲ
τοῖς οἰκείοις, ἁγιάζον καὶ καθαῖρον αὐτούς.
• Καὶ τιμὴ βασιλέως κρίσιν ἀγαπᾷν — Τὸ ἀξίω
μα τοῦ βασιλέως δικαιοσύνην ἀγαπ· διὸ βοηθήσει
col. 1551–1552page 513 of 548
PG 142:1551μὲν τοῖς τυραννουμένοις, καταβαλεῖ δὲ τὸν τυραντούτῳ οὐ συνήσθιον. ο - 'Ως αλαζόνι καὶ πλεονέκτη νοῦντα διάβολον. ἀνθρώπῳ· ἀπὸ μέρους τὸ ὅλον. Σὺ ἡτοίμασα, ευθύτητας.» νόμον ἐν ᾧ εὐθετήθητι. Σὺ δέδωκας τὸν Υψοῦτε Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν καὶ προσκυνεί τε τῷ ὑποποδίῳ τῶν ποδῶν αὐτοῦ· ὅτι ἅγιός ἐστιν.» Υποπόδιον τοῦ Χριστοῦ κατὰ μὲν τὴν θείαν αύτ τοῦ φύσιν ἡ ἁγία σὰρξ αὐτοῦ, κατὰ δὲ τὴν ἀνθρωπίνην ὁ σταυρὸ;, ἐφ᾽ οὗ ἔστησαν οἱ πόδες αὐτοῦ προσηλωθέντες. Καὶ ἐκδικῶν ἐπὶ πάντα τὰ ἐπιτηδεύματα αυτ των.» Εἴγε τις εὑρίσκετο ἀνθιστάμενος. Υψοῦτε Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν καὶ προσκυνεῖτε εἰς ὄρος ἅγιον αὐτοῦ, ὅτι ἅγιος Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν. – Καὶ προσκυνεῖτε, δηλονότι τὸν Κύριον, ἐν τῷ ἁγίῳ ὄρει αὐτοῦ. ῎Ορος δὲ ἅγιον ἡ Σιὼν καὶ ὁ οὐρα νὰς καὶ ἡ Ἐκκλησία, καὶ τὸ ὕψος τῆς θεογνωσίας. ΨΑΛΜΟΣ ΑΘ. Ψαλμὸς εἰς ἐξομολόγησιν. ᾿Αλαλάξατε τῷ Θεῷ, πᾶσα ἡ γῆ - δουλεύσατε τῷ Κυρίῳ ἐν εὐφροσύνῃ. Τῷ ἀπαλλάξαντι ἡμᾶς τῆς πικρᾶς τυραννίδος τοῦ διαβόλου. Αὐτὸς ἐποίησεν ἡμᾶς, καὶ οὐχ ἡμεῖς.» — Τουτ ἐστι, Θεοῦ ἐσμὲν ποίημα καὶ οὐκ ἀνθρώπων· εἰ γὰρ καὶ δοκοῦσιν οἱ πατέρες ποιεῖν τὰ τέκνα, ἀλλ᾽ οὖν ὁ θεὸς ταῦτα ποιεῖ. Οἱ δὲ πατέρες μόνον διακονοῦσι τῷ θείῳ προστάγματι. Εἰσέλθετε εἰς τὰς πύλας αὐτοῦ ἐν ἐξομολογή σε:, εἰς τὰς αὐλὰς αὐτοῦ ἐν ὕμνοις.» - Πύλας και αὐλὰς Θεοῦ τὰς κατὰ τόπους ἐκκλησίας καλεῖ. Αἰνεῖτε τὸ ὄνομα αὐτοῦ· ὅτι χρηστός Κύριος εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, καὶ ἕως καὶ γενεάς ή ἀλήθεια αὐτοῦ. Αλήθειαν εἴρηκεν ἐνταῦθα τὸ τῶν θείων ἐπαγγελιῶν ἀψευδές. ΨΑΛΜΟΣ Ρ. Τῷ Δαυτό ψαλμός. Ελεον καὶ κρίσιν ᾆσομαί σοι, Κύριε.» - Υπομνήσω σου μετ' ᾠδῆς, Κύριε, τὸν ἔλεον καὶ τὴν κρίσιν· ἐλεήμων γὰρ ὑπάρχεις καὶ δια καιός. Ψαλῶ καὶ συνήσω ἐν ὁδῷ ἀμώμῳ. Οδεύων πολιτευόμενος ἀμώμως, ψαλῶ σοι, καὶ συνήσω τα ψαλλόμενα, τουτέστι, ψαλῶ μετά συνέσεως. Πότε ήξεις πρός με;» — Διαπύρως ἐπιθυμοῦν τα τοῦ ἐλθεῖν σε πρός με καὶ μονὴν μετὰ τοῦ Παν τρός σου ποιήσασθαι παρ' ἐμοί. Οι προετιθέμην πρὸ ὀφθαλμῶν μου πράγμα παράνομον.» - Οὐκ ἠνειχόμην ὁρᾷν ἡ αἰσθητῶς ἢ νοητῶς, τουτέστιν ἐνθυμεῖσθαι πράξιν παράνομον. Ποιοῦντας παραβάσεις εμίσησα. Τους πα ραβαίνοντας τὰς θείας ἐντολὰς, εἴτε τὰς πρὸς ἀνα θρώπους συνθήκας, ἀπεστρεφόμην. στον. Ο Εκκλίνοντος ἀπ' ἐμοῦ τοῦ πονηροῦ οὐκ ἐγίνω ᾿Αντὶ τοῦ κατεφρόνουν, καὶ ὡ; μὴ γε γονυίαν ἡγούμην τὴν αὐτοῦ ὑποχώρησιν· οὐ χρή γὰρ τῆς τοῦ πονηροῦ φιλανθρωπία; ἀντέχεσθαι, εἰ μὴ μεταβάλλοι τὸν τρόπον. β Ο Οἱ ὀφθαλμοί μου ἐπὶ τοὺς πιστοὺς τῆς γῆς. – Ἐκείνοις προσεῖχον, καὶ συνέδροις ἐχρώμην τοῖ πιστοῖς ἐπιδεικνυμένοις τῷ Θεῷ ἐκ τῆς θεοφιλούς πολιτείας αὐτῶν. Λαλῶν ἄδικα οὐ κατεύθυνεν ἐνώπιον τῶν Λέγων ἄδικα οὐ κατευδ. ὀφθαλμῶν μου.» τὸ ἐνώπιόν μου ἐφ᾽ οἷς ἐσπούδαζε δηλαδή· ἀλλ' ἠλέγχετο δηλονότι καὶ τοῦ σκοποῦ διημάρτανεν. Εἰς τὰς πρωίας ἀπέκτεινον πάντας τοὺς ἁμαρ τωλοὺς τῆς γῆς. ο -- Ιστορικῶς μὲν ὁ μακάριο; Ιω σίας τοὺς ἐν τῇ ὑπ' ἐκεῖνον γῇ ὄντας ἱερεῖς τῶν ἐξ δώλων ἀπέκτανε καὶ πάντας τοὺς μὴ πρὸς θεοσέβειαν ἐπιστρέφοντας ἐκ τῆς Ἱερουσαλήμ ἐξωλόθρευε κατὰ τὰς πρωΐας, τοῦ τοιούτου μύσους ἐκκαθαίρων τὴν ἱερὰν πόλιν, ὅταν τῆς διανοίας νηφούσης ἀσφαλεστέρῳ; αἱ πράξεις γίνωνται. Κατὰ δὲ ἀναγωγής πρωΐαν ύποληπτέον, ὅταν ἡ τοῦ Παναγίου Πνεύματ τος ἀκτὶς ἐπιλάμπῃ τῇ διανοίᾳ, καὶ ἁμαρτωλούς γῆς ἀποκτεινομένους, εἴτουν ἀφανιζομένου;, τοὺς ἐμπαθεῖς λογισμοὺς τοὺς ἐκ τοῦ γεώδους σώματος καὶ τῶν γηίνων ἁπλῶς φυομένους, πόλιν δὲ Κυρίου τὴν εὐσεβῆ ψυχήν. Δηλοῖ δὲ ἡ πρωία καὶ τὸ ταχέως καὶ τὸ φανερῶς. ΨΑΛΜΟΣ ΡΑ'. Προσευχὴ τῷ πτωχῷ, ὅταν ἀκηδιάσῃ, καὶ ἔναντι Κυρίου ἐκχέῃ τὴν δέησιν αὐτοῦ. — Πτωχὸν ἐνταῦθα φησι τὸν θείας ἐπικουρίας δεόμενον, ἀκηδιάσαντι τῷ πολέμῳ τῶν εἴτε ὁρατῶν εἴτε ἀοράτων ἐχθρῶν. Εγκεινται δὲ τῷ ψαλμῷ καὶ προφητεῖαι περὶ Χριστοῦ. «Κύριε, εἰσάκουσον τῇ προσευχῇ μου· καὶ ἡ κραυγή μου πρὸς σὲ ἐλθέτω.» ὺς ὑπὸ πυρὸς πεφρυγμένον ξύλον, οὕτω τὰ ὀστᾶ μου κατεξηράνθησαν· ἡ γὰρ ἀθυμία τὴν ἐν αὐτοῖς φυσικὴν ἐκμάδα κατεδαπάνησεν. Ἐπλήγην ὡσεὶ χόρτος, καὶ ἐξηράνθη ἡ καρδία μου.» —"Ωσπερ ὁ χόρτος πληγεὶς μαραίνεται, οὕτω κἀγὼ πληγείς τοῖς πειρασμοῖς ἐμαράνθην τὴν καρ δίαν. Οτι επελαθόμην του φαγεῖν τὸν ἄρτον μου.» Οἱ παλαιοὶ τὴν ὄρεξιν μνήμην καλούσι τροφής, τὴν δὲ ἀνορεξίαν λήθην τροφῆς. Από φωνῆς τοῦ στεναγμού μου ἐκολλήθη τὸ ὀστοῦν μου τῇ σαρκί μου.» - Ο γὰρ ἀληθὴς στε ναγμὸς ἀναλίσκει τὴν παχύτητα τῶν χρεῶν, τῶν μεταξέντων ὀστῷ καὶ δέρματι· τὸ δέρμα γὰρ ὠνό μασε σάρκα. Ωμοιώθην πελεκᾶνι ἐρημικῷ· ἐγενήθην ὡσεὶ νυκτικόραξ ἐν οικοπέδῳ.» -- Δι' ἑκάστου τῶν εἰρη μένων ὀρνίθων τὴν ἑαυτοῦ δουλείαν ὑπέφηνεν· ὅ τε γὰρ πελεκὰν ὑπὸ δειλίας τοῖς ἐρήμοις ἐνδιαιτᾶται, καὶ ὁ νυκτικόραξ ὁμοίως τοῖς ἐρειπίοις προστρέχει τῶν οἰκημάτων, καὶ τὸ στρουθίον δὲ διὰ δειλίαν ἀγρυπνεῖ καὶ μόνον μένει ἐπὶ τοῦ δώματος, ὅ ἐστι τὸ ἄνω τῆς στέγης καὶ ὕπαιθρον. Ολην τὴν ἡμέραν ὠνείδιζόν με οἱ ἐχθροί μου καὶ οἱ ἐπαινοῦντές με κατ' ἐμοῦ ὤμνυον.» Οι τα Υπερηφάνω ὀφθαλμῷ καὶ ἀπλήστῳ καρδίᾳ ἐμὰ θαυμάζοντες πρότερον ὤμνυον ὕστερον κατά
μὲν τοῖς τυραννουμένοις, καταβαλεῖ δὲ τὸν τυραν- τούτῳ οὐ συνήσθιον. ο - 'Ως αλαζόνι καὶ πλεονέκτη
νοῦντα διάβολον.
ἀνθρώπῳ· ἀπὸ μέρους τὸ ὅλον.
• Σὺ ἡτοίμασα, ευθύτητας.»
νόμον ἐν ᾧ εὐθετήθητι.
Σὺ δέδωκας τὸν
• Υψοῦτε Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν καὶ προσκυνεί
τε τῷ ὑποποδίῳ τῶν ποδῶν αὐτοῦ· ὅτι ἅγιός ἐστιν.»
Υποπόδιον τοῦ Χριστοῦ κατὰ μὲν τὴν θείαν αύτ
τοῦ φύσιν ἡ ἁγία σὰρξ αὐτοῦ, κατὰ δὲ τὴν ἀνθρωπίνην ὁ σταυρὸ;, ἐφ᾽ οὗ ἔστησαν οἱ πόδες αὐτοῦ
προσηλωθέντες.
• Καὶ ἐκδικῶν ἐπὶ πάντα τὰ ἐπιτηδεύματα αυτ
των.» Εἴγε τις εὑρίσκετο ἀνθιστάμενος.
• Υψοῦτε Κύριον τὸν Θεὸν ἡμῶν καὶ προσκυνεῖτε
εἰς ὄρος ἅγιον αὐτοῦ, ὅτι ἅγιος Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν.
– Καὶ προσκυνεῖτε, δηλονότι τὸν Κύριον, ἐν τῷ
ἁγίῳ ὄρει αὐτοῦ. ῎Ορος δὲ ἅγιον ἡ Σιὼν καὶ ὁ οὐρανὰς καὶ ἡ Ἐκκλησία, καὶ τὸ ὕψος τῆς θεογνωσίας.
• Ψαλμὸς εἰς ἐξομολόγησιν. ᾿Αλαλάξατε τῷ Θεῷ,
πᾶσα ἡ γῆ - δουλεύσατε τῷ Κυρίῳ ἐν εὐφροσύνῃ.
Τῷ ἀπαλλάξαντι ἡμᾶς τῆς πικρᾶς τυραννίδος τοῦ
διαβόλου.
• Αὐτὸς ἐποίησεν ἡμᾶς, καὶ οὐχ ἡμεῖς.» — Τουτἐστι, Θεοῦ ἐσμὲν ποίημα καὶ οὐκ ἀνθρώπων· εἰ γὰρ
καὶ δοκοῦσιν οἱ πατέρες ποιεῖν τὰ τέκνα, ἀλλ᾽ οὖν
ὁ θεὸς ταῦτα ποιεῖ. Οἱ δὲ πατέρες μόνον διακονοῦσι
τῷ θείῳ προστάγματι.
· Εἰσέλθετε εἰς τὰς πύλας αὐτοῦ ἐν ἐξομολογήσε:, εἰς τὰς αὐλὰς αὐτοῦ ἐν ὕμνοις.» - Πύλας και
αὐλὰς Θεοῦ τὰς κατὰ τόπους ἐκκλησίας καλεῖ.
• Αἰνεῖτε τὸ ὄνομα αὐτοῦ· ὅτι χρηστός Κύριος
εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ, καὶ ἕως καὶ γενεάς ή
ἀλήθεια αὐτοῦ. Αλήθειαν εἴρηκεν ἐνταῦθα τὸ
τῶν θείων ἐπαγγελιῶν ἀψευδές.
• Τῷ Δαυτό ψαλμός. Ελεον καὶ κρίσιν ᾆσομαί σοι,
Κύριε.» - Υπομνήσω σου μετ' ᾠδῆς, Κύριε, τὸν
ἔλεον καὶ τὴν κρίσιν· ἐλεήμων γὰρ ὑπάρχεις καὶ δια
καιός.
• Ψαλῶ καὶ συνήσω ἐν ὁδῷ ἀμώμῳ. Οδεύων
πολιτευόμενος ἀμώμως, ψαλῶ σοι, καὶ συνήσω τα
ψαλλόμενα, τουτέστι, ψαλῶ μετά συνέσεως.
• Πότε ήξεις πρός με;» — Διαπύρως ἐπιθυμοῦντα τοῦ ἐλθεῖν σε πρός με καὶ μονὴν μετὰ τοῦ Παν
τρός σου ποιήσασθαι παρ' ἐμοί.
• Οι προετιθέμην πρὸ ὀφθαλμῶν μου πράγμα
παράνομον.» - Οὐκ ἠνειχόμην ὁρᾷν ἡ αἰσθητῶς
ἢ νοητῶς, τουτέστιν ἐνθυμεῖσθαι πράξιν παράνομον.
• Ποιοῦντας παραβάσεις εμίσησα. Τους πα
ραβαίνοντας τὰς θείας ἐντολὰς, εἴτε τὰς πρὸς ἀνα
θρώπους συνθήκας, ἀπεστρεφόμην.
στον. Ο -
• Εκκλίνοντος ἀπ' ἐμοῦ τοῦ πονηροῦ οὐκ ἐγίνω-
᾿Αντὶ τοῦ κατεφρόνουν, καὶ ὡ; μὴ γεγονυίαν ἡγούμην τὴν αὐτοῦ ὑποχώρησιν· οὐ χρή
γὰρ τῆς τοῦ πονηροῦ φιλανθρωπία; ἀντέχεσθαι, εἰ
μὴ μεταβάλλοι τὸν τρόπον.
β
Ο
• Οἱ ὀφθαλμοί μου ἐπὶ τοὺς πιστοὺς τῆς γῆς. –
Ἐκείνοις προσεῖχον, καὶ συνέδροις ἐχρώμην τοῖ:
πιστοῖς ἐπιδεικνυμένοις τῷ Θεῷ ἐκ τῆς θεοφιλούς
πολιτείας αὐτῶν.
• Λαλῶν ἄδικα οὐ κατεύθυνεν ἐνώπιον τῶν
Λέγων ἄδικα οὐ κατευδ.
ὀφθαλμῶν μου.»
τὸ ἐνώπιόν μου ἐφ᾽ οἷς ἐσπούδαζε δηλαδή· ἀλλ' ἡλέγ
χετο δηλονότι καὶ τοῦ σκοποῦ διημάρτανεν.
• Εἰς τὰς πρωίας ἀπέκτεινον πάντας τοὺς ἁμαρ
τωλοὺς τῆς γῆς. ο -- Ιστορικῶς μὲν ὁ μακάριο; Ιω·
σίας τοὺς ἐν τῇ ὑπ' ἐκεῖνον γῇ ὄντας ἱερεῖς τῶν ἐξδώλων ἀπέκτανε καὶ πάντας τοὺς μὴ πρὸς θεοσέ
βειαν ἐπιστρέφοντας ἐκ τῆς Ἱερουσαλήμ ἐξωλόθρευε
κατὰ τὰς πρωΐας, τοῦ τοιούτου μύσους ἐκκαθαίρων
τὴν ἱερὰν πόλιν, ὅταν τῆς διανοίας νηφούσης άσφα
λεστέρω; αἱ πράξεις γίνωνται. Κατὰ δὲ ἀναγωγής
πρωΐαν ύποληπτέον, ὅταν ἡ τοῦ Παναγίου Πνεύματ
τος ἀκτὶς ἐπιλάμπῃ τῇ διανοίᾳ, καὶ ἁμαρτωλούς
γῆς ἀποκτεινομένους, εἴτουν ἀφανιζομένου;, τοὺς
ἐμπαθεῖς λογισμοὺς τοὺς ἐκ τοῦ γεώδους σώματος καὶ
τῶν γηίνων ἁπλῶς φυομένους, πόλιν δὲ Κυρίου τὴν
εὐσεβῆ ψυχήν. Δηλοῖ δὲ ἡ πρωία καὶ τὸ ταχέως
καὶ τὸ φανερῶς.
• Προσευχὴ τῷ πτωχῷ, ὅταν ἀκηδιάσῃ, καὶ ἔναντι
Κυρίου ἐκχέῃ τὴν δέησιν αὐτοῦ. — Πτωχὸν ἐνταῦθα
φησι τὸν θείας ἐπικουρίας δεόμενον, ἀκηδιάσαντι
τῷ πολέμῳ τῶν εἴτε ὁρατῶν εἴτε ἀοράτων ἐχθρῶν.
Εγκεινται δὲ τῷ ψαλμῷ καὶ προφητεῖαι περὶ Χριστοῦ.
«Κύριε, εἰσάκουσον τῇ προσευχῇ μου· καὶ ἡ
κραυγή μου πρὸς σὲ ἐλθέτω.» ὺς ὑπὸ πυρὸς
πεφρυγμένον ξύλον, οὕτω τὰ ὀστᾶ μου κατεξηράν
θησαν· ἡ γὰρ ἀθυμία τὴν ἐν αὐτοῖς φυσικὴν ἐκμάδα
κατεδαπάνησεν.
• Ἐπλήγην ὡσεὶ χόρτος, καὶ ἐξηράνθη ἡ καρδία
μου.» —"Ωσπερ ὁ χόρτος πληγεὶς μαραίνεται, οὕτω
κἀγὼ πληγείς τοῖς πειρασμοῖς ἐμαράνθην τὴν καρ
δίαν.
• Οτι επελαθόμην του φαγεῖν τὸν ἄρτον μου.»
Οἱ παλαιοὶ τὴν ὄρεξιν μνήμην καλούσι τροφής,
τὴν δὲ ἀνορεξίαν λήθην τροφῆς.
• Από φωνῆς τοῦ στεναγμού μου ἐκολλήθη τὸ
ὀστοῦν μου τῇ σαρκί μου.» - Ο γὰρ ἀληθὴς στε
ναγμὸς ἀναλίσκει τὴν παχύτητα τῶν χρεῶν, τῶν
μεταξέντων ὀστῷ καὶ δέρματι· τὸ δέρμα γὰρ ὠνό
μασε σάρκα.
• Ωμοιώθην πελεκᾶνι ἐρημικῷ· ἐγενήθην ὡσεὶ
νυκτικόραξ ἐν οικοπέδῳ.» -- Δι' ἑκάστου τῶν εἰρη
μένων ὀρνίθων τὴν ἑαυτοῦ δουλείαν ὑπέφηνεν· ὅ τε
γὰρ πελεκὰν ὑπὸ δειλίας τοῖς ἐρήμοις ἐνδιαιτᾶται,
καὶ ὁ νυκτικόραξ ὁμοίως τοῖς ἐρειπίοις προστρέχει
τῶν οἰκημάτων, καὶ τὸ στρουθίον δὲ διὰ δειλίαν
ἀγρυπνεῖ καὶ μόνον μένει ἐπὶ τοῦ δώματος, ὅ ἐστι
τὸ ἄνω τῆς στέγης καὶ ὕπαιθρον.
• Ολην τὴν ἡμέραν ὠνείδιζόν με οἱ ἐχθροί μου·
καὶ οἱ ἐπαινοῦντές με κατ' ἐμοῦ ὤμνυον.» Οι τα
• Υπερηφάνω ὀφθαλμῷ καὶ ἀπλήστῳ καρδίᾳ ἐμὰ θαυμάζοντες πρότερον ὤμνυον ὕστερον κατά
col. 1553–1554page 514 of 548
PG 142:1553τῶν ἐμῶν συμφορῶν, Μὴ πάθοιμεν, λέγοντες, & ὁ Λ - "Ωστε λύσαι τοῦ δεσμοῦ τῆς τῶν δαιμόνων δου δεῖνα, ἢ ὅρκους ἐπιβουλῆς ὤμνυον κατ᾿ ἐμοῦ. λείας τοὺς ἀπογόνους τῶν ἀποθανόντων τῇ ἀπι στία. «Ότι σποδὴν ὡσεὶ ἄρτον ἔφαγον, καὶ τὸ πόμα μου μετὰ κλαυθμοῦ ἑκίρνων.» – - Καὶ παρὰ τὸν τῆς τροφῆς καιρὸν ἐπὶ πρόσωπον ἐῤῥιμμένος, ἐπὶ σπου δοῦ καὶ πενθῶν, τῇ ἄχνῃ τοῦ πνεύματος σποδόν ἔσπων ἀντὶ τροφῆς, ἐφύρετο δέ μου τὸ πόμα τοῖς δάκρυσιν. Από προσώπου τῆς ὀργῆς σου καὶ τοῦ θυμοῦ σου. Ταῦτά μοι συνέβησαν ἀπὸ τῆς ὀργῆς σου, περιφραστικώς. 4 "Οτι ἐπάρας κατέῤῥαξάς με.» – Ότι ὑψώσας πρότερον, καταπεσεῖν ὕστερον καὶ συντριβῆναι με παρεχώρησα:. Α' ἡμέραι μου ὡσεὶ σκιὰ ἐκλίθησαν· κἀγὼ ὡσεὶ χόρτος ἐξηράνθην.» - Ταχέως παρήλθοσαν δίκην σκιᾶς· ἡ σκιὰ γὰρ τάχιστα μεταπίπτει τε καὶ παρ έρχεται. Σὺ ἀναστὰς οἰκτειρήσεις την Σιών.» Κατά μὲν τὸ πρόχειρον τὴν αἰσθητὴν Ἱερουσαλήμ, κατὰ δὲ τὸ βαθύτερον τὴν τῶν πιστῶν Ἐκκλησίαν διὰ τῆς ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως. “Οτι καιρὸς τοῦ οἰκτειρῆσαι αὐτήν, ὅτι ἥκει καιρός.» Η ὅτι ὁ τῇ αἰχμαλωσίᾳ ὡρισμένος και ρός, τουτέστιν ο' ἔτη πεπλήρωνται, ἢ ὅτι πάντες συνεπιτίθενται καὶ πολεμοῦσι τῇ Ἐκκλησίᾳ. Οτι ηὐδόκησαν οἱ δοῦλοί σου τοὺς λίθους αὐτῆς καὶ τὸν χοῦν αὐτῆς οἰκτειρήσουσιν.» Η ὅτι καὶ τοὺς καταλελυμένους λίθους τῆς Ἱερουσαλήμ Αγά πησαν οἱ ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας ἀνατωθέντες, καὶ ὁ ἐκ ς τῆς πορθήσεως χοῖς οἶκτον αὐτοῖς ἐντίθησιν· ἡ ὅτι οἱ ἀπόστολοι τοὺς στερεωτέρους μὲν πρὸς εὐσέβειαν εἰς οἰκοδομὴν τῆς Ἐκκλησίας ἡτοίμασαν, τοὺς ἀσθενεστέρους δὲ πρεπούσης ἐπιμελείας ἀξιώσου σ:ν. Καὶ φοβηθήσονται τὰ ἔθνη τὸ ὄνομά σου, Κύριε, καὶ πάντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς τὴν δόξαν σου.» Η διὰ τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον τοσαύτην μεταβολὴν τῶν αἰχμαλωτισθέντων, ἢ διὰ τὰ τελούμενα σημεία καὶ τέρατα ἐκ μόνης τῆς τοῦ Χριστοῦ ἐπικλήσεως, μᾶλλον δὲ ὕστερον, ὅτε ἥξει Κύριος μετὰ δυνάμεως καὶ δόξης πολλής. Γραφήτω αὕτη εἰς γενεὰν ἑτέραν.» ρισθήτω αὕτη ἡ προσευχή, τουτέστιν ὁ παρὼν ψαλο Τοῦ ἀναγγείλαι ἐν Σιὼν τὸ ὄνομα Κυρίου.» Τὸ τοῦ Πατρός· Εφανέρωσα γάρ σου τὸ ὄνομα τοῖς. ἀνθρώποις Καὶ τὴν αἴνεσιν αὐτοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ. - Ηνει γὰρ τὸν Πατέρα συνεχῶς, αὐτῷ τὰ πάντα ἀνατιθεὶς. Ἐν τῷ ἐπισυναχθῆναι λαοὺς ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ βα σιλεῖς τοῦ δουλεύειν τῷ Κυρίῳ.» Ἐποίει δὲ τὴν αἴνεσιν τοῦ Πατρός, ὅτε συνήγοντο πρὸς αὐτὸν οἱ λαοὶ καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ἕως ἀπόστολοι ἐπὶ τῷ πιστεύσαντες δοῦλοι εἶναι αὐτοῦ, Κύριον ὄντως κατά τὴν θεότητα. «Απεκρίθη αὐτῷ ἐν ὁδῷ ἰσχύος αὐτοῦ.» — Συμ περάνας ταύτην την προφητείαν, ἔχεται πάλιν τῆς πρώτης ἀκολουθίας, καί φησιν ἀπεκρίθη, ὅ ἐστι νῦν ἀντὶ τοῦ ἐλάλησεν ἁπλῶς αὐτῷ, ἤτοι τῷ Θεῷ, πρὸς ἐν ἡ προσευχὴ τοῦ παρόντος ψαλμοῦ. Ἐλά λησε δὲ ὁ πτωχός, δηλαδὴ ὁ ἀκηδιάσας. Οδὸν δὲ Ισχύος υποληπτέον τὸν καιρὸν ἐν ᾧ ἔτι δύναται, και οὔπω τέλεον ὑπὸ τῆς ἀκηδίας ἠσθένησεν οὐδὲ κατα βέβληται παντελῶς. Τὴν ὀλιγότητα τῶν ἡμερῶν μου ἀναγγελών μοι. ο - Τὴν ὀλίγην ποσότητα τῶν ὑπολειφθεισῶν μοι τῆς ζωῆς ἡμερῶν δήλωσόν μοι, ἵνα συντονωτές ραν θήσω τὴν ἐπιμέλειαν τῆς ψυχῆς. Μὴ ἀναγάγῃς με ἐν ἡμίσει ἡμερῶν μου.» - Ανα γωγὴν λέγει τὴν ἐκδημίαν τῆς ψυχῆς ἐκ τοῦ σώματ τος· ἥμισυ δὲ ἡμερῶν τὸν πρὸ τοῦ γήρως καιρόν. Φησὶν οὖν· Δός μοι τὴν μέχρι γήρως ζωήν, ἵνα ποιήσω καρποὺς σωτηρίας. Ἐν γενεᾷ γενεῶν τὰ ἔτη σου. Παρέλκει τῇ προσευχῇ καὶ δόγματα καὶ γενεὰν μὲν γενεῶν τὸ ἀεί φησιν, ἔτη δὲ καὶ τοῦ εἶναι παράτασιν. Κατ' ἀρχὰς σύ, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας. Εδραίαν ἐποίησας. Καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί.» Τῆς ἐνεργητικῆς σου δυνάμεως ποιήματα ὁ οὐρανὸς καὶ τὸ στερέωμα. Αὐτοὶ ἀπολοῦνται. ο ματα. Σὺ δὲ διαμένεις. μᾶς, εἰς τὴν τοῦ νέου λαοῦ γενεάν· ἐπειδὴ ὁ παλαιός τής. ταῖς ἐγκειμέναις αὐτῇ περὶ Χριστοῦ προφητείαις Απίστησεν. Καὶ λαὸς ὁ κτιζόμενος αινέσει τὸν Κύριον. ο Ο κτιζόμενος εἴρηκε διὰ τὴν ἄχρι συντελείας ἐπίσ δοσιν τῶν πιστευόντων. Κτίσιν δέ μοι νόει μὴ τὴν οὐσίωσιν, ἀλλὰ τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταβολήν. “Οτι ἐξέκυψεν ἐξ ὕψους ἁγίου αὐτοῦ.» Ανω μείνας καὶ κάτω φανείς. Κύριος ἐξ οὐρανοῦ ἐπὶ τὴν γῆν ἐπέβλεψε. ο Διὰ τῆς ἐπισκοπῆς τὴν παρουσίαν ἐνέφηνε. Τοῦ ἀκοῦσαι τοῦ στεναγμοῦ τῶν πεπεδημένων. Τοῦ στεναγμοῦ ἐν ἐστέναζον οἱ δίκαιοι ὑπὲρ τῶν πεπεδημένων ταῖς τῶν ἁμαρτημάτων σειραί;. Τοῦ λύσαι τοὺς υἱοὺς τῶν τεθανατωμένων. Αλλοιούμενοι ὡς ποιής Αναλλοίωτος ὡς ποιη Καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται. ο Εφερμηνευτικὰ ταῦτα τῶν ἀνωτέρων. Τὸ δὲ ἐλίξεις ἀντὶ τοῦ συστελεῖς, παλαιωθέντας δηλονότι, και μετ ταποιήσεις πρὸς καινότητα. «Οἱ υἱοὶ τῶν δούλων σου κατασκηνώσουσιν. -- - Οι υἱοὶ τῶν ἀποστόλων κατασκηνώσουσιν ἐν τῇ Ἐκκλησ σία. Καὶ τὸ σπέρμα αὐτῶν, ἤτοι τὸ κήρυγμα αίων νίως κατευθυνθήσεται εὐοδούμενον. ΨΑΛΜΟΣ ΡΒ'. Ψαλμὸς τῷ Δαβίδ.» — Τῷ Κυρίῳ εὐχαριστή βιος. Ευλόγει, ή ψυχή μου, τὸν Κύριον, καὶ πάντα τὰ ἐντός μου τὸ ὄνομα τὸ ἅγιον αὐτοῦ· εὐλόγει, ἡ ψυχή μου, τὸν Κύριον, καὶ πάντα τὰ ἐντός μου.
τῶν ἐμῶν συμφορῶν, Μὴ πάθοιμεν, λέγοντες, & ὁ Λ - "Ωστε λύσαι τοῦ δεσμοῦ τῆς τῶν δαιμόνων δου
δεῖνα, ἢ ὅρκους ἐπιβουλῆς ὤμνυον κατ᾿ ἐμοῦ.
λείας τοὺς ἀπογόνους τῶν ἀποθανόντων τῇ ἀπιστία.
«Ότι σποδὴν ὡσεὶ ἄρτον ἔφαγον, καὶ τὸ πόμα
μου μετὰ κλαυθμοῦ ἑκίρνων.» – - Καὶ παρὰ τὸν τῆς
τροφῆς καιρὸν ἐπὶ πρόσωπον ἐῤῥιμμένος, ἐπὶ σπου
δοῦ καὶ πενθῶν, τῇ ἄχνῃ τοῦ πνεύματος σποδόν
ἔσπων ἀντὶ τροφῆς, ἐφύρετο δέ μου τὸ πόμα τοῖς
δάκρυσιν.
• Από προσώπου τῆς ὀργῆς σου καὶ τοῦ θυμοῦ
σου. Ταῦτά μοι συνέβησαν ἀπὸ τῆς ὀργῆς σου,
περιφραστικώς.
4 "Οτι ἐπάρας κατέῤῥαξάς με.» – Ότι ὑψώσας
πρότερον, καταπεσεῖν ὕστερον καὶ συντριβῆναι με
παρεχώρησα:.
• Α' ἡμέραι μου ὡσεὶ σκιὰ ἐκλίθησαν· κἀγὼ ὡσεὶ
χόρτος ἐξηράνθην.» - Ταχέως παρήλθοσαν δίκην
σκιᾶς· ἡ σκιὰ γὰρ τάχιστα μεταπίπτει τε καὶ παρ·
έρχεται.
• Σὺ ἀναστὰς οἰκτειρήσεις την Σιών.» Κατά
μὲν τὸ πρόχειρον τὴν αἰσθητὴν Ἱερουσαλήμ, κατὰ
δὲ τὸ βαθύτερον τὴν τῶν πιστῶν Ἐκκλησίαν διὰ τῆς
ἐκ νεκρῶν ἀναστάσεως.
• “Οτι καιρὸς τοῦ οἰκτειρῆσαι αὐτήν, ὅτι ἥκει
καιρός.» Η ὅτι ὁ τῇ αἰχμαλωσίᾳ ὡρισμένος και
ρός, τουτέστιν ο' ἔτη πεπλήρωνται, ἢ ὅτι πάντες
συνεπιτίθενται καὶ πολεμοῦσι τῇ Ἐκκλησίᾳ.
• Οτι ηὐδόκησαν οἱ δοῦλοί σου τοὺς λίθους αὐτῆς·
καὶ τὸν χοῦν αὐτῆς οἰκτειρήσουσιν.» Η ὅτι καὶ
τοὺς καταλελυμένους λίθους τῆς Ἱερουσαλήμ Αγάπησαν οἱ ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας ἀνατωθέντες, καὶ ὁ ἐκ ς
τῆς πορθήσεως χοῖς οἶκτον αὐτοῖς ἐντίθησιν· ἡ ὅτι
οἱ ἀπόστολοι τοὺς στερεωτέρους μὲν πρὸς εὐσέβειαν
εἰς οἰκοδομὴν τῆς Ἐκκλησίας ἡτοίμασαν, τοὺς
ἀσθενεστέρους δὲ πρεπούσης ἐπιμελείας ἀξιώσουσ:ν.
• Καὶ φοβηθήσονται τὰ ἔθνη τὸ ὄνομά σου, Κύριε,
καὶ πάντες οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς τὴν δόξαν σου.»
Η διὰ τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον τοσαύτην μεταβολὴν
τῶν αἰχμαλωτισθέντων, ἢ διὰ τὰ τελούμενα σημεία
καὶ τέρατα ἐκ μόνης τῆς τοῦ Χριστοῦ ἐπικλήσεως,
μᾶλλον δὲ ὕστερον, ὅτε ἥξει Κύριος μετὰ δυνάμεως
καὶ δόξης πολλής.
'Apo-
• Γραφήτω αὕτη εἰς γενεὰν ἑτέραν.»
ρισθήτω αὕτη ἡ προσευχή, τουτέστιν ὁ παρὼν ψαλο
• Τοῦ ἀναγγείλαι ἐν Σιὼν τὸ ὄνομα Κυρίου.» -
Τὸ τοῦ Πατρός· Εφανέρωσα γάρ σου τὸ ὄνομα τοῖς.
ἀνθρώποις
• Καὶ τὴν αἴνεσιν αὐτοῦ ἐν Ἱερουσαλήμ. - Ηνει
γὰρ τὸν Πατέρα συνεχῶς, αὐτῷ τὰ πάντα ἀνατι
θείς.
__
• Ἐν τῷ ἐπισυναχθῆναι λαοὺς ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ βασιλεῖς τοῦ δουλεύειν τῷ Κυρίῳ.» Ἐποίει δὲ τὴν
αἴνεσιν τοῦ Πατρός, ὅτε συνήγοντο πρὸς αὐτὸν οἱ
λαοὶ καὶ οἱ ἄρχοντες αὐτῶν ἕως ἀπόστολοι ἐπὶ τῷ
πιστεύσαντες δοῦλοι εἶναι αὐτοῦ, Κύριον ὄντως κατά
τὴν θεότητα.
«Απεκρίθη αὐτῷ ἐν ὁδῷ ἰσχύος αὐτοῦ.» — Συμ
περάνας ταύτην την προφητείαν, ἔχεται πάλιν τῆς
πρώτης ἀκολουθίας, καί φησιν ἀπεκρίθη, ὅ ἐστι
νῦν ἀντὶ τοῦ ἐλάλησεν ἁπλῶς αὐτῷ, ἤτοι τῷ Θεῷ,
πρὸς ἐν ἡ προσευχὴ τοῦ παρόντος ψαλμοῦ. Ἐλάλησε δὲ ὁ πτωχός, δηλαδὴ ὁ ἀκηδιάσας. Οδὸν δὲ
Ισχύος υποληπτέον τὸν καιρὸν ἐν ᾧ ἔτι δύναται, και
οὔπω τέλεον ὑπὸ τῆς ἀκηδίας ἠσθένησεν οὐδὲ κατα
βέβληται παντελῶς.
• Τὴν ὀλιγότητα τῶν ἡμερῶν μου ἀναγγελών
μοι. ο - Τὴν ὀλίγην ποσότητα τῶν ὑπολειφθεισῶν
μοι τῆς ζωῆς ἡμερῶν δήλωσόν μοι, ἵνα συντονωτές
ραν θήσω τὴν ἐπιμέλειαν τῆς ψυχῆς.
Μὴ ἀναγάγῃς με ἐν ἡμίσει ἡμερῶν μου.» - Ανα
γωγὴν λέγει τὴν ἐκδημίαν τῆς ψυχῆς ἐκ τοῦ σώματ
τος· ἥμισυ δὲ ἡμερῶν τὸν πρὸ τοῦ γήρως καιρόν.
Φησὶν οὖν· Δός μοι τὴν μέχρι γήρως ζωήν, ἵνα
ποιήσω καρποὺς σωτηρίας.
• Ἐν γενεᾷ γενεῶν τὰ ἔτη σου. Παρέλκει
τῇ προσευχῇ καὶ δόγματα καὶ γενεὰν μὲν γενεῶν
τὸ ἀεί φησιν, ἔτη δὲ καὶ τοῦ εἶναι παράτασιν.
• Κατ' ἀρχὰς σύ, Κύριε, τὴν γῆν ἐθεμελίωσας.
· Εδραίαν ἐποίησας.
• Καὶ ἔργα τῶν χειρῶν σού εἰσιν οἱ οὐρανοί.»
Τῆς ἐνεργητικῆς σου δυνάμεως ποιήματα ὁ οὐρανὸς
καὶ τὸ στερέωμα.
• Αὐτοὶ ἀπολοῦνται. ο
ματα.
• Σὺ δὲ διαμένεις.
μᾶς, εἰς τὴν τοῦ νέου λαοῦ γενεάν· ἐπειδὴ ὁ παλαιός τής.
ταῖς ἐγκειμέναις αὐτῇ περὶ Χριστοῦ προφητείαις
Απίστησεν.
• Καὶ λαὸς ὁ κτιζόμενος αινέσει τὸν Κύριον. ο -
Ο κτιζόμενος εἴρηκε διὰ τὴν ἄχρι συντελείας ἐπίσ
δοσιν τῶν πιστευόντων. Κτίσιν δέ μοι νόει μὴ τὴν
οὐσίωσιν, ἀλλὰ τὴν ἐπὶ τὸ κρεῖττον μεταβολήν.
• “Οτι ἐξέκυψεν ἐξ ὕψους ἁγίου αὐτοῦ.»
Ανω μείνας καὶ κάτω φανείς.
• Κύριος ἐξ οὐρανοῦ ἐπὶ τὴν γῆν ἐπέβλεψε. ο -
Διὰ τῆς ἐπισκοπῆς τὴν παρουσίαν ἐνέφηνε.
• Τοῦ ἀκοῦσαι τοῦ στεναγμοῦ τῶν πεπεδημένων.
Τοῦ στεναγμοῦ ἐν ἐστέναζον οἱ δίκαιοι ὑπὲρ τῶν
πεπεδημένων ταῖς τῶν ἁμαρτημάτων σειραί;.
• Τοῦ λύσαι τοὺς υἱοὺς τῶν τεθανατωμένων.
Αλλοιούμενοι ὡς ποιής
Αναλλοίωτος ὡς ποιη-
• Καὶ πάντες ὡς ἱμάτιον παλαιωθήσονται. ο -
Εφερμηνευτικὰ ταῦτα τῶν ἀνωτέρων. Τὸ δὲ ἐλίξεις
ἀντὶ τοῦ συστελεῖς, παλαιωθέντας δηλονότι, και μετ
ταποιήσεις πρὸς καινότητα.
«Οἱ υἱοὶ τῶν δούλων σου κατασκηνώσουσιν. -- - Οι
υἱοὶ τῶν ἀποστόλων κατασκηνώσουσιν ἐν τῇ Ἐκκλησ
σία. Καὶ τὸ σπέρμα αὐτῶν, ἤτοι τὸ κήρυγμα αίων
νίως κατευθυνθήσεται εὐοδούμενον.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΒ'.
• Ψαλμὸς τῷ Δαβίδ.» — Τῷ Κυρίῳ εὐχαριστή
βιος.
• Ευλόγει, ή ψυχή μου, τὸν Κύριον, καὶ πάντα τὰ
ἐντός μου τὸ ὄνομα τὸ ἅγιον αὐτοῦ· εὐλόγει, ἡ
ψυχή μου, τὸν Κύριον, καὶ πάντα τὰ ἐντός μου.—
col. 1555–1556page 515 of 548
PG 142:1555Εντός λέγει τους λογισμούς, τὰς ἀνθυμήσεις καὶ ἡ ἡ καὶ τοὺς κατά (?) διηνεκές ἀπογόνους ἔσεσθαί φησι πάσας δυνάμεις ψυχῆς. Καὶ μὴ ἐπιλανθάνου πάσας τὰς ἀνταποδόσεις αὐτοῦ.» Ανταποδόσεις φησὶ τὰς εὐεργεσία; λαβόντες γὰρ καλὰ ἀπεδώκαμεν πονηρὰ διὰ τῆς παρακοῆς· αὐτὸς δὲ αὖθις ἀνταπέδωκεν ἀναθά. Εἶτα καταλέγει τὰς ἀνταποδόσεις ἐφεξῆς. Τὸν λυτρούμενον ἐκ φθορᾶς τὴν ζωήν σου.» Τὸν ἄφθαρτον ζωήν σοι δωρούμενον ἐν τῇ ἀναστάσει. Τὸν στεφανοῦντά σε ἐν ἑλέεσι καὶ οἰκτειρμοίς.» Τὸν δρόμον τελέσασαν καὶ τὴν πίστιν τηρήσα σαν. Ἐν ἑλέει δὲ εἴρηκεν, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ἔργων μόνον δικαιοῦται, εἰ μὴ τὸν ἔλεον παραμίξας ὁ Δεσπότης ἀναπληρώσει τὸ ἐλλεῖπον. «Τὸν ἐμπιπλῶντα ἐν ἀγαθοῖς τὴν ἐπιθυμίαν σου. Τὴν ἐν ἀγαθοῖς δηλονότι, τουτέστι τὸν κορεννύν τα σε ἀγαθῶν, πεινῶντα ἀγαθῶν. Ανακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου.» Τὸ ἐκ τῶν παθῶν γῆρας ἀποῤῥιπτούσης, ὡς ἐκεῖνος τὸ ἐκ τῶν πτερῶν, καὶ διὰ μετανοίας ἀνανεουμένη;, ὡς ἐκεῖνος διὰ παλιμφυΐας πετρών. Ποιῶν ἐλεημοσύνας ὁ Κύριος, καὶ κρῖμα πᾶσι τοῖς ἀδικουμένοις. — Λείπει τὸ ἐστίν. «Ότι μετὰ τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τῆς γῆς Ακραταίωσε Κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐπὶ τοῖς φοβουμένοις αὐτόν. ο Ἐκ τοῦ μείζονος ἐν ἡμῖν δια στήματος παραδειγματίζει τὸ ἄμετρον ἔλεος τοῦ Θεοῦ, καί φησιν· Οσον τὸ διάστημα τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τῆς γῆς, τοσοῦτον τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐστήριξεν ἐπὶ τοὺς φοβουμένους αὐτὸν ὁ Κύριος. «Οτι αὐτὸς ἔγνω τὸ πλάσμα ἡμῶν.» Εἰκότως ἀνέχεται καὶ φιλανθρωπεύεται· καὶ γὰρ αὐτὸς ὁ πλά σας οἶδε τὸ καθ᾽ ἡμᾶς πλάσμα, τουτέστι τὴν φύσιν, ὅτι πολλὴν ἔχει ἀσθένειαν. Εμνήσθη ότι χοῦς ἐσμέν.» — Εφερμηνευτι πὸν τοῦ προῤῥηθέντος· οἶδε γάρ, φησὶν, ὅτι ἐκ χοὺς ἐπλάσθημεν αὐτόθεν ἀσθενοῦς. Ανθρωπος ώσει χόρτος αἱ ἡμέραι αὐτοῦ.» Εὐμάραντοι καὶ πρόσκαιροι· ἡμέραν δὲ λέγει τὴν ζωήν. Ωσεὶ ἄνθος τοῦ ἀγροῦ οὕτως ἐξανθήσει. Νῦν μὲν ὡραῖος ὢν, ὕστερον δὲ μαραινόμενος καὶ φθειρόμενος κατὰ τὴν διάζευξιν. τῶν φυλασσόντων τὰς τοῦ Θεοῦ ἐντολὰς, καὶ ἐν νῷ στρεφόντων αὐτὰς, ὥστε ἐνεργεῖν καὶ πληροῦν. Απο γόνους δὲ νοητέον, εἴτε σαρκικούς εἴτε πνευματικοὺς, τοὺς τὴν πρὸς τοὺς προγόνους γνησιότητα διά τοῦ τρόπου ἐπαληθίζοντας. Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ, δυνατοὶ ἰσχύν.· Δυνατούς ἐν ἰσχύϊ λέγει τοὺς ἀσθενεῖς. Ποιοῦντες τὸν λόγον αὐτοῦ. ) — Οἱ πληροῦντες παν πρόσταγμα αὐτοῦ ἅμα τῷ ἀκοῦσαι ἀγγελοπρεπῶς τῆς φωνῆς τῶν κατὰ μέρος προσταγμάτων αὐτοῦ. «Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ, λειτουργοὶ αὐτοῦ ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ. Εἰπὼν τοὺς ἀγγέλους, λέγει καὶ τὰς ἄλλας πράξεις τῶν ἀσωμάτων δυνάμεων. Ἐν παντὶ τόπῳ τῆς δεσποτείας αὐτοῦ. πάντων δεσπόζει ὁ Κύριος, καὶ πᾶς τόπος τῆς δε σποτείας αὐτοῦ. Εἰ δ᾽ ἐν παντὶ τόπῳ διδασκόμεθα τὸν Κύριον εὐλογεῖν, δῆλον ὡς οἱ μὴ δυνάμενοι τὴν ᾠδὴν Κυρίου ᾄδειν ἐπὶ γῆς ἀλλοτρίας ἐκβάλλονται. ΨΑΛΜΟΣ ΡΓ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου. – Ο πρὸ τούτου μὲν εὐχαριστήριος τῷ Κυρίῳ ἕνεκα τῶν εἰς ἡμᾶς καθ' ἑκάστην γινομένων εὐεργεσιῶν· οὗτος δὲ ἕνεκα τῶν κτισμάτων αὐτοῦ δοξάζει τὸν Θεόν. Ευλόγει, ἡ ψυχή μου, τὸν Κύριον, Κύριε ὁ Θεός μου, ἐμεγαλύνθης σφόδρα. ο Μέγας λίαν ἐγνώσθης ἡμῖν ἀπὸ τῆς μεγαλουργίας καὶ προνοίας τῶν κτι σμάτων. Εξομολόγησιν καὶ εὐπρέπειαν ἐνεδύσω. « χαριστίαν καὶ μεγαλοπρέπουσαν τιμὴν περιέθου σὺν τῷ, τὸ μὲν ὅτι δι' ἡμᾶς τὸν κόσμον παρήγαγες, τὸ δ᾽ ὅτι τοιοῦτον ἔργον εἰργάσω μέγα καὶ θαυμαστόν. Αναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον.» — Διδάσκει διὰ τούτων ὡς ἡ θεία φύσις υπέρλαμπρος καὶ τῶν ὅλων ἔχει τὴν γνῶσιν, καὶ ὅτι ἀόρατος ὑπάρχει καὶ ἀκατάληπτος. Εκτείνων τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ δέῤῥιν.» Οὕτως εὐχερῶς, ὡς ἐκτείνει τις δέρμα. Ο στεγάζων ἐν ὕδατι τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ. "Οτι πνεῦμα διῆλθεν ἐν αὐτῷ, καὶ οὐχ ὑπάρξει.» - Τὰ ὑψηλὰ αὐτοῦ, ἤτοι τὸ στερέωμα. Ὅτι ἐν αὐτῷ πνεῦμα, τουτέστιν ἡ ψυχή, διῆλθεν, ἤτοι παρῆλθε, καὶ εὐθὺς οὐχ ὑπάρξει ὁ ἄνθρωπος κατὰ τὸν παρόντα βίον. Ταῦτα δὲ καὶ τὰ προειρημένα διὰ τὸ σῶμα ἐλέχθησαν. Καὶ οὐκ ἐπιγνώσεται καὶ ἔτι τὸν τόπον αὐτοῦ. Τόπον αὐτοῦ τὴν ἐνταῦθα λέγει θνητοπρεπή που λιτείαν τε καὶ κατάστασιν. Τὸ δὲ ἔλεος τοῦ Κυρίου ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως Από τοῦ αἰῶνος ἐπὶ τοῖς φοβουμένοις αὐτόν.» τοῦ παρόντος καὶ ἕως τοῦ μέλλοντος, ήγουν ὧδε κάτ κεῖ· χρὴ γὰρ κἀκεῖ τοῦ θείου ἐλέους πρὸς τὴν τῶν κολαστηρίων ἀποφυγήν. Καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ ἐπὶ υἱοὺς τῶν υἱῶν. Δικαιοσύνην λέγει τὴν ἀμοιβὴν τῶν κατορθωμάτων, Ο επισ Ὁ τιθεὶς νέφει τὴν ἐπίβασιν αὐτοῦ.» βαίνων νέφους, ὡς ἐπὶ τοῦ Σινᾶ, καὶ διὰ τούτου δὲ τὸ ἀόρατον τῆς θείας ὑποδηλοί φύσεως καὶ ἀκα τάληπτον. Ο περιπατῶν ἐπὶ πτερύγων ἀνέμων. κα ταῖς πτέρυξι τῶν ἀνέμων ἐποχούμενος. Διὰ τούτου δὲ τὸ πανταχοῦ παρεῖναι τὸν Θεὸν ὑπεσήμηνεν. Ο ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα, κα! τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πῦρ φλέγον.» — Καὶ τῆς ἀοράτου κτίσεως ποιητὴν κηρύττει τὸν Θεόν· διὰ δὲ τοῦ πνεύματος τὸ ὀξυκίνητον τῶν ἀγγέλων ἐδήλωσε, διὰ τοῦ πυρὸς πάλιν τὸ δραστικὸν καὶ ἐναργέστατον. «Ο θεμελιῶν τὴν γῆν ἐπὶ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῆς οὐ κλιθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος.» –
Εντός λέγει τους λογισμούς, τὰς ἀνθυμήσεις καὶ ἡ ἡ καὶ τοὺς κατά (?) διηνεκές ἀπογόνους ἔσεσθαί φησι
πάσας δυνάμεις ψυχῆς.
• Καὶ μὴ ἐπιλανθάνου πάσας τὰς ἀνταποδόσεις
αὐτοῦ.» -
Ανταποδόσεις φησὶ τὰς εὐεργεσία;·
λαβόντες γὰρ καλὰ ἀπεδώκαμεν πονηρὰ διὰ τῆς
παρακοῆς· αὐτὸς δὲ αὖθις ἀνταπέδωκεν ἀναθά. Εἶτα
καταλέγει τὰς ἀνταποδόσεις ἐφεξῆς.
• Τὸν λυτρούμενον ἐκ φθορᾶς τὴν ζωήν σου.»
Τὸν ἄφθαρτον ζωήν σοι δωρούμενον ἐν τῇ ἀναστάσει.
• Τὸν στεφανοῦντά σε ἐν ἑλέεσι καὶ οἰκτειρμοίς.»
Τὸν δρόμον τελέσασαν καὶ τὴν πίστιν τηρήσασαν. Ἐν ἑλέει δὲ εἴρηκεν, ὅτι οὐδεὶς ἐξ ἔργων μόνον
δικαιοῦται, εἰ μὴ τὸν ἔλεον παραμίξας ὁ Δεσπότης
ἀναπληρώσει τὸ ἐλλεῖπον.
«Τὸν ἐμπιπλῶντα ἐν ἀγαθοῖς τὴν ἐπιθυμίαν σου.
Τὴν ἐν ἀγαθοῖς δηλονότι, τουτέστι τὸν κορεννύν
τα σε ἀγαθῶν, πεινῶντα ἀγαθῶν.
• Ανακαινισθήσεται ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης σου.»
Τὸ ἐκ τῶν παθῶν γῆρας ἀποῤῥιπτούσης, ὡς ἐκεῖνος
τὸ ἐκ τῶν πτερῶν, καὶ διὰ μετανοίας ἀνανεουμένη;,
ὡς ἐκεῖνος διὰ παλιμφυΐας πετρών.
• Ποιῶν ἐλεημοσύνας ὁ Κύριος, καὶ κρῖμα πᾶσι
τοῖς ἀδικουμένοις. — Λείπει τὸ ἐστίν.
«Ότι μετὰ τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ ἀπὸ τῆς γῆς
Ακραταίωσε Κύριος τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐπὶ τοῖς φοβουμένοις αὐτόν. ο Ἐκ τοῦ μείζονος ἐν ἡμῖν διαστήματος παραδειγματίζει τὸ ἄμετρον ἔλεος τοῦ
Θεοῦ, καί φησιν· Οσον τὸ διάστημα τοῦ οὐρανοῦ
ἀπὸ τῆς γῆς, τοσοῦτον τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐστήριξεν ἐπὶ
τοὺς φοβουμένους αὐτὸν ὁ Κύριος.
«Οτι αὐτὸς ἔγνω τὸ πλάσμα ἡμῶν.» Εἰκότως
ἀνέχεται καὶ φιλανθρωπεύεται· καὶ γὰρ αὐτὸς ὁ πλά
σας οἶδε τὸ καθ᾽ ἡμᾶς πλάσμα, τουτέστι τὴν φύσιν,
ὅτι πολλὴν ἔχει ἀσθένειαν.
• Εμνήσθη ότι χοῦς ἐσμέν.» — Εφερμηνευτιπὸν τοῦ προῤῥηθέντος· οἶδε γάρ, φησὶν, ὅτι ἐκ χοὺς
ἐπλάσθημεν αὐτόθεν ἀσθενοῦς.
• Ανθρωπος ώσει χόρτος αἱ ἡμέραι αὐτοῦ.» —
Εὐμάραντοι καὶ πρόσκαιροι· ἡμέραν δὲ λέγει τὴν
ζωήν.
• Ωσεὶ ἄνθος τοῦ ἀγροῦ οὕτως ἐξανθήσει.
Νῦν μὲν ὡραῖος ὢν, ὕστερον δὲ μαραινόμενος καὶ
φθειρόμενος κατὰ τὴν διάζευξιν.
τῶν φυλασσόντων τὰς τοῦ Θεοῦ ἐντολὰς, καὶ ἐν νῷ
στρεφόντων αὐτὰς, ὥστε ἐνεργεῖν καὶ πληροῦν. Απο
γόνους δὲ νοητέον, εἴτε σαρκικούς εἴτε πνευματι
κούς, τοὺς τὴν πρὸς τοὺς προγόνους γνησιότητα διά
τοῦ τρόπου ἐπαληθίζοντας.
• Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον πάντες οἱ ἄγγελοι αὐτοῦ,
δυνατοὶ ἰσχύν.· Δυνατούς ἐν ἰσχύϊ λέγει τοὺς
ἀσθενεῖς.
• Ποιοῦντες τὸν λόγον αὐτοῦ. ) — Οἱ πληροῦντες
παν πρόσταγμα αὐτοῦ ἅμα τῷ ἀκοῦσαι ἀγγελοπρε
πῶς τῆς φωνῆς τῶν κατὰ μέρος προσταγμάτων
αὐτοῦ.
«Εὐλογεῖτε τὸν Κύριον πᾶσαι αἱ δυνάμεις αὐτοῦ,
λειτουργοὶ αὐτοῦ ποιοῦντες τὸ θέλημα αὐτοῦ. -
Εἰπὼν τοὺς ἀγγέλους, λέγει καὶ τὰς ἄλλας πράξεις
τῶν ἀσωμάτων δυνάμεων.
El
• Ἐν παντὶ τόπῳ τῆς δεσποτείας αὐτοῦ.
πάντων δεσπόζει ὁ Κύριος, καὶ πᾶς τόπος τῆς δε
σποτείας αὐτοῦ. Εἰ δ᾽ ἐν παντὶ τόπῳ διδασκόμεθα
τὸν Κύριον εὐλογεῖν, δῆλον ὡς οἱ μὴ δυνάμενοι τὴν
ᾠδὴν Κυρίου ᾄδειν ἐπὶ γῆς ἀλλοτρίας ἐκβάλλον
ται.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΓ'.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου.
– Ο πρὸ τούτου μὲν εὐχαριστήριος τῷ Κυρίῳ
ἕνεκα τῶν εἰς ἡμᾶς καθ' ἑκάστην γινομένων εὐεργε
σιῶν· οὗτος δὲ ἕνεκα τῶν κτισμάτων αὐτοῦ δοξάζει
τὸν Θεόν.
• Ευλόγει, ἡ ψυχή μου, τὸν Κύριον, Κύριε ὁ Θεός
μου, ἐμεγαλύνθης σφόδρα. ο Μέγας λίαν ἐγνώσθης
ἡμῖν ἀπὸ τῆς μεγαλουργίας καὶ προνοίας τῶν κτι
σμάτων.
• Εξομολόγησιν καὶ εὐπρέπειαν ἐνεδύσω. «
χαριστίαν καὶ μεγαλοπρέπουσαν τιμὴν περιέθου σὺν
τῷ, τὸ μὲν ὅτι δι' ἡμᾶς τὸν κόσμον παρήγαγες, τὸ
δ᾽ ὅτι τοιοῦτον ἔργον εἰργάσω μέγα καὶ θαυμαστόν.
• Αναβαλλόμενος φῶς ὡς ἱμάτιον.» — Διδάσκει
διὰ τούτων ὡς ἡ θεία φύσις υπέρλαμπρος καὶ τῶν
ὅλων ἔχει τὴν γνῶσιν, καὶ ὅτι ἀόρατος ὑπάρχει καὶ
ἀκατάληπτος.
• Εκτείνων τὸν οὐρανὸν ὡσεὶ δέῤῥιν.» Οὕτως
εὐχερῶς, ὡς ἐκτείνει τις δέρμα.
• Ο στεγάζων ἐν ὕδατι τὰ ὑπερῷα αὐτοῦ.
"Οτι πνεῦμα διῆλθεν ἐν αὐτῷ, καὶ οὐχ ὑπάρξει.» - Τὰ ὑψηλὰ αὐτοῦ, ἤτοι τὸ στερέωμα.
— Ὅτι ἐν αὐτῷ πνεῦμα, τουτέστιν ἡ ψυχή, διῆλθεν,
ἤτοι παρῆλθε, καὶ εὐθὺς οὐχ ὑπάρξει ὁ ἄνθρωπος
κατὰ τὸν παρόντα βίον. Ταῦτα δὲ καὶ τὰ προειρημέ
να διὰ τὸ σῶμα ἐλέχθησαν.
• Καὶ οὐκ ἐπιγνώσεται καὶ ἔτι τὸν τόπον αὐτοῦ.
Τόπον αὐτοῦ τὴν ἐνταῦθα λέγει θνητοπρεπή που
λιτείαν τε καὶ κατάστασιν.
• Τὸ δὲ ἔλεος τοῦ Κυρίου ἀπὸ τοῦ αἰῶνος καὶ ἕως
Από
τοῦ αἰῶνος ἐπὶ τοῖς φοβουμένοις αὐτόν.»
τοῦ παρόντος καὶ ἕως τοῦ μέλλοντος, ήγουν ὧδε κάτ
κεῖ· χρὴ γὰρ κἀκεῖ τοῦ θείου ἐλέους πρὸς τὴν τῶν
κολαστηρίων ἀποφυγήν.
• Καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ ἐπὶ υἱοὺς τῶν υἱῶν.—
Δικαιοσύνην λέγει τὴν ἀμοιβὴν τῶν κατορθωμάτων,
Ο επισ
• Ὁ τιθεὶς νέφει τὴν ἐπίβασιν αὐτοῦ.»
βαίνων νέφους, ὡς ἐπὶ τοῦ Σινᾶ, καὶ διὰ τούτου
δὲ τὸ ἀόρατον τῆς θείας ὑποδηλοί φύσεως καὶ ἀκατάληπτον.
• Ο περιπατῶν ἐπὶ πτερύγων ἀνέμων. κα
ταῖς πτέρυξι τῶν ἀνέμων ἐποχούμενος. Διὰ τούτου
δὲ τὸ πανταχοῦ παρεῖναι τὸν Θεὸν ὑπεσήμηνεν.
• Ο ποιῶν τοὺς ἀγγέλους αὐτοῦ πνεύματα, κα!
τοὺς λειτουργοὺς αὐτοῦ πῦρ φλέγον.» — Καὶ τῆς
ἀοράτου κτίσεως ποιητὴν κηρύττει τὸν Θεόν· διὰ δὲ
τοῦ πνεύματος τὸ ὀξυκίνητον τῶν ἀγγέλων ἐδήλωσε,
διὰ τοῦ πυρὸς πάλιν τὸ δραστικὸν καὶ ἐναργέστατον.
«Ο θεμελιῶν τὴν γῆν ἐπὶ τὴν ἀσφάλειαν αὐτῆς
οὐ κλιθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος.» –
- O
col. 1557–1558page 516 of 548
PG 142:1557περιτραπήσεται ποτε, εἰ καὶ σαλευθήσεται, οὔτε ἡ στον ἄρτου ποιητικὸν, καὶ πάλιν ἀσυνδέτως ὥστε μὴν τῆς κατὰ τὸ μέσον χώρας μετατεθήσεται. Αβυσσος ὡς ἱμάτιον τὸ περιβόλαιον αὐτῆς.» Πλῆθος ὑδάτων ὥσπερ ἔνδυμα, ἡ περιβολὴ αὐτοῦ τοῦ στοιχείου, ήγουν τῆς γῆς· ὁ γὰρ ὠκεανὸς περί κειται πανταχόθεν αὐτῇ, καὶ ὥσπερ νῆσος ἔνεστι τούτῳ ἡ γῆ. Ἐπὶ τῶν ὀρέων στήσεται ὕδατα. Δίκην τῶν βουνῶν ἀνάστησον τῆς θαλάσσης κύματα μετα χωριζόμενα. ᾿Απὸ ἐπιτιμήσεώς σου φεύξονται. ο - Από τῆς σῆς σφοδρᾶς κελεύσεως εἰς τουπίσω τραπήσονται. Από φωνῆς βροντῆς σου δειλιάσουσι.» Τὸ αἰτιατὸν εἶπεν ἀντὶ τοῦ αἰτίου· ἐκ γὰρ τοῦ τὴν φωνὴν ἤτοι τὸν ψόφον τῆς βροντῆς θεία νεύσει ποιοῦντος πνεύματος καὶ τὰ ὕδατα τρέμει και στερεὰ καὶ σώματος πολλάκις διίσταται τοῦ δηλω θέντος πνεύματος προσπίπτοντος αὐτοῖ;. Τὸν τρό μον δὲ τῶν ὑδάτων δειλίαν ἐκάλεσεν. Αναβαίνουσιν ὄρη, καὶ καταβαίνουσι πεδία εἰς τὸν τόπον δ, ἐθεμελίωσας αὐτά.» — Αναβα! νουσι τὰ ὕδατα ὡς ὁρμῇ ὑψούμενα, καὶ καταβαίνουσιν ὡς πεδία ταπεινούμενα, εἰς τὸν τόπον εν Αδρασας αὐτοῖς, ἤτοι ἐν ταῖς ἀφορισθείσαις τῇ θα λάσσῃ κοιλότησι τῆς γῆς. φαιδρῦναι πρόσωπον ἀνθρώπου ἐν ἐλαίῳ· τοῦτο δὲ κατὰ χρῆσιν ἀρχαίαν· ειώθασι γὰρ οἱ παλαιοὶ καὶ τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπον ἀλείφειν ἐλαίῳ. Καὶ ὁ οἶνος δὲ, φησὶν, ἐκ γῆς ὤν, εὐφραίνει καρδίαν αν θρώπου, καὶ ὁ ἄρτος ἐκ γῆς ὤν δυναμοῖ τὴν τοῦ ἀνω θρώπου καρδίαν. Χορτασθήσονται τὰ ξύλα τοῦ πεδίου.» Αρ δείας πλησθήσονται πάντα τὰ φυτὰ καὶ δένδρα τῆς γῆς. «Α' κέδροι τοῦ Λιβάνου, ἃς ἐφύτευσας.» τοῦ Λιβάνου καὶ τῶν ἐν αὐτῷ δένδρων καὶ τὰ λοιπὰ δεδήλωκεν ὄρη καὶ δένδρα. Τὸ ἐφύτευσας δὲ ἀντὶ τοῦ ἀνῆκας προστάγματι. Ἐκεῖ στρουθία ἐννοσσεύσουσι. Ἐν τοῖς φυσ τοῖς δένδροις, ἐν ταῖς κέδροις· διὰ δὲ τῶν στρουθίων καὶ τἄλλα δεδήλωκεν όρνεα. Τοῦ ἐρωδιοῦ κατοικία ἡγεῖται αὐτῶν. ν- Έρω διὸς εἶδος ὀρνέου πηγνύντος πρώτου τὴν καλιάν. Ορη τὰ ὑψηλὰ τοῖς ἐλάφοις, πέτρα καταφυγή τοῖς χοιρογρυλλίοις.» — Τὰ μὲν ὕψη τῶν ἐρέων καταφυγὴ ταῖς ἐλάφοις ὑπὸ τῆς Προνοίας γεγόνασι αἰδὲ τῶν πετρῶν καταδύσεις τοῖς λαγῳοῖς. «Εποίησε σελήνην εἰς καιρούς.» - Καιρούς λέγοι ἂν τοὺς τῆς νυκτός· ἢ ὅτι διὰ τὴν τῶν καιρῶν διδασκαλίαν ἡ σελήνη γεγένηται· διὰ γὰρ τῶν αὐτ τῆς αὐξήσεων καὶ μειώσεων οι μήνες μετρούνται, διὰ τῶν μηνῶν ὁ σύμπας ἐνιαυτός. Οριον ἔθου ὃ οὐ παρελεύσεται, οὐδὲ ἐπιστρέφουσι καλύψαι τὴν γῆν.» — Τὸ γὰρ ὁροθέσιον τῆς θαλάσσης οὐ παρελεύσονται τὰ ὕδατα ταύτης, οὐδ᾽ • Ο ήλιος ἔγνω τὴν δύσιν αὐτοῦ. Μεταφορι ἐπιστραφήσονται, ὅθεν κατ' ἀρχὰς ὑπεχώρησαν, ο κῶς ἐδήλωσε τὴν εὔκαιρον τοῦ ἡλίου ὑπὲρ γῆν που ὥστε πάλιν καλύψαι τὴν γῆν, καθὰ ταύτην ἐκάλυ ρείαν καὶ ὑπὸ γῆν. στον πρὸ τοῦ συναχθῆναι εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν καὶ ὀφθῆναι τὴν ξηράν. ἀγροῦ· προσδέ Προσλάβωνται Ποτιοῦσι πάντα τὰ θηρία τοῦ ξονται ὄναγροι εἰς δίψαν αὐτῶν.» οἱ ὄναγροι τὰ ὕδατα, ὅταν διψῶσι. Διψώδες δὲ ζῶον ὁ ἄναγρος, ὡς κατάξηρον. Ἐπ' αὐτὰ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώ 031.) - Ἐπ' αὐτὰ τὰ ὕδατα, τουτέστι παρὰ ταῖς ὄχθαις αὐτῶν, τὰ φίλυδρα σκηνώσει τῶν ὀρνέων. Ἐκ μέσου τῶν πετρῶν δώσουσι φωνήν.» - Τα ὕδατα δηλονότι μετὰ ῥύμης καὶ ἤχου τῶν πετρῶν ἐξερχόμενα. Ἔθου σκότος, καὶ ἐγένετο νύξ.» Ώρισας σκέτος παρυφιστῇ ὑποχωροῦντος τοῦ ἡλιακοῦ φωτ τὸς, καὶ τὸ τοιοῦτον σκότος ἐκάλεσε νύκτας. Σκύμνοι ωρυόμενοι τοῦ ἁρπάσαι καὶ ζητῆσαι παρὰ τῷ Θεῷ βρῶσιν αὐτοῖ;. Διὰ τοῦτο δεδή λωκεν ὅτι καὶ τοῖς θηρίοις ἡ Πρόνοια παρέχει τρο φήν. Τὸ δὲ παρὰ τῷ Θεῷ ἀντὶ τοῦ παρὰ τοῦ Θεοῦ ἢ παρὰ τῷ Θεῷ οὗταν. Επληρώθη ἡ γῆ τῆς κτίσεώς σου.» καὶ ἡ γῆ καὶ ἡ θάλασσα σῶν κτισμάτων. Πλήρης Δράκων οὗτος, ὃν ἔπλασας ἐμπαίζειν αὐτῷ.» Δράκοντα τὸ κἢτός φησιν ὡς ἐν τοῖς ἐναλίοις Ποτίζων ὄρη ἐκ τῶν ὑπερῴων αὐτοῦ.» — Εκ ὑπερμέγεθες, ὥσπερ ἐν τοῖς χερσαίοις ὁ δράκων. τῶν νεφελῶν. Εἰ δὲ τὰ ὄρη ποτίζονται, καὶ πᾶσα ἡ Τοῦτο δὲ τὸ κῆτος, φησὶν, ἔκτισας ἐνσκιρτᾷν ἐν αὐ γῆ δηλαδή. Επάγει δὲ καὶ τὴν χρείαν τῶν ὑετῶν, τῷ, δηλονότι τῷ ὕδατι. ὅτι διὰ τὴν τροφὴν οὗτος τῶν ἀνθρώπων, καὶ τὴν τῶν ζώων νομήν. Ἀπὸ καρποῦ τῶν ἔργων σου χορτασθήσεται ἡ γῆ.» – Καρπὸς τῶν ἔργων τοῦ Θεοῦ οἱ καρποί σύμπαντες· ἔργα γὰρ ἤτοι ποιήματα τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ γῆ καὶ τὰ ξύλα καὶ τὰ ζῶα, ἐπεὶ καὶ πάντα τὰ ὄντα. Γῆν δὲ λέγει συνήθως τοὺς ἐπὶ γῆς. Πάντα πρὸς σὲ προσδοκῶσι δοῦναι τὴν τροφὴν αὐτοῖς εὔκαιρον. 1 — Εν καιρῷ χρείας. κα Δόντος σου αὐτοῖς, συλλέξουσιν· ἀνοίξαντός σου τὴν χεῖρα τὰ σύμπαντα πλησθήσονται χρηστότητος.» Χεῖρα λέγει τὴν χορηγόν δύναμιν· χρηστότητα δὲ τὴν εὐεργεσίαν. Τὸ δὲ ἀνοίξαντος, ἀντὶ τοῦ φασ ῾Ο ἐξανατέλλων χόρτον τοῖς κτήνεσι, καὶ χλόην νερώσαντος. τῇ δουλείᾳ τῶν ἀνθρώπων.» - Δουλείαν τῶν ἀν θρώπων φησὶ τὰ τοῖς ἀνθρώποις δουλεύοντα ζώα. Τοῦ ἐξαγαγεῖν ἄρτον ἐκ τῆς γῆς. Ἐπὶ τοῦ το, φησί, ποτίζει τὰ ὄρη καὶ τὴν ἄλλην γῆν ὁ Θεὸς τοῖς ὑετοῖς, ὥστε ἐκ γῆς ἐξαγαγεῖν καὶ ἄρτον, ἤτοι Αποστρέψαντός σου τὸ πρόσωπον ταραχθήσονται.» - Πρόσωπόν φησι τὴν ἐπισκοπὴν· ταραχήν δὲ τὴν ἀθυμίαν καὶ τὴν δειλίαν· ὅταν γὰρ ἢ θυμοῦ βρασμός, ἢ κλύδων ἀθυμίας, ἢ κλόνος φόβου τε καὶ δειλίας, ή τρικυμία λογισμῶν ἀνεδράσεων καὶ ἀμε
περιτραπήσεται ποτε, εἰ καὶ σαλευθήσεται, οὔτε ἡ στον ἄρτου ποιητικὸν, καὶ πάλιν ἀσυνδέτως ὥστε
μὴν τῆς κατὰ τὸ μέσον χώρας μετατεθήσεται.
• Αβυσσος ὡς ἱμάτιον τὸ περιβόλαιον αὐτῆς.»
- Πλῆθος ὑδάτων ὥσπερ ἔνδυμα, ἡ περιβολὴ αὐτοῦ
τοῦ στοιχείου, ήγουν τῆς γῆς· ὁ γὰρ ὠκεανὸς περίκειται πανταχόθεν αὐτῇ, καὶ ὥσπερ νῆσος ἔνεστι
τούτῳ ἡ γῆ.
• Ἐπὶ τῶν ὀρέων στήσεται ὕδατα. Δίκην
τῶν βουνῶν ἀνάστησον τῆς θαλάσσης κύματα μετα
χωριζόμενα.
• ᾿Απὸ ἐπιτιμήσεώς σου φεύξονται. ο - Από
τῆς σῆς σφοδρᾶς κελεύσεως εἰς τουπίσω τραπήσονται.
• Από φωνῆς βροντῆς σου δειλιάσουσι.» Τὸ
αἰτιατὸν εἶπεν ἀντὶ τοῦ αἰτίου· ἐκ γὰρ τοῦ τὴν
φωνὴν ἤτοι τὸν ψόφον τῆς βροντῆς θεία νεύσει
ποιοῦντος πνεύματος καὶ τὰ ὕδατα τρέμει και
στερεὰ καὶ σώματος πολλάκις διίσταται τοῦ δηλω
θέντος πνεύματος προσπίπτοντος αὐτοῖ;. Τὸν τρό
μον δὲ τῶν ὑδάτων δειλίαν ἐκάλεσεν.
• Αναβαίνουσιν ὄρη, καὶ καταβαίνουσι πεδία
εἰς τὸν τόπον δ, ἐθεμελίωσας αὐτά.» — Αναβα!
νουσι τὰ ὕδατα ὡς ὁρμῇ ὑψούμενα, καὶ καταβαί
νουσιν ὡς πεδία ταπεινούμενα, εἰς τὸν τόπον εν
Αδρασας αὐτοῖς, ἤτοι ἐν ταῖς ἀφορισθείσαις τῇ θαλάσσῃ κοιλότησι τῆς γῆς.
φαιδρῦναι πρόσωπον ἀνθρώπου ἐν ἐλαίῳ· τοῦτο δὲ
κατὰ χρῆσιν ἀρχαίαν· ειώθασι γὰρ οἱ παλαιοὶ καὶ
τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπον ἀλείφειν ἐλαίῳ. Καὶ
ὁ οἶνος δὲ, φησὶν, ἐκ γῆς ὤν, εὐφραίνει καρδίαν αν
θρώπου, καὶ ὁ ἄρτος ἐκ γῆς ὤν δυναμοῖ τὴν τοῦ ἀνω
θρώπου καρδίαν.
• Χορτασθήσονται τὰ ξύλα τοῦ πεδίου.»
Αρδείας πλησθήσονται πάντα τὰ φυτὰ καὶ δένδρα τῆς
γῆς.
«Α' κέδροι τοῦ Λιβάνου, ἃς ἐφύτευσας.» A:1
τοῦ Λιβάνου καὶ τῶν ἐν αὐτῷ δένδρων καὶ τὰ λοιπὰ
δεδήλωκεν ὄρη καὶ δένδρα. Τὸ ἐφύτευσας δὲ ἀντὶ
τοῦ ἀνῆκας προστάγματι.
• Ἐκεῖ στρουθία ἐννοσσεύσουσι.
Ἐν τοῖς φυσ
τοῖς δένδροις, ἐν ταῖς κέδροις· διὰ δὲ τῶν στρουθίων
καὶ τἄλλα δεδήλωκεν όρνεα.
• Τοῦ ἐρωδιοῦ κατοικία ἡγεῖται αὐτῶν. ν- Έρω
διὸς εἶδος ὀρνέου πηγνύντος πρώτου τὴν καλιάν.
• Ορη τὰ ὑψηλὰ τοῖς ἐλάφοις, πέτρα καταφυγή
τοῖς χοιρογρυλλίοις.» — Τὰ μὲν ὕψη τῶν ἐρέων
καταφυγὴ ταῖς ἐλάφοις ὑπὸ τῆς Προνοίας γεγόνασι
αἰδὲ τῶν πετρῶν καταδύσεις τοῖς λαγῳοῖς.
«Εποίησε σελήνην εἰς καιρούς.» - Καιρούς
λέγοι ἂν τοὺς τῆς νυκτός· ἢ ὅτι διὰ τὴν τῶν καιρῶν
διδασκαλίαν ἡ σελήνη γεγένηται· διὰ γὰρ τῶν αὐτ
τῆς αὐξήσεων καὶ μειώσεων οι μήνες μετρούνται,
διὰ τῶν μηνῶν ὁ σύμπας ἐνιαυτός.
• Οριον ἔθου ὃ οὐ παρελεύσεται, οὐδὲ ἐπιστρέφουσι καλύψαι τὴν γῆν.» — Τὸ γὰρ ὁροθέσιον τῆς
θαλάσσης οὐ παρελεύσονται τὰ ὕδατα ταύτης, οὐδ᾽ • Ο ήλιος ἔγνω τὴν δύσιν αὐτοῦ. Μεταφορι
ἐπιστραφήσονται, ὅθεν κατ' ἀρχὰς ὑπεχώρησαν, ο κῶς ἐδήλωσε τὴν εὔκαιρον τοῦ ἡλίου ὑπὲρ γῆν που
ὥστε πάλιν καλύψαι τὴν γῆν, καθὰ ταύτην ἐκάλυ ρείαν καὶ ὑπὸ γῆν.
στον πρὸ τοῦ συναχθῆναι εἰς τὰς συναγωγὰς αὐτῶν
καὶ ὀφθῆναι τὴν ξηράν.
ἀγροῦ· προσδέ
Προσλάβωνται
• Ποτιοῦσι πάντα τὰ θηρία τοῦ
ξονται ὄναγροι εἰς δίψαν αὐτῶν.»
οἱ ὄναγροι τὰ ὕδατα, ὅταν διψῶσι. Διψώδες δὲ ζῶον
ὁ ἄναγρος, ὡς κατάξηρον.
• Ἐπ' αὐτὰ τὰ πετεινὰ τοῦ οὐρανοῦ κατασκηνώ031.) - Ἐπ' αὐτὰ τὰ ὕδατα, τουτέστι παρὰ ταῖς
ὄχθαις αὐτῶν, τὰ φίλυδρα σκηνώσει τῶν ὀρνέων.
• Ἐκ μέσου τῶν πετρῶν δώσουσι φωνήν.» - Τα
ὕδατα δηλονότι μετὰ ῥύμης καὶ ἤχου τῶν πετρῶν
ἐξερχόμενα.
• Ἔθου σκότος, καὶ ἐγένετο νύξ.» Ώρισας
σκέτος παρυφιστῇ ὑποχωροῦντος τοῦ ἡλιακοῦ φωτ
τὸς, καὶ τὸ τοιοῦτον σκότος ἐκάλεσε νύκτας.
• Σκύμνοι ωρυόμενοι τοῦ ἁρπάσαι καὶ ζητῆσαι
παρὰ τῷ Θεῷ βρῶσιν αὐτοῖ;. Διὰ τοῦτο δεδήλωκεν ὅτι καὶ τοῖς θηρίοις ἡ Πρόνοια παρέχει τρο
φήν. Τὸ δὲ παρὰ τῷ Θεῷ ἀντὶ τοῦ παρὰ τοῦ Θεοῦ
ἢ παρὰ τῷ Θεῷ οὗταν.
• Επληρώθη ἡ γῆ τῆς κτίσεώς σου.» -
καὶ ἡ γῆ καὶ ἡ θάλασσα σῶν κτισμάτων.
Πλήρης
• Δράκων οὗτος, ὃν ἔπλασας ἐμπαίζειν αὐτῷ.»
Δράκοντα τὸ κἢτός φησιν ὡς ἐν τοῖς ἐναλίοις
• Ποτίζων ὄρη ἐκ τῶν ὑπερῴων αὐτοῦ.» — Εκ ὑπερμέγεθες, ὥσπερ ἐν τοῖς χερσαίοις ὁ δράκων.
τῶν νεφελῶν. Εἰ δὲ τὰ ὄρη ποτίζονται, καὶ πᾶσα ἡ Τοῦτο δὲ τὸ κῆτος, φησὶν, ἔκτισας ἐνσκιρτᾷν ἐν αὐ
γῆ δηλαδή. Επάγει δὲ καὶ τὴν χρείαν τῶν ὑετῶν, τῷ, δηλονότι τῷ ὕδατι.
ὅτι διὰ τὴν τροφὴν οὗτος τῶν ἀνθρώπων, καὶ τὴν
τῶν ζώων νομήν.
• Ἀπὸ καρποῦ τῶν ἔργων σου χορτασθήσεται ἡ
γῆ.» – Καρπὸς τῶν ἔργων τοῦ Θεοῦ οἱ καρποί
σύμπαντες· ἔργα γὰρ ἤτοι ποιήματα τοῦ Θεοῦ καὶ
ἡ γῆ καὶ τὰ ξύλα καὶ τὰ ζῶα, ἐπεὶ καὶ πάντα τὰ
ὄντα. Γῆν δὲ λέγει συνήθως τοὺς ἐπὶ γῆς.
• Πάντα πρὸς σὲ προσδοκῶσι δοῦναι τὴν τροφὴν
αὐτοῖς εὔκαιρον. 1 — Εν καιρῷ χρείας.
κα
• Δόντος σου αὐτοῖς, συλλέξουσιν· ἀνοίξαντός σου
τὴν χεῖρα τὰ σύμπαντα πλησθήσονται χρηστότητος.»
Χεῖρα λέγει τὴν χορηγόν δύναμιν· χρηστότητα
δὲ τὴν εὐεργεσίαν. Τὸ δὲ ἀνοίξαντος, ἀντὶ τοῦ φασ
• ῾Ο ἐξανατέλλων χόρτον τοῖς κτήνεσι, καὶ χλόην νερώσαντος.
τῇ δουλείᾳ τῶν ἀνθρώπων.» - Δουλείαν τῶν ἀν
θρώπων φησὶ τὰ τοῖς ἀνθρώποις δουλεύοντα ζώα.
• Τοῦ ἐξαγαγεῖν ἄρτον ἐκ τῆς γῆς. Ἐπὶ τοῦ
το, φησί, ποτίζει τὰ ὄρη καὶ τὴν ἄλλην γῆν ὁ Θεὸς
τοῖς ὑετοῖς, ὥστε ἐκ γῆς ἐξαγαγεῖν καὶ ἄρτον, ἤτοι
• Αποστρέψαντός σου τὸ πρόσωπον ταραχθήσον
ται.» - Πρόσωπόν φησι τὴν ἐπισκοπὴν· ταραχήν
δὲ τὴν ἀθυμίαν καὶ τὴν δειλίαν· ὅταν γὰρ ἢ θυμοῦ
βρασμός, ἢ κλύδων ἀθυμίας, ἢ κλόνος φόβου τε καὶ
δειλίας, ή τρικυμία λογισμῶν ἀνεδράσεων καὶ ἀμε
col. 1559–1560page 517 of 548
PG 142:1559φιβόλων ἢ ἄλλο τι πάθος ὅμοιον ἐνοχλῇ τῇ ψυχῇ, τότε ἡ αὐτοῦ.» - Μνήσθητε ἀπὸ κοινοῦ κατὰ ἀδιαφορίαν ταράττεσθαι λέγεται αὕτη, Αντανελεῖς τὸ πνεῦμα αὐτῶν, καὶ ἐκλείψουσι καὶ εἰς τὸν χοῦν αὐτῶν ἐπιστρέψουσι.» — Αφελεῖς τὴν ψυχὴν αὐτῶν, καὶ ἀποθανοῦνται. Περὶ τῶν ἀν θρώπων ὁ λόγος. Καὶ Εξαποστελεῖς τὸ Πνεῦμά σου, καὶ κτισθήσονται. ) - Τὸ θεῖον λέγει Πνεῦμα, τὸ ζωοποιόν, τὸ τοὺς ἀνθρώπους ἀνακτίζον διὰ τῆς ἀναστάσεως. Καὶ ἀνακαινιεῖς τὸ πρόσωπον τῆς γῆς. ν σύμπασα γὰρ ἡ γῆ ἀπαλλαγήσεται τῆς φθορᾶς. Εὐφρανθήσεται Κύριος ἐπὶ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ.» Τοῖς κατορθωθησομένοις διὰ τῆς αὐτοῦ ἐνανθρωπήσεως. ῾Ο ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ποιῶν αὐτὴν τρέμειν.» — Εἰ γὰρ καὶ ὑπὸ πνεύματος γίνεται ὁ κλόνος τῆς γῆς, ἀλλ᾽ οὖν τὸ πνεῦμα νεύσει Θεοῦ συνίσταται, καὶ οὕτως ἰσχυρῶς ταῖς σήραγξιν ἐμπί πτει τῆς γῆς, ὥστε κλονῆσαι τὰ ἐν οἷς ἂν ἐμπέσοι μέρη αὐτῆς. Ἡ δὲ θεία ἐπισκοπὴ τοῦ μὲν εὐμέν γειαν σημαίνει, ποῦ δὲ ὀργήν, ὡς καὶ ἐνταῦθα. ῾Ο ἀπτόμενος τῶν ὀρέων, καὶ καπνίζονται.» – Καὶ καπνίζονται τὰ ὄρη δίκην ξύλου πυρὶ πληρ σιάσαντος. Αφὴν δὲ λέγει ἐνταῦθα τὴν ἀμυδρὰν τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως ένδειξιν. Ασω τῷ Κυρίῳ ἐν τῇ ζωῇ μου, ψαλῶ τῷ Θεῷ μου ἕως υπάρχω.» Εως ἂν ζῶ. Ηδυνθείη αὐτῷ ἡ διαλογή μου. ο - 'Αρέσοι αὐτῷ ἡ πρὸς αὐτὸν ὁμιλία μου. Τούτου γινομένου, ἐγὼ τὴν ἐντεῦθεν εὐθυμίαν καρπώσομαι. Ἐκλίποιεν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἄνο μοι ὥστε μὴ ὑπάρχειν αὐτούς. Ευλόγει, ή ψυχή μου, τὸν Κύριον.» — Ὥστε μὴ ὑπάρχειν αὐτοὺς. οἷοί εἰσιν, ἀλλὰ μεταβληθῆναι τῶν ὄντως ἁμαρτωλῶν καὶ ἀνόμων δαιμόνων τέλεον καταργηθέντων, οἳ καὶ ἐν ἀνθρώποις τὴν κακίαν ἐνεργοῦσι. Ταῦτα δὲ γε νήσονται περὶ τὴν δευτέραν ἔλευσιν τοῦ Χριστοῦ. ΨΑΛΜΟΣ ΡΔ'. Αλληλούϊα.» Τὸ ἀλληλούϊα αἰνεῖτε τὸν ὄντα ἑρμηνεύεται. ἂν δὲ ὁ Θεὸς κυρίως ἐστίν. Εν ὅστις οὖν ψαλμοῖς εὐρίσκεται τὸ ἀλληλούϊα ἐπισ γεγραμμένον, αἰνετηρίους τῷ Θεῷ δηλοί τους τοιούτους εἶναι ψαλμούς. Νῦν δὲ πρὸς τοὺς ἀποστόλους ὁ λόγος. Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ καὶ ἐπικαλεῖσθε τὸ ὄνομα αὐτοῦ· ἀπαγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσι τὰ ἔργα αὐτοῦ.» — Μέγα φρονεῖτε, καυχᾶσθε ἐν τῷ ὀνομάζεσθαι Χριστιανοί. 4 Ἐπαινεῖσθε ἐν τῷ ὀνόματι τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ. Εὐφρανθήτω καρδία ζητούντων τὸν Κύριον.» — Ζήτει τὸν Κύριον, ὁ διὰ τῆς ὁδοῦ τῶν αὐτοῦ φερόμενος ἐνῶ τολῶν, τῆς ἀγούσης πρὸς αὐτὸν, καὶ ἐπικαλούμενος αὐτὸν εἰς βοήθειαν, καὶ ἐπιμόνως αὐτῷ πεποιθώς. Ζητήσατε τον Κύριον καὶ κραταιώθητε. ο Εκραταιώθητε εἰ; τὸ ζητῆσαι, τουτέστιν, ισχυρώς ζητήσατε αὐτόν. Μνήσθητε τῶν θαυμασίων αὐτοῦ ὧν ἐποίησεν.» Ἐπὶ τῷ διδάξαι. Τα τέρατα αὐτοῦ καὶ τὰ κρίματα τοῦ στόματος συντάξεως. Τέρατα μὲν οὖν λέγει τὰς ὑπερφυείς θαυματουργίας, κρίματα δὲ τὰς διὰ τοῦ νόμου ἀπο φάνσεις. Σπέρμα Αβραὰμ δούλου αὐτοῦ· υἱοὶ Ἰακὼς ἐκλεκτοὶ αὐτοῦ. - "Ωσπερ Αβραάμ. Καλεῖ δὲ τοὺς ἀποστόλους ἀπογόνους ᾽Αβραὰμ καὶ Ἰακὼς,. δούλους τε Θεοῦ ἀληθεῖς καὶ ἐκ τοῦ κόσμου έκλει λεγμένους ὑπ' αὐτοῦ. Αὐτὸς Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν.» – Αὐτὸς ὁ Χρι στός. «Ἐν πάσῃ τῇ γῇ τὰ κρίματα αὐτοῦ. Ἡ δικάσει πᾶσαν τὴν γῆν. Αὐτο; Εμνήσθη εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ. Τῆς εἰς τὸν αἰῶνα ὑποσχέσεως αὐτοῦ, τῆς αἰ ωνίου, τῆς ἀμετακινήτου, εμνήσθη ἐπὶ τῷ ἐκπλη μῶσαι. Λόγου οὗ ἐνετείλατο εἰς χιλίας γενεάς.» Εμνήσθη τοῦ λόγου οὗ ἐθέσπισε, τοῦ εἰς χιλίας γενεάς, τουτέστι μέχρι πολλῶν ἐτῶν ἐξικνουμένου. Καὶ ἔστησεν αὐτὴν τῷ Ἰακὼν εἰς πρόσταγμα καὶ τῷ Ἰσραὴλ εἰς διαθήκην αἰώνιον. — "Ον δὴ λόγον ὑπέσχηται τῷ ᾿Αβραάμ. Καὶ πάλιν ἐμνήσθη τοῦ ὅρκου αὐτοῦ ἂν ὤμοσε τῷ Ἰσαάκ, καὶ ἀμετακίνητον ἔθετο αὐτὸν τῷ Ἰακὼβ εἰς τὸ εἶναι πρόσο ταγμα, τουτέστι θέσπισμα βασιλικόν ἀπαράβα του. Λέγων· Σοὶ δώσω τὴν γῆν Χαναάν, σχοίνισμα κληρονομίας ἡμῶν.» - Τὴν Παλαιστίνην ἣν κατ ᾤχουν οι Χαναναίοι, λέγων, ο Σον δώσω κληρονομίας σχοίνισμα, ο ήγουν μετρημά τε καὶ σχοίνισμα. Λέγων δὲ ταῦτα, ὑπισχνούμενος, ὅτε ἦσαν οἱ περὶ τὸν ᾿Αβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐλίγοι τῷ ἀριθμῷ καὶ παρεπίδημοι τῇ γῇ τῶν Χαναναίων. Καὶ διῆλθεν ἐξ ἔθνους εἰς ἔθνος, καὶ ἐκ βασι λείας εἰς λαὸν ἕτερον.» – Πυκνῶς μεταναστεύον τες καὶ τόπους ἐκ τόπων ἀμείβοντες οἱ πατριάρχαι, διεπορεύθησαν ἐκ τοῦδε τοῦ ἔθνους εἰς τάδε, καὶ ἐκ βασιλευομένου λαοῦ εἰς δημοκρατούμενον. Οὐκ ἀφῆκεν ἄνθρωπον ἀδικῆσαι αὐτοὺς, καὶ ἤλεγξεν ὑπὲρ αὐτῶν βασιλεῖς.» Οὕτω γὰρ πλα νωμένων τῶν τριῶν τούτων πατριαρχῶν, οὐδενὶ παρεχώρησεν ὁ Θεὸς ἀδικῆσαι αὐτοὺς, ἀλλὰ καὶ βασιλεῖς ἐπηρεάσαι πειραθέντας αὐτοῖς ὡς ἀδίκους ἤλεγξε καὶ κατήσχυνε καὶ ἐφόβησεν, ὡς τὴν Φαραώ καὶ τὸν ᾿Αβιμέλεχ, τὸν μὲν Αἰγύπτου βασιλέα, τον δὲ Γεράρων. Μὴ ἅπτεσθε τῶν χριστῶν μου, καὶ ἐν τοῖς προ φήταις μου μὴ πονηρεύεσθε. ο - Χριστούς φησιν αὐτούς, ὡς τῷ προφητικῷ κεχρισμένους χαρίσματι πολλὰ γὰρ προεφήτευσαν. Καὶ ἐκάλεσε λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν· πᾶν στήριγμα άρτου συνέτριψεν. — Πᾶν ἰσχύον διαθρέψαι σπανίσαι πεποίηκεν, οὐ μόνον δηλαδή σίτον, ἀλλὰ καὶ κριθάς, καὶ ἔσπρια, καὶ εἴ τι ἄλλο δύναται τρέ φειν. Απέστειλεν ἔμπροσθεν αὐτῶν ἄνθρωπον.» Εμπροσθεν τῶν περὶ τὸν Ἰακὼν ἀπέστειλε τὸν
φιβόλων ἢ ἄλλο τι πάθος ὅμοιον ἐνοχλῇ τῇ ψυχῇ, τότε ἡ αὐτοῦ.» - Μνήσθητε ἀπὸ κοινοῦ κατὰ ἀδιαφορίαν
ταράττεσθαι λέγεται αὕτη,
• Αντανελεῖς τὸ πνεῦμα αὐτῶν, καὶ ἐκλείψουσι
καὶ εἰς τὸν χοῦν αὐτῶν ἐπιστρέψουσι.» — Αφελεῖς
τὴν ψυχὴν αὐτῶν, καὶ ἀποθανοῦνται. Περὶ τῶν ἀν
θρώπων ὁ λόγος.
- Καὶ
• Εξαποστελεῖς τὸ Πνεῦμά σου, καὶ κτισθήσονται. ) - Τὸ θεῖον λέγει Πνεῦμα, τὸ ζωοποιόν, τὸ
τοὺς ἀνθρώπους ἀνακτίζον διὰ τῆς ἀναστάσεως.
• Καὶ ἀνακαινιεῖς τὸ πρόσωπον τῆς γῆς. ν -
σύμπασα γὰρ ἡ γῆ ἀπαλλαγήσεται τῆς φθορᾶς.
• Εὐφρανθήσεται Κύριος ἐπὶ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ.»
- Τοῖς κατορθωθησομένοις διὰ τῆς αὐτοῦ ἐνανθρω
πήσεως.
• ῾Ο ἐπιβλέπων ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ ποιῶν αὐτὴν
τρέμειν.» — Εἰ γὰρ καὶ ὑπὸ πνεύματος γίνεται ὁ
κλόνος τῆς γῆς, ἀλλ᾽ οὖν τὸ πνεῦμα νεύσει Θεοῦ
συνίσταται, καὶ οὕτως ἰσχυρῶς ταῖς σήραγξιν ἐμπί
πτει τῆς γῆς, ὥστε κλονῆσαι τὰ ἐν οἷς ἂν ἐμπέσοι
μέρη αὐτῆς. Ἡ δὲ θεία ἐπισκοπὴ τοῦ μὲν εὐμέν
γειαν σημαίνει, ποῦ δὲ ὀργήν, ὡς καὶ ἐνταῦθα.
• ῾Ο ἀπτόμενος τῶν ὀρέων, καὶ καπνίζονται.»
– Καὶ καπνίζονται τὰ ὄρη δίκην ξύλου πυρὶ πληρ
σιάσαντος. Αφὴν δὲ λέγει ἐνταῦθα τὴν ἀμυδρὰν τῆς
τοῦ Θεοῦ δυνάμεως ένδειξιν.
• Ασω τῷ Κυρίῳ ἐν τῇ ζωῇ μου, ψαλῶ τῷ Θεῷ
μου ἕως υπάρχω.» Εως ἂν ζῶ.
• Ηδυνθείη αὐτῷ ἡ διαλογή μου. ο - 'Αρέσοι
αὐτῷ ἡ πρὸς αὐτὸν ὁμιλία μου. Τούτου γινομένου,
ἐγὼ τὴν ἐντεῦθεν εὐθυμίαν καρπώσομαι.
• Ἐκλίποιεν οἱ ἁμαρτωλοὶ ἀπὸ τῆς γῆς καὶ ἄνομοι ὥστε μὴ ὑπάρχειν αὐτούς. Ευλόγει, ή ψυχή μου,
τὸν Κύριον.» — Ὥστε μὴ ὑπάρχειν αὐτοὺς. οἷοί
εἰσιν, ἀλλὰ μεταβληθῆναι τῶν ὄντως ἁμαρτωλῶν
καὶ ἀνόμων δαιμόνων τέλεον καταργηθέντων, οἳ καὶ
ἐν ἀνθρώποις τὴν κακίαν ἐνεργοῦσι. Ταῦτα δὲ γενήσονται περὶ τὴν δευτέραν ἔλευσιν τοῦ Χριστοῦ.
• Αλληλούϊα.» Τὸ ἀλληλούϊα αἰνεῖτε τὸν
ὄντα ἑρμηνεύεται. ἂν δὲ ὁ Θεὸς κυρίως ἐστίν.
Εν ὅστις οὖν ψαλμοῖς εὐρίσκεται τὸ ἀλληλούϊα ἐπισ
γεγραμμένον, αἰνετηρίους τῷ Θεῷ δηλοί τους τοιούτους εἶναι ψαλμούς. Νῦν δὲ πρὸς τοὺς ἀποστόλους ὁ
λόγος.
• Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ καὶ ἐπικαλεῖσθε τὸ
ὄνομα αὐτοῦ· ἀπαγγείλατε ἐν τοῖς ἔθνεσι τὰ ἔργα
αὐτοῦ.» — Μέγα φρονεῖτε, καυχᾶσθε ἐν τῷ ὀνομά
ζεσθαι Χριστιανοί.
4 Ἐπαινεῖσθε ἐν τῷ ὀνόματι τῷ ἁγίῳ αὐτοῦ. Εὐφρανθήτω καρδία ζητούντων τὸν Κύριον.» — Ζήτει
τὸν Κύριον, ὁ διὰ τῆς ὁδοῦ τῶν αὐτοῦ φερόμενος ἐνῶ
τολῶν, τῆς ἀγούσης πρὸς αὐτὸν, καὶ ἐπικαλούμενος
αὐτὸν εἰς βοήθειαν, καὶ ἐπιμόνως αὐτῷ πεποιθώς.
• Ζητήσατε τον Κύριον καὶ κραταιώθητε. ο -
Εκραταιώθητε εἰ; τὸ ζητῆσαι, τουτέστιν, ισχυρώς
ζητήσατε αὐτόν.
• Μνήσθητε τῶν θαυμασίων αὐτοῦ ὧν ἐποίησεν.»
Ἐπὶ τῷ διδάξαι.
• Τα τέρατα αὐτοῦ καὶ τὰ κρίματα τοῦ στόματος
συντάξεως. Τέρατα μὲν οὖν λέγει τὰς ὑπερφυείς
θαυματουργίας, κρίματα δὲ τὰς διὰ τοῦ νόμου ἀποφάνσεις.
• Σπέρμα Αβραὰμ δούλου αὐτοῦ· υἱοὶ Ἰακὼς
ἐκλεκτοὶ αὐτοῦ. - "Ωσπερ Αβραάμ. Καλεῖ δὲ
τοὺς ἀποστόλους ἀπογόνους ᾽Αβραὰμ καὶ Ἰακὼς,.
δούλους τε Θεοῦ ἀληθεῖς καὶ ἐκ τοῦ κόσμου έκλει
λεγμένους ὑπ' αὐτοῦ.
• Αὐτὸς Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν.» – Αὐτὸς ὁ Χρι
στός.
· «Ἐν πάσῃ τῇ γῇ τὰ κρίματα αὐτοῦ. Ἡ
δικάσει πᾶσαν τὴν γῆν.
Αὐτο;
• Εμνήσθη εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ.
Τῆς εἰς τὸν αἰῶνα ὑποσχέσεως αὐτοῦ, τῆς αἰ
ωνίου, τῆς ἀμετακινήτου, εμνήσθη ἐπὶ τῷ ἐκπλη
μῶσαι.
• Λόγου οὗ ἐνετείλατο εἰς χιλίας γενεάς.» -
Εμνήσθη τοῦ λόγου οὗ ἐθέσπισε, τοῦ εἰς χιλίας γενεάς,
τουτέστι μέχρι πολλῶν ἐτῶν ἐξικνουμένου.
• Καὶ ἔστησεν αὐτὴν τῷ Ἰακὼν εἰς πρόσταγμα
καὶ τῷ Ἰσραὴλ εἰς διαθήκην αἰώνιον. — "Ον δὴ
λόγον ὑπέσχηται τῷ ᾿Αβραάμ. Καὶ πάλιν ἐμνήσθη
τοῦ ὅρκου αὐτοῦ ἂν ὤμοσε τῷ Ἰσαάκ, καὶ ἀμετακί
νητον ἔθετο αὐτὸν τῷ Ἰακὼβ εἰς τὸ εἶναι πρόσο
ταγμα, τουτέστι θέσπισμα βασιλικόν ἀπαράβα
του.
• Λέγων· Σοὶ δώσω τὴν γῆν Χαναάν, σχοίνισμα
κληρονομίας ἡμῶν.» - Τὴν Παλαιστίνην ἣν κατ
ᾤχουν οι Χαναναίοι, λέγων, ο Σον δώσω κληρονο
μίας σχοίνισμα, ο ήγουν μετρημά τε καὶ σχοίνισμα.
Λέγων δὲ ταῦτα, ὑπισχνούμενος, ὅτε ἦσαν οἱ περὶ
τὸν ᾿Αβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐλίγοι τῷ
ἀριθμῷ καὶ παρεπίδημοι τῇ γῇ τῶν Χαναναίων.
• Καὶ διῆλθεν ἐξ ἔθνους εἰς ἔθνος, καὶ ἐκ βασιλείας εἰς λαὸν ἕτερον.» – Πυκνῶς μεταναστεύοντες καὶ τόπους ἐκ τόπων ἀμείβοντες οἱ πατριάρχαι,
διεπορεύθησαν ἐκ τοῦδε τοῦ ἔθνους εἰς τάδε, καὶ ἐκ
βασιλευομένου λαοῦ εἰς δημοκρατούμενον.
• Οὐκ ἀφῆκεν ἄνθρωπον ἀδικῆσαι αὐτοὺς, καὶ
ἤλεγξεν ὑπὲρ αὐτῶν βασιλεῖς.» Οὕτω γὰρ πλανωμένων τῶν τριῶν τούτων πατριαρχῶν, οὐδενὶ
παρεχώρησεν ὁ Θεὸς ἀδικῆσαι αὐτοὺς, ἀλλὰ καὶ
βασιλεῖς ἐπηρεάσαι πειραθέντας αὐτοῖς ὡς ἀδίκους
ἤλεγξε καὶ κατήσχυνε καὶ ἐφόβησεν, ὡς τὴν Φαραώ
καὶ τὸν ᾿Αβιμέλεχ, τὸν μὲν Αἰγύπτου βασιλέα, τον
δὲ Γεράρων.
• Μὴ ἅπτεσθε τῶν χριστῶν μου, καὶ ἐν τοῖς προ
φήταις μου μὴ πονηρεύεσθε. ο - Χριστούς φησιν
αὐτούς, ὡς τῷ προφητικῷ κεχρισμένους χαρίσματι·
πολλὰ γὰρ προεφήτευσαν.
»
• Καὶ ἐκάλεσε λιμὸν ἐπὶ τὴν γῆν· πᾶν στήριγ
μα άρτου συνέτριψεν. — Πᾶν ἰσχύον διαθρέψαι
σπανίσαι πεποίηκεν, οὐ μόνον δηλαδή σίτον, ἀλλὰ
καὶ κριθάς, καὶ ἔσπρια, καὶ εἴ τι ἄλλο δύναται τρέφειν.
• Απέστειλεν ἔμπροσθεν αὐτῶν ἄνθρωπον.»
Εμπροσθεν τῶν περὶ τὸν Ἰακὼν ἀπέστειλε τὸν
col. 1561–1562page 518 of 548
PG 142:1561Ἰωσήφ, τῇ πονηρίᾳ τῶν ἀδελφῶν εἰς δέον χρησάμετοῖς ὁρίοις αὐτῶν.» -- Η αιθάλη μετεστοιχείωτο νος. Εἰς δοῦλον ἐπράθη Ιωσήφ.» Παρὰ μὲν τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τοῖς Ισμαηλίταις, παρὰ δὲ τῶν Ισμαηλιτῶν εἰς Αἴγυπτον τῷ Πενταφρῇ. Εταπείνωσαν ἐν πέδαις τοὺς πόδας αὐτοῦ.» Οἱ περὶ τὸν δεσπότην αὐτοῦ ἐκάκωσαν τοὺς πό δας αὐτοῦ ἐν δεσμοῖς. Τουτέστιν Σίδηρον διῆλθεν ἡ ψυχὴ αὐτοῦ. αὐτός. Σίδηρον δὲ λέγει τὸν σιδηροῦν κλοιόν, ἢ τὸ ξίφος 5 διέφυγεν ἡ ψυχὴ αὐτοῦ ἄχρι τούτου έλα θοῦσα. Μέχρι τοῦ ἐλθεῖν τὸν λόγον αὐτοῦ. κ – Τήν σου φίαν αὐτοῦ καθ᾽ ἦν ἔλυσε τοὺς ὀνείρους, ἢ τὴν φρον τίδα ἣν ἐφρόντισεν αὐτοῦ ὁ Θεός. Το λόγιον Κυρίου ἐπύρωσεν αὐτόν.» — Ο φυ σικός νόμος καθ᾽ ἂν ἐδιδάσκετο, γυναικὸς ἀλλοτρίας μὴ ἅπτεσθαι, παρεσκεύασεν αὐτὸν πυρωθῆναι τῇ καμίνῳ τῶν πειρασμῶν. Καὶ εἰσῆλθεν Ἰσραὴλ εἰς Αἴγυπτον· καὶ Ἰακὼβ παρῴκησεν ἐν γῇ Χάμ.» - Παλιλλογεῖ κάνταῦθα, γῇ γὰρ Χὰμ ἡ Αἴγυπτος. Καὶ ηύξησε τὸν λαὸν αὐτοῦ σφόδρα, κα Αύξη σεν, ὁ Θεὸς δηλαδή. Τὸ δὲ αὐτοῦ νοεῖται καὶ ἐπὶ Θεοῦ, νοεῖται καὶ ἐπὶ τοῦ Ἰακώβ. Καὶ ἐκραταίωσεν αὐτὸν ὑπὲρ τοὺς ἐχθροὺς αὐτ τοῦ. 1 - Ὑπὲρ τοὺς Αἰγυπτίους, οἵτινες ἐχθροὶ ἦσαν καὶ τοῖς Ἰσραηλίταις καὶ τῷ Θεῷ. Μετέστρεψε την καρδίαν αὐτῶν τοῦ μισῆσαι τὸν λαὸν αὐτοῦ. Οὐκ αὐτὸς μεταβαλών, ἀλλὰ τῷ αὐτεξουσίῳ παραχωρῶν. Ἐνταῦθα δὲ τὸ μὲν πρῶτον αὐτοῦ δηλωτικόν ἐστι τοῦ Φαραώ, οὐ τοῦ ἀγαπῶντος τὸν Ἰωσήφ, ἀλλ᾽ ἑτέρου· τὸ δὲ δεύτερον αὐτοῦ μηνυτικόν ἐστι τοῦ Θεοῦ. Τοῦ δολιοῦσθαι ἐν πᾶσι τοῖς δούλοις αὐτοῦ.» Τοῦ ἐπιβουλεύειν· προσέταξε γὰρ ταῖς μαίαις ἀναιρεῖν τὰ ἄρσενα τῶν Εβραϊκῶν βρεφῶν. Εθετο ἐν αὐτοῖς τοὺς λόγους τῶν σημείων αὐ τοῦ καὶ τῶν τεράτων αὐτοῦ ἐν γῇ Χάμ.» Τα προστάγματα περὶ τῶν ἐν γῇ Χὰμ ἐνεργηθησομέ νων σημείων καὶ τεράτων αὐτοῦ· ἐνεργῆσαι γὰρ ἐν Αἰγύπτῳ προσέταξεν αὐτοῖς τοσάδε καὶ τοιάδε ση μεία. Ωσπερ δὲ ἐν τῷ οζ' ψαλμῷ τὴν τάξιν οὐ φυλάττει τῶν Αἰγυπτιακῶν πληγών, οὕτω καὶ ἐν ταυθοί. Εξαπέστειλε σκότος, καὶ ἐσκότασε, καὶ παρ επίκραναν τους λόγους αὐτοῦ. Διὰ τῶν λόγων δεδήλωκε τὸν λέγοντα Θεόν, ὃν παρελύπησαν, τοὺς λόγους αὐτοῦ ἀθετοῦντες, οἱ Αἰγύπτιοι· οὐ γὰρ ἤκουσαν Θεοῦ κελεύοντος ἀπολῦσαι τὸν λαὸν αὐτοῦ, κελεύοντος δὲ τοῦτο διὰ Μωσέως δηλονότι καὶ Δαρών. Εξείρψεν ἡ γῆ αὐτῶν βατράχους, ο — Τὸ ἐξε εἶρψεν ἀντὶ τοῦ ἐξέδωκεν ἐρπυστικούς. Ἐν τοῖς ταμιείοις τῶν βασιλέων αὐτῶν.» Οὐ μόνον ἐν τοῖς ἄλλοις τόποις, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς εἰς τὰ βασίλεια ταμιείοις, ἔνθα πολλὴ φυλακὴ καὶ ἀσφά λε:7. Εἶπε, καὶ ἦλθε κυνόμυτα καὶ σκνίπες ἐν πᾶσι εἰς σκνίπας. Ζωύφιον δὲ κωνωποειδές ἐστιν ὁ σκνίψ. Καὶ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐν ὀργυρίῳ καὶ χρυσίῳ.» ἐχρήσαντο 'παρὰ τῶν Αἰγυπτίων, οὕτω τοῦ Θεοῦ κελεύσαντος, ὥστε λογισθῆναι ταῦτα μισθὸν τῆς πολυετοῦς ὑπηρεσίας αὐτῶν. Καὶ οὐκ ἦν ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν ἀσθενῶν.» Ἵνα μηδεὶς ὑπολειφθῇ διὰ νόσον. Τοῦτο δὲ μὴ ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ Ἐξόδῳ φησὶν ὁ Δαυΐδ, παρὰ τοῦ Πνεύματος διδαχθείς, ὥσπερ καὶ ἄλλα πολλά. Ευφράνθη Αίγυπτος ἐν τῇ ἐξόπῳ αὐτῶν.» γυπτόν φησι τοὺς ὑπολειφθέντας Αἰγυπτίους. «Οτι ἐπέπεσεν ὁ φόβος αὐτῶν ἐπ' αὐτούς. Ο φόβος τῶν Ἑβραίων ἔπεσεν ἐπὶ τοὺς Αἰγυ πτίους, τουτέστιν, ἐφοβήθησαν οἱ Αἰγύπτιοι τοὺς Εβραίους διὰ τὰς ὑπὲρ αὐτῶν θεηλάτους μάστιγας. Διέρρηξε πέτραν, καὶ ἐῤῥύησαν ὕδατα· ἐπορεύο θησαν ἐν ἀνύδροις ποταμοί.» - Ποταμούς λέγει τοὺς ἐκ τῆς πέτρας διαρρηχθείσης ὀχετοὺς τῶν ὑδά των οἵτινες ἐν ἀνύδροις τόποις κατέρρευσαν. «Οτι εμνήσθη τοῦ λόγου τοῦ ἁγίου αὐτοῦ, τοῦ πρὸς Ἀβραὰμ τὸν δοῦλον αὐτοῦ.» Οτι πληθυσ νεῖ τὸ σπέρμα αὐτοῦ, καὶ ὅτι δώσει αὐτῷ γῆν Χα ναάν. Καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς χώρας ἐθνῶν· καὶ πόνους λαῶν κατεκληρονόμησαν.» – Τούς τε ἀθετοῦντας αὐτοὺς κολάσας ἐνδίκως καὶ τὰς οἰκείας εμπεδώσας ὁμολογίας. Οπως ἂν φυλάξωσι τὰ δικαιώματα αὐτοῦ, καὶ τὸν νόμον αὐτοῦ ἐκζητήσωσιν.» ᾿Αντὶ τοῦ ποθήσωσιν· ὃ γὰρ ποθεῖ τις καὶ ἐκζητεῖ. ΨΑΛΜΟΣ ΡΕ'. Αλληλούϊα. Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ, ὅτι χρησ στῆς· ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ.» - Ἐξομολογεῖσθε ἀεὶ τῷ Θεῷ τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν, ὅτι ἀγαθὸς καὶ ἀμνησίκακος, ὅτι αἰώνιον τὸ ἔλεος αὐτοῦ καὶ διηνεκές· ἀεὶ γὰρ ἐλεεῖ τοὺς μετανοοῦντας. Τίς λαλήσει τὰς δυναστείας τοῦ Κυρίου, ἀκου στὰς ποιήσει πάσας τὰς ἀνέσεις αὐτοῦ;» — Οὐδεὶς γὰρ ἀπόχρη λόγος εἰς ὑμνῳδίαν τοῦ Θεοῦ. Μακάριοι οἱ φυλάσσοντες κρίσιν καὶ ποιοῦντες δικαιοσύνην ἐν παντὶ καιρῷ.» — Μακαρίζει ὁ προ φήτης οὐ τοὺς ἅπαξ, ἀλλὰ τοὺς διηνεκῶς ὀρθῶς Ο κρίναντας καὶ δικαίως καὶ ἑτέροις καὶ ἑαυτοῖ;, ὥστε μὴ παραχωρεῖν κατεξανίστασθαι τὸ χεῖρον τοῦ κρείττονος. Μνήσθητι ἡμῶν, Κύριε, ἐν τῇ εὐδοκίᾳ τοῦ λαοῦ σου· ἐπίσκεψαι ἐν τῷ σωτηρίῳ σου.» Ικετεύει ὁ προφήτης μνείαν γενέσθαι καὶ αὐτοῦ ἐν τῇ διὰ τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως εὐεργεσίᾳ καὶ σωτηρία τοῦ νέου λαοῦ. Αἱ τοιαῦται δὲ ἱκεσίαι δόγματά είσε προφητικά· ὥσπερ νῦν δογματίζει προφητεύων ὁ Δαυΐδ μὴ μόνον τοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ καὶ τοῖς τεθνεῶσι τὸ σωτήριον ἐπισκοπὴν ποιήσεσθαι τὸν Χριστὸν διὰ τῆς ἐν τῷ ᾅδῃ καθόδου αὐτοῦ. Τοῦ ἰδεῖν ἐν τῇ χρηστότητι τῶν ἐκλεκτῶν σου, τοῦ εὐφρανθῆναι ἐν τῇ εὐφροσύνῃ τοῦ ἔθνους σου.» – Ωστε ἰδεῖν καὶ ἡμᾶς, ήγουν πείρα γνῶναι καὶ
Ἰωσήφ, τῇ πονηρίᾳ τῶν ἀδελφῶν εἰς δέον χρησάμε- τοῖς ὁρίοις αὐτῶν.» -- Η αιθάλη μετεστοιχείωτο
νος.
• Εἰς δοῦλον ἐπράθη Ιωσήφ.» Παρὰ μὲν τῶν
ἀδελφῶν αὐτοῦ τοῖς Ισμαηλίταις, παρὰ δὲ τῶν
Ισμαηλιτῶν εἰς Αἴγυπτον τῷ Πενταφρῇ.
Εταπείνωσαν ἐν πέδαις τοὺς πόδας αὐτοῦ.»
— Οἱ περὶ τὸν δεσπότην αὐτοῦ ἐκάκωσαν τοὺς πόδας αὐτοῦ ἐν δεσμοῖς.
Τουτέστιν
• Σίδηρον διῆλθεν ἡ ψυχὴ αὐτοῦ.
αὐτός. Σίδηρον δὲ λέγει τὸν σιδηροῦν κλοιόν, ἢ
τὸ ξίφος 5 διέφυγεν ἡ ψυχὴ αὐτοῦ ἄχρι τούτου έλα
θοῦσα.
• Μέχρι τοῦ ἐλθεῖν τὸν λόγον αὐτοῦ. κ – Τήν σου
φίαν αὐτοῦ καθ᾽ ἦν ἔλυσε τοὺς ὀνείρους, ἢ τὴν φροντίδα ἣν ἐφρόντισεν αὐτοῦ ὁ Θεός.
• Το λόγιον Κυρίου ἐπύρωσεν αὐτόν.» — Ο φυσικός νόμος καθ᾽ ἂν ἐδιδάσκετο, γυναικὸς ἀλλοτρίας
μὴ ἅπτεσθαι, παρεσκεύασεν αὐτὸν πυρωθῆναι τῇ
καμίνῳ τῶν πειρασμῶν.
• Καὶ εἰσῆλθεν Ἰσραὴλ εἰς Αἴγυπτον· καὶ Ἰακὼβ
παρῴκησεν ἐν γῇ Χάμ.» - Παλιλλογεῖ κάνταῦθα,
γῇ γὰρ Χὰμ ἡ Αἴγυπτος.
• Καὶ ηύξησε τὸν λαὸν αὐτοῦ σφόδρα, κα Αύξησεν, ὁ Θεὸς δηλαδή. Τὸ δὲ αὐτοῦ νοεῖται καὶ ἐπὶ
Θεοῦ, νοεῖται καὶ ἐπὶ τοῦ Ἰακώβ.
• Καὶ ἐκραταίωσεν αὐτὸν ὑπὲρ τοὺς ἐχθροὺς αὐτ
τοῦ. 1 - Ὑπὲρ τοὺς Αἰγυπτίους, οἵτινες ἐχθροὶ
ἦσαν καὶ τοῖς Ἰσραηλίταις καὶ τῷ Θεῷ.
• Μετέστρεψε την καρδίαν αὐτῶν τοῦ μισῆσαι
τὸν λαὸν αὐτοῦ. Οὐκ αὐτὸς μεταβαλών, ἀλλὰ
τῷ αὐτεξουσίῳ παραχωρῶν. Ἐνταῦθα δὲ τὸ μὲν
πρῶτον αὐτοῦ δηλωτικόν ἐστι τοῦ Φαραώ, οὐ τοῦ
ἀγαπῶντος τὸν Ἰωσήφ, ἀλλ᾽ ἑτέρου· τὸ δὲ δεύτερον
αὐτοῦ μηνυτικόν ἐστι τοῦ Θεοῦ.
• Τοῦ δολιοῦσθαι ἐν πᾶσι τοῖς δούλοις αὐτοῦ.»
- Τοῦ ἐπιβουλεύειν· προσέταξε γὰρ ταῖς μαίαις
ἀναιρεῖν τὰ ἄρσενα τῶν Εβραϊκῶν βρεφῶν.
• Εθετο ἐν αὐτοῖς τοὺς λόγους τῶν σημείων αὐ
τοῦ καὶ τῶν τεράτων αὐτοῦ ἐν γῇ Χάμ.»
Τα
προστάγματα περὶ τῶν ἐν γῇ Χὰμ ἐνεργηθησομένων σημείων καὶ τεράτων αὐτοῦ· ἐνεργῆσαι γὰρ ἐν
Αἰγύπτῳ προσέταξεν αὐτοῖς τοσάδε καὶ τοιάδε ση
μεία. Ωσπερ δὲ ἐν τῷ οζ' ψαλμῷ τὴν τάξιν οὐ
φυλάττει τῶν Αἰγυπτιακῶν πληγών, οὕτω καὶ ἐνταυθοί.
• Εξαπέστειλε σκότος, καὶ ἐσκότασε, καὶ παρεπίκραναν τους λόγους αὐτοῦ.
Διὰ τῶν λόγων
δεδήλωκε τὸν λέγοντα Θεόν, ὃν παρελύπησαν, τοὺς
λόγους αὐτοῦ ἀθετοῦντες, οἱ Αἰγύπτιοι· οὐ γὰρ
ἤκουσαν Θεοῦ κελεύοντος ἀπολῦσαι τὸν λαὸν αὐτοῦ,
κελεύοντος δὲ τοῦτο διὰ Μωσέως δηλονότι καὶ
Δαρών.
• Εξείρψεν ἡ γῆ αὐτῶν βατράχους, ο — Τὸ ἐξε
εἶρψεν ἀντὶ τοῦ ἐξέδωκεν ἐρπυστικούς.
• Ἐν τοῖς ταμιείοις τῶν βασιλέων αὐτῶν.» Οὐ
μόνον ἐν τοῖς ἄλλοις τόποις, ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς εἰς
τὰ βασίλεια ταμιείοις, ἔνθα πολλὴ φυλακὴ καὶ ἀσφά
λε:7.
• Εἶπε, καὶ ἦλθε κυνόμυτα καὶ σκνίπες ἐν πᾶσι
εἰς σκνίπας. Ζωύφιον δὲ κωνωποειδές ἐστιν ὁ σκνίψ.
• Καὶ ἐξήγαγεν αὐτοὺς ἐν ὀργυρίῳ καὶ χρυσίῳ.»
ἐχρήσαντο 'παρὰ τῶν Αἰγυπτίων, οὕτω τοῦ
Θεοῦ κελεύσαντος, ὥστε λογισθῆναι ταῦτα μισθὸν
τῆς πολυετοῦς ὑπηρεσίας αὐτῶν.
• Καὶ οὐκ ἦν ἐν ταῖς φυλαῖς αὐτῶν ἀσθενῶν.»
Ἵνα μηδεὶς ὑπολειφθῇ διὰ νόσον. Τοῦτο δὲ μὴ
ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ Ἐξόδῳ φησὶν ὁ Δαυΐδ, παρὰ
τοῦ Πνεύματος διδαχθείς, ὥσπερ καὶ ἄλλα πολλά.
• Ευφράνθη Αίγυπτος ἐν τῇ ἐξόπῳ αὐτῶν.» - Alγυπτόν φησι τοὺς ὑπολειφθέντας Αἰγυπτίους.
«Οτι ἐπέπεσεν ὁ φόβος αὐτῶν ἐπ' αὐτούς.
Ο φόβος τῶν Ἑβραίων ἔπεσεν ἐπὶ τοὺς Αἰγυ
πτίους, τουτέστιν, ἐφοβήθησαν οἱ Αἰγύπτιοι τοὺς
Εβραίους διὰ τὰς ὑπὲρ αὐτῶν θεηλάτους μάστι
γας.
• Διέρρηξε πέτραν, καὶ ἐῤῥύησαν ὕδατα· ἐπορεύο
θησαν ἐν ἀνύδροις ποταμοί.» - Ποταμούς λέγει
τοὺς ἐκ τῆς πέτρας διαρρηχθείσης ὀχετοὺς τῶν ὑδά
των οἵτινες ἐν ἀνύδροις τόποις κατέρρευσαν.
«Οτι εμνήσθη τοῦ λόγου τοῦ ἁγίου αὐτοῦ, τοῦ
πρὸς Ἀβραὰμ τὸν δοῦλον αὐτοῦ.» Οτι πληθυσ
νεῖ τὸ σπέρμα αὐτοῦ, καὶ ὅτι δώσει αὐτῷ γῆν Χαναάν.
• Καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς χώρας ἐθνῶν· καὶ πόνους
λαῶν κατεκληρονόμησαν.» – Τούς τε ἀθετοῦντας
αὐτοὺς κολάσας ἐνδίκως καὶ τὰς οἰκείας εμπεδώσας
ὁμολογίας.
• Οπως ἂν φυλάξωσι τὰ δικαιώματα αὐτοῦ,
καὶ τὸν νόμον αὐτοῦ ἐκζητήσωσιν.» ᾿Αντὶ τοῦ
ποθήσωσιν· ὃ γὰρ ποθεῖ τις καὶ ἐκζητεῖ.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΕ'.
• Αλληλούϊα. Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ, ὅτι χρησ
στῆς· ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ.» - Εξο
μολογεῖσθε ἀεὶ τῷ Θεῷ τὰς ἁμαρτίας ὑμῶν, ὅτι
ἀγαθὸς καὶ ἀμνησίκακος, ὅτι αἰώνιον τὸ ἔλεος αὐτοῦ
καὶ διηνεκές· ἀεὶ γὰρ ἐλεεῖ τοὺς μετανοοῦντας.
• Τίς λαλήσει τὰς δυναστείας τοῦ Κυρίου, ἀκου
στὰς ποιήσει πάσας τὰς ἀνέσεις αὐτοῦ;» — Οὐδεὶς
γὰρ ἀπόχρη λόγος εἰς ὑμνῳδίαν τοῦ Θεοῦ.
• Μακάριοι οἱ φυλάσσοντες κρίσιν καὶ ποιοῦντες
δικαιοσύνην ἐν παντὶ καιρῷ.» — Μακαρίζει ὁ προφήτης οὐ τοὺς ἅπαξ, ἀλλὰ τοὺς διηνεκῶς ὀρθῶς
Ο κρίναντας καὶ δικαίως καὶ ἑτέροις καὶ ἑαυτοῖ;, ὥστε
μὴ παραχωρεῖν κατεξανίστασθαι τὸ χεῖρον τοῦ
κρείττονος.
• Μνήσθητι ἡμῶν, Κύριε, ἐν τῇ εὐδοκίᾳ τοῦ λαοῦ
σου· ἐπίσκεψαι ἐν τῷ σωτηρίῳ σου.» Ικετεύει
ὁ προφήτης μνείαν γενέσθαι καὶ αὐτοῦ ἐν τῇ διὰ
τῆς θείας ἐνανθρωπήσεως εὐεργεσίᾳ καὶ σωτηρία
τοῦ νέου λαοῦ. Αἱ τοιαῦται δὲ ἱκεσίαι δόγματά είσε
προφητικά· ὥσπερ νῦν δογματίζει προφητεύων ὁ
Δαυΐδ μὴ μόνον τοῖς ζῶσιν, ἀλλὰ καὶ τοῖς τεθνεῶσι
τὸ σωτήριον ἐπισκοπὴν ποιήσεσθαι τὸν Χριστὸν
διὰ τῆς ἐν τῷ ᾅδῃ καθόδου αὐτοῦ.
• Τοῦ ἰδεῖν ἐν τῇ χρηστότητι τῶν ἐκλεκτῶν σου,
τοῦ εὐφρανθῆναι ἐν τῇ εὐφροσύνῃ τοῦ ἔθνους σου.»
– Ωστε ἰδεῖν καὶ ἡμᾶς, ήγουν πείρα γνῶναι καὶ
col. 1563–1564page 519 of 548
PG 142:1563παθεῖν τὴν γαθωσιν καὶ θυμηδίαν τοῦ Χριστιανιμόσχου ἐσθίοντος χόρτον.» - Μετέστησαν την τι κοῦ λαοῦ σου Ημάρτομεν μετὰ τῶν πατέρων ἡμῶν· ἠνομήσαμεν, ἠδικήσαμεν.» — Οὐ συνῆκαν τὰ ἐν Αἰγύπτῳ θαυμάσιά σου, οὐδὲ ἐμνήσθησαν τοῦ εἰς αὐτοὺς γε νομένου ἐλέους σου, ἀλλ᾿ ἰδόντες τους Αἰγυπτίους ἐπίσω αὐτῶν, ἐφοβήθησαν καὶ ἐγόγγυζον, μὴ πι στεύοντες τῇ δυνάμει σου. Καὶ παρεπίκραναν ἀναβαίνοντες ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ Αναβαίνοντες εἶπεν, ὅτι χθαμαλή θαλάσσῃ.» ἐστιν ἡ Αἴγυπτος· ὅθεν ἀνέβαινον πρὸς τὴν Ερι θρὰν θάλασσαν, ἐν ὑψηλοτέροις μέρεσι κειμένην καὶ πλησιάζουσαν τῇ ἐρήμῳ. Καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ. Ἵνα μὴ βλασφημηθῇ ὡς ἀσθενῆς· αὐτοὶ γὰρ ἀνάξιοι ἦσαν σωτηρίας. Ωστε Τοῦ γνωρίσαι τὴν δυναστείαν αὐτοῦ. – γνώριμον πανταχοῦ ποιῆσαι τὸ μεγαλοδύναμον αὐ τοῦ.. Καὶ ἐπίστευσαν τῷ λόγῳ αὐτοῦ. γελίαις αὐτοῦ. μὴν τοῦ Θεοῦ εἰς είδωλον μόσχου χορτοφάγου. Τοῦτο δὲ ἐπὶ διασυρμῷ τῆς τῶν Εβραίων ἀλογίας προσ Είπε τέθειται. «Καὶ εἶπε τοῦ ἐξολοθρεῦσαι αὐτούς.» – γὰρ ὁ Θεὸς πρὸς Μωυσῆν, ο Κασόν με, καὶ θυμο θεὶς, ἐκτρίψω αὐτούς.» Εἶπε γοῦν περὶ τοῦ ἐξολοθρεῦσαι αὐτούς. Εἰ μὴ Μωσῆς ὁ ἐκλεκτὸς αὐτοῦ ἔστη ἐν τῇ θραύσει ἐνώπιον αὐτοῦ. ο Εφη πρὸς Κύριον ὁ Μωϋσῆς, «Εἰ μὲν ἀφῇς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν, ἄφες· εἰ δὲ μὴ, ἐξάλειψόν με ἐκ τῆς βίβλου ἧς ἐγρα ψας, ο Καὶ ἐξουδένωσε γῆν ἐπιθυμητήν.» Ὡς οὐδὲν αὐτὴν λογισάμενοι, ὅτε δηλονότι οἱ ἀποσταλέντες εἰς τὴν εἰρημένην γῆν κατάσκοποι ὑποστρέψαντες τὴν δειλίαν ἐνῆκαν τῷ λαῷ, γενναίους εἰπόντες είναι τοὺς κατοικοῦντας ἐν αὐτῇ· τότε γὰρ ἡ συναγωγή τοῦ λαοῦ πᾶσα ἔκλαιον ἐν ταῖς σκηναῖς αὐτῶν καὶ Ταῖς ἐπαγἐγόγγυζον. Τὴν ἐπινί Καὶ ᾔνεσαν τὴν αἴνεσιν αὐτοῦ.» κιον ᾠδὴν ἣν ὑπηγόρευσεν αὐτοῖς Μωϋσῆς. Ετάχυναν, ἐπελάθοντο τῶν ἔργων αὐτοῦ· καὶ οὐχ ὑπέμειναν τὴν βουλὴν αὐτοῦ.» — Ταχέως έπε λάθοντο τῶν εὐεργεσιῶν αὐτοῦ. Ὅτι πεινάσαντες καὶ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ βρωμάτων μνησθέντες διεγόγο γυζον, οὐκ ἀνέμειναν τὴν πρόνοιαν αὐτοῦ ἵνα γένη ται εἰς αὐτοὺς, ὅπερ ἐβούλετο ὁ Θεός. Καὶ ἐπεθύμησαν ἐπιθυμίαν ἐν τῇ ἐρήμῳ. ν Βρωμάτων δηλαδή. Εν Καὶ ἐπείρασαν τὸν Θεὸν ἐν ἀνύδρῳ.» ἀνύδρῳ τόπῳ ἢ γῇ δηλονότι εδοκίμασαν τὸν Θεὸν, λέγοντες μετὰ δισταγμού, Πότερον δύναται διαθρέψαι ἡμᾶς ἐνταυθοί; Α΄. Καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς τὸ αἴτημα αὐτῶν. ὁ τημα λέγει τὴν ἐπιθυμίαν, τὸ ζήτημα τῆς ψυχῆς ὅπερ ητήσαντο. Εξαπέστειλε πλησμονὴν εἰς τὰς ψυχὰς αὐτῶν.» Οὐ γὰρ ἁπλῶς ἔδωκε τὴν ὀρτυγομήτραν καὶ τὸ μάνια καὶ τὸ ὕδωρ τότε ἐν Μεῤῥα γλυκανθὲν καὶ τὸ ἐκ πέτρας ῥυὲν, ἀλλ᾽ ἄχρι κόρου. Ο Καὶ παρώργισαν τὸν Μωϋσῆν ἐν τῇ παρεμβολῇ, Μαρὼν τὸν ἅγιον Κυρίου.» - Κατὰ Μωσέως μὲν γὰρ ἐμελέτησαν τυραννίδα οἱ περὶ Δαθαν και ᾿Αβειρών· οἱ περὶ Κορὲ δὲ τὴν τοῦ 'Ααρὼν τοῦ και θιερωμένου τῷ Θεῷ ἱερωσύνην ἁρπάσαι ἐπειράθης σαν. Ηνοίχθη ἡ γῆ, καὶ κατέπιε Δαθάν· καὶ ἐκά λυψεν ἐπὶ τὴν συναγωγήν Αβειρών.» — Εκάλυψε τὴν συναγωγὴν τοῦ ᾿Αβειρών· ἀπὸ κοινοῦ δὲ τὸ ἡ γῆ. Καὶ ἐξεκαύθη πῦρ ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν, φλὸξ κατέφλεξεν ἁμαρτωλούς. ο - Ἐν τῇ συναγωγή τῶν περὶ Κορὲ πῦρ ἀναφθὲν κατέκαυσε τῇ τούτου φλογὶ τοὺς ν' καὶ σ' ἄνδρας, τοὺς προσφέροντας τὴ θυμίαμα. Οὓς ἁμαρτωλοὺς εἶπεν, ὡς ἁρπάσαι τὴν ἱερωσύνην ἀναξίως ἐπιχειρήσαντας. Καὶ ἠλλάξαντο τὴν δόξαν αὐτοῦ ἐν ὁμοιώματι η Οὐκ ἐπίστευσαν τῷ λόγῳ αὐτοῦ.» Οτι δύο σει αὐτοῖς αὐτήν. Καὶ ἐγόγγυσαν ἐν τοῖς σκηνώμασιν αὐτῶν· οὐκ εἰσήκουσαν τῆς φωνῆς Κυρίου. 1 — Οὐκ ἐπείσθησαν τῷ Θεῷ παρεγγυήσαντι τῆς ἐπηγγελμένης επι Είναι γῆς. Καὶ ἐπῆρε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπ' αὐτούς. Καὶ εκίνησε τὴν κολαστικὴν αὐτοῦ δύναμιν ἐπ' αὐτούς. Τοῦ καταβαλεῖν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ. — Ὥστε θανατώσαι αὐτούς. Καὶ τοῦ καταβαλεῖν τὸ σπέρμα αὐτῶν ἐν τοῖς ἔθνεσι· καὶ διασκορπίσαι αὐτοὺς ἐν ταῖς χώραις. Ο Τοὺς μὲν πατέρας ὡς ἀπειθεῖς ἄλλῳ τρόπῳ κατέ βαλε, τῷ θανάτῳ γὰρ, τὰ τέκνα δὲ κατέσπειρεν, ο ἐστι, κατῴκισε πανταχοῦ, ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ήγουν τῇ γῇ τῶν ἐθνῶν τῇ ἐπηγγελμένῃ. Επ᾿ ἀγαθῷ δὲ εἶ ρηται καὶ τὸ διασκορπίσαι· δίκην γὰρ σπέρματος ὥστε ἐκριζωθῆναι καὶ αὐξηθῆναι καὶ πληθυνθῆναι ἐν ταῖς χώραις τῶν ἐθνῶν ἁπάσαις, ήγουν τῇ γῇ τῆς ἐπαγγελίας. Καὶ ἐτελέσθησαν τῷ Βεελφεγώρ. ν - Βὴλ καὶ Βάαλ καὶ Βέελ τὸ αὐτό ἐστιν, εἴδωλον τοῦ Πριάπου, λίαν ἀσχημονέστατον. Φεγὼρ δὲ τοπικὸν ὄνομα. Το Βεελφεγώρ οὖν σύνθετος λέξις ἐστὶ, τό τε είδωλον δηλοῦσα καὶ τὸν τόπον ἐν ᾧ τὸ εἴδωλον ἦν. Τὸ δὲ ἐτελέσθησαν δηλοῖ τὸ ἐμυήθησαν, ᾠκειώθησαν, ἀφιερώθησαν. Καὶ ἔφαγον θυσίας νεκρῶν. 1 — Νεκρὰ λέγει τὰ εἴδωλα ὡς ἀναίσθητα. Καὶ παρώξυναν αὐτὸν ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν αὐτοῦ. ν -- Ἐν τοῖς τοιούτοις ἔργοις αὐτῶν. «Καὶ ἐπληθύνθη ἐν αὐτοῖς ἡ πτῶσις. - ἀποθνησκόντων πολλῶν. «Καὶ ἔστη Φινεὶς καὶ ἐξιλάσατο, καὶ ἐκόπασεν ἡ θραύσις. θραύσις.» — 'Ανέστη καὶ ἐξιλεώσατο τὸν Θεὸν, καὶ ἐπαύσατο ἡ θανατοφόρος πληγὴ τοῦ λαοῦ· τὸν γὰρ Ζαμβρη μιγνύμενον φανερῶς τῇ Μαδιανίτιδι, ζήλει πλησθεὶς ὁ Φινεὶς καὶ λαβὼν δόρυ, συνείλε τη γε
παθεῖν τὴν γαθωσιν καὶ θυμηδίαν τοῦ Χριστιανι- μόσχου ἐσθίοντος χόρτον.» - Μετέστησαν την τι
κοῦ λαοῦ σου
• Ημάρτομεν μετὰ τῶν πατέρων ἡμῶν· ἡνομή
σαμεν, ἠδικήσαμεν.» — Οὐ συνῆκαν τὰ ἐν Αἰγύπτῳ
θαυμάσιά σου, οὐδὲ ἐμνήσθησαν τοῦ εἰς αὐτοὺς γε
νομένου ἐλέους σου, ἀλλ᾿ ἰδόντες τους Αἰγυπτίους
ἐπίσω αὐτῶν, ἐφοβήθησαν καὶ ἐγόγγυζον, μὴ πι
στεύοντες τῇ δυνάμει σου.
• Καὶ παρεπίκραναν ἀναβαίνοντες ἐν τῇ Ἐρυθρᾷ
Αναβαίνοντες εἶπεν, ὅτι χθαμαλή
θαλάσσῃ.»
ἐστιν ἡ Αἴγυπτος· ὅθεν ἀνέβαινον πρὸς τὴν Εριθρὰν θάλασσαν, ἐν ὑψηλοτέροις μέρεσι κειμένην καὶ
πλησιάζουσαν τῇ ἐρήμῳ.
• Καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ.
— Ἵνα μὴ βλασφημηθῇ ὡς ἀσθενῆς· αὐτοὶ γὰρ
ἀνάξιοι ἦσαν σωτηρίας.
Ωστε
• Τοῦ γνωρίσαι τὴν δυναστείαν αὐτοῦ. –
γνώριμον πανταχοῦ ποιῆσαι τὸ μεγαλοδύναμον αὐ
τοῦ..
• Καὶ ἐπίστευσαν τῷ λόγῳ αὐτοῦ. —
γελίαις αὐτοῦ.
μὴν τοῦ Θεοῦ εἰς είδωλον μόσχου χορτοφάγου. Τοῦτο
δὲ ἐπὶ διασυρμῷ τῆς τῶν Εβραίων ἀλογίας προσ
Είπε
τέθειται.
«Καὶ εἶπε τοῦ ἐξολοθρεῦσαι αὐτούς.» –
γὰρ ὁ Θεὸς πρὸς Μωυσῆν, ο Κασόν με, καὶ θυμο
θεὶς, ἐκτρίψω αὐτούς.» Εἶπε γοῦν περὶ τοῦ ἐξολο
θρεῦσαι αὐτούς.
• Εἰ μὴ Μωσῆς ὁ ἐκλεκτὸς αὐτοῦ ἔστη ἐν τῇ
θραύσει ἐνώπιον αὐτοῦ. ο Εφη πρὸς Κύριον
ὁ Μωϋσῆς, «Εἰ μὲν ἀφῇς αὐτοῖς τὴν ἁμαρτίαν,
ἄφες· εἰ δὲ μὴ, ἐξάλειψόν με ἐκ τῆς βίβλου ἧς ἐγρα
ψας, ο
• Καὶ ἐξουδένωσε γῆν ἐπιθυμητήν.» Ὡς οὐδὲν
αὐτὴν λογισάμενοι, ὅτε δηλονότι οἱ ἀποσταλέντες εἰς
τὴν εἰρημένην γῆν κατάσκοποι ὑποστρέψαντες τὴν
δειλίαν ἐνῆκαν τῷ λαῷ, γενναίους εἰπόντες είναι
τοὺς κατοικοῦντας ἐν αὐτῇ· τότε γὰρ ἡ συναγωγή
τοῦ λαοῦ πᾶσα ἔκλαιον ἐν ταῖς σκηναῖς αὐτῶν καὶ
Ταῖς ἐπαγ- ἐγόγγυζον.
Τὴν ἐπινί-
• Καὶ ᾔνεσαν τὴν αἴνεσιν αὐτοῦ.»
κιον ᾠδὴν ἣν ὑπηγόρευσεν αὐτοῖς Μωϋσῆς.
• Ετάχυναν, ἐπελάθοντο τῶν ἔργων αὐτοῦ· καὶ
οὐχ ὑπέμειναν τὴν βουλὴν αὐτοῦ.» — Ταχέως έπε
λάθοντο τῶν εὐεργεσιῶν αὐτοῦ. Ὅτι πεινάσαντες
καὶ τῶν ἐν Αἰγύπτῳ βρωμάτων μνησθέντες διεγόγο
γυζον, οὐκ ἀνέμειναν τὴν πρόνοιαν αὐτοῦ ἵνα γένηται εἰς αὐτοὺς, ὅπερ ἐβούλετο ὁ Θεός.
• Καὶ ἐπεθύμησαν ἐπιθυμίαν ἐν τῇ ἐρήμῳ. ν —
Βρωμάτων δηλαδή.
Εν
• Καὶ ἐπείρασαν τὸν Θεὸν ἐν ἀνύδρῳ.»
ἀνύδρῳ τόπῳ ἢ γῇ δηλονότι εδοκίμασαν τὸν Θεὸν,
λέγοντες μετὰ δισταγμού, Πότερον δύναται διαθρέ
ψαι ἡμᾶς ἐνταυθοί;
Α΄.
• Καὶ ἔδωκεν αὐτοῖς τὸ αἴτημα αὐτῶν. ὁ
τημα λέγει τὴν ἐπιθυμίαν, τὸ ζήτημα τῆς ψυχῆς
ὅπερ ητήσαντο.
• Εξαπέστειλε πλησμονὴν εἰς τὰς ψυχὰς αὐτῶν.»
Οὐ γὰρ ἁπλῶς ἔδωκε τὴν ὀρτυγομήτραν καὶ τὸ
μάνια καὶ τὸ ὕδωρ τότε ἐν Μεῤῥα γλυκανθὲν καὶ
τὸ ἐκ πέτρας ῥυὲν, ἀλλ᾽ ἄχρι κόρου.
Ο
• Καὶ παρώργισαν τὸν Μωϋσῆν ἐν τῇ παρεμ
βολῇ, Μαρὼν τὸν ἅγιον Κυρίου.» - Κατὰ Μωσέως
μὲν γὰρ ἐμελέτησαν τυραννίδα οἱ περὶ Δαθαν και
᾿Αβειρών· οἱ περὶ Κορὲ δὲ τὴν τοῦ 'Ααρὼν τοῦ και
θιερωμένου τῷ Θεῷ ἱερωσύνην ἁρπάσαι ἐπειράθης
σαν.
• Ηνοίχθη ἡ γῆ, καὶ κατέπιε Δαθάν· καὶ ἐκάλυψεν ἐπὶ τὴν συναγωγήν Αβειρών.» — Εκάλυψε
τὴν συναγωγὴν τοῦ ᾿Αβειρών· ἀπὸ κοινοῦ δὲ τὸ ἡ
γῆ.
• Καὶ ἐξεκαύθη πῦρ ἐν τῇ συναγωγῇ αὐτῶν,
φλὸξ κατέφλεξεν ἁμαρτωλούς. ο - Ἐν τῇ συναγωγή
τῶν περὶ Κορὲ πῦρ ἀναφθὲν κατέκαυσε τῇ τούτου
φλογὶ τοὺς ν' καὶ σ' ἄνδρας, τοὺς προσφέροντας τὴ
θυμίαμα. Οὓς ἁμαρτωλοὺς εἶπεν, ὡς ἁρπάσαι τὴν
ἱερωσύνην ἀναξίως ἐπιχειρήσαντας.
• Καὶ ἠλλάξαντο τὴν δόξαν αὐτοῦ ἐν ὁμοιώματι
η
• Οὐκ ἐπίστευσαν τῷ λόγῳ αὐτοῦ.» Οτι δύο
σει αὐτοῖς αὐτήν.
• Καὶ ἐγόγγυσαν ἐν τοῖς σκηνώμασιν αὐτῶν· οὐκ
εἰσήκουσαν τῆς φωνῆς Κυρίου. 1 — Οὐκ ἐπείσθησαν τῷ Θεῷ παρεγγυήσαντι τῆς ἐπηγγελμένης επι
Είναι γῆς.
• Καὶ ἐπῆρε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπ' αὐτούς. Καὶ
εκίνησε τὴν κολαστικὴν αὐτοῦ δύναμιν ἐπ' αὐτούς.
• Τοῦ καταβαλεῖν αὐτοὺς ἐν τῇ ἐρήμῳ. — Ὥστε
θανατώσαι αὐτούς.
• Καὶ τοῦ καταβαλεῖν τὸ σπέρμα αὐτῶν ἐν τοῖς
ἔθνεσι· καὶ διασκορπίσαι αὐτοὺς ἐν ταῖς χώραις. Ο
- Τοὺς μὲν πατέρας ὡς ἀπειθεῖς ἄλλῳ τρόπῳ κατέ
βαλε, τῷ θανάτῳ γὰρ, τὰ τέκνα δὲ κατέσπειρεν, ο
ἐστι, κατῴκισε πανταχοῦ, ἐν τοῖς ἔθνεσιν, ήγουν τῇ
γῇ τῶν ἐθνῶν τῇ ἐπηγγελμένῃ. Επ᾿ ἀγαθῷ δὲ εἶ
ρηται καὶ τὸ διασκορπίσαι· δίκην γὰρ σπέρματος
ὥστε ἐκριζωθῆναι καὶ αὐξηθῆναι καὶ πληθυνθῆναι
ἐν ταῖς χώραις τῶν ἐθνῶν ἁπάσαις, ήγουν τῇ γῇ
τῆς ἐπαγγελίας.
• Καὶ ἐτελέσθησαν τῷ Βεελφεγώρ. ν - Βὴλ καὶ
Βάαλ καὶ Βέελ τὸ αὐτό ἐστιν, εἴδωλον τοῦ Πριάπου,
λίαν ἀσχημονέστατον. Φεγὼρ δὲ τοπικὸν ὄνομα. Το
Βεελφεγώρ οὖν σύνθετος λέξις ἐστὶ, τό τε είδωλον
δηλοῦσα καὶ τὸν τόπον ἐν ᾧ τὸ εἴδωλον ἦν. Τὸ δὲ
ἐτελέσθησαν δηλοῖ τὸ ἐμυήθησαν, ᾠκειώθησαν,
ἀφιερώθησαν.
• Καὶ ἔφαγον θυσίας νεκρῶν. 1 — Νεκρὰ λέγει
τὰ εἴδωλα ὡς ἀναίσθητα.
• Καὶ παρώξυναν αὐτὸν ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν
αὐτοῦ. ν -- Ἐν τοῖς τοιούτοις ἔργοις αὐτῶν.
«Καὶ ἐπληθύνθη ἐν αὐτοῖς ἡ πτῶσις. - Αποθνη
σκόντων πολλῶν.
«Καὶ ἔστη Φινεὶς καὶ ἐξιλάσατο, καὶ ἐκόπασεν ἡ
θραύσις.
θραύσις.» — 'Ανέστη καὶ ἐξιλεώσατο τὸν Θεὸν, καὶ
ἐπαύσατο ἡ θανατοφόρος πληγὴ τοῦ λαοῦ· τὸν γὰρ
Ζαμβρη μιγνύμενον φανερῶς τῇ Μαδιανίτιδι, ζήλει
πλησθεὶς ὁ Φινεὶς καὶ λαβὼν δόρυ, συνείλε τη γε
col. 1565–1566page 520 of 548
PG 142:1565ναικὶ πληγῇ μιᾷ, καὶ οὕτως ἔστη ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ, ἡ παρανομίαν. Προφητεύει δὲ διὰ τούτων ὁ Δαυΐδ ὅτι ἐξιλεωθέντος τῷ ζήλῳ τοῦ Φινεές. Καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην εἰς γενεὰν καὶ γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος. 1 — Καὶ ὁ φόνος οὗτος εἰς ἀρετὴν παρὰ πάντων ελογίσθη τῷ Φινεές δια παντός. Καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐπὶ ὕδατος ἀντιλογίας.» Τὸ ἐν ἐρήμῳ Κάδδης ἐκ πέτρας εν ύδωρ ἀντι λογίας ὕδωρ ὠνόμασται ἀπὸ τῆς προηγησαμένης ἀντιλογίας καὶ ἀπειθείας τῶν Ἰουδαίων ὅτε διψής σαντες ἐγόγγυζον, καὶ οὐχ ὑπήκουον Μωσεῖ ἐφ᾽ οἷς ἔλεγεν, ἀλλὰ διελοιδοροῦντο μᾶλλον αὐτῷ. Καὶ ἐκακώθη Μωσῆ; δι' αὐτούς.» – Εκακώθη παρὰ Θεοῦ κατακριθεὶς ἔξω τῆς ἐπηγγελμένης γῆς ἀποθανεῖν, αὐτός τε καὶ Ααρών. Ότι παρεπίκραναν τὸ πνεῦμα αὐτοῦ. Ελύ πησαν τὴν ψυχὴν τοῦ Μωσέως γογγύζοντες και ὑβρίζοντες αὐτὸν, καὶ ἀναγκασθείς εἶπε διστακτικῶς, «Μὴ ἐκ τῆς πέτρας ταύτης ἐξάξω ὑμῖν ὕδωρ;) Καὶ διέστειλεν ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ.» — Τὸν Μωσέως ἐξ ὀλιγωρίας λόγον διὰ τοῦ διέστειλεν ήτοι ήνοιξε τὰ χείλη αὐτοῦ εὐφήμως ἐδήλωσεν ὁ Δαυΐδ. Τινὲς δὲ τὸ διέστειλεν ἀντὶ τοῦ διστακτικῶς ἐλά λησε νενήκασιν. Οὕτω δὲ τὸ ἐν τοῖς χείλεσιν ἔσται ἀντὶ τοῦ διὰ τῶν χειλέων. Οἶδε δὲ ἡ παλαιὰ Γραφὴ ἀντὶ τοῦ ἁπλῶς χρᾶσθαι λέγειν τὸ διαστέλλεσθαι. Καὶ ἐμίγησαν ἐν τοῖς ἔθνεσι, καὶ ἔμαθον τὰ ἔργα αὐτῶν.» - Ἔργα τὰ παράνομα καὶ ἀσεβή. Καὶ ἐδούλευσαν τοῖς γλυπτοῖς αὐτῶν· καὶ ἐγε νήθη αὐτοῖς εἰς σκάνδαλον.» – Τὸ δουλεῦσαι τοῖς γλυπτοῖς ἐγένετο τοῖς Ἰουδαίοις εἰς πρόσκομμα καὶ πτῶσιν. Καὶ ἐφονοτονήθη ἡ γῆ ἐν τοῖς αἷμασι.» Καὶ ἐπλήσθη ἐξ ἀποκτάνσεως ἤτοι σφαγῆς ἡ γῆ διὰ τῶν αἱμάτων καὶ ἐμολύνθη διὰ τῶν θυσιῶν καὶ αἰσχρουργιῶν. Καὶ ἐπόρνευσαν ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν αὐτῶν.» Αποστάντες γὰρ τοῦ Θεοῦ ἐκολλήθησαν τοῖς δαίμοσι, δι' ὧν εἰργάζοντο εἰδωλολατριῶν τε καὶ ἀσελγειῶν. Πλεονάκις ἐῤῥύσατο αὐτούς. Αὐτοὶ δὲ παρεπίκραναν αὐτὸν ἐν τῇ βουλῇ αὐτῶν. Ἐν τῇ γνώμῃ αὐτῶν τῇ ἀχαρίστῳ καὶ πονηρᾷ. Καὶ ἐταπεινώθησαν ἐν ταῖς ἀνομίαις αὐτῶν.» Κατεπτοήθησαν, ἠσθένησαν ἐν τῷ τὰ ἄνομα δρᾷν. Καὶ ἐμνήσθη τῆς διαθήκης αὐτοῦ· καὶ μετεμελήθη κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους αὐτοῦ.» Μετέ βαλε τὴν ὀργὴν εἰς οἶκτον, ὡς πολυέλεος. Καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς εἰς οἰκτιρμούς.Τουτέστιν, ᾤκτειρεν αὐτούς. Εναντίον πάντων τῶν αἰχμαλωτευσάντων αὐτ τούς.» – Περιφανῶς ὥστε πάντας τοῦτο μαθεῖν τοὺς αἰχμαλωτεύσαντας αὐτούς· ὡς διάφορα γὰρ ἔθνη, αὐτοὺς ᾐχμαλώτευσεν. Σῶσον ἡμᾶς, Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἐπισυνάγαγε ἡμᾶς ἐκ τῶν ἐθνῶν.» Εἰς τὴν προτέραν ἱκεσίαν ἀνέδραμεν. Εθνη δὲ λέγει τὰ παράνομα, ἐν οἷς Ἰουδαῖοι διεσπάρησαν μετὰ τὴν εἰς Χριστὸν καὶ πιστεύσουσι τῷ Χριστῷ πάντες οἱ Ἰουδαῖοι καὶ εἰς τὴν μίαν καὶ καθολικὴν Ἐκκλησίαν αὐτοῦ ἐπισυναχθήσονται καὶ αὐτοί. Μέγα δυο Τοῦ ἐξομολογήσασθαι τῷ ὀνόματί σου τῷ ἁγίῳ, τοῦ ἐγκαυχάσθαι ἐν τῇ αἰνέσει σου.» τως καύχημα τὸ ὑμνεῖν τὸν Χριστόν. «Ευλογητός Κύριος, ὁ Θεὸς Ἰσραὴλ, ἀπὸ τοῦ αἰ νος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος. — Ἐρεῖ τὸ, 4 Εὐλογητὸς Κύριος.» Καὶ τοῦτο προφητικὸν, ἅπας γὰρ ὁ λαὸς, ὕστερον ὑμνεῖν τὸν Ἰησοῦν ὡς Θεόν. ΨΑΛΜΟΣ Ρ. Αλληλούϊα. Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ, ὅτι χρησ Εἰπά στὸς, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. τωσαν ὅτι χρηστὲς, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ. Εἰπάτωσαν οἱ λελυτρωμένοι ὑπὸ Κυρίου, οὓς ἐλυτρώσατο ἐκ χειρὸς ἐχθροῦ.» — Εχθρὸν νοητέον τὸν διάβολον περὶ γὰρ τὸν Χριστὸν πιστευσάντων ὁ λόγος. Εκ Καὶ ἐκ τῶν χωρῶν συνήγαγεν αὐτούς. τῶν ἐθνικῶν χωρῶν εἰς μίαν Ἐκκλησίαν καὶ πίστιν. ᾿Απὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν καὶ Βοῤῥᾶ καὶ θα λάσσης.» - Ἐκ τῶν τεσσάρων γὰρ περάτων τοῦ κόσμου συνήχθησαν. ο Επλανήθησαν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐν ἀνύδρῳ. ο Επλανήθησαν πρότερον ἐν τῇ πολιτείᾳ τῇ ἐρήμῳ καρπῶν ἀρετῆς, καὶ μὴ ἐχούσῃ πόμα θείας διδα σκαλίας. Οδὸν πόλεως κατοικητηρίου οὐχ εὗρον.» – Κατοικητηρίου πόλις ὁ οὐρανός· ὁ γὰρ ἐπίγειος κόσμος ἅπας παροικία ἐστίν. Ἡ δὲ πρὸς οὐρανὸν ἄγουτα ὁδὸς ἡ ὀρθὴ πίστις μετὰ τῶν ἀρετῶν. «Πεινῶντες καὶ διψῶντες, ἡ ψυχὴ αὐτῶν ἐν αὐτοῖς ἐξέλιπεν, ο — Ησαν δηλονότι· οὐκ εἶχον γὰρ θεο γνωσίαν ἢ διδασκαλίαν τρέφουσαν καὶ ποτίζουσαν ψυχάς· τὸ δὲ ἐξέλιπε δηλοῖ τὸ ἡτόνησεν ἄγαν, ἐκ τῆς καθ' ὑπερβολής δηλαδὴ πείνης καὶ δίψης πνευ ματικής. Καὶ ἐκέκραξαν πρὸς Κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι αὐτούς.» - Ἐκέκραξαν οἱ προφῆται ὑπὲρ αὐτῶν, καὶ οἱ θεῖοι ἄγγελοι οἱ προεστηκότες τῶν ἐθνῶν. Καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἐῤῥύσατο αὐτούς. Ἐκ τῶν δαιμονικῶν τυραννίδων. Καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς εἰς ἰδὸν εὐθεῖαν· τοῦ πο ρευθῆναι εἰς πόλιν κατοικητηρίου.» -- Τὴν εὐσεβῆ καὶ ἐνάρετον διαγωγήν τὴν ἄγουσαν εἰς τὸν οὐρα νόν. Εξομολογησάσθωσαν τῷ Κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ, καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων. ο Τὸ ἐξομολογησάσθωσαν ὧδε δηλοῖ τὸ ἐξαγγειλάτωσαν. ε Οτι εχόρτασε ψυχὴν κενὴν, καὶ ψυχὴν πεινῶσαν ἐνέπλησεν ἀγαθοῖς. - Κενήν φησι τὴν ἑστερημένην τροφῆς καὶ πόσεως, πνευματικῆς δηλαδή. Καθημένους ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου. ο Σκότος καὶ νὺξ θανάτου ψυχικοῦ ἡ ἄγνοια καὶ ἡ ἀπιστία πρὸς Θεόν. Πεπεδημένους ἐν πτωχείᾳ καὶ σιδήρῳ. - Τῶν
ναικὶ πληγῇ μιᾷ, καὶ οὕτως ἔστη ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ, ἡ παρανομίαν. Προφητεύει δὲ διὰ τούτων ὁ Δαυΐδ ὅτι
ἐξιλεωθέντος τῷ ζήλῳ τοῦ Φινεές.
• Καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην εἰς γενεὰν
καὶ γενεὰν ἕως τοῦ αἰῶνος. 1 — Καὶ ὁ φόνος οὗτος
εἰς ἀρετὴν παρὰ πάντων ελογίσθη τῷ Φινεές διαπαντός.
• Καὶ παρώργισαν αὐτὸν ἐπὶ ὕδατος ἀντιλογίας.»
— Τὸ ἐν ἐρήμῳ Κάδδης ἐκ πέτρας εν ύδωρ ἀντιλογίας ὕδωρ ὠνόμασται ἀπὸ τῆς προηγησαμένης
ἀντιλογίας καὶ ἀπειθείας τῶν Ἰουδαίων ὅτε διψής
σαντες ἐγόγγυζον, καὶ οὐχ ὑπήκουον Μωσεῖ ἐφ᾽ οἷς
ἔλεγεν, ἀλλὰ διελοιδοροῦντο μᾶλλον αὐτῷ.
• Καὶ ἐκακώθη Μωσῆ; δι' αὐτούς.» – Εκακώθη
παρὰ Θεοῦ κατακριθεὶς ἔξω τῆς ἐπηγγελμένης γῆς
ἀποθανεῖν, αὐτός τε καὶ Ααρών.
• Ότι παρεπίκραναν τὸ πνεῦμα αὐτοῦ. Ελύπησαν τὴν ψυχὴν τοῦ Μωσέως γογγύζοντες και
ὑβρίζοντες αὐτὸν, καὶ ἀναγκασθείς εἶπε διστακτι
κῶς, «Μὴ ἐκ τῆς πέτρας ταύτης ἐξάξω ὑμῖν ὕδωρ;)
• Καὶ διέστειλεν ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτοῦ.» — Τὸν
Μωσέως ἐξ ὀλιγωρίας λόγον διὰ τοῦ διέστειλεν ήτοι
ήνοιξε τὰ χείλη αὐτοῦ εὐφήμως ἐδήλωσεν ὁ Δαυΐδ.
Τινὲς δὲ τὸ διέστειλεν ἀντὶ τοῦ διστακτικῶς ἐλά
λησε νενήκασιν. Οὕτω δὲ τὸ ἐν τοῖς χείλεσιν
ἔσται ἀντὶ τοῦ διὰ τῶν χειλέων. Οἶδε δὲ ἡ παλαιὰ
Γραφὴ ἀντὶ τοῦ ἁπλῶς χρᾶσθαι λέγειν τὸ διαστέλλεσθαι.
• Καὶ ἐμίγησαν ἐν τοῖς ἔθνεσι, καὶ ἔμαθον τὰ
ἔργα αὐτῶν.» - Ἔργα τὰ παράνομα καὶ ἀσεβή.
• Καὶ ἐδούλευσαν τοῖς γλυπτοῖς αὐτῶν· καὶ ἐγενήθη αὐτοῖς εἰς σκάνδαλον.» – Τὸ δουλεῦσαι τοῖς
γλυπτοῖς ἐγένετο τοῖς Ἰουδαίοις εἰς πρόσκομμα καὶ
πτῶσιν.
• Καὶ ἐφονοτονήθη ἡ γῆ ἐν τοῖς αἷμασι.»
Καὶ ἐπλήσθη ἐξ ἀποκτάνσεως ἤτοι σφαγῆς ἡ γῆ διὰ
τῶν αἱμάτων καὶ ἐμολύνθη διὰ τῶν θυσιῶν καὶ
αἰσχρουργιῶν.
• Καὶ ἐπόρνευσαν ἐν τοῖς ἐπιτηδεύμασιν αὐτῶν.»
- Αποστάντες γὰρ τοῦ Θεοῦ ἐκολλήθησαν τοῖς
δαίμοσι, δι' ὧν εἰργάζοντο εἰδωλολατριῶν τε καὶ
ἀσελγειῶν.
• Πλεονάκις ἐῤῥύσατο αὐτούς. Αὐτοὶ δὲ παρεπίκραναν αὐτὸν ἐν τῇ βουλῇ αὐτῶν. Ἐν τῇ γνώμῃ
αὐτῶν τῇ ἀχαρίστῳ καὶ πονηρᾷ.
• Καὶ ἐταπεινώθησαν ἐν ταῖς ἀνομίαις αὐτῶν.»
- Κατεπτοήθησαν, ἠσθένησαν ἐν τῷ τὰ ἄνομα δρᾷν.
• Καὶ ἐμνήσθη τῆς διαθήκης αὐτοῦ· καὶ μετεμε
λήθη κατὰ τὸ πλῆθος τοῦ ἐλέους αὐτοῦ.» Μετέ
βαλε τὴν ὀργὴν εἰς οἶκτον, ὡς πολυέλεος.
• Καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς εἰς οἰκτιρμούς.Τουτέστιν,
ᾤκτειρεν αὐτούς.
• Εναντίον πάντων τῶν αἰχμαλωτευσάντων αὐτ
τούς.» – Περιφανῶς ὥστε πάντας τοῦτο μαθεῖν
τοὺς αἰχμαλωτεύσαντας αὐτούς· ὡς διάφορα γὰρ
ἔθνη, αὐτοὺς ᾐχμαλώτευσεν.
• Σῶσον ἡμᾶς, Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, καὶ ἐπισυνά
γαγε ἡμᾶς ἐκ τῶν ἐθνῶν.» Εἰς τὴν προτέραν
ἱκεσίαν ἀνέδραμεν. Εθνη δὲ λέγει τὰ παράνομα, ἐν
οἷς Ἰουδαῖοι διεσπάρησαν μετὰ τὴν εἰς Χριστὸν
καὶ πιστεύσουσι τῷ Χριστῷ πάντες οἱ Ἰουδαῖοι καὶ
εἰς τὴν μίαν καὶ καθολικὴν Ἐκκλησίαν αὐτοῦ
ἐπισυναχθήσονται καὶ αὐτοί.
Μέγα δυο
• Τοῦ ἐξομολογήσασθαι τῷ ὀνόματί σου τῷ ἁγίῳ,
τοῦ ἐγκαυχάσθαι ἐν τῇ αἰνέσει σου.»
τως καύχημα τὸ ὑμνεῖν τὸν Χριστόν.
«Ευλογητός Κύριος, ὁ Θεὸς Ἰσραὴλ, ἀπὸ τοῦ αἰ
νος καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος. — Ἐρεῖ τὸ, 4 Εὐλογητὸς
Κύριος.» Καὶ τοῦτο προφητικὸν, ἅπας γὰρ ὁ λαὸς,
ὕστερον ὑμνεῖν τὸν Ἰησοῦν ὡς Θεόν.
• Αλληλούϊα. Εξομολογεῖσθε τῷ Κυρίῳ, ὅτι χρησ
Εἰπάστὸς, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ.
τωσαν ὅτι χρηστὲς, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ.
• Εἰπάτωσαν οἱ λελυτρωμένοι ὑπὸ Κυρίου, οὓς
ἐλυτρώσατο ἐκ χειρὸς ἐχθροῦ.» — Εχθρὸν νοητέον
τὸν διάβολον περὶ γὰρ τὸν Χριστὸν πιστευσάντων ὁ
λόγος.
Εκ
• Καὶ ἐκ τῶν χωρῶν συνήγαγεν αὐτούς.
τῶν ἐθνικῶν χωρῶν εἰς μίαν Ἐκκλησίαν καὶ πίστιν.
• ᾿Απὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν καὶ Βοῤῥᾶ καὶ θα
λάσσης.» - Ἐκ τῶν τεσσάρων γὰρ περάτων τοῦ
κόσμου συνήχθησαν.
ο
• Επλανήθησαν ἐν τῇ ἐρήμῳ ἐν ἀνύδρῳ. ο -
Επλανήθησαν πρότερον ἐν τῇ πολιτείᾳ τῇ ἐρήμῳ
καρπῶν ἀρετῆς, καὶ μὴ ἐχούσῃ πόμα θείας διδασκαλίας.
• Οδὸν πόλεως κατοικητηρίου οὐχ εὗρον.» –
Κατοικητηρίου πόλις ὁ οὐρανός· ὁ γὰρ ἐπίγειος
κόσμος ἅπας παροικία ἐστίν. Ἡ δὲ πρὸς οὐρανὸν
ἄγουτα ὁδὸς ἡ ὀρθὴ πίστις μετὰ τῶν ἀρετῶν.
«Πεινῶντες καὶ διψῶντες, ἡ ψυχὴ αὐτῶν ἐν αὐτοῖς
ἐξέλιπεν, ο — Ησαν δηλονότι· οὐκ εἶχον γὰρ θεο
γνωσίαν ἢ διδασκαλίαν τρέφουσαν καὶ ποτίζουσαν
ψυχάς· τὸ δὲ ἐξέλιπε δηλοῖ τὸ ἡτόνησεν ἄγαν, ἐκ
τῆς καθ' ὑπερβολής δηλαδὴ πείνης καὶ δίψης πνευματικής.
• Καὶ ἐκέκραξαν πρὸς Κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαι
αὐτούς.» - Ἐκέκραξαν οἱ προφῆται ὑπὲρ αὐτῶν,
καὶ οἱ θεῖοι ἄγγελοι οἱ προεστηκότες τῶν ἐθνῶν.
• Καὶ ἐκ τῶν ἀναγκῶν αὐτῶν ἐῤῥύσατο αὐτούς.
Ἐκ τῶν δαιμονικῶν τυραννίδων.
• Καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς εἰς ἰδὸν εὐθεῖαν· τοῦ πο
ρευθῆναι εἰς πόλιν κατοικητηρίου.» -- Τὴν εὐσεβῆ
καὶ ἐνάρετον διαγωγήν τὴν ἄγουσαν εἰς τὸν οὐρα
νόν.
• Εξομολογησάσθωσαν τῷ Κυρίῳ τὰ ἐλέη αὐτοῦ,
καὶ τὰ θαυμάσια αὐτοῦ υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων. ο --
Τὸ ἐξομολογησάσθωσαν ὧδε δηλοῖ τὸ ἐξαγγειλά
τωσαν.
ε Οτι εχόρτασε ψυχὴν κενὴν, καὶ ψυχὴν πεινῶσαν
ἐνέπλησεν ἀγαθοῖς. - Κενήν φησι τὴν ἑστερημένην
τροφῆς καὶ πόσεως, πνευματικῆς δηλαδή.
• Καθημένους ἐν σκότει καὶ σκιᾷ θανάτου. ο -
Σκότος καὶ νὺξ θανάτου ψυχικοῦ ἡ ἄγνοια καὶ ἡ
ἀπιστία πρὸς Θεόν.
• Πεπεδημένους ἐν πτωχείᾳ καὶ σιδήρῳ. - Τῶν
col. 1567–1568page 521 of 548
PG 142:1567ἀρετῶν καὶ σιδηροῖς εἴτουν ισχυροῖς τῶν ἁμαρτημάπερὶ τὸ ναυτίλλεσθαι αὐτῶν ἐμπειρία ηφανίσθη. των δεσμοῖς. Ότι παρεπίκραναν τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ.» Διὰ τῶν λογίων δηλοῖ τὸν λέγοντα· τούτων γὰρ ἀθε τουμένων, παραλυπεῖται ὁ Θεός· λόγια δὲ Θεοῦ νοη τέον νῦν τόν τε φυσικὸν νόμον, καθ' δν πάντες ἄνε θρωποι τὴν τοῦ καλοῦ καὶ κακοῦ διάκρισιν ἔχομεν ἐκ Θεοῦ, καὶ τὸν δοθέντα τοῖς Ἰουδαίοις γραπτὸν νόμον, καὶ τοὺς λόγους τῶν προφητῶν. Καὶ τὴν βουλὴν τοῦ 'Υψίστου παρώξυναν.» Εἴτουν τὸν βουλόμενον τὴν σωτηρίαν αὐτῶν Θεὸν παρώργισαν. Καὶ ἐταπεινώθη ἐν κόποις ἡ καρδία αὐτῶν. 1 – Καὶ κατεπτοήθησαν ἐν ταλαιπωρίαις τῆς ἁμαρτίας. Ότι συνέτριψε πύλας χαλκᾶς.» — Πύλαι ίδου στερεας καὶ μοχλοὶ ἰσχυροὶ τὸ ἄφυκτον αὐτοῦ καὶ τὸ ἀδιεξόδευτον, ὅπερ ἀνέτρεψεν ὁ Χριστὸς, αὐτός τε ἀνελθὼν ἐκεῖθεν, καὶ κατεχομένας ψυχὰς ἐξαγαγὼν. Αντελάβετο αὐτῶν ἐξ ὁδοῦ ἀνομίας αὐτῶν.. "Ητοι ἐδευόντων ἀνομίᾳ. Πᾶν βρῶμα ἐβδελύξατο ἡ ψυχὴ αὐτῶν. ο - Δι' ὑπερβολὴν καχεξίας ψυχικῆς πᾶν βρῶμα πνευματικὸν, πᾶσαν διδασκαλίαν ψυχωφελῆ ἐμίσησαν. Και ήγγισαν ἕως τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου.» Πύλαι καὶ εἴσοδοι πρὸς θάνατον ψυχικόν. Απέ Καὶ τῶν ἁμαρτημάτων ὑπερβολαί. ο στειλε τὸν Λόγον, τὸν Υἱὸν αὐτοῦ ἀπέστειλεν ὁ Πατὴρ, καὶ ἰάσατο πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν ψυχῆς τε καὶ σώματος. Καὶ ἐῤῥύσατο αὐτοὺς ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτ Ἐκ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν. τῶν.» Καὶ θυσάτωσαν αὐτῷ θυσίαν αἰνέσεως, καὶ ἐξαγγειλάτωσαν τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει.— Τὰ κατορθώματα τῆς σωτηρίου ἐνανθρωπήσεως. Οι καταβαίνοντες εἰς θάλασσαν ἐν πλοίοις.» – Περὶ τῶν ἀποστόλων ὁ λόγος τῶν πρὶν ἁλιέων, ὅτε ἦσαν ἐν τῇ θαλάσσῃ μετὰ τοῦ Ἰησοῦ, καὶ αὐτὸς ἐκάθευδε, καὶ τὸ πλοῖον ἐβυθίζετο ὑπὸ τῶν κυμάτ των, καὶ διυπνισθεὶς ἐπετίμησε τῇ θαλάσσῃ καὶ τοῖς ἀνέμοις. Ποιοῦντες εργασίαν ἐν ὕδασι πολλοῖς. ο -- Έρ γασίαν ἁλιείας. Εἶπε, καὶ ἔστη πνεῦμα καταιγίδος. - προσέταξε, καὶ ἀνέστη λαίλαψ ἀνέμου μεγάλη. Καὶ ὑψώθη τὰ κύματα αὐτῆς. ήρθη τὰ κύματα τῆς θαλάσσης. Εἰς ὕψος Αναβαίνουσιν ἕως τῶν οὐρανῶν, καὶ καταβαι. νουσιν ἕως τῶν ἀβύσσων. Τα κύματα τότε νῦν μὲν σφόδρα ὑψοῦντο, νῦν δὲ λίαν ἐταπεινοῦντο καθ' ὑπερβολὴν δὲ ὁ λόγος. Η ψυχὴ αὐτῶν ἐν κακοῖς ἑτήκετο. ο δύνοις ἐξελίμπανεν. Εν κιν Εταράχθησαν, ἐσαλεύθησαν ὡς ὁ μεθύων.» Κλόνον καὶ παρατροπὴν ἔπαθον τῶν φρενῶν· οἱ γὰρ πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν θάνατον ἤδη βλέποντες ἐν τῷ καθεστηκότι ἔχουσι τὸν λογισμόν. Καὶ πᾶσα ἡ σοφία αὐτῶν κατεπόθη. ν Ή Καὶ ἐπέταξε τῇ καταιγίδι, καὶ ἔστη εἰς αὖραν.» Η καταιγὶς ἔστη τῆς σφοδροτάτης ὁρμῆς, ὥστε γενέσθαι ταύτην τὴν αύραν, ἤτοι πρᾶον καὶ γαλη νιαῖον πνεῦμα. Καὶ εὐφράνθησαν ὅτι ἡσύχασαν. ο «α Ὅτι ησύ χασαν τὰ κύματα. «Καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐπὶ λιμένα θελήματος αύτ τῶν. 1 - Λιμὴν γὰρ ὄντως αἱ τοῦ Κυρίου ἐντολα!, τὸν ἐνεργοῦντα ταύτας τηροῦσαι ἀπείρατον ναυαγίου παντὸς ψυχικοῦ. Υψωσάτωσαν αὐτὸν ἐν ἐκκλησίᾳ λαῶν· καὶ ἐν καθέδρα πρεσβυτέρων αἰνεσάτωσαν αὐτήν. ο – Εν συνεδρίῳ ὑπερεχόντων. Εθετο ποταμούς εἰς ἔρημον.» Τους ποτα μηδὸν εὐροοῦντας ἐν λόγοις "Ελληνας ἔθετο εἰς ἑρη μίαν σοφίας, επιστομιζόντων αὐτοὺς τῶν ἀγραμμά των αλιέων. Καὶ διεξόδους ὑδάτων εἰς δίψαν.» πλημμύρας τῶν λόγων αὐτῶν εἰς ξηρασίαν. Καὶ τὰς Γην καρποφόρον εἰς ἅλμην, ἀπὸ κακίας τῶν κατοικούντων ἐν αὐτῇ.» - Καὶ τὴν γῆν τῶν Ἰου δαίων τὴν καρποφοροῦσαν τους προφήτας εἰς ἀκαρ πίαν ἔθετο· καὶ γὰρ ἄκαρπος ἡ ἁλμυρὰ γῆς τοῦτο δὲ γέγονε διὰ τὴν κακίαν τῶν Ἰουδαίων. Εθετο ἔρημον εἰς λίμνας ὑδάτων, καὶ γῆν ἄνυ δρον εἰς διεξόδους ὑδάτων.» Τὴν πρὶν ἔρημον θείας διδασκαλίας Ἐκκλησίαν τὴν ἐξ ἐθνῶν ἔθετο (εἰς τὸ ἔχειν τε εἰς πλῆθος αὐτὴν τὰ τοῦ θείου λόγου νάματα καὶ προχέειν καὶ ἑτέροις αὐτά. Καὶ κατῴκισεν ἐκεῖ πεινῶντας.» Τοὺς πρὶν ἐνδεεῖς τροφῆς πνευματικῆς κατώκισεν ὁ Χριστὸς ἐν τῇ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ. ΠΑΡ Καὶ συνεστήσαντο πόλεις κατοικεσίας. λεις κατοικίας πνευματικῆς τὰς κατὰ τόπους Έχο κλησίας τῶν πιστῶν φησίν. Καὶ ἔσπειραν ἀγρούς. Εσπειραν οἱ ἀπό στολοι τῷ σπόρῳ τοῦ κηρύγματος τὰς ἡγριωμένας πρότερον τῶν ἀνθρώπων ψυχάς. Καὶ ἐφύτευσαν ἀμπελῶνας.» - Τὰς ψυχὰς αὖθις νόησον ἀμπελῶνας καρποφορούσας βότρυας ἀρετῶν. Καὶ ἐποίησαν καρπὸν γενήματος.» - Γενήματος μυστικοῦ προσφερομένου τῷ Δεσπότῃ Χριστῷ καὶ τοῦτον εὐφραίνοντος. κ Καὶ εὐλόγησεν αὐτούς. — Φησὶ γὰρ ὁ Λουκάς περὶ τῶν ἀποστόλων, ὅτι καὶ ἐπάρας τὰς χεῖρας αὐτοῦ εὐλόγησεν αὐτοὺς, δηλονότι δι' αὐτῶν καὶ τοὺς διαδόχους τῆς πίστεως αὐτῶν. Καὶ ἐπληθύνθησαν σφόδρα.» - Δέκα γὰρ καὶ ἑβδομήκοντα εἰς μυριάδας ἀναρίθμων ηυξήθησαν. Καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν οὐκ ἐσμικρύνθη. - Κτήνη ἂν εἶεν τὰ πρόβατα, τὰ παρὰ τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν διαδόχων αὐτοῦ ποιμαινόμενα διδασκάλων, ήτοι ὁ κοινὸς Χριστιανικός λαός. Καὶ ὠλιγώθησαν καὶ ἐκακώθησαν ἀπὸ θλίψεως κακῶν καὶ ὁδύνης.» – Προλέγει τους διωγμούς, τὴν ἐξ ἀναιρέσεως ὀλίγωσιν τῶν πιστῶν, καὶ τὴν ἐκ
ἀρετῶν καὶ σιδηροῖς εἴτουν ισχυροῖς τῶν ἁμαρτημά- περὶ τὸ ναυτίλλεσθαι αὐτῶν ἐμπειρία ηφανίσθη.
των δεσμοῖς.
• Ότι παρεπίκραναν τὰ λόγια τοῦ Θεοῦ.»
Διὰ τῶν λογίων δηλοῖ τὸν λέγοντα· τούτων γὰρ ἀθε
τουμένων, παραλυπεῖται ὁ Θεός· λόγια δὲ Θεοῦ νοητέον νῦν τόν τε φυσικὸν νόμον, καθ' δν πάντες ἄνε
θρωποι τὴν τοῦ καλοῦ καὶ κακοῦ διάκρισιν ἔχομεν
ἐκ Θεοῦ, καὶ τὸν δοθέντα τοῖς Ἰουδαίοις γραπτὸν
νόμον, καὶ τοὺς λόγους τῶν προφητῶν.
• Καὶ τὴν βουλὴν τοῦ 'Υψίστου παρώξυναν.»
Εἴτουν τὸν βουλόμενον τὴν σωτηρίαν αὐτῶν Θεὸν
παρώργισαν.
• Καὶ ἐταπεινώθη ἐν κόποις ἡ καρδία αὐτῶν. 1 –
Καὶ κατεπτοήθησαν ἐν ταλαιπωρίαις τῆς ἁμαρτίας.
• Ότι συνέτριψε πύλας χαλκᾶς.» — Πύλαι ίδου
στερεας καὶ μοχλοὶ ἰσχυροὶ τὸ ἄφυκτον αὐτοῦ καὶ
τὸ ἀδιεξόδευτον, ὅπερ ἀνέτρεψεν ὁ Χριστὸς, αὐτός
τε ἀνελθὼν ἐκεῖθεν, καὶ κατεχομένας ψυχὰς ἐξαγα
γών.
• Αντελάβετο αὐτῶν ἐξ ὁδοῦ ἀνομίας αὐτῶν..
"Ητοι ἐδευόντων ἀνομίᾳ.
• Πᾶν βρῶμα ἐβδελύξατο ἡ ψυχὴ αὐτῶν. ο - Δι'
ὑπερβολὴν καχεξίας ψυχικῆς πᾶν βρῶμα πνευμα
τικὸν, πᾶσαν διδασκαλίαν ψυχωφελῆ ἐμίσησαν.
• Και ήγγισαν ἕως τῶν πυλῶν τοῦ θανάτου.»
Πύλαι καὶ εἴσοδοι πρὸς θάνατον ψυχικόν.
Απέ
• Καὶ τῶν ἁμαρτημάτων ὑπερβολαί. ο
στειλε τὸν Λόγον, τὸν Υἱὸν αὐτοῦ ἀπέστειλεν ὁ Πατὴρ,
καὶ ἰάσατο πᾶσαν νόσον καὶ πᾶσαν μαλακίαν ψυχῆς
τε καὶ σώματος.
• Καὶ ἐῤῥύσατο αὐτοὺς ἐκ τῶν διαφθορῶν αὐτ
Ἐκ τῶν ἁμαρτιῶν αὐτῶν.
τῶν.»
• Καὶ θυσάτωσαν αὐτῷ θυσίαν αἰνέσεως, καὶ ἐξαγγειλάτωσαν τὰ ἔργα αὐτοῦ ἐν ἀγαλλιάσει.— Τὰ
κατορθώματα τῆς σωτηρίου ἐνανθρωπήσεως.
• Οι καταβαίνοντες εἰς θάλασσαν ἐν πλοίοις.» –
Περὶ τῶν ἀποστόλων ὁ λόγος τῶν πρὶν ἁλιέων, ὅτε
ἦσαν ἐν τῇ θαλάσσῃ μετὰ τοῦ Ἰησοῦ, καὶ αὐτὸς
ἐκάθευδε, καὶ τὸ πλοῖον ἐβυθίζετο ὑπὸ τῶν κυμάτ
των, καὶ διυπνισθεὶς ἐπετίμησε τῇ θαλάσσῃ καὶ
τοῖς ἀνέμοις.
• Ποιοῦντες εργασίαν ἐν ὕδασι πολλοῖς. ο -- Έργασίαν ἁλιείας.
• Εἶπε, καὶ ἔστη πνεῦμα καταιγίδος. - Προσέταξε, καὶ ἀνέστη λαίλαψ ἀνέμου μεγάλη.
• Καὶ ὑψώθη τὰ κύματα αὐτῆς.
ήρθη τὰ κύματα τῆς θαλάσσης.
Εἰς ὕψος
• Αναβαίνουσιν ἕως τῶν οὐρανῶν, καὶ καταβαι.
νουσιν ἕως τῶν ἀβύσσων. Τα κύματα τότε νῦν
μὲν σφόδρα ὑψοῦντο, νῦν δὲ λίαν ἐταπεινοῦντο καθ'
ὑπερβολὴν δὲ ὁ λόγος.
• Η ψυχὴ αὐτῶν ἐν κακοῖς ἑτήκετο. ο
δύνοις ἐξελίμπανεν.
Εν κιν
• Εταράχθησαν, ἐσαλεύθησαν ὡς ὁ μεθύων.» —
Κλόνον καὶ παρατροπὴν ἔπαθον τῶν φρενῶν· οἱ γὰρ
πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν θάνατον ἤδη βλέποντες ἐν τῷ
καθεστηκότι ἔχουσι τὸν λογισμόν.
• Καὶ πᾶσα ἡ σοφία αὐτῶν κατεπόθη. ν Ή
• Καὶ ἐπέταξε τῇ καταιγίδι, καὶ ἔστη εἰς αὖραν.»
Η καταιγὶς ἔστη τῆς σφοδροτάτης ὁρμῆς, ὥστε
γενέσθαι ταύτην τὴν αύραν, ἤτοι πρᾶον καὶ γαλη
νιαῖον πνεῦμα.
• Καὶ εὐφράνθησαν ὅτι ἡσύχασαν. ο «α Ὅτι ησύ
χασαν τὰ κύματα.
«Καὶ ὡδήγησεν αὐτοὺς ἐπὶ λιμένα θελήματος αύτ
τῶν. 1 - Λιμὴν γὰρ ὄντως αἱ τοῦ Κυρίου ἐντολα!,
τὸν ἐνεργοῦντα ταύτας τηροῦσαι ἀπείρατον ναυαγίου
παντὸς ψυχικοῦ.
• Υψωσάτωσαν αὐτὸν ἐν ἐκκλησίᾳ λαῶν· καὶ ἐν
καθέδρα πρεσβυτέρων αἰνεσάτωσαν αὐτήν. ο – Εν
συνεδρίῳ ὑπερεχόντων.
• Εθετο ποταμούς εἰς ἔρημον.» Τους ποταμηδὸν εὐροοῦντας ἐν λόγοις "Ελληνας ἔθετο εἰς ἑρημίαν σοφίας, επιστομιζόντων αὐτοὺς τῶν ἀγραμμά
των αλιέων.
• Καὶ διεξόδους ὑδάτων εἰς δίψαν.» -
πλημμύρας τῶν λόγων αὐτῶν εἰς ξηρασίαν.
Καὶ τὰς
• Γην καρποφόρον εἰς ἅλμην, ἀπὸ κακίας τῶν
κατοικούντων ἐν αὐτῇ.» - Καὶ τὴν γῆν τῶν Ἰου
δαίων τὴν καρποφοροῦσαν τους προφήτας εἰς ἀκαρ
πίαν ἔθετο· καὶ γὰρ ἄκαρπος ἡ ἁλμυρὰ γῆς τοῦτο
δὲ γέγονε διὰ τὴν κακίαν τῶν Ἰουδαίων.
• Εθετο ἔρημον εἰς λίμνας ὑδάτων, καὶ γῆν ἄνυ
δρον εἰς διεξόδους ὑδάτων.» Τὴν πρὶν ἔρημον
θείας διδασκαλίας Ἐκκλησίαν τὴν ἐξ ἐθνῶν ἔθετο
(εἰς τὸ ἔχειν τε εἰς πλῆθος αὐτὴν τὰ τοῦ θείου λόγου
νάματα καὶ προχέειν καὶ ἑτέροις αὐτά.
• Καὶ κατῴκισεν ἐκεῖ πεινῶντας.» Τοὺς πρὶν
ἐνδεεῖς τροφῆς πνευματικῆς κατώκισεν ὁ Χριστὸς
ἐν τῇ ἐξ ἐθνῶν Ἐκκλησίᾳ αὐτοῦ.
ΠΑΡ
• Καὶ συνεστήσαντο πόλεις κατοικεσίας.
λεις κατοικίας πνευματικῆς τὰς κατὰ τόπους Έχο
κλησίας τῶν πιστῶν φησίν.
• Καὶ ἔσπειραν ἀγρούς.
Εσπειραν οἱ ἀπό
στολοι τῷ σπόρῳ τοῦ κηρύγματος τὰς ἡγριωμένας
πρότερον τῶν ἀνθρώπων ψυχάς.
• Καὶ ἐφύτευσαν ἀμπελῶνας.» - Τὰς ψυχὰς
αὖθις νόησον ἀμπελῶνας καρποφορούσας βότρυας
ἀρετῶν.
• Καὶ ἐποίησαν καρπὸν γενήματος.» - Γενήματος
μυστικοῦ προσφερομένου τῷ Δεσπότῃ Χριστῷ καὶ
τοῦτον εὐφραίνοντος.
κ
• Καὶ εὐλόγησεν αὐτούς. — Φησὶ γὰρ ὁ Λουκάς
περὶ τῶν ἀποστόλων, ὅτι καὶ ἐπάρας τὰς χεῖρας
αὐτοῦ εὐλόγησεν αὐτοὺς, δηλονότι δι' αὐτῶν καὶ τοὺς
διαδόχους τῆς πίστεως αὐτῶν.
• Καὶ ἐπληθύνθησαν σφόδρα.» - Δέκα γὰρ καὶ
ἑβδομήκοντα εἰς μυριάδας ἀναρίθμων ηυξήθησαν.
• Καὶ τὰ κτήνη αὐτῶν οὐκ ἐσμικρύνθη. - Κτήνη
ἂν εἶεν τὰ πρόβατα, τὰ παρὰ τῶν ἀποστόλων καὶ
τῶν διαδόχων αὐτοῦ ποιμαινόμενα διδασκάλων, ήτοι
ὁ κοινὸς Χριστιανικός λαός.
• Καὶ ὠλιγώθησαν καὶ ἐκακώθησαν ἀπὸ θλίψεως
κακῶν καὶ ὁδύνης.» – Προλέγει τους διωγμούς, τὴν
ἐξ ἀναιρέσεως ὀλίγωσιν τῶν πιστῶν, καὶ τὴν ἐκ
col. 1569–1570page 522 of 548
PG 142:1569κάκωσιν. Ὑπὲρ αὐτῶν δη θλίψεως τῶν πειρασμῶν, καὶ τὴν ἐντεῦθεν ὀδύνης πλάνον ἀποκαλοῦντες καὶ παράνομον, ἀντίθεον. Ἐγὼ δὲ προσηυχόμην. ο λονότι ἢ τὴν παρὰ σοῦ βοήθειαν ἐπικαλούμενος. Καὶ ἔθεντο κατ᾿ ἐμοῦ κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν.» Εἰργάσαντο κατ' ἐμοῦ κακὰ ἀνθ' ὧν εὐηργετήθησαν ἀγαθῶν. Εξεχύθη ἐξουδένωσις ἐπ' ἄρχοντας αὐτῶν.» Οἱ ἐξουσιάζοντες αὐτῶν οἱ βασιλεῖς ὁμοῦ καὶ διώκται ἐξουδενώθησαν παρὰ τοῦ Θεοῦ ὡς ἀχρεῖοι. Καὶ ἐπλάνησεν αὐτοὺς ἐν ἀβάτῳ καὶ οὐχ ὁδῷ.» – Πλανηθῆναι παρεχώρησεν αὐτοὺς ἐν τοῖς ἀσεβέσι δόγμασιν ὡς ἀνιάτους. «Καὶ ἐβοήθησε πένητι ἐκ πτωχείας.» – Τῷ ἐκ πτωχείας τῆς διὰ Χριστὸν πένητι λαῷ. Καὶ ἔθετο ὡς πρόβατα πατριάς.» — Πατριάς ἤτοι φυλὰς ὀνομάζει τα συστήματα τῶν κατὰ τόπους ἐκκλησιῶν. "Α ἔθετο ὁ Κύριος, είτουν ἔταξεν ὡς οἰκεία πρόβατα, ὥστε ποιμαίνειν ταῦτα καὶ ὁδηγεῖν. Πατριὰς δὲ εἶπεν αὐτὰ διὰ τὴν ἐκ πίστεως συγγένειαν ἔχοντα Πατέρα ἕνα τὸν Θεόν. Οψονται εὐθεῖς καὶ εὐφρανθήσονται. ο Θεάτ Καὶ μίσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου.» Αντί τῆς ἀγάπης ἧς ἐγάπων αὐτούς. Τὸ και Κατάστησον ἐπ' αὐτὸν ἁμαρτωλόν, ο τάστησον ἀντὶ τοῦ παραχώρησον. Παραχώρησον καταστήναι, τουτέστι καταστήσεται· σχήματι γάρ ἁρᾶς προφητεύει τὰ μέλλοντα· «Εἰσῆλθε γάρ, φησ σὶν, εἰς αὐτὸν ὁ Σατανᾶς. Και διάβολος στήτω ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ.» Στή σεται ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τουτέστιν, οἰκειωθήσεται αὐτ τῷ. Ἐν τῷ κρίνεσθαι αὐτὸν ἐξέλθοι καταδεδικα σονται πληρούμενα τὰ ἤδη προφητευθέντα οἱ τὴν σμένος. - Ἐν τῷ κρίνεσθαι ὑπὸ τοῦ οἰκείου συν εὐθεῖαν ὁδεύοντες ἀσεβεῖς καὶ χαρήσονται. Καὶ πᾶσα ἀνομία εμφράξει στόμα αὐτοῦ.» Ανομίαν λέγει τοὺς ἀνόμους καὶ ἀσεβεῖς. Τίς σοφὸς καὶ φυλάξει ταῦτα;» ταῦτα πιστεύων ὅτι γενήσονται. Παρατηρήσει «Καὶ συνήσουσι τὰ ἐλέη τοῦ Κυρίου. - γνώσονται ταῦτα ὅταν λάβωσι πέρας. ΨΑΛΜΟΣ ΡΖ'. Ὠδὴ ψαλμοῦ τῷ Δαυΐδ. Ετοίμη ή καρδία μου, ὁ Θεὸς, ἑτοίμη ἡ καρδία μου· ᾄσομαι καὶ ψαλῶ ἐν τῇ δόξῃ μου.» — Ταῦτα καὶ ἐν τῷ νς' ψαλμῷ ῥητά. «Όπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητοί σου. - 'Αγα- Ο πητοὶ περὶ ὧν φησὶ τὸ Εὐαγγέλιον· «Αγαπήσας γὰρ τοὺς ἰδίους ἐν τῷ κόσμῳ εἰς τέλος ἠγάπησεν αὐτ τοὺς, τὰ δὲ λοιπὰ τὰ καθ᾿ ἑξῆς καὶ ἐν τῷ νθ' ψαλμῷ. ΨΑΛΜΟΣ ΡΗ'. ο Εἰς τὸ τέλος ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. Θεός, τὴν αἴνεσίν μου μὴ παρασιωπήσης.» - Τῆς ἀνθρωπίνης φύ σεως τὰ μέτρα πληρῶν ὁ Δεσπότης Χριστὸς εὔχεται πρὸς τὸν Πατέρα, καί φησί, «Τὴν μετὰ αἰνέσεως δέησίν μου μὴ παρέλθῃ; ἐν σιωπῇ·, τουτέστι, μὴ ἀπρόσδεκτον ποιήσῃς, μὴ ἀνενέργητον. Ότι στόμα ἁμαρτωλοῦ καὶ στόμα δολίου ἐπ' ἐμὲ ἠνοίχθη.» - Αμαρτωλὸν καὶ δόλιον τὸν Ἰού δαν νοητέον, δς ήνοιξε στόμα κατὰ τοῦ Σωτῆρος ὅτε συνελάλησε τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ πρεσβυτέροις τοῦ λαοῦ περὶ τῆς προδοσίας αὐτοῦ. Ελάλησαν κατ᾿ ἐμοῦ γλώσσῃ δολία.» — Εἰτά γει καὶ τοὺς μεθ᾽ ὧν ὁ Ἰούδας συνελάλησεν, ήγουν τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων, και φησιν· • Ελάλησαν οὗτός τε κἀκεῖνοι, κατ' ἐμοῦ δόλους ράπτοντες ἐπιβουλάς. ο Καὶ λόγοις μίσους ἐκύκλωσάν με.» Πολ λάκις γὰρ οἱ Ἰουδαῖοι κυκλοῦντες αὐτὸν ῥήματα μίσους ἐλάλουν, διασύροντες, ὑβρίζοντες ηρώτων κακοήθως. Καὶ ἐπολέμησάν με δωρεάν.» - Μάτην, άνευ λόγως. Ἀντὶ τοῦ ἀγαπᾷν με ενδιέβαλλόν με, ο Δέον ἀγαπᾶν με καθ᾿ ἑκάστην αὐτοὺς εὐεργετοῦντα καὶ λόγῳ καὶ ἔργῳ. Οἱ δὲ τοὐναντίον διεκωμώδουν με, ειδότος ἐξελεύσεται ἀπὸ τοῦ συνεδρίου, κατακεκριμένος καὶ ὑφ᾽ ἑαυτοῦ καὶ ὑπ' ἐκείνων· «Ημαρτ τον γάρ, φησί, παραδούς αἷμα ἀθῶον. Οἱ δὲ εἶπον, Τί πρὸς ἡμᾶς; σὺ ἔψει.» Καταγνώσεως δὲ τὸ σὺ ὄψει. Καὶ ἡ προσευχὴ αὐτοῦ γενέσθω εἰς ἁμαρτίαν.» – Εἰς ἀπιτυχίαν, ήγουν ἀποτεύξεται ὧν αἰτήσει διά τὴν δυστροπίαν αὐτοῦ. Γενηθήτωσαν αἱ ἡμέραι αὐτοῦ ὀλίγαι.»· Τε λευτήσει ταχέως. Καὶ τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λάβοι ἕτερος.» — - Την ἀποστολικὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λήψεται ὁ Ματθίας. Γενηθήτωσαν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ὀρφανοὶ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ χήρα. ο - Εἰπὼν ἄνω, τί πεποίηκεν αὐτῷ ὁ Ἰούδας;» ἐπήγαγε καὶ, τί τὸ Ἰουδαϊκὸν συν έδριον πεποίηκε πάλιν αὐτῷ· εἶτα τύπῳ ἀρᾶς τὰ ἐπισυμβησόμενα τῷ προδότῃ προαγορεύσας ήδη προ λέγει καὶ ὅσα τοῖς θεοκτόνοις ἐπισυμβήσονται· καὶ πρῶτον τῶν ἄλλων φησὶ τὴν ὑπὸ Ῥωμαίων ἀναίρεσιν αὐτῶν, καὶ τὸν τῶν γυναικῶν καὶ παίδων απο τῶν ἀνδραποδισμὸν καὶ τὴν ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας ἀπορίαν τῶν ἀναγκαίων. Εκβληθήτωσαν ἐκ τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν. Οὐδ᾽ ἐν τοῖς οἰκοπέδοις ήτοι τοῖς ἐρειπίοις τῶν οἱ κημάτων αὐτῶν οἰκεῖν συγχωρηθήσονται. Δανειστής ὧδε τὸν ἁπλῶς λήπτην φησι· διὸ καὶ ὁ Σύμμαχος ἀντὶ τοῦ δανειστής πράκτωρ ήρμήνευσε. Λέγει γοῦν τὸν φορολόγον· Οἱ γὰρ περὶ τῆς Ρωμαϊκής ἐξουσίας ἐπὶ τῷ λαμβάνειν τεταγμένοι τὸν τοῖς Ἰου δαίοις ἐπικείμενον φόρον, καὶ κατακεκρυμμένα τῶν Ἰουδαίων ἀκριβῶς ἐρευνήσαντες πάντα διήρπασαν. Εξερευνησάτω δανειστής πάντα οἷα υπάρχει αὐτῷ.» - Οὔπω γὰρ τεσσαράκοντα διεληλυθότων ἐνιαυτῶν τὸ ὀνομαστὸν ὅπερ εἶχε καὶ ἔνδοξον ὁ τῶν Ἰουδαίων λαὸς τελέως ἀπώλεσεν. ο Γενηθήτω τὰ τέκνα αὐτοῦ εἰς ἐξολόθρευσιν· ἐν γενεᾷ μια ἐξαλειφθείη τὸ ὄνομα αὐτοῦ.» — Ανομίαν πατέρων λέγει τὸ ἀποκτείναι τους προφήτας. «Πάν γάρ, φησὶν, αἷμα δίκαιον ἐκχυθὲν ἀπὸ ᾿Αβελ ἕως Ζαχαρίου τοῦ προφήτου ἐκδικηθήσεται ἀπὸ τῆς για νεᾶς ταύτης, ο
κάκωσιν.
Ὑπὲρ αὐτῶν δη
θλίψεως τῶν πειρασμῶν, καὶ τὴν ἐντεῦθεν ὀδύνης πλάνον ἀποκαλοῦντες καὶ παράνομον, ἀντίθεον.
• Ἐγὼ δὲ προσηυχόμην. ο
λονότι ἢ τὴν παρὰ σοῦ βοήθειαν ἐπικαλούμενος.
• Καὶ ἔθεντο κατ᾿ ἐμοῦ κακὰ ἀντὶ ἀγαθῶν.» —
Εἰργάσαντο κατ' ἐμοῦ κακὰ ἀνθ' ὧν εὐηργετήθησαν
ἀγαθῶν.
• Εξεχύθη ἐξουδένωσις ἐπ' ἄρχοντας αὐτῶν.» -
Οἱ ἐξουσιάζοντες αὐτῶν οἱ βασιλεῖς ὁμοῦ καὶ διώκται
ἐξουδενώθησαν παρὰ τοῦ Θεοῦ ὡς ἀχρεῖοι.
• Καὶ ἐπλάνησεν αὐτοὺς ἐν ἀβάτῳ καὶ οὐχ ὁδῷ.»
– Πλανηθῆναι παρεχώρησεν αὐτοὺς ἐν τοῖς ἀσεβέσι
δόγμασιν ὡς ἀνιάτους.
«Καὶ ἐβοήθησε πένητι ἐκ πτωχείας.» – Τῷ ἐκ
πτωχείας τῆς διὰ Χριστὸν πένητι λαῷ.
• Καὶ ἔθετο ὡς πρόβατα πατριάς.» — Πατριάς
ἤτοι φυλὰς ὀνομάζει τα συστήματα τῶν κατὰ τόπους
ἐκκλησιῶν. "Α ἔθετο ὁ Κύριος, είτουν ἔταξεν ὡς
οἰκεία πρόβατα, ὥστε ποιμαίνειν ταῦτα καὶ ὁδηγεῖν.
Πατριὰς δὲ εἶπεν αὐτὰ διὰ τὴν ἐκ πίστεως συγγέ
νειαν ἔχοντα Πατέρα ἕνα τὸν Θεόν.
• Οψονται εὐθεῖς καὶ εὐφρανθήσονται. ο
Θεάτ
• Καὶ μίσος ἀντὶ τῆς ἀγαπήσεώς μου.» Αντί
τῆς ἀγάπης ἧς ἐγάπων αὐτούς.
Τὸ και
• Κατάστησον ἐπ' αὐτὸν ἁμαρτωλόν, ο
τάστησον ἀντὶ τοῦ παραχώρησον. Παραχώρησον
καταστήναι, τουτέστι καταστήσεται· σχήματι γάρ
ἁρᾶς προφητεύει τὰ μέλλοντα· «Εἰσῆλθε γάρ, φησ
σὶν, εἰς αὐτὸν ὁ Σατανᾶς.
• Και διάβολος στήτω ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ.» Στή
σεται ἐκ δεξιῶν αὐτοῦ, τουτέστιν, οἰκειωθήσεται αὐτ
τῷ.
• Ἐν τῷ κρίνεσθαι αὐτὸν ἐξέλθοι καταδεδικα
σονται πληρούμενα τὰ ἤδη προφητευθέντα οἱ τὴν σμένος. - Ἐν τῷ κρίνεσθαι ὑπὸ τοῦ οἰκείου συνεὐθεῖαν ὁδεύοντες ἀσεβεῖς καὶ χαρήσονται.
• Καὶ πᾶσα ἀνομία εμφράξει στόμα αὐτοῦ.» -
Ανομίαν λέγει τοὺς ἀνόμους καὶ ἀσεβεῖς.
• Τίς σοφὸς καὶ φυλάξει ταῦτα;»
ταῦτα πιστεύων ὅτι γενήσονται.
Παρατηρήσει
«Καὶ συνήσουσι τὰ ἐλέη τοῦ Κυρίου. - Γνώσονται ταῦτα ὅταν λάβωσι πέρας.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΖ'.
–
• Ὠδὴ ψαλμοῦ τῷ Δαυΐδ. Ετοίμη ή καρδία μου,
ὁ Θεὸς, ἑτοίμη ἡ καρδία μου· ᾄσομαι καὶ ψαλῶ
ἐν τῇ δόξῃ μου.» — Ταῦτα καὶ ἐν τῷ νς' ψαλμῷ ῥητά.
«Όπως ἂν ῥυσθῶσιν οἱ ἀγαπητοί σου. - 'Αγα- Ο
πητοὶ περὶ ὧν φησὶ τὸ Εὐαγγέλιον· «Αγαπήσας γὰρ
τοὺς ἰδίους ἐν τῷ κόσμῳ εἰς τέλος ἠγάπησεν αὐτ
τοὺς, τὰ δὲ λοιπὰ τὰ καθ᾿ ἑξῆς καὶ ἐν τῷ νθ' ψαλμῷ.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΗ'.
ο
• Εἰς τὸ τέλος ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ. Θεός, τὴν αἴνεσίν
μου μὴ παρασιωπήσης.» - Τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως τὰ μέτρα πληρῶν ὁ Δεσπότης Χριστὸς εὔχεται
πρὸς τὸν Πατέρα, καί φησί, «Τὴν μετὰ αἰνέσεως
δέησίν μου μὴ παρέλθῃ; ἐν σιωπῇ·, τουτέστι,
μὴ ἀπρόσδεκτον ποιήσῃς, μὴ ἀνενέργητον.
• Ότι στόμα ἁμαρτωλοῦ καὶ στόμα δολίου ἐπ'
ἐμὲ ἠνοίχθη.» - Αμαρτωλὸν καὶ δόλιον τὸν Ἰούδαν νοητέον, δς ήνοιξε στόμα κατὰ τοῦ Σωτῆρος ὅτε
συνελάλησε τοῖς ἀρχιερεῦσι καὶ πρεσβυτέροις τοῦ
λαοῦ περὶ τῆς προδοσίας αὐτοῦ.
• Ελάλησαν κατ᾿ ἐμοῦ γλώσσῃ δολία.» — Εἰτάγει καὶ τοὺς μεθ᾽ ὧν ὁ Ἰούδας συνελάλησεν, ήγουν
τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ πρεσβυτέρους τῶν Ἰουδαίων, και
φησιν· • Ελάλησαν οὗτός τε κἀκεῖνοι, κατ' ἐμοῦ
δόλους ράπτοντες ἐπιβουλάς. ο
• Καὶ λόγοις μίσους ἐκύκλωσάν με.» Πολ
λάκις γὰρ οἱ Ἰουδαῖοι κυκλοῦντες αὐτὸν ῥήματα
μίσους ἐλάλουν, διασύροντες, ὑβρίζοντες ηρώτων
κακοήθως.
• Καὶ ἐπολέμησάν με δωρεάν.» - Μάτην, άνευ
λόγως.
• Ἀντὶ τοῦ ἀγαπᾷν με ενδιέβαλλόν με, ο Δέον
ἀγαπᾶν με καθ᾿ ἑκάστην αὐτοὺς εὐεργετοῦντα καὶ
λόγῳ καὶ ἔργῳ. Οἱ δὲ τοὐναντίον διεκωμώδουν με,
ειδότος ἐξελεύσεται ἀπὸ τοῦ συνεδρίου, κατακε
κριμένος καὶ ὑφ᾽ ἑαυτοῦ καὶ ὑπ' ἐκείνων· «Ημαρτ
τον γάρ, φησί, παραδούς αἷμα ἀθῶον. Οἱ δὲ εἶπον,
Τί πρὸς ἡμᾶς; σὺ ἔψει.» Καταγνώσεως δὲ τὸ σὺ
ὄψει.
• Καὶ ἡ προσευχὴ αὐτοῦ γενέσθω εἰς ἁμαρτίαν.»
– Εἰς ἀπιτυχίαν, ήγουν ἀποτεύξεται ὧν αἰτήσει διά
τὴν δυστροπίαν αὐτοῦ.
• Γενηθήτωσαν αἱ ἡμέραι αὐτοῦ ὀλίγαι.»· Τελευτήσει ταχέως.
• Καὶ τὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λάβοι ἕτερος.» — - Την
ἀποστολικὴν ἐπισκοπὴν αὐτοῦ λήψεται ὁ Ματθίας.
• Γενηθήτωσαν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ ὀρφανοὶ καὶ ἡ γυνὴ
αὐτοῦ χήρα. ο - Εἰπὼν ἄνω, τί πεποίηκεν αὐτῷ
ὁ Ἰούδας;» ἐπήγαγε καὶ, τί τὸ Ἰουδαϊκὸν συν
έδριον πεποίηκε πάλιν αὐτῷ· εἶτα τύπῳ ἀρᾶς τὰ
ἐπισυμβησόμενα τῷ προδότῃ προαγορεύσας ήδη προ
λέγει καὶ ὅσα τοῖς θεοκτόνοις ἐπισυμβήσονται· καὶ
πρῶτον τῶν ἄλλων φησὶ τὴν ὑπὸ Ῥωμαίων ἀναίρε
σιν αὐτῶν, καὶ τὸν τῶν γυναικῶν καὶ παίδων απο
τῶν ἀνδραποδισμὸν καὶ τὴν ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας
ἀπορίαν τῶν ἀναγκαίων.
• Εκβληθήτωσαν ἐκ τῶν οἰκοπέδων αὐτῶν.
Οὐδ᾽ ἐν τοῖς οἰκοπέδοις ήτοι τοῖς ἐρειπίοις τῶν οἱκημάτων αὐτῶν οἰκεῖν συγχωρηθήσονται. Δανειστής
ὧδε τὸν ἁπλῶς λήπτην φησι· διὸ καὶ ὁ Σύμμαχος
ἀντὶ τοῦ δανειστής πράκτωρ ήρμήνευσε. Λέγει
γοῦν τὸν φορολόγον· Οἱ γὰρ περὶ τῆς Ρωμαϊκής
ἐξουσίας ἐπὶ τῷ λαμβάνειν τεταγμένοι τὸν τοῖς Ἰου
δαίοις ἐπικείμενον φόρον, καὶ κατακεκρυμμένα τῶν
Ἰουδαίων ἀκριβῶς ἐρευνήσαντες πάντα διήρπασαν.
• Εξερευνησάτω δανειστής πάντα οἷα υπάρχει
αὐτῷ.» - Οὔπω γὰρ τεσσαράκοντα διεληλυθότων
ἐνιαυτῶν τὸ ὀνομαστὸν ὅπερ εἶχε καὶ ἔνδοξον ὁ τῶν
Ἰουδαίων λαὸς τελέως ἀπώλεσεν.
ο
• Γενηθήτω τὰ τέκνα αὐτοῦ εἰς ἐξολόθρευσιν· ἐν
γενεᾷ μια ἐξαλειφθείη τὸ ὄνομα αὐτοῦ.» — Ανομίαν
πατέρων λέγει τὸ ἀποκτείναι τους προφήτας. «Πάν
γάρ, φησὶν, αἷμα δίκαιον ἐκχυθὲν ἀπὸ ᾿Αβελ ἕως
Ζαχαρίου τοῦ προφήτου ἐκδικηθήσεται ἀπὸ τῆς για
νεᾶς ταύτης, ο
col. 1571–1572page 523 of 548
PG 142:1571Αναμνησθείη ἡ ἀνομία τῶν πατέρων αὐτοῦ ἡ ματί μου· καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν αἰνέσω αὐτόν. Έναντι Κυρίου.» – Μήτρα (μητέρα) τοῦ εὐσεβοῦς — Αἰσχυνθήσονται καὶ μετὰ τὴν ἐμὴν ἀνάστασιν, τούτου λαοῦ τὴν ἀρχαίαν λέγει συναγωγὴν τὴν πολλάπλέον δὲ μετὰ τὴν παγκόσμιον. τις παραπικράνασαν τὸν Θεόν. Γενηθήτωσαν εναντίον Κυρίου διαπαντός, ο Ανεπίληστοι ἔσονται παρὰ τῷ Θεῷ, ἡ ἀνομία δηλα δὴ καὶ ἡ ἁμαρτία. Καὶ ἐξολοθρευθείη ἐκ γῆς τὸ μνημόσυνον αὐτ τῶν. ν - - Δῆλον ἐντεῦθεν ὡς περὶ πάντων ἐφεστηκότων φησίν. Οὐ γὰρ εἶπεν αὐτοῦ, ἀλλ' αὐτῶν. Διὰ δὲ τοῦ μνημοσύνου τὸ μνείας τυγχάνον ἐδήλωσεν ἐκ τῶν Ἰουδαίων, καὶ τοῖς πολλοῖς ἀδόμενον ὡς ἐπιστημον. ᾿Ανθ' ὧν οὐκ ἐμνήσθη ποιῆσαι ἔλεος.» Διότι οὐκ ἐμνήσθη ὧν εὐηργετήθη παρὰ Χριστοῦ, ὥστε ἐλεῆσαι αὐτὸν ὡς ἀδίκως κτεινόμενων. Καὶ κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχόν. Πένης καὶ πτωχὸς ὁ Κύριος διὰ τὴν εὐτέλειαν της σαρκὸς, καὶ τὸ μὴ ἔχειν που κλίνειν τὴν κεφαλήν. Καὶ κατανενυγμένον τῇ καρδίᾳ τοῦ θανατώ Κατὰ τὸ, ο Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ ὅτι προύς εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ. σαι. Καὶ ἠγάπησε κατάραν καὶ ἥξει αὐτῷ.» — Τὰ κακὰ γὰρ τὰ οίκοθεν ἐκ τῶν οἰκείων πράξεων ἐπι συμβαίνουσι τοῖς αἱρουμένοις αὐτά. Καὶ ἐνεδύσατο κατάραν ὡς ἱμάτιον.» Δια τοῦ ἱματίου δηλοῖ τὴν περιοχήν, διὰ τοῦ ὕδατος τὴν σφοδρότητα, διὰ τοῦ ἐλαίου τὴν μονιμότητα καὶ τὸ δυσέκνιπτον, διὰ δὲ τῆς ζ... τὸ συνέχον καὶ συμπιέζον ἀεί. Τοῦτο τὸ ἔργον. ο - Τοῦτο τὸ ἔργον, ήγουν ἡ β τιμωρία παρὰ Κυρίου τῶν συκοφαντούντων με καὶ τῶν μελετώντων ἐπίπονα καὶ θανατηρὰ κατ' ἐμοῦ. «Υπερβατώς, «Ποίησον μετ᾿ ἐμοῦ τὸ ἔλεός σου, ὅτι ἀγαθὸν ἀεί.» Τὸ δὲ τῶν ἀνθρώπων ἔστιν ὅτε καὶ βλαβερόν. Παιδεύων δὲ ἡμᾶ, ὁ Δεσπότης μετριοφρονεῖν, ε Ποίησον, φησὶ πρὸς τὸν Πατέρα, τὸ ἔλεός σου μετ᾿ ἐμοῦ,» οὐχ ὅτι ἄξιός είμι, ἀλλ' ὅτι ἐλεή μων εἰ καὶ φιλάνθρωπος. Τῶν ἐνδιαβαλλόντων με παρὰ Κυρίου.» Οὕτω ταχέως ἀνῃρέθην ὡς ἀναιρεῖται ἡ σκιὰ ἐν τῷ αὐτὴν παρελθεῖν. Καὶ γνώτωσαν ὅτι ἡ χείρ σου αὕτη, καὶ σὺ, Κύριε, ἐποίησας αὐτήν.» — Οὕτως εὐκόλως ἐξετ νάχθην τῆς παρούσης ζωῆς ὑπὸ φθόνου ὡς τοῦ τυχόντος τόπου αἱ ἀκρίδες ἀπὸ ἀνέμου. Οἱ ἐπανιστάμενοί μοι αἰσχυνθήτωσαν.» — Ηλε λοιώθη προς σκληρότητα· τοῖς παλαιοῖς γὰρ ἔθος ἦν λενομένοις ἀλείφεσθαι ἐλαίῳ καὶ ἀπαλύνειν ἐντεῦ δεν τὴν σάρκα. Ο δὲ δουλός σου εὐφρανθήσεται. ο - ὠνείδιζον γὰρ καὶ ἐνέπαιζον αὐτῷ οἱ μιαιφόνοι· ἔτι δὲ καὶ τὰς κεφαλὰς ἐκίνουν, λέγοντες, ο 'Ο καταλύων τὸν ναὸν, ο καὶ τὰ ἑξῆς. Περικαλλέσθωσαν ὡς διπλοίδα αισχύνην αὐτ τῶν. ὁ Γνώτωσαν ὅτι ἡ βοήθειά σου ἐστιν αύτη ἡ ἐν ἐμοὶ γενησομένη βοήθεια, καὶ ὅτι σὺ ὁ Πατήρ ἐβοήθησάς μοι ὡς ἠγαπημένῳ Υἱῷ, καὶ οὐ παρεῖδέ; με ὡς ἀντίθεον. Εξομολογήσομαι τῷ Κυρίῳ σφόδρα ἐν τῷ στό η Οτι παρέστη ἐκ δεξιῶν πένητος, τοῦ σῶσαι ὁ τῶν καταδιωκόντων τὴν ψυχήν μου.» Ἐπὶ τῇ διὰ τοῦ ἐμοῦ πάθους σωτηρίᾳ τῶν ἀνθρώπων. Διπλοῖς λέγεται χλαμύς διπλουμένη ἐν τῷ φορεῖσθαι. Καὶ οὕτως εὐχαριστεῖ τῷ Πατρὶ, καὶ αἰνεῖ αὐτὸν ἐν μέσῳ πολλῶν διὰ τῶν εὐαγγελικῶν λόγων αὐτοῦ. Ἐκ τοῦ δεξιοῦ μέρους οι συμμαχοῦντες παρίστανται. Εσωσε δὲ αὐτὸν ἀναστήσας ἐκ τῶν νεκρῶν. ΨΑΛΜΟΣ ΡΘ'. Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ.» – «Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ Κυρίῳ μου • Κάθου ἐκ δεξιῶν μου. Ο Πατέρ εἴρηκε τῷ Υἱῷ ταῦτα μετὰ τὴν ἐκ γῆς εἰς οὐρα νού; ἀναφοίτησιν. Ωσπερ δὲ διὰ τοῦ Κύριος καὶ Κύριος τὸ ἰσότιμον δείκνυται, οὕτω καὶ διὰ τῆς ἐκ δεξιῶν καθέδρας ὧν γὰρ ἡ καθέδρα κοινά, τούτων καὶ ἡ βασιλεία κοινή. Τὸ μὲν οὖν καθήσθαι τὴν ἀνάπαυσιν δηλοῖ καὶ ἀπόλαυσιν τῆς θείας βασι λείας· τὸ δὲ ἐκ δεξιῶν τὴν γνησιότητα καὶ ὁμοτιμίαν. Εως ἂν θῶ τους εχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν ποδῶν σου.» Ενταῦθα τὸ ἕως, καθάπερ πολλαχοῦ τῆς Γραφῆς, τὸ μέχρι μὲν τοῦδε δηλοῖ· τὸ δ' ἐφ' ἑξῆς οὐκ ἀναίνεται· τῆς γὰρ βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται τέλος. Εχθροὶ δὲ Χριστοῦ οἱ μὴ πιστεύοντες αὐτῷ. καὶ οἱ πιστεύοντες μὲν, οὐκ ὀρθῶς δὲ, καὶ οἱ δαίμονες οι πάντες ὁμοῦ ὑποταγήσονται τῷ Χριστῷ τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ ὑποπόδιον τεθῆναι αὐτού. Υποτάττει δὲ καὶ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱός· κοινὴ γὰρ ἀμφοῖν ἡ ἐνέργεια. Ράβδον δυνάμεως ἐξαποστελεί σοι Κύριος ἐκ Σιών.» Η μάνδος ποῦ μὲν τὴν κόλασιν δηλοί, ποῦ δὲ τὴν ποίμανσιν, ποῦ δὲ τὴν βασιλείαν. ἐνταῦθα δὲ τὴν δύναμιν. Δύναμιν δέ φησι δυνάμεως τὴν ἐπιτεταμένην δύναμιν. Σιὼν δὲ νοητέον τὸν οὐ ρανὸν, ἢ καὶ τὴν κάτω Ἱερουσαλήμ, ὅθεν ἡ τῶν και τορθωμάτων δύναμις ἤρξατο καὶ ἡ τοῦ κηρύγματος. Μετὰ σοῦ ἡ ἀρχὴ ἐν ἡμέρᾳ τῆς δυνάμεώς του ἐν ταῖς λαμπρότησι τῶν ἁγίων σου. ο - - Εν σο ἡ βασιλεία, οὐκ ἔξωθεν ἐπιγενομένη, ἀλλ' ἐνοῦσα τῇ φύσει τῆς θεότητός σου. Ημέρα δὲ δυνάμεως του Χριστού, ὅτι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην τῷ οἰκεια 1 ραστήσει βήματι, ὅτε οἱ ἅγιοι αὐτοῦ λάμψουσιν ὑπερ τὸν ἥλιον. Εκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε.-Δ τῆς γαστρὸς τὴν φυσικὴν παρέστησε γνησιότητα μόνος γὰρ ὁ Λόγος γνησιότητι φυσικῇ Υἱός ἐστι τοῦ Θεοῦ. Διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν πρὸ ἑωσφόρου τὸ ἄχρονον ἐδήλωσε τῆς θείας γεννήσεως. Ο Ωμοσε Κύριος, καὶ οὐ μεταμεληθήσεται. μὲν ὄρχος τὴν βεβαίωσιν δηλοί, τὴν μεταβολὴν δι ἡ μεταμέλεια, γινομένην πολλάκις δι' οικονομίας πιο νός. Τί δὲ ὤμοσεν ὁ Θεός; Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα, ἡμτε ἀρχὴν ἡμερῶν ἔχων κατὰ τὴν θεότητα, μήτε ζωῆς τέλος, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ. Η τα
NICEPHORI BLEMMIDA
• Αναμνησθείη ἡ ἀνομία τῶν πατέρων αὐτοῦ ἡ ματί μου· καὶ ἐν μέσῳ πολλῶν αἰνέσω αὐτόν.
Έναντι Κυρίου.» – Μήτρα (μητέρα) τοῦ εὐσεβοῦς — Αἰσχυνθήσονται καὶ μετὰ τὴν ἐμὴν ἀνάστασιν,
τούτου λαοῦ τὴν ἀρχαίαν λέγει συναγωγὴν τὴν πολλά- πλέον δὲ μετὰ τὴν παγκόσμιον.
τις παραπικράνασαν τὸν Θεόν.
• Γενηθήτωσαν εναντίον Κυρίου διαπαντός, ο
Ανεπίληστοι ἔσονται παρὰ τῷ Θεῷ, ἡ ἀνομία δηλα
δὴ καὶ ἡ ἁμαρτία.
• Καὶ ἐξολοθρευθείη ἐκ γῆς τὸ μνημόσυνον αὐτ
τῶν. ν - - Δῆλον ἐντεῦθεν ὡς περὶ πάντων έφεστη
κότων φησίν. Οὐ γὰρ εἶπεν αὐτοῦ, ἀλλ' αὐτῶν. Διὰ δὲ
τοῦ μνημοσύνου τὸ μνείας τυγχάνον ἐδήλωσεν ἐκ τῶν
Ἰουδαίων, καὶ τοῖς πολλοῖς ἀδόμενον ὡς ἐπιστημον.
• ᾿Ανθ' ὧν οὐκ ἐμνήσθη ποιῆσαι ἔλεος.» Διότι
οὐκ ἐμνήσθη ὧν εὐηργετήθη παρὰ Χριστοῦ, ὥστε
ἐλεῆσαι αὐτὸν ὡς ἀδίκως κτεινόμενων.
• Καὶ κατεδίωξεν ἄνθρωπον πένητα καὶ πτωχόν.
—Πένης καὶ πτωχὸς ὁ Κύριος διὰ τὴν εὐτέλειαν της
σαρκὸς, καὶ τὸ μὴ ἔχειν που κλίνειν τὴν κεφαλήν.
• Καὶ κατανενυγμένον τῇ καρδίᾳ τοῦ θανατώ
Κατὰ τὸ, ο Μάθετε ἀπ' ἐμοῦ ὅτι προύς
εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ.
σαι.
• Καὶ ἠγάπησε κατάραν καὶ ἥξει αὐτῷ.» — Τὰ
κακὰ γὰρ τὰ οίκοθεν ἐκ τῶν οἰκείων πράξεων ἐπισυμβαίνουσι τοῖς αἱρουμένοις αὐτά.
• Καὶ ἐνεδύσατο κατάραν ὡς ἱμάτιον.» Δια
τοῦ ἱματίου δηλοῖ τὴν περιοχήν, διὰ τοῦ ὕδατος τὴν
σφοδρότητα, διὰ τοῦ ἐλαίου τὴν μονιμότητα καὶ τὸ
δυσέκνιπτον, διὰ δὲ τῆς ζ... τὸ συνέχον καὶ
συμπιέζον ἀεί.
• Τοῦτο τὸ ἔργον. ο - Τοῦτο τὸ ἔργον, ήγουν ἡ β
τιμωρία παρὰ Κυρίου τῶν συκοφαντούντων με καὶ
τῶν μελετώντων ἐπίπονα καὶ θανατηρὰ κατ' ἐμοῦ.
«Υπερβατώς, «Ποίησον μετ᾿ ἐμοῦ τὸ ἔλεός σου, ὅτι
ἀγαθὸν ἀεί.» Τὸ δὲ τῶν ἀνθρώπων ἔστιν ὅτε καὶ
βλαβερόν. Παιδεύων δὲ ἡμᾶ, ὁ Δεσπότης μετριοφρονείν, ε Ποίησον, φησὶ πρὸς τὸν Πατέρα, τὸ ἔλεός
σου μετ᾿ ἐμοῦ,» οὐχ ὅτι ἄξιός είμι, ἀλλ' ὅτι ἐλεήμων εἰ καὶ φιλάνθρωπος.
• Τῶν ἐνδιαβαλλόντων με παρὰ Κυρίου.»
Οὕτω ταχέως ἀνῃρέθην ὡς ἀναιρεῖται ἡ σκιὰ ἐν τῷ
αὐτὴν παρελθεῖν.
• Καὶ γνώτωσαν ὅτι ἡ χείρ σου αὕτη, καὶ σὺ,
Κύριε, ἐποίησας αὐτήν.» — Οὕτως εὐκόλως ἐξετ
νάχθην τῆς παρούσης ζωῆς ὑπὸ φθόνου ὡς τοῦ
τυχόντος τόπου αἱ ἀκρίδες ἀπὸ ἀνέμου.
• Οἱ ἐπανιστάμενοί μοι αἰσχυνθήτωσαν.» — Ηλε
λοιώθη προς σκληρότητα· τοῖς παλαιοῖς γὰρ ἔθος ἦν
λενομένοις ἀλείφεσθαι ἐλαίῳ καὶ ἀπαλύνειν ἐντεῦ
δεν τὴν σάρκα.
Ο δὲ δουλός σου εὐφρανθήσεται. ο - Ωνείδιζον γὰρ καὶ ἐνέπαιζον αὐτῷ οἱ μιαιφόνοι· ἔτι δὲ
καὶ τὰς κεφαλὰς ἐκίνουν, λέγοντες, ο 'Ο καταλύων
τὸν ναὸν, ο καὶ τὰ ἑξῆς.
• Περικαλλέσθωσαν ὡς διπλοίδα αισχύνην αὐτ
τῶν. ὁ Γνώτωσαν ὅτι ἡ βοήθειά σου ἐστιν αύτη
ἡ ἐν ἐμοὶ γενησομένη βοήθεια, καὶ ὅτι σὺ ὁ Πατήρ
ἐβοήθησάς μοι ὡς ἠγαπημένῳ Υἱῷ, καὶ οὐ παρεῖδέ;
με ὡς ἀντίθεον.
• Εξομολογήσομαι τῷ Κυρίῳ σφόδρα ἐν τῷ στό
η
• Οτι παρέστη ἐκ δεξιῶν πένητος, τοῦ σῶσαι ὁ
τῶν καταδιωκόντων τὴν ψυχήν μου.»
Ἐπὶ τῇ
διὰ τοῦ ἐμοῦ πάθους σωτηρίᾳ τῶν ἀνθρώπων.
Διπλοῖς λέγεται χλαμύς διπλουμένη ἐν τῷ φορεῖ
σθαι.
Καὶ οὕτως εὐχαριστεῖ τῷ Πατρὶ, καὶ αἰνεῖ αὐτὸν
ἐν μέσῳ πολλῶν διὰ τῶν εὐαγγελικῶν λόγων αὐτοῦ.
Ἐκ τοῦ δεξιοῦ μέρους οι συμμαχοῦντες παρίσταν
ται. Εσωσε δὲ αὐτὸν ἀναστήσας ἐκ τῶν νεκρῶν.
• Ψαλμὸς τῷ Δαυΐδ.» – «Εἶπεν ὁ Κύριος τῷ
Κυρίῳ μου • Κάθου ἐκ δεξιῶν μου.
Ο Πατέρ
εἴρηκε τῷ Υἱῷ ταῦτα μετὰ τὴν ἐκ γῆς εἰς οὐρα
νού; ἀναφοίτησιν. Ωσπερ δὲ διὰ τοῦ Κύριος καὶ
Κύριος τὸ ἰσότιμον δείκνυται, οὕτω καὶ διὰ τῆς
ἐκ δεξιῶν καθέδρας ὧν γὰρ ἡ καθέδρα κοινά,
τούτων καὶ ἡ βασιλεία κοινή. Τὸ μὲν οὖν καθήσθαι
τὴν ἀνάπαυσιν δηλοῖ καὶ ἀπόλαυσιν τῆς θείας βασιλείας· τὸ δὲ ἐκ δεξιῶν τὴν γνησιότητα καὶ ὁμοτι
μίαν.
• Εως ἂν θῶ τους εχθρούς σου ὑποπόδιον τῶν
ποδῶν σου.» Ενταῦθα τὸ ἕως, καθάπερ πολλαχοῦ
τῆς Γραφῆς, τὸ μέχρι μὲν τοῦδε δηλοῖ· τὸ δ' ἐφ' ἑξῆς
οὐκ ἀναίνεται· τῆς γὰρ βασιλείας αὐτοῦ οὐκ ἔσται
τέλος. Εχθροὶ δὲ Χριστοῦ οἱ μὴ πιστεύοντες αὐτῷ.
καὶ οἱ πιστεύοντες μὲν, οὐκ ὀρθῶς δὲ, καὶ οἱ δαίμο
νες οι πάντες ὁμοῦ ὑποταγήσονται τῷ Χριστῷ
τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ ὑποπόδιον τεθῆναι αὐτού.
Υποτάττει δὲ καὶ ὁ Πατὴρ καὶ ὁ Υἱός· κοινὴ γὰρ
ἀμφοῖν ἡ ἐνέργεια.
• Ράβδον δυνάμεως ἐξαποστελεί σοι Κύριος ἐκ
Σιών.» Η μάνδος ποῦ μὲν τὴν κόλασιν δηλοί,
ποῦ δὲ τὴν ποίμανσιν, ποῦ δὲ τὴν βασιλείαν.
ἐνταῦθα δὲ τὴν δύναμιν. Δύναμιν δέ φησι δυνάμεως
τὴν ἐπιτεταμένην δύναμιν. Σιὼν δὲ νοητέον τὸν οὐ
ρανὸν, ἢ καὶ τὴν κάτω Ἱερουσαλήμ, ὅθεν ἡ τῶν και
τορθωμάτων δύναμις ἤρξατο καὶ ἡ τοῦ κηρύγματος.
• Μετὰ σοῦ ἡ ἀρχὴ ἐν ἡμέρᾳ τῆς δυνάμεώς του
ἐν ταῖς λαμπρότησι τῶν ἁγίων σου. ο - - Εν σο
ἡ βασιλεία, οὐκ ἔξωθεν ἐπιγενομένη, ἀλλ' ἐνοῦσα τῇ
φύσει τῆς θεότητός σου. Ημέρα δὲ δυνάμεως του
Χριστού, ὅτι πᾶσαν τὴν οἰκουμένην τῷ οἰκεια 1ραστήσει βήματι, ὅτε οἱ ἅγιοι αὐτοῦ λάμψουσιν ὑπερ
τὸν ἥλιον.
• Εκ γαστρὸς πρὸ ἑωσφόρου ἐγέννησά σε.-Δ:
τῆς γαστρὸς τὴν φυσικὴν παρέστησε γνησιότητα
μόνος γὰρ ὁ Λόγος γνησιότητι φυσικῇ Υἱός ἐστι τοῦ
Θεοῦ. Διὰ δὲ τοῦ εἰπεῖν πρὸ ἑωσφόρου τὸ ἄχρονον
ἐδήλωσε τῆς θείας γεννήσεως.
Ο
• Ωμοσε Κύριος, καὶ οὐ μεταμεληθήσεται.
μὲν ὄρχος τὴν βεβαίωσιν δηλοί, τὴν μεταβολὴν δι
ἡ μεταμέλεια, γινομένην πολλάκις δι' οικονομίας πιο
νός. Τί δὲ ὤμοσεν ὁ Θεός; Σὺ ἱερεὺς εἰς τὸν αἰῶνα,
ἡμτε ἀρχὴν ἡμερῶν ἔχων κατὰ τὴν θεότητα, μήτε
ζωῆς τέλος, κατὰ τὴν τάξιν Μελχισεδέκ. Η τα
col. 1573–1574page 524 of 548
PG 142:1573Χριστοῦ ἱερωσύνη· καὶ γὰρ ἄρτου καὶ οἴνου τοῖς φάνσεως, οἰκονομίας, ἀλλ᾽ οὐ τελείας νομοθεσίας. αὐτοῦ μαθηταῖς μετέδωκε κατὰ τὸν δεῖπνον τὸν μυ στικὸν, ὡς τοῖς περὶ τὸν ᾿Αβραὰμ ὁ Μελχισεδέκ. Κύριος ἐκ δεξιῶν σου.» θρώπῳ. Βοηθός σοι ὡς ἀνα Συνέθλασεν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς αὐτοῦ βασιλεῖς.» – Αντιχρονικῶς· ἐν τῇ τῆς κρίσεως γὰρ ἡμέρα συντρίψει τοὺς ἀσεβεῖς βασιλεῖς ἐν ταῖς ἀποτεταγμέναις κολάσεσι. Δῆλον δὲ ὅτι καὶ τοὺς ὑπηκόους τῇ ἀσεβείᾳ αὐτῶν. Κρινεῖ ἐν τοῖς ἔθνεσι.» Πληρώσει πτώματα. Κρινεῖ τὰ ἔθνη. Πολλούς καταβαλεῖ. Συνθλάσει κεφαλὰς ἐπὶ γῆς πολλῶν.» περιφραστικῶς ἀντὶ τοῦ πολλούς. Εκ χειμάρρου ἐν ὁδῷ πίεται, διὰ τοῦτο ὑψώσει κεφαλήν, ο – Πειρασθήσεται καὶ διὰ τοῦτο δοξα σθήσεται, χείμαρρος γὰρ ὁ πειρασμός· ὁδὸς δὲ ὁ παρὼν βίος • πόσις δὲ ἡ μέθεξις· ὕψωμα δὲ κεφα λῆς ὁ δοξασμός. ΨΑΛΜΟΣ ΡΙ'. Αλληλούϊα. Εξομολογήσομαί σοι, Κύριε, ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου, ἐν βουλῇ εὐθέων καὶ συναγωγή. Τῷ γὰρ μὴ διεστραμμένῳ συλλόγῳ δῆλα τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ, ὁποῖα εἰσι τά τε κτίσματα, τά τε θαυματουργήματα. Μεγάλα τὰ ἔργα Κυρίου, ἐξεζητημένα εἰς πάντα τὰ θελήματα αὐτοῦ. Εξηκριβωμένα εἰς πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ἤτοι ἱκανὰ λίαν εἰσὶ τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ παρασκευάσαι τοὺς ὀρθῶς φρο νοῦντας εἰς τὸ ποιεῖν τὰ θεῖα προστάγματα. Εξομολόγησις καὶ μεγαλοπρέπεια αὐτοῦ. ν Πᾶν ἔργον Θεοῦ ἱκανὸν κινεῖν εἰς εὐχαριστίαν καὶ μεγαλοπρεπῆ αἴνεσιν τοῦ ποιήσαντος αὐτό. Καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. – Παραμυθία τὸ ῥητὸν τοῖς ἀδικουμένοις. Μνείαν ἐποιήσατο τῶν θαυμασίων αὐτοῦ.» – Οὐ διέλιπε θαυματουργῶν. Τροφὴν ἔδωκε τοῖς φοβουμένοις αὐτόν.» Τροφὴν πνευματικήν. Μνησθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ. – Μνημονεύσει διαπαντὸς τῆς πρὸς 'Αβραὰμ δια θήκης, ὥστε αὐτὴν ἐκτελέσαι κατὰ τὸν πρέποντα καιρὸν, καὶ ἐν τῷ σπέρματι τοῦ ᾿Αβραάμ, ήγουν ἐν τῷ Χριστῷ, εὐλογῆσαι πάντα τὰ ἔθνη. Ισχὺν ἔργων αὐτοῦ ἀνήγγειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ. – Τὸ ἀνήγγειλε ἀντὶ τοῦ ἐφανέρωσεν. Τοῦ δοῦναι αὐτοῖς κληρονομίαν ἐθνῶν.» Ωστε δοῦναι αὐτοῖς τὴν ἐπηγγελμένην γῆν. Εργα χειρῶν αὐτοῦ ἀλήθεια καὶ κρίσις. ο Ἔργα αὐτοῦ περιφραστικῶς. Πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαί αὐτοῦ.» Επει ἀληθῆς ὁ Θεὸς καὶ δίκαιος, τί ἂν ψευδὲς ἢ ἄδικον ἐντελεῖσθαι ὥστε ἀπαράδεκτον εἶναι καὶ ἀνατροπή σεσθαι ὀφείλειν αὐτό; ἀξιόπιστοι γοῦν αἱ ἐντολαὶ τοῦ Θεοῦ καὶ πανάγιοι διαπαντός, ἐνταλθεῖσαι ἀψευ δῶς καὶ δικαίως ὁμοῦ· κἂν γὰρ πολλαὶ τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου διαταγαι παρηλλάχθησαν, ἀλλὰ συγ καταβάσεως ἦσαν ἐκεῖναι καὶ οὐ καθολικῆς ἀπο Ορα δὲ ὅτι οὐ τελείως ἀνετράπησαν, ἀλλ' ἐπὶ τὸ βέλτιον προήχθησαν καὶ τὸ ὑψηλότερον. Ο Λύτρωσιν ἀπέστειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ. Πατὴρ τὸν Υἱὸν λυτρούμενον τῆς τυραννίδος τοῦ διαβόλου τοὺς ἐν ἀληθείᾳ ἐπεγνωκότας αὐτόν. Ενετείλατο εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκην αὐτοῦ.» Εἰς τὸν αἰῶνα οὖσαν διαθήκην αὐτοῦ λέγει τὴν εὐτ αγγελικήν. Αγιον καὶ φοβερὸν τὸ ὄνομα αὐτοῦ, ο Χριστὸς γὰρ τοῖς μὲν εἰλικρινῶς πιστεύσουσι κά θαρσις παντὸς μολυσμοῦ, τοῖς ἀπιστοῦσι δὲ τιμωρία καὶ κόλασις. Αρχή σοφίας φόβος Κυρίου. Τον στοιχειωτικόν φόβον φησὶ θεμέλιον εἶναι τῆς ἀληθοῦς σοφίας, ήτις ἐστὶν ἡ τῶν θείων ἐντολῶν φυλακή. Σύνεσις δὲ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν.» – Τοῖς ἐργαζομένοις τὴν ἀληθῆ σοφίαν καὶ γνῶσις προσγίνεται ἀγαθή· διὰ γὰρ τῆς τῶν ἐντολῶν φυ λακῆς θεοειδής γίνεται ναῦς. Ἡ πρᾶξις γὰρ θεω ρίας ἐπίβασις. ᾿Αγαθὴ δὲ εἶπεν ἐπεὶ καὶ γνῶσις ἐστι πονηρά, ὡς σοφία τοῦ κακοποιήσια. '[] αίνεσις αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ α! ῶνος.» - Η ὕμνησις τοῦ Χριστοῦ ἀτελεύτητος ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς. ΨΑΛΜΟΣ ΦΙΑ', Αλληλούϊα. Μακάριος ἀνὴρ ὁ φοβούμενος τὴν Κύριον· ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θελήσει σφόδρα.» Διὰ τοῦτό φησι μακάριον οὐ τὴν ἁπλῶς φοβούμενον τὸν Θεὸν, καὶ τοῖς δαίμοσι γὰρ φοβερὸς ὁ Θεός, ἀλλὰ τὸν φοβούμενον τὸν Θεὸν, ὥστε ποιεῖν τὰς αὐτοῦ ἐντολὰς, καὶ οὐχ ἁπλῶς ποιεῖν, ἀλλὰ μετὰ προθυμίας· τοῦτο γὰρ διὰ τοῦ θελήσει δεδή. λυκεν. Δυνατὸν ἐν τῇ γῇ ἔσται τὸ σπέρμα αὐτοῦ. Δυναμούμενοι ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ ἔσονται ὑπὸ Θεοῦ κατὰ τῶν ἐπηρεαζόντων οἱ τὸ γνήσιον τῆς πρὸς αὐτὸν ὁμοιώσεως δεικνύντες διὰ τοῦ τρόπου. Γενεὰ εὐθέων εὐλογηθήσεται. ο Δῆλον τοῦτο καὶ γὰρ τῇ γενεᾷ τῶν διεστραμμένων οὐκ ἐπαινεῖται ὁ δίκαιος. Δόξα καὶ πλοῦτος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ.» παρὰ Θεοῦ καὶ πλοῦτος ἐν ἀγαθοῖς ἔργοις. Δόξα «Καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος. - - Δικαιοσύνην λέγει νῦν τὴν καθόλου ἀρετήν. Εξανέτειλεν ἐν σκότει φῶς τοῖς εὐθέσιν· ἐλε ήμων, καὶ οἰκτίρμων, καὶ δίκαιος. ο Ελαμψεν ἐν τῷ σκότει τῶν πειρασμῶν ἀναψυχῆς τοῖς ὀρθά φρονοῦσιν ὁ ἐλεήμων καὶ οἰκτίρμων καὶ δίκαιος ὁ Θεός. Χρηστὸς ἀνὴρ ὁ οἰκτίρμων καὶ κιχρῶν.» το Ο δωρεάν διδοὺς τοῖς ἀπύροις, καὶ δανείζων τοῖς χρήζουσι δανείου. Οἰκονομήσει τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει.» Οὗτος εὐθέτους ποιήσει τὰς ἀπολογίας αὐτοῦ ἐν τῇ μελλούσῃ κρίσει, τουτέστιν, οὐ καταδικασθήσεται. «Οτι εἰς τὸν αἰῶνα οὐ σαλευθήσεται.» — - Ότι διαπαντὸς ἀσάλευτος μενεῖ τοῦ ὀρθου φρονήματος
Χριστοῦ ἱερωσύνη· καὶ γὰρ ἄρτου καὶ οἴνου τοῖς φάνσεως, οἰκονομίας, ἀλλ᾽ οὐ τελείας νομοθεσίας.
αὐτοῦ μαθηταῖς μετέδωκε κατὰ τὸν δεῖπνον τὸν μυ
στικὸν, ὡς τοῖς περὶ τὸν ᾿Αβραὰμ ὁ Μελχισεδέκ.
• Κύριος ἐκ δεξιῶν σου.»
θρώπῳ.
Βοηθός σοι ὡς ἀνα
• Συνέθλασεν ἐν ἡμέρᾳ ὀργῆς αὐτοῦ βασιλεῖς.»
– Αντιχρονικῶς· ἐν τῇ τῆς κρίσεως γὰρ ἡμέρα
συντρίψει τοὺς ἀσεβεῖς βασιλεῖς ἐν ταῖς ἀποτεταγμέναις κολάσεσι. Δῆλον δὲ ὅτι καὶ τοὺς ὑπηκόους
τῇ ἀσεβείᾳ αὐτῶν.
• Κρινεῖ ἐν τοῖς ἔθνεσι.»
• Πληρώσει πτώματα.
Κρινεῖ τὰ ἔθνη.
Πολλούς καταβαλεῖ.
• Συνθλάσει κεφαλὰς ἐπὶ γῆς πολλῶν.» Περιφραστικῶς ἀντὶ τοῦ πολλούς.
• Εκ χειμάρρου ἐν ὁδῷ πίεται, διὰ τοῦτο ὑψώσει
κεφαλήν, ο – Πειρασθήσεται καὶ διὰ τοῦτο δοξασθήσεται, χείμαρρος γὰρ ὁ πειρασμός· ὁδὸς δὲ ὁ
παρὼν βίος • πόσις δὲ ἡ μέθεξις· ὕψωμα δὲ κεφα
λῆς ὁ δοξασμός.
• Αλληλούϊα. Εξομολογήσομαί σοι, Κύριε, ἐν
ὅλῃ καρδίᾳ μου, ἐν βουλῇ εὐθέων καὶ συναγωγή.
Τῷ γὰρ μὴ διεστραμμένῳ συλλόγῳ δῆλα τὰ ἔργα
τοῦ Θεοῦ, ὁποῖα εἰσι τά τε κτίσματα, τά τε θαυμα
τουργήματα.
• Μεγάλα τὰ ἔργα Κυρίου, ἐξεζητημένα εἰς
πάντα τὰ θελήματα αὐτοῦ.
Εξηκριβωμένα
εἰς πάσας τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, ἤτοι ἱκανὰ λίαν εἰσὶ
τὰ ἔργα τοῦ Θεοῦ παρασκευάσαι τοὺς ὀρθῶς φρο
νοῦντας εἰς τὸ ποιεῖν τὰ θεῖα προστάγματα.
• Εξομολόγησις καὶ μεγαλοπρέπεια αὐτοῦ. ν —
Πᾶν ἔργον Θεοῦ ἱκανὸν κινεῖν εἰς εὐχαριστίαν καὶ
μεγαλοπρεπῆ αἴνεσιν τοῦ ποιήσαντος αὐτό.
• Καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα
τοῦ αἰῶνος. – Παραμυθία τὸ ῥητὸν τοῖς ἀδικουμένοις.
• Μνείαν ἐποιήσατο τῶν θαυμασίων αὐτοῦ.» –
Οὐ διέλιπε θαυματουργῶν.
• Τροφὴν ἔδωκε τοῖς φοβουμένοις αὐτόν.»
Τροφὴν πνευματικήν.
• Μνησθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκης αὐτοῦ.
– Μνημονεύσει διαπαντὸς τῆς πρὸς 'Αβραὰμ διαθήκης, ὥστε αὐτὴν ἐκτελέσαι κατὰ τὸν πρέποντα
καιρὸν, καὶ ἐν τῷ σπέρματι τοῦ ᾿Αβραάμ, ήγουν
ἐν τῷ Χριστῷ, εὐλογῆσαι πάντα τὰ ἔθνη.
• Ισχὺν ἔργων αὐτοῦ ἀνήγγειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ.
– Τὸ ἀνήγγειλε ἀντὶ τοῦ ἐφανέρωσεν.
• Τοῦ δοῦναι αὐτοῖς κληρονομίαν ἐθνῶν.»
Ωστε δοῦναι αὐτοῖς τὴν ἐπηγγελμένην γῆν.
• Εργα χειρῶν αὐτοῦ ἀλήθεια καὶ κρίσις. ο
Ἔργα αὐτοῦ περιφραστικῶς.
• Πισταὶ πᾶσαι αἱ ἐντολαί αὐτοῦ.» Επει
ἀληθῆς ὁ Θεὸς καὶ δίκαιος, τί ἂν ψευδὲς ἢ ἄδικον
ἐντελεῖσθαι ὥστε ἀπαράδεκτον εἶναι καὶ ἀνατροπήσεσθαι ὀφείλειν αὐτό; ἀξιόπιστοι γοῦν αἱ ἐντολαὶ
τοῦ Θεοῦ καὶ πανάγιοι διαπαντός, ἐνταλθεῖσαι ἀψευδῶς καὶ δικαίως ὁμοῦ· κἂν γὰρ πολλαὶ τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου διαταγαι παρηλλάχθησαν, ἀλλὰ συγκαταβάσεως ἦσαν ἐκεῖναι καὶ οὐ καθολικῆς ἀποΟρα δὲ ὅτι οὐ τελείως ἀνετράπησαν, ἀλλ' ἐπὶ τὸ
βέλτιον προήχθησαν καὶ τὸ ὑψηλότερον.
>
Ο
• Λύτρωσιν ἀπέστειλε τῷ λαῷ αὐτοῦ.
Πατὴρ τὸν Υἱὸν λυτρούμενον τῆς τυραννίδος τοῦ
διαβόλου τοὺς ἐν ἀληθείᾳ ἐπεγνωκότας αὐτόν.
• Ενετείλατο εἰς τὸν αἰῶνα διαθήκην αὐτοῦ.» —
Εἰς τὸν αἰῶνα οὖσαν διαθήκην αὐτοῦ λέγει τὴν εὐτ
αγγελικήν.
(
• Αγιον καὶ φοβερὸν τὸ ὄνομα αὐτοῦ, ο
Χριστὸς γὰρ τοῖς μὲν εἰλικρινῶς πιστεύσουσι κάθαρσις παντὸς μολυσμοῦ, τοῖς ἀπιστοῦσι δὲ τιμωρία
καὶ κόλασις.
• Αρχή σοφίας φόβος Κυρίου. Τον στοι
χειωτικόν φόβον φησὶ θεμέλιον εἶναι τῆς ἀληθοῦς
σοφίας, ήτις ἐστὶν ἡ τῶν θείων ἐντολῶν φυλακή.
• Σύνεσις δὲ ἀγαθὴ πᾶσι τοῖς ποιοῦσιν αὐτήν.»
– Τοῖς ἐργαζομένοις τὴν ἀληθῆ σοφίαν καὶ γνῶσις
προσγίνεται ἀγαθή· διὰ γὰρ τῆς τῶν ἐντολῶν φυλακῆς θεοειδής γίνεται ναῦς. Ἡ πρᾶξις γὰρ θεω
ρίας ἐπίβασις. ᾿Αγαθὴ δὲ εἶπεν ἐπεὶ καὶ γνῶσις
ἐστι πονηρά, ὡς σοφία τοῦ κακοποιήσια.
• '[] αίνεσις αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ α!-
ῶνος.» - Η ὕμνησις τοῦ Χριστοῦ ἀτελεύτητος
ἐν οὐρανῷ καὶ ἐπὶ γῆς.
ΨΑΛΜΟΣ ΦΙΑ',
• Αλληλούϊα. Μακάριος ἀνὴρ ὁ φοβούμενος τὴν
Κύριον· ἐν ταῖς ἐντολαῖς αὐτοῦ θελήσει σφόδρα.»
Διὰ τοῦτό φησι μακάριον οὐ τὴν ἁπλῶς φοβούμενον τὸν Θεὸν, καὶ τοῖς δαίμοσι γὰρ φοβερὸς ὁ
Θεός, ἀλλὰ τὸν φοβούμενον τὸν Θεὸν, ὥστε ποιεῖν
τὰς αὐτοῦ ἐντολὰς, καὶ οὐχ ἁπλῶς ποιεῖν, ἀλλὰ
μετὰ προθυμίας· τοῦτο γὰρ διὰ τοῦ θελήσει δεδή.
λυκεν.
• Δυνατὸν ἐν τῇ γῇ ἔσται τὸ σπέρμα αὐτοῦ.
- Δυναμούμενοι ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ ἔσονται ὑπὸ
Θεοῦ κατὰ τῶν ἐπηρεαζόντων οἱ τὸ γνήσιον τῆς
πρὸς αὐτὸν ὁμοιώσεως δεικνύντες διὰ τοῦ τρόπου.
• Γενεὰ εὐθέων εὐλογηθήσεται. ο
Δῆλον τοῦτο
καὶ γὰρ τῇ γενεᾷ τῶν διεστραμμένων οὐκ ἐπαινεῖται ὁ δίκαιος.
• Δόξα καὶ πλοῦτος ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ.»
παρὰ Θεοῦ καὶ πλοῦτος ἐν ἀγαθοῖς ἔργοις.
- Δόξα
«Καὶ ἡ δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα
τοῦ αἰῶνος. - - Δικαιοσύνην λέγει νῦν τὴν καθόλου
ἀρετήν.
• Εξανέτειλεν ἐν σκότει φῶς τοῖς εὐθέσιν· ἐλε
ήμων, καὶ οἰκτίρμων, καὶ δίκαιος. ο Ελαμψεν
ἐν τῷ σκότει τῶν πειρασμῶν ἀναψυχῆς τοῖς ὀρθά
φρονοῦσιν ὁ ἐλεήμων καὶ οἰκτίρμων καὶ δίκαιος ὁ
Θεός.
• Χρηστὸς ἀνὴρ ὁ οἰκτίρμων καὶ κιχρῶν.»
το Ο δωρεάν διδοὺς τοῖς ἀπύροις, καὶ δανείζων τοῖς
χρήζουσι δανείου.
• Οἰκονομήσει τοὺς λόγους αὐτοῦ ἐν κρίσει.»
Οὗτος εὐθέτους ποιήσει τὰς ἀπολογίας αὐτοῦ ἐν τῇ
μελλούσῃ κρίσει, τουτέστιν, οὐ καταδικασθήσεται.
«Οτι εἰς τὸν αἰῶνα οὐ σαλευθήσεται.» — - Ότι
διαπαντὸς ἀσάλευτος μενεῖ τοῦ ὀρθου φρονήματος
col. 1575–1576page 525 of 548
PG 142:1575τῆς εἰς Θεὸν πεποιθήσεως καὶ τῆς θεαρέστου διαγῇ. Οὕτω συντακτέον. Τίς ὡς Κύριος ὁ Θεὸς γωγής. ἡμῶν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ. Εἰς μνημόσυνον αιώνιον ἔσται δίκαιος. ο - Διά γὰρ τὰς ἀρετὰς αὐτοῦ μνήμης τυγχάνει διηνεκούς παρά τε Θεῷ καὶ τοῖς φρονοῦσι τὰ τοῦ Θεοῦ. Απ' ἀκοῆς πονηρᾶς οὐ φοβηθήσεται. ο ᾿Απὸ ἀγγελίας. φόβον ἐμποιῆσαι δυναμένη; οὐ δει λιάσει. Ἐστήρικται ἡ καρδία αὐτοῦ, οὐ μὴ φοβηθῇ, ἕως οὗ ἐπίδῃ ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ.» Οὐ μὴ φοβηθῇ ἕως ἂν ἐπίδῃ ἐπὶ τοὺς αἰσθητοὺς καὶ νοη τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ & πείσονται, πολλῷ μᾶλλον αὐτὲ μετὰ ταῦτα· γραφικὸν γὰρ ἰδίωμα τὸ τὰ συννοού μενα παρασιωπάν, Ο ἐγείρων ἀπὸ γῆς πτωχὸν, καὶ ἀπὸ κοπρίας ἀνυψῶν πένητα, ο – Διὰ γῆς καὶ τῆς κοπρίας τὴν εὐτέλειαν δηλοῖ. Τοῦ καθίσαι αὐτὸν μετὰ ἀρχόντων, μετὰ ἀρχόν των τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. Ωστε σύνεδρον ποιῆσαι καὶ ὁμότιμον τοῖς ἄρχουσι τοῦ ὑπ' αὐτοῦ κτισθέν της λαοῦ. Νοεῖται δὲ τὸ ῥητὸν καὶ ἐπὶ τοῦ ἐκ τῆς τῶν παθῶν ἀτιμίας ὑψωθέντος καὶ τοῖς ἀποστόλοις Ισοτίμου γεγονότος λαοῦ ἐθνικοῦ. Ο κατοικίζων στείραν ἐν οἴκῳ μητέρα ἐπὶ τέκνοις εὐφραινομένην.» — Ο τὴν στείραν ποιῶν οἰκεῖν ἐν οἴκῳ μητέρα. Τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ τῆς Ἐχε κλησίας λαμβάνεται. Οἶκον δὲ τοὺς οἰκείους νοη Εσκόρπισεν, ἔδωκε τοῖς πένησιν. 1 -- Τὸ ἐσκόρε πισε τήν τε τῆς μεταδόσεως ἐμφαίνει δαψίλειαν, τέον. καὶ τὸ σπορὰν εἶναι τὴν ἐλεημοσύνην, ἀποταμιευο μένην τῷ ἐργαζομένῳ τὸν ἀνάλογον θερισμόν. Η δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ αἰῶνος· τὸ κέρας αὐτοῦ ὑψωθήσεται ἐν δόξῃ.» Δικαιοσύνην ἐνταῦθα τὴν ἐλεημοσύνην φησί· κοινῷ γὰρ ὀνόματι πᾶσαν ἀρετὴν δικαιοσύνην οἶδε καλεῖν, ὡς ἐκπλήρωσιν ἐντολῆς. Δίκαιον γὰρ τοὺς βροτούς ἐκπληροῦν τὰ τοῦ Δεσπότου ἐντάλματα, καὶ ὅτι αιοῦνται δύναται κατὰ τὴν μέλλουσαν κρίσιν ἡ ἀρετὴ τὴν ἐργάτην αὐτῆς. Καὶ ἅμα φησὶ δίκαια τὰ τοῦ Θεοῦ προστάγματα σύμπαντα, ὃς δὴ αὐτο δικαιοσύνη ἐστίν. Αμαρτωλὸς ὄψεται καὶ ὀργισθήσεται. Ελεγχον τῆς οἰκείας ἀπανθρωπίας τὴν τοῦ δικαίου κρίνων φιλανθρωπίαν. Τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ βρύξει καὶ τακήσεται.» Βρύξει μὲν τὴν ἔνδον ὀδύνην δεικνύς· οὐ τολμᾷ δὲ φθέγξασθαι· φραττούσης αὐτοῦ τὸ στόμα τῆς ἀρε τῆς τῷ φθόνῳ τακήσεται. Επιθυμία ἁμαρτωλοῦ ἀπολεῖται. ο Συνο απόλλυται γὰρ τοῖς ἐπιθυμουμένοις πράγμασι φθαρ τοῖς οὖσι· τίνος γὰρ τῶν ἀφθάρτων ἐπιθυμήσει ὁ ἁμαρτωλός; ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΒ. Αλληλούϊα. Αἰνεῖτε, παῖδες, Κύριον· αἰνεῖτε τὸ ὄνομα Κυρίου. Παῖδας τοὺς δούλους ωνό μασεν. Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.» Καὶ λόγοις καὶ ἔργοις, δοξαζόντων ἡμῶν τὸν Θεόν. ᾿Απὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν αἰνετὸν τὸ όνομα Κυρίου. Οὐκ ἐν Παλαιστίνῃ μόνον· τὸ παγκόσμιον γὰρ προαγορεύει κήρυγμα. Υψηλὸς ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη Κύριος, καὶ ἐπὶ οὐρανοὺς ἡ δόξα αὐτοῦ.» Υψηλὰ φρονούντων καὶ δογματιζόντων περὶ αὐτοῦ τῶν ἐθνῶν. Τίς ὡς Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν;» Τοῦτο πρὸς χλεύην τῶν ψευδωνύμων ἐθνῶν. . Ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατιοκῶν.» – Τοῦτο διὰ τὰς οὐρανίους δυνάμεις τὰς ὁλοκλήρως ενεργούσας τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ἐπεὶ τὸ θεῖον ἀπερίγραπτον. Καὶ τὰ ταπεινὰ ἐφορῶν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΓ. Αλληλούϊα· ἐν ἐξίδῳ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπτου, οἴκου Ἰακὼβ ἐκ λαοῦ βαρβάρου, ἐγενήθη Ἰουδαίαἁγίασμα αὐτοῦ, Ἰσραὴλ ἐξουσία αὐτοῦ.» — Μετά τὸ ἐξελθεῖν, φησί, τους Ισραηλίτας ἐξ Αἰγύπτου, καὶ τὸ γένος τοῦ Ἰακὼβ ἐξ ἔθνους τοῦ Αἰγυπτιακοῦ ἐγένετο ἡ Παλαιστίνη ἀνάθημα τῷ Θεῷ, καὶ ὁ Ισραηλιτικὸς λαὸς ἐξουσιαζόμενος ὑπ' αὐτοῦ κατ' οἰκείωσιν. Η θάλασσα εἶδε καὶ ἔφυγεν. Η Ερυθρά θάλασσα ἔγνω ἀπόῤῥητος τὴν θείαν δύναμιν, καὶ διῃρέθη. Το τάχος δὲ τῆς διαιρέσεως διὰ τοῦ ἔφυ γεν ὑπεδήλωσεν. Καὶ σύ, Ἰορδάνη, ὅτι ἐπεστράφης εἰς τὰ ὀπίσ σω; ν - Ἐπὶ Ἰησοῦ ὅτε ἀνεχαίτισε τὸ ῥεῦμα αὐτ τοῦ. Τὰ ὄρη ὅτι ἐσκιρτήσατε ὡσεὶ κρ οί, καὶ οἱ βου οἱ ὡς ἀρνία προβάτων.» - Τὴν ὑπερβολὴν τῆς τηνικαῦτα χαρᾶς διὰ τούτων αινίττεται. Τί σοί ἐστι, θάλασσα, ὅτι ἔφυγες;» Δια μὲν τὸ ὑπερφυὲς τοῦ πράγματος εἰς ἐρώτησιν σχη ματίζει τὸν λόγον, διὰ δὲ τὸ ἄψυχον καὶ ἄλογον τῶν στοιχείων αὐτὸς ποιεῖται ὑπὲρ αὐτῶν τὴν ἀπό κρισιν. 'Από προσώπου Κυρίου ἐσαλεύθη ἡ γῆ, ἀπὸ προπώπου τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ.» — «Ἐγὼ γὰρ εἰμι, φησίν, ὁ Θεὸς ᾿Αβραὰμ, καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαάκ, καὶ ὁ Ο Θεός Ιακώβ. Τοῦ στρέψαντος τὴν πέτραν εἰς λίμνας ὑδάτων., Τοῦ μεταβάλλοντος τὴν πέτραν ἀπὸ τῆς κατὰ φύσιν σκληρότητος εἰς τὸ λιμνάζειν ὕδασι. Καὶ τὴν ἀκρότομον εἰς πηγὰς ὑδάτων. Παλιλλογεί συνήθω;. Ακρότομον δὲ τὴν πέτραν εἶ πεν, ὡς ἐκ τῶν ἄκρων μόλις ἀποθραυομένην δήρῳ διὰ τὴν ἄγαν ἀντιτυπίαν. σι «Μὴ ἡμῖν, Κύριε, μὴ ἡμῖν, ἀλλὰ τῷ ὀνόματί σου δὸς δόξαν.» Μὴ δοξάσῃς ἡμᾶς· ἀνάξιοι γάρ ἐσμεν· ἀλλὰ τὸ ὄνομά σου δόξασον ἐν τῷ ἀληθεί ἐλέει σου, ἤτοι ἐν τῷ κυρίως ἐλέει· τὸ γὰρ ἀνθρώπινον ἔλεος οὐ τοιοῦτον. Ἐπὶ τῷ ἐλέει σου καὶ τῇ ἀληθείᾳ σου μήποτε εἴπωσι τὰ ἔθνη, Ποῦ ἐστὶν ὁ Θεὸς αὐτῶν;»
τῆς εἰς Θεὸν πεποιθήσεως καὶ τῆς θεαρέστου δια- γῇ. Οὕτω συντακτέον. Τίς ὡς Κύριος ὁ Θεὸς
γωγής.
ἡμῶν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ γῇ.
• Εἰς μνημόσυνον αιώνιον ἔσται δίκαιος. ο - Διά
γὰρ τὰς ἀρετὰς αὐτοῦ μνήμης τυγχάνει διηνεκούς
παρά τε Θεῷ καὶ τοῖς φρονοῦσι τὰ τοῦ Θεοῦ.
• Απ' ἀκοῆς πονηρᾶς οὐ φοβηθήσεται. ο
᾿Απὸ ἀγγελίας. φόβον ἐμποιῆσαι δυναμένη; οὐ δειλιάσει.
• Ἐστήρικται ἡ καρδία αὐτοῦ, οὐ μὴ φοβηθῇ,
ἕως οὗ ἐπίδῃ ἐπὶ τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ.»
Οὐ μὴ
φοβηθῇ ἕως ἂν ἐπίδῃ ἐπὶ τοὺς αἰσθητοὺς καὶ νοητοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ & πείσονται, πολλῷ μᾶλλον αὐτὲ
μετὰ ταῦτα· γραφικὸν γὰρ ἰδίωμα τὸ τὰ συννοούμενα παρασιωπάν,
• Ο ἐγείρων ἀπὸ γῆς πτωχὸν, καὶ ἀπὸ κοπρίας
ἀνυψῶν πένητα, ο – Διὰ γῆς καὶ τῆς κοπρίας τὴν
εὐτέλειαν δηλοῖ.
• Τοῦ καθίσαι αὐτὸν μετὰ ἀρχόντων, μετὰ ἀρχόν
των τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. Ωστε σύνεδρον ποιῆσαι
καὶ ὁμότιμον τοῖς ἄρχουσι τοῦ ὑπ' αὐτοῦ κτισθέν
της λαοῦ. Νοεῖται δὲ τὸ ῥητὸν καὶ ἐπὶ τοῦ ἐκ τῆς
τῶν παθῶν ἀτιμίας ὑψωθέντος καὶ τοῖς ἀποστόλοις
Ισοτίμου γεγονότος λαοῦ ἐθνικοῦ.
• Ο κατοικίζων στείραν ἐν οἴκῳ μητέρα ἐπὶ
τέκνοις εὐφραινομένην.» — Ο τὴν στείραν ποιῶν
οἰκεῖν ἐν οἴκῳ μητέρα. Τοῦτο δὲ καὶ ἐπὶ τῆς Ἐχε
κλησίας λαμβάνεται. Οἶκον δὲ τοὺς οἰκείους νοη
• Εσκόρπισεν, ἔδωκε τοῖς πένησιν. 1 -- Τὸ ἐσκόρε
πισε τήν τε τῆς μεταδόσεως ἐμφαίνει δαψίλειαν, τέον.
καὶ τὸ σπορὰν εἶναι τὴν ἐλεημοσύνην, ἀποταμιευο
μένην τῷ ἐργαζομένῳ τὸν ἀνάλογον θερισμόν.
• Η δικαιοσύνη αὐτοῦ μένει εἰς τὸν αἰῶνα τοῦ
αἰῶνος· τὸ κέρας αὐτοῦ ὑψωθήσεται ἐν δόξῃ.» -
Δικαιοσύνην ἐνταῦθα τὴν ἐλεημοσύνην φησί· κοινῷ
γὰρ ὀνόματι πᾶσαν ἀρετὴν δικαιοσύνην οἶδε καλεῖν,
ὡς ἐκπλήρωσιν ἐντολῆς. Δίκαιον γὰρ τοὺς βροτούς
ἐκπληροῦν τὰ τοῦ Δεσπότου ἐντάλματα, καὶ ὅτι
αιοῦνται δύναται κατὰ τὴν μέλλουσαν κρίσιν ἡ
ἀρετὴ τὴν ἐργάτην αὐτῆς. Καὶ ἅμα φησὶ δίκαια
τὰ τοῦ Θεοῦ προστάγματα σύμπαντα, ὃς δὴ αὐτοδικαιοσύνη ἐστίν.
• Αμαρτωλὸς ὄψεται καὶ ὀργισθήσεται.
Ελεγχον τῆς οἰκείας ἀπανθρωπίας τὴν τοῦ δικαίου
κρίνων φιλανθρωπίαν.
• Τοὺς ὀδόντας αὐτοῦ βρύξει καὶ τακήσεται.»
Βρύξει μὲν τὴν ἔνδον ὀδύνην δεικνύς· οὐ τολμᾷ δὲ
φθέγξασθαι· φραττούσης αὐτοῦ τὸ στόμα τῆς ἀρε
τῆς τῷ φθόνῳ τακήσεται.
• Επιθυμία ἁμαρτωλοῦ ἀπολεῖται. ο Συνο
απόλλυται γὰρ τοῖς ἐπιθυμουμένοις πράγμασι φθαρτοῖς οὖσι· τίνος γὰρ τῶν ἀφθάρτων ἐπιθυμήσει ὁ
ἁμαρτωλός;
ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΒ.
• Αλληλούϊα. Αἰνεῖτε, παῖδες, Κύριον· αἰνεῖτε
τὸ ὄνομα Κυρίου. Παῖδας τοὺς δούλους ωνόμασεν.
• Εἴη τὸ ὄνομα Κυρίου εὐλογημένον ἀπὸ τοῦ νῦν
καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.» Καὶ λόγοις καὶ ἔργοις,
δοξαζόντων ἡμῶν τὸν Θεόν.
• ᾿Απὸ ἀνατολῶν ἡλίου μέχρι δυσμῶν αἰνετὸν τὸ
όνομα Κυρίου. Οὐκ ἐν Παλαιστίνῃ μόνον· τὸ
παγκόσμιον γὰρ προαγορεύει κήρυγμα.
• Υψηλὸς ἐπὶ πάντα τὰ ἔθνη Κύριος, καὶ ἐπὶ
οὐρανοὺς ἡ δόξα αὐτοῦ.» Υψηλὰ φρονούντων
καὶ δογματιζόντων περὶ αὐτοῦ τῶν ἐθνῶν.
• Τίς ὡς Κύριος ὁ Θεὸς ἡμῶν;» Τοῦτο πρὸς
χλεύην τῶν ψευδωνύμων ἐθνῶν.
. Ὁ ἐν ὑψηλοῖς κατιοκῶν.» – Τοῦτο διὰ τὰς
οὐρανίους δυνάμεις τὰς ὁλοκλήρως ενεργούσας τὸ
θέλημα τοῦ Θεοῦ, ἐπεὶ τὸ θεῖον ἀπερίγραπτον.
• Καὶ τὰ ταπεινὰ ἐφορῶν ἐν τῷ οὐρανῷ καὶ ἐν τῇ
ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΓ.
• Αλληλούϊα· ἐν ἐξίδῳ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπτου,
οἴκου Ἰακὼβ ἐκ λαοῦ βαρβάρου, ἐγενήθη Ἰουδαία
ἁγίασμα αὐτοῦ, Ἰσραὴλ ἐξουσία αὐτοῦ.» — Μετά
τὸ ἐξελθεῖν, φησί, τους Ισραηλίτας ἐξ Αἰγύπτου,
καὶ τὸ γένος τοῦ Ἰακὼβ ἐξ ἔθνους τοῦ Αἰγυπτια
κοῦ ἐγένετο ἡ Παλαιστίνη ἀνάθημα τῷ Θεῷ, καὶ ὁ
Ισραηλιτικὸς λαὸς ἐξουσιαζόμενος ὑπ' αὐτοῦ κατ'
οἰκείωσιν.
• Η θάλασσα εἶδε καὶ ἔφυγεν. Η Ερυθρά
θάλασσα ἔγνω ἀπόῤῥητος τὴν θείαν δύναμιν, καὶ
διῃρέθη. Το τάχος δὲ τῆς διαιρέσεως διὰ τοῦ ἔφυ
γεν ὑπεδήλωσεν.
• Καὶ σύ, Ἰορδάνη, ὅτι ἐπεστράφης εἰς τὰ ὀπίσ
σω; ν - Ἐπὶ Ἰησοῦ ὅτε ἀνεχαίτισε τὸ ῥεῦμα αὐτ
τοῦ.
• Τὰ ὄρη ὅτι ἐσκιρτήσατε ὡσεὶ κρ οί, καὶ οἱ
βου οἱ ὡς ἀρνία προβάτων.» - Τὴν ὑπερβολὴν
τῆς τηνικαῦτα χαρᾶς διὰ τούτων αινίττεται.
• Τί σοί ἐστι, θάλασσα, ὅτι ἔφυγες;» Δια
μὲν τὸ ὑπερφυὲς τοῦ πράγματος εἰς ἐρώτησιν σχη
ματίζει τὸν λόγον, διὰ δὲ τὸ ἄψυχον καὶ ἄλογον
τῶν στοιχείων αὐτὸς ποιεῖται ὑπὲρ αὐτῶν τὴν ἀπό
κρισιν.
• 'Από προσώπου Κυρίου ἐσαλεύθη ἡ γῆ, ἀπὸ
προπώπου τοῦ Θεοῦ Ἰακώβ.» — «Ἐγὼ γὰρ εἰμι,
φησίν, ὁ Θεὸς ᾿Αβραὰμ, καὶ ὁ Θεὸς Ἰσαάκ, καὶ ὁ
Ο Θεός Ιακώβ.
• Τοῦ στρέψαντος τὴν πέτραν εἰς λίμνας ὑδάτων.,
- Τοῦ μεταβάλλοντος τὴν πέτραν ἀπὸ τῆς κατὰ
φύσιν σκληρότητος εἰς τὸ λιμνάζειν ὕδασι.
• Καὶ τὴν ἀκρότομον εἰς πηγὰς ὑδάτων. -
Παλιλλογεί συνήθω;. Ακρότομον δὲ τὴν πέτραν εἶπεν, ὡς ἐκ τῶν ἄκρων μόλις ἀποθραυομένην
δήρῳ διὰ τὴν ἄγαν ἀντιτυπίαν.
σι
«Μὴ ἡμῖν, Κύριε, μὴ ἡμῖν, ἀλλὰ τῷ ὀνόματί σου
δὸς δόξαν.» Μὴ δοξάσῃς ἡμᾶς· ἀνάξιοι γάρ
ἐσμεν· ἀλλὰ τὸ ὄνομά σου δόξασον ἐν τῷ ἀληθεί
ἐλέει σου, ἤτοι ἐν τῷ κυρίως ἐλέει· τὸ γὰρ ἀνθρώ
πινον ἔλεος οὐ τοιοῦτον.
• Ἐπὶ τῷ ἐλέει σου καὶ τῇ ἀληθείᾳ σου μήποτε
εἴπωσι τὰ ἔθνη, Ποῦ ἐστὶν ὁ Θεὸς αὐτῶν;»
col. 1577–1578page 526 of 548
PG 142:1577Μήποτε ἀσθένειαν εἰς σὲ τὸν παντοδύναμον ὀνειδίἐστί. Τῆς θείας δὲ προνοίας ἐξαγγελτικὸν τὸ ῥη σωσι τὰ ἔθνη. Οἶκος Ἰσραὴλ ήλπισεν ἐπὶ Κύριον· βοηθὸς καὶ ὑπερασπιστής αὐτῶν ἐστιν.» - Τὰ μὲν εἴδωλα τῶν ἐθνῶν τοιαῦτα, καὶ οἱ τιμῶντες αὐτὰ οὕτως ἀνόητοι μηδὲ μιᾶς ἐπικουρίας ἀπολαύοντες, ἐφ' ὧν πεποίθασιν. Ἡμεῖς δὲ εἰς τὸν ὄντως πεποιθότες Θεὸν, καὶ τῆς αὐτοῦ βοηθείας εὐμοιροῦμεν καὶ ἀνο τιλήψεως. Διαιρεῖ δὲ τὸν λαὸν εἴς τε τὸν ἁπλῶς 13 ραηλιτικὸν, εἰς τὸν ἱερατικὸν, καὶ εἰς τοὺς ἐξ ἐθω νῶν προσηλύτους. Κύριος μνησθεὶς ἡμῶν εὐλόγησεν ἡμᾶς, εὐλο γησε τὸν οἶκον Ισραήλ, ο· Εὐφημεῖσθαι καὶ μετ γαλύνεσθαι ἡμᾶς παρεσκεύασεν εὐεργετήσας μυ ρία. Εὐλόγησε τους φοβουμένους τὸν Κύριον, τοὺς μικροὺς μετὰ τῶν μεγάλων.» - Μικροὺς καὶ με γάλους μὴ καθ᾽ ἡλικίαν μόνον ύποληπτέον, ἀλλὰ καὶ κατὰ δύναμιν καὶ δόξαν καὶ τὰ τοιαῦτα. Προσθείη Κύριος ἐφ' ὑμᾶς, ἐφ᾽ ὑμᾶς καὶ ἐπὶ τοὺς υἱοὺς ὑμῶν.» - Δῆλον δὲ ὅτι τῶν Χριστιανῶν ἡ προφητεία ὑπερεύχεται, τὸ δεύτερον πρόσωπον ἀποτείνουσα τὴν ψυχήν. Ευλογημένοι ὑμεῖς τῷ Κυρίῳ τῷ ποιήσαντι τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. ο - Μέλλων γὰρ ὁ Χρι στὸς ἀναληφθῆναι, τοὺς αὐτοὺς εὐλόγησε μαθητὰς καὶ δι' αὐτῶν ἅπαντας τοὺς πιστούς. Ο οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ τῷ Κυρίῳ. ο Πρώτος οὐρανὸς οἰκητήριον γέγονε τῷ Χριστῷ. Τὴν δὲ γῆν ἔδωκε τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων.» Εἰς κατοικίαν ἐν τῇ παρούσῃ ζωή. Οὐκ οἱ νεκροὶ αἰνέσουσί σε, Κύριε, οὐδὲ πάν τες οἱ καταβαίνοντες εἰς ᾅδην. ο Νεκρούς όνο μάζει τοὺς ἀσεβεῖς ὧν ᾅδης ἔσται οἰκητήριον· ζῶν τας δὲ τοὺς ὄντως εὐσεβεῖς ὧν ἐν οὐρανοῖς ἡ ἀνά παυσις· οὗτοι γὰρ ἀνάξιοι τοῦ Κυρίου ὑμνηταὶ καὶ νῦν καὶ κατὰ τὸν μέλλοντα αἰῶνα τὴν ἀτελεύτητον. ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΔ'. Αλληλούϊα. Ηγάπησα ὅτι εἰσακούσεται Κύ ριος τῆς φωνῆς τῆς δεήσεώς μου· ὅτι ἔκλινε τὸ οὖς αὐτοῦ ἐμοί· καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις μου ἐπικαλέσομαι.· Εὐφράνθην, εἰδὼς ὅτι εἰσακούσεταί μου ὁ Θεὸς, ἐπεὶ καὶ πρότερον παρέσχε μοι τὸ οὖς αὐτ τοῦ· διὸ καὶ ἐν πάσαις ταῖς ἡμέραις τῆς ζωῆς μου Εδιστάκτως ἐπικαλέσομαι αὐτόν. Περιέσχον με ὠδῖνες θανάτου· κίνδυνοι ᾅδου εὕροσάν με.» - Διηγεῖτα: οἷς περιπέπτωκε και ἐ σώθη ὑπὸ θεοῦ. «"Ω Κύριε, ῥῦσαι τὴν ψυχήν μου. Αἰτεῖται καὶ νῦν ῥυσθῆναι ὡς πρότερον. Ελεήμων ὁ Κύριος καὶ δίκαιος. ο - Παιδευτικός ὁ λόγος ο Μὴ ἀπογνῷς, φησίν, ἁμαρτήσας· ἐλεή με τον γὰρ ὁ Θεός· ἀλλ' ὅρα μὴ ἀναπέσῃς, ἐπεὶ καὶ δίκαιος. Καὶ ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐλεεῖ.» Δείκνυσιν ἐντεῦθεν ἐπιρρεπέστερον εἶναι πρὸς φιλανθρωπίαν τὸν Θεόν. Ὁ Θεὸς δὲ ἡμῶν εἴρηκε διὰ τοὺς ψευδωνύ τους θεούς. Φυλάσσων τὰ νήπια ὁ Κύριος.» Λείπει τὸ τόν. Εταπεινώθην, καὶ ἔσωσέ με. 1 — ἐταλαιπωρήθην τοῖς πειρασμοῖς, καὶ ἐῤῥύσατό με αὐτῶν. Επίστρεψον, ψυχή μου, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου, ἔτι Κύριος εὐηργέτησέ σε. ᾿Αρμόζουσι τὰ ῥητὰ τοῖς ἐξερχομένοις ἤδη τοῦ σώματος δικαίοις. «Οτι ἐξείλετο τὴν ψυχήν μου ἐκ θανάτου, τοὺς ὀφθαλμούς μου ἀπὸ δακρύων καὶ τοὺς πόδας μου ἀπὸ ολισθήματος.» - Θάνατος ἡ ἁμαρτία, δάκρυα αἱ πειρασμοί, ολίσθημα ή παρὰ τῶν ἀοράτων ἐχθρῶν υποσκελισμός. Ευαρεστήσω ἐνώπιον Κυρίου ἐν χώρᾳ ζώντων. Χώρα ζώντων ὁ μέλλων κόσμος, ἐν ᾧ οὐδεὶς ἐν εδρεύει· διὸ καὶ ἀκατάλυτος εἰς Θεὸν εὐαρέστης σις. ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΕ'. Αλληλούϊα. Επίστευσα διὰ ἐλάλησα.» Επίστευσα ὅτι εὐαρεστήσω ἐνώπιον Κυρίου ἐν χώ ρα ζώντων· διὰ τοῦτο καὶ ἀπεφηνάμην αὐτῷ ἐν τῷ τέλει τοῦ προλαβόντος ψαλμοῦ, ἀλλ' οὐκ ἐπήρε θην. Εντεῦθεν δὲ λίαν ἐταπεινώθην· οἶδα γὰρ ἐμαυ τὸν τῆς τοιαύτης εὐεργεσίας ἀνάξιον. Εκπλαγείς Ἐγὼ δὲ ἐταπεινώθην σφόδρα. ἐκείνην τὴν χώραν τῶν ζώντων ἣν μοι τὸ Πνεῦμα ὑπέδειξε διαρρήδην, εἰπὸν ὅτι πᾶσα ἡ ἀνθρωπίνη εὐ δαιμονία οὐδὲν, ματαιότης γὰρ ἀληθῶς, πρὸς τὴν ἐκείνων μακαριότητα. Τί ἀνταποδώσω τῷ Κυρίῳ περὶ πάντων ὧν ἀν ταπέδωκέ μοι; Τί ἀνταποδώσω τῷ Κυρίῳ, ἀνθ' ὧν Ο εὐεργεσιῶν δέδωκέ μοι; Ποτήριον σωτηρίου λήψομαι· καὶ τὰ ὄνομα Κυρίου ἐπικαλέσομαι. – Ποτήριον σωτηρίου τον ὑπὲρ εὐσεβείας ὠνόμασε θάνατον ὡς σώζοντα. Φη σὶν οὖν, Οὕτω τῆς εἰς θεὸν εὐσεβείας ἀνθέξομαι ὡς εἰ τὸν ὑπὲρ αὐτῆς λαβεῖν θάνατον. Τοῦτο ἀνταποδώσω τῷ Κυρίῳ, καὶ εἰς τοῦτο δὲ ἐπικαλέσομαι τὸ ὄνομα τοῦ Κυρίου· καὶ γὰρ τὸ οὕτως ὑπὲρ εύσε βείας ἀγωνίσασθαί με, δῶρόν ἐστι καὶ εὐεργέτημα τοῦ Θεοῦ. Τὰς εὐχάς μου τῷ Κυρίῳ ἀποδώσω ἐναντίον παντὸς τοῦ λαοῦ αὐτοῦ.» — Τὰς ὑποσχέσεις μου ταύτας φανερῶς ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ἐκτελέσω, ἄγων τούτους πρὸς μίμησιν. Τίμιος ἐναντίον Κυρίου ὁ θάνατος τῶν ἁγίων αὐτοῦ. - Χαίρω ἀποθνήσκων ὑπὲρ Θεοῦ· τίμιος γὰρ παρὰ Θεῷ ὁ θάνατος τῶν ἀφωσιωμένων αὐτῷ. Διέρρηξας τους δεσμούς μου.» - Δεσμούς όνο μάζει τὰς ἐκ τῶν πειρασμῶν λύπας· θυσίαν δὲ αἰνέσεως τὴν εὐχαριστίαν καὶ ὕμνησιν. Σοὶ θύσω θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἐν ὀνόματι Κυ ρίου ἐπικαλέσομαι.» — ᾿Αντὶ τοῦ, Τὸ ὄνομα Κυρίου ἐπικαλέσομαι καὶ εἰς τοὺς ἑξῆς δηλαδή τειρα σμούς. ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΠ. Αλληλούϊα. Αἰνεῖτε τὸν Κύριον πάντα τὰ ἔθνη, ἐπαινέσατε αὐτὸν πάντες οἱ λαοί. Ὑπὲρ πάνο των γὰρ ἐνανθρωπήσας ὁ Κύριος καὶ θανών, ἄξιος ὑμνεῖσθαι καὶ παρὰ πάντων.
Μήποτε ἀσθένειαν εἰς σὲ τὸν παντοδύναμον ὀνειδί- ἐστί. Τῆς θείας δὲ προνοίας ἐξαγγελτικὸν τὸ ῥησωσι τὰ ἔθνη.
• Οἶκος Ἰσραὴλ ήλπισεν ἐπὶ Κύριον· βοηθὸς καὶ
ὑπερασπιστής αὐτῶν ἐστιν.» - Τὰ μὲν εἴδωλα
τῶν ἐθνῶν τοιαῦτα, καὶ οἱ τιμῶντες αὐτὰ οὕτως
ἀνόητοι μηδὲ μιᾶς ἐπικουρίας ἀπολαύοντες, ἐφ'
ὧν πεποίθασιν. Ἡμεῖς δὲ εἰς τὸν ὄντως πεποιθότες
Θεὸν, καὶ τῆς αὐτοῦ βοηθείας εὐμοιροῦμεν καὶ ἀνο
τιλήψεως. Διαιρεῖ δὲ τὸν λαὸν εἴς τε τὸν ἁπλῶς 13ραηλιτικὸν, εἰς τὸν ἱερατικὸν, καὶ εἰς τοὺς ἐξ ἐθω
νῶν προσηλύτους.
• Κύριος μνησθεὶς ἡμῶν εὐλόγησεν ἡμᾶς, εὐλο
γησε τὸν οἶκον Ισραήλ, ο· Εὐφημεῖσθαι καὶ μετ
γαλύνεσθαι ἡμᾶς παρεσκεύασεν εὐεργετήσας μυ
ρία.
• Εὐλόγησε τους φοβουμένους τὸν Κύριον, τοὺς
μικροὺς μετὰ τῶν μεγάλων.» - Μικροὺς καὶ με
γάλους μὴ καθ᾽ ἡλικίαν μόνον ύποληπτέον, ἀλλὰ καὶ
κατὰ δύναμιν καὶ δόξαν καὶ τὰ τοιαῦτα.
• Προσθείη Κύριος ἐφ' ὑμᾶς, ἐφ᾽ ὑμᾶς καὶ ἐπὶ
τοὺς υἱοὺς ὑμῶν.» - Δῆλον δὲ ὅτι τῶν Χριστιανῶν
ἡ προφητεία ὑπερεύχεται, τὸ δεύτερον πρόσωπον
ἀποτείνουσα τὴν ψυχήν.
• Ευλογημένοι ὑμεῖς τῷ Κυρίῳ τῷ ποιήσαντι
τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν. ο - Μέλλων γὰρ ὁ Χριστὸς ἀναληφθῆναι, τοὺς αὐτοὺς εὐλόγησε μαθητὰς
καὶ δι' αὐτῶν ἅπαντας τοὺς πιστούς.
• Ο οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ τῷ Κυρίῳ. ο Πρώτος
οὐρανὸς οἰκητήριον γέγονε τῷ Χριστῷ.
• Τὴν δὲ γῆν ἔδωκε τοῖς υἱοῖς τῶν ἀνθρώπων.»
- Εἰς κατοικίαν ἐν τῇ παρούσῃ ζωή.
• Οὐκ οἱ νεκροὶ αἰνέσουσί σε, Κύριε, οὐδὲ πάν
τες οἱ καταβαίνοντες εἰς ᾅδην. ο Νεκρούς όνομάζει τοὺς ἀσεβεῖς ὧν ᾅδης ἔσται οἰκητήριον· ζῶν
τας δὲ τοὺς ὄντως εὐσεβεῖς ὧν ἐν οὐρανοῖς ἡ ἀνάπαυσις· οὗτοι γὰρ ἀνάξιοι τοῦ Κυρίου ὑμνηταὶ καὶ
νῦν καὶ κατὰ τὸν μέλλοντα αἰῶνα τὴν ἀτελεύτητον.
• Αλληλούϊα. Ηγάπησα ὅτι εἰσακούσεται Κύ
ριος τῆς φωνῆς τῆς δεήσεώς μου· ὅτι ἔκλινε τὸ οὖς
αὐτοῦ ἐμοί· καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις μου ἐπικαλέσομαι.· Εὐφράνθην, εἰδὼς ὅτι εἰσακούσεταί μου
ὁ Θεὸς, ἐπεὶ καὶ πρότερον παρέσχε μοι τὸ οὖς αὐτ
τοῦ· διὸ καὶ ἐν πάσαις ταῖς ἡμέραις τῆς ζωῆς μου
Εδιστάκτως ἐπικαλέσομαι αὐτόν.
• Περιέσχον με ὠδῖνες θανάτου· κίνδυνοι ᾅδου
εὕροσάν με.» - Διηγεῖτα: οἷς περιπέπτωκε και
ἐ σώθη ὑπὸ θεοῦ.
«"Ω Κύριε, ῥῦσαι τὴν ψυχήν μου. Αἰτεῖται
καὶ νῦν ῥυσθῆναι ὡς πρότερον.
• Ελεήμων ὁ Κύριος καὶ δίκαιος. ο - Παιδευτικός
ὁ λόγος ο Μὴ ἀπογνῷς, φησίν, ἁμαρτήσας· ἐλεήμε τον γὰρ ὁ Θεός· ἀλλ' ὅρα μὴ ἀναπέσῃς, ἐπεὶ καὶ
δίκαιος.
• Καὶ ὁ Θεὸς ἡμῶν ἐλεεῖ.» Δείκνυσιν ἐντεῦ
θεν ἐπιρρεπέστερον εἶναι πρὸς φιλανθρωπίαν τὸν
Θεόν. Ὁ Θεὸς δὲ ἡμῶν εἴρηκε διὰ τοὺς ψευδωνύτους θεούς.
• Φυλάσσων τὰ νήπια ὁ Κύριος.» Λείπει τὸ
PATROL. GR. CXLII.
τόν.
• Εταπεινώθην, καὶ ἔσωσέ με. 1 — ἐταλαιπωρήθην τοῖς πειρασμοῖς, καὶ ἐῤῥύσατό με αὐτῶν.
> -
• Επίστρεψον, ψυχή μου, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου,
ἔτι Κύριος εὐηργέτησέ σε.
᾿Αρμόζουσι τὰ
ῥητὰ τοῖς ἐξερχομένοις ἤδη τοῦ σώματος δικαίοις.
«Οτι ἐξείλετο τὴν ψυχήν μου ἐκ θανάτου, τοὺς
ὀφθαλμούς μου ἀπὸ δακρύων καὶ τοὺς πόδας μου ἀπὸ
ολισθήματος.» - Θάνατος ἡ ἁμαρτία, δάκρυα αἱ
πειρασμοί, ολίσθημα ή παρὰ τῶν ἀοράτων ἐχθρῶν
υποσκελισμός.
• Ευαρεστήσω ἐνώπιον Κυρίου ἐν χώρᾳ ζώντων.
- Χώρα ζώντων ὁ μέλλων κόσμος, ἐν ᾧ οὐδεὶς ἐνεδρεύει· διὸ καὶ ἀκατάλυτος εἰς Θεὸν εὐαρέστης
σις.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΕ'.
• Αλληλούϊα. Επίστευσα διὰ ἐλάλησα.»
Επίστευσα ὅτι εὐαρεστήσω ἐνώπιον Κυρίου ἐν χώ
ρα ζώντων· διὰ τοῦτο καὶ ἀπεφηνάμην αὐτῷ ἐν
τῷ τέλει τοῦ προλαβόντος ψαλμοῦ, ἀλλ' οὐκ ἐπήρε
θην. Εντεῦθεν δὲ λίαν ἐταπεινώθην· οἶδα γὰρ ἐμαυ
τὸν τῆς τοιαύτης εὐεργεσίας ἀνάξιον.
Εκπλαγείς
• Ἐγὼ δὲ ἐταπεινώθην σφόδρα.
ἐκείνην τὴν χώραν τῶν ζώντων ἣν μοι τὸ Πνεῦμα
ὑπέδειξε διαρρήδην, εἰπὸν ὅτι πᾶσα ἡ ἀνθρωπίνη εὐ
δαιμονία οὐδὲν, ματαιότης γὰρ ἀληθῶς, πρὸς τὴν
ἐκείνων μακαριότητα.
• Τί ἀνταποδώσω τῷ Κυρίῳ περὶ πάντων ὧν ἀνταπέδωκέ μοι; Τί ἀνταποδώσω τῷ Κυρίῳ, ἀνθ' ὧν
Ο εὐεργεσιῶν δέδωκέ μοι;
• Ποτήριον σωτηρίου λήψομαι· καὶ τὰ ὄνομα
Κυρίου ἐπικαλέσομαι. – Ποτήριον σωτηρίου τον
ὑπὲρ εὐσεβείας ὠνόμασε θάνατον ὡς σώζοντα. Φησὶν οὖν, Οὕτω τῆς εἰς θεὸν εὐσεβείας ἀνθέξομαι ὡς
εἰ τὸν ὑπὲρ αὐτῆς λαβεῖν θάνατον. Τοῦτο ἀνταποδώ
σω τῷ Κυρίῳ, καὶ εἰς τοῦτο δὲ ἐπικαλέσομαι τὸ
ὄνομα τοῦ Κυρίου· καὶ γὰρ τὸ οὕτως ὑπὲρ εύσε
βείας ἀγωνίσασθαί με, δῶρόν ἐστι καὶ εὐεργέτημα
τοῦ Θεοῦ.
• Τὰς εὐχάς μου τῷ Κυρίῳ ἀποδώσω ἐναντίον
παντὸς τοῦ λαοῦ αὐτοῦ.» — Τὰς ὑποσχέσεις μου
ταύτας φανερῶς ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ἐκτελέσω, ἄγων
τούτους πρὸς μίμησιν.
Τίμιος ἐναντίον Κυρίου ὁ θάνατος τῶν ἁγίων
αὐτοῦ. - Χαίρω ἀποθνήσκων ὑπὲρ Θεοῦ· τίμιος
γὰρ παρὰ Θεῷ ὁ θάνατος τῶν ἀφωσιωμένων αὐτῷ.
• Διέρρηξας τους δεσμούς μου.» - Δεσμούς όνομάζει τὰς ἐκ τῶν πειρασμῶν λύπας· θυσίαν δὲ
αἰνέσεως τὴν εὐχαριστίαν καὶ ὕμνησιν.
• Σοὶ θύσω θυσίαν αἰνέσεως καὶ ἐν ὀνόματι Κυρίου ἐπικαλέσομαι.» — ᾿Αντὶ τοῦ, Τὸ ὄνομα Κυρίου
ἐπικαλέσομαι καὶ εἰς τοὺς ἑξῆς δηλαδή τειρα
σμούς.
• Αλληλούϊα. Αἰνεῖτε τὸν Κύριον πάντα τὰ ἔθνη,
ἐπαινέσατε αὐτὸν πάντες οἱ λαοί.
Ὑπὲρ πάνο
των γὰρ ἐνανθρωπήσας ὁ Κύριος καὶ θανών, ἄξιος
ὑμνεῖσθαι καὶ παρὰ πάντων.
col. 1579–1580page 527 of 548
PG 142:1579“Οτι ἐκραταιώθη τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς.» αὐτὸς ἐν ᾅδῃ καὶ τῆς ἐκεῖ Ἐκκλησίας γενόμενος Ἰσχυρὸν γέγονε. Καὶ ἡ ἀλήθεια τοῦ Κυρίου μένει εἰς τὸν αἰῶνα. • Τό, «Εγώ μεθ' ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας, ο καὶ τ', ο Πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσι τῆς Ἐκκλησίας. ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΖ'. Εἰπάτω δὴ οἶκος Ισραήλ ὅτι ἀγαθός· ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ.» Πάντες γὰρ τῆς ἀγαθότητος καὶ τοῦ ἐλέους ἀπήλαυσαν τοῦ Κυρίου. Εκ θλίψεως ἐπεκαλεσάμην τὸν Κύριον, καὶ ἐπή κουσέ μου εἰς πλατυσμόν. ο - Εἰς τὸ πλατῦναι ἀπὸ στενοχωρίας καὶ ἀγαγεῖν εἰς ἐλευθερίαν. Κύριος ἐμοὶ βοηθός, κἀγὼ ἐπέψομαι τοὺς ἐχε θρούς μου.» Τοὺς μὲν αἰσθητοὺς τοῖς αἰσθητοῖς ὀφθαλμοῖς, τοὺς δὲ νοητοὺς τοῖς νοητοῖς ἴδω τρο που μένους δηλονότι καὶ ἡττωμένους. . Πάντα τὰ ἔθνη ἐκύκλωσάν με· καὶ ἐν τῷ ὀνόματι Κυρίου ἡμυνάμην αὐτούς. ο τ Εθνη νοητ τέον καὶ τοὺς πέριξ τῆς Παλαιστίνης ἀλλοφύλους, καὶ τῶν δαιμόνων τὰ πλήθη· καὶ ταῦτα γὰρ καθ' ἑνὸς δικαίου πολλάκις συνεπιστρατεύουσιν. Κυκλώσαντες ἐκύκλωσάν με, καὶ τῷ ὀνόματι Κυρίου ἡμυνάμην αὐτούς.» Διὰ μὲν τῶν ἐν κη ρομέλιτι μελισσῶν τὸ σφοδρὸν τῆς προθυμίας αι νίττεται τῶν ἐχθρῶν, διὰ δὲ τοῦ ἐν ξηραῖς ἀκάνω Οαις ἐκκαιομένου πυρὸς τὸ ἀκάθεκτον τῆς τούτων ὁρμῆς. Ωσθεὶς ἀνετράπην τοῦ πεσεῖν· καὶ ὁ Κύριος ἀντελάβετό μου. Ητοι ἐγγὺς γέγονε τοῦ πε σεῖν, εἴτε σωματικῶς είτε ψυχικῶς τῷ ὠθισμῷ τῶν ἐχθρῶν. Ἰσχύς μου καὶ ὕμνησίς μου ὁ Κύριος· καὶ ἐγέ νετό μοι εἰς σωτηρίαν.» - Δι' αὐτοῦ γὰρ καὶ ἰσ χύω καὶ δοξάζομαι, ὅτι ἐγένετό μοι σωτηρία. Φωνὴ ἀγαλλιάσεως καὶ σωτηρίας ἐν σκηναῖς δικαίων.» – - Από κοινοῦ ι καὶ ἐγένετό μοι φωνή ἀγαλλιάσεως, ο τουτέστιν αἴτιος φωνῆς τὴν ἀγαλ λίασιν καὶ τὴν σωτηρίαν ήν μοι δεδώρηκεν ἀδούσης, ἔνθα κατοικοῦσιν οἱ δίκαιοι. Δεξιὰ Κυρίου ἐποίησε δύναμιν· δεξιὰ Κυρίου ὕψωσέ με· δεξιὰ Κυρίου ἐποίησε δύναμιν.» τοῦ Θεοῦ ἰσχὺς δυνατόν με καὶ ἔνδοξον ἀπειργάσατο. Οὐκ ἀποθανοῦμαι, ἀλλὰ ζήσομαι· καὶ διηγήσομαι τὰ ἔργα Κυρίου.» - Οὐκ ἀποθανοῦμαι λοιπὸν ἀπὸ τῶν κυκλωσάντων με. Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος· καὶ τῷ θα νάτῳ οὐ παρέδωκέ με.» — Τίνα τὰ ἔργα Κυρίου σωφρονίζων με εἴασε πειρασθῆναι· οὐ μὴν τέλεον ἐγκατέλιπεν, ὥστε κατακυριευθῆναι ὑπὸ τῶν πει ρασμῶν. Ανοίξατέ μοι πύλας δικαιοσύνης· εἰσελθὼν ἐν αὐταῖς ἐξομολογήσομαι τῷ Κυρίῳ.» - Αἱ τοῦ Χριστοῦ ἐκκλησίαι πολλαὶ οὖσαι τὸν ἀριθμὸν, τὴν δὲ πίστιν μίαν πύλαι δικαιοσύνης λέγονται, καὶ πύ λη τοῦ Κυρίου· δι' αὐτῶν γὰρ ἡ πρὸς Θεὸν εἴσοδος γίνεται, τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην καὶ τὸν ὄντως Κύ ριον. Προφητεύει γοῦν ὁ Δαυΐδ, ὅτι ὁ πιστεύσας καὶ τοῦ Χριστοῦ, ἢ καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν, πολλαὶ γὰρ ἐν ᾅδῃ συναγωγαὶ πεπιστεύκασιν, οὕτως εἰσελεί σεται πρὸς Θεόν. Οπως εἰσελθὼν ἐν αὐταῖς.» – Τὸ ἐν αὐταῖς ἀντὶ τοῦ δι' αὐτῶν. «Αὕτη ἡ πύλη τοῦ Κυρίου, δίκαιοι εἰσελεύσονται ἐν αὐτῇ. ν - Τὸ ἐν αὐτῇ ἀντὶ τοῦ δι' αὐτῆς. Λίθον, ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομούντες, ο τος ἐγεννήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας.» Λίθον λέγει τὸν Χριστὸν, οἰκοδομοῦντας δὲ τοὺς διδασκάλους τῶν Ἰουδαίων, ὡς ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τοῦ νόμου προκεχεια ρισμένους. Κεφαλὴν δὲ γωνίας τὸν Κύριον, ήγουν ἀκρογωνιαίον, ὡς συναπτικὸν τῶν δύο λαών, τῶν πιστευσάντων ἔκ τε περιτομῆς καὶ ἐκ τῶν ἐθνῶν. Γωνίαν δὲ τὴν σύνοδον τῶν δύο λαῶν ἦτις ἐγένετο οὐ παρὰ ψιλοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ παρὰ τοῦ Κυρίο.. Καὶ ἔστι τὸ ἔργον θαύματος ἄξιον τοῖς γνῶναι ἠξιωμένοις αὐτό. Αὕτη ἡ ἡμέρα ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος, ἀγαλλι Ημέρα, σώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ. ο λέγει τὰ ἐν τῷ καιρῳ τῆς ἀναστάσεως κατορθώμα τα τοῦ Χριστοῦ. Ω Κύριε, σῶσον δὴ, ὦ Κύριε, εξόδωσον δή.» Επισπεύδει τὴν σωτηρίαν τῶν ἐν κόσμῳ, τῶν ἐν άδη, καὶ ἐπὶ παραδόξῳ πράγματι εύχεται τὴν εν δωσιν. Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου. Ητοι ὄνομα ἔχων οι προφήτου ἀλλὰ Κυρίω Θεοῦ. Εὐλογήκαμεν ὑμᾶς ἐξ οἴκου Κυρίου.» - Ἡμεῖς οἱ προϊδόντες εὐλογήκαμεν ὑμᾶς τοὺς ἐξ οἴκου Γ. ρίου ὄντας. Οἶκος δὲ Κυρίου ἡ Ἐκκλησία τῶν πιο στῶν. Θεός Κύριος, καὶ ἐπέφανεν ἡμῖν, ο Θεός ἐξο τιν ὁ Χριστός· Κύριός ἐστιν ὁ Χριστὸς, καὶ ἐφά τ τοῖς ἀνθρώποις διὰ σαρκός. Συστήσασθε ἑορτὴν ἐν τοῖς πυκάζουσιν ἕως τῶν κεράτων του θυσιαστηρίου.» Εορτάσατε δια θυμάτων πνευματικῶν, πυκαζόντων ήτοι και πτόντων, ὅ ἐστι πυκνούντων τῇ ἐπαλληλίᾳ τὸ θυσιαστήριον τῆς ψυχῆς. Ἕως τῶν κεράτων, ἤτοι τῶν ἄκρων αὐτοῦ, τουτέστι διὰ παμπληθείας ἑορτάσετε ἀρετῶν. Θεός μου εἶ σὺ, καὶ ἐξομολογήσομαί σοι. Θες μου εἶ σὺ, καὶ ὑψώσω σε.. Εἰ καὶ ἄνθρωπος το γονας ἵνα σώσῃς με. ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΚ. Αλληλούϊα. Μακάριοι οἱ ἄμωμοι ἐν ὁδῷ· ε πορευόμενοι ἐν νόμῳ Κυρίου.» Μακάρια ἄμωμοι ὄντες ἐν τῷ παρόντι βίῳ. Τίνες δὲ οὗτε:; Οι πολιτευόμενοι κατὰ νόμον Θεοῦ. Μακάριοι οἱ ἐξερευνῶντες τὰ μαρτύρια αὐτοῦ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐκζητήσουσιν αὐτόν.» — Οἱ μετ ἐπιστασίας ἀναγινώσκοντες τὸν νόμον τοῦ Θεού, ὥστε κατ' αὐτὸν ἀκριβῶς βιοτεῦσαι. Οὐ γὰρ οἱ ἐργαζόμενοι ἀνομίαν ἐν ταῖς οι; αὐτοῦ ἐπορεύθησαν.» - Οὗτοι ἐν ὅλῃ ψυχῇ θεί
• “Οτι ἐκραταιώθη τὸ ἔλεος αὐτοῦ ἐφ' ἡμᾶς.» αὐτὸς ἐν ᾅδῃ καὶ τῆς ἐκεῖ Ἐκκλησίας γενόμενος
Ἰσχυρὸν γέγονε.
• Καὶ ἡ ἀλήθεια τοῦ Κυρίου μένει εἰς τὸν
αἰῶνα. • Τό, «Εγώ μεθ' ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς
ἡμέρας, ο καὶ τ', ο Πύλαι ᾅδου οὐ κατισχύσουσι
τῆς Ἐκκλησίας.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΖ'.
• Εἰπάτω δὴ οἶκος Ισραήλ ὅτι ἀγαθός· ὅτι εἰς
τὸν αἰῶνα τὸ ἔλεος αὐτοῦ.» Πάντες γὰρ τῆς
ἀγαθότητος καὶ τοῦ ἐλέους ἀπήλαυσαν τοῦ Κυρίου.
Εκ θλίψεως ἐπεκαλεσάμην τὸν Κύριον, καὶ ἐπήκουσέ μου εἰς πλατυσμόν. ο - Εἰς τὸ πλατῦναι
ἀπὸ στενοχωρίας καὶ ἀγαγεῖν εἰς ἐλευθερίαν.
• Κύριος ἐμοὶ βοηθός, κἀγὼ ἐπέψομαι τοὺς ἐχε
θρούς μου.»
Τοὺς μὲν αἰσθητοὺς τοῖς αἰσθητοῖς
ὀφθαλμοῖς, τοὺς δὲ νοητοὺς τοῖς νοητοῖς ἴδω τροπου μένους δηλονότι καὶ ἡττωμένους.
. Πάντα τὰ ἔθνη ἐκύκλωσάν με· καὶ ἐν τῷ
ὀνόματι Κυρίου ἡμυνάμην αὐτούς. ο τ Εθνη νοητ
τέον καὶ τοὺς πέριξ τῆς Παλαιστίνης ἀλλοφύλους,
καὶ τῶν δαιμόνων τὰ πλήθη· καὶ ταῦτα γὰρ καθ'
ἑνὸς δικαίου πολλάκις συνεπιστρατεύουσιν.
• Κυκλώσαντες ἐκύκλωσάν με, καὶ τῷ ὀνόματι
Κυρίου ἡμυνάμην αὐτούς.» Διὰ μὲν τῶν ἐν κηρομέλιτι μελισσῶν τὸ σφοδρὸν τῆς προθυμίας αινίττεται τῶν ἐχθρῶν, διὰ δὲ τοῦ ἐν ξηραῖς ἀκάνω
Οαις ἐκκαιομένου πυρὸς τὸ ἀκάθεκτον τῆς τούτων
ὁρμῆς.
• Ωσθεὶς ἀνετράπην τοῦ πεσεῖν· καὶ ὁ Κύριος
ἀντελάβετό μου. Ητοι ἐγγὺς γέγονε τοῦ πεσεῖν, εἴτε σωματικῶς είτε ψυχικῶς τῷ ὠθισμῷ τῶν
ἐχθρῶν.
Ἰσχύς μου καὶ ὕμνησίς μου ὁ Κύριος· καὶ ἐγένετό μοι εἰς σωτηρίαν.» - Δι' αὐτοῦ γὰρ καὶ ἰσχύω καὶ δοξάζομαι, ὅτι ἐγένετό μοι σωτηρία.
• Φωνὴ ἀγαλλιάσεως καὶ σωτηρίας ἐν σκηναῖς
δικαίων.» – - Από κοινοῦ ι καὶ ἐγένετό μοι φωνή
ἀγαλλιάσεως, ο τουτέστιν αἴτιος φωνῆς τὴν ἀγαλ
λίασιν καὶ τὴν σωτηρίαν ήν μοι δεδώρηκεν ἀδούσης,
ἔνθα κατοικοῦσιν οἱ δίκαιοι.
'II
• Δεξιὰ Κυρίου ἐποίησε δύναμιν· δεξιὰ Κυρίου
ὕψωσέ με· δεξιὰ Κυρίου ἐποίησε δύναμιν.»
τοῦ Θεοῦ ἰσχὺς δυνατόν με καὶ ἔνδοξον ἀπειργάσατο.
·· Οὐκ ἀποθανοῦμαι, ἀλλὰ ζήσομαι· καὶ διηγήσομαι τὰ ἔργα Κυρίου.» - Οὐκ ἀποθανοῦμαι λοιπὸν
ἀπὸ τῶν κυκλωσάντων με.
• Παιδεύων ἐπαίδευσέ με ὁ Κύριος· καὶ τῷ θα
νάτῳ οὐ παρέδωκέ με.» — Τίνα τὰ ἔργα Κυρίου
σωφρονίζων με εἴασε πειρασθῆναι· οὐ μὴν τέλεον
ἐγκατέλιπεν, ὥστε κατακυριευθῆναι ὑπὸ τῶν πειρασμῶν.
• Ανοίξατέ μοι πύλας δικαιοσύνης· εἰσελθὼν
ἐν αὐταῖς ἐξομολογήσομαι τῷ Κυρίῳ.» - Αἱ τοῦ
Χριστοῦ ἐκκλησίαι πολλαὶ οὖσαι τὸν ἀριθμὸν, τὴν
δὲ πίστιν μίαν πύλαι δικαιοσύνης λέγονται, καὶ πύλη τοῦ Κυρίου· δι' αὐτῶν γὰρ ἡ πρὸς Θεὸν εἴσοδος
γίνεται, τὴν ἀληθῆ δικαιοσύνην καὶ τὸν ὄντως Κύ
ριον. Προφητεύει γοῦν ὁ Δαυΐδ, ὅτι ὁ πιστεύσας καὶ
τοῦ Χριστοῦ, ἢ καὶ τῶν ἐκκλησιαστικῶν, πολλαὶ γὰρ
ἐν ᾅδῃ συναγωγαὶ πεπιστεύκασιν, οὕτως εἰσελεί
σεται πρὸς Θεόν.
• Οπως εἰσελθὼν ἐν αὐταῖς.» – Τὸ ἐν αὐταῖς
ἀντὶ τοῦ δι' αὐτῶν.
«Αὕτη ἡ πύλη τοῦ Κυρίου, δίκαιοι εἰσελεύσονται
ἐν αὐτῇ. ν - Τὸ ἐν αὐτῇ ἀντὶ τοῦ δι' αὐτῆς.
• Λίθον, ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομούντες, ο
τος ἐγεννήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας.» Λίθον λέγει
τὸν Χριστὸν, οἰκοδομοῦντας δὲ τοὺς διδασκάλους τῶν
Ἰουδαίων, ὡς ἐπὶ τῷ θεμελίῳ τοῦ νόμου προκεχεια
ρισμένους. Κεφαλὴν δὲ γωνίας τὸν Κύριον, ήγουν
ἀκρογωνιαίον, ὡς συναπτικὸν τῶν δύο λαών, τῶν
πιστευσάντων ἔκ τε περιτομῆς καὶ ἐκ τῶν ἐθνῶν.
Γωνίαν δὲ τὴν σύνοδον τῶν δύο λαῶν ἦτις ἐγένετο
οὐ παρὰ ψιλοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ παρὰ τοῦ Κυρίο..
Καὶ ἔστι τὸ ἔργον θαύματος ἄξιον τοῖς γνῶναι
ἠξιωμένοις αὐτό.
• Αὕτη ἡ ἡμέρα ἣν ἐποίησεν ὁ Κύριος, ἀγαλλι
Ημέρα,
σώμεθα καὶ εὐφρανθῶμεν ἐν αὐτῇ. ο
λέγει τὰ ἐν τῷ καιρῳ τῆς ἀναστάσεως κατορθώμα
τα τοῦ Χριστοῦ.
Ω Κύριε, σῶσον δὴ, ὦ Κύριε, εξόδωσον δή.»
Επισπεύδει τὴν σωτηρίαν τῶν ἐν κόσμῳ, τῶν ἐν
άδη, καὶ ἐπὶ παραδόξῳ πράγματι εύχεται τὴν εν
δωσιν.
• Εὐλογημένος ὁ ἐρχόμενος ἐν ὀνόματι Κυρίου.
Ητοι ὄνομα ἔχων οι προφήτου ἀλλὰ Κυρίω
Θεοῦ.
• Εὐλογήκαμεν ὑμᾶς ἐξ οἴκου Κυρίου.» - Ἡμεῖς
οἱ προϊδόντες εὐλογήκαμεν ὑμᾶς τοὺς ἐξ οἴκου Γ.
ρίου ὄντας. Οἶκος δὲ Κυρίου ἡ Ἐκκλησία τῶν πιο
στῶν.
• Θεός Κύριος, καὶ ἐπέφανεν ἡμῖν, ο Θεός ἐξο
τιν ὁ Χριστός· Κύριός ἐστιν ὁ Χριστὸς, καὶ ἐφά τ
τοῖς ἀνθρώποις διὰ σαρκός.
Συστήσασθε ἑορτὴν ἐν τοῖς πυκάζουσιν ἕως τῶν
κεράτων του θυσιαστηρίου.» Εορτάσατε δια
θυμάτων πνευματικῶν, πυκαζόντων ήτοι και
πτόντων, ὅ ἐστι πυκνούντων τῇ ἐπαλληλίᾳ τὸ θυσια
στήριον τῆς ψυχῆς. Ἕως τῶν κεράτων, ἤτοι τῶν
ἄκρων αὐτοῦ, τουτέστι διὰ παμπληθείας ἑορτάσετε
ἀρετῶν.
• Θεός μου εἶ σὺ, καὶ ἐξομολογήσομαί σοι. Θες
μου
εἶ σὺ, καὶ ὑψώσω σε.. Εἰ καὶ ἄνθρωπος το
γονας ἵνα σώσῃς με.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΚ.
• Αλληλούϊα. Μακάριοι οἱ ἄμωμοι ἐν ὁδῷ· ε
πορευόμενοι ἐν νόμῳ Κυρίου.» Μακάρια
ἄμωμοι ὄντες ἐν τῷ παρόντι βίῳ. Τίνες δὲ οὗτε:;
Οι πολιτευόμενοι κατὰ νόμον Θεοῦ.
• Μακάριοι οἱ ἐξερευνῶντες τὰ μαρτύρια αὐτοῦ
ἐν ὅλῃ καρδίᾳ ἐκζητήσουσιν αὐτόν.» — Οἱ μετ
ἐπιστασίας ἀναγινώσκοντες τὸν νόμον τοῦ Θεού,
ὥστε κατ' αὐτὸν ἀκριβῶς βιοτεῦσαι.
• Οὐ γὰρ οἱ ἐργαζόμενοι ἀνομίαν ἐν ταῖς οι;
αὐτοῦ ἐπορεύθησαν.» - Οὗτοι ἐν ὅλῃ ψυχῇ θεί
col. 1581–1582page 528 of 548
PG 142:1581σουσι βαδίσαι πρὸς Θεὸν διὰ τῆς φυλακῆς τῶν αὐτοῦ τὰς τὰς ἐντολάς. Εὐκτικὴν δὲ δύναμιν ἔχουσι τὰ ὁριστικά. ἐντολῶν. «Σὺ ἐνετείλω τὰς ἐντολάς σου φυλάξασθαι σφή δρα.» - Οὐ γὰρ οἱ παρανόμως ζῶντες ήδυνήθης σαν πορευθῆναι ἐν ταῖς εἰς αὐτὸν φερούσαις ὁδοῖς διὰ οὐ βαδιοῦσιν οὗτοι πρὸς Θεόν· ὁδοὺ δὲ Θεοῦ αἱ ἐντολαὶ αὐτοῦ αἱ ἄγουσαι πρὸς αὐτόν. Τότε οὐ μὴ αἰσχυνθῶ, ἐν τῷ με ἐπιβλέπειν ἐπὶ πάσας τὰς ἐντολάς σου.» Σὺ προσέταξας ἐν τῷ νόμῳ φυλάττειν τὰς ἐντολάς σου, ὥστε καὶ κατάραν ἐπήγαγες τοῖς μὴ ἐμμένουσιν ἐν πάσαις αὐταῖς. Εἴθε γοῦν κατευθυνθείησαν αἱ ὁδοὶ τῆς πολιτείας μου, ὥστε πληρῶσαι τὰς ἐντολάς σου. Τότε οὐ μὴ αἰσχυνθῶ.»· Οτε κατευθυνθώσιν αἱ ἐδοί μου, ὡς εἴρηται, τότε οὐ μὴ αἰσχυνθῶ· διὰ δὲ τὸ μηδὲ μίαν παραβλέπειν ἐντολήν σου. Εξομολογήσομαί σοι ἐν εὐθύτητι καρδίας ἐν τῷ μεμαθηκέναι με τα κρίματα τῆς δικαιοσύνης μου.» Οτε μάθω τὰς ἐντολάς σου ὥστε ποιεῖν αὐτὰς, εὐχαριστῆσαι τότε δυνήσομαι ψυχῆς εὐθύτητι καθότι γὰρ οὐ φυλάσσει τις τὸν νόμον σου, κατ' ἐκεῖνο σχολιὰν ἔχει τὴν οἰκείαν ψυχήν. Τὸ ἕως Μή με εγκαταλίπης ἕως σφόδρα. σφόδρα ἀντὶ τοῦ μέχρι τοῦ λίαν καὶ παντελῶς τὴν τελείαν ἐγκατάλειψιν ὁ προφήτης ἀπεύχεται. Εν τίνι κατορθώσει νεώτερος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ; ἐν τῷ φυλάξασθαι τους λόγους σου. Ἡ γὰρ φυλακὴ τοῦ νόμου τὸν βίον όρθοῖ τοῦ νέου, καὶ τὸ πρὸς τὸν τῆς ἁμαρτίας κρημνὸν ἐπιῤῥεπὲς τῆς νεό τητος χάριν, οὐ δίκην, κατέχει καὶ ἀνατέλλει. Εν ὅλῃ καρδίᾳ μου ἐξεζήτησα σε μὴ ἀπώσῃ με ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου.» Εὔχεσθαι τῶν σῶν ἐν τολῶν διαπαντός παρασκεύασον, ἀνάπτων μοι τὴν θέρμην τῆς αὐτῶν φυλακῆς, καὶ μὴ παραχωρήσης πόρρω με γενέσθαι αὐτῶν. Ἐν τῇ καρδίᾳ μου έκρυψα τὰ λόγιά σου, ὅπως ἂν μὴ ἁμάρτω σοι.» Ἐν τῇ ψυχῇ μου ἐταμιευσάμην τὴν μνήμην τῶν ἐντολῶν σου, ἵνα μὴ ταύτας παραβῶ διὰ λήθην. Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε· δίδαξόν με τὰ δικαιώμα τά σου. ) - Αξιος ὑμνεῖσθαι παρὰ πάντων εἴ, Δέσποτα. Παρακαλῶ δὲ τὰς ἐντολάς σου μαθεῖν ἔτι βεβαιότερόν τε καὶ ὑψηλότερον. Αποκάλυψον τοὺς ὀφθαλμούς μου, καὶ κατανοήσω τὰ θαυμάσια ἐκ τοῦ νόμου σου. Περίελε το κάλυμμα τῶν τῆς διανοίας μου ὀφθαλμῶν, καὶ γνώ σομαι τὰ ἐγκεκρυμμένα τῷ νόμῳ σου θαυμαστά νοήματα. Πάροικος ἐγώ εἰμι ἐν τῇ γῇ· μὴ ἀποκρύψῃς ἀπ' ἐμοῦ τὰς ἐντολάς σου. Ο π - Παροδικῶς κέχρημαι τῷ παρόντι βίῳ· διὸ γνώρισόν μοι βαθύτερο τὰς σὰς ἐντολὰς ἵνα συντονώτερον τρέχω πρὸς ἡν ἐπισπεύδω ζωήν. Επεπόθησεν ἡ ψυχή μου τοῦ ἐπιθυμῆσαι τὰ κρίματά σου ἐν παντὶ καιρῷ. – Σφόδρα ἐπεπόθησεν ἡ ψυχή μου τὰ κρίματά σου, ὥστε ἐπιθυμίαν ἔχειν αὐτῶν ἐν παντὶ καιρῷ. οι Επετίμησας υπερηφάνοις· ἐπικατάρατοι οἱ ἐκκλίνοντες ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου.» Ηπείλησας κόλασιν τοῖς ὑπερόπταις τοῦ νόμου· διὸ καὶ γέν γραπται· ι Επικατάρατος ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τοῦ ποιῆσαι αὐτά. Καὶ γὰρ ἐκάθισαν ἄρχοντες καὶ κατ' ἐμοῦ κατα λάλουν.» — Αρχοντας λέγει τοὺς αἰσθητούς το καὶ νοητοὺς οἱ ώ είδιζον αὐτῷ τὴν ἐν τῷ νόμῳ μετ λέτην ὡς ἄχρηστον. Ο δὲ συνεχέστερον εμποιεῖ τοιαύτην. Ἐκολλήθη τῷ ἐδάφει ἡ ψυχή μου· ζησόν με κατὰ τὸν λόγον σου.» – Ἐκολλήθην τῇ γῇ, τους ἐστιν ἐταπεινώθην σφόδρα· διὸ ζῆν με ποίησ κατὰ τὸν νόμον σου. Ἐν τοῖς χείλεσί μου ἐξήγγειλα πάντα τα κρί ματα τοῦ στόματός σου. 1 - Διὰ τῶν χειλέων μου ἐδίδαξα τὰς ἐντολάς σου πάσας. Ἐν τῇ ὁδῷ τῶν μαρτυρίων σου ἐτέρφθην ὡς ἐπὶ παντὶ πλούτῳ.» Βαδίζων τὴν ὁδὸν τῶν ἐν τολῶν σου, οὕτως εὐφράνθην ὡς πάντα πλοῦτον κτησάμενος. Ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου ἀδολεσχήσω· καὶ καταντήσω τὰς ὁδούς σου.» Ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου συνεχῶς μελετήσω, κἀντεῦθεν ἀκριβέστερον γνώτο μαι ταύτας. Ανταπόδος τῷ δούλῳ σου ζήσομαι καὶ φυλάξω τοὺς λόγους σου.» Αντὶ τῆς ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου ἀδολεσχίας, καὶ τοῖς δικαιώμασί σου μελέτης, ἀπόδος ἀμειδὴν τῷ δούλῳ σου. Τίς δὲ ἡ ἀμοιβή; Διαφεύξομαι τὸν θάνατον τῆς ψυχῆς, καὶ τηρήσω Τὰς ὁδούς μου ἐξήγγειλα, καὶ ἐπήκουσάς μου Τὰς πράξεις μου ἐξηγορευσάμην ἐνώπιόν του, τουτέστι τὰς ἁμαρτίας μου, καὶ ἐπήκουσάς μου ζητήσαντος ἄφεσιν «Λέγω γὰρ σύ, φησί, τὰς ἀνα μίας σου πρῶτος ἵνα δικαιωθῇς.» Δίδαξόν με τὰ δικαιώματά σου.» στερον καὶ βαθύτερον. Οδὸν δικαιωμάτων του συνέτισόν με, καὶ ἀδολεσχήσω ἐν τοῖς θαυμασίοις σου.» Τὴν τρίβον τῶν ἐντολῶν σου γνώρισόν μοι, κἀγὼ ἐμμελετήσω, οἷς τεθαυματουργηκας, ὥστε διηγεῖσθαι ταῦτα καὶ με γαλύνειν σε. Ενύσταξεν ἡ ψυχή μου ἀπὸ ἀκηδίας· βεβαίωσον με ἐν τοῖς λόγοις σου. Ἐχαυνώθη ἀπὸ τῆς τῶν δαιμόνων ἐπαγομένης ἀκηδίας, εἰς τὸ συντόνως δηλαδὴ ταῖς ἐντολαῖς σου ἐμμελετάν. Στηριξόν με οὖν αὐτὸς εἰς τὴν μελέτην τῶν ἐντολῶν σου. Οδὸν ἀδικίας ἀπέστησον ἀπ' ἐμοῦ, καὶ τῷ νόμῳ σου ἐλέησόν με.» Πρᾶξιν ἄδικον ἀπέλασον ἀπ' ἐμοῦ, καὶ ἐλέησόν με, καθώς νόμος σοι ἐλεεῖν τὸν δεόμενόν σου ολοψύχως. Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην, καὶ τὰ κρίματά σου οὐκ ἐπελαθόμην.» — Οδὸς ἀληθείας τὰ ἀλη θινὰ δόγματα. Ἐκολλήθην τοῖς μαρτυρίοις σου, Κύριε, μή με καταισχύνης.» Δυσαποσπάστως ἔχω τῶν σῶν ἐντολῶν. Μὴ οὖν παραχωρήτης αἰσχυνθῆναι ἐν τῷ ηττηθῆναι ὑπ' ἐχθρῶν.
σουσι βαδίσαι πρὸς Θεὸν διὰ τῆς φυλακῆς τῶν αὐτοῦ τὰς τὰς ἐντολάς. Εὐκτικὴν δὲ δύναμιν ἔχουσι τὰ
ὁριστικά.
ἐντολῶν.
«Σὺ ἐνετείλω τὰς ἐντολάς σου φυλάξασθαι σφή
δρα.» - Οὐ γὰρ οἱ παρανόμως ζῶντες ήδυνήθης
σαν πορευθῆναι ἐν ταῖς εἰς αὐτὸν φερούσαις ὁδοῖς·
διὰ οὐ βαδιοῦσιν οὗτοι πρὸς Θεόν· ὁδοὺ δὲ Θεοῦ αἱ
ἐντολαὶ αὐτοῦ αἱ ἄγουσαι πρὸς αὐτόν.
• Τότε οὐ μὴ αἰσχυνθῶ, ἐν τῷ με ἐπιβλέπειν ἐπὶ
πάσας τὰς ἐντολάς σου.» Σὺ προσέταξας ἐν τῷ
νόμῳ φυλάττειν τὰς ἐντολάς σου, ὥστε καὶ κατάραν
ἐπήγαγες τοῖς μὴ ἐμμένουσιν ἐν πάσαις αὐταῖς.
Εἴθε γοῦν κατευθυνθείησαν αἱ ὁδοὶ τῆς πολιτείας
μου, ὥστε πληρῶσαι τὰς ἐντολάς σου.
• Τότε οὐ μὴ αἰσχυνθῶ.»· Οτε κατευθυνθώσιν
αἱ ἐδοί μου, ὡς εἴρηται, τότε οὐ μὴ αἰσχυνθῶ· διὰ
δὲ τὸ μηδὲ μίαν παραβλέπειν ἐντολήν σου.
• Εξομολογήσομαί σοι ἐν εὐθύτητι καρδίας ἐν τῷ
μεμαθηκέναι με τα κρίματα τῆς δικαιοσύνης μου.»
Οτε μάθω τὰς ἐντολάς σου ὥστε ποιεῖν αὐτὰς,
εὐχαριστῆσαι τότε δυνήσομαι ψυχῆς εὐθύτητι·
καθότι γὰρ οὐ φυλάσσει τις τὸν νόμον σου, κατ'
ἐκεῖνο σχολιὰν ἔχει τὴν οἰκείαν ψυχήν.
Τὸ ἕως
• Μή με εγκαταλίπης ἕως σφόδρα.
σφόδρα ἀντὶ τοῦ μέχρι τοῦ λίαν καὶ παντελῶς·
τὴν τελείαν ἐγκατάλειψιν ὁ προφήτης ἀπεύχεται.
• Εν τίνι κατορθώσει νεώτερος τὴν ὁδὸν αὐτοῦ;
ἐν τῷ φυλάξασθαι τους λόγους σου.
Ἡ γὰρ
φυλακὴ τοῦ νόμου τὸν βίον όρθοῖ τοῦ νέου, καὶ τὸ
πρὸς τὸν τῆς ἁμαρτίας κρημνὸν ἐπιῤῥεπὲς τῆς νεό
τητος χάριν, οὐ δίκην, κατέχει καὶ ἀνατέλλει.
• Εν ὅλῃ καρδίᾳ μου ἐξεζήτησα σε μὴ ἀπώσῃ με
ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου.» Εὔχεσθαι τῶν σῶν ἐντολῶν διαπαντός παρασκεύασον, ἀνάπτων μοι τὴν
θέρμην τῆς αὐτῶν φυλακῆς, καὶ μὴ παραχωρήσης
πόρρω με γενέσθαι αὐτῶν.
• Ἐν τῇ καρδίᾳ μου έκρυψα τὰ λόγιά σου, ὅπως
ἂν μὴ ἁμάρτω σοι.» Ἐν τῇ ψυχῇ μου έταμιευ
σάμην τὴν μνήμην τῶν ἐντολῶν σου, ἵνα μὴ ταύτας
παραβῶ διὰ λήθην.
• Εὐλογητὸς εἶ, Κύριε· δίδαξόν με τὰ δικαιώματά σου. ) - Αξιος ὑμνεῖσθαι παρὰ πάντων εἴ,
Δέσποτα. Παρακαλῶ δὲ τὰς ἐντολάς σου μαθεῖν ἔτι
βεβαιότερόν τε καὶ ὑψηλότερον.
• Αποκάλυψον τοὺς ὀφθαλμούς μου, καὶ κατανοή
σω τὰ θαυμάσια ἐκ τοῦ νόμου σου. Περίελε το
κάλυμμα τῶν τῆς διανοίας μου ὀφθαλμῶν, καὶ γνώ
σομαι τὰ ἐγκεκρυμμένα τῷ νόμῳ σου θαυμαστά
νοήματα.
• Πάροικος ἐγώ εἰμι ἐν τῇ γῇ· μὴ ἀποκρύψῃς
ἀπ' ἐμοῦ τὰς ἐντολάς σου. Ο π - Παροδικῶς κέχρημαι τῷ παρόντι βίῳ· διὸ γνώρισόν μοι βαθύτερο
τὰς σὰς ἐντολὰς ἵνα συντονώτερον τρέχω πρὸς ἡν
ἐπισπεύδω ζωήν.
• Επεπόθησεν ἡ ψυχή μου τοῦ ἐπιθυμῆσαι τὰ
κρίματά σου ἐν παντὶ καιρῷ. – Σφόδρα επεπόθη -
σεν ἡ ψυχή μου τὰ κρίματά σου, ὥστε ἐπιθυμίαν
ἔχειν αὐτῶν ἐν παντὶ καιρῷ.
οι
• Επετίμησας υπερηφάνοις· ἐπικατάρατοι οἱ
ἐκκλίνοντες ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου.» Ηπείλησας
κόλασιν τοῖς ὑπερόπταις τοῦ νόμου· διὸ καὶ γέν
γραπται· ι Επικατάρατος ὃς οὐκ ἐμμένει πᾶσι τοῖς
γεγραμμένοις ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ νόμου τοῦ ποιῆσαι
αὐτά.
• Καὶ γὰρ ἐκάθισαν ἄρχοντες καὶ κατ' ἐμοῦ καταλάλουν.» — Αρχοντας λέγει τοὺς αἰσθητούς το
καὶ νοητοὺς οἱ ώ είδιζον αὐτῷ τὴν ἐν τῷ νόμῳ μετ
λέτην ὡς ἄχρηστον. Ο δὲ συνεχέστερον εμποιεῖ
τοιαύτην.
• Ἐκολλήθη τῷ ἐδάφει ἡ ψυχή μου· ζησόν με
κατὰ τὸν λόγον σου.» – Ἐκολλήθην τῇ γῇ, τουςἐστιν ἐταπεινώθην σφόδρα· διὸ ζῆν με ποίησ
κατὰ τὸν νόμον σου.
• Ἐν τοῖς χείλεσί μου ἐξήγγειλα πάντα τα κρί
ματα τοῦ στόματός σου. 1 - Διὰ τῶν χειλέων μου
ἐδίδαξα τὰς ἐντολάς σου πάσας.
• Ἐν τῇ ὁδῷ τῶν μαρτυρίων σου ἐτέρφθην ὡς
ἐπὶ παντὶ πλούτῳ.» Βαδίζων τὴν ὁδὸν τῶν ἐν
τολῶν σου, οὕτως εὐφράνθην ὡς πάντα πλοῦτον
κτησάμενος.
• Ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου ἀδολεσχήσω· καὶ καταντήσω τὰς ὁδούς σου.» Ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου
συνεχῶς μελετήσω, κἀντεῦθεν ἀκριβέστερον γνώτομαι ταύτας.
• Ανταπόδος τῷ δούλῳ σου ζήσομαι καὶ φυλάξω
τοὺς λόγους σου.» Αντὶ τῆς ἐν ταῖς ἐντολαῖς
σου ἀδολεσχίας, καὶ τοῖς δικαιώμασί σου μελέτης,
ἀπόδος ἀμειδὴν τῷ δούλῳ σου. Τίς δὲ ἡ ἀμοιβή;
Διαφεύξομαι τὸν θάνατον τῆς ψυχῆς, καὶ τηρήσω
• Τὰς ὁδούς μου ἐξήγγειλα, καὶ ἐπήκουσάς μου
- Τὰς πράξεις μου ἐξηγορευσάμην ἐνώπιόν του,
τουτέστι τὰς ἁμαρτίας μου, καὶ ἐπήκουσάς μου
ζητήσαντος ἄφεσιν «Λέγω γὰρ σύ, φησί, τὰς ἀναμίας σου πρῶτος ἵνα δικαιωθῇς.»
• Δίδαξόν με τὰ δικαιώματά σου.» -
στερον καὶ βαθύτερον.
'Axp:6ź.
• Οδὸν δικαιωμάτων του συνέτισόν με, καὶ ἀδο·
λεσχήσω ἐν τοῖς θαυμασίοις σου.» Τὴν τρίβον τῶν
ἐντολῶν σου γνώρισόν μοι, κἀγὼ ἐμμελετήσω, οἷς
τεθαυματουργηκας, ὥστε διηγεῖσθαι ταῦτα καὶ με
γαλύνειν σε.
• Ενύσταξεν ἡ ψυχή μου ἀπὸ ἀκηδίας· βεβαίω
σόν με ἐν τοῖς λόγοις σου. Ἐχαυνώθη ἀπὸ τῆς
τῶν δαιμόνων ἐπαγομένης ἀκηδίας, εἰς τὸ συντόνως
δηλαδὴ ταῖς ἐντολαῖς σου ἐμμελετάν. Στηριξόν με
οὖν αὐτὸς εἰς τὴν μελέτην τῶν ἐντολῶν σου.
• Οδὸν ἀδικίας ἀπέστησον ἀπ' ἐμοῦ, καὶ τῷ νόμῳ
σου ἐλέησόν με.» Πρᾶξιν ἄδικον ἀπέλασον ἀπ'
ἐμοῦ, καὶ ἐλέησόν με, καθώς νόμος σοι ἐλεεῖν τὸν
δεόμενόν σου ολοψύχως.
• Οδὸν ἀληθείας ᾑρετισάμην, καὶ τὰ κρίματά
σου οὐκ ἐπελαθόμην.» — Οδὸς ἀληθείας τὰ ἀλη
θινὰ δόγματα.
• Ἐκολλήθην τοῖς μαρτυρίοις σου, Κύριε, μή με
καταισχύνης.» Δυσαποσπάστως ἔχω τῶν σῶν
ἐντολῶν. Μὴ οὖν παραχωρήτης αἰσχυνθῆναι ἐν τῷ
ηττηθῆναι ὑπ' ἐχθρῶν.
col. 1583–1584page 529 of 548
PG 142:1583Οδὸν ἐντολῶν τοῦ ἔδραμον, ὅταν ἐπλάτυνας τὴν ἡ ἐπήλπισάς με.» — Μνήσθητι ἐπ' ἐμοὶ τῷ δούλῳ καρδίαν μου. 1 – Σπουδαίως ἐβάδισα τὴν ὁδὸν τῶν σῶν ἐντολῶν, ὅταν τῆς τῶν πειρασμών με στενοχωρίας απήλλαξας. Νομοθέτησόν με, Κύριε, τὴν ὁδὸν τῶν δικαιω. μάτων σου, καὶ ἐκζητήσω αὐτὴν διαπαντός, ο Νομοθέτησον αὐτὴν ἐν τῇ ψυχῇ μου, τουτέστι συν ιέναι με ποίησον ταύτην οὕτως ἀκριβῶς ὥσπερ νενομοθέτηται. Κλίνον τὴν καρδίαν μου εἰς τὰ μαρτύριά σου, καὶ μὴ εἰς πλεονεξίαν.» Τρέψον τὴν ψυχήν μου εἰς τὴν ἀγάπην τῶν ἐντολῶν σου, καὶ μὴ εἰς κτῆσιν τῶν ἐν τῷ βίῳ πραγμάτων. Απόστρεψον τοὺς ὀφθαλμούς μου τοῦ μὴ ἰδεῖν ματαιότητα· ἐν τῇ ὁδῷ σου ζησόν με. κ Από στησον τῆς διανοίας τὰ ὄμματα, ὥστε μὴ ἐμβλέψαι τῇ τοῦ βίου τερπνότητι, καὶ κατὰ τόν σοι δοθέντα πολιτεύεσθαι νόμον. Στῆσον τῷ δούλῳ σου τὸ λόγιόν σου εἰς τὸν φύ Ἑρρίζωσον ἐν ἐμοὶ τὸν νόμον σου εἰς τὸ φοβεῖσθαί σε. Φίθον δὲ λέγει τὸ τελειωτικόν οὗ πρόξενος ἡ τῶν ἐντολῶν φυλακὴ, ὥσπερ ταύτης ὁ στοιχειωτικός. Περίελε τὸν ὀνειδισμόν μου ἐν ὑπώπτευσα, ὅτι τὰ κρίματά σου χρηστά.» - Τον παρὰ τῶν δαι μόνων διὰ τὴν ἁμαρτίαν μοι προστριβέντα, ὃν ὑπε στάλην καὶ ἐφοβήθην· περίελε γοῦν τοῦτον· ἐπεὶ α! κρίσεις σου ἀγαθαί· τοῖς μετανοοῦσι γὰρ ἀνεξικακεῖς. Το σωτήριόν σου κατὰ τὸν λόγον σου.»· Είπε γὰρ ἐν τῷ νόμῳ ἐλεεῖν καὶ σώζειν τοὺς φυλάσσοντας αὐτοῦ τὰ προστάγματα. Καὶ ἀποκριθήσομαι τοῖς ὀνειδίζουσί μοι λόγον ὅτι ἤλπισα ἐπὶ τοῖς λόγοις σου. Ο και Καὶ τοῖς ἐνει δίζουσί μοι τὴν ὑπὲρ ἀρετῆς κακοπάθειαν ἀποκριθήσομαι τοῦτον τὸν λόγον, Ηλπισα ἐπὶ τοῖς λόγοις τοῦ Θεοῦ ὑπεσχημένου πολλὰ ἀγαθὰ τοῖς φυλάσσουσι τὰς αὐτοῦ ἐντολάς. πισα. Καὶ μὴ περιέλῃς ἐκ τοῦ στόματός μου λόγον ἀληθείας ἕως σφόδρα, ὅτι τοῖς κρίμασί σου ἐπήλ Φυλάττων γὰρ τὰς ἐντολάς σου, ἐλπίζω ὅτι οὐ μὴ παραχωρήσῃς ἐκ τοῦ στόματός μου περ ριαιρεθῆναι τὴν ἀλήθειαν, ἕως τοῦ λίαν οὐ μὴ παραχωρήσῃς αὐτό, τουτέστιν οὐδὲ τὸ σύνολον. Δ:απαντὸς εἰς τὸν αἰῶνα. Καὶ ἐν τῷ νῦν αἰῶνι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἀκραιφνέστατον. Και επορευόμην ἐν πλατυσμῷ, ὅτι τὰς ἐντολάς σου ἐξεζήτησα. ι — Καὶ θλιβόμενος οὐκ ἐστενοχω ρεύμην, τὸ ἀγαπῆσαί με τὰς ἐντολάς σου παρηγορίαν μεγάλην ἡγούμενος. «Καὶ ἐλάλουν ἐν τοῖς μαρτυρίοις σου ἐναντίον βασιλέων, καὶ οὐκ ᾔσχυνόμην. ο Καὶ ἐλάλουν τοὺς νόμους σου ἐνώπιον βασιλέων, καὶ οὐκ ᾐσχυνόμην ὡς ἀπ..... ἔχων τοῖς λόγοις μου τὴν διαγων γήν. Καὶ ἐμελέτων ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου, αἷς ἠγάπησα σφόδρα.» — Οὐ μόνον ἐμελέτων ἀναγινώσκων αὐτ τὰς, ἀλλὰ καὶ ἔπραττον. Μνήσθητι τῶν λόγων σου τῷ δούλῳ σου, ὧν σου τὸν λόγον σου, ὅτι ἐλεήσει; καὶ σώσεις τοὺς φυλάσσοντας τὰ προστάγματά σου, ἐφ᾽ ἐν λόγο, ἐλπίζειν με ἐποίησας. Αὕτη ἡ ἐλπὶς παρηγόρησε με ἐν τῇ κακοπαθείᾳ μου τῇ ἐκ τῶν πειρασμῶν. Ο δηλωθείς λόγος σου ἀνεξώωσέ με νεκρωθέντα ἤδη τοῖς πειρασμοῖς. Υπερήφανοι παρηνόμουν ἕως σφόδρα· ἀπὸ τ τοῦ νόμου σου οὐκ ἐξέκλινα. — Υπερηφάνους ἐνι μάζει τοὺς ὑπερόπτας τοῦ νόμου. Εμνήσθην τῶν κριμάτων σου ἀπ' αἰῶνος, Κύ. ριε, καὶ παρεκλήθην. Τῶν ἀπ' αἰῶνος ήτοι ἀπ' ἀρχῆς κριμάτων σου πῶς πάντας τοὺς ἐπ᾿ ἀρετῇ κακοπαθήσαντας ἐδόξασας ποικίλων φυσάμενο; πεί ρασμῶν. Αθυμία κατέσχε με ἀπὸ ἁμαρτωλῶν τῶν ἐγκα ταλιμπανόντων τὸν νόμον σου. 1 — Ηθύμησε δι' αὐτοὺς ὅτι τε ἀθετοῦσι τὸν νόμον σου καὶ ὅτι ἀπό λύνται. Ψαλτά ησάν μοι τὰ δικαιώματά σου ἐν τόπῳ πιο ροικίας μου.» Αδων τὰ δικαιώματά σου τὸν βίον διώδευον. Εμνήσθην ἐν νυκτὶ τοῦ ὀνόματός σου, Κύριε, καὶ ἐφύλαξα τὸν νόμον σου.» – Νύκτα λέγει τὴν αἰσθητὴν καὶ τὸν ζόφον τῶν πειρασμών. Αὕτη ἐγενήθη μοι, ὅτι τὰ δικαιώματά σου ἐξ ζήτησα.» — Αὕτη ἡ μνήμη γέγονέ μοι ἀπὸ τοῦ σφόδρα ζητεῖν τὰ δικαιώματά σου. Μερίς μου εἶ, Κύριε, εἶπα τοῦ φυλάξασθαι τὸν νόμον σου.» - Κληρονομία μου εἰ καὶ πλούτος μου, Κύριε· διὸ συνεθέμην φυλάξαι τὸν νόμον σου. Ἐδεήθην τοῦ προσώπου σου ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου ἐλέησόν με κατὰ τὸ λόγιόν σου, ο – Εδεήθην στο ολοψύχως περὶ τῆς ἁμαρτίας μου. Διελογισάμην τὰς ὁδούς σου, καὶ ἐπέστρεψε τοὺς πόδας μου εἰς τὰ μαρτύριά σου.» ἐπεσκεψάμην τὰς ἐντολάς σου, καὶ οὕτως ἐπολιτευσάμην κατ' αὐτὰς ἵνα μὴ ἐκ συναρπαγῆς ποιήσω τὸ μὲ καθῆκον. Ητοιμάσθην καὶ οὐκ ἐταράχθην τοῦ φυλάξασθαι τὰς ἐντολάς σου.» - Παρεσκευάσθην καὶ ἐ δραιώθην ὥστε φυλάξαι τὰς ἐντολάς σου· διὸ εὐκ ἐταράχθην τῇ ἐπιθέσει τῶν δαιμόνων. Σχοινία ἁμαρτωλῶν περιεπλάκησάν μοι, καὶ τοῦ νόμου σου οὐκ ἐπελαθόμην. Τὰς ἐπιβουλάς τῶν αἰσθητῶν τε καὶ νοουμένων ἐχθρῶν σχοινία ἐκάλεσεν. Μεσονύκτιον ἐξηγειρόμην, τοῦ ἐξομολογεῖσθαι σοι ἐπὶ τὰ κρίματα τῆς δικαιοσύνης σου.» — Έξτ γειρόμην ὥστε εὐχαριστῆσαί σοι διὰ τὰς δικαίες κρίσεις σου ἃς ἐποίησας ἐμοί τε καὶ τοῖς ἐχθροῖς. «Μέτοχος ἐγώ εἰμι πάντων τῶν φοβουμένων σε, καὶ τῶν φυλασσόντων τὰς ἐντολάς σου, ο Το μέσ τοχος ἀντὶ τοῦ κοινωνὸς φίλος. Τοῦ ἐλέους σου, Κύριε, πλήρης ἡ γῆ· τὰ δύο καιώματά σου δίδαξόν με, 2 — Ἐπεὶ πάντας ἐλεεῖς, ἐλεήσας κἀμὲ δίδαξον τελεώτερον τὰς τὰς ἐντο λάς.
• Οδὸν ἐντολῶν τοῦ ἔδραμον, ὅταν ἐπλάτυνας τὴν ἡ ἐπήλπισάς με.» — Μνήσθητι ἐπ' ἐμοὶ τῷ δούλῳ
καρδίαν μου. 1 – Σπουδαίως ἐβάδισα τὴν ὁδὸν τῶν
σῶν ἐντολῶν, ὅταν τῆς τῶν πειρασμών με στενοχωρίας απήλλαξας.
• Νομοθέτησόν με, Κύριε, τὴν ὁδὸν τῶν δικαιω.
μάτων σου, καὶ ἐκζητήσω αὐτὴν διαπαντός, ο
Νομοθέτησον αὐτὴν ἐν τῇ ψυχῇ μου, τουτέστι συνιέναι με ποίησον ταύτην οὕτως ἀκριβῶς ὥσπερ
νενομοθέτηται.
• Κλίνον τὴν καρδίαν μου εἰς τὰ μαρτύριά σου,
καὶ μὴ εἰς πλεονεξίαν.» Τρέψον τὴν ψυχήν μου
εἰς τὴν ἀγάπην τῶν ἐντολῶν σου, καὶ μὴ εἰς κτῆσιν
τῶν ἐν τῷ βίῳ πραγμάτων.
• Απόστρεψον τοὺς ὀφθαλμούς μου τοῦ μὴ ἰδεῖν
ματαιότητα· ἐν τῇ ὁδῷ σου ζησόν με. κ Από
στησον τῆς διανοίας τὰ ὄμματα, ὥστε μὴ ἐμβλέψαι
τῇ τοῦ βίου τερπνότητι, καὶ κατὰ τόν σοι δοθέντα
πολιτεύεσθαι νόμον.
• Στῆσον τῷ δούλῳ σου τὸ λόγιόν σου εἰς τὸν φύἙρρίζωσον ἐν ἐμοὶ τὸν νόμον σου εἰς
τὸ φοβεῖσθαί σε. Φίθον δὲ λέγει τὸ τελειωτικόν οὗ
πρόξενος ἡ τῶν ἐντολῶν φυλακὴ, ὥσπερ ταύτης ὁ
στοιχειωτικός.
• Περίελε τὸν ὀνειδισμόν μου ἐν ὑπώπτευσα, ὅτι
τὰ κρίματά σου χρηστά.» - Τον παρὰ τῶν δαιμόνων διὰ τὴν ἁμαρτίαν μοι προστριβέντα, ὃν ὑπε
στάλην καὶ ἐφοβήθην· περίελε γοῦν τοῦτον· ἐπεὶ
α! κρίσεις σου ἀγαθαί· τοῖς μετανοοῦσι γὰρ ἀνεξικακεῖς.
• Το σωτήριόν σου κατὰ τὸν λόγον σου.»· Είπε
γὰρ ἐν τῷ νόμῳ ἐλεεῖν καὶ σώζειν τοὺς φυλάσσον
τας αὐτοῦ τὰ προστάγματα.
• Καὶ ἀποκριθήσομαι τοῖς ὀνειδίζουσί μοι λόγον
ὅτι ἤλπισα ἐπὶ τοῖς λόγοις σου. Ο και Καὶ τοῖς ἐνειδίζουσί μοι τὴν ὑπὲρ ἀρετῆς κακοπάθειαν ἀποκριθήσομαι τοῦτον τὸν λόγον, Ηλπισα ἐπὶ τοῖς λόγοις
τοῦ Θεοῦ ὑπεσχημένου πολλὰ ἀγαθὰ τοῖς φυλάςσουσι τὰς αὐτοῦ ἐντολάς.
πισα.
• Καὶ μὴ περιέλῃς ἐκ τοῦ στόματός μου λόγον
ἀληθείας ἕως σφόδρα, ὅτι τοῖς κρίμασί σου ἐπήλΦυλάττων γὰρ τὰς ἐντολάς σου, ἐλπίζω
ὅτι οὐ μὴ παραχωρήσῃς ἐκ τοῦ στόματός μου περ
ριαιρεθῆναι τὴν ἀλήθειαν, ἕως τοῦ λίαν οὐ μὴ
παραχωρήσῃς αὐτό, τουτέστιν οὐδὲ τὸ σύνολον.
· Δ:απαντὸς εἰς τὸν αἰῶνα. Καὶ ἐν τῷ νῦν
αἰῶνι καὶ ἐν τῷ μέλλοντι ἀκραιφνέστατον.
• Και επορευόμην ἐν πλατυσμῷ, ὅτι τὰς ἐντολάς
σου ἐξεζήτησα. ι — Καὶ θλιβόμενος οὐκ ἐστενοχω
ρεύμην, τὸ ἀγαπῆσαί με τὰς ἐντολάς σου παρηγο
ρίαν μεγάλην ἡγούμενος.
«Καὶ ἐλάλουν ἐν τοῖς μαρτυρίοις σου ἐναντίον
βασιλέων, καὶ οὐκ ᾔσχυνόμην. ο Καὶ ἐλάλουν
τοὺς νόμους σου ἐνώπιον βασιλέων, καὶ οὐκ ᾔσχυ
νόμην ὡς ἀπ..... ἔχων τοῖς λόγοις μου τὴν διαγων
γήν.
• Καὶ ἐμελέτων ἐν ταῖς ἐντολαῖς σου, αἷς ἠγάπησα
σφόδρα.» — Οὐ μόνον ἐμελέτων ἀναγινώσκων αὐτ
τὰς, ἀλλὰ καὶ ἔπραττον.
• Μνήσθητι τῶν λόγων σου τῷ δούλῳ σου, ὧν
σου τὸν λόγον σου, ὅτι ἐλεήσει; καὶ σώσεις τοὺς
φυλάσσοντας τὰ προστάγματά σου, ἐφ᾽ ἐν λόγο,
ἐλπίζειν με ἐποίησας. Αὕτη ἡ ἐλπὶς παρηγόρησε
με ἐν τῇ κακοπαθείᾳ μου τῇ ἐκ τῶν πειρασμῶν.
Ο δηλωθείς λόγος σου ἀνεξώωσέ με νεκρωθέντα
ἤδη τοῖς πειρασμοῖς.
• Υπερήφανοι παρηνόμουν ἕως σφόδρα· ἀπὸ τ
τοῦ νόμου σου οὐκ ἐξέκλινα. — Υπερηφάνους ἐνι
μάζει τοὺς ὑπερόπτας τοῦ νόμου.
Εμνήσθην τῶν κριμάτων σου ἀπ' αἰῶνος, Κύ.
ριε, καὶ παρεκλήθην. Τῶν ἀπ' αἰῶνος ήτοι ἀπ'
ἀρχῆς κριμάτων σου πῶς πάντας τοὺς ἐπ᾿ ἀρετῇ
κακοπαθήσαντας ἐδόξασας ποικίλων φυσάμενο; πείρασμῶν.
• Αθυμία κατέσχε με ἀπὸ ἁμαρτωλῶν τῶν ἐγκα
ταλιμπανόντων τὸν νόμον σου. 1 — Ηθύμησε δι'
αὐτοὺς ὅτι τε ἀθετοῦσι τὸν νόμον σου καὶ ὅτι ἀπό
λύνται.
• Ψαλτά ησάν μοι τὰ δικαιώματά σου ἐν τόπῳ πιο
ροικίας μου.» Αδων τὰ δικαιώματά σου τὸν
βίον διώδευον.
• Εμνήσθην ἐν νυκτὶ τοῦ ὀνόματός σου, Κύριε,
καὶ ἐφύλαξα τὸν νόμον σου.» – Νύκτα λέγει τὴν
αἰσθητὴν καὶ τὸν ζόφον τῶν πειρασμών.
• Αὕτη ἐγενήθη μοι, ὅτι τὰ δικαιώματά σου ἐξ:·
ζήτησα.» — Αὕτη ἡ μνήμη γέγονέ μοι ἀπὸ τοῦ
σφόδρα ζητεῖν τὰ δικαιώματά σου.
• Μερίς μου εἶ, Κύριε, εἶπα τοῦ φυλάξασθαι τὸν
νόμον σου.» - Κληρονομία μου εἰ καὶ πλούτος
μου, Κύριε· διὸ συνεθέμην φυλάξαι τὸν νόμον
σου.
• Ἐδεήθην τοῦ προσώπου σου ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου·
ἐλέησόν με κατὰ τὸ λόγιόν σου, ο – Εδεήθην στο
ολοψύχως περὶ τῆς ἁμαρτίας μου.
• Διελογισάμην τὰς ὁδούς σου, καὶ ἐπέστρεψε
τοὺς πόδας μου εἰς τὰ μαρτύριά σου.» Επεσκεψάμην τὰς ἐντολάς σου, καὶ οὕτως ἐπολιτευσάμην
κατ' αὐτὰς ἵνα μὴ ἐκ συναρπαγῆς ποιήσω τὸ μὲ
καθῆκον.
• Ητοιμάσθην καὶ οὐκ ἐταράχθην τοῦ φυλάξασθαι τὰς ἐντολάς σου.» - Παρεσκευάσθην καὶ ἐδραιώθην ὥστε φυλάξαι τὰς ἐντολάς σου· διὸ εὐκ
ἐταράχθην τῇ ἐπιθέσει τῶν δαιμόνων.
• Σχοινία ἁμαρτωλῶν περιεπλάκησάν μοι, καὶ
τοῦ νόμου σου οὐκ ἐπελαθόμην. Τὰς ἐπιβουλάς
τῶν αἰσθητῶν τε καὶ νοουμένων ἐχθρῶν σχοινία
ἐκάλεσεν.
• Μεσονύκτιον ἐξηγειρόμην, τοῦ ἐξομολογεῖσθαι
σοι ἐπὶ τὰ κρίματα τῆς δικαιοσύνης σου.» — Έξτ
γειρόμην ὥστε εὐχαριστῆσαί σοι διὰ τὰς δικαίες
κρίσεις σου ἃς ἐποίησας ἐμοί τε καὶ τοῖς ἐχθροῖς.
«Μέτοχος ἐγώ εἰμι πάντων τῶν φοβουμένων σε,
καὶ τῶν φυλασσόντων τὰς ἐντολάς σου, ο Το μέσ
τοχος ἀντὶ τοῦ κοινωνὸς φίλος.
• Τοῦ ἐλέους σου, Κύριε, πλήρης ἡ γῆ· τὰ δύο
καιώματά σου δίδαξόν με, 2 — Ἐπεὶ πάντας ἐλεεῖς,
ἐλεήσας κἀμὲ δίδαξον τελεώτερον τὰς τὰς ἐντο
λάς.
col. 1585–1586page 530 of 548
PG 142:1585σ:ν. Χρηστότητα ἐποίησας μετὰ τοῦ δούλου σου, Κύλάσσουσιν ἐντολὰς καὶ ἀντιλήπτωρ τοῖς μετανοοῦ ριε, κατὰ τὸν λόγον σου.» Εὐεργεσίαν ἐποίησας μετ᾿ ἐμοῦ, καθὼς ἐν τῷ νόμῳ ἔφης εὐεργετείν τοὺς εὐαρεστοῦντάς σοι. Χρηστότητα καὶ παιδείαν καὶ γνῶσιν δίδαξόν με, ὅτι ταῖς ἐντολαῖς σου ἐπίστευσα. Χρηστός τητα πρὸς τοὺς ὁμογενείς παιδείαν τὴν ἐν πρακτικῇ, γνῶσιν τὴν ἐν θεωρητικῇ. Τὸ ἐπίστευσα δὲ τὸ ἐπεί σθην δηλοί. Πρὸ τοῦ με ταπεινωθῆναι ἐγὼ ἐπλημμέλησα διὰ τοῦτο τὸ λόγιόν σου ἐφύλαξα.» — Ημαρτον εἴτε κατεκάμφθην τοῖς πειρασμοῖς· διὸ γοῦν ἐπει μάσθην, ἐφύλαξα σου τὰς ἐντολὰς, ἵνα μὴ πάλιν ἀ μαρτήσας πειρασθώ. Ἐπληθύνθη ἐπ᾿ ἐμὲ ἀδικία ὑπερηφάνων· ἐγὼ δὲ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου ἐξερευνήσω τὰς ἐντολάς σου. ο Πολλά με ἠδίκησαν οἱ παράνομοι. Ετυρώθη ὡς γάλα ἡ καρδία αὐτῶν· ἐγὼ δὲ τὸν νόμον σου ἐμελέτησα.» — Εσκληρύνθη κατ' ἐμοῦ ἡ καρδία αὐτοῦ δίκην γάλακτος πηγομένου εἰς τυ μόνο Αγαθόν μοι ὅτι ἐταπείνωσάς με, ὅπως ἂν μάθω τὰ δικαιώματά σου.» Συμφέρον μοι γέγονεν ὅτι κατέκαμψας με τοῖς πειρασμοῖς, ἵνα μάθω τὸ δίκαιόν σου, πῶς κολάζεις τοὺς ἁμαρτάνοντας. «Α' χεῖρές σου ἐποίησάν με καὶ ἔπλασάν με συνέτισόν με, καὶ μαθήσομαι τὰς ἐντολάς σου. Οι φοβούμενο! σε ὄψονται με καὶ εὐφρανθήσονται, ὅτι εἰς τοὺς λόγους σου ἐπήλπισα. Οψονταί με ὅτι εἰς τοὺς λόγους σου ἐπήλπισα, καὶ εὐφρανθήσονα ται. Εγνων, Κύριε, ὅτι δικαιοσύνη τα κρίματά σου, καὶ ἀληθείᾳ ἐταπείνωσάς με. ν Εγνων τῇ πείρα ὅτι δίκαιαι αἱ κρίσεις σου, καὶ δικαιοσύνῃ ἐπείρασας με. Γενηθήτω δὴ τὸ ἔλεός σου τοῦ παρακαλέσαι με κατὰ τὸ λόγιόν σου τῷ δούλῳ σου.» Τὸ λοιπὸν γενέ σθω μοι τὸ ἔλεός σου ὥστε ψυχαγωγῆσαί με, καθώς ἐν νόμῳ ἐπηγγείλω τῶν μετανοούντων ἀντιλαμβάνεσθαι. Εξέλιπον οἱ ὀφθαλμοί μου εἰς τὸ λόγιό του λέγοντες· Πότε παρακαλέσεις με; ἐξελύθησαν οἱ τῆς ἐμῆς ψυχῆς ὀφθαλμοὶ καὶ ἡτόνησεν εἰς τὴν σὴν ἀφορῶντες ὑπόσχεσιν, καὶ ζητοῦντες πότε. με ψυχαγωγήσεις ἀπαλλάξας τῶν πειρασμῶν. Οτι ἐγενήθην ὡς ἀσκὸς ἐν πάχνῃ, τὰ δικαιώματα σου οὐκ επελαθόμην.» Οτι ὥσπερ ἀσκος ἐν πάχνῃ πήγνυται και σκληρύνεται, οὕτω καὶ αὐτὲς συνεπιέσθην καὶ κατεξηράνθην τοῖς πειρασμοί;. καὶ τὰς δικαίας του κρίσεις εἰς μνήμην ἔχω δια παντός. Πόσαι εἰσὶν αἱ ἡμέραι τοῦ δούλου σου; πότε ποιήσεις μοι ἐκ τῶν καταδιωκόντων με κρίσιν; ο Πόσαι εἰσί; Πάντως ὀλίγα: Πότε ποιήσεις με δικαίωσιν ἀπὸ τῶν καταδιωκόντων με ὁρατῶν καὶ ἀοράτων ἐχθρῶν πόῤῥω ἀπελάσας αὐτοῦ;; Διηγήσαντό μοι παράνομοι αδολεσχίας, ἀλλ οὐχ ὡς ὁ νόμος σου, Κύριε. ο - Εφθέγξαντο μας παράνομοι πολυλογίας εναντίας τῷ νόμῳ σου, σε μὲν συμβουλεύοντες ἀνελεῖν τοὺς ἐχθροὺς, οἱ δὲ συν εστραμμένα εἰσάγοντες δόγματα. Παρανόμου; δὲ πρώτους υποληπτέον τους δαίμονας. Πᾶσαι αἱ ἐντολαί σου ἀλήθεια: ἀδίκως κατεδίω; ξάν με βοήθησόν με. Πᾶσα: ἀληθεῖς ἐν αἶ; ἐκέλευσας μὴ ἀδικεῖν. Αδικουμένῳ οὖν βοήθησαν μου. του. Παρὰ βραχύ συνετέλεσαν με ἐν τῇ γῇ· ἐγὼ δὲ οὐκ ἐγκατέλιπον τὰς ἐντολὰς Παρ' όλί γον ἀνεῖλόν με, συντελέσαι παρασκευάσαντες τὴν ζωὴν ἐν τῷ τάφῳ. Ἐγὼ δὲ οὐδ᾽ οὕτως ἀπέστην τῆς μελέτης καὶ φυλακῆς τῶν σῶν ἐντολῶν. Εἰς τὸν αἰῶνα, Κύριε, ὁ λόγος σου διαμένει ἐν τῷ οὐρανῷ.» 'Αεὶ τὸ πρόσταγμά σου ἀσάλευτον διαμένει ἐν τῷ οὐρανῷ· ἡ ἀλήθεια τοῦ τοιούτου προστάγματος διὰ πάσης γενεᾶς ἀληθεύει, μή μετ τακινουμένης τῆς ὁρισθείσης τάξεως τῷ οὐρανῷ. Εθεμελίωσας τὴν γῆν, καὶ διαμένει.» — Εστη σας τὴν γῆν, καὶ διαμένει καθὼς διετάξω και η Ἐλθέτωσάν μοι οἱ οἰκτιρμοί σου, καὶ ζήσομαι, ἡμέρα δὲ καθὼς διετάξω διαμένει, αὐξομένη δηλαδή ὅτι ὁ νόμος σου μελέτη μου ἐστιν.» – Ἐλθέτωσάν μοι, διότι λοιπὸν ὁ νόμος σου μελέτη μου ἐστιν. Αἰσχυνθήτωσαν ὑπερήφανοι, ὅτι ἀδίκως ἠνόμησαν εἰς ἐμέ· ἐγὼ δὲ ἀδολεσχήσω ἐν ταῖς ἐντολαῖς 60.: - Αἰσχυνθήτωσαν ἐν τῷ ἡττηθῆναι. Επιστρεψάτωσάν με οἱ φοβούμενοί σε, καὶ οἱ γινώσκοντες τὰ μαρτύριά σου. Ο Είποτε ἀποπλα νηθῶ τῶν ἐντολῶν σου. Γενηθήτω ἡ καρδία μου ἄμωμος ἐν τοῖς δικαιώμασί σου, ὅπως ἂν μὴ αἰσχυνθῶν — ᾿Ακριβῶς τὰ δικαιώματά σου φυλάττουσα, ἵνα μὴ τὸ συνειδός και ταισχυνθῇ. Εκλείπει εἰς τὸ σωτήριόν σου ἡ ψυχή μου· εἰς τοὺς λόγους σου ἐπήλπισα.» — Πόθῳ σφοδρῷ προσ δεχόμενος τὴν παρὰ σοῦ σωτηρίαν ἐκτήκομαι, εἰς αὐτὴν ἔτι βραδύνουσαν καὶ ἀναβαλλομένην ἀεὶ προσ δοκῶν. Προσδοκῶ δὲ ταύτην τῇ ἐλπίδι τῶν ὑπο σχέσεων· ἔφη; γὰρ σωτήρ ἔσεσθαι τοῖς τὰς τὰς φυσ καὶ μειουμένη καὶ ἀεὶ τὴν νύκτα διαδεχομένη πάντα γάρ σοι δουλεύει, συνελόντι εἰπεῖν, καὶ τῷ σῷ νεύματι ἄγεται. Εἰ μὴ ὅτι ὁ νόμος του μελέτη μου ἐστι, τότε ἂν ἀπωλόμην ἐν τῇ ταπεινώσει μου. - Εἰ μὴ διότι ὁ νόμος σου μελέτη μου ἐστιν, ἑξοηθήθην, τότε ἂν ἀπωλόμην ψυχικῶς ὅτε ἐταπεινώθην καὶ κατεκάμφθην τοῖς πειρασμούς. Εἰς τὸν αἰῶνα οὐ μὴ ἐπιλάθωμαι τῶν δικαιο μάτων σου; ὅτι ἐν αὐτοῖς ἔζησάς με. κ - Διὰ παντ τὸς μνημονεύσω τῶν προσταγμάτων σου τοῦ ποιη σαι αὐτά· δι' αὐτῶν γὰρ ἐξώωσάς μου τὴν ψυχὴν ἤδη τοῖς πειρασμοῖς ἀποθνήσκουσαν. Σός είμι ἐγώ, σῶσόν με· ὅτι τὰ δικαιώματά του ἐξεζήτησα. ο - Σὸς ἐγὼ δοῦλος, διότι τὰ δικαιώ. ματά σου ἐξεζήτησα. Ἐμὲ ὑπέμειναν ἁμαρτωλοὶ τοῦ ἀπολέσαι με. Περιέμειναν ἐνεδρεύοντες.
σ:ν.
• Χρηστότητα ἐποίησας μετὰ τοῦ δούλου σου, Κύ- λάσσουσιν ἐντολὰς καὶ ἀντιλήπτωρ τοῖς μετανοοῦ
ριε, κατὰ τὸν λόγον σου.» Εὐεργεσίαν ἐποίησας
μετ᾿ ἐμοῦ, καθὼς ἐν τῷ νόμῳ ἔφης εὐεργετείν τοὺς
εὐαρεστοῦντάς σοι.
• Χρηστότητα καὶ παιδείαν καὶ γνῶσιν δίδαξόν
με, ὅτι ταῖς ἐντολαῖς σου ἐπίστευσα.
Χρηστός
τητα πρὸς τοὺς ὁμογενείς παιδείαν τὴν ἐν πρακτικῇ,
γνῶσιν τὴν ἐν θεωρητικῇ. Τὸ ἐπίστευσα δὲ τὸ ἐπείσθην δηλοί.
• Πρὸ τοῦ με ταπεινωθῆναι ἐγὼ ἐπλημμέλησα·
διὰ τοῦτο τὸ λόγιόν σου ἐφύλαξα.» — Ημαρτον
εἴτε κατεκάμφθην τοῖς πειρασμοῖς· διὸ γοῦν ἐπειμάσθην, ἐφύλαξα σου τὰς ἐντολὰς, ἵνα μὴ πάλιν ἀμαρτήσας πειρασθώ.
• Ἐπληθύνθη ἐπ᾿ ἐμὲ ἀδικία ὑπερηφάνων· ἐγὼ
δὲ ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου ἐξερευνήσω τὰς ἐντολάς σου. ο
Πολλά με ἠδίκησαν οἱ παράνομοι.
• Ετυρώθη ὡς γάλα ἡ καρδία αὐτῶν· ἐγὼ δὲ τὸν
νόμον σου ἐμελέτησα.» — Εσκληρύνθη κατ' ἐμοῦ
ἡ καρδία αὐτοῦ δίκην γάλακτος πηγομένου εἰς τυ
μόνο
• Αγαθόν μοι ὅτι ἐταπείνωσάς με, ὅπως ἂν μάθω
τὰ δικαιώματά σου.» Συμφέρον μοι γέγονεν ὅτι
κατέκαμψας με τοῖς πειρασμοῖς, ἵνα μάθω τὸ δίκαιόν
σου, πῶς κολάζεις τοὺς ἁμαρτάνοντας.
«Α' χεῖρές σου ἐποίησάν με καὶ ἔπλασάν με
συνέτισόν με, καὶ μαθήσομαι τὰς ἐντολάς σου. Οι
φοβούμενο! σε ὄψονται με καὶ εὐφρανθήσονται, ὅτι
εἰς τοὺς λόγους σου ἐπήλπισα. Οψονταί με
ὅτι εἰς τοὺς λόγους σου ἐπήλπισα, καὶ εὐφρανθήσον- α
ται.
• Εγνων, Κύριε, ὅτι δικαιοσύνη τα κρίματά σου,
καὶ ἀληθείᾳ ἐταπείνωσάς με. ν Εγνων τῇ πείρα
ὅτι δίκαιαι αἱ κρίσεις σου, καὶ δικαιοσύνῃ ἐπείρασάς με.
• Γενηθήτω δὴ τὸ ἔλεός σου τοῦ παρακαλέσαι με
κατὰ τὸ λόγιόν σου τῷ δούλῳ σου.» Τὸ λοιπὸν γενέσθω μοι τὸ ἔλεός σου ὥστε ψυχαγωγῆσαί με, καθώς
ἐν νόμῳ ἐπηγγείλω τῶν μετανοούντων ἀντιλαμβάνεσθαι.
• Εξέλιπον οἱ ὀφθαλμοί μου εἰς τὸ λόγιό του
λέγοντες· Πότε παρακαλέσεις με; Εξελύθησαν οἱ τῆς ἐμῆς ψυχῆς ὀφθαλμοὶ καὶ ἡτόνησεν εἰς
τὴν σὴν ἀφορῶντες ὑπόσχεσιν, καὶ ζητοῦντες πότε.
με ψυχαγωγήσεις ἀπαλλάξας τῶν πειρασμῶν.
• Οτι ἐγενήθην ὡς ἀσκὸς ἐν πάχνῃ, τὰ δικαιώματά σου οὐκ επελαθόμην.» Οτι ὥσπερ ἀσκος
ἐν πάχνῃ πήγνυται και σκληρύνεται, οὕτω καὶ αὐτὲς
συνεπιέσθην καὶ κατεξηράνθην τοῖς πειρασμοί;.
καὶ τὰς δικαίας του κρίσεις εἰς μνήμην ἔχω διαπαντός.
• Πόσαι εἰσὶν αἱ ἡμέραι τοῦ δούλου σου; πότε
ποιήσεις μοι ἐκ τῶν καταδιωκόντων με κρίσιν; ο
Πόσαι εἰσί; Πάντως ὀλίγα: Πότε ποιήσεις με:
δικαίωσιν ἀπὸ τῶν καταδιωκόντων με ὁρατῶν καὶ
ἀοράτων ἐχθρῶν πόῤῥω ἀπελάσας αὐτοῦ;;
• Διηγήσαντό μοι παράνομοι αδολεσχίας, ἀλλ
οὐχ ὡς ὁ νόμος σου, Κύριε. ο - Εφθέγξαντο μας
παράνομοι πολυλογίας εναντίας τῷ νόμῳ σου, σε
μὲν συμβουλεύοντες ἀνελεῖν τοὺς ἐχθροὺς, οἱ δὲ συνεστραμμένα εἰσάγοντες δόγματα. Παρανόμου; δὲ
πρώτους υποληπτέον τους δαίμονας.
• Πᾶσαι αἱ ἐντολαί σου ἀλήθεια: ἀδίκως κατεδίω; -
ξάν με βοήθησόν με. Πᾶσα: ἀληθεῖς ἐν αἶ;
ἐκέλευσας μὴ ἀδικεῖν. Αδικουμένῳ οὖν βοήθησαν
μου.
του. -
• Παρὰ βραχύ συνετέλεσαν με ἐν τῇ γῇ· ἐγὼ
δὲ οὐκ ἐγκατέλιπον τὰς ἐντολὰς
Παρ' όλί
γον ἀνεῖλόν με, συντελέσαι παρασκευάσαντες τὴν
ζωὴν ἐν τῷ τάφῳ. Ἐγὼ δὲ οὐδ᾽ οὕτως ἀπέστην τῆς
μελέτης καὶ φυλακῆς τῶν σῶν ἐντολῶν.
"
• Εἰς τὸν αἰῶνα, Κύριε, ὁ λόγος σου διαμένει ἐν
τῷ οὐρανῷ.» 'Αεὶ τὸ πρόσταγμά σου ἀσάλευτον
διαμένει ἐν τῷ οὐρανῷ· ἡ ἀλήθεια τοῦ τοιούτου
προστάγματος διὰ πάσης γενεᾶς ἀληθεύει, μή μετ
τακινουμένης τῆς ὁρισθείσης τάξεως τῷ οὐρανῷ.
• Εθεμελίωσας τὴν γῆν, καὶ διαμένει.» — Εστησας τὴν γῆν, καὶ διαμένει καθὼς διετάξω και η
• Ἐλθέτωσάν μοι οἱ οἰκτιρμοί σου, καὶ ζήσομαι, ἡμέρα δὲ καθὼς διετάξω διαμένει, αὐξομένη δηλαδή
ὅτι ὁ νόμος σου μελέτη μου ἐστιν.» – Ἐλθέτωσάν
μοι, διότι λοιπὸν ὁ νόμος σου μελέτη μου ἐστιν.
• Αἰσχυνθήτωσαν ὑπερήφανοι, ὅτι ἀδίκως ἡνόμησαν εἰς ἐμέ· ἐγὼ δὲ ἀδολεσχήσω ἐν ταῖς ἐντολαῖς
60.: - Αἰσχυνθήτωσαν ἐν τῷ ἡττηθῆναι.
• Επιστρεψάτωσάν με οἱ φοβούμενοί σε, καὶ οἱ
γινώσκοντες τὰ μαρτύριά σου. Ο Είποτε ἀποπλα
νηθῶ τῶν ἐντολῶν σου.
Γενηθήτω ἡ καρδία μου ἄμωμος ἐν τοῖς δικαιώμασί σου, ὅπως ἂν μὴ αἰσχυνθῶν — ᾿Ακριβῶς τὰ
δικαιώματά σου φυλάττουσα, ἵνα μὴ τὸ συνειδός και
ταισχυνθῇ.
• Εκλείπει εἰς τὸ σωτήριόν σου ἡ ψυχή μου· εἰς
τοὺς λόγους σου ἐπήλπισα.» — Πόθῳ σφοδρῷ προσδεχόμενος τὴν παρὰ σοῦ σωτηρίαν ἐκτήκομαι, εἰς
αὐτὴν ἔτι βραδύνουσαν καὶ ἀναβαλλομένην ἀεὶ προσδοκῶν. Προσδοκῶ δὲ ταύτην τῇ ἐλπίδι τῶν ὑποσχέσεων· ἔφη; γὰρ σωτήρ ἔσεσθαι τοῖς τὰς τὰς φυσ
καὶ μειουμένη καὶ ἀεὶ τὴν νύκτα διαδεχομένη
πάντα γάρ σοι δουλεύει, συνελόντι εἰπεῖν, καὶ τῷ
σῷ νεύματι ἄγεται.
• Εἰ μὴ ὅτι ὁ νόμος του μελέτη μου ἐστι, τότε
ἂν ἀπωλόμην ἐν τῇ ταπεινώσει μου. - Εἰ μὴ διότι
ὁ νόμος σου μελέτη μου ἐστιν, ἑξοηθήθην, τότε ἂν
ἀπωλόμην ψυχικῶς ὅτε ἐταπεινώθην καὶ κατεκάμφθην τοῖς πειρασμούς.
• Εἰς τὸν αἰῶνα οὐ μὴ ἐπιλάθωμαι τῶν δικαιο
μάτων σου; ὅτι ἐν αὐτοῖς ἔζησάς με. κ - Διὰ παντ
τὸς μνημονεύσω τῶν προσταγμάτων σου τοῦ ποιη
σαι αὐτά· δι' αὐτῶν γὰρ ἐξώωσάς μου τὴν ψυχὴν
ἤδη τοῖς πειρασμοῖς ἀποθνήσκουσαν.
• Σός είμι ἐγώ, σῶσόν με· ὅτι τὰ δικαιώματά του
ἐξεζήτησα. ο - Σὸς ἐγὼ δοῦλος, διότι τὰ δικαιώ.
ματά σου ἐξεζήτησα.
• Ἐμὲ ὑπέμειναν ἁμαρτωλοὶ τοῦ ἀπολέσαι με.
— Περιέμειναν ἐνεδρεύοντες.
col. 1587–1588page 531 of 548
PG 142:1587Τα μαρτυριά σου συνήκα.» — Συνετισθεὶς παρὰ ἡ ἐμαυτὸν ποιῆσαι τὰς ἐντολάς σου ἀεὶ διὰ τὴν ἐπισ σοῦ, διότι τούτοις ψυχαγωγοῦμαι. Πάσης συντελείας εἶδον πέρας· πλατεία ἡ ἐνα τολή σου σφόδρα. ο - Πάσης συνεργίας καὶ βοηθείας ἀνθρωπίνης ἔγνων τελευτήν· ἡ δὲ σὴ ἐντολὴ πάνυ ευρύχωρος καὶ βοήθεια καὶ ἀτελεύτητος, προξενοῦσα τοῖς ταύτην φυλάσσουσι τὴν ἀπέραντον ἐκεί. την ζωήν. Ως ἠγάπησα τὸν νόμον σου, Κύριε, ὅλην τὴν ἡμέραν μελέτη μου ἐστιν. ο - Οἱ μὲν φόβῳ τιμω ρίας πληροῦσι τὸν νόμον, οἱ δὲ διὰ δόξαν ἀνθρωπίνην, οἱ δὲ γνήσιοι τῆς ἀρετῆς τῇ περὶ τὸ ἀγαθὸν διαθέσει. Ὑπὲρ τοὺς ἐχθρούς μου εσόφισάς με την ένα τολήν σου, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα ἐμὴ ἐστιν.» — Εκεί νοι μὲν γὰρ δωρεὰν σπεύδουσιν ἀνελεῖν· ἐγὼ δὲ οὐδὲ ἀμύνασθαι τούτους ἀνέχομαι· διὰ παντὸς γὰρ ἡ ἐντολή σου ᾠχειωμένη τυγχάνει καὶ πε φιλ μέ νη (?) μοι. Υπέρ πάντας τοὺς διδάσκοντάς με συνήκα, ὅτι τὰ μαρτύριά σου μελέτη μου ἐστιν. ο – Καὶ αὐτῶν τῶν διδασκάλων μου συνετώτερον καὶ σοφώτερον περ ποίηκε μὲ τῶν σῶν ἐντολῶν ἡ μελέτη. Οτι σὺ ἐνομοθέτησάς με. ο - Σε νομοθέτην ἐπιστάμενος καὶ οὐχ τερον, Ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου συνῆκα· διὰ τοῦτο ἐμί σησα πᾶσαν ὁδὸν ἀδικίας. Ἐκ τούτων γέγονα συνετός. Λύχνος τοῖς ποσί μου ὁ νόμος σου καὶ φῶς ταῖς τρίβοις μου.» Πόδας καὶ τρίβους τὴν πολιτεία, καλεῖ. Ωμοσα καὶ ἔστησα τοῦ φυλάξασθαι τὰ κρίματα τῆς δικαιοσύνης σου.» - Την βεβαίαν τῆς ψυχῆς ψῆφον ἄρχον ὠνόμασε· στάσιν δὲ τὴν ταύτης ἔτι ἑδραίωσιν. με Εταπεινώθην ἕως σφόδρα, Κύριε· ζησόν κατὰ τὸν λόγον σου. ο Ταπείνωσιν λέγει τὴν ἐκ τῶν πειρασμῶν, ἔκ τε τῆς ἑκουσίου κακουχίας και τάκαμψιν. Τὰ ἑκούσια τοῦ στόματός μου εὐδόκησον δή, Κύριε, καὶ τὰ κρίματά σου δίδαξόν με.» - - Τάς ἑκουσίους ὑποσχέσεις μου, οἷον τὸν ὅρκον ὃν ὤμοσα, κατεύθυνον, Δέσποτα, καὶ δίδαξόν με τὰ προστάγματα σου, φυλάσσειν δηλονότι, καθὼς ὑπέσχημαι. Η ψυχή μου ἐν ταῖς χερσί σου διαπαντός, καὶ τοῦ νόμου σου οὐκ ἐπελαθόμην.» – Τὴν ψυχήν μου Τὴν ψυχήν μου σοι ἐγχειρίζων πάντοτε σε ποιοῦμαι ταύτης φρου ρόν. Καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἐπελαθόμην τοῦ νόμου σου, ἵνα μὴ ἐκπέσω ἀπὸ τῆς φυλακῆς σου. Εθεντο ἁμαρτωλοὶ παγίδα μοι, καὶ ἐκ τῶν ἐνα τολῶν σου οὐκ ἐπλανήθην. — Διὰ τοῦτο οὐκ ἐπλα νήθην, ἵνα μὴ ἐμπέτω ταῖς τῶν ὁρατῶν καὶ ἀορά των ἁμαρτωλῶν παγίσιν, εἴτουν ἐπιβουλαῖς. Εκληρονόμησα τα μαρτύριά σου εἰς τὸν αἰῶνα, ὅτι ἀγαλλίαμα τῆς καρδίας μου εἰσιν.» – κληρονομίαν ταῦτα ἐμαυτῷ ἐθέμην διηνεκή. Εκλινα τὴν καρδίαν μου τοῦ ποιῆσαι τὰ δικαιώματα σου εἰς τὸν αἰῶνα δι' αντάμειψιν. - Έτρεψα κειμένην ἀμοιβὴν τοῖς εὐαρεστοῦσε σο:. Βοηθός μου καὶ ἀντιλήπτωρ μου εἴ σύ· εἰς τοὺς λόγους σου ἐπήλπισα. ο – Εἰς τὸν νόμον σου τε θάῤῥηκα τὸν ἐπηγγελμένον ἀγαθὰ τοῖς πληροῦσιν αὐτόν. Εκκλίνατε ἀπ' ἐμοῦ, πονηρευόμενοι, καὶ ἐξερευνήσω τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ μου. - Οἱ πονηροί γὰρ ἄνθρωποι καὶ οἱ δαίμονες διὰ τῶν ἀτόπων αὐτ τῶν συμβουλῶν ἐνοχλούντες παρεμποδίζουσιν εἰς αὐτό. Αντιλαβού μου κατὰ τὸ λέγιόν σου, καὶ ζῆσόν με, καὶ μὴ καταισχύνῃς με ἀπὸ τῆς προσδοκίας μου.» - Μαθὼν ἔφης ἐν νόμῳ ὑπερασπίζειν τῶν φυλασσόντων αὐτὸν, καὶ μὴ καταισχυνθῆναι με ποιήσῃς, ἀποτυχόντα τῆς ἐπὶ σοὶ ἐλπίδος μου. Βοήθησόν μοι, καὶ σωθήσομαι καὶ μελετήσω ἐν τοῖς δικαιώμασί σου διαπαντός. 1 — Σωθήσομα: ἀπὸ τῆς ἐπιβουλῆς τῶν ἐχθρῶν. Εξουδένωσας πάντας τοὺς ἀποστατοῦντας ἀπὸ τῶν δικαιωμάτων σου, ὅτι ἄδικον τὸ ἐνθύμημα αυτ των. Ο Εφαύλισας καὶ ἀπώσω πάντας, οἱ ἀφί στανται τοῦ νόμου σου παρανομεῖν ἐνθυμούμε. ναι. Παραβαίνοντας ἐλογισάμην πάντας τοὺς ἁμαρτ τωλοὺς τῆς γῆς· διὰ τοῦτο ἡγάπησα τὰ μαρτύριά Παραβάτας ἡγησάμην πάντας τοὺς ἁμαρ τάνοντας ἐν τῷ κόσμῳ· διὸ ἵνα μὴ καὶ αὐτὸς παρα βάτης λογισθῶ, τὸν νόμον σου ἠγάπησα. σου. Καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τάς σάρκας μου ἀπὸ γὰρ τῶν κριμάτων σου ἐφοβήθην.» — Ἐκ τοῦ ἀναγινώσκειν τα κρίματά σου ἐφοβήθην μὲν κατά ψυχὴν, οὐκ ἔξω δὲ τὸ σῶμα, τῷ τοιούτῳ φόβῳ συν στελλόμενον. Καθήλωσον οὖν καὶ αὐτὸ τῷ φόβῳ σου τούτῳ, πρὸς τὸ μὴ κινεῖσθαι εἰς ἀτάκτους ὁρμᾶς καὶ πράξεις ἀτόπους. Εποίησα κρίμα καὶ δικαιοσύνην· μὴ παραδῷ; με τοῖς ἀδικοῦσί με. ν - Εποίησα κρίσιν δικαίαν. Ενδεξαι τὸν δοῦλόν σου εἰς ἀγαθόν· μὴ συχν φαντησάτωσάν με υπερήφανοι. — προσκαρτέρησον, ἀνάσχου, μακροθύμησον τῷ δούλῳ σου ὑπὲρ ἀγαθοῦ, ὥστε διὰ μετανοίας ἀποτρέψασθαι τὴν ἁμαρ τίαν. Μὴ συκοφαντησάτωσάν με οἱ αἰσθητοὶ καὶ νοητοὶ παράνομοι, ὡς οὐ διὰ τὴν πλημμεληθείσαν ἁμαρτίαν ταλαιπωρούμενον τοῖς ἀκουσίοις τε και ρασμοῖς, καὶ τῇ ἑκουσίῳ κακοπαθείᾳ. Καιρὸς τοῦ ποιῆσαι τῷ Κυρίῳ· διεσκέδα σαν τὸν νόμον σου.»· Καιρός σοὶ τῷ Κυρίῳ ποιῆσαι ἐκ δίκησιν δηλονότ... κατέλυσαν γὰρ, ήγουν λίαν εθέ τησαν τὸν νόμον σου οἱ ἐχθροὶ, καὶ οὐκ ἔτι χρεία μ προθυμίας. «Διὰ τοῦτο ἠγάπησα τὰς ἐντολάς σου ὑπὲρ χρυ σίον καὶ τοπάζιον, ο Διότι διεσκέδασαν αὐτό, ἐκεῖνοι, ἐγὼ μᾶλλον ἡγάπησα τοῦτον ὑπὲρ χρυσία», ὑπὲρ λίθον ἅπαντα τίμιον· ἀπὸ γὰρ τοῦ τοπιζίου προτιμωμένου τότε τῶν ἄλλων τιμίων λίθων ἐδήλε σεν ἅπαντας. Διὰ τοῦτο πρὸς πάσας τὰς ἐντολάς σου κατωρθούμην πᾶσαν ὁδὸν ἄδικον ἐμίσησα. κ το Διέτ
• Τα μαρτυριά σου συνήκα.» — Συνετισθεὶς παρὰ ἡ ἐμαυτὸν ποιῆσαι τὰς ἐντολάς σου ἀεὶ διὰ τὴν ἐπισ
σοῦ, διότι τούτοις ψυχαγωγοῦμαι.
• Πάσης συντελείας εἶδον πέρας· πλατεία ἡ ἐνα
τολή σου σφόδρα. ο - Πάσης συνεργίας καὶ βοηθείας
ἀνθρωπίνης ἔγνων τελευτήν· ἡ δὲ σὴ ἐντολὴ πάνυ
ευρύχωρος καὶ βοήθεια καὶ ἀτελεύτητος, προξενοῦσα τοῖς ταύτην φυλάσσουσι τὴν ἀπέραντον ἐκεί.
την ζωήν.
• Ως ἠγάπησα τὸν νόμον σου, Κύριε, ὅλην τὴν
ἡμέραν μελέτη μου ἐστιν. ο - Οἱ μὲν φόβῳ τιμω
ρίας πληροῦσι τὸν νόμον, οἱ δὲ διὰ δόξαν ἀνθρωπί
νην, οἱ δὲ γνήσιοι τῆς ἀρετῆς τῇ περὶ τὸ ἀγαθὸν
διαθέσει.
• Ὑπὲρ τοὺς ἐχθρούς μου εσόφισάς με την ένα
τολήν σου, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα ἐμὴ ἐστιν.» — Εκεί
νοι μὲν γὰρ δωρεὰν σπεύδουσιν ἀνελεῖν· ἐγὼ δὲ
οὐδὲ ἀμύνασθαι τούτους ἀνέχομαι· διὰ παντὸς
γὰρ ἡ ἐντολή σου ᾠχειωμένη τυγχάνει καὶ πε φιλ μένη (?) μοι.
• Υπέρ πάντας τοὺς διδάσκοντάς με συνήκα, ὅτι
τὰ μαρτύριά σου μελέτη μου ἐστιν. ο – Καὶ αὐτῶν
τῶν διδασκάλων μου συνετώτερον καὶ σοφώτερον περ
ποίηκε μὲ τῶν σῶν ἐντολῶν ἡ μελέτη.
• Οτι σὺ ἐνομοθέτησάς με. ο - Σε νομοθέτην
ἐπιστάμενος καὶ οὐχ τερον,
• Ἀπὸ τῶν ἐντολῶν σου συνῆκα· διὰ τοῦτο ἐμί
σησα πᾶσαν ὁδὸν ἀδικίας. Ἐκ τούτων γέγονα
συνετός.
• Λύχνος τοῖς ποσί μου ὁ νόμος σου καὶ φῶς ταῖς
τρίβοις μου.» Πόδας καὶ τρίβους τὴν πολιτεία,
καλεῖ.
• Ωμοσα καὶ ἔστησα τοῦ φυλάξασθαι τὰ κρίματα
τῆς δικαιοσύνης σου.» - Την βεβαίαν τῆς ψυχῆς
ψῆφον ἄρχον ὠνόμασε· στάσιν δὲ τὴν ταύτης ἔτι
ἑδραίωσιν.
με
• Εταπεινώθην ἕως σφόδρα, Κύριε· ζησόν
κατὰ τὸν λόγον σου. ο -
· Ταπείνωσιν λέγει τὴν ἐκ
τῶν πειρασμῶν, ἔκ τε τῆς ἑκουσίου κακουχίας και
τάκαμψιν.
• Τὰ ἑκούσια τοῦ στόματός μου εὐδόκησον δή,
Κύριε, καὶ τὰ κρίματά σου δίδαξόν με.» - - Τάς
ἑκουσίους ὑποσχέσεις μου, οἷον τὸν ὅρκον ὃν ὤμοσα,
κατεύθυνον, Δέσποτα, καὶ δίδαξόν με τὰ προστάγ
ματά σου, φυλάσσειν δηλονότι, καθὼς ὑπέσχημαι.
• Η ψυχή μου ἐν ταῖς χερσί σου διαπαντός, καὶ
τοῦ νόμου σου οὐκ ἐπελαθόμην.» – Τὴν ψυχήν μου
Τὴν ψυχήν μου
σοι ἐγχειρίζων πάντοτε σε ποιοῦμαι ταύτης φρου
ρόν. Καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἐπελαθόμην τοῦ νόμου σου,
ἵνα μὴ ἐκπέσω ἀπὸ τῆς φυλακῆς σου.
• Εθεντο ἁμαρτωλοὶ παγίδα μοι, καὶ ἐκ τῶν ἐνα
τολῶν σου οὐκ ἐπλανήθην. — Διὰ τοῦτο οὐκ ἐπλανήθην, ἵνα μὴ ἐμπέτω ταῖς τῶν ὁρατῶν καὶ ἀορά
των ἁμαρτωλῶν παγίσιν, εἴτουν ἐπιβουλαῖς.
• Εκληρονόμησα τα μαρτύριά σου εἰς τὸν αἰῶνα,
ὅτι ἀγαλλίαμα τῆς καρδίας μου εἰσιν.» – Κληρο
νομίαν ταῦτα ἐμαυτῷ ἐθέμην διηνεκή.
• Εκλινα τὴν καρδίαν μου τοῦ ποιῆσαι τὰ δικαιώματά σου εἰς τὸν αἰῶνα δι' αντάμειψιν. - Έτρεψα
κειμένην ἀμοιβὴν τοῖς εὐαρεστοῦσε σο:.
• Βοηθός μου καὶ ἀντιλήπτωρ μου εἴ σύ· εἰς τοὺς
λόγους σου ἐπήλπισα. ο – Εἰς τὸν νόμον σου τε
θάῤῥηκα τὸν ἐπηγγελμένον ἀγαθὰ τοῖς πληροῦσιν
αὐτόν.
• Εκκλίνατε ἀπ' ἐμοῦ, πονηρευόμενοι, καὶ ἐξε
ρευνήσω τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ μου. - Οἱ πονηροί
γὰρ ἄνθρωποι καὶ οἱ δαίμονες διὰ τῶν ἀτόπων αὐτ
τῶν συμβουλῶν ἐνοχλούντες παρεμποδίζουσιν εἰς
αὐτό.
• Αντιλαβού μου κατὰ τὸ λέγιόν σου, καὶ ζῆσόν
με, καὶ μὴ καταισχύνῃς με ἀπὸ τῆς προσδοκίας
μου.» - Μαθὼν ἔφης ἐν νόμῳ ὑπερασπίζειν τῶν
φυλασσόντων αὐτὸν, καὶ μὴ καταισχυνθῆναι με
ποιήσῃς, ἀποτυχόντα τῆς ἐπὶ σοὶ ἐλπίδος μου.
• Βοήθησόν μοι, καὶ σωθήσομαι καὶ μελετήσω ἐν
τοῖς δικαιώμασί σου διαπαντός. 1 — Σωθήσομα: ἀπὸ
τῆς ἐπιβουλῆς τῶν ἐχθρῶν.
• Εξουδένωσας πάντας τοὺς ἀποστατοῦντας ἀπὸ
τῶν δικαιωμάτων σου, ὅτι ἄδικον τὸ ἐνθύμημα αυτ
των. Ο
Εφαύλισας καὶ ἀπώσω πάντας, οἱ ἀφίστανται τοῦ νόμου σου παρανομεῖν ἐνθυμούμε.
ναι.
• Παραβαίνοντας ἐλογισάμην πάντας τοὺς ἁμαρτ
τωλοὺς τῆς γῆς· διὰ τοῦτο ἡγάπησα τὰ μαρτύριά
Παραβάτας ἡγησάμην πάντας τοὺς ἁμαρ
τάνοντας ἐν τῷ κόσμῳ· διὸ ἵνα μὴ καὶ αὐτὸς παραβάτης λογισθῶ, τὸν νόμον σου ἠγάπησα.
σου.
• Καθήλωσον ἐκ τοῦ φόβου σου τάς σάρκας μου·
ἀπὸ γὰρ τῶν κριμάτων σου ἐφοβήθην.» — Ἐκ τοῦ
ἀναγινώσκειν τα κρίματά σου ἐφοβήθην μὲν κατά
ψυχὴν, οὐκ ἔξω δὲ τὸ σῶμα, τῷ τοιούτῳ φόβῳ συν
στελλόμενον. Καθήλωσον οὖν καὶ αὐτὸ τῷ φόβῳ σου
τούτῳ, πρὸς τὸ μὴ κινεῖσθαι εἰς ἀτάκτους ὁρμᾶς καὶ
πράξεις ἀτόπους.
• Εποίησα κρίμα καὶ δικαιοσύνην· μὴ παραδῷ;
με τοῖς ἀδικοῦσί με. ν - Εποίησα κρίσιν δικαίαν.
• Ενδεξαι τὸν δοῦλόν σου εἰς ἀγαθόν· μὴ συχν
φαντησάτωσάν με υπερήφανοι. — Προσκαρτέρησον, ἀνάσχου, μακροθύμησον τῷ δούλῳ σου ὑπὲρ
ἀγαθοῦ, ὥστε διὰ μετανοίας ἀποτρέψασθαι τὴν ἁμαρ
τίαν. Μὴ συκοφαντησάτωσάν με οἱ αἰσθητοὶ καὶ
νοητοὶ παράνομοι, ὡς οὐ διὰ τὴν πλημμεληθείσαν
ἁμαρτίαν ταλαιπωρούμενον τοῖς ἀκουσίοις τε και
ρασμοῖς, καὶ τῇ ἑκουσίῳ κακοπαθείᾳ.
• Καιρὸς τοῦ ποιῆσαι τῷ Κυρίῳ· διεσκέδα σαν τὸν
νόμον σου.»· Καιρός σοὶ τῷ Κυρίῳ ποιῆσαι ἐκ
δίκησιν δηλονότ... κατέλυσαν γὰρ, ήγουν λίαν εθέ
τησαν τὸν νόμον σου οἱ ἐχθροὶ, καὶ οὐκ ἔτι χρεία μ
προθυμίας.
«Διὰ τοῦτο ἠγάπησα τὰς ἐντολάς σου ὑπὲρ χρυ
σίον καὶ τοπάζιον, ο Διότι διεσκέδασαν αὐτό,
ἐκεῖνοι, ἐγὼ μᾶλλον ἡγάπησα τοῦτον ὑπὲρ χρυσία»,
ὑπὲρ λίθον ἅπαντα τίμιον· ἀπὸ γὰρ τοῦ τοπιζίου
προτιμωμένου τότε τῶν ἄλλων τιμίων λίθων ἐδήλε
σεν ἅπαντας.
· Διὰ τοῦτο πρὸς πάσας τὰς ἐντολάς σου κατωρ
θούμην πᾶσαν ὁδὸν ἄδικον ἐμίσησα. κ το Διέτ
col. 1589–1590page 532 of 548
PG 142:1589οὕτω ταύτας ἠγάπησα, ιθυνόμην πρὸς πάσας καὶ Α' θλίψεις καὶ ἀνάγκαι εὔρισάν με· ἐντολαί σου εὐωδούμην. Θαυμαστὰ τὰ μαρτύριά σου· διὰ τοῦτο ἐξερεύνησεν αὐτὰ ἡ ψυχή μου. Η π Θαυμασίως γὰρ παν μὲν εἶδος ἀρετῆς παιδεύουσι, πᾶσαν δὲ κακίαν ἐλαύνουσιν. Η δήλωσις τῶν λόγων σου φωτιεῖ καὶ συνετεί νηπίους. ο - Η φανέρωσις, ή διασάφησις τῶν ἐνα πολῶν σου καὶ αὐτοῖς τοῖς νηπίοις τὸν νοῦν φῶς γνώσεως παρέχει καὶ σύνεσιν. Τὸ στόμα μου ήνοιξα, καὶ εἵλκυσα πνεῦμα, ὅτι τὰς ἐντολάς σου ἐπεπήθουν. - Τῇ γὰρ τῶν θείων ἐντολῶν ἐπιθέσει τὸ στόμα τῆς ψυχῆς εἴτουν ή διά οια πρὸς ὁλκὴν ἀνοίγεται, πνεύματος σοφίας τε καὶ συνέσεως. Ἐπίβλεψον ἐπ᾿ ἐμὲ καὶ ἐλέησόν με κατὰ τὸ κρίμα τῶν ἀγαπώντων τὸ ὄνομά σου.» – ἐπίβλεψον ἐπ' ἐμὲ πειραζόμενον καὶ ἐλέησόν με, κατὰ τὸν ὅρον ὃν διέθου τοῖς ἀγαπῶσί σε, κρίνας ἐλεεῖν αὐτ τοὺς, καὶ μᾶλλον ὅταν ὦσιν ἐν πειρασμοῖς, καὶ βοη θεῖν αὐτοῖς. σου, Τὰ διαβήματά μου κατεύθυνον κατὰ τὸ λόγιόν καὶ μὴ κατακυριευσάτω μου πᾶσα ἀνομία. Τὴν πολιτείαν μου ίθυνον κατά τον νόμον σου, καὶ μὴ πᾶσα, τουτέστι μηδὲ μία καταδουλωσάτω με ἀδικία ὥστε ποιῆσαι αὐτήν. Τὸ πρόσωπόν σου ἐπίφανον ἐπὶ τὸν δοῦλόν σου, καὶ δίδαξόν με τα δικαιώματά σου.» - Πρόσωπον Θεοῦ φησιν ὁ προφήτης την θείαν ἐπισκοπήν. μελέτη μου.» - Κἂν θλίψεις εὗρόν μέ ποτε, καν πειρασμῶν ἀνάγκαι, μελέτη μου ἦσαν αἱ ἐντολαί σου, παρηγοροῦσαι καὶ τὸ ἄλγος ἐπικουφίζουσαι. Δικαιοσύνη τα μαρτύριά σου εἰς τὸν αἰῶνα συνέτισόν με, και ζήσομαι.» Οἱ γὰρ μὴ συνετι σθέντες οὐδὲ ὄντως ζῶσι, φαύλην ζῶντες καὶ διεψευσμένην ζωήν. Εκέκραξα ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου, ἐπάκουσόν μου, Κύριε· τὰ δικαιώματά σου ἐκζητήσω· ο -- ε! ἐπακούσεις μου κεκραγότος ἐν θλίψεσι. Κραυγὴν δὲ λέγει πρόθυμον καὶ ὁλοσχερῆ τάσιν τῆς ψυχῆς πρὸς Θεόν. Προέφθασα ἐν ἀωρίᾳ καὶ ἐκέκραξα· εἰς τοὺς λόγους σου ἐπήλπισα. Προέλαβον τὸν ὄρθρον, μήπω τῆς ὥρας ἐπιστάσης, καθ᾽ ἣν ἀνίστανται ἄνθρωποι, καὶ ἐκέκραξα προς σε. Προέφθασαν οἱ ὀφθαλμοί μου πρὸς ὄρθρον τοῦ μελετἂν τὸ λόγια σου.» – Προέλαβον οἱ ὀφθαλμοι μου τὴν ἡμέραν πρὸς καιρὸν ὄρθρου, ὥστε ἀναγινώσκειν τὸν νόμον σου. Τῆς φωνῆς μου ἄκουσον, Κύριε, κατὰ τὸ ἔλεός σου, κατὰ τὸ κρῖμά σου ζησόν με. ν — Εννόμως ζην με ποίησον. Προσήγγισαν οι καταδιώκοντές με ἀνομίᾳ· ἀπ δὲ τοῦ νόμου σου ἐμακρύνθησαν.» Ὅσον γὰρ ἐγγίζουσι τῇ ἀνομίᾳ, τοσοῦτον μακρύνουσι τοῦ νόμου σου. Εγγύς εἶ, Κύριε, καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοί σου, ἀλή Ἐγγὺς εἶ· πανταχοῦ γὰρ πάρει, και λανθάνει τῶν πραττομένων οὐδέν· διὸ πᾶσαι αἱ κρίσεις σου ἀψευδεῖς. Διεξόδους ὑδάτων κατέβησαν οἱ ὀφθαλμοί μου, ἐπεὶ οὐκ ἐφύλαξα τὴν νόμον σου. 1 – Διέξοδοι οδάθεια. των αἱ χαράδραι καὶ τὰ κοιλώματα. Φησὶν οὖν ὅτι Κοιλώματα ὑπεισήλθοσαν, ήγουν ἐκοιλάνθησαν καὶ ετάκησαν οἱ ὀφθαλμοί μου πλῆθος δακρύων ἀπορ ῥέοντες, διότι οὐκ ἐφύλαξαν τὸν νόμον σου οι παρα νομοῦντε;· γνώμῃ γὰρ συμπαθητικῇ τοὺς ἀθλίους ἀπεκλαιόμην. Ενετείλω δικαιοσύνην τά μαρτύριά σου, καὶ ἀλήθειαν σφόδρα.» - Προσέταξας τὰς ἐντολάς σου, ἤγουν ἐξέθου τὸν νόμον σου, δικαιοσύνην αὐτόχρημα καὶ ἀλήθειαν. Εξέτηξέ με ὁ ζῆλός σου, ὅτι ἐπελάθοντο τῶν λόγων σου οἱ ἐχθροί μου.» - Εκτακῆναι με ἐποίησεν ὑπὲρ σοῦ δικαία ὀργή, καταφρονουμένου ὅτι ἐπελάθοντο τῶν ἐντολῶν σου οἱ δι' αὐτὸ τοῦτο ἐχθροί ο μου. Πεπυρωμένον τὸ λόγιόν σου σφόδρα, καὶ ὁ δοῦ λός του ἠγάπησεν αὐτό.» — Καθαρὸς λίαν μώμου παντὸς ὁ νόμος σου καὶ ἀκίβδηλος. Νεώτερος ἐγώ εἰμι καὶ ἐξουδενωμένος· τὰ δια καιώματά σου οὐκ ἐπελαθόμην.» Εὐχαριστεῖ ἡ Δαυίδ τῷ Θεῷ, ὑπὲρ οὗ νεώτερος ὢν τῶν αὐτοῦ ἀδελφῶν, καὶ ἐξουδενωθεὶς παρὰ τοῦ πατρὸς ἐνώ πιον Σαμουήλ, ἐμνημόνευσε τῶν θείων ἐντολῶν παρὰ πάντας τοὺς προκριθέντας αὐτοῦ. Η δικαιοσύνη σου δικαιοσύνη εἰς τὸν αἰῶνα, καὶ ὁ νόμος σου αλήθεια.» Η εντολή σου δικαιοῖ αἰωνίως τὸν ταύτην φυλάσσονται, καὶ ὅσα ὁ νόμος και επαγγέλλεται τηροῦσιν αὐτὸν, ἀψευδὴ εἰσι. Κατ' ἀρχὰς ἔγνων ἐκ τῶν μαρτυρίων σου, ὅτι εἰς τὸν αἰῶνα ἐθεμελίωσας αὐτά. — Ἐξ ἀρχῆς καὶ ἐκ προοιμίων ἔγνων ὅτι ἀσάλευτα πεποίηκας τὰ ἐντάλματά σου κἂν γὰρ παρὰ τοῦ Εὐαγγελίου καταλυθῆναι τα πλείω τοῦ νόμου δοκῇ, ἀλλ' οὐ κατὰ τὸν ἐγκεκρυμμένον νοῦν, κατὰ δὲ τὸ φαινόμενον καὶ σκιῶδες. Εγνων δὲ, φησί, τὸ ἀσάλευτον τῶν σῶν ἐντολῶν ἐξ αὐτῆς τῆς τῶν ἐντολῶν μου μελέτης καὶ καταλήψεως. Κρίνον τὴν κρίσιν μου, καὶ λύτρωσαί με.» Τὴν μετὰ τῶν πολεμούντων μοι κρίσιν μου. Διὰ τὸν λόγον σου ζήσόν με. ) - Διὰ τὸν νόμον σου ζωοποίησόν με, δι᾿ ἂν κινδυνεύω ἀποθανεῖν, ἢ διὰ τὴν ὑπόσχεσίν σου, καθὼς εἴρηκας σώζειν τοὺς τυραννοῦντας τὸν νόμον σου. Πολλοὶ οἱ ἐκδιωκοντές με καὶ θλίβοντές με, ἐκ τῶν μαρτυρίων σου οὐκ εξέκλινα. Και πολ λοὶ ὁρατοί τε καὶ ἀόρατοι ἐχθροὶ κατατρέχωσι μου, ἀλλ᾽ ἴσχυσαν οὐδόλως τοῦ νόμου που παρατρέψαι με. Εἶδον ἀσυνετοῦντας καὶ ἐξετηκόμην, ὅτι τὰ λόγια σου οὐκ ἐφυλάξαντο. Τῷ ζήλῳ κατη σθιόμην ἀθετουμένου ὑπὸ τῶν ἀφρόνων τοῦ νόμου σου. Αρχὴ τῶν λόγων σου ἀλήθεια καὶ εἰς τὸν αἰῶνα. Και πάντα τὰ κρίματα της δικαιοσύνης του.
XPOSITIO IN PSALMOS.
οὕτω ταύτας ἠγάπησα, ιθυνόμην πρὸς πάσας καὶ Α' θλίψεις καὶ ἀνάγκαι εὔρισάν με· ἐντολαί σου
εὐωδούμην.
• Θαυμαστὰ τὰ μαρτύριά σου· διὰ τοῦτο ἐξερεύνησεν αὐτὰ ἡ ψυχή μου. Η π Θαυμασίως γὰρ παν
μὲν εἶδος ἀρετῆς παιδεύουσι, πᾶσαν δὲ κακίαν ἐλαύ
νουσιν.
• Η δήλωσις τῶν λόγων σου φωτιεῖ καὶ συνετεί
νηπίους. ο - Η φανέρωσις, ή διασάφησις τῶν ἐνα
πολῶν σου καὶ αὐτοῖς τοῖς νηπίοις τὸν νοῦν φῶς
γνώσεως παρέχει καὶ σύνεσιν.
• Τὸ στόμα μου ήνοιξα, καὶ εἵλκυσα πνεῦμα, ὅτι
τὰς ἐντολάς σου ἐπεπήθουν. - Τῇ γὰρ τῶν θείων
ἐντολῶν ἐπιθέσει τὸ στόμα τῆς ψυχῆς εἴτουν ή διάοια πρὸς ὁλκὴν ἀνοίγεται, πνεύματος σοφίας τε καὶ
συνέσεως.
• Ἐπίβλεψον ἐπ᾿ ἐμὲ καὶ ἐλέησόν με κατὰ τὸ
κρίμα τῶν ἀγαπώντων τὸ ὄνομά σου.» – Επίβλε
ψον ἐπ' ἐμὲ πειραζόμενον καὶ ἐλέησόν με, κατὰ τὸν
ὅρον ὃν διέθου τοῖς ἀγαπῶσί σε, κρίνας ἐλεεῖν αὐτ
τοὺς, καὶ μᾶλλον ὅταν ὦσιν ἐν πειρασμοῖς, καὶ βοηθεῖν αὐτοῖς.
σου,
• Τὰ διαβήματά μου κατεύθυνον κατὰ τὸ λόγιόν
καὶ μὴ κατακυριευσάτω μου πᾶσα ἀνομία.
Τὴν πολιτείαν μου ίθυνον κατά τον νόμον σου,
καὶ μὴ πᾶσα, τουτέστι μηδὲ μία καταδουλωσάτω με
ἀδικία ὥστε ποιῆσαι αὐτήν.
• Τὸ πρόσωπόν σου ἐπίφανον ἐπὶ τὸν δοῦλόν σου,
καὶ δίδαξόν με τα δικαιώματά σου.» - Πρόσωπον
Θεοῦ φησιν ὁ προφήτης την θείαν ἐπισκοπήν.
μελέτη μου.» - Κἂν θλίψεις εὗρόν μέ ποτε, καν
πειρασμῶν ἀνάγκαι, μελέτη μου ἦσαν αἱ ἐντολαί
σου, παρηγοροῦσαι καὶ τὸ ἄλγος επικουφίζουσαι.
• Δικαιοσύνη τα μαρτύριά σου εἰς τὸν αἰῶνα •
συνέτισόν με, και ζήσομαι.» Οἱ γὰρ μὴ συνετισθέντες οὐδὲ ὄντως ζῶσι, φαύλην ζῶντες καὶ διεψευσμένην ζωήν.
• Εκέκραξα ἐν ὅλῃ καρδίᾳ μου, ἐπάκουσόν μου,
Κύριε· τὰ δικαιώματά σου ἐκζητήσω· ο -- ε!
ἐπακούσεις μου κεκραγότος ἐν θλίψεσι. Κραυγὴν
δὲ λέγει πρόθυμον καὶ ὁλοσχερῆ τάσιν τῆς ψυχῆς
πρὸς Θεόν.
• Προέφθασα ἐν ἀωρίᾳ καὶ ἐκέκραξα· εἰς τοὺς
λόγους σου ἐπήλπισα. Προέλαβον τὸν ὄρθρον,
μήπω τῆς ὥρας ἐπιστάσης, καθ᾽ ἣν ἀνίστανται cl
ἄνθρωποι, καὶ ἐκέκραξα προς σε.
• Προέφθασαν οἱ ὀφθαλμοί μου πρὸς ὄρθρον τοῦ
μελετἂν τὸ λόγια σου.» – Προέλαβον οἱ ὀφθαλμοι
μου τὴν ἡμέραν πρὸς καιρὸν ὄρθρου, ὥστε ἀναγινώσκειν τὸν νόμον σου.
• Τῆς φωνῆς μου ἄκουσον, Κύριε, κατὰ τὸ ἔλεός
σου, κατὰ τὸ κρῖμά σου ζησόν με. ν — Εννόμως
ζην με ποίησον.
• Προσήγγισαν οι καταδιώκοντές με ἀνομίᾳ· ἀπ
δὲ τοῦ νόμου σου ἐμακρύνθησαν.» Ὅσον γὰρ
ἐγγίζουσι τῇ ἀνομίᾳ, τοσοῦτον μακρύνουσι τοῦ
νόμου σου.
• Εγγύς εἶ, Κύριε, καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοί σου, ἀλή
Ἐγγὺς εἶ· πανταχοῦ γὰρ πάρει, και
λανθάνει τῶν πραττομένων οὐδέν· διὸ πᾶσαι αἱ
κρίσεις σου ἀψευδεῖς.
• Διεξόδους ὑδάτων κατέβησαν οἱ ὀφθαλμοί μου,
ἐπεὶ οὐκ ἐφύλαξα τὴν νόμον σου. 1 – Διέξοδοι οδά- θεια.
των αἱ χαράδραι καὶ τὰ κοιλώματα. Φησὶν οὖν ὅτι
Κοιλώματα ὑπεισήλθοσαν, ήγουν ἐκοιλάνθησαν καὶ
ετάκησαν οἱ ὀφθαλμοί μου πλῆθος δακρύων ἀπορ
ῥέοντες, διότι οὐκ ἐφύλαξαν τὸν νόμον σου οι παρανομοῦντε;· γνώμῃ γὰρ συμπαθητικῇ τοὺς ἀθλίους
ἀπεκλαιόμην.
• Ενετείλω δικαιοσύνην τά μαρτύριά σου, καὶ
ἀλήθειαν σφόδρα.» - Προσέταξας τὰς ἐντολάς σου,
ἤγουν ἐξέθου τὸν νόμον σου, δικαιοσύνην αὐτόχρημα
καὶ ἀλήθειαν.
• Εξέτηξέ με ὁ ζῆλός σου, ὅτι ἐπελάθοντο τῶν
λόγων σου οἱ ἐχθροί μου.» - Εκτακῆναι με ἐποίησεν ὑπὲρ σοῦ δικαία ὀργή, καταφρονουμένου ὅτι
ἐπελάθοντο τῶν ἐντολῶν σου οἱ δι' αὐτὸ τοῦτο ἐχθροί ο
μου.
• Πεπυρωμένον τὸ λόγιόν σου σφόδρα, καὶ ὁ δοῦ
λός του ἠγάπησεν αὐτό.» — Καθαρὸς λίαν μώμου
παντὸς ὁ νόμος σου καὶ ἀκίβδηλος.
• Νεώτερος ἐγώ εἰμι καὶ ἐξουδενωμένος· τὰ δια
καιώματά σου οὐκ ἐπελαθόμην.» Εὐχαριστεῖ ἡ
Δαυίδ τῷ Θεῷ, ὑπὲρ οὗ νεώτερος ὢν τῶν αὐτοῦ
ἀδελφῶν, καὶ ἐξουδενωθεὶς παρὰ τοῦ πατρὸς ἐνώ
πιον Σαμουήλ, ἐμνημόνευσε τῶν θείων ἐντολῶν
παρὰ πάντας τοὺς προκριθέντας αὐτοῦ.
• Η δικαιοσύνη σου δικαιοσύνη εἰς τὸν αἰῶνα,
καὶ ὁ νόμος σου αλήθεια.» Η εντολή σου δικαιοῖ
αἰωνίως τὸν ταύτην φυλάσσονται, καὶ ὅσα ὁ νόμος
και επαγγέλλεται τηροῦσιν αὐτὸν, ἀψευδὴ εἰσι.
• Κατ' ἀρχὰς ἔγνων ἐκ τῶν μαρτυρίων σου, ὅτι
εἰς τὸν αἰῶνα ἐθεμελίωσας αὐτά. — Ἐξ ἀρχῆς
καὶ ἐκ προοιμίων ἔγνων ὅτι ἀσάλευτα πεποίηκας
τὰ ἐντάλματά σου κἂν γὰρ παρὰ τοῦ Εὐαγγελίου
καταλυθῆναι τα πλείω τοῦ νόμου δοκῇ, ἀλλ' οὐ
κατὰ τὸν ἐγκεκρυμμένον νοῦν, κατὰ δὲ τὸ φαινό
μενον καὶ σκιῶδες. Εγνων δὲ, φησί, τὸ ἀσάλευτον
τῶν σῶν ἐντολῶν ἐξ αὐτῆς τῆς τῶν ἐντολῶν μου
μελέτης καὶ καταλήψεως.
• Κρίνον τὴν κρίσιν μου, καὶ λύτρωσαί με.»
Τὴν μετὰ τῶν πολεμούντων μοι κρίσιν μου.
• Διὰ τὸν λόγον σου ζήσόν με. ) - Διὰ τὸν νόμον
σου ζωοποίησόν με, δι᾿ ἂν κινδυνεύω ἀποθανεῖν,
ἢ διὰ τὴν ὑπόσχεσίν σου, καθὼς εἴρηκας σώζειν
τοὺς τυραννοῦντας τὸν νόμον σου.
• Πολλοὶ οἱ ἐκδιωκοντές με καὶ θλίβοντές με, ἐκ
τῶν μαρτυρίων σου οὐκ εξέκλινα. Και πολ
λοὶ ὁρατοί τε καὶ ἀόρατοι ἐχθροὶ κατατρέχωσι μου,
ἀλλ᾽ ἴσχυσαν οὐδόλως τοῦ νόμου που παρατρέψαι
με.
• Εἶδον ἀσυνετοῦντας καὶ ἐξετηκόμην, ὅτι τὰ
λόγια σου οὐκ ἐφυλάξαντο. Τῷ ζήλῳ κατη·
σθιόμην ἀθετουμένου ὑπὸ τῶν ἀφρόνων τοῦ νόμου
σου.
• Αρχὴ τῶν λόγων σου ἀλήθεια καὶ εἰς τὸν αἰῶνα.
· Και
πάντα τὰ κρίματα της δικαιοσύνης του.
col. 1591–1592page 533 of 548
PG 142:1591πρώτη ἀρχὴ τῶν λόγων σου ἀψευδής, και αιώνιοι πᾶσαι αἱ ἀποφάνσεις του.» Τὰς κατὰ καιρὸν δὲ θείας ἐπαγγελίας φησίν. «Άρχοντες κατεδίωξαν με δωρεάν, καὶ ἀπὸ τῶν λόγων σου ἐδειλίασεν ἡ καρδία μου.» — Αδίκως οἱ πολέμιοι κατέδραμόν μου· ἀλλ' ἐγὼ ἐφειδόμην αυτ τῶν, τὰς σὰς φοβούμενος ἐντολάς. Αγαλλιάσομαι ἐγὼ ἐπὶ τὰ λόγιά σου, ὡς ὁ εύ ρίσκων σκύλα πολλά. ο - ι Πολεμίων μνησθεὶς καὶ σκύλων ἐμνήσθη. Επτάκις τῆς ἡμέρας ᾔνετά σε ἐπὶ τὰ κρίματα τῆς δικαιοσύνης σου.» - Πολλάκις τῆς ἡμέρας ὕμνησά σε, διὰ τὰς δικαιώσεως κρίσεις. Εἰρήνη πολλή τοῖς ἀγαπῶσι τὸν νόμον σου, και οὐκ ἔστιν αὐτοῖς σκάνδαλον. ο - Πρὸς Θεὸν καὶ τοὺς ὁμογενείς. Σκάνδαλον δὲ λέγει τὸ πρόσκρουσμα καὶ τὸ ἐμπόδιον τῆς δηλωθείσης εἰρήνης. Εφύλαξα τὰς ἐντολάς σου καὶ τὰ μαρτύριά Ηγάπησα ταύτας, ἵνα ἔλθῃ μοι τὸ προσ δοκώμενον. . Ὅτι πᾶσαι αἱ ἐδοί μου ἐναντίον σου, Κύριε. ν Αίτιον τῆς φυλακῆς αὐτῶν, ὅτι ὑπὸ σοὶ θεατή πολιτεύομαι. Εγγισάτω ἡ δέησίς μου ἐνώπιόν σου, Κύριε κατὰ τὸ λόγιόν σου συνέτισόν με.» Αὕτη ἡ δέησις, ἵνα σύνεσιν καὶ γνῶσιν λάβω εἰς τὸν νόμον σου. Εἰσέλθοι τὸ ἀξίωμά μου ἐνώπιόν σου, Κύριε κατὰ τὸ λόγιόν σου ῥῦσαί με. ν — Αξίωμά φησι τὴν ἀξίωσιν καὶ παράκλησιν· λόγους δὲ ἐνταυθοῖ τὴν ὑπόσχεσιν. Εξερεύξαντα τὰ χείλη μου ὕμνον, ὅταν διδά ξης με τα δικαιώματά σου. Ἐξενέγκοιεν ὕμνον εὐχαριστήριον ὅταν διδάξης με τον νόμου του ἐντελῶς. Γενέσθω ἡ χείρ σου τοῦ σῶσαι με, ὅτι τὰς ἑν τολάς σου ᾑρετισάμην.» - Παραγενέσθω ἐπὶ τῷ σῶσαι με. Ζήσεται ἡ ψυχή μου καὶ αἰνέσει σε, καὶ τὰ κρίματά σου βοηθήσει μοι. Ζήσεται τὴν ἕντως ζωὴν, καὶ αἰνέσει σε διηνεκῶς καὶ τὰ ἑν τάλματά σου βοηθήσαι μοι, φυλάξαντι ταῦτα. Εὐκτικῶν δὲ δύναμιν ἔχουσι τὰ ῥητά. Επλανήθην ὡς πρόβατον ἀπολωλός· ζήτησον Πρὸς Κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαί με εκέκραξα, καὶ εἰσήκουσέ μου.» — Ἐν τῇ θλίψει τῆς αἰχμαλωσίας καὶ τῆς ἐκεῖθεν κακοπαθείας. Νόμῳ δὲ προ φητείας ὡς παρεληλυθότα λέγει τὰ μέλλοντα. Προσ ώπῳ δὲ τοῦ εὐσεβεστέρου μέρους οι λόγοι. «Κύριε, ῥῦσαι τὴν ψυχήν μου ἀπὸ χειλέων ἀδί χων καὶ ἀπὸ γλώσσης δολίας.» Αδικα χείλη κοινῶς μὲν πάντα τὰ παράνομά τε καὶ βλάσφημα, ἰδίως δὲ τὰ τῶν συκοφαντούντων· γλῶσσα δὲ δολία ἤ τε αὐτῶν τούτων καὶ ἰδικῶς ἡ τῶν ἐπιβουλευόν των. Τί δοθείη σοι καὶ τί προστεθείη σοι πρὸς γλῶσσαν δολίαν; Πρὸς τὸν ἱκετεύοντα φησὶν ὁ Προφήτης - Τί δοθήσεταί σοι ἀμυντήριον, τεθήσεταί σοι πρὸς τοιοῦτον πρᾶγμα δυσκαταγώνιστον, την γλῶσσαν τὴν δολεράν; ἢ πάντως οὐδὲν ἀνθρώπινον ἀμυντήριον· τὰ βέλη δὲ τοῦ μόνου δυνατοῦ Θεοῦ, ἅτινά εἰσιν ήκονημένα μετὰ καὶ ἀνθράκων ἐρημοποιῶν· διὰ ταῦτα μόνα τους παρανόμους, καὶ τέ μνειν καὶ καίειν καὶ ἀφανίζειν ἰσχύουσι. Βέλη δὲ κα ἄνθρακας τὰς διαφόρους τιμωρίας ὠνόμασεν. Οίμοι, ὅτι ἡ παροικία μου ἐμακρύνθη! – Πάλιν ὁ λόγος ἀπὸ τοῦ ἱκετεύοντος, ἀποδυρομένου τὸ τῆς αἰχμαλωσίας πολυετές. Κατεσκήνωσα μετὰ τῶν σκηνωμάτων Κηδάρ. ο Κατεσκήνωσα μέσον τῶν σκηνῶν Κηδάρ. Χώρα δέ ἐστιν αὕτη παρακειμένη Βαβυλωνίοις, οἰκήτορας ἔχουσα βδελυρούς, ἔνθα τοὺς Ἰουδαίους οι Βαβυλών γιο: σκηνοῦν ἔταξαν. Ερμηνεύεται δὲ Κηδάρ σχο τασμός. Σκηνώματα δὲ σκοτασμοῦ ἡ ἐν τοῖς πάθεσι διατριβή. Πολλά έτη Πολλά παρώκησεν ἡ ψυχή μου. ) ἐν παροικίᾳ τῆς αἰχμαλωσίας διήγαγον. Μετὰ τῶν μισούντων τὴν εἰρήνην ήμην εἰρηνι Ο λόγος ἡμᾶς παιδεύει καὶ μετὰ τῶν φ λονείκων εἰρηνεύειν τὸ ἐφ' ἑαυτοῖ;. Οταν ἐλάλουν αὐτοῖς ἐπολέμουν με δωρεάν. Ο "Οταν ἐλάλουν εἰρηνικά, μάτην οἱ τῆς Κηδάρ ἐπολέμουν με· ἐγὼ δὲ καὶ οὕτως ειρήνευαν. ΨΑΛΜΟΣ ΡΚ. Ὠδὴ τῶν ἀναβαθμῶν. "Ηρα τοὺς ὀφθαλμούς μου εἰς τὰ ὄρη, ὅθεν ἥξει ἡ βοήθειά μου. Η βοή θειά μου παρὰ Κυρίου, τοῦ ποιήσαντος τὸν οὐρα νὸν καὶ τὴν γῆν. - Αὕτη ἡ ᾠδή προφητεύει 30 τὸν δοῦλόν σου, ὅτι τὰς ἐντολάς σου οὐκ ἐπελαθόμ ἔλεγον ἤδη τῆς Βαβυλῶνος ἑκστάντες, καὶ πρὸς μην.» - Εἰ γὰρ καὶ παρέβη ποτέ τινας, ἀλλὰ λήἹερουσαλὴμ ἀναβαίνοντες. Ορη δὲ λέγει τοὺς οὐρα νούς. θην τούτων οὐ δέδεκτο παντελῆ· ἢ πλάνην φησὶν ὁ προφήτης τὴν ἐν τῷ καταδιώκεσθαι δίαιταν ἐν δρεσι, ζήτησιν δὲ τὴν πρὸς τὴν προτέραν κατοικίαν ἀνάκλησιν. ΨΑΛΜΟΣ ΡΙΘ'. ᾠδὴ τῶν ἀναβαθμῶν.» -- Αἱ τῶν ἀναβαθμῶν ᾠδαὶ πέντε καὶ δέκα οὖσαι, ἱστορικῶς μὲν περὶ τῆς ἐκ Βαβυλώνος πρὸς Ἱερουσαλὴμ ἀναβάσεως προ φητεύουσι τοῦ αἰχμαλώτου λαοῦ, ἱκετεύσαντος καὶ εἰσακουσθέντος, ἀναγωγικῶς δὲ περὶ τῆς εἰς τὴν ἄνω Ἱερουσαλήμ ανόδου ἔκ γε τῆς τοῦ παρόντος βίου συγχύσεως ἐκδιδάσκουσι παρακαλεῖν τοὺς νοη τοὺς αἰχμαλωτισθέντας εἰς δουλείαν παθῶν. Μὴ δῴης εἰς σάλον τὸν πόδα σου· μηδὲ νυστάξῃ & φυλάσσων σε. ο - Τρόπῳ φιλαδελφίας έκασάς; ἑκάστου ὑπερεύχεται, μὴ σαλευθείη, λέγων, ἡ βάσ:; σου, τουτέστιν ἡ ὀρθὴ πολιτεία σου, μηδὲ δι τοῦτο ῥᾳθυμῆσαι περὶ τὴν φυλακήν σου ὁ φυλάσσων σε Θεός. Νυσταγμὸν δὲ Θεοῦ καὶ ὕπνον νοητέον τὴν ἐγκατάλειψιν ἐνταυθοί. Ἰδοὺ οὐ νυστάξει οὐδὲ ὑπνώσει ὁ φυλάσσων τὸν Ἰσραήλ. ο - Εἰ βαίνει ὁ Ἰσραὴλ ἀσφαλῶς. Κύριος φυλάξει σε, Κύριος σκέπη σου, ἐπὶ χεῖρα δεξιάν σου.» - Κύριος φυλάξει σε οὕτω βαδίζοντα, Κύριος σκέπη σοι ἔσται παρὰ τὴν δεξιάν
πρώτη ἀρχὴ τῶν λόγων σου ἀψευδής, και αιώνιοι
πᾶσαι αἱ ἀποφάνσεις του.» Τὰς κατὰ καιρὸν δὲ
θείας ἐπαγγελίας φησίν.
- «Άρχοντες κατεδίωξαν με δωρεάν, καὶ ἀπὸ τῶν
λόγων σου ἐδειλίασεν ἡ καρδία μου.» — Αδίκως οἱ
πολέμιοι κατέδραμόν μου· ἀλλ' ἐγὼ ἐφειδόμην αυτ
τῶν, τὰς σὰς φοβούμενος ἐντολάς.
• Αγαλλιάσομαι ἐγὼ ἐπὶ τὰ λόγιά σου, ὡς ὁ εύ
ρίσκων σκύλα πολλά. ο - ι Πολεμίων μνησθεὶς καὶ
σκύλων ἐμνήσθη.
· Επτάκις τῆς ἡμέρας ᾔνετά σε ἐπὶ τὰ κρίματα
τῆς δικαιοσύνης σου.» - Πολλάκις τῆς ἡμέρας
ὕμνησά σε, διὰ τὰς δικαιώσεως κρίσεις.
• Εἰρήνη πολλή τοῖς ἀγαπῶσι τὸν νόμον σου, και
οὐκ ἔστιν αὐτοῖς σκάνδαλον. ο - Πρὸς Θεὸν καὶ τοὺς
ὁμογενείς. Σκάνδαλον δὲ λέγει τὸ πρόσκρουσμα
καὶ τὸ ἐμπόδιον τῆς δηλωθείσης εἰρήνης.
• Εφύλαξα τὰς ἐντολάς σου καὶ τὰ μαρτύριά
Ηγάπησα ταύτας, ἵνα ἔλθῃ μοι τὸ προσ009. -
δοκώμενον.
. Ὅτι πᾶσαι αἱ ἐδοί μου ἐναντίον σου, Κύριε. ν
— Αίτιον τῆς φυλακῆς αὐτῶν, ὅτι ὑπὸ σοὶ θεατή
πολιτεύομαι.
• Εγγισάτω ἡ δέησίς μου ἐνώπιόν σου, Κύριε·
κατὰ τὸ λόγιόν σου συνέτισόν με.» Αὕτη ἡ
δέησις, ἵνα σύνεσιν καὶ γνῶσιν λάβω εἰς τὸν νόμον
σου.
• Εἰσέλθοι τὸ ἀξίωμά μου ἐνώπιόν σου, Κύριε·
κατὰ τὸ λόγιόν σου ῥῦσαί με. ν — Αξίωμά φησι τὴν
ἀξίωσιν καὶ παράκλησιν· λόγους δὲ ἐνταυθοῖ τὴν
ὑπόσχεσιν.
• Εξερεύξαντα τὰ χείλη μου ὕμνον, ὅταν διδάξης με τα δικαιώματά σου. Ἐξενέγκοιεν
ὕμνον εὐχαριστήριον ὅταν διδάξης με τον νόμου του
ἐντελῶς.
• Γενέσθω ἡ χείρ σου τοῦ σῶσαι με, ὅτι τὰς ἑν
τολάς σου ᾑρετισάμην.» - Παραγενέσθω ἐπὶ τῷ
σῶσαι με.
• Ζήσεται ἡ ψυχή μου καὶ αἰνέσει σε, καὶ τὰ
κρίματά σου βοηθήσει μοι. Ζήσεται τὴν
ἕντως ζωὴν, καὶ αἰνέσει σε διηνεκῶς καὶ τὰ ἑντάλματά σου βοηθήσαι μοι, φυλάξαντι ταῦτα.
Εὐκτικῶν δὲ δύναμιν ἔχουσι τὰ ῥητά.
• Επλανήθην ὡς πρόβατον ἀπολωλός· ζήτησον
• Πρὸς Κύριον ἐν τῷ θλίβεσθαί με εκέκραξα,
καὶ εἰσήκουσέ μου.» — Ἐν τῇ θλίψει τῆς αἰχμα
λωσίας καὶ τῆς ἐκεῖθεν κακοπαθείας. Νόμῳ δὲ προφητείας ὡς παρεληλυθότα λέγει τὰ μέλλοντα. Προσώπῳ δὲ τοῦ εὐσεβεστέρου μέρους οι λόγοι.
«Κύριε, ῥῦσαι τὴν ψυχήν μου ἀπὸ χειλέων ἀδί
χων καὶ ἀπὸ γλώσσης δολίας.» Αδικα χείλη
κοινῶς μὲν πάντα τὰ παράνομά τε καὶ βλάσφημα,
ἰδίως δὲ τὰ τῶν συκοφαντούντων· γλῶσσα δὲ δολία
ἤ τε αὐτῶν τούτων καὶ ἰδικῶς ἡ τῶν ἐπιβουλευόντων.
• Τί δοθείη σοι καὶ τί προστεθείη σοι πρὸς
γλῶσσαν δολίαν; Πρὸς τὸν ἱκετεύοντα φησὶν ὁ
Προφήτης - Τί δοθήσεταί σοι ἀμυντήριον, τεθήσεταί
σοι πρὸς τοιοῦτον πρᾶγμα δυσκαταγώνιστον, την
γλῶσσαν τὴν δολεράν; ἢ πάντως οὐδὲν ἀνθρώπινον
ἀμυντήριον· τὰ βέλη δὲ τοῦ μόνου δυνατοῦ Θεοῦ,
ἅτινά εἰσιν ήκονημένα μετὰ καὶ ἀνθράκων έρημο
ποιῶν· διὰ ταῦτα μόνα τους παρανόμους, καὶ τέ
μνειν καὶ καίειν καὶ ἀφανίζειν ἰσχύουσι. Βέλη δὲ κα
ἄνθρακας τὰς διαφόρους τιμωρίας ὠνόμασεν.
• Οίμοι, ὅτι ἡ παροικία μου ἐμακρύνθη! –
Πάλιν ὁ λόγος ἀπὸ τοῦ ἱκετεύοντος, ἀποδυρομένου
τὸ τῆς αἰχμαλωσίας πολυετές.
• Κατεσκήνωσα μετὰ τῶν σκηνωμάτων Κηδάρ. ο
Κατεσκήνωσα μέσον τῶν σκηνῶν Κηδάρ. Χώρα δέ
ἐστιν αὕτη παρακειμένη Βαβυλωνίοις, οἰκήτορας
ἔχουσα βδελυρούς, ἔνθα τοὺς Ἰουδαίους οι Βαβυλών
γιο: σκηνοῦν ἔταξαν. Ερμηνεύεται δὲ Κηδάρ σχο
τασμός. Σκηνώματα δὲ σκοτασμοῦ ἡ ἐν τοῖς πάθεσι
διατριβή.
Πολλά έτη
• Πολλά παρώκησεν ἡ ψυχή μου. ) —
ἐν παροικίᾳ τῆς αἰχμαλωσίας διήγαγον.
• Μετὰ τῶν μισούντων τὴν εἰρήνην ήμην εἰρηνι
Ο λόγος ἡμᾶς παιδεύει καὶ μετὰ τῶν φ:-
λονείκων εἰρηνεύειν τὸ ἐφ' ἑαυτοῖ;.
— 1·5px
• Οταν ἐλάλουν αὐτοῖς ἐπολέμουν με δωρεάν. Ο
— "Οταν ἐλάλουν εἰρηνικά, μάτην οἱ τῆς Κηδάρ
ἐπολέμουν με· ἐγὼ δὲ καὶ οὕτως ειρήνευαν.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚ.
• Ὠδὴ τῶν ἀναβαθμῶν. "Ηρα τοὺς ὀφθαλμούς
μου εἰς τὰ ὄρη, ὅθεν ἥξει ἡ βοήθειά μου. Η βοή
θειά μου παρὰ Κυρίου, τοῦ ποιήσαντος τὸν οὐρα
νὸν καὶ τὴν γῆν. - Αὕτη ἡ ᾠδή προφητεύει 30
τὸν δοῦλόν σου, ὅτι τὰς ἐντολάς σου οὐκ ἐπελαθό- μ ἔλεγον ἤδη τῆς Βαβυλῶνος ἑκστάντες, καὶ πρὸς
μην.» - Εἰ γὰρ καὶ παρέβη ποτέ τινας, ἀλλὰ λή- Ἱερουσαλὴμ ἀναβαίνοντες. Ορη δὲ λέγει τοὺς οὐρα
νούς.
θην τούτων οὐ δέδεκτο παντελῆ· ἢ πλάνην φησὶν
ὁ προφήτης τὴν ἐν τῷ καταδιώκεσθαι δίαιταν ἐν
δρεσι, ζήτησιν δὲ τὴν πρὸς τὴν προτέραν κατοικίαν
ἀνάκλησιν.
ᾠδὴ τῶν ἀναβαθμῶν.» -- Αἱ τῶν ἀναβαθμῶν
ᾠδαὶ πέντε καὶ δέκα οὖσαι, ἱστορικῶς μὲν περὶ τῆς
ἐκ Βαβυλώνος πρὸς Ἱερουσαλὴμ ἀναβάσεως προφητεύουσι τοῦ αἰχμαλώτου λαοῦ, ἱκετεύσαντος καὶ
εἰσακουσθέντος, ἀναγωγικῶς δὲ περὶ τῆς εἰς τὴν
ἄνω Ἱερουσαλήμ ανόδου ἔκ γε τῆς τοῦ παρόντος
βίου συγχύσεως ἐκδιδάσκουσι παρακαλεῖν τοὺς νοη-
· τοὺς αἰχμαλωτισθέντας εἰς δουλείαν παθῶν.
· Μὴ δῴης εἰς σάλον τὸν πόδα σου· μηδὲ νυστάξῃ
& φυλάσσων σε. ο - Τρόπῳ φιλαδελφίας έκασάς;
ἑκάστου ὑπερεύχεται, μὴ σαλευθείη, λέγων, ἡ βάσ:;
σου, τουτέστιν ἡ ὀρθὴ πολιτεία σου, μηδὲ δι
τοῦτο ῥᾳθυμῆσαι περὶ τὴν φυλακήν σου ὁ φυλάσσων
σε Θεός. Νυσταγμὸν δὲ Θεοῦ καὶ ὕπνον νοητέον τὴν
ἐγκατάλειψιν ἐνταυθοί.
• Ἰδοὺ οὐ νυστάξει οὐδὲ ὑπνώσει ὁ φυλάσσων τὸν
Ἰσραήλ. ο - Εἰ βαίνει ὁ Ἰσραὴλ ἀσφαλῶς.
• Κύριος φυλάξει σε, Κύριος σκέπη σου, ἐπὶ
χεῖρα δεξιάν σου.» - Κύριος φυλάξει σε οὕτω
βαδίζοντα, Κύριος σκέπη σοι ἔσται παρὰ τὴν δεξιάν
col. 1593–1594page 534 of 548
PG 142:1593σου χεῖρα, τουτέστι παραστάτης ἐκ δεξιῶν σου τηρίαν σοι, ἵνα οἱ μὲν ἀπαλλαγῶσι τῶν δεινῶν, ὁ δὲ σταίη ὑπερασπίζων σου. τὴν ἀρχαίαν ἀπολάξῃ εὐπρέπειαν. Ημέρας ὁ ἥλιος οὐ συγκαύσει σε, οὐδὲ ή σε λήνη τὴν νύκτα. ι — Πρὸς ἔμφασιν εἶπε τοῦτο τῆς ἄκρας ἐπιμελείας. Ελλειπτικῶς δὲ εἴρηται τὸ ῥη τόν. Τὸ δὲ ὅλον, οὐδὲ ἡ σελήνη τὴν νύκτα βλάψει οὐ γὰρ οὐ συγχαίει ἡ σελήνη, καρηβαρίαν δὲ μᾶλ λον ἐμποιεῖ καὶ ὠχρότητα. Κύριος φυλάξει τὴν εἴσοδόν σου καὶ τὴν ἔξοδόν σου ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.» Τὰ τῆς εἰσόδου καὶ τῆς ἐξόδου τὴν ἅπασαν δεδήλωκε τοῦ βίου ἀποστροφήν ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΑ. Ὠδὴ τῶν ἀναβαθμών. Ευφράνθην ἐπὶ τοῖς εἰσ ρηκόσι μοι· Εἰς οἶκον Κυρίου πορευσόμεθα. ο Τοῦτο ἔλεγον ἐδεύοντες καὶ προκόπτοντες μετὰ περιχαρείας. Εστῶτες ἦσαν οἱ πόδες ἡμῶν ἐν ταῖς αὐλαῖς σου, Ἱερουσαλήμ. ο 'Ακούσαντε; ὅτι πορευσόμεθα εἰς οἶκον Κυρίου, ἐδόξαμεν ἑστάναι ἐν Ἱερουσαλὴμ ὑπὸ τῆς τοῦ πόθου σφοδρότητος. * Ἱερουσαλήμ ᾠκοδομημένη ως πόλις.» Ἱερουσαλὴμ ἡ πάλαι οἰκήμασι κτιζομένη καθε κάστην ἐντὸς καὶ καταπυκνουμένη ὡς κατ' ἀλήθειαν πόλις. "Ης ή μετοχὴ αὐτῆς ἐπὶ τὸ αὐτό. '11 ρουσαλὴμ ἧς τὰ μετόχια, τουτέστι τὰ οἰκήματα ἐμοῦ συνημμένα διὰ τὴν ἄγαν πυκνότητα. «Εκεῖ γὰρ ἀνέβησαν αἱ φυλαὶ φυλαὶ Κυρίου μαρο τύριον τῷ Ἰσραήλ. ο - Ἐκεῖ πρὸ τῆς αἰχμαλωσίας ἀνέβαινον καὶ ἠθροίζοντο πᾶσαι αἱ ὠκειωμένοι τῷ Κυρίῳ φυλαί Ἰσραηλιτικαί, κατὰ τὸν καιρὸν τοῦ Πάσχα, τῆς Πεντηκοστῆς καὶ τῆς σκηνοπηγίας· διὰ μαρτύριον, εἴτουν θείαν κέλευσιν, διω ρισμένην τῷ Ἰσραηλιτικῷ λάῳ. Τοῦ ἐξομολογήσασθαι τῷ ὀνόματι Κυρίου.» Ἐπὶ τῷ εὐχαριστήσαι διὰ τῆς νενομοθετημένης λα τρείας. Οτι ἐκεῖ ἐκάθισαν θρόνοι κρίσιν, θρόνοι ἐπὶ οἶκον Δαυΐδ, ο — Ἐν Ιερουσαλὴμ ἱδρύνθησαν θρός ναι βασιλικοὶ εἰς τὰ κρίνειν τὸ Ἰσραὴλ ἔνθα ἦσαν τοῦ Δαυΐδ τὰ ἀνάκτορα. Ερωτήσατε δὴ τὰ εἰς εἰρήνην τῇ Ἱερουσαλήμ καὶ εὐθηνία τοῖς ἀγαπῶσί σε. 1 — Προσαγορεύσατε δὴ τὴν Ἱερουσαλὴμ τὰ εἰρηνικά, τουτέστιν εἴπατε αὐτῇ, Εἰρήνη σοι, καὶ εὐπραγία μή μόνον τοῖς πολ λίταις σου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν πέριξ ἐθνῶν τοῖς εἰ μήνην ἔχουσι μετὰ σοῦ. Ταῦτα δὲ πάντα προφητεῖαι. Γενέσθω δὴ εἰρήνη ἐν τῇ δυνάμει σου. Δύο ναμιν λέγει τους στρατιώτας, οἷς εἰρήνην τὸ μὴ ἔχειν πολέμιον. Καὶ εὐθηνία ἐν ταῖς πυργοβάρεσί σου.» πραγία καὶ πλοῦτος τῶν πυργωμάτων ἡ ὀχυρότης. ῎Ενεκα τῶν ἀδελφῶν μου καὶ τῶν πλησίων μου ἐλάλουν δὴ εἰρήνην περὶ σοῦ. ὁ Ο Δαυΐδ φησι πρὸς τὴν Ἱερουσαλὴμ ὅτι διὰ τοὺς ὁμο γενεῖ; μου Ισραηλίτας ηὐχόμην εἰρήνην ἐν σοὶ, καὶ διὰ τὸν ἐν σοὶ ναὸν τοῦ Θεοῦ ἐξητησάμην ικε ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΒ'. Πρός σε ήρα τοὺς ὀφθαλμούς μου τὸν κατο κοῦντα ἐν τῷ οὐρανῷ.» - Τὸ εὐκτικὴν ἀντὶ μέλλοντος ὁριστικοῦ. Καὶ οὗτοι δὲ ἔτι ὁδευόντων οἱ λέ γοι. Οτι ἐπὶ πολὺ ἐπλήσθημεν ἐξουδενώσεως.» Εἰς μακρὰν ὠνείδισαν μεγάλως καὶ ἐφαύλισαν ἡμᾶς οἱ αἰχμαλωτεύσαντες. Ἐπὶ πλεῖον ἐπλήσθη ἡ ψυχή ἡμῶν.» - Της εἰρημένης ἐξουδενώσεως. «Τὸ ὄνειδος τοῖς εὐθηνοῦσι, καὶ ἐξουδένωσις τοῖς ὑπερηφάνοις. ο - Αντιστραφείη δηλονότι. ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΓ'. Εἰ μὴ ὅτι Κύριος ἦν ἐν ἡμῖν, εἰπάτω δὴ Ἰσ ραήλ· εἰ μὴ ὅτι Κύριος ἦνὲν ἡμῖν ἐν τῷ ἐπαναστῆναι ἀνθρώπους ἐφ' ἡμᾶς.» — Ταῦτα ἤδη ἐπανελθόντων εἰς τὴν πατρίδα τὰ βήματα, ὅτε τὰ πλησιόχωρα. ἔθνη φθόνῳ κινούμενα επεστράτευσαν αὐτοῖς, μή πω κτισθείσης τῆς Ἱερουσαλήμ. «Αρα τὸ ὕδωρ ἂν κατεπόντισεν ἡμᾶς.» — Υδωρ λέγει τὴν ῥύμην αὐτῶν καὶ σφοδρὰν κίνησιν. Χείμαρρον διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν.» – Την ἄτακτον φορὰν αὐτῶν διαφύγομεν. Αρα διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν τὸ ὕδωρ τὸ ἀνυπόστατον. - Οντως διεφύγομεν τὴν ῥύμην αὐτῶν, τὴν ἀνυπόστατον. Η παγὶς συνετρίβη, καὶ ἡμεῖς ἐῤῥύσθημεν.» Παγίδα λέγει τὰς ἐνέδρας καὶ μηχανάς, Η βοήθεια ἡμῶν ἐν ὀνόματι Κυρίου, του ποιή σαντὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, κα Ούχ όπλοις ἐβοηθήθημεν, ἀλλὰ τῇ ἐπικλήσει τοῦ ἀληθινοῦ Θεοῦ. ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΔ'. Οἱ πεποιθότες ἐπὶ Κύριον ὡς ὄρος Σιών.» Ως τὸ ὄρος Σιὼν ὑπάρχουσιν, ἀσφαλεῖς δηλονότι καὶ ἀπερίτρεπτοι. Οὐ σαλευθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα ὁ κατοικῶν Ἱερουσαλήμ. ο - Οὐ περιτραπήσεται πᾶς ὁ κατοικῶν ἐν Ἱερουσαλήμ παρ' ὅλον ἀφωρισμένον αἰ ῶνα. Ορη κύκλῳ αὐτῆς· καὶ ὁ Κύριος κύκλῳ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.» ῎Εχει μὲν καὶ τὴν ἀπὸ τῶν πέριξ ὀρέων ἀσφάλεια», ἔχει δὲ καὶ τὴν ἀπὸ Θεοῦ φυλακήν. Οτι οὐκ ἀφήσει Κύριος τὴν ῥάβδον τῶν ἁμαρ τωλῶν ἐπὶ τὸν κλῆρον τῶν δικαίων. Αἰτίαν λέ γει τῆς ἐκ Θεοῦ φυλακῆς ἁμαρτωλοὺς δέ φησ τοὺς ἀσεβεῖς καὶ παρανόμους ὁποῖοί εἰσι πρώτως οἱ δαίμονες· ῥάβδον δὲ τὴν βασιλείαν ἢ τὰ ὅπλα δικαίους δὲ τοὺς ἐν νόμῳ βιοῦντας. «Όπως ἂν μὴ ἐκτείνωσιν οἱ δίκαιοι ἐν ἀνομίαις χεῖρας αὐτῶν.» Ἵνα τοιαύτης ἀπολαύοντες παρὰ Θεοῦ φυλακῆς μὴ ἄψωνται παρανομίας, ἀλλὰ θεραπεύωσι τὸν εὐεργέτην. Αγάθυνον, Κύριε, τοῖς ἀγαθοῖς καὶ τοῖς εὐθέσι τῇ καρδίᾳ. ο - ᾿Αγαθὰ ποίησον. Τοὺς δὲ ἐκκλίνοντας εἰς τὰς στραγγαλιας ἀπά
σου χεῖρα, τουτέστι παραστάτης ἐκ δεξιῶν σου τηρίαν σοι, ἵνα οἱ μὲν ἀπαλλαγῶσι τῶν δεινῶν, ὁ δὲ
σταίη ὑπερασπίζων σου.
τὴν ἀρχαίαν ἀπολάξῃ εὐπρέπειαν.
• Ημέρας ὁ ἥλιος οὐ συγκαύσει σε, οὐδὲ ή σε
λήνη τὴν νύκτα. ι — Πρὸς ἔμφασιν εἶπε τοῦτο τῆς
ἄκρας ἐπιμελείας. Ελλειπτικῶς δὲ εἴρηται τὸ ῥη
τόν. Τὸ δὲ ὅλον, οὐδὲ ἡ σελήνη τὴν νύκτα βλάψει·
οὐ γὰρ οὐ συγχαίει ἡ σελήνη, καρηβαρίαν δὲ μᾶλ
λον ἐμποιεῖ καὶ ὠχρότητα.
• Κύριος φυλάξει τὴν εἴσοδόν σου καὶ τὴν ἔξοδόν
σου ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.»
Τὰ τῆς
εἰσόδου καὶ τῆς ἐξόδου τὴν ἅπασαν δεδήλωκε τοῦ
βίου ἀποστροφήν
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΑ.
• Ὠδὴ τῶν ἀναβαθμών. Ευφράνθην ἐπὶ τοῖς εἰσ
ρηκόσι μοι· Εἰς οἶκον Κυρίου πορευσόμεθα. ο
Τοῦτο ἔλεγον ἐδεύοντες καὶ προκόπτοντες μετὰ πε
ριχαρείας.
• Εστῶτες ἦσαν οἱ πόδες ἡμῶν ἐν ταῖς αὐλαῖς
σου, Ἱερουσαλήμ. ο 'Ακούσαντε; ὅτι πορευσόμεθα εἰς οἶκον Κυρίου, ἐδόξαμεν ἑστάναι ἐν Ἱερουσαλὴμ ὑπὸ τῆς τοῦ πόθου σφοδρότητος.
* Ἱερουσαλήμ ᾠκοδομημένη ως πόλις.» 'H
Ἱερουσαλὴμ ἡ πάλαι οἰκήμασι κτιζομένη καθεκάστην ἐντὸς καὶ καταπυκνουμένη ὡς κατ' ἀλήθειαν
πόλις.
• "Ης ή μετοχὴ αὐτῆς ἐπὶ τὸ αὐτό. '11 'aρουσαλὴμ ἧς τὰ μετόχια, τουτέστι τὰ οἰκήματα
ἐμοῦ συνημμένα διὰ τὴν ἄγαν πυκνότητα.
«Εκεῖ γὰρ ἀνέβησαν αἱ φυλαὶ φυλαὶ Κυρίου μαρο
τύριον τῷ Ἰσραήλ. ο - Ἐκεῖ πρὸ τῆς αἰχμαλωσίας
ἀνέβαινον καὶ ἠθροίζοντο πᾶσαι αἱ ὠκειωμένοι τῷ
Κυρίῳ φυλαί Ἰσραηλιτικαί, κατὰ τὸν καιρὸν
τοῦ Πάσχα, τῆς Πεντηκοστῆς καὶ τῆς Σκηνοπηγίας· διὰ μαρτύριον, εἴτουν θείαν κέλευσιν, διωρισμένην τῷ Ἰσραηλιτικῷ λάῳ.
• Τοῦ ἐξομολογήσασθαι τῷ ὀνόματι Κυρίου.» -
Ἐπὶ τῷ εὐχαριστήσαι διὰ τῆς νενομοθετημένης λα
τρείας.
• Οτι ἐκεῖ ἐκάθισαν θρόνοι κρίσιν, θρόνοι ἐπὶ
οἶκον Δαυΐδ, ο — Ἐν Ιερουσαλὴμ ἱδρύνθησαν θρός
ναι βασιλικοὶ εἰς τὰ κρίνειν τὸ Ἰσραὴλ ἔνθα ἦσαν τοῦ
Δαυΐδ τὰ ἀνάκτορα.
)
• Ερωτήσατε δὴ τὰ εἰς εἰρήνην τῇ Ἱερουσαλήμ
καὶ εὐθηνία τοῖς ἀγαπῶσί σε. 1 — Προσαγορεύσατε
δὴ τὴν Ἱερουσαλὴμ τὰ εἰρηνικά, τουτέστιν εἴπατε
αὐτῇ, Εἰρήνη σοι, καὶ εὐπραγία μή μόνον τοῖς πολ
λίταις σου, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τῶν πέριξ ἐθνῶν τοῖς εἰμήνην ἔχουσι μετὰ σοῦ. Ταῦτα δὲ πάντα προφητείαι.
• Γενέσθω δὴ εἰρήνη ἐν τῇ δυνάμει σου. Δύο
ναμιν λέγει τους στρατιώτας, οἷς εἰρήνην τὸ μὴ
ἔχειν πολέμιον.
• Καὶ εὐθηνία ἐν ταῖς πυργοβάρεσί σου.» Eπραγία καὶ πλοῦτος τῶν πυργωμάτων ἡ ὀχυρότης.
• ῎Ενεκα τῶν ἀδελφῶν μου καὶ τῶν πλησίων
μου ἐλάλουν δὴ εἰρήνην περὶ σοῦ. ὁ Ο Δαυΐδ
φησι πρὸς τὴν Ἱερουσαλὴμ ὅτι διὰ τοὺς ὁμο
γενεῖ; μου Ισραηλίτας ηὐχόμην εἰρήνην ἐν σοὶ,
καὶ διὰ τὸν ἐν σοὶ ναὸν τοῦ Θεοῦ ἐξητησάμην ικε-
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΒ'.
• Πρός σε ήρα τοὺς ὀφθαλμούς μου τὸν κατο:-
κοῦντα ἐν τῷ οὐρανῷ.» - Τὸ εὐκτικὴν ἀντὶ μέλλον
τος ὁριστικοῦ. Καὶ οὗτοι δὲ ἔτι ὁδευόντων οἱ λέγοι.
• Οτι ἐπὶ πολὺ ἐπλήσθημεν ἐξουδενώσεως.»
Εἰς μακρὰν ὠνείδισαν μεγάλως καὶ ἐφαύλισαν ἡμᾶς
οἱ αἰχμαλωτεύσαντες.
• Ἐπὶ πλεῖον ἐπλήσθη ἡ ψυχή ἡμῶν.» - Της
εἰρημένης ἐξουδενώσεως.
«Τὸ ὄνειδος τοῖς εὐθηνοῦσι, καὶ ἐξουδένωσις τοῖς
ὑπερηφάνοις. ο - Αντιστραφείη δηλονότι.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΓ'.
• Εἰ μὴ ὅτι Κύριος ἦν ἐν ἡμῖν, εἰπάτω δὴ Ἰσ
ραήλ· εἰ μὴ ὅτι Κύριος ἦνὲν ἡμῖν ἐν τῷ ἐπαναστῆναι
ἀνθρώπους ἐφ' ἡμᾶς.» — Ταῦτα ἤδη ἐπανελθόντων
εἰς τὴν πατρίδα τὰ βήματα, ὅτε τὰ πλησιόχωρα.
ἔθνη φθόνῳ κινούμενα επεστράτευσαν αὐτοῖς, μή
πω κτισθείσης τῆς Ἱερουσαλήμ.
«Αρα τὸ ὕδωρ ἂν κατεπόντισεν ἡμᾶς.» — Υδωρ
λέγει τὴν ῥύμην αὐτῶν καὶ σφοδρὰν κίνησιν.
• Χείμαρρον διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν.» – Την
ἄτακτον φορὰν αὐτῶν διαφύγομεν.
• Αρα διῆλθεν ἡ ψυχὴ ἡμῶν τὸ ὕδωρ τὸ ἀνυπόστατον. - Οντως διεφύγομεν τὴν ῥύμην αὐτῶν,
τὴν ἀνυπόστατον.
• Η παγὶς συνετρίβη, καὶ ἡμεῖς ἐῤῥύσθημεν.»
Παγίδα λέγει τὰς ἐνέδρας καὶ μηχανάς,
• Η βοήθεια ἡμῶν ἐν ὀνόματι Κυρίου, του ποιή
σαντὸς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν, κα Ούχ όπλοις
ἐβοηθήθημεν, ἀλλὰ τῇ ἐπικλήσει τοῦ ἀληθινοῦ
Θεοῦ.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΔ'.
• Οἱ πεποιθότες ἐπὶ Κύριον ὡς ὄρος Σιών.»
Ως τὸ ὄρος Σιὼν ὑπάρχουσιν, ἀσφαλεῖς δηλονότι
καὶ ἀπερίτρεπτοι.
• Οὐ σαλευθήσεται εἰς τὸν αἰῶνα ὁ κατοικῶν
Ἱερουσαλήμ. ο - Οὐ περιτραπήσεται πᾶς ὁ κατοικῶν ἐν Ἱερουσαλήμ παρ' ὅλον ἀφωρισμένον αἰ-
· ῶνα.
• Ορη κύκλῳ αὐτῆς· καὶ ὁ Κύριος κύκλῳ τοῦ
λαοῦ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.»
῎Εχει μὲν καὶ τὴν ἀπὸ τῶν πέριξ ὀρέων ἀσφάλεια»,
ἔχει δὲ καὶ τὴν ἀπὸ Θεοῦ φυλακήν.
• Οτι οὐκ ἀφήσει Κύριος τὴν ῥάβδον τῶν ἁμαρ
τωλῶν ἐπὶ τὸν κλῆρον τῶν δικαίων. Αἰτίαν λέ
γει τῆς ἐκ Θεοῦ φυλακῆς ἁμαρτωλοὺς δέ φησ
τοὺς ἀσεβεῖς καὶ παρανόμους ὁποῖοί εἰσι πρώτως
οἱ δαίμονες· ῥάβδον δὲ τὴν βασιλείαν ἢ τὰ ὅπλα
δικαίους δὲ τοὺς ἐν νόμῳ βιοῦντας.
«Όπως ἂν μὴ ἐκτείνωσιν οἱ δίκαιοι ἐν ἀνομίαις
χεῖρας αὐτῶν.» Ἵνα τοιαύτης ἀπολαύοντες
παρὰ Θεοῦ φυλακῆς μὴ ἄψωνται παρανομίας, ἀλλὰ
θεραπεύωσι τὸν εὐεργέτην.
• Αγάθυνον, Κύριε, τοῖς ἀγαθοῖς καὶ τοῖς εὐθέσι
τῇ καρδίᾳ. ο - ᾿Αγαθὰ ποίησον.
• Τοὺς δὲ ἐκκλίνοντας εἰς τὰς στραγγαλιας ἀπά
col. 1595–1596page 535 of 548
PG 142:1595ξει Κύριος μετά τῶν ἐργαζομένων τὴν ἀνομίαν.» σπουδαζόμενα, ἀλλὰ καὶ διάδοχοι ἔσονται υἱοὶ κλη 'Απάξει εἰς κόλασιν ὁμοίως τοῖς παρανόμοις. ρος Θεοῦ χρηματίζοντες διὰ τὴν εὐσέβειαν. Στραγγαλιὰς δὲ λέγε: τὰς σκολιότητας. Εἰρήνη ἐπὶ Ισραήλ. 1 - Είη δηλονότι. Αρμόζει δὲ μᾶλλον ὁ ψαλμὸς τοῖς κατοικοῦσι τὴν ὑψηλὴν καὶ ἀκαθαίρετον Ἐκκλησίαν, ἧς κύκλῳ οἱ ὑψηλοὶ διδά σκαλοι τειχίζοντες αὐτὴν καὶ φυλάσσοντες, καὶ ὁ Χριστὸς κύκλῳ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ. ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΕ. Ἐν τῷ ἐπιστρέψαι Κύριον τὴν αἰχμαλωσίαν Σιών, ἐγενήθημεν ὡσεὶ παρακεκλημένοι. ο - Επι στραφέντες ὑπὸ Κυρίου εἰς τὴν πατρίδα ἡμεῖς οἱ αἰχμάλωτοι της Σιών, εγενόμεθα λίαν εύθυμοι. Ιδού ή κληρονομία Κυρίου, υἱοὶ ὁ μισθὸς τοῦ καρπού τῆς γαστρός. ο - Ο μισθός, ήγουν ἡ ἀγαθὴ τῆς ἀρετῆς, ἡ ἀπὸ τῆς καρπογονίας τῆς γαστρός δοθεῖσα. Ωσεί βέλη ἐν χειρὶ δυνατοῦ, οὕτως υἱοὶ τῶν ἐκτετιναγμένων.» Ως τὰ βέλη ἐν τῇ χειρὶ τοῦ δυνατοῦ φαίνονται φοβερὰ διὰ τὴν ἐκείνων ρώμην, οὕτω καὶ οἱ υἱοὶ τῶν ἐκτετιναγμένων ἐκ τῆς αἰχ μαλωσίας ἔσονται φοβεροὶ τοῖς ἐχθροῖς διὰ τὴν ἁμα χον ἰσχὺν τοῦ Θεοῦ. Τοιοῦτοι δὲ οἱ κατὰ πνεῦμα υἱο, τῶν ἀπὸ τῆς αἰχμαλωσίας τῶν δαιμόνων ἐχε τετιναγμένων διδασκάλων ἡμῶν, φοβερος τοῖς δαί Τότε επληρώθη χαρᾶς τὸ στόμα ἡμῶν, καὶ ἡ γλῶσσα ἡμῶν ἀγαλλιάσεως. ο μοσιν. Χαρμοσύνων ῥη μάτων, δηλούντων τὴν χαρὰν τῆς ψυχῆς. Τότε ἐροῦσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν· Ἐμεγάλυνε Κύ ριος τοῦ ποιῆσαι μετ' αὐτῶν.» Τότε ἐροῦσι τὰ ἔθνη, Μεγάλα ειργάσατο ὁ Κύριος διὰ τοῦ ποιήσαι ἔλεος μετ' αὐτῶν. Ἐμεγάλυνε Κύριος τοῦ ποιῆσαι μεθ᾿ ἡμῶν. Ναὶ καὶ ὄντως ἐμεγαλούργησεν ὁ Θεός, ὡς τὰ ἔθνη φασίν. Επίστρεψον, Κύριε, τὴν αἰχμαλωσίαν ἡμῶν ὡς χειμάρρους ἐν τῷ νότῳ.» "Απαντας μὲν ὁ Κύριος τοὺς Ἰουδαίους ἐπανελθεῖν ἐκέλευσεν εἰς Ἱε ρουσαλήμ· ἀλλὰ πολλοὶ τὴν ἐν Βαβυλῶνι παροικίαν μοχθηρία γνώμης προέκριναν, οὓς τὸν Κύριον ἐπι στρέψει μετὰ πολλῆς ῥύμης, ὡς τοὺς χειμάρρους βύακας, διὰ τοῦ ἀμβροφόρου νότου, οἱ ἐπανελθόντες ε καθικετεύουσιν. Οἱ σπείροντες ἐν δάκρυσιν, ἐν ἀγαλλιάσει θεω ριοῦσι. ν - Φησὶν ὁ Δαυΐδ·. Οἱ μετά δακρύων θεόθεν τὴν σωτηρίαν αἰτοῦντες ἐν χαρᾷ τὸ αἴτημα δέχονται. ο Πορευόμενοι επορεύοντο καὶ ἔκλαιον βάλλοντες τὰ σπέρματα αὐτῶν.» — Ἀπὸ τοῦ καθολικοῦ μετέ η πρὸς τὸ μερικόν, 'Απερχόμενοι, λέγων, εἰς Βα βυλῶνα οι αιχμάλωτοι, ἐπορεύοντο μετὰ κλαυθμού θεόθεν αὐτοῦντες τὴν τῆς αἰχμαλωσίας ἀπαλλαγήν. Επανερχόμενοι δὲ ἐκεῖθεν, ἥξουσιν ἐν ἀγαλλιάσει, τοὺς καρποὺς τῶν μετὰ θρήνου δεήσεων κομιζόμε ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΓ'. Τὸν Εάν μὴ Κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον.» ναὸν καὶ τὴν πόλιν ἀρξάμενοι κτίζειν οἱ ἀπὸ τῆς αἰχμαλωσίας ἀνασωθέντες, ἐκωλύοντο παρὰ τῶν γειτονούντων ἐθνῶν ἄχρι καὶ τεσσαρακονταετίας, οἷς ὁ Προφήτης ἐπὶ τὸν Θεὸν καταφεύγειν σπεύδει, καὶ μὴ θαῤῥεῖν τῇ οἰκεία σπουδή.. Εἰς μάτην εκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες.» Λοιπὸν ᾧ μηδὲ τὸν ἄρτον χωρὶς ὀδύνης ἐσθίετε εἰς μάτην ὑμῖν γίνεται τὸ ὀρθρίζειν εἰς τὴν οἰκοδομὴν καὶ ἐγείρεσθαι εὐθὺς μετὰ τὸ καθῆσθαι καὶ ταχύνειν ἐπὶ τὸ ἔργον. Οταν δῷ τοῖς ἀγαπητοῖς αὐτοῦ ὕπνον. ν Οταν ὁ Θεὸς δῷ τοῖς ἡγαπημένοις ὑπ' αὐτοῦ ἄνε σιν καὶ ἀμεριμνίαν, οὐ μόνον ἀπαρτισθήσονται τα Μακάριος δς πληρώσει τὴν ἐπιθυμίαν αὐτοῦ ἐξ αὐτῶν.» Ἐξ αὐτῶν προειρημένων, τῆς ἀμερι νίας, τῆς εὐπαιδίας καὶ τῶν ἄλλων. Οὐ καταισχυνθήσονται ὅταν λαλῶσι τοῖς ἐχθροῖς αὐτῶν ἐν πύλῃ. ο - Οι πληρώσαντες τὴν ἐπιθυ. μίαν αὐτῶν ἐξ ὧν εἴρηται. Εθος δὲ ἦν πρὸ τῶν πυλῶν τῆς πόλεως διαλέγεσθαι τοῖς τῶν ἐχθρῶν ἀγγελιαφόροις. Πύλαι δὲ τῆς ἄνω πόλεως αἱ ἐκκλησίαι, καὶ ἐχθροὶ οἱ ἑτερόδοξοι. ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΖ'. Μακάριοι πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον. Κἂν δοῦλοι, κἂν βάρβαροι, κἂν ἀνάπηροι. Οι πορευόμενοι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ.» γὰρ ἐν ἀληθείᾳ τὸν Θεὸν φοβούμενος τὰς αὐτοῦ της ρεῖ ἐντολάς. Τούς πόνους τῶν καρπῶν σου φάγεσαι. ο Πρὸς τὸν φοβούμενον τὸν Θεὸν τρέπει τὸν λόγου. Καρποὺς δὲ τὰς χεῖράς φησιν, ἐκ μέρους τὸ πᾶν μέρος δὲ τῆς χειρὸς ὁ καρπός. Λέγει γοῦν, ὅτι τὰς πράξεις κερδανείς. Η γυνή σου ὡς ἄμπελος εὐθηνοῦσα ἐν ταῖς κλ τεσι τῆς οἰκίας σου. Ἡ γυνή σου εύθηνοῦσα τέκνοις, ὡς ἄμπελος βότρυσι. Τοῖς μὲν οὖν σωματ τικῶς Ἰουδαίοις εὐκταῖα καταλλήλως ἀγαθὰ τὰ στ ματικά· τῷ δὲ πνευματικῷ Ἰσραήλ γυνὴ μὲν ναι ἡ σύζυγος ψυχή, κομῶσα ταῖς ἀρεταῖς, οἰκία δὲ τὸ σῶμα, υἱοὶ δὲ οἱ τῆς θεοσεβείας μιμηταὶ καὶ διάδοχοι, θάλλοντες ἐν αὐξήσει πνευματικής ηλικίας καὶ κυκλοῦντες αὐτὸν διδάσκοντα καὶ ἐ σθίοντα τοῖς ἐδέ Ο σμασι λογικοῖς. Ἰδοὺ οὕτως εὐλογηθήσεται ἄνθρωπος ὁ φοβούμενος τὸν Κύριον. Εὐλογίαν τὴν χάριν καὶ εὐεργεσίαν φησὶν ὡς εὐφημίας ἀξίαν. Ευλογήσαι σε Κύριος ἐκ Σιών· καὶ ἴδοις τὰ ἀγα θὰ Ἱερουσαλὴμ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου. Η Επαινέσαι χαριτῶσαι ἐξ οὐρανοῦ. Καὶ ἴδοις υἱοὺς τῶν υἱῶν σου. ἄνω Ἱερουσαλὴμ & ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδεν. ᾿Αγαθὰ τῆς Εἰρήνη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ. ο – Εἰρήνη ἐπὶ τὸν πνευματικὸν Ισραήλ τὸ τῆς ψυχῆς πρὸς ἑαυτὴν ἀστασίαστον. ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΗ. Πλεονάκις επολέμησαν με ἐκ νεότητός μου. Πεσσώπῳ τοῦ λαοῦ ταῦτα πολλάκις πολεμηθέν
ξει Κύριος μετά τῶν ἐργαζομένων τὴν ἀνομίαν.» σπουδαζόμενα, ἀλλὰ καὶ διάδοχοι ἔσονται υἱοὶ κλη
-- 'Απάξει εἰς κόλασιν ὁμοίως τοῖς παρανόμοις. ρος Θεοῦ χρηματίζοντες διὰ τὴν εὐσέβειαν.
Στραγγαλιὰς δὲ λέγε: τὰς σκολιότητας.
».
• Εἰρήνη ἐπὶ Ισραήλ. 1 - Είη δηλονότι. Αρμόζει
δὲ μᾶλλον ὁ ψαλμὸς τοῖς κατοικοῦσι τὴν ὑψηλὴν καὶ
ἀκαθαίρετον Ἐκκλησίαν, ἧς κύκλῳ οἱ ὑψηλοὶ διδάσκαλοι τειχίζοντες αὐτὴν καὶ φυλάσσοντες, καὶ ὁ
Χριστὸς κύκλῳ τοῦ λαοῦ αὐτοῦ.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΕ.
• Ἐν τῷ ἐπιστρέψαι Κύριον τὴν αἰχμαλωσίαν
Σιών, ἐγενήθημεν ὡσεὶ παρακεκλημένοι. ο - Επι
στραφέντες ὑπὸ Κυρίου εἰς τὴν πατρίδα ἡμεῖς οἱ
αἰχμάλωτοι της Σιών, εγενόμεθα λίαν εύθυμοι.
• Ιδού ή κληρονομία Κυρίου, υἱοὶ ὁ μισθὸς τοῦ
καρπού τῆς γαστρός. ο - Ο μισθός, ήγουν ἡ
ἀγαθὴ τῆς ἀρετῆς, ἡ ἀπὸ τῆς καρπογονίας τῆς
γαστρός δοθεῖσα.
• Ωσεί βέλη ἐν χειρὶ δυνατοῦ, οὕτως υἱοὶ τῶν
ἐκτετιναγμένων.» Ως τὰ βέλη ἐν τῇ χειρὶ τοῦ
δυνατοῦ φαίνονται φοβερὰ διὰ τὴν ἐκείνων ρώμην,
οὕτω καὶ οἱ υἱοὶ τῶν ἐκτετιναγμένων ἐκ τῆς αἰχ
μαλωσίας ἔσονται φοβεροὶ τοῖς ἐχθροῖς διὰ τὴν ἁμα
χον ἰσχὺν τοῦ Θεοῦ. Τοιοῦτοι δὲ οἱ κατὰ πνεῦμα
υἱο, τῶν ἀπὸ τῆς αἰχμαλωσίας τῶν δαιμόνων ἐχε
τετιναγμένων διδασκάλων ἡμῶν, φοβερος τοῖς δαί
• Τότε επληρώθη χαρᾶς τὸ στόμα ἡμῶν, καὶ ἡ
γλῶσσα ἡμῶν ἀγαλλιάσεως. ο
μοσιν.
Χαρμοσύνων ῥη
μάτων, δηλούντων τὴν χαρὰν τῆς ψυχῆς.
• Τότε ἐροῦσιν ἐν τοῖς ἔθνεσιν· Ἐμεγάλυνε Κύριος τοῦ ποιῆσαι μετ' αὐτῶν.» Τότε ἐροῦσι τὰ
ἔθνη, Μεγάλα ειργάσατο ὁ Κύριος διὰ τοῦ ποιήσαι
ἔλεος μετ' αὐτῶν.
• Ἐμεγάλυνε Κύριος τοῦ ποιῆσαι μεθ᾿ ἡμῶν.
Ναὶ καὶ ὄντως ἐμεγαλούργησεν ὁ Θεός, ὡς τὰ
ἔθνη φασίν.
• Επίστρεψον, Κύριε, τὴν αἰχμαλωσίαν ἡμῶν ὡς
χειμάρρους ἐν τῷ νότῳ.» "Απαντας μὲν ὁ
Κύριος τοὺς Ἰουδαίους ἐπανελθεῖν ἐκέλευσεν εἰς Ἱε
ρουσαλήμ· ἀλλὰ πολλοὶ τὴν ἐν Βαβυλῶνι παροικίαν
μοχθηρία γνώμης προέκριναν, οὓς τὸν Κύριον ἐπιστρέψει μετὰ πολλῆς ῥύμης, ὡς τοὺς χειμάρρους
βύακας, διὰ τοῦ ἀμβροφόρου νότου, οἱ ἐπανελθόντες ε
καθικετεύουσιν.
• Οἱ σπείροντες ἐν δάκρυσιν, ἐν ἀγαλλιάσει θεω
ριοῦσι. ν - Φησὶν ὁ Δαυΐδ·. Οἱ μετά δακρύων
θεόθεν τὴν σωτηρίαν αἰτοῦντες ἐν χαρᾷ τὸ αἴτημα
δέχονται. ο
Πορευόμενοι επορεύοντο καὶ ἔκλαιον βάλλοντες
τὰ σπέρματα αὐτῶν.» — Ἀπὸ τοῦ καθολικοῦ μετέ6η πρὸς τὸ μερικόν, 'Απερχόμενοι, λέγων, εἰς Βαβυλῶνα οι αιχμάλωτοι, ἐπορεύοντο μετὰ κλαυθμού
θεόθεν αὐτοῦντες τὴν τῆς αἰχμαλωσίας ἀπαλλαγήν.
Επανερχόμενοι δὲ ἐκεῖθεν, ἥξουσιν ἐν ἀγαλλιάσει,
τοὺς καρποὺς τῶν μετὰ θρήνου δεήσεων κομιζόμε
VOL.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΓ'.
Τὸν
• Εάν μὴ Κύριος οἰκοδομήσῃ οἶκον.»
ναὸν καὶ τὴν πόλιν ἀρξάμενοι κτίζειν οἱ ἀπὸ τῆς
αἰχμαλωσίας ἀνασωθέντες, ἐκωλύοντο παρὰ τῶν
γειτονούντων ἐθνῶν ἄχρι καὶ τεσσαρακονταετίας,
οἷς ὁ Προφήτης ἐπὶ τὸν Θεὸν καταφεύγειν σπεύδει,
καὶ μὴ θαῤῥεῖν τῇ οἰκεία σπουδή..
• Εἰς μάτην εκοπίασαν οἱ οἰκοδομοῦντες.»
Λοιπὸν ᾧ μηδὲ τὸν ἄρτον χωρὶς ὀδύνης ἐσθίετε εἰς
μάτην ὑμῖν γίνεται τὸ ὀρθρίζειν εἰς τὴν οἰκοδομὴν
καὶ ἐγείρεσθαι εὐθὺς μετὰ τὸ καθῆσθαι καὶ ταχύνειν
ἐπὶ τὸ ἔργον.
• Οταν δῷ τοῖς ἀγαπητοῖς αὐτοῦ ὕπνον. ν -
Οταν ὁ Θεὸς δῷ τοῖς ἡγαπημένοις ὑπ' αὐτοῦ ἄνε
σιν καὶ ἀμεριμνίαν, οὐ μόνον ἀπαρτισθήσονται τα
• Μακάριος δς πληρώσει τὴν ἐπιθυμίαν αὐτοῦ ἐξ
αὐτῶν.» Ἐξ αὐτῶν προειρημένων, τῆς ἀμερι
νίας, τῆς εὐπαιδίας καὶ τῶν ἄλλων.
• Οὐ καταισχυνθήσονται ὅταν λαλῶσι τοῖς ἐχθροῖς
αὐτῶν ἐν πύλῃ. ο - Οι πληρώσαντες τὴν ἐπιθυ.
μίαν αὐτῶν ἐξ ὧν εἴρηται. Εθος δὲ ἦν πρὸ τῶν
πυλῶν τῆς πόλεως διαλέγεσθαι τοῖς τῶν ἐχθρῶν ἀγ
γελιαφόροις. Πύλαι δὲ τῆς ἄνω πόλεως αἱ ἐκκλησίαι,
καὶ ἐχθροὶ οἱ ἑτερόδοξοι.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΖ'.
• Μακάριοι πάντες οἱ φοβούμενοι τὸν Κύριον.
Κἂν δοῦλοι, κἂν βάρβαροι, κἂν ἀνάπηροι.
• Οι πορευόμενοι ἐν ταῖς ὁδοῖς αὐτοῦ.»
'0.
γὰρ ἐν ἀληθείᾳ τὸν Θεὸν φοβούμενος τὰς αὐτοῦ της
ρεῖ ἐντολάς.
• Τούς πόνους τῶν καρπῶν σου φάγεσαι. ο -
Πρὸς τὸν φοβούμενον τὸν Θεὸν τρέπει τὸν λόγου.
Καρποὺς δὲ τὰς χεῖράς φησιν, ἐκ μέρους τὸ πᾶν
μέρος δὲ τῆς χειρὸς ὁ καρπός. Λέγει γοῦν, ὅτι τὰς
πράξεις κερδανείς.
• Η γυνή σου ὡς ἄμπελος εὐθηνοῦσα ἐν ταῖς κλ
τεσι τῆς οἰκίας σου. Ἡ γυνή σου εύθηνοῦσα
τέκνοις, ὡς ἄμπελος βότρυσι. Τοῖς μὲν οὖν σωματ
τικῶς Ἰουδαίοις εὐκταῖα καταλλήλως ἀγαθὰ τὰ στ
ματικά· τῷ δὲ πνευματικῷ Ἰσραήλ γυνὴ μὲν ναι
ἡ σύζυγος ψυχή, κομῶσα ταῖς ἀρεταῖς, οἰκία δὲ τὸ
σῶμα, υἱοὶ δὲ οἱ τῆς θεοσεβείας μιμηταὶ καὶ διάδο
χοι, θάλλοντες ἐν αὐξήσει πνευματικής ηλικίας καὶ
κυκλοῦντες αὐτὸν διδάσκοντα καὶ ἐ σθίοντα τοῖς ἐδέΟ σμασι λογικοῖς.
• Ἰδοὺ οὕτως εὐλογηθήσεται ἄνθρωπος ὁ φοβού
μενος τὸν Κύριον. Εὐλογίαν τὴν χάριν καὶ εὐεργεσίαν φησὶν ὡς εὐφημίας ἀξίαν.
Ευλογήσαι σε Κύριος ἐκ Σιών· καὶ ἴδοις τὰ ἀγα
θὰ Ἱερουσαλὴμ πάσας τὰς ἡμέρας τῆς ζωῆς σου. Η
· Επαινέσαι χαριτῶσαι ἐξ οὐρανοῦ.
• Καὶ ἴδοις υἱοὺς τῶν υἱῶν σου.
ἄνω Ἱερουσαλὴμ & ὀφθαλμὸς οὐκ εἶδεν.
᾿Αγαθὰ τῆς
• Εἰρήνη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ. ο – Εἰρήνη ἐπὶ τὸν
πνευματικὸν Ισραήλ τὸ τῆς ψυχῆς πρὸς ἑαυτὴν
ἀστασίαστον.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΗ.
• Πλεονάκις επολέμησαν με ἐκ νεότητός μου.
- Πεσσώπῳ τοῦ λαοῦ ταῦτα πολλάκις πολεμηθέν-
col. 1597–1598page 536 of 548
PG 142:1597της παρὰ τῶν πλησιοχώρων ἐθνῶν. Νεότητα δὲ λέδιὰ τοῦ εἰπεῖν, ο ᾿Απὸ φυλακῆς πρωίας μέχρι νυ γει τὴν ἀρχὴν τῆς ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπανόδου. Εἰπάτω δὴ Ἰσραήλ.» — Εἰπάτω διαρρήδην, ὅπως γνῶσι πάντες ἀφ' οίων κινδύνων ἐῤῥύσατο ἡμᾶς ὁ Θεός. κτός· ο ὅλης δηλονότι, καὶ πάλιν ἐπαναγαγεῖν ἀπὸ φυλακῆς πρωίας καὶ εἰς τὸ ἑξῆς δηλαδή. Ότι παρὰ τῷ Κυρίῳ τὸ ἔλεος και πολλή παρ αὐτῷ λύτρωσις.» - Πηγὴ γὰρ οὗτος ὑπάρχει λυ Καὶ γὰρ οὐκ ἠδυνήθησάν μοι. Οὐκ ἴσχυτρώσεως. σαν ἐν ἐμοί.. Ἐπὶ τοῦ νώτου μου ἐτέκταινον οἱ ἁμαρτωλοί. Οὐ μόνον φανερῶς, ἀλλὰ καὶ ἀφανῶς κατεσκεύ αξον μηχανὰς καὶ ἐπιβουλὰς ἐπ' ἐμοί. Ἐμάκρυναν τὴν ἀνομίαν αὐτῶν.» — Επί ματ κρὸν χρόνον ἐπολέμουν μοι. Κύριος δίκαιος συνέκοψεν αὐχένας ἁμαρτωλῶν. Κατέβαλε τὴν ὑψαυχενίαν τῶν ἀδίκως πολεμούν των ἐπικρατεστέρους ποιήσας ἡμᾶς. Αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἀποστραφήτωσαν εἰς τὰ ὀπίσω πάντες οἱ μισοῦντες Σιών.» Αρμόζει τὰ τοῦ ψαλμοῦ, καὶ περὶ τῆς Ἐκκλησίας λέγεσθαι τῶν πιστῶν. Γενηθήτωσαν ώσει χόρτος δωμάτων.» - Εύμα ραντότατος γὰρ οὗτος. Οὗ οὐκ ἐπλήρωσε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ὁ θερίζων, καὶ τὸν κόλπον αὐτοῦ ὁ τὰ δράγματα συλλέγων. Ηγουν ὖν οὐκ ἐθέρισε τις ὡς προδιαφθαρθέν Καὶ οὐκ εἶπον οἱ παράγοντες Εὐλογία Κυρίου ἐφ' ὑμᾶς.» — - Καὶ ἐφ' οὗ χόρτου οὐκ εὐλόγησαν τοὺς θερίζοντας οι παροδεύοντες, ὡς ἔθος ἐν τῷ θεα ρισμῷ, τοῦ ὠρίμου χόρτου καὶ καρποφόρου. Εὐλογήκαμεν ὑμᾶς ἐν ὀνόματι Κυρίου.» - Και η οὗτος τῶν παροδευόντων ὁ λόγος, Εὐλογίαν, λεγόν των, ᾐνιξάμεθα ὑμῖν ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαι τὸν Κύ ριον. ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΘ'. Εκ βαθέων ἐκέκραξα σοι, Κύριε, Κύριε, εἰσά κουσον τῆς φωνῆς μου.» – 'Εκ βάθους καρδίας, οὐκ ἐξ ἄκρων χειλέων. Ἐὰν ἀνομίας παρατηρήσῃς, Κύριε, τίς όπου στήσεται; - - Ἐὰν ἀνομίας πάσας ἐξετάσῃς, τις ὑπομενεῖ τὴν ἐξέτασιν ταύτην; ὅτι παρὰ σοὶ ὄνο τως ἐν σοί ἐστιν ὁ ἔλεος· διὸ μετὰ φειδοῦς ἐξετάζεις. ι Ενεκεν τοῦ ὀνόματός σου ὑπέμεινα σε, Κύριε. – Οὐ διὰ τὰ κατορθώματά μου προσεδόκησά σε Σωτῆρα, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ ἐξουδενωθῇ τὸ ὄνομά σου παρὰ τῶν πολεμίων, ὡς μὴ δυνάμενον σώζειν τὸν λαόν σου. Υπέμεινεν ἡ ψυχή μου εἰς τὸν λόγον του. Ηλπισα εἰς τὴν ὑπόσχεσίν σου, ὅτι σώσεις τοὺς εὐαρεστοῦντας σοι καὶ τοὺς μετανοοῦντας. Ηλπισεν ἡ ψυχή μου ἐπὶ τὸν Κύριον. Οὐκ εἰς ἄλλο τι τῶν ἁπάντων. Από φυλακῆς πρωΐας μέχρι νυκτὸς ἐλπισάτω Ἰσραὴλ ἐπὶ τὸν Κύριον.» Φυλακὴν πρωΐας ὀνομάζει τὸ τελευταίον τεταρτημόριον τῆς νυκτός, ὡς τὴν πρωΐαν ἤδη μηνύον, καὶ λήγον εἰς αὐτήν. Παραινεί τοίνυν ἐλπίζειν τὸν ὄντως Ἰσραὴλ ἐπὶ μόνον τὸν Κύριον παρ' ὅλην ζωήν· δεδήλωκε γὰρ τὴν κυκλοφορικήν περίοδον παντὸς ἡμερονυκτίου Καὶ αὐτὸς λυτρώσεται τὸν Ἰσραὴλ ἐκ πασῶν τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν.» Εἴπερ ὁ Ἰσραὴλ εἰς τὸ ἑξῆς εὐαρεστήσει. ΨΑΛΜΟΣ ΡΑ'. Κύριο, οὐχ ὑψώθη ἡ καρδία μου.» - Σπεύδει ὁ ψαλμὸς μὴ ἐπαίρεσθαι. Οὐδὲ ἐμετεωρίσθησαν οἱ ὀφθαλμοί μου.» Οὐκ ἀνέσπασα τὰς ἀφοῦς ἐξ ὑπερηφανίας. Οὐδὲ ἐπορεύθην ἐν μεγάλοις οὐδὲ ἐν θαυμασίοις ὑπὲρ ἐμέ. ν Οὐδὲ τοῖς ἐνδόξοις καὶ ἀξιωματι. κοῖς, ἢ τοῖς ἐπὶ πλούτῳ θαυμαζομένοις, ἐπεθύμουν συναναστρέφεσθαι, τοῖς ὑπὲρ ἐμὲ οὖσιν, ἢ νομιζομένοις. Εἰ μὴ ἐταπεινοφρόνουν, ἀλλὰ ὕψωσα την ψυχήν μου.» - Ασυνδέτως καὶ ὑπερβατῶς ἀναγνωστέον· Ἐὰν οὐκ ἤμην τα πεινόφρων, ὡς τὸ τῆς θη λῆς ἤδη ἀπεχόμενον βρέφος ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ μητέρα, ἀλλὰ ἐπήρθην, ὄντως ἀποδοίης εἰς τὴν ψυχήν μου τὴν ἀμοιβὴν τῆς ὑπάρσεως. Ελπισάτω Ἰσραὴλ ἐπὶ τὸν Κύριον ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.» - Ἐμὲ μιμούμενοι. ΨΑΛΜΟΣ ΒΛΑ'. Μνήσθητι, Κύριε, τοῦ Δαυΐδ, καὶ πάσης τῆς πραότητος αὐτοῦ. 1 — Ικετεύει ὁ ἐκ τῆς αἰχμαλωσίας ἐπανελθὼν λαός, ἀναστῆναι τὸν λαὸν, εἰ καὶ μὴ δι' αὐτοὺς, αλλά γε διὰ τὸν πρόγονον τούτων Δαυτό ᾧ ἡ πραότης εἴτουν ἀνεξικακία προσὴν κατὰ τὸ ἐξαίρετον. Ως ὤμοσε τῷ Κυρίῳ, ηύξατο τῷ Θεῷ Ἰακώβ. ο Μνήσθητι αὐτοῦ πῶς ὑπέσχηται τῷ Κυρίῳ, Οὐ μὴ ποιήσω τόδε καὶ τόδε ἕως οὗ εὕρω τόπον τῷ Κυρίῳ ἄξιον εἰς τὸ σκήνωμα αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ Ἰα κὼς, ἤτοι εἰς τὴν κιβωτόν. Ιδού ηκούσαμεν αὐτὴν ἐν Εφραθά· εὕρομεν αὐτὴν ἐν τοῖς πεδίοις τοῦ δρυμοῦ.» - Τοῦ Ἐφραθά οἶκος δηλονότι καλεῖται ἡ Βηθλεὲμ, φέρουσα τοῦ προκατασχόντος ὄνομα. Φησὶν οὖν, ὅτι ἐζήλωσεν ὁ Δαυΐδ, καὶ ἐζήτει τόπον κατοικίαν τῇ κιβωτῷ, τουτ έστι ναόν· ἐπειδὴ ἠκούσαμεν ἀπὸ τῶν Γραφῶν ἐνεχθῆναι αὐτὴν εἰς τὴν Βηθλεέμ, καὶ πάλιν εὔρο μὲν ἀπὸ τῶν Γραφών αυλιζομένην αὐτὴν ἐν τοῖς πεδίοις τοῦ δρυμοῦ, καὶ τῇδε κἀκεῖσε περιφερομένην, διὰ τὸ μὴ εἶναι τόπον ἀφωρισμένον αὐτῇ. Εἰσελευσώμεθα εἰς τὰ σκηνώματα αὐτοῦ· προσε κυνήσωμεν εἰς τὸν τόπον οὗ ἔστησαν οἱ πόδες αὐτ τοῦ. 1 -- Προφητεῖαι ταῦτα, ὅτι ἀναστήσεται ὁ λαὸς, καὶ εἰσελεύσονται καὶ προσκυνήσουσι καὶ λατρεύσουσιν ὡς τὸ πρότερον. Εἰσὶ δὲ καὶ τοῦ Χρισ στοῦ σκηνώματα οἱ ἐν Παλαιστίνῃ τόποι. Τόπος δὲ ὅπου ἔστησαν οἱ πόδες αὐτοῦ, ὁ σταυρός. Ανάστηθι, Κύριε, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου, σε καὶ ἡ κιβωτὸς τοῦ ἁγιάσματο; σου.» - Εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου, τουτέστιν εἰς τὸν ναόν σου, ήγουν
της παρὰ τῶν πλησιοχώρων ἐθνῶν. Νεότητα δὲ λέ- διὰ τοῦ εἰπεῖν, ο ᾿Απὸ φυλακῆς πρωίας μέχρι νυγει τὴν ἀρχὴν τῆς ἀπὸ Βαβυλῶνος ἐπανόδου.
• Εἰπάτω δὴ Ἰσραήλ.» — Εἰπάτω διαρρήδην,
ὅπως γνῶσι πάντες ἀφ' οίων κινδύνων ἐῤῥύσατο
ἡμᾶς ὁ Θεός.
κτός· ο ὅλης δηλονότι, καὶ πάλιν ἐπαναγαγεῖν ἀπὸ
φυλακῆς πρωίας καὶ εἰς τὸ ἑξῆς δηλαδή.
• Ότι παρὰ τῷ Κυρίῳ τὸ ἔλεος και πολλή παρ
αὐτῷ λύτρωσις.» - Πηγὴ γὰρ οὗτος ὑπάρχει λυ-
• Καὶ γὰρ οὐκ ἠδυνήθησάν μοι. Οὐκ ἴσχυ- τρώσεως.
σαν ἐν ἐμοί..
• Ἐπὶ τοῦ νώτου μου ἐτέκταινον οἱ ἁμαρτωλοί.
Οὐ μόνον φανερῶς, ἀλλὰ καὶ ἀφανῶς κατεσκεύ
αξον μηχανὰς καὶ ἐπιβουλὰς ἐπ' ἐμοί.
• Ἐμάκρυναν τὴν ἀνομίαν αὐτῶν.» — Επί ματ
κρὸν χρόνον ἐπολέμουν μοι.
• Κύριος δίκαιος συνέκοψεν αὐχένας ἁμαρτωλῶν.
· Κατέβαλε τὴν ὑψαυχενίαν τῶν ἀδίκως πολεμούν
των ἐπικρατεστέρους ποιήσας ἡμᾶς.
• Αἰσχυνθήτωσαν καὶ ἀποστραφήτωσαν εἰς τὰ
ὀπίσω πάντες οἱ μισοῦντες Σιών.» Αρμόζει τὰ
τοῦ ψαλμοῦ, καὶ περὶ τῆς Ἐκκλησίας λέγεσθαι τῶν
πιστῶν.
• Γενηθήτωσαν ώσει χόρτος δωμάτων.» - Εύμα
ραντότατος γὰρ οὗτος.
• Οὗ οὐκ ἐπλήρωσε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ὁ θερίζων,
καὶ τὸν κόλπον αὐτοῦ ὁ τὰ δράγματα συλλέγων.
— Ηγουν ὖν οὐκ ἐθέρισε τις ὡς προδιαφθαρθέν-
• Καὶ οὐκ εἶπον οἱ παράγοντες Εὐλογία Κυρίου
ἐφ' ὑμᾶς.» — - Καὶ ἐφ' οὗ χόρτου οὐκ εὐλόγησαν
τοὺς θερίζοντας οι παροδεύοντες, ὡς ἔθος ἐν τῷ θεα
ρισμῷ, τοῦ ὠρίμου χόρτου καὶ καρποφόρου.
• Εὐλογήκαμεν ὑμᾶς ἐν ὀνόματι Κυρίου.» - Και η
οὗτος τῶν παροδευόντων ὁ λόγος, Εὐλογίαν, λεγόντων, ᾐνιξάμεθα ὑμῖν ἐν τῷ ἐπικαλεῖσθαι τὸν Κύ
ριον.
ΨΑΛΜΟΣ ΡΚΘ'.
• Εκ βαθέων ἐκέκραξα σοι, Κύριε, Κύριε, εἰσάκουσον τῆς φωνῆς μου.» – 'Εκ βάθους καρδίας, οὐκ
ἐξ ἄκρων χειλέων.
• Ἐὰν ἀνομίας παρατηρήσῃς, Κύριε, τίς όπου
στήσεται; - - Ἐὰν ἀνομίας πάσας ἐξετάσῃς, τις
ὑπομενεῖ τὴν ἐξέτασιν ταύτην; ὅτι παρὰ σοὶ ὄνο
τως ἐν σοί ἐστιν ὁ ἔλεος· διὸ μετὰ φειδοῦς ἐξετάζεις.
ι Ενεκεν τοῦ ὀνόματός σου ὑπέμεινα σε, Κύριε.
– Οὐ διὰ τὰ κατορθώματά μου προσεδόκησά σε
Σωτῆρα, ἀλλ᾽ ἵνα μὴ ἐξουδενωθῇ τὸ ὄνομά σου παρὰ
τῶν πολεμίων, ὡς μὴ δυνάμενον σώζειν τὸν λαόν
σου.
• Υπέμεινεν ἡ ψυχή μου εἰς τὸν λόγον του.
Ηλπισα εἰς τὴν ὑπόσχεσίν σου, ὅτι σώσεις τοὺς
εὐαρεστοῦντας σοι καὶ τοὺς μετανοοῦντας.
• Ηλπισεν ἡ ψυχή μου ἐπὶ τὸν Κύριον. Οὐκ
εἰς ἄλλο τι τῶν ἁπάντων.
• Από φυλακῆς πρωΐας μέχρι νυκτὸς ἐλπισάτω
Ἰσραὴλ ἐπὶ τὸν Κύριον.» Φυλακὴν πρωΐας
ὀνομάζει τὸ τελευταίον τεταρτημόριον τῆς νυκτός,
ὡς τὴν πρωΐαν ἤδη μηνύον, καὶ λήγον εἰς αὐτήν.
Παραινεί τοίνυν ἐλπίζειν τὸν ὄντως Ἰσραὴλ ἐπὶ
μόνον τὸν Κύριον παρ' ὅλην ζωήν· δεδήλωκε γὰρ
τὴν κυκλοφορικήν περίοδον παντὸς ἡμερονυκτίου
• Καὶ αὐτὸς λυτρώσεται τὸν Ἰσραὴλ ἐκ πασῶν
τῶν ἀνομιῶν αὐτῶν.» Εἴπερ ὁ Ἰσραὴλ εἰς τὸ
ἑξῆς εὐαρεστήσει.
• Κύριο, οὐχ ὑψώθη ἡ καρδία μου.» - Σπεύδει
ὁ ψαλμὸς μὴ ἐπαίρεσθαι.
• Οὐδὲ ἐμετεωρίσθησαν οἱ ὀφθαλμοί μου.»
Οὐκ ἀνέσπασα τὰς ἀφοῦς ἐξ ὑπερηφανίας.
• Οὐδὲ ἐπορεύθην ἐν μεγάλοις οὐδὲ ἐν θαυμασίοις
ὑπὲρ ἐμέ. ν Οὐδὲ τοῖς ἐνδόξοις καὶ ἀξιωματι.
κοῖς, ἢ τοῖς ἐπὶ πλούτῳ θαυμαζομένοις, ἐπεθύμουν
συναναστρέφεσθαι, τοῖς ὑπὲρ ἐμὲ οὖσιν, ἢ νομιζο
μένοις.
• Εἰ μὴ ἐταπεινοφρόνουν, ἀλλὰ ὕψωσα την ψυχήν
μου.» - Ασυνδέτως καὶ ὑπερβατῶς ἀναγνω
στέον· Ἐὰν οὐκ ἤμην τα πεινόφρων, ὡς τὸ τῆς θη
λῆς ἤδη ἀπεχόμενον βρέφος ἐπὶ τὴν ἑαυτοῦ μητέρα,
ἀλλὰ ἐπήρθην, ὄντως ἀποδοίης εἰς τὴν ψυχήν μου
τὴν ἀμοιβὴν τῆς ὑπάρσεως.
• Ελπισάτω Ἰσραὴλ ἐπὶ τὸν Κύριον ἀπὸ τοῦ
νῦν καὶ ἕως τοῦ αἰῶνος.» - Ἐμὲ μιμούμενοι.
ΨΑΛΜΟΣ ΒΛΑ'.
• Μνήσθητι, Κύριε, τοῦ Δαυΐδ, καὶ πάσης τῆς
πραότητος αὐτοῦ. 1 — Ικετεύει ὁ ἐκ τῆς αἰχμα
λωσίας ἐπανελθὼν λαός, ἀναστῆναι τὸν λαὸν, εἰ καὶ
μὴ δι' αὐτοὺς, αλλά γε διὰ τὸν πρόγονον τούτων
Δαυτό ᾧ ἡ πραότης εἴτουν ἀνεξικακία προσὴν κατὰ
τὸ ἐξαίρετον.
Ως ὤμοσε τῷ Κυρίῳ, ηύξατο τῷ Θεῷ Ἰακώβ. ο
Μνήσθητι αὐτοῦ πῶς ὑπέσχηται τῷ Κυρίῳ, Οὐ
μὴ ποιήσω τόδε καὶ τόδε ἕως οὗ εὕρω τόπον τῷ
Κυρίῳ ἄξιον εἰς τὸ σκήνωμα αὐτοῦ τοῦ Θεοῦ Ἰακὼς, ἤτοι εἰς τὴν κιβωτόν.
• Ιδού ηκούσαμεν αὐτὴν ἐν Εφραθά· εὕρομεν
αὐτὴν ἐν τοῖς πεδίοις τοῦ δρυμοῦ.» - Τοῦ Ἐφραθὰ οἶκος δηλονότι καλεῖται ἡ Βηθλεὲμ, φέρουσα τοῦ
προκατασχόντος ὄνομα. Φησὶν οὖν, ὅτι ἐζήλωσεν ὁ
Δαυΐδ, καὶ ἐζήτει τόπον κατοικίαν τῇ κιβωτῷ, τουτ
έστι ναόν· ἐπειδὴ ἠκούσαμεν ἀπὸ τῶν Γραφῶν
ἐνεχθῆναι αὐτὴν εἰς τὴν Βηθλεέμ, καὶ πάλιν εὔρομὲν ἀπὸ τῶν Γραφών αυλιζομένην αὐτὴν ἐν τοῖς
πεδίοις τοῦ δρυμοῦ, καὶ τῇδε κἀκεῖσε περιφερομέ
νην, διὰ τὸ μὴ εἶναι τόπον ἀφωρισμένον αὐτῇ.
• Εἰσελευσώμεθα εἰς τὰ σκηνώματα αὐτοῦ· προσε
κυνήσωμεν εἰς τὸν τόπον οὗ ἔστησαν οἱ πόδες αὐτ
τοῦ. 1 -- Προφητεῖαι ταῦτα, ὅτι ἀναστήσεται ὁ
λαὸς, καὶ εἰσελεύσονται καὶ προσκυνήσουσι καὶ
λατρεύσουσιν ὡς τὸ πρότερον. Εἰσὶ δὲ καὶ τοῦ Χρισ
στοῦ σκηνώματα οἱ ἐν Παλαιστίνῃ τόποι. Τόπος δὲ
ὅπου ἔστησαν οἱ πόδες αὐτοῦ, ὁ σταυρός.
• Ανάστηθι, Κύριε, εἰς τὴν ἀνάπαυσίν σου, σε
καὶ ἡ κιβωτὸς τοῦ ἁγιάσματο; σου.» - Εἰς τὴν
ἀνάπαυσίν σου, τουτέστιν εἰς τὸν ναόν σου, ήγουν