PG 149Georgius Lapitha
George Lapithes
Printed pages · scan text
vision-corrected · Migne scan
Diplomatic text · vision-corrected transcription of the Migne scan (complete), over scholarios OCR (cleaned, language-split) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1009–1010page 1 of 19
Carmen Morale
PG 149:1009ρον μετῄει· καὶ ὁπόσα μὲν ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα τοῖς εὐσεβέσι νόμοις καὶ ὑπερόριον τείνει πίδα. ταῦτα δ' ἀπεσείετό τε καὶ διέπτυεν ὡς ἄχρηστα τοῖς εὐσε βεῖν ἐθέλουσιν· ὅσα δ᾽ εἰς τοὺς δημιουργικούς τῶν ὄντων ὑγιῶς ἐπορεύετο λόγους, ταῦτα δ᾽ ἀσμένως παντάπασι μάλα προσίετο. ΣΤΙΧΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΟΙ ΕΙΣ ΚΟΙΝΗΝ ΑΚΟΗΝ ΤΟΥ ΣΟΦΩΤΑΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΛΑΠΙΘΟΥ, ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΟΥ. ΑΡΧΗ. Γνώθι σαυτόν, ὦ βέλτιστε τίς τε καὶ ποῦ τυγ [χάνεις, Καὶ τίς σοι βίος πρόκειται καὶ πῶς βιοῦν ἐτάχθης. Μὴ ζῆν ὅπερ ζῆς νόμιζε τὸ καθημέραν μόνον, Ωσπερ θηρίον τοῦ φρονεῖν ἐστερημένον φύσει. Αλλά γε μέγας ἐν τῷ νῦν ἀγών σοι προσετάχθη, *Ον ἀγωνίζεσθαί σε δεῖ σπουδαίως καὶ φρονίμω; Μετὰ δὲ τὸν βραχύτατον τὸν βίου τούτου χρόνον, πολλὰ κακὰ ὁρῶσιν. Και κάκ' Σπεῖρα κάκ' ἀμφ' ὤμοισι βαλὼν οἰκῆι ἐοικώς, καὶ κάκ', οἰκεῖ:. "Αλλος σε βίος δέξεται πέρας μὴ κεκτημένος, Ἐν ᾧ λήψῃ τὰς ἀμοιβὰς τῶν νῦν βεβιωμένων, Η σκότος ἀφεγγέστατον και βάσανον δριμείαν, Η φῶς λαμπρὸν ἐν οὐρανοῖς καὶ θείαν θυμηδίαν, Καὶ σὺν ἀγγέλοις δίαιταν καὶ βασιλείας δόξαν. Μὴ οὖν τὸν μετρηθέντα σοι τοῦ βίου τοῦδε χρόνον Ἐν ἀμελείᾳ δαπαναν ἀνέχου καὶ ῥαστώνῃ, Μηδ' αἱ τοῖς ἔργοις τοῖς αἰσχροῖς τοῦτον προσανα [λίσκειν 11 ὦ φίλτατε, τέκνον, λῷστε.
col. 1011–1012page 2 of 19
PG 149:1011Οσῳ γὰρ τιμιώτερον ὁ βίος τῶν χρημάτων, Μείζων ή βλάβη τοῖς αὐτὸν κακῶς προϊεμένοις. Διηνεκώς οὖν φρόντιζε πῶς τἀγαθὰ κτητέον. Μάιλον δὲ τί σοι τἀγαθὸν εἰδέναι χρὴ πρὸ πάντων Πολλοὶ γὰρ παρεσφάλησαν περὶ τὴν τούτου κρίσιν, Και, τοῖς μὴ οὖσιν ἀγαθοῖς ἀγνοίᾳ προσδραμόν [τες, Εἰς ἀπωλείας βάραθρα πεπτώκασιν οἰκτίστως. Γνῶσιν δὲ πρῶτον ἀπλανή κτητέον τῶν πραγ [μάτων, *Η; ἄνευ κατορθοῦν βουλὴν ἀδύνατον ἢ πρᾶξιν Σὴν φύσιν γνῶθι πρώτιστα καὶ πλέγματος τὸν λόγον Πῶς ἡ ἀσώματος ψυχή, και νοερά και θεία, Αφθαρτο, καὶ ἀνώλεθρος εἰκὼν τοῦ πρώτου κάλλους, Τῷ σώματι συνέζευκται τούτῳ δὴ τῷ πηλίνῳ, Τῷ ῥέοντι διηνεκῶς ὥσπερ χειμάρρου ῥεῦμα, Τῷ παθητῷ τε καὶ τρεπτῷ, καὶ τέλος λυομένῳ, Καὶ οὐκ ἀλύει τῷ δεσμῷ οὐδὲ τῇ προσεδρίᾳ Αλλ' ἀγαπᾷ τὸν σύνδεσμον καὶ στέργει τὸ γεῶδες, Καὶ περιέπει τὸ φθαρτὸν καὶ κήδεται φιλοῦσα, Προνοουμένη τῶν αὐτῷ προθύμως συμφερόντων Πῶς ἀγνοοῦσα ἑαυτὴν τῷ σώματι δουλοῦται Ταῖς ἡδοναῖς θητεύουσα καὶ τοῖς λαμπροῖς τοῦ βίου Καὶ κτήνεσιν εἰκάζεται Θεοῦ πεσοῦσα (φεῦ μοι!) Πῶς τῷ θανάτῳ λύεται, τὸν χοῦν τῇ γῇ λιποῦσα, Καὶ ζῇ βίον ἀσώματον ἐν ἄλλῃ καταστάσει Πῶς αὖθις ἀπολήψεται τὸ πάλαι κτηθὲν σῶμα Αρξευστον, κούφον, ἀπαθὲς, διαφανὲς καὶ σῶον, Καὶ σὺν αὐτῷ βιώσεται τὸν ἀπέραντον χρόνον, Κομισαμένη τοὺς καρποὺς ὧν ἔσπειρεν ἐν βίῳ. Ετι δὲ κόσμου φρόντισαν ἰδεῖν τοῦδε τὴν φύσιν, Μή σου τὸ σέλας τὸ φαιδρὸν τοῦ φεραυγοὺς ἡλίου, Μηδὲ τῶν ἄστρων ὁ χορὸς καὶ τὸ ἐκστίλβον κάλλος, Μηδ' οὐρανοῦ τὸ μέγεθος καὶ κυκλικα: χορεῖα:, Καὶ δρόμου τάχος ἄτακτον ἁπατησάτω φρένας, Καὶ οἰηθῇς ἀΐδια καὶ ἄναρχα τὴν φύσιν. Θεός γὰρ μόνο; ἄναρχος, προαιώνιος φύσις, Ατρεπτος, ἀτελεύτητος, τῶν πάντων ὑποστάτης Τἄλλα δὲ πάντα κτίσματα πεφύκασιν ἐκείνου Περὶ τοῦ κτίσασθαι τὰ αγαθά κτήσασθαι άγνοιαν. ἄγνοιαν. Περὶ φύσεως ἀνθρώπου. ή. χειμάρου, ρρ, λλ, μμ, Μὴ ὄντα γὰρ παρήγαγε Θεός θελήσει μόνη, Συνέχει τε καὶ κυβερνᾷ πρὸς πέρας ἄγων θεῖον, Καὶ αὖθις πρὸς τὸ βέλτιον αὐτὰ μετασκευάσει. Οὐ γὰρ ἀεὶ κινήσεται τῶν οὐρανίων φύσις, Οὐδ᾽ ὡς νυμφίος ἐκ παστοῦ φωσφόρος ἐξορμήσει Οὐδ᾽ ἡ σελήνη σχήματα παντοδαπά προδείξει, Ηλίῳ προσιοῦσά τε καὶ αἱ ὑπαπιοῦσα Οὐδ᾽ αὖ ἡμέραν περανεῖ νὺξ ἐπιγινομένη Οὐδ᾽ ἄνεμο: τινάξουσιν ἀεὶ φύσιν ἀέρος, Οὐδ' ὄμβροι καταχθήσονται πιαίνοντες ἀρούρας, Οὐδὲ κατενεχθήσονται πρὸς γῆν σκηπτοὶ πυρφόρον, Οὐδὲ ἀστραπῶν μαρμαρυγή αέρα περιλάμψει, Οὐ ψόφος άτοπος βροντῶν τὰς ἀκοὰς ἐκπλήξει Οὐδ᾽ ἀπὸ γῆς φυήσεται χλοάζουσα βοτάνη, Οὐ δένδρον, οὐδὲ θάμνος τις, οὐδ᾽ ὅλως πόας φύσις Οὐ ζήσεται δ᾽ ἐν ὕδασι τὸ τῶν ἐνύδρων γένος, Οὐδὲ δελφίνος σκίρτημα πλωτήρσι δώσει θάρσος, Οὐ θάλασσαν πορεύσονται νῆες ὡς πτεροφόροι Οὐδὲ πτηνὰ νηχόμενα πλευσεῖται τὴν ἀέρα Οὐδὲ περιλαλήσουσιν ᾠδαὶ τῶν ἀηδόνων Αλση καὶ κήπους, καὶ δρυμούς, καὶ κάλλη παρα [δείσων Οὐ γῆ καλλωπισθήσεται τῶν ζώων ταῖς ἀγέλαις. Οὐ γάμος συμπλακήσεται τούτων ἔπρος ώραις Οὐ τόκος, οὐ γαλούχησις, οὐδ' ἐκτροφὴ τὸ πάμπαν 'Αλλα φθαρήσεται φθαρτὸν τὸ γένος πᾶν ἐξαίφνη, Καὶ στήσει δρόμον οὐρανὸς νεύματι τοῦ Δεσπότου, Και ήλιος στηρίζεται πρὸς ἕω σελασφόρος, 'Η δὲ σελήνη παμφαής πρὸς ταῖς δυσμαῖς πυρσεύσει, Ο Ων ταῖς λαμπραίς μαρμαρυγαῖς τὸ τῶν ἀστέρων [φέγγος Αμαυρωθέν οιχήσεται φαινόμενον οὐδ᾽ ὅλως Καὶ μετασκευασθήσεται σύμπας ὁ κόσμος οὗτος Πρὸς ἀφθαρσίαν άτρεπτον καὶ κάλλος ὑπὲρ φύσιν. Καὶ ἀμετάβλητος λοιπὸν εἰς τοὺς αἰῶνας ἔσται Κάλλιστον ἐνδιαίτημα τοῖς τότε μακαρίοις. Ἐπεὶ δὲ φύσιν ἔγνωκας σὴν καὶ τοῦ κόσμου [τοῦδε, προσεδρεία. προντυμένη τῶν αὐτῶν. Περὶ ἀπάτης ψυχῆς. Περὶ σκοπίζειν τὰ αἰσθητὰ καὶ ἀνάγεσθαι πρὸς τὸν Ποιητήν. μὴ δουν οὗ τοτὸ μέγεθ. εύτακτον. άτακτον πεφύκασι. Περὶ συντελείας. αὐτὸς (ὁ ήλιο,) ὡς νυμφίος εκπορευόμενος ἐκ πα στοῦ αὐτοῦ. ἡμέρα. ἀμαυρθέν. Περὶ πῶς δεῖ σε εἶναί σε ἐν τῷ κόσμῳ τούτῳ,
col. 1013–1014page 3 of 19
PG 149:1013Ζήτητον τί σοι πρόκειται πέρας παντὸς τοῦ βίου· Ως μάταιον καὶ ἄχρηστον, ὡς τῶν ψυχῶν παγίδα Τοῦτο γὰρ πάντως τέλος σου καὶ τἀγαθὸν ὡρίσθη, Πρὸς ὅ μοι τεῖνε τὴν σπουδήν, ολιγωρῶν τῶν Γάλλων. Ἐπεὶ δὲ βίος σοι δισσὸς ὁ νῦν τε καὶ ὁ μέλλων, Ἐν μὲν τῷ μέλλοντι σαφές ωρίσθη σοι τὸ πέρας, Ο βασιλείαν οὐρανῶν καὶ λῆξιν μακαρίαν Ορίζεται τὰ Λόγια καὶ δόξαν αιωνίαν, Τί δέ σε πράττοντα χρεὼν ἐν τῷ παρόντι βίῳ, Ως τύχῃς ἐν τῷ μέλλοντι τῆς εἰρημένης δόξης; Έρωτα κτήσασθαί σε δεῖ σφοδρὸν τοῦ πρώτου κάλο [λους Εξ ὅλης τῆς ἰσχύος σου καὶ πάσης διανοίας, Καὶ πίστιν ἀμετάθετον καὶ βεβαίαν ἐλπίδα. Τοῦτο δ' ἂν γένοιτο σαφῶς διὰ τῆς ἐργασίας Τῶν ἐντολῶν τῶν ζωηρῶν τοῦ Θεοῦ καὶ Δεσπότου, Δι' ὧν ἀποκαθαίρεται ψυχὴ τῶν κάτω ρύπων, Καὶ πρὸς τὸ πρῶτον ἄνεισι κάλλος τὸ τῆς εἰκόνος Καὶ κάλλος ἐνοπτρίζεται Θεοῦ δι' αινιγμάτων Αστράπτον καὶ κρυπτόμενον, καὶ θέλγον σοφῶν φρένας. Τοῦτό τοῦ τέλος τῆς σπουδῆς ἐν τῷ παρόντι βίῳ, Τὰ δ' ἄλλα πάντα πρὸς αὐτὸ τὸ τέλος ἀναφέρειν. Ἐπεὶ δὲ σώματι φθαρτῷ, φίλτατε, συνεπλάκης, Καὶ δεῖ σε πείθεσθαι θεσμοῖς τοῦ Κτίστου καὶ Διο [σπότου, Δεῖ πάντως χρῆσθαι σώματι καὶ τοῖς χρησίμοις [τούτῳ, Τοῦ σώματος δὲ τὰ καλὰ, ρώμην, ὑγείαν, κάλλος, Οὐ χρὴ νομίζειν ἄξια σπουδῆς τελεωτάτης Τὰ μὲν γὰρ φύσις δίδωσιν ὁποῖα ἂν καὶ δοίη Ὑγεία δ' ἐπιγίνεται καὶ αὖθις ἀποῤῥέει. Ταύτης μόνης ἐπιμελοῦ, τῶν ψυχῆς ἔργων χάριν Οργάνῳ γὰρ χρῆται αὐτῷ ψυχὴ πρὸς πᾶσαν [πράξιν, Παρατραπέντος δ', οὐκ ὀρθῶς τὸ ἔργον ἐνεργεῖται. Τῆς δὲ ψυχῆς τῶν ἀγαθῶν πάσῃ σπουδῇ φρον [τίζειν, Ἐν πρώτοις μὲν ἐπιστημῶν τῶν ἐν φιλοσοφία, Καὶ τῶν συντρόφων ἀρετῶν· ταῦτα γὰρ κόσμος [όντως Ψυχαῖς οἰκεῖος καὶ καλὸς καὶ μόνιμος τυγχάνει, Σεμνὸν ποιεῖ τὸν ἔχοντα ἐν τῷ παρόντι βίῳ, Ἐν δὲ τῷ μέλλοντι λαμπρὰν τὴν εὔκλειαν πορίζει. Δεῖ δὲ καὶ τέχνης πάντως γε πρὸς τὰς τοῦ βίου πρά Έξεις. Καὶ δεῖ πρὸς τὴν κατάστασιν, καὶ τὸν βαθμὸν ἐν έχεις, Χρησίμους τέχνας ἐξασκεῖν, καὶ σεαυτὸν σκευάζειν Οργανον ἐπιτήδειον πρὸς τὰς τοῦ βίου πράξεις. Μάλιστα χρή δὲ τὰς κοινὰς καὶ πᾶσιν ἀναγκαία; Τέχνας διώκειν ἅπαντας, καὶ ταύταις ἀνασκεῖσθαι. Αὗται δ' εἰσὶ ῥητορικὴ καὶ ἡ τῶν νόμων τέχνη. Οὐδεὶς γὰρ ὅλως δύναται, τούτων ἐστερημένος, Πράττειν ὀρθῶς οὐδέποτε τὰς ἐν τῷ βίῳ πράξεις. Πῶς γὰρ ὁ λέγειν μὴ εἰδὼς τοῖς πέλας ἐμιλήσει; Εκαστον οὖν τῶν ἀγαθῶν ἐν τῷ λεχθέντι μέτρῳ Τιμῶν τε καὶ αἱρούμενος οὐδόλως ἁμαρτήσεις. Ως ἂν δὲ βουλευόμενος ὀρθοτομῆς τὰς σκέψεις, Δεῖ τὴν παροῦσαν σε σαφῶς κατάστασιν εἰδέναι, Σαυτοῦ μὲν πρῶτον, οἷος εἶ τὴν φύσιν καὶ τὴν τύ Πλὴν οὐκ ἐμμένειν ἐν αὐτοῖς οὐδὲ χρονίζειν ὅλως, Ο Πῶς ὁ τὸ δίκαιον μὴ γνοὺς πρός τινας συναλλάξει; Οὐδ' οἴεσθαί σου τἀγαθὸν εὑρεῖν ἐν τοῖς τοιούτοις. Η δόξα γὰρ ἀβέβαιον, ὁ πλοῦτος παραῤῥέον, Η δυναστεία σφαλερὰ καὶ λίαν κινδυνώδης, Εὐγένεια δὲ χοῦς βραχὺς ἐν τάφοις τῶν προγόνων Α' δ' ἡδοναὶ τοῦ σώματος, εἰς τετρημένον πίθον, Τὸ σῶμα, ἐπαντλούμεναι, ἐκρέουσιν αὐτίκα. Οὐκ ἔστιν ἄρα μόνιμον οὐδὲ λαμπρὸν ἐν βίῳ 'Αλλ' ἀπατῶνται σύμπαντες οἱ περὶ ταῦτα πᾶσαν Σπουδὴν κακῶς εἰσφέροντες καὶ λίαν ὀλεθρίως, Ανθ' ὧν τοῦ ὄντος ἀγαθοῦ (φοῦ πάθους!) έκπε [σοῦνται. Σὺ δὲ τρυφὴν διάπτυε καὶ δόξης καταφρόνει, Τὴν δυναστείαν πρόσκαιρον ἡγοῦ καὶ ψευδομένην, Τῆς δ' εὐγενείας όνομα κενὸν ἡγοῦ καὶ πλάνου, Τοῖς μὲν σοφοῖς γελώμενον, φυσῶν τοὺς ἀσυνέτους Οὐκ ἔχει γὰρ ὑφεστηκές σημαινόμενον πράγμα. Χρημάτων δ' ὅσον αυταρκες τοῦ σώματος τοῖ; [χρείαις Ως ἀναγκαῖον λάμβανε, τὸ δ' ὑπὲρ τοῦτο ρίπτε τοίνε. ὠρίσθησο. Λόγια, τα λόγια του Θεοῦ. διὰ τῆς μελέτης τῶν θείων λογίων, εἰ διάνοια ἀρδευομένη ταῖς τῶν θείων λόγων μελέταις. μέλλοντι. τούτω. Γχην, "Ινα καὶ βίον πρέποντα σεαυτῷ προσαρμόσῃς, Εἶτα τῆς πόλεως, ἐν ᾗ τέταξαι βιοτεύειν, τὰ ἔθη καὶ τοὺς ἄρχοντας, τῶν πολιτῶν τὰ ἤθη, Καὶ τῶν χρησίμων τὴν φορὰν ὅσα τῶν ἐγχωρίων. Κοινὰ μὲν γὰρ πεφύκασι τὰ τῶν ἀνθρώπων γένη Φίλυλα καὶ φιλόδοξα, φιλήδονα τὸ ἦθος, "Απιστα, δήλια, τρεπτά, βάσκανα, κατηφόρα, Τὸ πλέον τῆς ἰσότητος ἐπίπαν προτιμῶντα, Καὶ τὰ τῆς τύχης ἀγαθὰ πάντων ὑπερτιμῶντα Καὶ τὴν ζωὴν προΐονται ὑπὲρ αὐτῶν ἀσμένως Ὅμως δ' ἑκάστης πέφυκε πόλεώς τε καὶ χώρας Τα ήθη παραλλάττοντα διαφοραῖς μεγίσταις, Καὶ δεῖ σε πάντως ἀκριβοῦν τῶν πολιτῶν τὰ ἤθη, Περὶ πολιτείας τῆς ὀφειλομένης. ἀλλἀπαντώνται σύνπαντες. ὁποίαν ἄν. ὀργάνων. Περὶ μελέτης ψυχής. Περὶ τέχνης. Περὶ τὰ ἤθη τῶν πολιτῶν ὀφείλειν μανθάνειν. φιλούλα. υπερτιμώντες, 172, ἕκαστον,
col. 1015–1016page 4 of 19
PG 149:1015Ιν' ὁμιλήσῃς ἐν καιρῷ πρὸς τὸ ἑκάστου ἦθος, Καὶ μὴ σφαλῇς περιπεσὼν ἐξαίφνης ἀδοκήτοις. Εἰ οὖν προθησαυρίσειας τὴν τῶν λεχθέντων γνῶσιν, Εξει; ὀρθῶ; βουλεύεσθαι περὶ τῶν προκειμένων. Λόγου παντὸς καὶ πράξεως βουλή σοι προηγείσθω Καὶ τούτων στέργε την βουλήν, καὶ πρᾶττε κατὰ [λόγον. Εἰ δὲ περὶ κρυπτοῦ τινος δεῖ σοι βουλῆς παρ' ἄλλων, Ξενοπροσώπως διηγοῦ τὴν χρείαν καὶ τὸ πρᾶγμα, Ἵνα, κερδάνας τὴν βουλὴν, ἐκφύγῃς τὴν αἰσχύνην. Δεῖ γὰρ τὸν λόγον τοῦ σοφοῦ μὴ ἄκερδον τυγχά- Τὰς πράξεις ἅπερ πέπραχας συχνῶς ἀναλο νειν. Το λέγειν δέ γε προπετώς, μὴ περιεσκεμμένως, Οὐ μόνον μάταιόν ἐστιν, ἀλλὰ καὶ κινδυνῶδες Πολλοὶ γὰρ λόγου προπετοῦς εὔραντο βλάδος μέγα Ἐν οἷς δ' οὐκ ἔστι κίνδυνος, ἕπεται πάντως γέλως Δοκεῖ γὰρ ὁ ἀδολεσχος ἀνόητος καὶ κούφος, Καὶ πᾶσιν ἐπαχθέστατος καὶ ἀηδὴς συνεῖναι. Σκεπτέον ἄρα νουνεχῶς πολλάκις πρὸ τοῦ λέγειν Τίς ὤν, καὶ τίνος ἕνεκα καὶ τίνος διαλέγῃ, Καὶ πρὸς τὴν χρείαν στάθμισον καὶ τὸν καιρὸν τοὺς [λόγους, Εθ' οὕτως λέγε συνετῶς καὶ πράως, καὶ συντό ως. Εἰ δὲ μὴ ἔχεις χρήσιμον εἰπεῖν τι καὶ πρεπῶδες, Βέλτιόν τι στέργειν σιγήν ὡς ἱερόν τι χρῆμα, Καὶ πρὸς τὴν ζήτησιν τὸν νοῦν ἐγείρειν τῶν [δεόντων. Μηδὲ τοῖς ἔργοις ἐγχειρεῖν ἄνευ βουλῆς τολμή [σεις Πρᾶξις γὰρ ἄνευθε βουλῆς τοῦ τέλους ἁμαρτάνει, Καὶ ζημιοῖ τὸν πράττοντα καὶ συμφοραῖς ἐμβάλλει. Εἰ δ' ἀβουλεύτως πράξας τις ἐπέτυχε τοῦ τέλους, Σπάνιον πάντως, καὶ ζηλοῦν οὐ δεῖ σε τοὺς τοιούτους. Μετά πολλῆς δὲ σκέψεως βουλεύου τὰ πρακτέα. Τὸ δὲ κριθὲν ἐκ τῆς βουλῆς ταχέως ἐπιτέλει. Δεῖ δὲ τὸ μέλλον προορᾷν πρὸ τοῦ συμμέτρου χρόνου, Καὶ πρὸ καιροῦ βουλεύεσθαι καὶ τάττειν σου τὰς Μή πως τοῦ χρόνου τὸ βραχὺ τὰς πράξεις κατε [πείγον [γίζου, Και σημειοῦ τὰ σφάλματα καὶ τὰς αἰτίας τούτων, Καὶ πρόσεχε μὴ τοῖς αὐτοῖς εἰς αὖθις περιπέσης. Τὰς παραινέσεις τῶν σοφῶν ἀνδρων καὶ τῶν ἐμ [πείρων Επιμελῶς ἐκμάνθανε καὶ ἔχε πρὸ τῆς χρείας, Ἵνα πρὸς ἕκαστον καιρὸν ἔχῃς ἑτοίμως χρῆσθαι Καὶ βοηθῇς τοῖς χρήζουσι πρὸς τὰς ὁμοίας χρείας. Διέρχου μοι τὰς παλαιὰς προθύμως ἱστορίας, Παρατηρῶν ἐπιμελῶς τὰς πράξεις καὶ τὰς τύχας, Καὶ τίνα μὲν κατώρθωσαν καὶ πῶς καὶ τίσι τρόποις, Τίνα δὲ παρεσφάλησαν καὶ δι' ἥντιν' αἰτίαν, Καὶ τίνας ἔλαβε τροπὰς ἡ τύχη τοῖς ἀνθρώποις *Ανω και κάτω στρέψασα τὰ πράγματα τοῦ βίου, Καὶ μεταστήσασα ταχὺ ταῦτα πρὸς τοὐναντίον. Πλείστην γάρ οὕτω φρόνησιν ὡς ἐμβραχὺ συλ λέξεις. Ἐπεὶ γὰρ τὸ ὠκύμορον τοῦ ἀνθρωπίνου βίου Αφείλετο τὸν ἄνθρωπον τῆς μακρᾶς ἐμπειρίας, Ἐξ ἧς ὀρθῶς συλλέγεται φρονήσεως τὸ κάλλος, Δύνανται τοῦτ᾽ ἀναπληροῦν τῶν παλαιῶν αἱ πρά [ξεις Οραν γὰρ ταύτας ἐναργῶς δοκοῦμεν ἐν τοῖς λόγοις, "Ωσπερ παρόντες τοῖς καιροῖς ἐκείνοις καὶ τοῖς [τρόποις. [πράξεις, Εκτρι: θύρας τῶν σοφῶν ἀνδρῶν καὶ τῶν φρο [νίμων, Καὶ λόγους τούτων ἄκους συνετῶς καὶ προθύμως, Καὶ δέλτοις τούτους έγγραφε μνημονικοῖς εἰς [βάθος Κωλύσῃ σε τὰ δέοντα καλῶς παρασκευάσαι. Τοῦτο προνοίας συνετῆς, τοῦτο τελείας γνώμης. Εἰ δέ σοι πρόκειταί ποτε πρᾶγμα βαθὺ καὶ μέγα, Μὴ αὐθαδῶς τοῖς λογισμοῖς τοῖς σοῖς καταθαῤῥήσῃς ᾿Αλλὰ συμβούλους προκαλοῦ τους συνετούς καὶ εὔ Ινούς, Καὶ τῶν ὁμοίων πράξεων ἔχοντας ἐμπειρίαν, "Οτι ἀγαθὸν ἡ βουλή. d'ἄκερδον, ἄ καιρον. ε σιωπήν. σιγήν σιωπήν. ἐγείρειν τὸν νοῦν, Αποτροπὴ ἔργων πονηρῶν. τολμήσεις ἄνευ βουλῆς. Περὶ σκέψεως ἀγαθῆς βουλῆς. Περὶ τοῦ μὴ θαῤῥεῖν ἐν τῇ ἰδίᾳ βουλῇ τὸ κακόν.: βουλῇ, ὅτι κ. Π Σοφίας γὰρ καὶ ἀρετῆς οὐδὲν προτιμητέον, Οὐκ ἄργυρος, οὐδὲ χρυσός, οὐδὲ μαργάρου κάλλος, Οὐ λίθων διαφάνεια πολυτελῶν καὶ ξένων. Δι' & θαλάττης τε καὶ γῆς ἀιερευνώνται βάθη Πάντα γὰρ ὕλη πέφυκεν ἄψυχής τε καὶ ἄζως, Ξενοπροσώπως, Περὶ τοῦ ἀεὶ μεμνήσθαι τῶν πράξεων καὶ μὴ ἦν ἐπιλίθιος. Η Καὶ μὴ εἶναι ἐπίληθος. Περὶ τοῦ ἀναγινώσκειν θαμένα. 11 θαμινά. 221. δι' ἣν τήν. εμβραχυ, ἐν βραχεῖ, ἐν βραχὺ χρόνο. Περὶ σοφῶν θύρας ἐκτρίβειν, πλουσίων δὲ μή.
col. 1017–1018page 5 of 19
PG 149:1017Τοὺς ἀνοήτους θέλγοντα τῷ φαινομένῳ κάλλει. Τας ἡδονὰς τοῦ σώματος διάπτυε τελέων, Μηδ' ἀγαθόν τι νόμιζε καὶ διωκτὸν ἀνθρώποις, ᾿Αλλὰ τῆς χρείας ἕνεκα δεδίσθαι τοῖς ἀνθρώποις Ρευστοῦ γὰρ ὄντος καὶ θνητοῦ τοῦ ἀνθρωπίνου [σκήνους, Τῆς μὲν ῥοῆς ἐπιῤῥοὴν τροφῶν ἡ θεραπεία, Τὴν τοῦ θανάτου δὲ τομὴν γάμος παραμυθεῖται. Ἐπεὶ δὲ ταῦτα καθ' αυτά (τροφὴν λέγω καὶ γάμον) Οὐδεὶς ἂν πράττειν εἵλετο τῆς ἡδονῆς ἀπούσης Ο τεχνικός δημιουργὸς ἐνέθηκε τῇ φύσει Τὴν ἡδονὴν ὡς δέλεαρ σοφῇ μηχανουργία. Τῷ θείῳ γοῦν ἑπόμενος σκοπῷ, τὰς ἀναγκαίας Αἱρούμενος τῶν ἡδονῶν, ὀρθῶς ἂν οἴῃ πράττειν, Τὰς δ' ἄλλας φεύγων πόρρωθεν, ὡς Χάρυβδιν ἢ [Σκύλλαν, Η καὶ Σειρήνων ᾄσματα φθοροποιά και μέλη. Γέλωτος κλόνος καὶ βρασμὸς, καὶ τεθρυμμένον ἦθος, Καὶ βλέμματος ἀναίδεια σὺν νεύμασιν ἐφρύων, Και βάδισμα θηλυπρεπὲς καὶ λυγισμὸς ὀσφύος, Περιεργία τε κουρᾶς καὶ σύνθεσις τῆς κόμης, Σαφής ἐστιν ἀπόδειξις τῆς ψυχικής κακίας. Λόγοις αἰσχροῖς καὶ ῥυπαροῖς μὴ μόλυνε την [γλώτταν, Καὶ κλεῖέ σου τὴν ἀκοὴν πρὸς λόγους ἀναισχύντους “Ο γὰρ πράττειν αἰσχρὸν, ἔστι καὶ λέγειν καὶ [ἀκούειν. Φεῦγε καὶ τὸ φιλόγελων ὡς διαβεβλημένον, Καὶ λόγους γελωτοποιούς καὶ μῶμον συντυχίας Τὸν τόνον γὰρ τὸν τῆς ψυχῆς ἐκλύει ταῦτα πάντα, Καὶ χαλαρὰν αὐτὴν ποιεῖ καὶ λίαν παρειμένην. Μέλη τὸν νοῦν ἀπόλλυσι, τὴν κεφαλὴν ἀλγύνει, Την σωφροσύνην ἀναιρεῖ καὶ τὴν αἰδὼ διώκει, Τὴν γλῶτταν εἰς τὸ φλυαρεῖν αἰσχρῶς διερεθίζει, Καὶ πράττειν ἔργ' αἰσχρότατα σαφῶς παρα [σκευάζει, Καὶ καταγέλαστον ποιεῖ τοῖς πᾶσι τὸν ἀλόντα. Διό σε τὰ συμπόσια καὶ τὰς συγκαθεδρίας, Περὶ ἀπληστείας καὶ ἡδονῆς. ἐπιρροή. ἀπτούσης. οίης. Περὶ ἀτάκτου γέλωτος. Περὶ λόγων αἰσχρῶν. τὴν γλῶτταν μή μόλυνε, φιλόγελον. Η τὸν φιλόγελων. Περὶ μέθης. έργ'. τη Παραινώ φεύγειν εὐπρεπῶς, προφάσεσιν εὐλόνοις, Μὴ δι' ἀπέχθειαν δοκῇς φεύγειν τὰς ὁμιλίας. Βρωμάτων πολυτέλεια, καὶ τέχνη καρυκείας, Καὶ τράπεζα φλεγμαίνουσα, καὶ τραγημάτων εἴδη, Λαιμῷ χάριν εἰσφέρουσι πρόσκαιρον καὶ βραχείαν, Εἰς κόπρον μεταβάλλοντα μετὰ τρίωρον χρόνον. Μὴ τοίνυν ταῦτα θαύμαζε, μηδὲ διώκειν θέλε. Υπνος θανάτου μίμησις, αἰσθήσεων ἀργία, Καὶ ἀπραξία λογισμῶν, ευρέτης δ᾽ ὀνειράτων Ο σύμμετρο; ἀνάπαυμα σαρκὸς τῆς πολυμόχθου Ο πλείων πάρεσις ψυχῆς καὶ ῥαθυμίας τόκος, Ακολασίας γεννητής, πράξεων ἀναιρέτης Τῶν ἀλλοτρίων γυναικῶν φεῦγε τὰς ὁμιλίας, Καὶ μάλιστα τῶν εὐειδῶν τὴν ἔψιν καὶ τῶν νέων, Τῶν ἀκολάστων δὲ πλέον τοῖς ἔργοις ἢ τοῖς τρόποις. Η θέα γὰρ αὐτῶν ἐστι βέλος πεφαρμαγμένον, Δόρυ δ' ὀξὺ τὰ ῥήματα τιτρώσκοντα καρδίαν. Μὴ πᾶσαν λύπην νόμιζε φευκτέαν εἶναι, τέκνον, Ως οὐδὲ πᾶσαν ἡδονὴν τῶν αἱρετῶν τυγχάνειν Οὐκ ἔστι γὰρ ἀπίνως τι γενναῖον κατορθώσαι, Μακρὰν τὸν ἔκνον ἀπωθοῦ τὴν ῥαθυμίαν φεύγε Οὐδὲ στεφάνους ἄρασθαι χωρίς πολλῶν ἱδρώτων. Ἐν ἔργοις καλοῖς σπούδαζε νύκτωρ καὶ μεθ' ἡμέραν Μὴ γὰρ, τὸν συνεδρεύοντα ταῖς ἐνεργείαις πόνον Δείσας, του πράττειν ἀποσῆς καὶ τῶν καλῶν έχει Επέσης. Τὰς ἐπιούσας συμφορὰς ὑφίστατο γενναίως, Εἰδὼς οὐκ ἂν τῶν ἐφ' ἡμῖν τὸ ταῦτα μεταβάλλειν, Αλλά προνοίας θεϊκῆς καὶ φύσεως καὶ τύχης Τὸ φέρειν δὲ τάς συμφορὰς οὐ γνώμης, ἀλλ' ἀνάγε [κης, Τὸ δὲ γενναίως καὶ καλῶς, ἀνδρὸς ἀξιολόγου. Μὴ φανερώσῃς μηδενὶ τὰ δυστυχήματά σου, Ἵνα μὴ τέρπῃς τοὺς ἐχθροὺς καὶ ἀνιᾷς τους φίλους, Εἰ μή σοι χρεία συμβουλῆς ἐπὶ τῇ δυστυχία Τότε γάρ μόνον πίστευσον ἐκείνῳ τῷ συμβούλι. Ο αἰσχρότατα Περὶ σιτίων. Περὶ ὕπνου. Περὶ ὁμιλίας γυναικός, ὅτι οὐκ ἀγα θόν. Τιτρωσκον τὴν καρ δίαν. Περὶ λύπης. ἀρετῶν. ἀνπωθοῦ. οἱ ἀποθούμενος. επίσης ὑφίστατο. Περὶ δυστυχίας. μόνῳ d'ἐκείνῳ, ἐκεῖνα.
col. 1019–1020page 6 of 19
PG 149:1019"Αν σε διώξη τύραννος ὑπὲρ τῆς εὐσεβείας, Μὴ δείσης τραύματα σαρκός, μηδὲ μελῶν πηρώσεις, Με δὲ ζωῆς ἀφαίρεσιν, τῆς γε προσκαίρου ταύτης ᾿Αλλὰ προθύμως ἅρπασον τὸ κλέος τῶν μαρτύρων, Καὶ δίξαν τὴν ἀΐδιον ἀντὶ μικρᾶς ὀδύνης. Τὸ γὰρ θανεῖν κοινόν ἐστι καὶ φαύλοις καὶ σπου [δαίοις, Τὸ δὲ θανεῖν ὑπὲρ Χριστοῦ τῶν ὄντως ἀριστέων. "Αν ἔθνος τι βαρβαρικόν κατὰ τῆς σῆς πατρίδος Επιστρατεῦσαν ἀπειλῆ δεινὴν αἰχμαλωσίαν, Μη καταπλήξῃς καὶ προδῷς αἰσχρῶς τούς σοι φιλ. [τάτους Διὰ δειλίαν καὶ τρυφὴν καὶ μαλακίαν γνώμης ᾿Αλλὰ προθύμως ἔξιθι καὶ τοῖς ἐχθροῖς συνάντα, Καὶ δεῖξον ὄμμα βλοσυρόν καὶ θαρσαλέαν φρένα, Καὶ ὅρμημα δραστήριον καὶ ἀκάματον χεῖρα. Κἂν μὲν νικήσῃ;, ἔσωσας γυναῖκά τε καὶ τέκνα, Γονεῖς, καὶ φίλους ἅπαντας, πατρίδα τε φιλτάτην, Καὶ πάντες σε θαυμάζονται, καὶ κλέος ἕξεις μέγα Εἰ δ' ἀριστεύοντα συμβῇ τεθνάναι σε γενναίως, 'Αϊδιόν σοι κείσεται τὸ κλέος ἐν τῇ πόλει. Εἰ γὰρ μὴ τοῦτον τὸν καλὸν θάνατον ἀποθάνῃς, Τὸν ἄδοξόν τε καὶ αἰσχρὸν πάντως οὐκ ἂν ἐκφύγοις. Ο Ζήλου τοὺς ἀριστεύοντας καὶ τοὺς γενναίους ἄνδρας, Καὶ σὺν αὐτοῖς, εἰ δυνατὸν, εἰς πόλεμον ἐξέρχου Οὕτω γὰρ ῥᾷστα μιμητής ἕξεις αὐτῶν γενέσθαι. *Αν δὲ στρατείαις ἀριθμῇ καὶ τάξεσιν ἐμπρέπῃς, Γνῶθι σου τὸ ἀξίωμα καὶ φρόνησον πρεπόντως. Φύλαξ ὑπάρχεις πόλεως καὶ πάσης τῆς πατρίδος, Τοσούτῳ πύργων καὶ τειχῶν ὑπέρτερος τυγχά [νων ο Οσῳ τῶν λίθων ὁ φρονῶν καὶ ζῶν ὑπάρχει [κρείττων. Οὐκοῦν καὶ γνώμην κέκτησο τῆς τάξεως ἀξίαν, Καὶ τοῖς κινδύνοις πόριζε τῇ πόλει σωτηρίαν, Πρὸ ἁπάντων ὑπερμαχῶν, λοχεύων, ἐνεδρεύων, Γενναίως συμπλεκόμενος, καὶ καρτερῶν εὐψύχως, Τοῦ στρατηγοῦ τοῖς νεύμασι πειθόμενος ἀσμένως, Καὶ γέρας ἕξεις ἀρετῆς καὶ κλέος ἀεὶ μένον. Εἰ θέλεις δ' εἶναι ἱκανὸς καὶ δόκιμος ἐν ὅπλοις, Ἐν ταῖς βουλαῖς τοῦ στρατηγοῦ μετὰ τῶν εὐδοκίμων 'Αεὶ παρεῖναι σπούδαζε καὶ πάντων κατακούειν, Μάλιστα δὲ τῶν ἀγαθῶν καὶ τῶν ἐμπειροτάτων, Καὶ θησαυρίζειν τὰς βουλὰς αὐτῶν ἐν διανοίᾳ. Πολέμου δὲ σχολάζοντας σπουδήν ποιοῦ τὴν θή (ραν Μέγιστον γὰρ γυμνάσιον πρὸς πόλεμον ἡ θήρα, Ιππεύειν τε διδάσκουσα καὶ φεύγειν καὶ διώκειν, Πεῖναν καὶ δίψαν, καὶ κρυμὸν, καὶ θάλπος ὑπομέ [νειν. Ασκεῖν τὴν μεταχειρισιν τὴν ἔντεχνον τῶν ὅπλων Πρὸ τοῦ πολέμου σπούδαζε καὶ τρόπους ἱππασίας, ἵνα μὴ ἐπαρίστερος ἐν τῷ πολέμῳ φαίνῃ, Καὶ καταγέλαστος ὀφθῆς τῶν ὅπλων ἀπειρία. Ἐκμάνθανε τὰ τακτικὰ καὶ τρόπους του πολέμου, Καὶ λογχῶν εἴδη, καὶ πλαστὰς φυγὰς καὶ αὖ διώ [ξεις. Καὶ ὅσοις ἄλλοις σκέμμασιν ἐν τῷ πολέμῳ χρῶνται Οὐχ ἧττον γὰρ οἱ πόλεμοι φρονήσει κατορθούνται Ππερ ἀνδρείᾳ καὶ χειρὶ, καὶ ὅπλων δυναστεία. Τὸν θυμὸν ὑποχείριον ποιοῦ τῷ λογισμῷ σου, Καὶ ἔθιζε μὴ προπηδᾶν καὶ ὑλακτεῖν ἀτάκτως Πρὸ σκέψεως τοῦ λογισμοῦ καὶ ψήφου τῶν πρακτέων Μηδέ γε λίαν έξορμῶν καὶ μαίνεσθαι ἑάσῃ;. Κραυγούς ασήμους ῥίπτοντα καὶ ὄμματα στρο [κοῦντα, Καὶ ἄντικρυς μαινόμενον δεικνύντα τὸν ἁλόντα Μηδὲ πυκνῶς ἐρέθιζε τοῦτον καὶ παραλόγως, Ἐπὶ μεγάλοις καὶ μικροῖς ἐκδίκησιν αὐτοῦντα, Καὶ πᾶσιν δυσκολαίνοντα καὶ πᾶσιν ἐγκαλοῦντα Βαρὺ γὰρ τοῦτο γίνεται καὶ λίαν τοῖς συνοῦσι, Καὶ πάντες τοῦτον φεύγουσιν ὡς μάστιγα καὶ κέν [τρον. Αλλά σε δεί, τὸ ἀσθενὲς τῆς φύσεως εἰδότα Καὶ τὸ λίαν εὐόλισθον, καὶ πλημμελὲς καὶ ἄνουν, Τῶν μὲν μικρῶν ἁμαρτιῶν συγγνώμην νέμειν πᾶσι, Τῶν δὲ μεγάλων ἀκριβοῦν ἐν λόγῳ τὰς αἰτίας, Μήποτε τύχης άγνοια ἢ ἄλλος πλάνης τρόπος Πλημμελῆσαι πεποίηκε, καὶ μέτρῳ τούτῳ κρίνειν, Μηδ' αὖ εἰς μήκος συντηρείν χρόνου πολλοῦ τὴν μηνιν, Επιτηρῶν τὸν δέοντα καιρὸν εἰς ἀντιδόσεις. Περὶ αἰχμαλωσίας ήτοι καὶ μαρτυ- Η ΛΟΥΚΙΑ ΒΛΟΥΚΙΑ. ρίας. βλω τυρόν. Περὶ στρατίας. στρατείας. ἐμπρέπεις. τοιχών. φρονῶν καὶ ζῶν τις αὐτὸς ζῶν καὶ εὖ φρονῶν ἐποιήσατο. ΑΥΡΗΛΙΑ ΒΛΟΥΚΙΑ ΖΩΣΑ ΚΑΙ ΦΡΟΝΟΥΣΑ ΚΑΤΕΣΚΕΥΑΣΕ ΛΑΤΟ ΦΡΟΝΩΝ ΩΝ ΚΑΙ ΦΡΟΝΩΝ, ΩΝ. Περί πολέμου. ὅτι ἀληθεστάτη αὐτοῖ; δοκεῖ αὕτη ἡ μελέτη τῶν πρὸς τὸν πόλεμον εἶναι. Θήρη μὲν πολέμου μελέτη· θήρη δὲ διδάσκει Κρυπτὸν ἑλεῖν, ἐπιόντα μένειν, φεύγοντα διώκειν. Περὶ θυμοῦ. κραυγάς. μενόμενον κεικνῦντα. δυσκολαίοντα. ἐπιτηροῦν. — 375. ψυχῆς ἄγν.
col. 1021–1022page 7 of 19
PG 149:1021Κριτού δ' ἔχων ἀξίωμα καὶ προεστὼς ἀνθρώπων, Μηδ' ἀπὸ τούτου σεαυτῷ δόξαν ἰσχύος ζήτει, Τὰ μὲν εἰς σὲ συγγνωμονεῖν νομίμως καὶ δικαίως, Τὰ δ' εἰς τοὺς ἄλλους ἐκδίκως ἁμαρτήματα θέλε Τὸ μὲν γὰρ τῆς πραότητος, τὸ δὲ δικαιοσύνης. Μὴ ἔσο δὲ φιλόνεικος καὶ δύσερις ἐν πᾶσι Στῆσαι τὸν λόγον σου ζητῶν καὶ τὰ δοκοῦντα πράτο [τειν Λίαν γὰρ ἀκοινώνητον καὶ ἀηδὲς τυγχάνει ᾿Αλλ' ἐν μὲν λόγοις δίδασκε πράως τά σοι δοκοῦντα, *Αν δ' ἴδῃς ἀντιτείνοντα, σίγα καὶ παύῃς χόλον, “Η πρὸς ἑτέρας ἀφορμὰς μετάβαλλε τους λόγους Ἐν ἔργοις δὲ τὸ ἀρεστὸν σπούδαζε τοῖς συνοῦσι, Μὴ τὸ οἰκεῖον θέλημα πληρῶν ἐκ παντὸς τρόπου. Πολλῶν γὰρ εἰς συνέλευσιν τοιαύτην κοινωνούντων, Αδύνατον τὸ ἑαυτοῦ ποιεῖν ἔκαστον τούτων, ᾿Αλλὰ τὸ μέν τι δεῖ ζητεῖν, τὸ δὲ καταλιμπάνειν, Καὶ χαίρειν ἐφ᾽ ᾧ ἥττηται οὐχ ἧττον ἢ τοῖς ἄλλοις. *Αν δ' ἄλλος ἄρξηται θυμοῦ καὶ κατὰ σοῦ κι [νήται, Υβρεσι πλύνων, καὶ δεινῶν ἐπαπειλῶν νιφάδας, Μὴ ἀνθιστάμενος εὐθὺ; εἰς ἄμυναν ορμήσῃς, ᾿Αλλὰ χαλίνου λογισμὸν εὐθὺς, καὶ πράως ἔχε, Καὶ στῆθι βλέπων εἰς αὐτὸν ἐν γαληνῷ προσώπῳ, Εστ' ἂν τὴν ζάλην τῆς ψυχῆς τελέως ἀποπτύσῃ Τοῦ χόλου δὲ λωφήσαντος ἔχεις καιρὸν τοῦ λέγειν, Αναμιμνήσκων μὲν αὐτὸν τῆς ἀκρατους μανίας, Εἶτ᾽ ἐγκαλῶν ὡς λυπηθεὶς καὶ ὡς ἠδικημένος, Μὴ μέντοι γε ὡς ἀπειλῶν καὶ ἄμυναν διώχων. Καὶ τοῦτο γὰρ ἀλόγιστον συμβαίνει πρὸς τοῖς ς (άλλοις Τοῖς θυμουμένοις, ἀπειλεῖν ἃ δρᾶσαι προθυμοῦνται. Εἰ γὰρ μὴ δύνανταί γε δρᾷν, τὸ ἀπειλεῖν· γελοῖον Δισσοὺς γὰρ μώμους ἑαυτῷ προστρίβεται τοιοῦτος, Μισούμενος μὲν ὡς ἐχθρὸς, ὡς ἀδρανὴς δὲ πάλιν Εχθροῖς καταφρονούμενος, καὶ διπλούν δύλων γέ ίλων. Εἰ δέ γε βλάπτειν δύνανται, τὴν θήραν ἐκσοβοῦσι Καὶ ἄφρονες λογίζονται καὶ ἀκρατεῖς τῆς γλώττης. Οὔτ᾽ οὖν ὑβρίζειν αἰνετόν, οὔτ' αὖθις ἀνθυβρίζειν Τὸ δ' αὖ θυμοῦ κατακρατεῖν τῶν αἰνουμένων λίαν. "Ορα μὴ πλήξῃ πώποτε λόγοις τινὰ μηδ' ἔργοις Ποιεῖ γὰρ ἔχθραν ἄληστον μιμνησκομένη βλάβη. Κρείσσον γὰρ ἔχειν ἐγκαλεῖν ἄλλοις ἀγνωμοσύνας, Η ἐγκαλεῖσθαι παρ' αὐτῶν ἐπί τινι δικαίως. Το δραστικών μὴ δείκνυε μηδόλως ἐν τῷ βλά Περί κριτοῦ. δύσερος. Περὶ ὑπομονῆς. Περὶ ἀλογίστου. Μ. δύναται-ἐκσοδοῦαι. Περὶ πλήξεως. (ι: Περὶ δραστικοῦ. [πτειν, (-): Περί χρήματος συμμέτρου. Περὶ τὰ μὴ προσήκοντα. μὴ κτάσθαι. 11 ρ. πλούτου, Ἀλλ᾿ ἀπὸ τοῦ δυνάμενος φείδεσθαι τῶν λυπούντων Τοῦτο γὰρ θεῖον ἀληθῶς καὶ ἀρετῆς μεγίστης. Χρήματα κτάσθαι σπούδαζε τὰ σύμμετρα τη [χρεία Χρείας δὲ μέτρον ὄριζε τὴν σώματος ὑγείαν. Τρυφὴν δὲ καὶ τὰ περιττὰ ἐξόριζε τοῦ βίου, Ως εὕρεμα κακότεχνον ψυχῆς ἀπεγνωσμένης, Ἐκ ελησμένης παντελῶς τῆς εὐγενοῦς πατρίδος. Μὴ κτῶ τὰ μὴ προσήκοντα, μηδέ γ' ἐπιθυμή [σης. Δικαίοις πόροις προνοοῦ κτάσθαι τά σοι χρειώδη Μὴ πάντα προσανάλισκε τῷ πορισμῷ τὸν βίον Οὐ γάρ σοι τοῦτο τἀγαθὸν καὶ τελευταῖον τέρμα. ᾿Αλλὰ σχολὴν τῷ λογισμῷ πορίζειν σπουδὴν ἔχε, Ὡς ἄν τι δυνηθείη γε κτήσασθαι τῶν τιμίων. Μηδέ νομίσῃς τίμιον τὸν πλοῦτον καθ' αυτόν γε Καὶ πᾶσαν τείνῃς τὴν σπουδὴν ἐπὶ τὴν τούτου κτησιν. Κέρδος αἰσχρὸν μὴ βουληθῇς, ἀλλ' ἀπωθοῦ τελέως. Πενία γὰρ μετ' ἀρετῆς χρυσοῦ τιμιωτέρα. Πλούσιος ἄφρων ἔοικεν ὄνῳ χρυσοφοροῦντι Μετ' ἀρετῆς δὲ τὸ πλουτεῖν πολὺ τὸ κέρδος φέρει Ο φρόνιμος γὰρ δύναται τοῖς πᾶσιν ὀρθῶς χρή [σθα:. Οριζε τὰς δαπάνας σου τοῖς προσήκουσ: μέσ μέροις, Οὗ δεῖ καὶ ὅσον ὅπως τε καὶ ὅτε δεῖ καὶ ὅπου, Ἐν ἀκριβέσι λογισμοῖς καὶ βεβασανισμένοις Ορεξις γὰρ ἀλόγιστος τυφλὸν εἰς τὰ πρακτέα. Μήτ' ἔνθα δέοι δαπανᾷν ἐφέξεις σου τὴν χεῖρα, Η μηδὲ ὅλως δαπανῶν, ἢ τοῦ δέοντος ἧττον Τῆς φειδωλίας γὰρ τοῦτο καὶ ἀνελευθερίας, Καὶ τὸ δοκοῦν ἐνίοτε κέρδος ἐκ τῶν τοιούτων Βλάβην μεγάλην προξενεῖ καὶ ἀδοξίας αἰσχος Μήτ' αὖ πλέον τοῦ δέοντος ἐκτείνῃς τὰς δαπάνας, Ταῖς ἀμετρίαις είκων γε ταῖς τῆς ἀκολασίας, "Η τοῖς ἀκαίροις λογισμοῖς τοῖς τῆς δοξομανίας, Η άλλη ματαιότητι καὶ τῶν φρενῶν ἐνδείᾳ Νόσου γὰρ τοῦτο χαλεπῆς, ἣν φασὶν ἀσωτίαν Λίαν ὀρθῶς οὐ σώζει γὰρ τὸν ἔχοντα εἰς τέλος, ᾿Αλλὰ ταχέως ἄπορον τὸν εὔπορον ποιεῖται. Δωρεῖσθαι δὲ βουλόμενος, μὴ κόλαξι καὶ φθόροις Ανθρώποις δίδου πώποτε· διπλῇ γὰρ ἁμαρτάνει; Ποιεῖς γὰρ τούτους χείρονας καὶ τὸ δοθὲν ἀπόλ λεις (1€). φρόνημος. συνεργάτης φι λιτοῦ ν. 1252, πιγάζουσιν ν. 1305, ψυχηκῆς ν. 1395, ἀμωμίτων ν. 1480. Περὶ δαπάνης. ὅσου, οι ὅσων. τό. Περὶ τοῦ μὴ δωρεῖσθαι τοῖς κόλαξι καὶ φθόροις. ἀπόλεις. ἀπολλοις, οἱ ἀπέλλες
col. 1023–1024page 8 of 19
PG 149:1023Τοὺς δ᾽ ἀγαθοὺς εὐεργετεῖν σπούδαζε, μετὰ λόγου Εἰ δὲ χρημάτων ἀπορεῖς, συμμέτρες καὶ τὴν δόσιν Κρίνων καὶ μέτρον καὶ καιρὸν καὶ τόπον καὶ τὴν [χρείαν. *Αν δοῦναι τι ὑποσχεθῇς τινι, ταχέως δίδου Μη, δόξας μεταμεληθεὶς, τὴν χάριν ἀφανίσῃς. Χάρις μὲν ἡ ὑπόσχεσις, ἡ δ' ἀπόδοσις χρέος. ᾿Αμείωτον δὲ πάρεχε ὃ ἂν ὑπόσχῃ χρῆμα Ο γὰρ λαβὼν οὐ γέγηθεν ἐν τῷ λαβεῖν τοσοῦτον “Οσον ἐπὶ τῷ ἔλαττον ἀλγεῖ καὶ δυσχεραίνει. Μὴ ὀνειδίσῃς πώποτε τινὶ εὐεργεσίαν, *Ην αὐτὸν εὐεργέτησας· ἀπόλεις γὰρ τὴν χάριν 'Ο δ' αἰσχυνόμενος ἀλγεῖ καὶ ἄμυναν διώκει, Καὶ, ὃν εἶχες ὑπόχρεων, τοῦτον ἐχθρὸν ἐκτήσω. Επιλανθάνου δὲ ταχὺ οὓς ἂν εὐεργετήσῃς Εἰ δ᾽ ἔλαβες παρά τινός ποτε εὐεργεσία», Μιμνήσκου τοῦτο συνεχως, εὐχαριστῶν ἀλήστως Δεινή γάρ νόσος πέφυκεν ἡ τῆς ἀχαριστίας Και, εἴ σος δύναμις, πειρῶ τὰς χάριτας ἐκτίνειν, Μὴ ἥττονας ὧν εἴληφας, ἀλλὰ δαψιλεστέρας. Τοῦτο γὰρ δίκαιον ὁμοῦ τυγχάνει και συμφέρον Πᾶς γάρ τις τὸν εὐχάριστον εὐεργετεί προθύμως. Τὴν δέ γ' ἀχάριστον οὐδείς· ἀπόλλει γὰρ τὸ δῶρον, "Ωσπερ ὁ νέκυν θυμιῶν πρὸς πᾶν ἀναισθητοῦντα. Τοῖς δυστυχοῦσι συναλγεῖν, ἀρκεῖν τοῖς δεομένοις, Φύσις καὶ νόμος παραινεῖ, καὶ τὰς ποινὰς ὁρίζει Τοῖς ἀπανθρώποις καὶ σκληροῖς, καὶ μὴ ἐπικουροῦσι Τοῖς δεομένοις εὐμενῶς ἐν ταῖς τοῦ βίου χρείαις. Πεινώντα θρέψον, ἐνδεεῖ διψῶντι πόμα δίδου, Γυμνότητα περίστειλον, ἄστεγον οἴκοι κάλει, Τους κάμνοντας μετὰ σπουδῆς πολλάκις ἐπισκέπτου, Τοῖς ἐν φρουραῖς ἐπιφοιτῶν λόγους εὐνοίας δίδου, Τους τεθλιμμένους ὁπωσοῦν καὶ κατωδυνωμένους Παραμυθοῦ, τῶν ἀλγεινῶν τὸ βάρος ἐκκουφίζων. Σοφὸς γὰρ λόγος φάρμακον ψυχῆς ἀδυνωμένης, Καὶ μάλιστ᾽ εἰ μετ᾿ εὐμενοῦς προσάγοιτο τῆς γνώ [μης. Εἴ τι δ᾽ ἂν δῷς τοῖς πένησιν, ἢ ἄλλως εὖ ποιήσῃς, Θεῷ δανείζειν νόμιζε, τῷ σὺν μεγάλοις τόκοις Εὐγνωμόνως τὰς ὀφειλὰς πᾶσιν ἀποδιδόντι. Διό σε χρὴ πρὸς ἔλεον πλουσίαν χεῖρα τείνειν. απόλλω? ἀπολεῖς εἰ ἀπολεῖ εἰ ἀπόλους Ωκεῖαι χάριτες γλυκερώτεραι. Περὶ ἀμειώτου. Περὶ ἀνειδίσεως. Περὶ τοῦ συναλγεῖν τοῖς δυστυχοῦσι. οἴκαδ᾽ ἄστεγον κάτ λει. Διαθρυπτε, 264), πεινώντι τὸν ἄρτον σου, καὶ πτωχοὺς ἀστέγους εἰσάγαγε εἰς τὸν οἶκόν σου, καὶ ταῦτα μετὰ προθυμίας. δανίζειν. χει, 42, 43: Καὶ ἐλθοῦσα μία χήρα πτυχή εξαλε Θεὸς γὰρ κατὰ δύναμιν αἰτεῖ τὰς εὐποιίας, Ψυχῆς ὁρῶν διάθεσιν, καὶ γνώμην ταλαντεύων, Καὶ δύο λεπτά προτιμᾷ πολυταλάντων δώρων Εἰ δ' ἀπορεῖς παντάπασι, γνώμην εἴσφερε μένην, Συστέναζε τοῖς κάμνουσι καὶ ταλαιπωρουμένοις, Ταῖς ἀθυμίαις τῶν πτωχῶν γνησίως ἐπικάμπτου, Τοὺς δυστυχοῦντας οίκτειρε καὶ λόγοις παρηγόρει Λύπης γὰρ φέρει κουφισμὸν τὸ συναλγεῖν γνησίως. Πολὺς δ᾽ ἀπόκειται μισθὸς οἰκτίρμονι καρδίᾳ. Ο γὰρ τὰς ἄλλων συμφορὰς ἡγούμενος οἰκείας. Ἐν ταῖς οἰκείαις συμφοραῖς πολλούς κοινωνούς Έχει, Καὶ παρακλήσεως πολλῆς ὑπὸ Θεοῦ τυγχάνει. Μὴ γένῃ δόξης ἐραστής κενῆς τε καὶ προσκαί Ίρου, Μηδέ τιμῆς ἐπιθυμῇς, ματαίου φαντασίας Ψευδὴ γὰρ ταῦτα πέφυκεν, ἀφρόνων μαρτυρίαι Καὶ ῥᾷστα μετατίθεται πάντα πρὸς τἀναντία Δόξαν δ᾽ ἐπαίνει καὶ τιμὴν τὴν ἄνω σοι κειμένην. Μὴ φιλαρχίαν τὴν δεινὴν νοσήσῃς ἐν ψυχῇ σου, Καὶ δυναστείας ἐρασθῇς ὡς πάντων ὑπερέχῃς. Μισεῖ γὰρ λίαν ὁ Θεὸς ὑπέρφρονα καρδίαν Μόνος δὲ φύσει πέφυκε Κύριος καὶ δυνάστης, Καὶ ᾧ ἂν θέλῃ δίδωσι τῆς γῆς τὴν ἐξουσίαν. Καίτοι γε τοῦτο πέφυκεν εὐκαταφρόνητόν πως Ἐν ἄλλοις γὰρ ἡ δύναμις καὶ τῆς ἀρχῆς τὸ κράτος, Οι καὶ διδόναι δύνανται καὶ πάλιν ἀφαιρεῖσθαι. Διὸ καὶ τούτους ὁ κρατῶν σπουδάζει θεραπεύειν, Καὶ τρόπον τινά πέφυκε δοῦλος τῶν ὑπηκόων. Μη φυσηθῇς ὑπέρογκα καὶ τὴν ὀφρὺν ὑψώσης, Ἐν τοῖς ποσὶν ἀκροβατῶν καὶ τράχηλον ἐκτείνων Καὶ σεαυτὸν ὑπέρτερον οιόμενος ἁπάντων, Μέγα φρονῶν ἐπὶ μικροῖς καὶ οὐδενὸς ἀξίοις. Γνῶθι τὴν φύσιν σου φθαρτὴν καὶ κόπρου πεπλη [σμένην, Τὴν τύχην δ' αὖθις ἄστατον καὶ τὰ τῆς τύχης πάντα, Καὶ σύστελλε τὸ φρόνημα καὶ φεῦγε τὴν ἀπάτην. Εἰ δ' ἀρετή σοι τίμιον, θεόθεν ἥκει τοῦτο λεπτά δύο... Και, προσκαλεσάμενος τοὺς μαθητάς αὐτοῦ, εἶπεν αὐτοῖς· ᾿Αμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἡ χήρα αὕτη ἡ πτωχή πλεῖον πάντων βέβληκε τῶν βαλόντων εἰς τὸ γαζοφυλάκιον. Περὶ δόξης. μαρτυρίαι. Περὶ φιλαρχίας. Περὶ ὑπερογκίας. 716: ᾿Ακροβατεί τε γὰρ καὶ τὸν αὐτ χένα μετέωρον ἐξαίρει φρυαττόμενος, καὶ πλέον τῆς φύσεως ἐπῆρται καὶ πεφύσηται. 'Η δὲ ἄσεμνος... πορεύεται ὑψηλῷ τῷ τραχήλῳ.
col. 1025–1026page 9 of 19
PG 149:1025Ἐπὶ τοὺς ταπεινόφρονας, τοὺς δὲ ἀντίον φεύγει. Διὸ πρὸς πάντας ταπεινὸν ἦθος καὶ σύννουν ἔχε, Καὶ πᾶσιν νέμε τὰς τιμὰς, ἑκάστῳ κατ' ἀξίαν. Αἰδοῦ γερόντων πολιάν, καὶ πρεσβυτέρων τάξιν. Μὴ ὅπως λάβῃς σπούδαζε ἐν πᾶσι τὰ πρωτεῖα, 'Αλλ' ὅπως σου τοῖς κρείττοσι τούτων παραχωρήσης Τοῦτό σοι κόσμος ἀρετῆς τοῦτο τιμὴ μεγίστη. Ἐπαίνει μὲν τὴν ἀρετὴν, ψέγε δὲ τὴν κακίαν Ορθοῦ γὰρ λόγου τοῦτό γε καὶ μὴ διεστραμμένου Τοὺς φαύλους δὲ μηδέποτε κατ' όνομα ψύξης. Ἀλλὰ μηδὲ κατάκρινε αὐτοὺς ἐν διανοίᾳ Μόνος γὰρ οἶδεν ἀκριβῶς ὁ τῶν κρυφίων γνώστης Βροτὸς δὲ, καὶ ἐν οἷς ὁρᾷ, πολλάκις ἀπατᾶται Καὶ ἄλλως οὐχ ἡμέτερον τὸ κρίνειν τὸν πλησίον. Τοῖς δ' ἀγαθοῖς τὸν ἔπαινον, ὡς χρέος, ἀποδίδου. Καὶ ἄλλων ἐπαινούντων δὲ προθύμως ἀποδέχου Ψύγος γὰρ ἔχθραν προξενεῖ, ὁ δ᾽ ἔπαινος φιλίαν. Τοῖς κακηγόροις τὸ τὸν οὖς μηδέποτε ἀνοίξῃς Δοκεῖς γὰρ εἶναι κοινωνὸς αὐτοῖς τῆς ἁμαρτίας. Με πρόσεχε ψιθυρισμοῖς καὶ διαβόλων λόγοις Οικίας γὰρ ἀνέτρεψαν καὶ πόλεις οἱ τοιοῦτοι Μὴ καταρῶ, μηδ' ύβριζέ τινα, μηδὲ λοιδόρει Εχθρας γὰρ κέντρον ποιεῖ καὶ Θεὸν παροξύνει. Μὴ καταφρόνει μηδενός, κἂν εὐτελής τυγχάνῃ Χειρῶν γὰρ θείων, ὡς καὶ σὺ, πέφυκεν ὁ τοιοῦτος. "Αν δ' ἄλλος σε καταφρονῇ, μὴ λυπηθῇς καρδίαν Εἰ γὰρ ὀρθῶς καταφρονεῖ, σὸν τὸ πταίσμα καὶ [τούτου " Εἰ δ' οὐκ ὀρθῶς, ἡμάρτηκε· καὶ τί πρὸς σὲ τὰ τού του; Μὴ πᾶσιν εἶναι φοβερός (τυραννικόν γάρ) ζήτει Αἰδέσιμος δὲ καὶ σεπτό; καὶ ποθεινὸς τοῖς πᾶσι Γεννα γὰρ φίλτρον αἰδὼς, ὁ δέ γε φόβος μέσο:. Ἐπὶ τοῖς εὐτυχήμασιν ἢ καὶ ταῖς ἀριστείας *Η ἄλλοις προτερήμασι, μή ποθ' ὑψώσης φρένα Μικρὰ γὰρ πάντα νόμιζε τὰ τοῦ παρόντος βίου Καὶ μήτ' ἀπόντων ἀγεννῶς κατάπιπτε καὶ πτῆσσε, Μήτε παρόντων ἔπαιρε πρὸς ὕψος τὴν σὴν φρένα Τοῦτο φρονήματος στερνοῦ καὶ μεγαλοψυχίας. Μὴ ὀνειδίσῃς συμφοράς ποτε τοῖς δυστυχούσι Πρεσβύτεροι Περὶ ἀρετῆς. Υφ᾽ ὧν (διαβολῶν) ἤδη καὶ οἶκοι ἀνάστατοι γεγόνασι καὶ πόλεις ἄρδην ἀπολώλασι. Τοῦτ᾽ ἔχθρας, οι Τῆς ἔχθρας, ου Ἔχυρας καὶ γὰρ, οι Εχθρας γάρ τι. τό. Μ.π. ζήτει, τυραννικόν γάρ. Περὶ ὀνειδίσεως περὶ δυστυχοῦσι. Μηδενὶ συμφοράν ὀνειδίσῃς· κοινὴ γὰρ ἡ τύχη και Καὶ γένῃ σὺ βαρύτερος τῆς ἐνεστώσης τύχης" Η τύχη γὰρ κοινόν ἐστιν, ἄδηλον δὲ τὸ μέλλον. Εσο τοῖς πᾶσι προσηνὴς καὶ φιλικὸς καὶ εὔνους, Τὴν γλῶτταν εὐπροσήγορος, εὐάρεστος τὸ ἦθος Τοῦτο φιλίας φάρμακον καὶ θέλγητρον καρδίας. "Ο δέ γε στυγνοπρόσωπος καὶ κατωφρυωμένος Τοῖς ἀπαντᾶσιν ἀηδὲς συνάντημα τυγχάνει. Μήτ' αν δουλοπρεπέστερον τοῖς πᾶσιν ἐντυγχάνῃς, Δόξαν θηρεύων τὴν κενὴν καὶ κέρδη ψυχοφθόρα Καὶ ταῦτα γὰρ τῆς ἀρετῆς ἀλλότρια τυγχάνει, Καὶ ἀνδραπόδοις πρέποντα μᾶλλον ἢ ἐλευθέροις, Ἴσον δὲ τούτων τὸ κακὸν καὶ τῶν ὑπερηφάνων, Κἂν ἀντικεῖσθαι φαίνωνται τῷ διαφέρῳ τρόπῳο Αμφότεροι γὰρ τῷ τιμᾷν τὰ πράγματα της τύχης Ὑπὲρ τὸ δέον, αἱρεται ὁ μὲν εἰς ὕψος μέγα, ῾Ο δ' αὖ εἰς ταπεινότητα καὶ δουλοπρέπειάν πως ο Δι' ἃ γὰρ οὗτος αἴρεται, ὁ ἄλλος ταπεινοῦται, Καὶ ἵνα ταῦτα κτήσηται πάντα ποιεῖ καὶ πράττε:9). Σὺ δὲ, τὴν ῥίζαν ἐκτιμῶν, οὐκ ἂν ἐκφύσῃς κλάδους, Τῶν ὄντων ἕκαστα τιμῶν ἐν τῷ δέοντι μέτρῳ. Δικαιοσύνην σπούδαζε κτήσασθαι πάντα τρόπον Κόσμος γὰρ οὗτος ἀρεταῖς, καὶ ὁμονοίας μήτηρ, Τῆς πολιτείας σύνδεσμος, τῆς εὐπραγίας μήτηρ, Εχθρας, πολέμου, καὶ πικρᾶς στάσεως ἀναιρέτις. Πρώτον δε κόσμησιν σαυτὸν δικαιοσύνης ἔργοις, "Αρχοντα στήσας λογισμὸν διοικητὴν τῶν ἄλλων. Μη τυραννείτω δὲ θυμὸς, μηδ' αὖ ἐπιθυμία, Καὶ καθελκέτω λογισμὸν βιαίως εἰς τὰς πράξεις Φύσει γὰρ κύριος ἐστιν ὁ λογισμὸς τῶν ἄλλων, Καὶ τοῦτον ἔχειν τῆς ψυχῆς προσήκει τὰς ἡνίας, Τὰ δ᾽ ἄλλα τούτῳ πείθεσθαι καὶ εἴκειν χρεωστού [σι Μηδ' ὅλως ἀντιβαίνοντα, μηδ' ἀνυποτακτοῦντα. Τοῦτ᾽ εὐνομίᾳ τῆς ψυχῆς καὶ δικαιοπραγία. Τὴν σὴν δ' οἰκίαν ἔπειτα κατάταξον ὡς θέμις, Νομοθετῶν τὰ δέοντα καὶ κατὰ λόγον κρίνων. Στέργε τὴν σύνοικον, ὡς σὸν ἐκ συμφυΐας μέλος Θεὸς γὰρ ταύτην ἤνωσε και φύσις τε καὶ νόμος Καὶ ἀδιάσπαστον ἡγοῦ τὴν ταύτης κοινωνίαν Εστι δὲ βίου κοινωνὸς καὶ τέκνων συνεργάτις. Ἴσον αὐτῇ τῶν χρειωδῶν τοῦ βίου μεταδίδου, τὸ μέλλον ἀόρατον. 171 Γνω μαι μονόστιχοι, πᾶν, πάντα ποιεῖν, πάντα, πᾶν πράττειν; πάντα ποιεῖν καὶ πράττειν, Περὶ δικαιοσύνης. Περὶ ἔργα δίκαια. ὀφείλουσ:. Περὶ οἰκίας. — ὡς θέσμις.
col. 1027–1028page 10 of 19
PG 149:1027Τροφῆς καὶ σκέπης καὶ λοιπῆς ἀπάσης θεραπείας, η Φύσις δὲ, καὶ ἀνατροφὴ, καὶ μέτρων ἡλικίας, Ὥσπερ σαυτῷ· τὴν ἴσην γὰρ ἐν τούτοις τιμὴν ἔχει, Καὶ τῆς εὐνῆς δὲ κοινωνὸν ἐξίσου νομιστέον. Τῶν ἄλλων δὲ σὺ κύριος ὑπάρχεις καὶ δεσπότης, Καὶ κεφαλὴ τῆς γυναικὸς καὶ κυβερνὸς τοῦ [οίχου. Εἰ δὲ τὴν ἐξουσίαν σου βούλεται παραρπάζειν, Καὶ διοικεῖν, ὡς βούλεται, καὶ χρήματα καὶ δού [λους, Σὲ δ' ὡς ἀνδράποδον ὁρᾷ καὶ τὸ μηθὲν ἡγεῖται, Εὐθέως ὥσπερ τύραννον κόλαζε καὶ τιμώρει, Καὶ δίκας ταύτην εἴσπραττε τῆς παραλόγου τόλμης, Καὶ πεῖθε ταύτην σωφρονεῖν καὶ πείθεσθαι κοσμίως Τοῦτο γάρ σοι κἀκείνῃ τε κόσμον καὶ δόξαν φέρει Τὸ δ' ἄρχειν ταύτην ἄδοξον ἀμφοτέροις υπάρχει Εκείνην μὲν γὰρ βίαιον καὶ λῃστρικὴν καλοῦσιν, Αναίσχυντον, ὑβριστικήν, ἀκόλαστον, θρασείαν, Σὲ δὲ δειλὴν καὶ ἄνανδρον, φρενῶν ἐστερημένον, Αχρεῖον πρὸς πολιτικὴν ἅπασαν ἐργασίαν. Ο μὴ εἰδὼς γὰρ κυβερναν οἰκίαν πῶς οὐκ ἄφρων; 'Ο δὲ τοσοῦτον άτολμος ὡς γυναικὸς ἡττᾶσθαι Πῶς πράξει τὰ πολιτικά; πῶς τοῖς ἐχθροῖς μα εἶ [τσι; Πῶς οὐκ αἰσ χρῶς διάρπαγμα γενήσεται τοῖς πᾶσιν; Μὴ εἴπῃς ὡς δι᾽ ἔρωτα ἑκὼν τοῦθ᾽ ὑπομένεις Διπλασιάζεις γὰρ τὴν σὴν αἰσχύνην, ταῦτα λέγων Τῇ ἀνανδρία γὰρ αἰσχρῶς προστίθης ἀνανδρίαν. Νουθέτει ταύτην συνεχῶς καὶ δίδασκε τὰ κρείττω, Καὶ πταίουσαν ἀνακαλοῦ μετὰ προνοίας πάσης. Ἐν τοῖς μικροῖς συγγένωσης καὶ προσποιοῦ μὴ βλέ [πειν Ασθενεστέρας γάρ ἐστι καὶ φύσεως καὶ γνώμης. Αλὴ θαμινὰ παρόξυνε καὶ λύσης τὴν φιλίαν. Χαρίζου ταύτῃ τὰ μικρὰ, ἵν᾿ ἔχῃς ἐν μεγάλοις, Ἐν οἷς οὐ δεῖ, παραίτησιν εὔλογον καὶ δικαίαν. Μὴ ἐκκαλύψῃς σὸν αὐτῇ μυστήριον μηδόλως Γυνὴ γὰρ γλώττης ἀκρατὲς καὶ λαλὸν φύσει πέλει. Φυλάττου τὰς ἐπιβουλὰς καὶ τὰς συσκευασίας, Καὶ λανθανέτω σε μηδὲν τῶν οἴκοι γινομένων. Παντὸς ἀνδρὸς ἡ κεφαλὴ ὁ Χριστός ἐστι, κεφαλὴ δὲ γυναικὸς ὁ ανήρ. κυβερνός. ὤπερ: οι ώπερ ν. 674. τοσοῦτο;. Περὶ νουθεσίας. ἔχοις. η Οίδα πηλίκαι τοίς καλοῦσιν όργαι προσιζάνουσιν, ἐπειδὴν τῶν κεκλημένων τις ἐκλίπῃ τὴν σύνοδον. 5017 Πό * δὲ καὶ ἐσόμεθα Ξεροι ἑτέροις ξένοι, ἐπει δἂν ἕκαστος τοῦτον τὸν λόγον λέγο είπε: Πότε δὲ καὶ... λέγῃ; Σαν μυστήριον, Καὶ λόγοι προσφερόμενοι, καὶ συντρόφων που της, Παρέξει σοι στοχάζεσθαι τῆς ὁλοκλήρου γνώμης. Ταύτην πρὸς ἔργα ρύθμιζε καὶ οἴκου τὴν φροντίδα. Αργία γὰρ ταῖς γυναιξὶ διδάσκαλος κακίας. Πολύτροπα γραΐδια καὶ φαύλα; ἑταιρίας Τῇ θύρα τῆς οἰκίας σου μη θα προσπελάζειν. Ανευ τῆς σῆς ἐπιτροπῆς γυνὴ μὴ προϊέτω Σπανίως δ' έα προελθεῖν, χρείας πολλῆς καλούσης, Μετὰ σεμνῶν τῶν ὀπαδῶν καὶ τῶν θεραπαινίδων. Μὴ ἔξω τῆς οἰκίας σου νύκτωρ ποτὲ μενέτω, Εἰ μὴ πατρός τε καὶ μητρὸς καὶ ἀδελφῶν ἐν οἴκῳ, Καὶ τοῦτο χρείας καὶ πολλῆς ἀνάγκης ἐπειγούσης. Κομμωτικοῖς σοφίσμασι καὶ ψευδομένῳ κάλλει Αἰσχύνειν κάλλος φυσικὸν ἐπίτρεπε μηδόλως. Χρυσοῦ πολλοῦ περίθεσις καὶ λίθων και μαργάρων Οὐ κόσμον φέρει γυναιξὶ σωφρόνως ήσκημέναις. Αίσχιστον μέθη γυναιξὶ καὶ ἄκοσμον ὑπάρχει. Εκφορα ταύτῃ ῥήματα τῆς εὐσεβείας φθέγγου, Οσον ἁρμόζει γυναιξὶ καὶ ὅσον ἀναγκαῖον. Τὰ θεῖα ταύτῃ διηγοῦ, καὶ σωτηρίους λόγους Εκάστοτε προτίθεσο σαφῶς τε καὶ συντόμως Σὺ γὰρ τῶν τῆς οἰκίας σου διδάσκαλος ετάχθης. Φιλοτεκνεῖν διδάσκει σε φύσις καὶ νόμος ἅπας, Καὶ τῶν ὀρνέων ἡ πληθὺς τοὺς νεοττούς φιλούντων Αλλος αὐτὸς γὰρ πέφυκεν ἡ τῶν ἐκγόνων φύσις, Καὶ σώζει τὴν διαδοχὴν τοῦ γένους τοῦ πατρῴου, Ωσπερ αὐτὸς ὢν ὁ πατὴρ αὖθις ἀνανεάσας Καὶ ἀπὸ γέροντος ἐλθὼν εἰς νηπιώδη φύσιν. Τοσοῦτον οὖν ὑπεραλγεῖν καὶ κήδεσθαι τῶν τέκνων Οἱ φύσαντες ὀφείλουσιν ὡς ἑαυτῶν ἐκείνων. Εκτρεφε γοῦν ἐπιμελῶς καὶ θάλπε καὶ ἀσπάζου, Καὶ προνοοῦ γε τῆς αὐτῶν ὕστερον ὠφελείας. Γράμματα παρασκεύαζε τούτους μανθάνειν πρῶτον, Μέγιστον φῶς γὰρ τῇ ψυχῇ ἡ τούτων ἐπιστήμη, Καὶ πρὸς λειμῶνας λογικοὺς ἀνοίγνυσι τὴν θύ Τραν Περὶ χρυσού. ταύτην. εξ φορά. ἄλλως. Αλλο: αὐτὸς, 14): Συνανακέκειτα: δέ μοι καὶ Κρατισθένης, ἀδελφιδοῦς ἐμὸς, ἄλλος αὐτός οὕτω γὰρ ἐγὼ τὸν φίλον ὁρίζομαι Αλλος εγώ.
col. 1029–1030page 11 of 19
PG 149:1029[σαις. Αὗται γὰρ ἐμπορίζουσι τοῦ βίου τὰ χρειώδη, Καὶ κλέος προσπορίζουσιν ἑκάστου πρὸς ἀξίαν Ἐπεὶ δὲ ταῦτα λυπηρὰ καθέστηκε τοῖς νέοις, Τὰ μὲν ἐπαίνοις πρότρεπε πρὸς τὰ καλὰ θαῤῥύνων, Τῶν δὲ κακῶν ἀπότρεπε τοῖς ψόγοις τῶν πραγμά [των. Επειτα τέχναις ἐνασκεῖν σπούδαζε ταῖς δεού- Εἶτα δ', ἐφοδιάζοντες λαμπρῶς ἐκ τῶν οἰκείων, Εἰς γάμους ἐκδιδόασι τοῦ ζῆν πόρους διδόντες. Δεῖ γοῦν τιμᾷν ὡς αἴτιον, καὶ στέργειν ὡς τροφέα, Καὶ πειθαρχεῖν ὡς παιδευτῇ καὶ πρώτῳ διδασκάλῳ, Ω; εὐεργέτην δὲ φιλεῖν καὶ χάριν πολλὴν ἔχειν. Πώς τι δυνήσῃ χάριτας πατρὶ τίνειν ἀξίας; Εἰ γὰρ καὶ χρήμασιν αὐτὸν ἀμείψῃ φιλοτίμως, Καὶ νουθετήσεις ἔνθα δεῖ καὶ τέχνας ἐκδιδάξεις, Αλλ' οὐκ ἀντιγεννῆσαί γε δυνήσῃ τοῦτον ὅλως, Οὐδ' αὖ ἐκθρέψαι νήπιον μετὰ θερμοῦ τοῦ φίλτρου Καὶ εἴ σοι πάντα δυνατὸν ἐξίσου ἀποτίνειν, Τό γε κατάρξαι χάριτος ἐδύνατον πρὸς τοῦτον Υπάρχεις οὖν ὑπόχρεως ἀεὶ προειλημμένος. Ἐπὶ δ᾽ ἀδύνατον αὐτῷ τίνειν ἀξίαν χάριν, Ως δύναμις ἐκτίννυε, καὶ Θεῷ πράξεις φίλα Τιμῶν δὲ δράσεις τοῦτό γε καὶ στέργων ὁλοψύχως, Καὶ συνεργῶν ἐν πᾶσί γε καὶ κοινωνῶν τῆς χρείας, Οὐχ ὡς οἰκεῖα χορηγῶν ἐκείνῳ κατά χάριν, Ως ὀφειλὴν δὲ μάλιστα ἐκτίνων ἀναγκαίαν, Καὶ ἀληθῶς οἱόμενος ἀεί γε προσοφείλει». Πειθάρχει δέ σου τῷ πατρὶ ὡς φυσικῷ δεσπότῃ. Καὶ ὑπακούειν σπούδαζε κελεύσμασι τοῖς τούτου Πράξεις γὰρ ἅμα δίκαια καὶ τὰ συμφέροντά σοι. Επιτιμήσει; πατρικάς δεχόμενος ἀσμένως, Απαλλαγήσῃ ῥᾳδίως ψυχικῶν νοσημάτων. ῾Ο μὴ τιμῶν τοὺς φύσαντας τὸν Θεὸν παροξύνει Εκείνου γὰρ τῆς ἐντολῆς φαίνεται παραβάτης. ῾Ο ἀπωθούμενος μακρὰν πατρικὰς νουθεσίας, Οὗτος ἀνίατον νοσεῖ καὶ χαλεπὴν μανίαν Τίνος γὰρ ἄλλου δέξαιτ' ἂν λόγον πρὸς θεραπείαν; Εἰ δ' οὐκ ἀπόχρη ταῦτά σοι, καὶ φόβον προσληπτέον, Καὶ κολαστέον ἀφειδῶς τὸ φίλτρον χαλινοῦντας Βέλτιον γὰρ λυπήσαντας μικρά τούτους ἀνῆσαι, Καὶ ἄνδρας ὕστερον αὐτοὺς χρησίμους ἀποβῆναι, "Η φεισαμένους πρὸς μικρὸν φαύλους αὐτοὺς ποιῆσαι. Τι γὰρ καὶ κέρδος ἔξουσιν οἱ φαῦλοι γεγονότες, Οἷς καὶ τὸ ζῆν ἐπιβλαβὲς καὶ κέρδος τὸ τεθνάναι; Διὸ παντοίως φρόντιζε τῆς ἀρετῆς τῆς τούτων, Εθίζων ἐς τὰ κάλλιστα καὶ νουθετῶν ἐν λόγοις, Καὶ σεαυτοῦ παράδειγμα ἐπιτιθεὶς τὸν βίον, Κρατεῖν ἡδονῶν ἔθιζε καὶ θυμοῦ τε καὶ γλώττης, Ὡς ἀποβαῖεν σώφρονες και κόσμιοι καὶ πρᾶοι. Φιλοπονεῖν συνέθιζε πρὸς τὰ καλὰ προθύμως, Καὶ μὴ ῥᾳθύμως τὸν καιρὸν ἀφρόνως παριένα Σπουδὴ γὰρ μήτηρ τῶν καλῶν, ἔκνος δὲ τῶν κακί [στων, Καὶ ὁ σπουδή προσέλαβεν έφθειρεν ἡ ῥαθυμία. Πεῖθε δεινῶν καταφρονεῖν καὶ κινδύνων προσκαίρων 'Τπὲρ λατρείας εὐσεβοῦς καὶ ζωῆς τῆς μελλούσης. Δικαίους εἶναι δίδασκε καὶ φιλικούς πρὸς πάντας, Καὶ μὴ ἀπλήστως χρήματα φθειρόμενα διώκειν. Παρθένον δὲ κατάκλειστον ἐν οἴκοις φύλαττέ μοι, Τέχνας τε παρασκεύαζε τὰς δεούσας μανθάνειν, Καὶ σωφροσύνην ἐξασκεῖν καὶ σιωπὴν πρὸ πάντων Καὶ πάσης ἄλλης ἀρετῆς ἐπιμέλειαν ἔχειν. 'Ηθήσασαν δὲ τάχιστα ἐκδίδου θυγατέρα, ἵνα μὴ κάμνῃς ἀγρυπνῶν καὶ φυλακῆς φροντίζων. Τῷ (α) δ' ὁ εἰκοσαετής χρόνος τοῦ γάμου πρέπων. Σὺ δ' ἐκδιδοὺς μὴ νόμιζε τοῦτον ἀλλοτριούσθαι Σὰ γὰρ καὶ αὖθις μένουσι τὰ τέκνα κατὰ φύσιν, Εἰ καὶ προνοίας ἥττονος τοῦ λοιποῦ δέονταί σου. Γονεῖς καὶ στέργειν καὶ τιμᾶν ἅπας κελεύει νόμος, Ο φυσικός καὶ ὁ γραπτός, ἀνθρώπινος καὶ θεῖος. Οὐκ ἔστι γὰρ μετὰ Θεὸν, τοῖς τέκνοις τῶν γονέων Ἕτερον τιμιώτερον, οὐδ᾽ ἐγχωρεῖ γενέσθαι Τὸ εἶναι γὰρ παρέχουσι τοῖς ἐξ αὐτῶν δευτέροις. Πάντα δὲ φύσει γλίχονται τῆς σφετέρας αἰτίας Ετι δ' ἐκτρέφουσιν αὐτὰ σὺν πάση προθυμία, Καὶ τέχναις ἐγγυμνάζουσι μετὰ πολλῆς δαπάνης, Εθίζουσί τ' ἐπιμελῶς ἐν ἔργοις τοῖς καλλίστοις, Εἰς ἀρετὴν παιδεύοντες καὶ τὰς ψυχὰς κοσμοῦντες ἐνασχεῖν. ταξίαν. κατ' ἀξίαν. Περὶ κρατεῖν τῶν ἡδονῶν, θυμοῦ καὶ γλώττης. Περὶ τοῦ φιλοπονεῖν τὰ καλά. ικαίους. μείθεται ν. 507. (6-7): Περὶ συνοικίας ἀδελφῶν. "Ήδιστον (6-7) πάντων πέφυκεν ἀδελφῶν συνοικία, Καὶ πρὸς τὰς πράξεις συνεργεῖν καὶ βοηθεῖν εἰ; τύ ίχας" Κλάδοι γὰρ ἄμφω τῆς αὐτῆς ῥίζης ἐκπεφυκότες, Ανατροφῆς τε τῆς αὐτῆς συγκεκοινωνηκότες. Τὸ μὴ φιλεῖν τὸν ἀδελφὸν καὶ κοινωνεῖν, ὡς θέμις, Αἵματος ἄρνησίς ἐστιν καθέτησις γονέων, Καὶ συνηθείας καὶ τροφῆς σαφής παρανομία. Φιλίας γὰρ ποιητικών ή συνήθεια πέλει, Ως δείκνυσι τὰ σύννομα τῶν ζώων τῶν ἀλόγων. 'Η δὲ τραπέζης τῆς αὐτῆς καὶ ἁλῶν κοινωνία Τοσοῦτον πᾶσιν ἔδοξεν αἰδέσιμος ἀρχαίοις, ὡς καὶ νόμον εἰσαγαγεῖν τοὺς κοινωνούς τραπέζης Ο Γεγονότας μὴ ἀνελεῖν ἐξεῖναι τὸ παράπαν. Τοσούτων οὖν πρὸς ἀδελφοὺς δικαίων υπαρχόντων, Πῶς οὐ φιλεῖν ὀφείλουσιν ἀλλήλους οἱ τοιοῦται; Τίς ἂν καὶ τὸν μισάδελφον θελήσει ποτὲ φίλοι Κτήσασθαι, μὴ μαινόμενος καὶ βεβλαμμένος φρένας; Ο γὰρ τοσούτους γε δεσμούς φιλίας διαρρήξας Τραπέζης καὶ ἀλῶν κοινωνία Ορκον δ' ἐνορίσθης μέγαν "Αίας τε καὶ τράπεζα.
col. 1031–1032page 12 of 19
PG 149:1031Χορήγει δαψιλέστερον αὐτῷ τὰ πρὸς τὴν χρείαν, Καὶ εύνοιάν τε καὶ τιμὴν ὑπὲρ τοὺς ἄλλους δίδου Τούτῳ γὰρ πράξεις δίκαια, καὶ τοὺς ἄλλους ἑλκύσεις Πρὸς τὸ ζηλοῦν τὴν ἀρετὴν καὶ τὴν σπουδὴν ἐκείνου. "Αν ἔχῃς δὲ πολύπειρον και φρόνιμον οἰκέτην, Μὴ ἀπαξίου σύμβουλον λαμβάνειν ἐν ταῖς χρείαι; Κρείττον γὰρ συμβουλεύσει σε τοῦ ἄφρονος [πλουσίου Πῶς ἂν, ἑτέρῳ συντακείς, βεβαίως στέρξει φίλον; "Αν ἔχῃς δοῦλον εύχρηστον καὶ εὔνουν καὶ σπουδαῖον, Πάντων κτημάτων ἀδελφὸν προτιμότερον έχε, Μηδὲ χρημάτων ἕνεκα ποτὲ τοῦτον λυπήσης, Λαβείν τι προσφιλονεικῶν τῶν αὐτῷ προσηκόντων Δεῖ γὰρ ἑκάτερον ἡμῶν κοινὰ μὲν τὰ οἰκεῖα Ηγεῖσθαι καὶ τῷ ἀδελφῷ, ἴδια δὲ τἀκείνου Τοῦτο φιλάδελφον ὁμοῦ καὶ δίκαιον τυγχάνει Εὐδοκιμοῦντος ἀδελφοῦ σὺν νόμιζε τὸ κλέος, Καὶ δυστυχοῦντος κοινωνεῖς τῆς τύχης ἐξ ἀνάγκης. Μηδέποτέ σε λογισμός βάσκανος ερεθίσῃ Ἐρίζειν πως τῷ ἀδελφῷ καὶ σπεύδειν ὑπερβῆναι Ερὶς γὰρ αὕτη μωμητή, πρὸς ἔχθραν τελευτῶσα Ζηλοῦν δ' αὐτοῦ τὰς ἀρετὰς καὶ θέλειν ἐκμιμεῖσθαι Ἐπαινετὸν, καὶ χρήσιμον πρὸς κτήσιν τῶν καλλί [στων. Ἐπαίνει μὲν τὸν ἀδελφὸν σεμνῶς καὶ πεφεισμένως " Τὸ γὰρ μηδόλως ἐπαινεῖν ἐμφαίνει βασκανίαν, Τὸ δ' ἀμέτρως εἰς ἑαυτὸν τὸ κλέος δοκεῖ φέρειν. Ψιθυρισμοῖς κατ' ἀδελφοῦ τὸ οἷς σου μὴ παράσχῃς, Μηδὲ πιστεύσῃς ἄλλον σοι εὐνούστερον ὑπάρχειν. Οργὴν καὶ ὕβριν ἀδελφοῦ πραότητί σου νίκα. Καὶ κερδανεῖς τὸν ἀδελφὸν καὶ ἔπαινον ἐκ πάντων. Κοινώνει σου τῷ ἀδελφῷ βουλῆς καὶ συνεργίας, Καὶ τέρψεως καὶ συμφορᾶς καὶ πάσης άλλης τύχης, Καί, ὅση δύναμίς ἐστιν, συνημερεύειν θέλε, Ηνίκα πρᾶξις τούτου σε πρὸς βίαν μὴ ἀφέλκῃ Ο μακρυσμὸς γὰρ ῥήγνυσι δεσμὰ τὰ τῆς φιλίας. Κηδοῦ τῶν δούλων σου διττώς, τὸ μὲν, ὡς σῶν κτη [μάτων, Τό δ', ὡς ἐχόντων ἴσην σοι τὴν φυσικὴν ἀξίαν "Αμα γὰρ παραστήσεσθε τῷ Κτίστῃ καὶ Δεσπότῃ. Χορήγει τούτοις ἄσμενος σύμμετρα τὰ χρειώδη, Καὶ πρὸς τὰ ἔργα τὰ χρηστὰ διάνεμε φρονίμως Μὴ ἔργοις τούτους χαλεποῖς δάμαζε καὶ βαρέσι, Μηδέ καμάτοις σύντεινε πλέον τῆς συμμετρίας, Μήτε σχολάζειν πάντοτε καὶ ῥᾳθυμεῖν ἀνέχου Τὸ μὲν γὰρ τούτων σώματα, τὸ δὲ τὰς ψυχὰς φθείρει Κἀκεῖνο μὲν ἀπήνεια, τοῦτο δ' ἀβελτηρία. Φαῦλον δοῦλον ἐπέστρεφε κολάσεσι μετρίοις, Καὶ πάντα τρόπον σπούδαζε ἀφέλκειν τῆς κακίας. Δίδου δὲ δούλῳ πταίσαντι ἀπολογίας χώραν, Καὶ πράως τούτου ἄκουε τῆς δικαιολογίας Κἂν οὕτως δόξῃ σοι σαφῶς ἑκὼν ἡμαρτηκέναι, Δεῖξον αὐτῷ τοῦ πταίσματος τὸν λόγον μακροθύμως, Καὶ οὕτω κόλαζ', εἰ δοκεῖ, πρὸς λόγον τῶν πται [σμάτων. Αν πρὸς ἀλλήλους ἔχωσιν διαφοράν οι δούλοι, Ακους τούτων συνετῶς, καὶ ψηφίζου δικαίως, Καὶ ἄνευθε πάσης ὀργῆς πέραινε τὰ κριθέντα ἑτέρως. Μη. τυγχάνειν. χωραν ἀπολογίας. τούτου πράως, οἶκον ἐκείνου, Καὶ ἄνευ πάσης ὀργῆς πέραινε τὰ ψηφισθέντα. Ἡ εὐβουλία γάρ ἐστι φρονίμων, οὐ πλουσίων. Ως τέκνα τοὺς οἰκέτας σου στέργε καὶ εὐεργέτει, Καὶ ἁμαρτάνουσιν αὐτοῖς πατρικῶς ἐπιτίμα, Ινα σεβάσμιος αὐτοῖς καὶ ποθεινὸς ὑπάρχῃς, Οἰκέταις του μὴ σύμπαιζε παιδικῶς καὶ γελοίως. Μηδ' αἰσχρολόγει πρὸς αὐτοὺς, μηδ' ὅλως ἀργολόγει Λύεις γὰρ τούτων τὴν αἰδὼ, καί σου καταφρονούσι, Καὶ γίνονται θρασύτεροι πρὸς τὰς ἀντιλογίας, Κἂν αὖθις ἐθελήσειας φοβεῖν ταῖς τιμωρίας, Σκληρούς εὑρήσεις τοὺς αὐτοὺς καὶ ἀπειθεῖς βάσ [σάνοις " Ψυχὴ γὰρ ἂν καταφρονεῖ οὐ δύναται φοβείσθαι. *Αν τύχην ἔχης δουλικήν, φέρε γενναίως τοῦτο, Μὴ ἀθυμῶν τῷ στέρεσθαι δῆθεν ἐλευθερίας, Μηδ' ἀτιμότερον ἡγοῦ σαυτὸν ἕνεκεν τούτου. Ελευθερίας είδη γὰρ δείκνυσι λόγος τρία Τὸ μὲν γὰρ τούτων φυσικών, τὸ δὲ τῆς τύχης πέλει, Τὸ δὲ τῆς προαιρέσεως, τῆς ἀρετῆς ἐν ἕξει. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον ἴσος εἶ πᾶσιν ἀνθρώποις φύσει, Ο Εἰκόνα φέρων καὶ μορφὴν τοῦ πάντων Βασιλέω; Τοῦ δὲ τῆς προαιρέσεως ἔχεις τὴν ἐξουσίαν, Και, εἴ γε θέλεις ἐν σπουδῇ τὸν βίον διανύειν. Γενήσῃ τιμιώτερος τοῦ φέροντος τὸ στέφος, Ἐπεὶ καὶ Παῦλος Νέρωνος εύκλεέστερος λίαν. Τὸ δὲ τῆς τύχης πέφυκεν ἄστατον καὶ μὴ μένον Ταχὺ γὰρ δοῦλος ἄνεισι πρὸς τὴν ἐλευθερίαν, Καὶ πόλεμος δουλαγωγεί (βαβαί!) τοὺς ἐλευθέρους Εξαίφνης τε γινόμενος καὶ παρὰ προσδοκίαν. Δουλεία γὰρ καρπός ἐστι σαφῶς τῆς ἀδικίας Διό σε στέργειν δίκαιον ήνπερ έλαχες τύχην. Εὐνόει τῷ δεσπότῃ σου καὶ δούλευε γνησίω; Σπουδαῖος ἔσο καὶ πιστὸς εἰς τὸν ἐκείνου οἶκον Τίμα δ᾽ αὐτὸν ὡς κύριον, στέργε ως κηδεμόνα Φέρε γενναίως ὑδρισμὸν καὶ μάστιγας, εἰ τύχοι Είτε δικαίως γὰρ αὐτὰ, εἴτε ἀδίκως πάθῃς, Πολλὴν ἕξεις ὠφέλειαν, ἂν καρτερῶς διάξῃς. Μὴ γογγυστής, μηδ' ἀπειθής, μηδὲ βάθυμος ἔτο, Μή δύσνους, μηδ' επίβουλος, μηδὲ μηχανοῤῥάφος. Μη κρύψης τῷ δεσπότῃ σου κρυφίας σκευωρίας άνευ. τά ψηφισθέντα. γάρ. Περὶ τύχης δουλικῆς. Περὶ ἀστάτου τύχης. ὡς κηδ. στέργε, εἰ 864, εἴτε παθ. ἀδίκως: 375, Μηδὲ πώπ. βασκ.
col. 1033–1034page 13 of 19
PG 149:1033Υβριν φερούσας εἰς αὐτὸν ἢ χρημάτων ζημίαν, Μηδὲ συμπράξῃς τοῖς αὐτὸν βλάψαι προθυμουμένοις Μηδὲ κυνὸς χείρων ὀφθῇς περὶ τὸν σὸν δεσπότην, Αλλ' εὐμερίμνως φύλαττε πάντα τὸν οἶκον τού [του. Τοὺς συνδούλους ὡς ἀδελφοὺς ἡγοῦ, καὶ στέργειν [σπεῦδε. Μὴ διαβάλῃς σύνδουλον ψευδῶς πρὸς τὸν δεσπότην, Μηδὲ βασκήνῃς πώποτε ὁρῶν εὐδοκιμοῦντα. ᾿Αλγοῦσι δὲ συνανιῶ, καὶ λόγοις παρηγόρει. Ἐπεὶ δὲ πόλιν ᾤκησας καὶ κοινωνεῖς ἀνθρώποις, Φρόντιζε τὰ καθήκοντα πᾶσι νέμειν ἀξίως. Θεὸν μὲν πρῶτον πίστευε τὸν ποιητὴν τῶν ὅλων, Μονάδα τρισυπόστατον, ἁπλῆν, οὐσίαν μίαν, Ομόδοξον, ὁμόθρονον, τῶν ὅλων βασιλίδα, Καὶ τῶν ἀγγέλων τους χορούς, τοὺς ἀσωμάτους νόας. Τοῦτον ἐξ ὅλης σου ψυχῆς ἀγάπη καὶ ἰσχύος, Ως μέγιστον, ὡς κάλλιστον, ὡς θαυμαστὸν τὴν [φύσιν, Ως κτίστην, ὡς προνοητήν, ὡς πάντων εὐεργέτην, Ως ὑπερβάλλοντα σαφώς πατέρα καὶ μητέρα Ἐν τῷ φιλεῖν καὶ κήδεσθαι ἡμῶν τῶν ἀναξίων. Εἰς τοῦτον μόνον τίθεσο πάσας σου τὰς ἐλπίδας, Τὸν ἐν κακοῖς συλλήπτορα, τὸν ἐν κινδύνοις ῥύστην, Ἐν ταῖς ἐνδείαις χορηγόν, προασπιστὴν ἐν μάχαις, Εν συμφοραῖς παράκλησιν, ἐν λύπαις θυμηδίαν. Μόνος γὰρ οὗτος κραταιὸς καὶ παναλκής δυνάστης, Εφ᾽ ἂν οὐ καταισχύνεται ὁ πεποιθὼς βεβαίως Οστις δ' ἐπ᾽ ἄνθρωπον φθαρτόν τέθεικε τὰς ἐλε [πίδας, Αθλιος οὗτος πέφυκε τῆς ἀσυνέτου γνώμης Ἐν ψάμμῳ γὰρ ἐδείματο τοῦ βίου τὴν οἰκίαν, Καὶ ἐπὶ πέτρας σφαλερᾶς ἐστήριξε τους πόδας, των σαλευθέντων ἔκ τινος προφάσεως ῥᾳδίως, Ανατραπεὶς ἐλεεινὸν ὑφίσταται τὸ πτῶμα, Φόβος Θεοῦ σοι σύνοικος διηνεκῶς γινέσθω, Καὶ, ὡς παρόντος, ρύθμιζε τοὺς λόγους καὶ τὰς [πράξεις" Λανθάνει γὰρ οὐδ᾽ ὁτιοῦν τὸν ὀφθαλμὸν ἐκείνου Ετάζει γὰρ λεπτομερῶς νεφρούς τε καὶ καρδίαν Καὶ κεφαλῆς ἐξαριθμεί τρίχας καὶ ψάμμου φύσιν. Λίγους καὶ πράξεις καὶ κρυπτὰς ψυχῆς διανοήσεις Σταθμίζων ἀκριβέστατα ζυγοῖς δικαιοσύνης, Αμείβεται τοὺς ἅπαντας τῶν ἔργων κατ' ἀξίαν, Τοὺς φαύλους μὲν ταῖς ἀλγειναῖς ποιναίς καθυπου [βάλλων, Τοὺς δ᾽ ἀγαθοὺς καταξιῶν τῆς ἄνω κληρουχίας. ἐμερίμνως. ὑπερβάλοντα. Μ. τοῦτο: 894, κακοῖς: 899, τέθηκε. 9: Ετάζων καρδίας καὶ νεκρούς ὁ Θεός. στηριγμόν. συνομιλῶν τῆς βαλεῖ της νίκης. τῷ βασιλεί Συχνάκις της νίκης. Η Θεῷ προσεύχου θα μινὰ νυκτός τε καὶ ἡμέρας Μετὰ ζεούσης τῆς ψυχῆς καὶ δι' ἀγηγερμία, Ἐν ταπεινῷ φρονήματι καὶ συντριμμῷ καρδίας, Καὶ κατωδύνοις στεναγμοῖς καὶ ῥεύματι δακρύων, Λύσιν σφαλμάτων ἐξαιτῶν καὶ τῶν λυπούντων ταῦ [λαν, Καὶ διανοίας φωτισμὸν καὶ στηριγμόν καρδίας, Καὶ τῶν καλῶν ἐπίτευξιν χάριτος συνεργία Η γὰρ τοιαύτη προσευχή πολὺ τὸ κέρδος φέρει. Ὥσπερ γὰρ ὁ συνομιλῶν τῷ βασιλεῖ τῆς νίκης Θάρσος λαμβάνει πρὸς αὐτὸν καὶ πλείστην παῤῥη [σίαν, 4.τως ὁ προσευχόμενος πολλάκις τῆς ἡμέρας οσοικειοῦται τῷ Θεῷ διὰ τῆς συνηθείας, Καὶ μετὰ πεποιθήσεως προσάγων τὰς δεήσεις, Ελκει πολλὴν πρὸς τὸν ἑξῆς βίον ἐπικουρίαν, Καὶ οὐχ ἁλώσιμος ἐχθροῖς ἢ δαίμοσι ῥᾳδίως. Τὸν βασιλέα χρή τιμᾷν, φιλεῖν τε καὶ φο [βεῖσθαι Ὑπὸ Θεοῦ γὰρ τέτακται, καὶ τοῦτον εἰκονίζει Πάσης ἀξίας καὶ τιμῆς ὑπέρτερος τυγχάνων, Καὶ πάντων προνοούμενος καὶ μεριμνῶν ἀγρύπνως. Τούτῳ πιστῶς ὀφείλουσιν οἱ σύμπαντες δουλεύει» Αδόλφ γνώμῃ καὶ στοργῇ μετ' εὐπειθείας πάσης. Τιμὴν γὰρ δεῖ τἀξίωμα τοῦ βασιλείου κράτους, Τὸν κηδεμόνα δὲ φιλεῖν, τὸν δ' ἰσχυρὸν φοβεῖσθαι, "Α πάντα συνδεδράμηκε περὶ τὸν βασιλέα. Καὶ οἱ δουλεύοντες αὐτῷ πιστῶς τε καὶ γνησίως Τεύξονται τέλους ἀγαθοῦ καὶ ἀμοιβῆς ἀξίας Ἐν τῇ χειρὶ γὰρ τοῦ Θεοῦ καρδία βασιλέως Οι δέ γε δόλους κατ' αὐτοῦ συρράπτοντες ἀθέσμως Οι διαδράσουσι ποινὰς τοῖς νόμοις ώρισμένας Αλλ' ὡς ἀντάρται τοῦ Θεοῦ κρίνονται φωραθέντες Αθετηταὶ γὰρ γίνονται τῶν θείων προσταγμάτων, Καὶ πολιτείας φθαρτικοὶ καὶ νόμων ἀναιρέται. Οὐ γὰρ ὁμοίαν τοῖς πολλοῖς ἔχει τὴν ἐξουσίαν, Αλλ' ὑπὲρ πάντας δύναται καὶ κράτος ἔχει μέγα, Εθνη καὶ πόλεις ἀναιρεῖ τῷ νεύματι καὶ μόνῳ, Καὶ πεπτωκότα βουληθεὶς ῥᾳδίως ἀνεγείρει Θεῖον γάρ, οὐκ ἀνθρώπινον, περίκειται τὸ κράτος Μόναρχος ἀνυπεύθυνος, τῶν ὅλων αὐτοκράτωρ. Τοὺς δημοσίους ἄρχοντας φοβείσθαι χρὴ καὶ σέβειν "Ηνπερ ἄρχουσιν ἀρχὴν, βασιλικὴ τυγχάνει, Καὶ δι' αὐτῶν ὁ βασιλεὺς πληροῖ τὰς ἐνεργείας, Ως δι᾿ ὀργάνων εὐφυῶν καὶ δεδοκιμασμένων Ο δ' ατιμάζων ὑβριστής γίνεται τοῦ κρατοῦντος. Ἐὰν ἀρχὴν παρά τινος πιστευθῆς δημοσίαν, Περὶ τοῦ τιμᾷν, φιλεῖν φυλεῖν) φοβεῖσθαι τὴν βασιλέα βασιλέαν). βασιλέαν, ν. Μ:ιιι. φλεῖν. Γνώμαι μονόστιχοι Εἰκὼν δὲ βασιλεύς ἐστιν ἔμψυχος Θεοῦ. Ὥσπερ ὁρμὴ ὕδατος, οὕτως καρδία βασιλέως ἐν χειρὶ Θεοῦ. ὡρισμένοις: ώρισμένας
col. 1035–1036page 14 of 19
PG 149:1035Υλην εὐδοκιμήσεως οπου προσειληφέναι Αρχὴ γὰρ ἄνδρα δείκνυσι καὶ πᾶσιν ἐμφανίζει. Μὴ διὰ τὸ ἀξίωμα κατεπαρθῆς τῶν ἄλλων Βραχὺν γὰρ χρόνον ἐξανθεῖ, καὶ αὖθις ἀποῤῥέει. Μετά βουλῆς καὶ σκέψεως κατεύθυνε τὰς ψήφους Ρᾳδίως γὰρ τὸ δίκαιον τοὺς ἀμελεῖς ἐκφεύγει. Μη λάβῃς φίλων πρόσωπον, μηδὲ πτωχῶν, ἐν κρίσει, Μηδε δυνάστην αἰδεσθῇς, μηδὲ προσέξῃς δώροις Αλλ' ἔννομον καὶ δίκαιον ἔκφερέ σου τὸ κρίμα. Τοὺς κατακρίτους κόλαζε μὴ δι' ὀργὴν ἢ τέρψιν, Αλλ' ὡς τοῦ νόμου πρόμαχος καὶ τοῦ δικαίου [φύλαξ, Οἰκτείρων μὲν τῆς συμφορᾶς τοὺς δυστυχεῖς ἐκεί [νους, Τῷ νόμῳ δ' ὑποτάττεσθαι ὀφείλων ἐξ ἀνάγκης. Μὴ χαλεπὸς ἀκροατὴς τῶν κρινομένων ἔσο, ᾿Αλλ' ἱλαρῶς ἐπάκους καὶ μακροθύμως πάντων Μηδὲ ῥᾳθύμως ἄκουε τῆς δικαιολογίας, Μή σε τὰ δικαιώματα τῶν κρινομένων φύγῃ Μετὰ πολλῆς δὲ προσοχῆς καὶ πάσης ἀκριβείας Ακους καὶ μνημόνευε τῶν λεγομένων πάντων Τὸ γὰρ ἀκούειν ἀμελῶς ἐγγὺς τῷ μὴ ἀκούειν. Καὶ συνετῶς ἐξέταζε καὶ τἀληθὲς ἐκζήτει Αγνοουμένου γάρ τινος μέρους τῶν πεπραγμένων, Αλλοία ἡ ὑπόθεσις γίνεται παραυτίκα. Μὴ ἀναβάλλου τὸν καιρὸν, χρονοτριβῶν τὰς δίκας Κἂν γὰρ δικαίως κρίνῃ; μὲν, μετὰ πολὺν δὲ χρόνον, Τὸ μὲν ἀδίκημα τὸ πρὶν ἀφεῖλες διὰ ψήφου, Σὺ δὲ αὐτὸν ἠδίκησας, πολυχρόνιον έλκων, Σχολάζοντα τῶν πράξεων τῶν ἑαυτῷ χρησίμων, Καὶ χορηγοῦντα ρήτορσι, γραφεῦσι καὶ δημίοις, Καὶ πλείον” ἀπὸ τῆς σχολῆς καὶ τῆς δαπάνης ίσως Ζημίαν ὑπομείναντα ἢ τὸ τῆς δίκης κέρδος. Διό σε χρὴ φερέπονον ὑπάρχειν καὶ σπουδαῖον Ἐν τῷ ἀκούειν καὶ ζητεῖν καὶ τἀληθὲς εὑρίσκειν. Μετὰ δὲ τὴν ἀλήθειαν τῶν πεπραγμένων πάντων Ἐπιμελῶς τὸ δίκαιον σκέπει κατὰ τοὺς νόμους Κἂν ἀπορης συμβούλοις, χρῶ νομικοῖς καὶ δικαίοις. Εὑρὼν δέ γε τὸ δίκαιον, συντόμως ἀποφαίνου, Καὶ τὰ κριθέντα πέραινε ταχέως καὶ συντόμως, Μὴ ἐνδιδοὺς ὑπό τινο; καὶ κολοβῶν τὰς ψήφους. Κριτής γὰρ λόγῳ δικαιῶν, ἔργῳ δὲ μὴ περαίνων, δικημένοις μὲν ὀρθῶς μισεῖται καὶ δικαίως Τῶν ἐκ τοῦ νόμου γὰρ αὐτοὺς ἀποστερεῖ δικαίων Ὑπὸ τῶν ἀδικούντων δὲ λίαν ἐξουθενεῖται, Καὶ καταγέλαστός ἐστι καὶ ἀδρανής καλεῖται Γίνεται δὲ καὶ σύνεργος οὗτος τοῖς ἀδικοῦσι, Τὴν ἐκ τῶν νόμων ἀφαιρῶν ἐκδίκησιν ἀθέσμως, νεις. 998 Εξ δου κεῖ ἔχειν τὸ τοῦ Βίαντος ὅτι ο Αρχὰ τὸν ἄνδρα δείξει. πλεῖον. Εἰς τὸ μανθάνειν νόμους ο κριτής, ου μυίδ τὸν κριτήν. νόμων. Καὶ βρῶμα τοὺς ἐπιεικεῖς ποιεῖται τῶν ἀδίκων. Οὐδὲν κριτοῦ φαυλότερον ταῖς ἀληθείαις φαύλου Νόμους γὰρ οὗτος ἀναιρεῖ καὶ πολιτείαν φθείρε:. Καὶ ἄοικον τὸ ἐπ' αὐτῷ ποιεῖ τὴν οἰκουμένην. Δεῖ δὲ τὸν ἀγαθὸν κριτὴν νομομαθῆ τυγχάνει» Κριτής γὰρ νόμου; ἀγνοῶν, καὶ ἰατρὸς τὰς νό [σου, Ο μὲν πληθύνει τραύματα, ὁ δὲ τὰς ἀδικίας. Ἔτι δὲ δίκαιον αὐτὸν καὶ φίλον τοῦ δικαίου, ἵνα μὴ πράττῃ τῷ σκοπῷ σαφῶς τὰ ἐναντία Πῶς γὰρ ὁ θέλων ἄδικα τὸ δίκαιον ποιήσει, Οὐ δύναται γὰρ μουσικῶς ὁ ἄμουσος ἐξάδειν. "Ετι δὲ χρὴ φιλόπονον ὑπάρχειν καὶ σπουδαῖο», Ινα μὴ δι' ἀμέλειαν χρονίζωσιν αἱ δίκαι. Πρὸς τούτοις δεῖ δραστήριον καὶ θαρσαλέον εἶναι, Ἵνα δι᾿ ἔργων ἐντελῶς περαίνῃ τὰ κριθέντα Τοῦτο γὰρ τέλος πέφυκε δικαστοῦ τε καὶ νόμου, Αδικημάτων παντελὴς ἐκδίκησις δικαία. Τοὺς ἄρχοντας τοὺς ὑπὸ σὲ μετὰ βουλῆς ἐκλέγου, Καὶ ἀκριβῶς ἐξέταζε τὰς τούτων διαθέσεις Εγχείριζε δὲ τὰς ἀρχὰς φρονίμοις καὶ δικαίοις, Καὶ ἐπισκέπτου θαμινῶς τὰς πράξεις τὰς ἐκείνων, Καν· εὕρης πλημμελήσαντας, εὐθέως ἐπανόρθου Οσα γὰρ ἂν καὶ πράξωσιν ἄδικα οι τοιοῦτοι, Σὺ πάντων τούτων αἴτιος, καὶ Θεῷ δώσεις λόγον. Μὴ συναινέσῃς τοῖς κακοῖς, μηδὲ βουλῆς κοινώνει, Μή Ινα μὴ αἴτιος δοκῇς τῆς τούτων ἀδικίας. Τῶν φαύλων τὰς φθοροποιούς φευγέ μοι ὁμιλίας Τοῖς ἀγαθοῖς δὲ σπούδαζε τὸ πλεῖστον συνδιάγειν Ηθη γὰρ φθείρουσι χρηστὰ τῶν φαύλων ὁμιλίαι Καὶ ῥᾷον νόσου μετασχεῖν ἢ δοῦναι τὴν ὑγείαν. Φεῦγε τὸ ψεῦδος ὡς ἱὸν καὶ τίχον τοῦ φθορέως, Καὶ ἀληθείας ἔκπτωσιν καὶ τῆς εἰκόνος λύσιν Κατὰ τὸν νοῦν γὰρ ἄνθρωπος θηρίων ὑπερφέρει Νοός δ' ἔργον ἀλήθεια καὶ γνῶσις τῶν πραγμάτων. Τὸ ψεῦδος δ' ἐναντίωσις τῆς ἀληθείας πέλει, Καὶ τύφλωσίς ἐστι ψυχῆς καὶ διανοίας σκότος Καὶ, ὥσπερ ὁ ψευδόχρυσος οὐκ ἔστι χρυσὸς ὅλως, Οὕτως ὁ ψεύστης ἄνθρωπος οὐκ ἄνθρωπος τυγχάνει. Είδη πέφυκεν ὀρθῶς τοῦ ψεύδους εἶναι δύο Τὸ μὲν γὰρ κατ' ἄγνοιαν γίνεται τῶν πραγμάτων, Απάτης ἀποκύημα καὶ ψευδομένης δόξης, Αἰσχρόν τε δν καὶ βδελυκτόν, σημεῖον ἀμαθείας, Εἰ περὶ τὰ καθολικὰ συμβαίνει τῶν πραγμάτων Ταῦτα γὰρ ἐστι δυνατὸν γνῶναι δι' ἐπιστήμης '11 δέ γ' ἐν τοῖς καθ᾽ ἕκαστα ἄγνοια συγγνωστόν μή. [πως Μὴ πλανᾶσθε· φθείρουσιν ἤθη χρηστὰ ὁμιλίκι και Γνώμα: μου νόστιχοι, σπεύδος, ει 1051, θηρίαν. Συγγνωστὸν ἄγνοιά πω,
col. 1037–1038page 15 of 19
PG 149:1037Οὐ μὲν τὸ λέγειν συγγνωστὸν καὶ ψεύδεσθαι ἐν ἡ Ἐν οἷς γὰρ ὠμολόγητα; καὶ ὑπεσχέθης λόγῳ, [λόγῳ Βέλτιον γάρ ἐστι σιγᾷν ἢ λέγειν μὴ εἰδότα. Ετερον εἶδος πέφυκεν, τὸ παρὰ δόξαν ψεῦδος, *Οταν, γινώσκων τἀληθὲς, ἑκὼν ἕτερα λέγῃ, Η τινος ένεκα σκοπού, ἢ μάτην ἄνευ λόγου. Ο γοῦν ἐκὼν ψευδόμενος, καὶ μάτην κούφος πέλει, Καὶ οὗτος κυριώτατα φιλοψευδής καλεῖται, Ως δι' αὐτὸ τὸ ψεύδεσθαι φιλῶν τε καὶ διώχων. Σημεῖον τοῦτο πέφυκε διεστραμμένης γνώμης, Τὰ φαῦλά τε καὶ βλαπτικὰ φιλούσης καὶ στεργούσης" Ο δ' αὖ πάλιν αἱρούμενος τὸ ψεῦδος ένεκά του, Η ὠφελείας ἔνεκεν ἢ βλάβης ἀλλοτρίας Ἡ δέ γ' ὠφέλεια διττή, οἰκεία, ἢ τοῦ πέλας. Τὸ μὲν οὖν κέρδους ἕνεκα γινόμενον τοῦ πέλας, Εἰ μὲν δικαίου καὶ καλοῦ καί γε ἀξιολόγου, Ως σωτηρίας σώματος ή συγγενῶν ἢ φίλων, Οὐ μόνον συγγνωστόν ἐστιν, ἀλλὰ καὶ ἐπαινεῖται Εργον ἀγάπη; γὰρ δοκεῖ τῆς περὶ τὸν πλησίον Εἰ δέ γ' ἀδίκου πορισμού χρημάτων ἢ καὶ δόξης, Ολέθριον τε καὶ ψεκτὸν καὶ πλῆρες ἀδικίας Ἀγάπης γὰρ τὸ συνεργεῖν, οὐ συναδικεῖν, πέλει. Τὸ δ' οἰκείας γινόμενον ἕνεκεν ὠφελείας, Εἰ μὲν δικαίας καὶ καλῆς, συγγνωστόν πως τυ χάνει, Αδίκου δέ γε, κάκιστον καὶ δίπλωσις κακίας Τῇ ἀδίκῳ γὰρ θελήσει προστίθεται τὸ ψεῦδο; Τὸ δέ γε βλάβης ἕνεκα γινόμενον τοῦ πέλας Καὶ ψεύδους δολιόφρονος μετὰ κακοβουλίας, Τοῦτο τὸ μέρος λέγεται τοῦ ψεύδους δολιότης Αλλ' εὔλογος ἐπίκρυψις προνοίας ὑπηρέτις. *Απαν μὲν οὖν, εἰ δυνατόν, εἶδος τοῦ ψεύδους φεύγε Εἰ δέ γ' ἀνάγκη πρόκειται, τῷ ὠφελίμῳ χρῶ μοι, Τὰ δ᾽ ἄλλα μίσει ἐκ ψυχῆς καὶ λίαν ἀποστρέφου, Φίλει δὲ τὴν ἀλήθειαν, ὡς τίμιον καὶ θεῖον, Καὶ μόνα φθέγγου τἀληθῆ ἅπερ σαφῶς γινώ [σκεις, "Α δὲ μὴ οἶδας ἀκριβῶς, μηδ' ἄλλῳ λέγειν θέλε Οὕτω γὰρ πληροφόρησον πρὸς ἑαυτὸν τοὺς πάντας, Ωσθ' ἅπερ λέγεις ἀληθῆ καὶ βέβαια νομίζειν, Καὶ μὴ τοὺς ὅρκους ἀπαιτεῖν βεβαίωσιν τῶν [λόγων. Οἱ γὰρ ὅρκους ἐπάγοντες εἰς πίστωσιν τῶν λόγων, Εαυτοὺς μὲν ἐμφαίνουσι πίστεως ἀναξίους, Τῆς ἐντολῆς δ' εὑρίσκονται τῆς θείας παραβάται, Τῆς κελευούσης μηδαμῶς ἐμνύναι τὸ παράπαν Τὰς ὑποσχέσεις φύλαττε καὶ τὰς ὁμολογίας Οὐ μόνον ψεύστης γὰρ ἐστιν ὁ ταύτας παραβαίνων, ᾿Αλλὰ καὶ ἅρπαξ, ἀφαιρῶν τὰς ὀφειλὰς τῶν ἄλλων Τῇ γὰρ ἀδίκῳ ταληθές. Τὴν ἀλήθειαν οὕτω φαίνου προτιμών, ὥστε πιστοτέλους εἶναι τοὺς σους λόγους ἢ τοὺς τῶν ἄλλων ἔρχου.. 11: Οὐ λήψῃ τὸ ὄνομα Κυ μίου τοῦ Θεοῦ σου ἐπὶ ματαίῳ. Χρηματίσας ὑπάρχων. χρηματίζειν Χρεώστην ἔθηκας σαυτὸν τοῦ πρᾶξαι τὰ τοιαῦτα Δεσμὸς γὰρ ἰσχυρότατος λόγος ὁμολογίας Χρέος δ' ἐστὶν ἀποβολὴ τῆς πρὶν ἐλευθερίας. Οὐκ ἔστι γὰρ ὁ χρεωστῶν κύριος τοῦ μὴ πράττειν, 'Αλλ' ἀναγκάζεται ποιεῖν ὡ; δοῦλος ὁ ὀφείλει. Μὴ οὖν ταχέως καὶ πυκνῶς ὁμολογίας δίδου, ἵνα μὴ ταύτας παραβὰς ἄπιστος τούτοις δόξῃς, Ἀλλ' ὅτε δεῖ, καὶ ἅπερ δεῖ, καὶ ὁ τελέσαι δύνῃ. Αν πιστευθῇς παρά τινος λόγους μυστηριώδεις, Ἐν βάθει κρύψον τῆς φρενὸς καὶ μὴ ἀποκαλύψῃς Μηδ', ἂν ἐχθρός σου γένηται ὕστερον ὁ τοιοῦτος, Θελήσῃς βλάψαι πώποτε διὰ τοῦ φανερῶσα Σαυτὸν γὰρ μᾶλλον ἔβλαψας, ἄπιστος χρηματί (σας Ἔστι γὰρ τὸ μυστήριον ὡς παρακαταθήκη, Καὶ ταύτης ἱερώτερον ὡς ἀποκεκρυμμένον, Καὶ ἀπιστίαν πλημμελεῖ ὁ τοῦτ' ἀποκαλύπτων, Ως ὑποσχόμενος καλῶς φυλάξαι καὶ ἀδόλως. Μυστήρια δ' ἐπισφαλῆ μὴ ἄκουε προθύμως, Οἷον ὅσα βουλεύονται κατὰ τοῦ βασιλέως "Η ἄλλου τινὸς δυνατοῦ καὶ δραστικού προσώπου, Ἔτι δὲ τὰ ἀπόρρητα τῶν δυνατῶν προσώπων Ἂν ἄλλος οἶδε τὰ αὐτά· κίνδυνος γὰρ ὑφέρπει Με, ἄλλου φανερώσαντος, σὺ τὴν αἰτίαν ἕξης. Ἐν κοινωνίαις φύλαττε τὴν ίιοπραγίαν, Μόνα σπουδάζων ἔχειν τε τὰ σὰ καὶ τὰ οἰκεῖα, Ο Μὴ προσλαβεῖν ἐπιθυμῶν τὰ προσόντα τοῖς πέλα, Η κλέπτων, ἢ ἐξαπατῶν, ἢ καὶ ἁρπάζων βία, "Η ἄλλως ἀφαιρούμενος ἑνί γέ τινι τρόπῳ Τοῦτο γὰρ ὄντως φθαρτικόν τυγχάνει πολιτείας, Καὶ ἔοικε τὸ πρᾶγμα γε τῇ ἀλληλοφαγία. Πλεονεξία πέφυκεν ἐχθρὸν πάσῃ τῇ πόλει, Νόμοις μὲν, καὶ τοῖς ἄρχουσιν ὡς εἴργουσι τὸ πλέον, Καὶ πᾶσιν ἀντεισάγουσι τὸ δίκαιον καὶ ἴσον, Τοῖς δὲ πολίταις, τὰ αὐτῶν λαβεῖν ἐπιθυμοῦσα. Βούλεται γὰρ ὁ ἄδικος τὰ πάντων αὐτὸς ἔχειν Γῆς καὶ θαλάσσης τὸν αὐτὸν οὐ κορέννυσι πλάτη Πλεονεξία γάρ ἐστιν ἀλόγιστος μανία, Ἔρως ἀκίχητα ζητῶν κατέλεστα διώκων Ισότης δέ γε σωστικὴν τυγχάνει πολιτείας, Καὶ κοινωνίαν συντηρεῖ καὶ φιλίαν εἰσφέρει. Τιμᾷν δὲ δεῖ τὸ δίκαιον μὴ ἐν χρήμασι μόνον, 'Αλλὰ καὶ πᾶσι τοῖς κτητοῖς ἀγαθοῖς ἐκ τῶν ἔξω, Δόξῃ τε, λέγω, καὶ τιμῇ, καὶ τοῖς παραπλησίοις. Μὴ ἐρεχθῇς ποτε τιμῆς τῆς σοὶ μὴ προσηκούσης, Μηδὲ τὴν ἄλλῳ πρέπουσαν δόξαν ἁρπάζειν θέλε, Αλλ' ἐμολόγει φανερῶς τούς σου τιμιωτέρως, Τὸ τοῖς οἰκείοις διαμαχεσθαι καὶ λόγοι; καὶ πράγμασι ψεκτόν τι χρηματίζει καὶ ἀγεννές. Περὶ φυλάττειν ἰδιοπραγίαν. τόπω.
col. 1039–1040page 16 of 19
PG 149:1039Καὶ νέμε τούτοις τὴν τιμὴν τὴν πρέπουσαν, ὡς "Αν τις αιτήσῃ σε βουλὴν εἰς τὰς οἰκείας χρείας, [θέμις, Καὶ ἀφειδῶς χορήγει τὸν ἔπαινον τοῖς σπουδαίοις, ἵνα μὴ δόξης τῆς τιμῆς βασκαίνων τοῖς ἀξίοις, Καὶ πάσας αὐτοῖς βούλεσθαι τὰς τιμὰς ἀκου [ρέστως, Σφετεριζόμενος αὐτῶν τὰς πράξεις καὶ τοὺς λόγους Καὶ τά γε κατορθώματα εἰς ἑαυτὸν μεθέλκων. Διπλὴν γὰρ ὄντως πλημμελεῖς πάντως τὴν ἀδικίαν, Ἐκείνους μὲν ἀποστερῶν τῆς προσηκούσης δόξης, Σαυτῷ δὲ τὴν προσήκουσαν εὐδόλως ἀπονέμων. Μὴ προξενήσῃς δύσκλειάν τινι καὶ ἀτιμίαν, Μήτε κερδαίνειν μέλλων τι, μήτε μηδὲν κερδαίνων Ἠδίκησας γὰρ ἐκοντὶ βλάψας σου τὸν πλησίον. Μὴ παρεμβάλῃς σεαυτὸν ταῖς ἄλλων ἁμαρτίαις, Ως δῆθεν ἐνευδοκιμῶν τοῖς σφάλμασι τοῖς τούτων Ελέγχεις γὰρ τὰ πταίσματα τούτων τῇ παραθέσει, Καὶ ἀτιμίαν προξενεῖς αὐτοῖς καὶ ἀδοξίαν. Τὸ δόξαν δὲ πορίζεσθαι ταῖς ἄλλων ἀδοξίαις Φιλόδοξον καὶ αἴσχιστον καὶ ἄδικον τυγχάνει. Σὺ δ' εἴπερ δόξης καὶ τιμῆς ἐρᾶς, ἐρᾶν δικαίως Σοφὸς γενοῦ καὶ δίκαιος, σωφρων τε καὶ ἀνδρεῖος, Καὶ σπούδαζε τὰ κάλλιστα καὶ πρᾶττε μὴ παρέργως, Καὶ δόξης παρὰ τῶν καλῶν δικαίως ἐπιτεύξῃ. Αν κοινωνήσῃς πράξεως τινὶ κατὰ τὸν βίον, Επίσης θέλε κοινωνεῖν κρειττόνων καὶ χειρόνων, Μὴ σεαυτῷ μὲν τῶν καλῶν νέμων τὸ πλεῖον μέρος, Ἐκείνῳ δὲ τὸ ἔλαττον, τῶν κακῶν δ' ἐναντίως, Σαυτῷ μὲν τὸ ἐλάχιστον, ἐκείνῳ δὲ τὸ πλεῖον Πάντες γὰρ οὕτω γε τὴν σὴν φεύξονται κοινωνίαν. Μᾶλλον δὲ κέρδους καὶ τιμῆς ἐκείνῳ πλέον νέμε, Φροντίδος δὲ καὶ δυσχερῶν καὶ πόνων καὶ καμάτων Σαυτῷ πλέον ἀπόνεμε, καὶ κλέος ἕξεις μέγα. Μὴ ἀδικήσῃς πένητα, μηδὲ καταφρονήσῃς Εἰ γὰρ καὶ οὗτος ἑαυτὸν διεκδικεῖν οὐ σθένει, ᾿Αλλ' ἔχει τὸν ἐκδικητὴν Θεὸν, ὃν πάντα φρίττει. *Αν ἴδῃς ἀδικούμενον ὀρφανὸν ἢ καὶ χήραν, Μὴ παραδράμης παριδὼν αὐτοὺς ἀπολλυμένους, ᾿Αλλὰ γενναίως πρόστηθι καὶ ῥῦσαι τοῦ κινδύνου, Μη φοβηθεὶς τὸν ἄδικον, εἰ δυνατὸς τυγχάνει Θεὸν γὰρ ἔχεις βοηθὸν κατὰ τῶν ἀδικούντων. Εἰ δὲ συμβαίνει ταύτῃ σε κίνδυνον ὑποστῆναι, Λαμπρόν τε καὶ μαρτυρικὸν στέφανον ἀναδήσῃ Ὑπὲρ γὰρ τοῦ πλησίον σου τὸν κίνδυνον ὑπέ (στης. αὐτοῖ;, αυτές οι αὐτῷ. 21 δικαίω; ἐρᾷν. 5) σεαυτῷ. 4) πλούσιον. σου. 3 συμβούλευ᾽ αὐτὸν πράττειν. 3) Σύμβουλος ἀγαθὸς χρησιμώτατον καὶ τυραννι Στον ἁπάντων χρημάτων ἐστίν, à Μάνθανε τὴν ὑπόθεσιν ἀκριβῶς καὶ προθύμως, Καὶ τὰ δοκοῦντα βέλτιστα συμβούλευε τοῦ πράτ [τειν Οὐ πᾶσι γὰρ δεδώρηται τῆς γνώσεως τὸ δῶρον, Καὶ ὁ λαβὼν κοινοποιεῖν πᾶσιν ὀφείλει τοῦτο Χρημάτων γὰρ ἡ συμβουλὴ ὠφελιμώτερόν πως Τοῖς ἀδικεῖν σπουδάζουσι βουλῆς μὴ κοινωνήσῃ;, Μηδὲ συμπράξῃς ὁπωσοῦν μήτ' ἔργῳ μήτε λόγῳ, ἵνα μὴ γένῃ κοινωνὸς καὶ σὺ τῆς ἀδικίας. Τοὺς φαύλους καὶ μὴ δυνατούς ἔλεγχε καταμόνας, Μετὰ πραότητος πολλῆς καὶ γνησίας ἀγάπης Ἴσως γὰρ ἀποστήσονταί ποτε τῆς μοχθηρίας. "Αν τίς τινα παρόντος του κακολογῇ σπουδαῖον, Σύ γε τὰ κατορθώματα παράγαγε εἰς μέσον, Καὶ σβέσον τὰς διαβολὰς διὰ τῶν ἐγκωμίων Ἐκεῖνον μὲν γὰρ ἐκδικεῖς, τὸν δ᾽ ἄδικον αἰσχύνεις. Εἰ δὲ σιγήσει; παριδὼν ἀδίκως ὑβρισθέντα, Τῆς ἀληθείας γέγονας προδότης, ὡς Ιούδας. Μὴ ἀμελῇς τῶν σεαυτοῦ συγγενῶν τε καὶ φίλων, Αλλ' ἐπισκέπτου θαμινά και βοήθει ταῖς χρείας, Βουλεύων τε καὶ συνεργῶν καὶ προνοῶν παντοίως. Φίλος κτημάτων ἄριστον υπάρχει τῶν ἐν βίῳ, Οὐκ εἶδος ἐν τῶν ἀγαθῶν, ἀλλ' ὁμοῦ πάντα φέρων, Κοινοποιῶν τὰ ἑαυτοῦ δεσμῷ τῆς σῆς φιλίας, Σῶμα, ψυχὴν, καὶ χρήματα, καὶ δύναμιν, καὶ δόξαν, Ἐν ταῖς φροντίσι σύμβουλος, συμπράκτωρ ἐν τοῖς [ἔργοις, Ἐν ταῖς ἐνδείαις χορηγός, συνασπιστής ἐν μάχαις, Ἐν θυμηδίαις κοινωνὸς, ἐν λύπαις παρακλήτωρ, Ἐν εὐτυχίαις χαλινός, ἐν δυστυχίαις βάσις, Η καὶ λιμὴν δεχόμενος ὡς ἀπὸ ναυαγίου. Αφιλος βίος ἔρημος υπάρχει βοηθείας, Καὶ πέλαγος ἀλίμενον καὶ ἄστεγος οἰκία, Καὶ φρούριον ἀφύλακτον, καὶ ἄνυδρος πορεία. Διόπερ φίλους κτήσασθαι σπούδασον πάντα τρόπον. Πλὴν μὴ ταχέως τούτους κτῶ, προπετῶς ἐπικρίνων. 'Αλλ' ἐξετάσας πρότερον διὰ τῆς ἔξω φήμης, Εἶτα δ', ἐγγύτερον ἰὼν καὶ πεῖραν λαβὼν τούτου, Κατάμαθε τὴν σύνεσιν αὐτοῦ τε καὶ τὴν γνώμην, Καὶ πῶς ἔχει πρὸς ἀρετὴν ἑκάστην καὶ κακίαν, Καὶ μάλιστα πρὸς φιλικὰς ὡς ἔχει κοινωνίας, Καὶ πῶς πρὸς φίλους πρότερον τῷ ὄντι διετέθη. Ταῦτα δὲ πάντ᾽ ἀδύνατον μαθεῖν ἐν βραχεῖ χρόνῳ, Ἐν χρόνῳ δ' ἄρα πλείονι τὴν βάσανον ποιεῖσθαι. Οὕτω δὲ γνοὺς τὰ κατ' αὐτὸν σὺν ἀκριβείᾳ πάσῃ, Βουλῆς ἀρίστης οὐδὲν ἀσφαλέστερον. Βουλῆς γὰρ ὀρθῆς οὐδὲν ἀσφαλέστερον. Περὶ τοῦ μὴ ἀμελεῖν τῶν συγγενῶν καὶ φίλων; τὸ συγγενὸν καὶ φίλον.
col. 1041–1042page 17 of 19
PG 149:1041Εἰ μὲν ἀδόκιμος φανῇ, μακρύνου κατ' ὀλίγον Τοῖς δὲ δοκίμοις προσελθὼν ἁρμόσθητι γνησίως, Καὶ δ' ς καὶ λάβε δεξιὰς φιλίας και κοινωνίας, Καὶ συνεχῶς ἐπάρδευε τὸ τῆς φιλίας ἔργον, Εως ἂν μέγα γένηται καὶ ἴδῃς καρποφόρον Φιλία γὰρ κρατύνεται ἀεὶ παλαιουμένη. Φίλους δ' ἐκλέγειν σπούδαζε φρονίμους καὶ σπου (δαίους Μόνοι γὰρ οὗτοι δι' αὐτοὺς φιλοῦσι καὶ φιλοῦνται, Καὶ ἀδιάῤῥεκτός ἐστιν ἡ τούτων ἑταιρεία Δι' ἀρετὴν γὰρ γίνονται, καὶ τὸ καλὸν φιλοῦσι, υπερ ἀμετακίνητον καὶ μόνιμον ὑπάρχει Καὶ τούτων μόνων πέφυκεν ή φιλία τελεία, Πάντας περιλαμβάνουσα τοῦ φιλητοῦ τοὺς λόγους, Τὴν τοῦ συμφέροντος, φημί, καλοῦ τε καὶ ἡδέος. Ηδεῖς γὰρ συνδιάγοντες ἀλλήλοις καὶ συζῶντες, Και δεομένοις πρόθυμοι παντοίως βοηθοῦσι, Καὶ τῆς φιλίας τὸ καλὸν ποιοῦνται τέρμα πάσης. Ἡ δὲ τῶν φαύλων μεταξύ γινομένη φιλία Ψευδής τε καὶ ὠκύμορος καὶ μερική τυγχάνει Ψευδής μὲν, ὅτι τῶν αὐτῶν οὐ μὴν αὐτοὺς φι [λοῦσιν, ᾿Αλλ᾽ ἢ ῥέουσαν ἡδονὴν 4 τινα βίου χρείαν Ταῦτα δὲ βραχυχρόνια καὶ ῥέοντα τυγχάνει, Οἷς πάντως συναφίπταται καὶ ὁ πρὸς ταῦτα πόθος, "Ωσπερ φλόξ, ὑπεκκαύματος ταχέως μαρανθέντος. Ως δὲ μὴ περιέχουσα τοῦ φιλητοῦ τοὺς λόγους, ᾿Αλλὰ τὸ χρήσιμον, τυχόν, ἢ τὸ ἡδύ, ἢ ἄμφω, Τὸ δὲ καλὸν οὐ βλέπουσα, μερική πως τυγχάνει. Αρίστη τοίνυν πέφυκε τῶν ἀγαθῶν ἡ φιλία, Καὶ τούτους, λῷστε, σπούδαζε θηρεύειν πάντα τρό [πον. Ἐπεὶ δὲ σπάνιόν ἐστιν ἡ ἀρετὴ (φεῦ 1) χρῆμα, Σὲ δ᾽ ἀναγκαῖον κοινωνεῖν πολλοῖς κατὰ τὸν βίον, Δεύτερος πλοῦ;, ἐκλέγου μοι ἐκ τῶν ἡμιμοχθήρων Τοὺς ἀληθεύειν σπεύδοντας καὶ τοῦ δικαίου φίλους Φιλίαν γὰρ ὡς μάλιστα τὸ δίκαιον συνέχει Πλέον πασῶν τῶν ἀρετῶν, καὶ οὐκ ἐὰ ῥαγῆναι. Καὶ κτῷ μοι φίλους ἐξ αὐτῶν ἕνεκα τοῦ χρησίμου Αλλήλοις γὰρ ἀρήγουσι προθύμως οἱ τοιοῦτοι, “Ωσπερ δανείζοντες αὐτοῦ; πρὸς τὰς τοῦ βίου χρείας, Απολαβεῖν ἐλπίζοντες τὰ ὅμοια καὶ ἴσα *Αν δὲ μὴ ἀπολάβωσιν, ἢ ἐνδεέστερά πως, Καθάπερ ἀδικούμενο: εὐθέως ἐγκαλοῦσι. Οὐ δύνανται γὰρ οὗτοι γε τὸ ἦθος κατευθύναι. Κἂν γὰρ τὸ ἦθος ταπεινὸν καὶ χαρίεν ποιῶσι, Κἂν ἐν τῷ λέγειν εὔνοιαν δεικνύωσι καὶ χάριν Κἂν ἐν ταῖς χρείαις πρόθυμοι γίνωνται συνεργάται, Καὶ δαπανῶσι χρήματα καὶ πάντα ὑπισχνῶνται, Ουδέν γε τούτων ἀληθὲς οὐδὲ πιστὸν ὑπάρχει, Αλλ' ἔστι περικάλυμμα ψυχικῆς μοχθηρίας, Καὶ προσωπεῖον φιλικὸν ἐπιτετηδευμένον Εἰς ἀπάτην καὶ τὴν φθοράν τῶν ἐξηπατημένων. Πῶς οὖν ἂν χρῆσθαι δυνηθῇς ὡς φίλῳ τῷ τοιούτῳ, Εἰ μὲν γὰρ ἀπιστεῖς ἀεὶ καὶ προορᾷς τὸν δόλον, Μόχθος ἐστὶν ἀνήνυτος καὶ ψυχῆς τρικυμία, Καὶ ἀγρυπνία λογισμῶν καὶ τηκεδὼν ὀστέων, "Ωσπερ εἰ ἔξη; μεταξὺ θηρίων ἀνημέρων. Εἰ δὲ, θελχθεὶς τῷ πλάσματι τῆς εὐνοίας, πιστεύ [σεις Εὐθὺς σὺν τῷ δελέατι τὸ ἄγκιστρον ἐπόθη, Καὶ ἐν τοῖς σπλάγχνοις δέδεξαι τὸν ὄλεθρον Γαθρόως. Πάντων οὖν βλαβερώτατον συνεἶναι τοῖς δολίοις Εἰ δέ τις κατεπείγει σε χρεία τῶν ἀναγκαίων, Τοσοῦτον αὐτοῖς σύνετο, ὅσον πληροῦν τὴν χρείαν, Εὐθέως δ' ἀποπήδησον, ὡς ὄρνις ἐκ παγίδων. Πλὴν μηδ' ἐχθρούς γε κτήσασθαι προνοοῦ τοὺς τοι [αύτους “Οσον γὰρ ἄχρηστοί εἰσιν οὗτοί γε πρὸς φιλίαν, Τοσούτῳ δραστικώτατοι γίνονται πρὸς τὰς ἔχθρας. Ακρατον γὰρ ἐκχέουσι τὸν ἰὸν παραυτίκα, Καὶ οὐ ῥᾳδίως παύονται τοὺς πέλας ζημιοῦντες, ᾿Αλλὰ πηγάζουσιν τὸν ἐκ μιαρᾶς καρδίας, Καὶ προστιθέασιν ἀεὶ ταῖς πρώην κακουργίαις Ανέκλειπτον γὰρ βλύζουσι ῥεῦμα θανατηφόρον Οὐκ ἐνόντος τοῦ κρείττονος ρεύματος ἐν καρδία. Μὴ μόνους δ' εὐλαβεῖσθαι χρή τους φαύλους [ἐχθροὺς κτάσθαι, ᾿Αλλὰ μηδ' ἄλλον ὁπωσοῦν, εἰ δυνατόν, τῶν πάντων. Εχθρὸς γὰρ μεῖζόν γε κακὸν ἢ ἀγαθὸν ὁ φίλος, Οτι πρὸς ἔχθραν πέφυκε μᾶλλον ἢ πρὸς φιλίαν Ῥέπειν τὸ γένος πάντοτε φυσικῶς τῶν ἀνθρώπων Ἴσην οὖν τείνειν τὴν σπουδήν πρός τε τῶν φίλων [κτῆσιν Καὶ πρὸς ἀπόκτησιν ἐχθρῶν καὶ τὸ μηδόλως ἔχειν. Φιλίας μέντοι γένεσις διὰ τριῶν ὑπάρχει, Μάλιστα δὲ τοὺς δυνατούς σπούδαζε κτᾶσθαι φίλους• Ηδέος και συμφέροντος καὶ τοῦ καλοῦ ἐν κρίσει.. Λόγος γὰρ τούτων δύναται ὑπὲρ μυρίας χεῖρας, Καὶ νεῦμα μόνον κατορθοῖ τὰ μέγιστα πολλάκις. ὡς γὰρ τὰ δραστικώτατα φάρμακα δι' ὀλίγου Τὴν βλάβην ἢ ὠφέλειαν ἐνεργεῖ τὴν οἰκείαν, Οὕτω ῥᾳδίως δυνατοὶ μεγάλα κατορθοῦσι. Αδίκους και φιλοψευδεῖς καὶ δολίους την γνώμην Με δόλως ἐξαπατηθῇς κτήσασθαί ποτε φίλους φιλίαν. Περὶ τοῦ ἐκλέγειν φίλους φρονίμους και σπουδαίους. οὐ μέν. πάντων. ἐξαπατηθείς. Ον γάρ τις ἀποδέξαιτο κρίνων, φιλεῖ γε τοῦτον, Καὶ ᾧ συνεῖναι τέρπεται καὶ συνδιημερεύειν, Καί γε τὸν χρησιμεύοντα πρὸς τὰς τοῦ βίου πράξεις. Καλός οὖν εἶναι σπούδαζε τῶν ἀρετῶν σῇ κτήσει Φρονήσεως δὲ μάλιστα, καὶ ζηλωτός γενήσῃ Χρήσιμος δ' ἔσο βοηθῶν, ὡς δυνατόν, τοῖς πᾶσι 'Ηδὺς δ' ἂν πᾶσι γένοιο κατά τόνδε τον τρόπον λεχθείς – πιστεύσας. σπλάγχης. ὅσοῦν. ἔχοντος. δὲ βλαβεῖσθαι. τῇ κτήσει.
col. 1043–1044page 18 of 19
PG 149:1043Πρᾶς ἔσο καὶ ταπεινὸς σὺν μεγαλοφροσύνῃ, Τοῖς πᾶσιν εὐπροσήγορος, εύφημον φέρων στόμα, Τιμητικός εὐνοϊκός, ἐπιεικῆς ἐν πᾶσι Οφλημα γάρ τι φυσικὸν τοῖς πᾶσι παρ' ἀλλήλων Οφείλεται ἡ εὔνοια καὶ τιμῆς τὸ προσήκον. Οὕτως ἂν φίλους κτήσαιο καὶ φυλάξαι δυνήσῃ Δι' ὧν γὰρ γίνεθ' ἕκαστον, δι' αὐτῶν καὶ τηρεῖται Εχθρας δὲ γένεσίς ἐστι διὰ τῶν ἐναντίων, Ανιαροῦ συνείναί τε, καὶ αἰσχροῦ, ἀσυμφόρου Αἰσχρὸν ποιεῖ κακία δὲ ψυχῆς καὶ μοχθηρία Νόσος γάρ τίς ἐστι ψυχῆς ἠθῶν ἀναρμοστία Μάλιστα δ' αίσχιστόν ἐστιν ἐκ πάντων ἀφροσύνη, Σκότος ὑπάρχουσα ψυχῆς καὶ τοῦ νοὸς τυφλότης. Ασύμφορος δ' ὁ βλαπτικός, είθ' ἑκὼν εἴτε ἄκων. Ανιαρὸ; δὲ γίνεται πᾶτιν ἐν τῷ συνεῖναι Ο υπερόπτης, ἀφαιρῶν τιμὰς τὰς προσηκούσας Καὶ ὀργιλος, καὶ πληκτικὲς ὑπάρχων τῶν συν μόντων, Ελέγχων, τιμωρούμενος, βάλλων ταῖς λοιδορίαις, Φιλονεικών, ζυγομαχῶν, ἐρίζων ἐπὶ πᾶσι Ετι δ' ὁ σκυθρωπαστικὸς καὶ κατεστυγνασμένος Δοκεῖ γὰρ οὐκ εὐνοϊκὸς, ἀλλὰ μισάνθρωπός τις. Ταῦτα φιλίας ῥήγνυσι καὶ τὰς ἔχθρας ἐντίκτει Εὔνοια γὰρ ἀντεύνοιαν γεννᾷ, και, τἀναντία, Η δύσνοια τὴν δύσνοιαν γεννᾷ φυσικῷ λόγῳ Καὶ φρόνημά γε ταπεινόν ταπείνωσιν ἐντίκτει, Τὸν δ' ὑπερόπτην ἅπαντες ἀντικαταφρονοῦσι Εττᾶσθαι γὰρ οὐ θέλουσι καὶ τιμᾶν ἀκουσίως Δουλείαν γὰρ νομίζουσι τοῦτο καὶ τυραννίδα, Καὶ καταφρόνησιν σαφῆ αὐτῶν καὶ ἀτιμίαν Πάντες δ' αἱροῦνται φυσικῶς τιμᾶσθαι καὶ φιλεῖσθαι. Ὥσπερ δ' ἐκών τις χρήματα χαρίζεται προθύμως ᾿Αντί χρημάτων κτώμενος τὴν ἀρετὴν ἡδέως, Εἰ δ᾽ ἄκων μνᾶν ἀφαιρεθῇ πρὸς ἄμυναν ὁρμᾶται Οὕτω καὶ δίδωσι τιμὰς ἑκών γε πᾶς ἀφθόνως, Εἰ δ᾽ ἄχων τοῦτ' ἀπαιτηθῇ ὡς χρέος, οὐ παρέχει. Συμβαίνει δὲ καὶ ἕτερον ἐν τοῖς ὑπερηφάνοις Οὐ μόνον γὰρ τιμῆς αὐτοὺς μείζονος ἀξιοῦσιν, ᾿Αλλὰ καὶ τὴν προσήκουσαν τοὺς ἄλλους αφαι [ροῦνται Ἐν γὰρ τῷ μὴ τιμᾶν αὐτοὺς πάντως καταφρονοῦσι. Διὸ οἱ παρορώμενοι διχόθεν ἀνιῶνται, Τὸ μὲν, ὡς ἀπαιτούμενοι ὡς χρέος τὸ μὴ χρέος, Τὸ δ', ὡς ἀποστερούμενοι τιμῆς τῆς προσηκούσης. Διάκρινέ μοι συνετῶς τοὺς κόλακας τῶν φίλων. Εστι δ' ὁ κόλαξ μιμητής φιλίας, ἀλλ᾽ οὐ φίλος, Πάντα σοι χαριζόμενος καὶ σπουδάζων ἀρέσαι, Καὶ πάντ' ἐγκωμιάζων σου κακά τε καὶ βελτίω, τιμικός. γίνεσθ'. κασυμφόρου. Καί. τοὺς ἄλλον. οὐ τοῦτο. Καὶ τοῦτο. τὸν φίλον. σιν, 17): Αντισμένης αἱρετώτερόν φησιν εἰς Οὐ τὸ συμφέρον σοι σκοπῶν, ἀλλ' ἡδονὴν διώκων, Αὐτοῦ τὸ τέλος θέμενος όπως ἡδύνεις σε Τῶν σῶν γὰρ οὐ πεφρόντικεν οὐδὲν ὅπως ποθ᾽ ἕξει, ᾿Αλλ' ἑαυτοῦ πεφρόντικεν ἡδονῆς τε καὶ κέρδους, Καί σοι πορίζων ἡδονὰς ἀντιλαμβάνει κέρδη. Φεύγε τὸ φίλτρον τοιγαροῦν τῶν μικρῶν κολά [κων. Κόρακες γὰρ ἐσθίουσι σώματα τεθνεώτων Οι κόλακες δὲ τοὺς ζῶντας δαρδάπτουσιν ὡς κύ [νες Και, ἕως μὲν ἂν εὐτυχῇς, ὄχλον ἔχεις κολάκων Εἰ δὲ συμβῇ μεταπεσεῖν τὸν πλοῦτον εἰς πενίαν. Οἷα πολλά πεττεύεται τῇ πολυστρόφῳ τύχη. Εὐθὺς πάντες ἀφίστανται καὶ ἔρημον ἐῶσι, Οὐ χρείαν θεραπεύοντες, οὐ λόγου κοινωνοῦντες. Οὐ συναλγοῦντες όπωσοῦν, ἀλλ' ἐγγελῶντες μᾶλλον, Καὶ πρὸς ἑτέραν τράπεζαν ταχὺ μεταπηδῶντες, Πλουσίων ὄντες θωπευταὶ, πενήτων δ' ὑπερόπτα·, Τῷ φιλικῷ μὲν πλάσματι τοὺς ἄφρονας αἱροῦντες, Καὶ καταγοητεύοντες ψευδέσιν ἐγκωμίοις, φρονίμοις δ' ἀποτρόπαιοι καὶ μιαροὶ δοκοῦντες. Τοὺς μέντοι κρίσει λογισμῶν ψέγοντας ἢ αἰνοῦντας, Τούτους μοι στέργ' ὡς ἀληθεῖς τὴν γνώμην καὶ [δικαίους. Καὶ, εἴπερ θέλεις ἀληθῶς γενέσθαι τῶν σπουδαίων. Αγάπα τοὺς ἐλέγχοντας, καὶ δίδου τούτοις χάριν. Έλεγχος γάρ ἐστι ψυχῆς νοσούσης θεραπεία, Καὶ φάρμακον καθαρτικόν ψυχικῆς σηπεδόνος. Ο δὲ μισήσας ἔλεγχον ἀπέτυχεν ὑγείας Ψυχὴ γὰρ ἀνουθέτητος ἀθεράπευτος πέλει. *Ος δ᾽ ἂν τοῦ εἶναι τὸ δοκεῖν προτιμότερον ἄγει, Καὶ θέλγεται τοῖς ἑαυτοῦ ψευδέσιν ἐγκωμίοις, Προστίθησι τοῖς ἕλκεσι καὶ συναύξει τὴν νόσον, Καὶ οὐκ αἰσθάνεται χωρῶν εἰς ὄλεθρον προδήλως. Σοὶ δὲ τὸ εἶναι τοῦ δοκεῖν ὀρθῶς προτιμητέον, Καὶ λόγων θεραπευτικῶν φέρε δηγμὸν ἀσμένως, Ἐπαίνων δὲ τὴν ἡδονὴν ὡς φθαρτικὸν ἐκτρέπου. Τοιοῦτον πάρεχε σαυτὸν τοῖς σοῖς φίλοις ἐν πᾶσιν, Οἴους ἂν εὔξαιο πρὸς σὲ τούτους εἶναι δικαίους. Ευημερούσι σύγχαιρε τοῖς φίλοις, ὥσπερ θέμις, Σὴν εὐτυχίαν τὴν αὐτῶν οἰόμενος εὐλόγως Κοινὰ γὰρ φίλοις πέφυκε παθήματα καὶ τύχαι Ἐν δὲ τοῖς δείπνοις τοῖς αὐτῶν καὶ ταῖς φιλοφρο [σύναις, Ἐὰν κληθῇς, μὴ πορευθῇς· κολακικὸν γὰρ τοῦτο Αἰσχρὸν γὰρ σπεύδειν εὐπαθεῖν καὶ φιλαυτίας [πλήρες. Ἐν δὲ τοῖς δυστυχήμασι καὶ συμφοραῖς τῶν φίλων, κόρακας ἐμπεσεῖν ἢ εἰς κόλακας· οἱ μὲν γὰρ ἀπο θανόντος τὸ σῶμα, οἱ δὲ ζῶντος τὴν ψυχὴν λυμα νονται. Τροχοῦ δ' ἡ ἱστατος φορὰ καὶ ὁ πεττὸς τῆς τύ [χης Κακῶς τῷ Δομετιανῷ τὸ κράτος ἐγχειρίζει. ὅτε:. μὴ στέργ
col. 1045–1046page 19 of 19
PG 149:1045Παραυτίκα το εύθητι, μή περιμένων κλήσιν, Συνδυστυχεῖν οἰόμενος καὶ συναλγῶν γνησίως, Λόγῳ τὸ βάρος τῆς αὐτῶν ὀδύνης ἐλαφρύνων, Και συνεργῶν ἐν ἅπασι σπουδαίως καὶ προθύμως. Λέγων καὶ πράττων ἅπαντα πρὸς τὸ αὐτοῖς συμ [φέρον. "Αν αἴσθῃ σοῦ δεόμενόν τινος τῶν σῶν τὸν φίλον, Μη περιμείνης αἴτησιν, ἀλλὰ προφθάσας δίδου Ισως γὰρ αἰσχυνόμενος τῆς ἀναγκαίας χρείας Αἴνει τὰ κατορθώματα τῶν φίλων σου προθύμως, Τι δέ γε διαπτώματα συγκάλυπτε καὶ κρύπτε. Αν δέ τι τούτων γένηται δηλόν τισι τῶν ἔξω, Σὺ διὰ λόγων πιθανῶν συσκίαζε τὸ πράγμα Μᾶλλον γὰρ δεῖ σε τῆς δόξης φροντίζειν τῆς τῶν [φίλων "Η τῆς αὐτοῦ· γνησίας γὰρ φιλίας τοῦτο δεῖγμα. Νουθέτει δ᾽ ἁμαρτάνοντα τὸν φίλον καταμόνας, Μετά πραότητος ὁμοῦ καὶ δήξεως καρδίας, Ως ἐπαλγῶν τοῖς οὐκ ὀρθῶς ἐκείνῳ πεπραγμένοις Κἂν ἀγνοῇ ἡμαρτηκώς, δίδασκε ταφεί λόγι. Μὴ πάντα δὲ τὰ σφάλματα πειρατέον ἐλέγχειν (Βαρὺ γὰρ τοῦτο κἀηδὲς, καὶ λύει τὴν φιλίαν) ᾿Αλλὰ τὰ βλάβην φέροντα καὶ δύσκλειαν μεγάλην Εἰ μὴ γὰρ ἀλγεῖ πεπραχώς καὶ διορθοῦσθαι [σπεύδει Τίτε γάρ ήκιστά σε χρή κεχρῆσθαι νουθεσίᾳ. Μὴ πίστευε διαβολαῖς εὐκόλως κατὰ φίλων Κουφότης γὰρ τὸν ἐν πολλῷ χρόνῳ δοκιμασθέντα Λόγῳ ψιλῷ πειθόμενον ὡς ἄφιλον ἡγεῖσθαι Μάλλον δ' ἔτι κουφότερον πιστεύειν ὑπονοίαις, Κἂν πιθανώς συμβάλλωνται πρὸς ἓν συμμαρτυ [ροῦσαι. Οὐ χρὴ γὰρ κατὰ φανερῶν καὶ ἀποδεδειγμένων Τοῖς ἀορίστοις πείθεσθαι λόγοις και τεκμηρίοις. Μήτε δ᾽ ἐν ἄλλοις πίστευε ῥᾳδίως τοῖς τοιούτοις Δυσεύρετον γὰρ τἀληθὲς ἐν τοῖς πρακτοῖς ὑπάρχει, Καὶ τύχη φέρει πλείονα δοκοῦντα τῶν εἰκότων, Καὶ παρ' ἐχθρῶν συντίθεται πανούργως τὰ τοιαῦτα, Οἷς ὁ πεισθεὶς τοῦ δέοντος εὐθὺς ἐξαμαρτάνει. Διὸ πολλῆς ἐρεύνης δεῖ καὶ πλείστης ἀγχινοίας Πρὸς ἀληθείας εὕρεσιν, φυγὴν δὲ τῆς ἀπάτης. Η τοπική διάστασις, και γένηται χρονία, Μὴ διαλύσῃ τὸν δεσμὸν τῆς ἀκριβοῦς φιλίας. Ὁ νοῦς γὰρ ἀκριβέστερος εἰς ὅρασιν ὀμμάτων, Ψυχαὶ δ᾽ ἐνοῦσθαι δύνανται καὶ ἄνευ τῶν σωμάτων. Συνεῖναι γὰρ τῷ Πλάτων: καί γε τῷ Σταγειρίτῃ Δυνάμεθα, κἂν μεταξὺ πολὺς ἔῤῥευσε χρόνος. του σε. ὁ πεπραχώς. 'Απόντα δ' ἐξεικόνιζε φίλον τῇ φαντασία, Καὶ λόγων αὐτοῦ μέμνησο καὶ πράξεων καὶ ἤθους, Καὶ ὡς παρόντα τῇ ψυχῇ περίβαλλε καὶ φίλει. 'Αποδημούντα γράμμασι τὸν φίλον ἐπισκέπτου, Καὶ δέχου γράμμα παρ' αὐτοῦ, καὶ ἀντιγράφειν [σπεῦδε Δεινὴ γὰρ φύσις γράμματος σαφῶς διαπορθμεῦσαι Και πράγματα καὶ ῥήματα καὶ ἤθη τε καὶ πάθη, Καὶ διαθέσεις ψυχικὰς καὶ τύχης περιστάσεις. Σοφός γὰρ ἦν ὁ τὰς φωνὰς τοῖς γράμμασιν ἐν [δήσας, Γραμμές ἀψύχους σύμβολα φωνῶν νομοθετήσας. Τοὺς φίλων παῖδας ὡς τοὺς τοὺς περίεπε καὶ θάλπε Γυναῖκας δ' ἱερώτερον πάντων χρημάτων έχε, Καὶ ὡς γνησία: ἀδελφὰς λογίζου καὶ μητέρας, Καὶ σέβου πόρρωθεν ἑστὼς, ὀλίγα πλησιάζων. Φίλους φίλων και συγγενείς προτίμα τῶν ὀθνείων Δεῖ γὰρ αὐτοὺς ὡς φιλικοὺς τῶν ξένων πλέον ἔχειν Τὰ τῷ αὐτῷ γὰρ τὰ αὐτὰ ταυτά τε καὶ ἀλλήλοις, Ως ἡ καλλίστη βούλεται σαφῶς γεωμετρία. *Αν ἴδῃς ποτὲ κίνδυνον τὰ πράγματα τῶν φίλων, Ὡς δυνατόν, βοήθησον, ἕως ἂν περισώσῃς. Μὴ προτιμήσῃς συγγενεῖς τῶν ἀμωμήτων φίλων Αἵματος γὰρ στεῤῥότερον ἡ γνώμη πρὸς φιλίαν Αδελφοκτόνοι γὰρ πολλοὶ, καὶ μὴν καὶ πατροκτόνοι Γεγόνασι διὰ μικρὰ καὶ ῥέοντα τοῦ βίου Φίλον δ' οὐδεὶς ἀπέκτεινε φιλῶν ταῖς ἀληθείας, ᾿Αλλὰ συνεκινδύνευσαν πάλαι πολλοὶ τοῖς φίλοις Ορέσται παρεθήτωσαν καὶ θαυμαστοί Πυλάδας. Εἰ δ' εὑρεθείη συγγενής τῆς ἀρετῆς ἐργάτης, Καὶ γνώμῃ συνῳκείωται και χρόνου συνηθεία, Οὗτος διπλοῦν ἐπλούτησε δεσμὸν τὸν τῆς φιλίας Καὶ ἀῤῥαγέστατός ἐστιν εἰς ἅπαντα τὸν βίον. φίλων πιστῶν ἀντάλλαγμα οὐκ ἔστιν ἐν τῷ βίῳ, Οὐδὲ σταθμὸς ὁρίζεται τῆς καλλονῆς τῆς τούτων. Πλοῦτος καὶ δόξα καὶ τρυφὴ καὶ δυναστείας κράτος, Συνηθροισμένα ἐς ταυτὸν καὶ εἰς ἓν συγκραθέντα, Οὐκ ἔστιν ἰσοστάσια τῆς καθαρᾶς φιλίας, "Ην ἀρετὴ συνήρμοσε καὶ γνώμης κοινωνία, Καὶ χρόνος ἐβεβαίωσε διὰ τελείας πείρας, Καὶ προσφυῶς συνέτηξε συνήθεια χρονία, Εἰς σύμπνοιαν κεράσασα καὶ ψυχῶν συμφυΐαν. Πάντων δὲ σπανιώτατον ἡ τοιαύτη φιλία, Καὶ ὁ τυχὼν κακάριος τοῦ θείου τούτου δώρου. συγχενεῖς. ἂν ἴδῃς κινδυνεύοντα ου ἂν ἴδῃς ποτ' ἐς κίνδυνον. φίλον. φίλων ου ο φίλος. παθέτωσαν καὶ θαυματοί.
Page scan enlarged

Notebook

Full View