PG 157:749[Ἀριθμοὶ ἐτῶν ἀπὸ τοῦ α ου ἀνθρώπου ἕως τῆς ἡμετέρας γενεᾶς] Ἀπὸ Ἀδάμ, τοῦ πρώτου ἀνθρώπου τοῦ πλασθέντος παρὰ Θεοῦ, ἕως Νῶε, ἐφ’ ὃν ὁ κατακλυσμὸς γέγονε, γενεαὶ δέκα γεγόνασι· πρώτη, ἡ καὶ παρὰ Θεοῦ, τοῦ Ἀδάμ· μετὰ δὲ σλ ἔτη, β α , ἡ τοῦ Σῆθ παρὰ τοῦ Ἀδάμ· μετὰ δὲ τὸν Σῆθ σε ἔτη, γ η , ἡ τοῦ Ἑνὼς ἐκ τοῦ Σῆθ· μετὰ δὲ τὸν Ἑνὼς ρ ἔτη, δ η , ἡ τοῦ Καϊνὰν ἐκ τοῦ Ἑνώς· μετὰ δὲ τὸν Καϊνὰν ρο ἔτη, ε η , ἡ τοῦ Μαλελεὴλ ἐκ τοῦ Καϊνάν· μετὰ δὲ τὸν Μαλελεὴλ ρξε ἔτη, 2 η , ἡ τοῦ Ἰάρεδ ἐκ τοῦ Μαλελεήλ· μετὰ δὲ τὸν Ἰάρεδ ρξβ ἔτη, ζ η , ἡ τοῦ Ἐνὼχ ἐκ τοῦ Ἰάρεδ· μετὰ δὲ τὸν Ἐνὼχ ρξε ἔτη, η η , ἡ τοῦ Μαθουσάλα ἐκ τοῦ Ἐνώχ· μετὰ δὲ τὸν Μαθουσάλα ρξζ ἔτη, θ η , ἡ τοῦ Λάμεχ ἐκ τοῦ Μαθουσάλα· μετὰ δὲ τὸν Λάμεχ ρπη ἔτη, ι η ἡ τοῦ Νῶε. Νῶε δὲ ἦν ἐτῶν χ καὶ ὁ κατακλυσμὸς τοῦ ὕδατος ἐγένετο ἐπὶ τῆς γῆς, ὥστε ἀριθμεῖσθαι ἀπὸ Ἀδὰμ ἕως τοῦ κατακλυσμοῦ ἔτη βσμβ. Ὁμοίως καὶ ἀπὸ τοῦ κατακλυσμοῦ ἕως Ἀβραὰμ γενεαὶ δέκα, ἔτη χίλια ἑκατὸν εἴκοσι ἕν. Ἀβραὰμ δὲ ἦν ἐτῶν ἑβδομήκοντα πέντε, ὅτε μετοίκησεν εἰς γῆν Χαναὰν ἐκ τῆς Μεσοποταμίας·DUCE
MICHAELIS DUCE NEPOTIS
JOANNE PALEOLOGO, ANNO CHRISTI 1341, AD ANNUM 1462.
1 CAPUT PRIMUM.
Generationum ab Adamo ad Christi Nativitatem brevis enarratio. Annorum elapsorum a Christo ad Constantini initia enumeratio. Constantino ad Justinianum, a Justiniano ad Constantinum et Irenen. Ab his ad Alexium Commenum. Brevis deinceps Impp. Constantinopolitanorum enumeratio ad urbem a Latinis captam.
Αριθμοὶ ἐτῶν ἀπὸ τοῦ πρώτου ἀνθρώπου ἕως τῆς Λ Numeri qnnorum a primo komine ad ætatem
ἡμετέρας γενεάς.
Ἀπὸ 'Αδάμ τοῦ πρώτου ἀνθρώπου έως Νῶς,
ἐφ' δν ὁ κατακλυσμὸς γέγονε, γενεαὶ δέκα γεγόνασι
πρώτη ἡ καὶ παρὰ Θεοῦ, τοῦ ᾿Αδάμ. Μετὰ δὲ σ'
ἔτη δευτέρα ἡ τοῦ Σηθ παρὰ τοῦ ᾿Αδάμ. Μετὰ δὲ
τὸν Σήθ σε' ἔτη τρίτη ἡ τοῦ Ἐνὼς ἐκ τοῦ Σήθ.
Μετὰ δὲ τὸν Ἐνὼς ριζ' ἔτη τετάρτη ἡ τοῦ Καῖνὰν
ἐκ τοῦ Ενώς. Μετὰ δὲ τὸν Καϊνὰν ρο' ἔτη πέμπτη
ἡ τοῦ Μαλελεὴλ ἐκ τοῦ Καϊνάν. Μετὰ δὲ τὸν Μαλε
λιήλ ρξε' ἔτη έκτη ἡ τοῦ Ἰάρεδ ἐκ τοῦ Μαλελεήλ.
Μετὰ δὲ τὸν Ἰάρεδ ρξβ' ἔτη εβδόμη ἡ τοῦ Ἐνώχ ἐκ
τοῦ Ἰάρεδ. Μετὰ δὲ τὸν Ενώχ ρξε' ἔτη ὀγδόη ἡ τοῦ
Μαθουσάλα ἐκ τοῦ Ενώχ. Μετὰ δὲ τὸν Μαθουσάλα
ἑκατὸν καὶ ἑξήκοντα ἑπτὰ ἔτη ἐννάτη τοῦ Λάμεχ
ἐκ τοῦ Μαθουσάλα. Μετὰ δὲ Λάμεχ ἑκατὸν καὶ ὀγδοήκοντα ὀκτὼ ἔτη δεκάτη ἡ τοῦ Νῶε. Νῶς δὲ ἦν
ἐτῶν ἑξακοσίων, καὶ ὁ κατακλυσμὸς τοῦ ὕδατος
ἐγένετο ἐπὶ τῆς γῆς. Ωστε ἀριθμεῖσθαι ἀπὸ Ἀδὰμ
ἕως τοῦ κατακλυσμοῦ ἔτη βσμβ'. Ομοίως καὶ ἀπὸ
τοῦ κατακλυσμοῦ ἕως ᾽Αβραὰμ γενεαὶ δέκα, ἔτη
χίλια ἑκατὸν εἴκοσι ἕν. ᾿Αβραὰμ δὲ ἦν ἐτῶν ἑβδο
μηκονταπέντε ὅτε μετώκησε εἰς γῆν Χαναὰν ἐκ τῆς
Μεσοποταμίας, κἀκεῖ διατρίψας ἔτη είκοσι πέντε
ἔτεχε τὸν Ἰσαάκ· ἔτεκε δὲ Ἰσαὰκ παῖδας δύο,
nosiram.
Ab Adamo primo homine usque ad Noachum,
cujus ævo diluvium accidit, decem exacta sunt
generationes. Prima cum Adam a Deo creatus
est. Post annos 250 secunda cum Sethus nascitur Adamo. Post Sethum ann. 205 tertia, tunc
Enos Setho natus est. Post Enos ann. 197 quarta,
quaudo Cainanus nascitur Enos. Post Cainanum
ann. 170 quinta, nascitur Maleleel flius Cainani. Post Maleleelem annos 165 sexta, Jaredus nascitur Maleleelo. Post Jaredum ann. 162 septima,
Enochus nascitur Jaredo. Post Enochum ann. 165
octava, Mathusala nascitur Enoeho. Post 2 Mathusalam ann. 167 nona, Lamechus nascitur Mathisalæ.
Post Lamachum ann. 188 decima, tuncque natus
est Noe. Noachus autem natus erat annos sexcentos
cum aquarum diluvium terram obruit. Ab Adamo
ilaque ad diluvium anni numerantur supra bis mille
ducenti quadraginta duo. diluvio pariter ad Abrahamum generationes decem transierunt, et anni supra mille centum viginti et unus. Abraham porro
annum septuagesimum quintum exegerat, cum Mosopotamia relicta discessit in Chananæorum regionem, ibique annos viginti quinque commoratus geIsmaelis Bullialdi notæ.
(1)Initio hujus operis propositum auctoris fuit, annorum a mundi ortu et creatione exactorum synopsim ob oculos ponere juxta Ecclesia Orientalis calculum; quæ ab initio mundi ad annum primum æræ
Christianæ vulgaris annos integros 5508, a Septembri antecedente Kal. Januar anni primi numerat.
Nullus vero eorum, qui in Chronologia parumper
versati sunt, nescit Græcos annum suum ab illo termino Kal. Septemb, ordiri: ita ut Christus anno
5509, sive autumno, sive ineunto hieme OsOTÓXO;
eum genuisse dicatur, natus sit. Norunt etiam omnes, Septuaginta, ita appellatos ac creditos, veteris
Testamenti interpretes, plures annos a mundi exordio ad Abrahamnum in versione sua computavisse,
quam in textu Hebraico reperiantur. Qua ratione
id contigerit assequi arduum. Textus equidem Hebraicus ab Adamo ad diluvium annos exactos solummodo exhibet 1655, cum interim Lxx interpretes numerant 2242. In hujus enim capitis verbis,
ἀπὸ τοῦ ᾿Αδάμ ἕως τοῦ κατακλυσμοῦ ἔτη βαμβα
rectus est: etsi e generationum explicatarum numeris colligantur 2249. diluvio ad Abrahamum texC-tus Hebraicus numerat annos 292, at interpretes
numerant annos 1178, hic noster 1121. De hac computandi dissensione non est dicendi nunc locus; nee
propositum est nobis disquirere et scrutari num textus Hebraicus, quo illi usi sunt, ab eo, qui omnibus
probatus circumfertur, variaverit. Num etiam aliqua
ratione ducti illi viri, qui gentilium, Ægyptiorum
præcipue ac Græcorum oculis ac judicio sacram
historiam subjiciebant, annos aliquot ab orbe condito ad diluvium, et inde ad Abrahamum intercalarint, importunas gentium ob idololatriam cæcutientium objectiones declinaturi.
κἀκεῖ διατρίψας ἔτη κε ἔτεκε τὸν Ἰσαάκ. Ἔτεκε δὲ Ἰσαὰκ παῖδας δύο· Ἠσαῦ καὶ Ἰακώβ. Γενόμενος δὲ Ἰακὼβ χρόνων ρλ κατῆλθεν εἰς Αἴγυπτον ἅμα τοῖς ιβ υἱοῖς αὐτοῦ καὶ τοῖς ἐκγόνοις αὐτοῦ τὸν ἀριθμὸν οε. Παρῴκησε δὲ Ἀβραὰμ σὺν τῷ σπέρματι αὐτοῦ εἰς γῆν Χαναὰν ἔτη τετρακόσια τριάκοντα τρία καὶ πληθυνθὲν εἰς δωδεκάφυλον ἐλογίσθη καὶ πλῆθος εἰς ἑξακοσίας χιλιάδας κατεψηφίσθη ἐκ τῶν ιβ υἱῶν τοῦ Ἰακώβ, ὧν τὰ ὀνόματα ταῦτα· Ῥουβίμ, Συμεών, Λευί, Ἰούδας, Ἰσάχαρ, Ζαβουλών, Νεφθαλείμ, Γάδ, Ἀσήρ, Δάν, Ἰωσὴφ καὶ Βενιαμήν. Καὶ τοῦ μὲν Λευὶ ἀπόγονοι Μωϋσῆς καὶ Ἀαρών· καὶ ὁ μὲν τὸ ἱερατεύειν ἤρξατο, ὁ δὲ Μωϋσῆς πρὸς τὸ ἄρχειν μεθίστατο· ὃς ἐν τῷ ὀγδοηκοστῷ ἔτει τῆς ζωῆς αὐτοῦ πατεῖ τὴν Ἐρυθρὰν Θάλασσαν καὶ ἐξάγει τὸν λαὸν ἐξ Αἰγύπτου. Οὗτος ὁ Μωϋσῆς ἤκμασεν ἐν τοῖς καιροῖς Ἰνάχου πρώτου βασιλεύσαντος· οὕτως ἀρχαιότεροι Ἑλλήνων Ἰουδαῖοι.DUCE
MICHAELIS DUCE NEPOTIS
JOANNE PALEOLOGO, ANNO CHRISTI 1341, AD ANNUM 1462.
1 CAPUT PRIMUM.
Generationum ab Adamo ad Christi Nativitatem brevis enarratio. Annorum elapsorum a Christo ad Constantini initia enumeratio. Constantino ad Justinianum, a Justiniano ad Constantinum et Irenen. Ab his ad Alexium Commenum. Brevis deinceps Impp. Constantinopolitanorum enumeratio ad urbem a Latinis captam.
Αριθμοὶ ἐτῶν ἀπὸ τοῦ πρώτου ἀνθρώπου ἕως τῆς Λ Numeri qnnorum a primo komine ad ætatem
ἡμετέρας γενεάς.
Ἀπὸ 'Αδάμ τοῦ πρώτου ἀνθρώπου έως Νῶς,
ἐφ' δν ὁ κατακλυσμὸς γέγονε, γενεαὶ δέκα γεγόνασι
πρώτη ἡ καὶ παρὰ Θεοῦ, τοῦ ᾿Αδάμ. Μετὰ δὲ σ'
ἔτη δευτέρα ἡ τοῦ Σηθ παρὰ τοῦ ᾿Αδάμ. Μετὰ δὲ
τὸν Σήθ σε' ἔτη τρίτη ἡ τοῦ Ἐνὼς ἐκ τοῦ Σήθ.
Μετὰ δὲ τὸν Ἐνὼς ριζ' ἔτη τετάρτη ἡ τοῦ Καῖνὰν
ἐκ τοῦ Ενώς. Μετὰ δὲ τὸν Καϊνὰν ρο' ἔτη πέμπτη
ἡ τοῦ Μαλελεὴλ ἐκ τοῦ Καϊνάν. Μετὰ δὲ τὸν Μαλε
λιήλ ρξε' ἔτη έκτη ἡ τοῦ Ἰάρεδ ἐκ τοῦ Μαλελεήλ.
Μετὰ δὲ τὸν Ἰάρεδ ρξβ' ἔτη εβδόμη ἡ τοῦ Ἐνώχ ἐκ
τοῦ Ἰάρεδ. Μετὰ δὲ τὸν Ενώχ ρξε' ἔτη ὀγδόη ἡ τοῦ
Μαθουσάλα ἐκ τοῦ Ενώχ. Μετὰ δὲ τὸν Μαθουσάλα
ἑκατὸν καὶ ἑξήκοντα ἑπτὰ ἔτη ἐννάτη τοῦ Λάμεχ
ἐκ τοῦ Μαθουσάλα. Μετὰ δὲ Λάμεχ ἑκατὸν καὶ ὀγδοήκοντα ὀκτὼ ἔτη δεκάτη ἡ τοῦ Νῶε. Νῶς δὲ ἦν
ἐτῶν ἑξακοσίων, καὶ ὁ κατακλυσμὸς τοῦ ὕδατος
ἐγένετο ἐπὶ τῆς γῆς. Ωστε ἀριθμεῖσθαι ἀπὸ Ἀδὰμ
ἕως τοῦ κατακλυσμοῦ ἔτη βσμβ'. Ομοίως καὶ ἀπὸ
τοῦ κατακλυσμοῦ ἕως ᾽Αβραὰμ γενεαὶ δέκα, ἔτη
χίλια ἑκατὸν εἴκοσι ἕν. ᾿Αβραὰμ δὲ ἦν ἐτῶν ἑβδο
μηκονταπέντε ὅτε μετώκησε εἰς γῆν Χαναὰν ἐκ τῆς
Μεσοποταμίας, κἀκεῖ διατρίψας ἔτη είκοσι πέντε
ἔτεχε τὸν Ἰσαάκ· ἔτεκε δὲ Ἰσαὰκ παῖδας δύο,
nosiram.
Ab Adamo primo homine usque ad Noachum,
cujus ævo diluvium accidit, decem exacta sunt
generationes. Prima cum Adam a Deo creatus
est. Post annos 250 secunda cum Sethus nascitur Adamo. Post Sethum ann. 205 tertia, tunc
Enos Setho natus est. Post Enos ann. 197 quarta,
quaudo Cainanus nascitur Enos. Post Cainanum
ann. 170 quinta, nascitur Maleleel flius Cainani. Post Maleleelem annos 165 sexta, Jaredus nascitur Maleleelo. Post Jaredum ann. 162 septima,
Enochus nascitur Jaredo. Post Enochum ann. 165
octava, Mathusala nascitur Enoeho. Post 2 Mathusalam ann. 167 nona, Lamechus nascitur Mathisalæ.
Post Lamachum ann. 188 decima, tuncque natus
est Noe. Noachus autem natus erat annos sexcentos
cum aquarum diluvium terram obruit. Ab Adamo
ilaque ad diluvium anni numerantur supra bis mille
ducenti quadraginta duo. diluvio pariter ad Abrahamum generationes decem transierunt, et anni supra mille centum viginti et unus. Abraham porro
annum septuagesimum quintum exegerat, cum Mosopotamia relicta discessit in Chananæorum regionem, ibique annos viginti quinque commoratus geIsmaelis Bullialdi notæ.
(1)Initio hujus operis propositum auctoris fuit, annorum a mundi ortu et creatione exactorum synopsim ob oculos ponere juxta Ecclesia Orientalis calculum; quæ ab initio mundi ad annum primum æræ
Christianæ vulgaris annos integros 5508, a Septembri antecedente Kal. Januar anni primi numerat.
Nullus vero eorum, qui in Chronologia parumper
versati sunt, nescit Græcos annum suum ab illo termino Kal. Septemb, ordiri: ita ut Christus anno
5509, sive autumno, sive ineunto hieme OsOTÓXO;
eum genuisse dicatur, natus sit. Norunt etiam omnes, Septuaginta, ita appellatos ac creditos, veteris
Testamenti interpretes, plures annos a mundi exordio ad Abrahamnum in versione sua computavisse,
quam in textu Hebraico reperiantur. Qua ratione
id contigerit assequi arduum. Textus equidem Hebraicus ab Adamo ad diluvium annos exactos solummodo exhibet 1655, cum interim Lxx interpretes numerant 2242. In hujus enim capitis verbis,
ἀπὸ τοῦ ᾿Αδάμ ἕως τοῦ κατακλυσμοῦ ἔτη βαμβα
rectus est: etsi e generationum explicatarum numeris colligantur 2249. diluvio ad Abrahamum texC-tus Hebraicus numerat annos 292, at interpretes
numerant annos 1178, hic noster 1121. De hac computandi dissensione non est dicendi nunc locus; nee
propositum est nobis disquirere et scrutari num textus Hebraicus, quo illi usi sunt, ab eo, qui omnibus
probatus circumfertur, variaverit. Num etiam aliqua
ratione ducti illi viri, qui gentilium, Ægyptiorum
præcipue ac Græcorum oculis ac judicio sacram
historiam subjiciebant, annos aliquot ab orbe condito ad diluvium, et inde ad Abrahamum intercalarint, importunas gentium ob idololatriam cæcutientium objectiones declinaturi.
PG 157:751Διατρίψαντες δὲ ἐν τῇ ἐρήμῳ ἔτη τεσσαράκοντα καὶ ὑπὸ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ ἀρχόμενοι ἔτη εἴκοσι πέντε καὶ ὑπὸ τῶν κριτῶν ἔτη τετρακόσια πεντήκοντα τέσσαρα μέχρι τῆς βασιλείας Σαούλ, τοῦ πρώτου παρ’ αὐτοῖς καταστάντος βασιλέως, ἐφ’ ᾧ ἐν τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ὁ μέγας τίκτεται Δαβίδ, ὥστε συναθροίζεσθαι ἀπὸ Ἀβραὰμ ἕως Δαβὶδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, ἔτη ακδ καὶ ἀπὸ Δαβὶδ ἕως τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος γενεαὶ δεκατέσσαρες, ἔτη χθ καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνος ἕως τοῦ Χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες, ἔτη φδ. Ὁμοῦ κατὰ τὰς τῶν χρόνων ἀκολουθίας συμψηφίσαντες εὕρωμεν ἀπὸ τοῦ πρώτου Ἀδὰμ ἕως τοῦ Χριστοῦ ἔτη εφ. Ἀπὸ δὲ τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας ἕως τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου ἔτη τιη. Ἀπὸ δὲ τῆς βασιλείας τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου ἕως τῆς βασιλείας Ἰουστινιανοῦ τοῦ βασιλέως ἔτη σι· ἐν τῷ [χρόνῳ] αὐτοῦ ᾠκοδομήθη τὸ μέγα τέμενος τὸ ἐπ’ ὀνόματι τῆς τοῦ Θεοῦ ἁγίας Σοφίας παρ’ αὐτοῦ σκευασθέν. Ἀπὸ δὲ τῆς βασιλείας Ἰουστινιανοῦ ἕως τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου καὶ Εἰρήνης τῆς μητρὸς αὐτοῦ ἔτη σξ. Ἀπὸ δὲ τῆς βασιλείας Εἰρήνης ἕως τῆς βασιλείας Ἀλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ ἔτη διακόσια ἐνενήκοντα πέντε.DUCE
Ήσαν καὶ Ἰακώβ. Γενόμενος δὲ Ἰακώβ χρόνων
ἑκατὸν καὶ τριάκοντα κατῆλθεν εἰς Αἴγυπτον ἅμα
τοῖς δώδεκα υἱοῖς αὐτοῦ, καὶ τοῖς ἐκγόνοις αὐτοῦ
τὴν ἀριθμὸν ἑβδομήκοντα πέντε. Παρῴκησε δὲ
Αβραὰμ σὺν τῷ σπέρματι εἰ; γῆν Χαναὰν ἔτη τε
τρακόσια τριακοντατρία, καὶ πληθυνθὲν εἰς δωδεκάφυλον ελογίσθη. Καὶ πλῆθος εἰς ἑξακισχιλίας χιλιάδας εψηφίσθη ἐκ τῶν δώδεκα υἱῶν τοῦ Ἰακώβ·
ὧν τὰ ὀνόματα ταῦτα· Ρουβίμ, Συμεών, Λευί, Ιούδας,
Ἰσάχαρ, Ζαβουλών, Νεφθαλιμ, Γάδ, Ασήρ, Δὲν,
Ἰωσὴφ καὶ Βενιαμίν. Καὶ τοῦ μὲν Λευὶ ἀπόγονοι
Μωϋσῆς καὶ ᾿Ααρών· καὶ ὁ μὲν τὸ ἱερατεύειν προ
ξατο, ὁ δὲ Μωϋσῆς πρὸς τὸ ἄρχειν μεθίστατο· ὃς
ἐν τῷ ὀγδοηκοστῷ ἔτει τῆς ζωῆς αὐτοῦ πατεῖ τὴν
Ερυθρὰν θάλασσαν, καὶ ἐξάγει τὸν λαὸν ἐξ Αἰγύ
πτου. Οὗτος ὁ Μωσης ήκμασεν ἐν τοῖς χαιρεῖς
Ινάχου, πρώτου βασιλεύσαντος· οὕτως ἀρχαιότεροι
Ἑλλήνων Ἰουδαῖοι. Διατρίψαντες δὲ ἐν τῇ ἐρήμῳ
έτη τεσσαράκοντα, καὶ ὑπὸ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ ἀρχό
μενοι ἔτη είκοσιπέντε, καὶ ὑπὸ τῶν κριτῶν ἔτη
τετρακόσια πεντηκοντατέσσαρα μέχρι τῆς βασιλεία;
Σκου, πρώτου παρ' αὐτοῖς καταστάντος βασιλέως·
ἐφ᾽ ᾧ ἐν τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ὁ μέσ
γας τίκτεται Δαβίδ. Ὥστε συναθροίζεσθαι ἀπὸ
Αβραάμ ἕως Δαβίδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, Έτη χίλια
καὶ εἴκοσι τέσσαρα. Καὶ ἀπὸ Δαβὶδ ἕως τῆς μετοι·
κεσίας Βαβυλώνος γενεαὶ δεκατέσσαρες, ἔτη ἐξα
κόσια ἐννέα, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνο;
ἕως τοῦ Χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες, ἔτη πεντα
nuit Isaac. Duos vero flios genuit Isaac, Esau nimirum et Jacobum. In Ægyptum deinde profectus est.
Jacobus, cum-annos centum et triginta exegisset,
illucque cum duodecim suis filiis nepotibusque renit, qui septuaginta quinque erant. Incoluit Abrahamus cum posteris suis terram Chanaan per spatium
anorum quadringentorum triginta trium. Illiusque
posteri'numero aucti in duodecim tribus digesti et
distributi sunt: et multitudo posteroruin duodecim
filiorum Jacobi ad sex millia chiliadum numerata est.
Horum autem sunt nomina: Ruben, Simeon, Levi,
Juda, Issachar, Zabulon, Nephthalim, Gad, Aser,
Dan, Joseph et Benjamin. Moses et Aaron genus a
Levi ducunt, hic quidem sacerdotio primus functus
est, Moses vero reipublicæ administrationem capessivit, atque anno ætatis suæ octogesimo Erythraum
mare transivit, eduxitque populum Ægypto. Ilic Moses floruit temporibus Inachi, qui primus regnavit
[apul Græcos.] Quare Judaei sunt Græcis antiquio
res. Transactis deinde per deserta annis quadraginta,
Josua filio Nave annis 25 paruerunt; resque Israelitarum publica, per viros ab ipsis Judices appellatos, administrata est auuis quadringentis quinquaginta quatuor, usque ad Saulis unctionem, qui primus apud eam gentem rex constitutus est, cujus
imperii anno primo magnus nascitur David. Adeo ut
ab Abrahamo ad Davidem quatuordecim generationes colligantur, et anni mille viginti quatuor. Atque
a Davi le ad transportatosB abylonem Judæos totidem generationes 14, et anni sexcenti novem. trans- κόσια τέσσαρα. Ομοῦ κατὰ τὰς τῶν χρόνων ἀκολου
portatione usque ad Christi nativitatem quatuordecim pariter numerantur generationes, anni etiam
quingenti quaterni. Simul vero temporum seriem, et
intervalla ad calculum revocantes, colligimus a primo
Il est sex milliones.
θίας συμψηφίσαντες εὕρομεν ἀπὸ τοῦ πρώτου
Αδάμ ἕως τοῦ Χριστοῦ ἔτη πεντακισχίλια πεντακόσια. ᾿Απὸ δὲ τῆς ἐνσάρκου οικονομίας Έως
τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἔτη τιη. ᾿Απὸ δὲ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Οὗτος ὁ Μωσης. Αι Eusebii Chronicon initium
annorum Inachi alligat anno ætatis Abrahami 161,
eo ipso quo natus est Jacob seu Israel. Mosem vero
natum prodit anno ab Abrahami nativitate 435, ita
ut annis totis 274 posterior sit Inachi initio Mosis
mativilas.
Εύρομεν ἀπὸ τοῦ πρώτου Αδάμ. In enumerandis annis ab orbe condito ad Incarnationem
hallucinatus est hujus historiæ auctor, vel, qui illum
transcripsit, lapsus est. Ab anno namque primo
æræ mundi ad annum primum Christi Ecclesia
Græca numeral annos 5508, et tali intervallo Epocharum utitur in sequentibus hic scriptor; legendum itague hoc loco ἔτη εφη', 5508.
᾿Απὸ δὲ τῆς ἐνσάρκου οικονομίας. Myste
rium adorandum Incarnationis Filii Dei Græci Theologi et scriptores appellant Ενσαρκον οἰκονομίαν.
"Εως τοῦ μεγάλου Κωνστ. Post Christi apocham mentionem facit Constantini, qui ob redditam
Christiane Ecclesiæ pacem et tranquillitatem clarus, Deo ac hominibus acceptus, Græco etiam homini religiose cultus est. Hujus enim imperatoris
matrisque lelenæ Ecclesia Orientalis memoriam
die 21 Mii celebrat. Εt Constantinopolitani impe
ratores, referente Codino Curopalata lib. De officiis
palatii Constantinopolit. in templum SS. Apostole
rum die illa se conferebant. Κατὰ τὴν τοῦ μεγάλου
Κωνσταντίνου ἀπέρχεται εἰς τὸν ναὸν τῶν ἁγίων
᾿Αποστόλων, ἔνθα καὶ ἡ ἁγία τούτου σορὸς κεῖται.
Die quo magni Constantini memoria celebratur,
confert se imperator in templum SS. Apostolorum,
in quo illius sanctus loculus situs est. Grecornm insuper universitati chara Constantini memoria est,
qui, translata imperii Romani sede ab Italis ad Græ
cos, nomini suo novam, quam condidit Romam,
consecravit. Byzantii appellatione omissa urbemi
immensum in modum auctam atque ornatam Constantinopolim appellavit. Justinianus etiam de S.
Sophiæ magnificentissimo ac elegantissimo, quod
exstruxit, templo jure commendatur. Anno porro
secundo regui sui Justinianus S. Sophiam restitutam ac ædificatam consecravit. Georgius Cedrenus:
Τῷ ια' ἔτει γέγονε τὰ ἐγκαίνια τῆς μεγάλης Εκκλη
σίας, καὶ ἐξῆλθεν ἡ λιτὴ ἀπὸ τῆς ῾Αγίας Αναστά
σεως μετὰ τοῦ πατριάρχου καὶ βασιλέως σὺν τῷ λαῷ.
Ἀπὸ δὲ τῆς ἡμέρας τῆς καύσεως αὐτῆς μέχρι τῶν
εγκαινίων ἔτη εʹ, μήνες ια', καὶ ἡμέραι ι', παρῆλο
μον· ἐν γὰρ τῷ ση' ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου ν
δικτ. ιε' τῆς κγ' τοῦ Φεβρουαρίου μηνός, ὥρᾳ πρώτη
τῆς ἡμέρας τὴν τὴ μεγάλης Εκκλησίας ἀνοικοδομήν
ἤρξατο ποιεῖν ὁ Ἰουστινιανός. Anno Justiniani 11
Magne Ecclesiæ encænia, seu consecratio, celebrata
sunt. Litanias et preces recitantes patriarcha et imperator, comitante populo, a Suncta Anastasia lemplo egressi processerunt. die porro, quo flammis
peruit, ad encania anti 5, menses 11, uies decem
transierunt. Anno enim ab vrbe condito 6008, Indict.
15, Februarii die 23, hora diei prima, Just nianus instaurationem magnie Ecclesiæ auspicatus est, la
Ἐβασίλευε δὲ Ἀλέξιος ἔτη λζ α καὶ μῆνας δ καὶ ἥμισυ· Ἰωάννης, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη κδ μῆνας η· Μανουήλ, ὁ υἱὸς Ἰωάννου ἔτη λζ α μῆνας θ· Ἀλέξιος, ὁ υἱὸς Μανουήλ, καὶ Ἀνδρόνικος, ὁ φονεὺς Ἀλεξίου, ἔτη γ, ὥστε εἶναι τὰ πάντα ἔτη τῆς βασιλείας τῶν Κομνηνῶν ἔτη ρα μῆνας θ. Μετὰ δὲ τὸν Ἀνδρόνικον ἐβασίλευσεν Ἰσαάκιος ὁ Ἄγγελος ἔτη θ μῆνας η· Ἀλέξιος ὁ Ἄγγελος, ἀδελφὸς Ἰσαακίου, ἔτη θ· Δούκας ὁ Μούρτζουφλος μῆνας β, ὥστε εἶναι ἀπὸ κτήσεως κόσμου ἕως τῆς βασιλείας Δούκα, ἐν ᾗ καὶ ἑάλω ἡ Κωνσταντινούπολις παρὰ τῶν Λατίνων, ἔτη ψιβ, Ἀπριλίῳ ιβ ἡμέρᾳ δευτέρᾳ τῆς 2 η ἑβδομάδος τῶν νηστειῶν. Μετὰ δὲ τὴν τῆς Πόλεως ἅλωσιν ἐβασίλευσε Θεόδωρος Λάσκαρις ἐν Νικαίᾳ ἔτη ιη· Ἰωάννης Δούκας ὁ Βατάτζης καὶ γαμβρὸς Θεοδώρου τοῦ Λάσκαρι ἐπὶ θυγατρὶ ἐν τῇ Μαγνησίᾳ τῇ ἐν Σιπύλῳ, ἔτη λγ· Θεόδωρος Λάσκαρις, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἔτη δ· Ἰωάννης Λάσκαρις ὁ καὶ πρὸ τοῦ στεφθῆναι τυφλωθεὶς παρὰ τοῦ Μιχαὴλ τοῦ Παλαιολόγου καὶ ἐξωσθεὶς τῆς βασιλείας [ἔτη γ]· ἐν τῷ γ ω αὐτοῦ ἔτει ἐξώσθησαν καὶ οἱ Λατῖνοι τῆς Πόλεως καὶ εἰσῆλθε βασιλεύων ἐκ τῆς ἀνατολῆς Μιχαὴλ ὁ Παλαιολόγος.DUCE
Ήσαν καὶ Ἰακώβ. Γενόμενος δὲ Ἰακώβ χρόνων
ἑκατὸν καὶ τριάκοντα κατῆλθεν εἰς Αἴγυπτον ἅμα
τοῖς δώδεκα υἱοῖς αὐτοῦ, καὶ τοῖς ἐκγόνοις αὐτοῦ
τὴν ἀριθμὸν ἑβδομήκοντα πέντε. Παρῴκησε δὲ
Αβραὰμ σὺν τῷ σπέρματι εἰ; γῆν Χαναὰν ἔτη τε
τρακόσια τριακοντατρία, καὶ πληθυνθὲν εἰς δωδεκάφυλον ελογίσθη. Καὶ πλῆθος εἰς ἑξακισχιλίας χιλιάδας εψηφίσθη ἐκ τῶν δώδεκα υἱῶν τοῦ Ἰακώβ·
ὧν τὰ ὀνόματα ταῦτα· Ρουβίμ, Συμεών, Λευί, Ιούδας,
Ἰσάχαρ, Ζαβουλών, Νεφθαλιμ, Γάδ, Ασήρ, Δὲν,
Ἰωσὴφ καὶ Βενιαμίν. Καὶ τοῦ μὲν Λευὶ ἀπόγονοι
Μωϋσῆς καὶ ᾿Ααρών· καὶ ὁ μὲν τὸ ἱερατεύειν προ
ξατο, ὁ δὲ Μωϋσῆς πρὸς τὸ ἄρχειν μεθίστατο· ὃς
ἐν τῷ ὀγδοηκοστῷ ἔτει τῆς ζωῆς αὐτοῦ πατεῖ τὴν
Ερυθρὰν θάλασσαν, καὶ ἐξάγει τὸν λαὸν ἐξ Αἰγύ
πτου. Οὗτος ὁ Μωσης ήκμασεν ἐν τοῖς χαιρεῖς
Ινάχου, πρώτου βασιλεύσαντος· οὕτως ἀρχαιότεροι
Ἑλλήνων Ἰουδαῖοι. Διατρίψαντες δὲ ἐν τῇ ἐρήμῳ
έτη τεσσαράκοντα, καὶ ὑπὸ Ἰησοῦ τοῦ Ναυῆ ἀρχό
μενοι ἔτη είκοσιπέντε, καὶ ὑπὸ τῶν κριτῶν ἔτη
τετρακόσια πεντηκοντατέσσαρα μέχρι τῆς βασιλεία;
Σκου, πρώτου παρ' αὐτοῖς καταστάντος βασιλέως·
ἐφ᾽ ᾧ ἐν τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ὁ μέσ
γας τίκτεται Δαβίδ. Ὥστε συναθροίζεσθαι ἀπὸ
Αβραάμ ἕως Δαβίδ γενεαὶ δεκατέσσαρες, Έτη χίλια
καὶ εἴκοσι τέσσαρα. Καὶ ἀπὸ Δαβὶδ ἕως τῆς μετοι·
κεσίας Βαβυλώνος γενεαὶ δεκατέσσαρες, ἔτη ἐξα
κόσια ἐννέα, καὶ ἀπὸ τῆς μετοικεσίας Βαβυλῶνο;
ἕως τοῦ Χριστοῦ γενεαὶ δεκατέσσαρες, ἔτη πεντα
nuit Isaac. Duos vero flios genuit Isaac, Esau nimirum et Jacobum. In Ægyptum deinde profectus est.
Jacobus, cum-annos centum et triginta exegisset,
illucque cum duodecim suis filiis nepotibusque renit, qui septuaginta quinque erant. Incoluit Abrahamus cum posteris suis terram Chanaan per spatium
anorum quadringentorum triginta trium. Illiusque
posteri'numero aucti in duodecim tribus digesti et
distributi sunt: et multitudo posteroruin duodecim
filiorum Jacobi ad sex millia chiliadum numerata est.
Horum autem sunt nomina: Ruben, Simeon, Levi,
Juda, Issachar, Zabulon, Nephthalim, Gad, Aser,
Dan, Joseph et Benjamin. Moses et Aaron genus a
Levi ducunt, hic quidem sacerdotio primus functus
est, Moses vero reipublicæ administrationem capessivit, atque anno ætatis suæ octogesimo Erythraum
mare transivit, eduxitque populum Ægypto. Ilic Moses floruit temporibus Inachi, qui primus regnavit
[apul Græcos.] Quare Judaei sunt Græcis antiquio
res. Transactis deinde per deserta annis quadraginta,
Josua filio Nave annis 25 paruerunt; resque Israelitarum publica, per viros ab ipsis Judices appellatos, administrata est auuis quadringentis quinquaginta quatuor, usque ad Saulis unctionem, qui primus apud eam gentem rex constitutus est, cujus
imperii anno primo magnus nascitur David. Adeo ut
ab Abrahamo ad Davidem quatuordecim generationes colligantur, et anni mille viginti quatuor. Atque
a Davi le ad transportatosB abylonem Judæos totidem generationes 14, et anni sexcenti novem. trans- κόσια τέσσαρα. Ομοῦ κατὰ τὰς τῶν χρόνων ἀκολου
portatione usque ad Christi nativitatem quatuordecim pariter numerantur generationes, anni etiam
quingenti quaterni. Simul vero temporum seriem, et
intervalla ad calculum revocantes, colligimus a primo
Il est sex milliones.
θίας συμψηφίσαντες εὕρομεν ἀπὸ τοῦ πρώτου
Αδάμ ἕως τοῦ Χριστοῦ ἔτη πεντακισχίλια πεντακόσια. ᾿Απὸ δὲ τῆς ἐνσάρκου οικονομίας Έως
τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου ἔτη τιη. ᾿Απὸ δὲ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Οὗτος ὁ Μωσης. Αι Eusebii Chronicon initium
annorum Inachi alligat anno ætatis Abrahami 161,
eo ipso quo natus est Jacob seu Israel. Mosem vero
natum prodit anno ab Abrahami nativitate 435, ita
ut annis totis 274 posterior sit Inachi initio Mosis
mativilas.
Εύρομεν ἀπὸ τοῦ πρώτου Αδάμ. In enumerandis annis ab orbe condito ad Incarnationem
hallucinatus est hujus historiæ auctor, vel, qui illum
transcripsit, lapsus est. Ab anno namque primo
æræ mundi ad annum primum Christi Ecclesia
Græca numeral annos 5508, et tali intervallo Epocharum utitur in sequentibus hic scriptor; legendum itague hoc loco ἔτη εφη', 5508.
᾿Απὸ δὲ τῆς ἐνσάρκου οικονομίας. Myste
rium adorandum Incarnationis Filii Dei Græci Theologi et scriptores appellant Ενσαρκον οἰκονομίαν.
"Εως τοῦ μεγάλου Κωνστ. Post Christi apocham mentionem facit Constantini, qui ob redditam
Christiane Ecclesiæ pacem et tranquillitatem clarus, Deo ac hominibus acceptus, Græco etiam homini religiose cultus est. Hujus enim imperatoris
matrisque lelenæ Ecclesia Orientalis memoriam
die 21 Mii celebrat. Εt Constantinopolitani impe
ratores, referente Codino Curopalata lib. De officiis
palatii Constantinopolit. in templum SS. Apostole
rum die illa se conferebant. Κατὰ τὴν τοῦ μεγάλου
Κωνσταντίνου ἀπέρχεται εἰς τὸν ναὸν τῶν ἁγίων
᾿Αποστόλων, ἔνθα καὶ ἡ ἁγία τούτου σορὸς κεῖται.
Die quo magni Constantini memoria celebratur,
confert se imperator in templum SS. Apostolorum,
in quo illius sanctus loculus situs est. Grecornm insuper universitati chara Constantini memoria est,
qui, translata imperii Romani sede ab Italis ad Græ
cos, nomini suo novam, quam condidit Romam,
consecravit. Byzantii appellatione omissa urbemi
immensum in modum auctam atque ornatam Constantinopolim appellavit. Justinianus etiam de S.
Sophiæ magnificentissimo ac elegantissimo, quod
exstruxit, templo jure commendatur. Anno porro
secundo regui sui Justinianus S. Sophiam restitutam ac ædificatam consecravit. Georgius Cedrenus:
Τῷ ια' ἔτει γέγονε τὰ ἐγκαίνια τῆς μεγάλης Εκκλη
σίας, καὶ ἐξῆλθεν ἡ λιτὴ ἀπὸ τῆς ῾Αγίας Αναστά
σεως μετὰ τοῦ πατριάρχου καὶ βασιλέως σὺν τῷ λαῷ.
Ἀπὸ δὲ τῆς ἡμέρας τῆς καύσεως αὐτῆς μέχρι τῶν
εγκαινίων ἔτη εʹ, μήνες ια', καὶ ἡμέραι ι', παρῆλο
μον· ἐν γὰρ τῷ ση' ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου ν
δικτ. ιε' τῆς κγ' τοῦ Φεβρουαρίου μηνός, ὥρᾳ πρώτη
τῆς ἡμέρας τὴν τὴ μεγάλης Εκκλησίας ἀνοικοδομήν
ἤρξατο ποιεῖν ὁ Ἰουστινιανός. Anno Justiniani 11
Magne Ecclesiæ encænia, seu consecratio, celebrata
sunt. Litanias et preces recitantes patriarcha et imperator, comitante populo, a Suncta Anastasia lemplo egressi processerunt. die porro, quo flammis
peruit, ad encania anti 5, menses 11, uies decem
transierunt. Anno enim ab vrbe condito 6008, Indict.
15, Februarii die 23, hora diei prima, Just nianus instaurationem magnie Ecclesiæ auspicatus est, la
PG 157:757Μέχρι τῆς βασιλείας τούτου ἡ Μικρὰ Ἀσία, Παφλαγονία, Μυσία, ἡ καὶ Βιθυνία, Φρυγία Μεγάλη, Φρυγία Καπατιανή, Καρία καὶ μέρος Κιλικίας, Λυδία πᾶσα ὑπὸ Ῥωμαίους τελοῦσαι ἦσαν. Οἱ δὲ Τοῦρκοι ἐγκάτοικοι Λυκαονίας ὄντες τὰ ἐπείκεινα ἦρχον, ἤτοι Λυκαονίαν, Καππαδοκίαν, Γαλατίαν, Παμφυλίαν, Ἀρμενίαν, Ἑλενόποντον, Πισιδίαν, Λυκίαν, Κοίλην, Συρίαν καὶ ἕτερα. Ἐβασίλευσε δὲ Μιχαὴλ ἔτη κδ· μετὰ δὲ τὸν Μιχαὴλ ὁ υἱὸς αὐτοῦ Ἀνδρόνικος ὁ Παλαιολόγος ἔτη μγ· ἐν τῷ χρόνῳ τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἑάλω μητρόπολις τῆς Ἀσίας Ἔφεσος καὶ ἡ ἐπαρχία Καρίας παρὰ τοῦ Μανταχία· καὶ ἡ Λυδία παρὰ τοῦ Ἀτὴν ἄχρι Σμύρνης· καὶ ἡ Μαγνησία μέχρι Περγάμου μετὰ πάσης τῆς Μαγεδὼν ἐπαρχίας παρὰ τοῦ Σαρχάν· Φρυγία πᾶσα παρὰ τοῦ Καρμιάν· ἑτέρα Φρυγία ἡ Μεγάλη ἀρχομένη ἀπὸ Ἀσσοῦ πόλεως ἄχρι καὶ Ἑλλησπόντου παρὰ τοῦ Καρασή. Βιθυνία πᾶσα καὶ μέρος τῶν Παφλαγόνων παρὰ τοῦ Ὀθμάν· οἳ ἦταν ἀρχηγοὶ Τούρκων. Σὺν αὐτῷ δὲ τῷ Ἀνδρονίκῳ ἐβασίλευσε Μιχαὴλ ὁ υἱὸς αὐτοῦ. Μετὰ δὲ τὸν Μιχαὴλ ἐβασίλευσεν Ἀνδρόνικος ὁ ἐπονομαζόμενος νεώτερος ἔτη ιγ·τοῦ στεφθῆναι τυφλωθεὶς παρὰ Μιχαὴλ τοῦ Πα- riam suscepisset, a Michaele Paleologo excæcatur,
λαιολόγου, καὶ ἐξωσθεὶς τῆς βασιλείας ἐν τῷ γ' αυτ
τοῦ ἔτε:. Εξώσθησαν καὶ οἱ Λατίνοι ἐκ τῆς το
λεως καὶ εἰσῆλθε βασιλεύων ἐκ τῆς Ἀνατολῆς
Μιχαὴλ ὁ Παλαιολόγος. Μέχρι τῆς βασιλείας τούτου
ἡ μικρά Ασία, Παφλαγονία, Μυσία, ἡ καὶ Βιθυ
νία, Φρυγία μεγάλη, Φρυγία Καππαπιανή, Καρία,
καὶ μέρος Κιλικίας ὑπὸ Ῥωμαίους τελῶν ἦν. Οἱ δὲ
Τοῦρκοι εγκάτοικοι Λυκαονίας δντες τὰ ἐπέκεινα
ἦρχον, ἤτοι Λυκαονίαν, Καππαδοκίαν, Γαλατίαν,
Παμφυλίαν, Αρμενίαν, Ελενόποντον, Πισιδίαν,
Λυκίαν, Κοίλην Συρίαν, καὶ ἕτερα. Εβασίλευσε
δὲ καὶ Μιχαὴλ ἔτη κδ'. Μετὰ δὲ τὸν Μιχαὴλ ὁ υἱὸς
αὐτοῦ ᾿Ανδρόνικος ὁ Παλαιολόγος ἔτη μγ'. Εν
τῷ... ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἑάλω μητρόπολις
τῆς ᾿Ασίας Εφεσος, καὶ ἡ ἐπαρχία Καρίας παρὰ
τοῦ Μανταχία· καὶ ἡ Λυδία παρὰ τοῦ ᾿Ατὴν ἄχρι
Σμύρνης· καὶ ἡ Μαγνησία μέχρι Περγάμου, καὶ
πάσης Μαγεδῶν ἐπαρχίας παρὰ τοῦ Σαρχάν•
et anno tertio quam imperare cœperat regno pellitar. Latini quoque urbe excedere coguntur, eamque
ingressus est Michael Palmrologus ", ab Orientis partibus, assumpto imperatorio nonine, profectus. Ad
hunc usque imperatorem Romano imperio subdite
fuerunt, tributumque solverunt hæ provinciæ: Asia
minor, Paphlagonia, Mysia, quæ et Bithynia, Phrygia
magna, Phrygia Capatiana, Caria, atque etiam pars
Cilicia: Turci vero, qui Lycaoniam jam occuparant,
provinciis quoque ulterioribus remotioribusque imperabant; Lycaoniæ 4 scilicet, Cappadociæ, Galatiæ,
Pamphylia, Armeniæ, Helenopoulo, Pisidia, Lycie.
Syriæ cavæ, et aliis. Imperium tenuit Michael annos
24.Michaelem secutus est filius ejus Andronicus "Pa1 leologus qui regnavit annis 43. Hujus imperii anno...
Asiæ metropolis Ephesus, et Caria provincia in potestatem Mantachia devenerunt, Lydiamque Smyrnam
usque subegit Atin. Magnesiam Pergamum usque,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Int, sub finem. et lib. v. Georgius Phranzes. lib.
1, capp. 3 et 5. Michael Palaeologus ex gente antiqua et nobilissima oriundus erat, quam, ut ez aliis
Petrus Bizarus refert, lib. 1 De bello Veneto: Er
Italia adeoque Viterbo ipso Hetruriæ civitate hand
sane ignobili (quæ olim Vejusa nuncupata. tanquam
trium urbium septa vel mœnia in se compleciens),
originem traxisse nonnullis places.
Εξώσθησαν καὶ οἱ Λατίνοι τῆς πόλεως.
In margine ascriptum ἐν ἔτει σύξη Ιουλίου κε'.
seandi anno 6768, [Christi 1960. Julii 25. Referri
debet hæc temporis nota ad annum 1 imperii Michaelis Palæologi. Quippe urbs a Græcis recuperata fuit anno Christi 1262, mundi jnxta Græcos
anno 6770, Nam collectis annis Theodori Lascaris,
Joannis Vataciæ, Theodori, et Joannis annis tribus,
fit summa aunorum 58, qui cum additi fuerint
annis 1204, exhibebunt annum 1262, quo Joannes
oni imperialis corona nunquam imposita fuit, a
Paleologo Michaele excæcatus et imperio pulsus
est, et Latini urbe exacti sunt. Libro etiam iv,
Gregoras de urbe recuperata per Cesarem Strategopulum verba faciens notat, Δύο ἑξῆς ἡνύετο ἔτη
ἀφ' οὗ τῶν τε βασιλικῶν θρόνων εγκρατής ὁ Μιχαήλ
tyɛyóvet. Quo igitur anno urbs capta est, jam duos
in imperio annos integros Michael exegerat: unde
constat ipsum clypeo insidentem imperatorem
proclamatuas esse anno 1960. Phranzes, cap. 4,
lib. 1 dynastiam Francorum annos 59, mens. 3.,
djes 4, CPoli durasse ait. Georg. Logotheta in
Chron. CPolitano sub finem ait urbem a Latinis p
caplam anno 6712, et eam tenuisse annis 58, recuperatanı auno 6769, indict. 4, in quo sibi non constat; nam mensis Julii 25 captam ait CPolim a
Græcis. Post annos 58, qui additi cum fuerint annis 6712, dabunt annos 6770, et indictionem 5,
transcriptoribus fortasse hic error imputandus est,
non logotheta.
Μετὰ δὲ τὸν Μιχαὴλ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ᾿Ανδρό
νικος. Sub Michaele Palæologorum primo cope
rant Turci provincias Asiaticas, quæ imperatoribus CPolitanis adhuc parebant, vexare ac perpetuis
Latrociniis vastare. Gregoras, lib. v, et lib. vi, c.
1; statum provinciarum Asiæ talem fuisse narrat.
Κατέσχον ὁ μὲν Καρμανός Αλισούριος τὰ πλείω
τῆς μεσογείου Φρυγίας, καὶ ἔτι τὰ μέχρι Φιλαδελφίας, καὶ τῶν ἔγγιστα πάντων ἀπὸ τῆς περὶ Mal
ανδρον ποταμὸν ᾿Αντιοχείας, τὰ δὲ ἐκεῖθεν μέχρι
Σμύρνης καὶ τῶν ἐντὸς παραλίων τῆς Ἰωνίας ετε
ρος όνομα Σαργάνης· τὰ γὰρ περὶ Μαγνησίαν καὶ
Πριήνην καὶ Εφεσον φθάσας ὑφείλετο σατράπης
Έτερος ὄνομα Σισάν. Τὰ δὲ ἀπὸ Αἰολίδος ἄχρι Μυσίας
τῆς πρὸς τῷ Ἑλλησπόντῳ ὅ τε Καλάμης λεγόμε
νος, καὶ ὁ παῖς αὐτοῦ Καρασῆς· τὰ δὲ περὶ τὸν
Ολυμπον καὶ ὅσα τῆς Βιθυνίας ἑξῆς ἕτερος ὄνομα
Ατμᾶν. Τὰ δὲ ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Σαγγαρίου μέχρι
Παφλαγονίας μεμερισμένως εἰς τοὺς Ἀμουρίου
διέβησαν παῖδας. Caramanus itaque Alisurius maximan Phrygiæ mediterrancæ partem occupaverat,
et Philadelphiam atque Antiochiam ad Maandrum
usque omnia ditioni suæ subjecerat. Quæ vero regiones ab illis locis ad Smyrnam et loniæ maritima
pertingunt, alius Sarchanes appellatus illis dominabatur. Sasan etiam, qui vocabatur, satrapa Magnesiam Prienen et Ephesum, (Romæis) eripuerat. Calames ejusque filius Carasis ab Eolide usque ad
Mysiam Hellesponto adjacentem regnabat. Bithyniam et quæ Olympo monti circumjecta sunt alius
nomine Aiman obtinebat. Sangario tandem fluvio
Paphlagoniam usque Amurii flii inter se regionem
partiti erant. Qui nostro Carmian appellatur Gregoræ est Caramanus Alisurius. Sarchanem et Carasim uterque habet; pro Othmane Gregoras legit Alman. Sasanem Noster, nt et Amurii
Homuris filios nescit. Gregoras Mantachiam ignorat, etiamque Alinen. Laonicus Chalcocondylus lib.
: De reb. Turc., non longe ab initio, lib. etiam u
hos duces fuisse Aladinis Selzuccii, qui sedem imperii Iconii habuerat, ministros asserit. Quique
Laonico est Ædines nostro vocatur Atin, et qui
illi Mendesius nobis est Mantachias. Phranzes, lib.
1, cap. 26. hos duces enumerat ut Gregoras, eaddemque ditiones attribuit. Leunclavius in Pandectis historia Turcica, num. 13, dures istos aliter
enumerat, ita ut in tanta varietate auctorum nomina illa, ducumque numerus in incerto aliquatenus
maneant, Asiæ statu interim misero imperiique va -
statione pro compertis habitis. Cantacuz. 1. 11, c.
29, Alinis sive Atinis filios ait fuisse Χετήρ
καὶ 'Αμούρ, id est, Cheterem et Homurium. Carasem vero Phrygie regulum tradit lib. 111, c. 82.
Καὶ πάσης Μαγεδῶν ἐπαρχίας. Valde proseu
18 Anno a creatione mundi 6768, Julii die 25, Christi 1260, coepit Michael. 10'Andronicus 1983.
PG 157:761μετὰ δὲ τὸν Ἀνδρόνικον Ἰωάννης ὁ Παλαιολόγος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, νέος ὢν καὶ παιδαγωγούμενος παρὰ κυρίου Ἰωάννου τοῦ Καντακουζηνοῦ. Ἐν τῷ αὐτοῦ χρόνῳ ἤρξαντο οἱ Τοῦρκοι περᾶν τὸν Ἑλλήσποντον ἐκ μὲν τῆς Ἀσίας Ὁμοῦρ, ἔκγονος Ἀτήν, ἀρχηγὸς Τούρκων, δεσπόζων Σμύρναν, Ἔφεσον καὶ τὰ πέριξ, ἐκ δὲ Προύσης Ὀρχάν, ἔκγονος τοῦ ῥηθέντος Ὀθμάν. Περῶντες γοῦν λῃστρικῷ τρόπῳ ἐπόρθουν Χεῤῥόνησον πᾶσαν καὶ παράλιον Θρᾴκης· μὴ ἔχοντες τὸν ἀνθιστάμενον ἢ ἀνταίροντα ἀφόβως ἄχρι Διδυμοτείχου καὶ πρὸς τὴν βασιλεύουσαν ἄχρι Σηλυβρίας κατέτρεχον, ὡς τὴν πᾶσαν Θρᾴκην ὑπὸ χεῖρα ποιήσοντες. Ἐν τῇ βασιλείᾳ γοῦν τοῦ ῥηθέντος Ἰωάννου ἔτι μείρακος ὄντος, ἑάλω Χίος νῆσος παρὰ τῶν Γενουϊτῶν καὶ αἱ λοιπαὶ Κυκλάδαι νῆσοι παρὰ τῶν ἀπὸ Ναυάρας ἀφικομένων Φράγκων καὶ Πελοπόννησος πᾶσα πλὴν Λακεδαιμόνων καὶ Μονεμβασίας· καὶ αἱ κατ’ Ἰωνίαν Φώκαιαι παρὰ τῶν Γενουϊτῶν. Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ ἔτει ἐτεθνήκει καὶ ὁ προῤῥηθεὶς Ὀρχάν, ὁ ἀρχηγὸς τῶν Τούρκων, καταλιπὼν τὴν ἡγεμονίαν αὐτοῦ τῷ υἱῷ αὐτοῦ Μουράτ· ὃς ἐγκρατέστερος τῶν Θρᾳκικῶν πόλεων γενόμενος, πολιορκήσας τὴν Ἀδριανούπολιν ἔσχε καὶ Θετταλίαν πᾶσαν πλὴν Θεσσαλονίκης.ζόμενος γέρων έτη ιγ'. Μετὰ δὲ τὸν ᾿Ανδρόνικον nuit annis... Michaeli successit Andronicus " senior
" dictus, annisque 13 imperio præfuit. Andronicuin
sequitur filius ejus Joannes * Palæològus, qui cum
juvenis esset sub tutela domini Joannis Cantacuzoni
regebatur. Anno imperii hujus... Turci Hellespontu:n primo transfretarunt". Ex Asia quidem Iomur
filius Atinis Turcorum dux movit, qui Smyrnam,
Ephesum, et loca vicina tenebat. Orchanes vero filius memorati Othmani Prusa profectus est. Superato itaque freto, prædonum more totam Chersonesum populati sunt. Thraciæque loca maritima secure, nulloque, qui incurrentes reprimeret, obvio facto
usque Didymotœchum, etiamque versus imperii sedem Constantinopolim Selymbriam usque incursionibus infestarunt, tanquam Thraciam universam subacturi. Imperante quoque Joanne pradicto eoque
adhuc juvene, Chium insulam Genuenses occupaἸωάννης ὁ Παλαιολόγος ὁ υἱὸς αὐτοῦ νέος ὢν,
καὶ παιδαγωγούμενος παρὰ κυρίου Ιωάννου τοῦ
Καντακουζηνού. Εν τῷ αὐτοῦ ἔτει... ήρξαντο οἱ
Τοῦρκοι περᾶν τὸν Ἑλλήσποντον, ἐκ μὲν τῆς
Ασίας Ομοῦρ ἔγγονος Ατὴν ἀρχηγὸς Τούρκων
δεσπόζων Σμύρναν, Ἔφεσον, καὶ τὰ πέριξ, ἐκ δὲ
Προύσης Ορχάν ἔκγονος τοῦ ῥηθέντος Οθμάν.
Περῶντες γοῦν λῃστρικῷ τρόπῳ, ἐπόρθουν Χερρό
νησον πᾶσαν, καὶ παράλιον Θρᾴκης μὴ ἔχοντες τὸν
ἀνθιστάμενον, ἢ ἀνταίροντα, ἀφύβως ἄχρι Διδυμο
τοίχου καὶ πρὸς τὴν βασιλεύουσαν ἄχρι Ση
λυμβρίας κατέτρεχον, ὡς τὴν πᾶσαν Θρᾴκην
ὑπὸ χεῖρα ποιήσοντες. Ἐν τῇ βασιλείᾳ γοῦν τοῦ
ῥηθέντος Ἰωάννου ἔτι μείρακος ὄντος εάλω Χίος
νῆσος παρὰ τῶν Γενουϊτῶν, καὶ αἱ λοιπαὶ Κυκλάδαι
νῆσοι ἐκ τῶν Ναυάρας ἀφικομένων Φράγκων
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μετὰ δὲ τὸν Ἀνδρόνικον Ιωάννης ὁ Πα
Maildros. Andronicus junior filium suum), quem
ex Anna, Nostro Alemanna, Cantacuzeno e Sabaudia, aliis Pannonia, susceperat, imperii hæredem
reliquit. Joannes Andronico nascitur post avi Andronici obitum anno mundi 6840, Christi 1332, Junii die
18, ut adnotavit Gregoras lib.», cap. 3. obiit autem
Andronicus junior anno mundi 6849, Christi 1341,
Ha ut impubes admodum esset Joannes, annum
agens cum imperium adeptus est nonum: quot
etiam fuisse tradit Cantacuzenus, lib. II, cap. 2.
Quamobrem pater moriens rebus imperii administrandis tutorem testamento dedit hunc Joannem
Cantacuzenum magnum domesticum, historiæ jam
sæpius allegatæ auctorem, virum equidem Gregoræ et Nostro laudatum: Phranzæ affectati regni suspectum, et quod voluerit ad liberos suos imperium
transferre insimulatum. Legendus Phranzes, lib. 1,
cap. 13, 14 et 15. Illum Cantacuzenum tanti fecit
Andronicus junior, ut testamento suo, quod anno
Christi 1330 gravi morbo decumbens condidit,
præteritis in illo Andronico avo adhuc superstite
Rondumque monacho, matre etiam sua Xena, tutorem eum posthumo tilio suo daret, si ex Anna
uxore sua tunc prægnante nasceretur. Nec etiam
omittenda sunt, quæ a Codino Curopalate de Andronici
erga Joannem Cantacuzenum benevolentia et
amore referuntur lib. De offic. palat. Constantinoροίι. Εποίησε τὸν μέγαν δομέστικον Καντακουζηνὸν
Ιωάννην, ὃς ἐγεγόνει καὶ βασιλεὺς, ὑποστάσιον τῷ
πανυπερσεβάστῳ. Magnum domesticum Joannem
Cantacuzenum, qui postea imperavit, æqualem summo panhypersebasto reddidit. Paucisque lineis interjectis, post Andronici senioris obitum ab hoc
juniore Cantacuzenum auctum esse narrat: 'Yлepé -
χοντα πάντων ἐποίησε, τῶν μὲν τοῦ πάππου καὶ
βασιλέως ἀνεψιών, ἑαυτοῦ δὲ θείων, τῶν ἑτέρων τε
πάντων τοῦ πανυπερσεβάστου, βεστιαρίου· ἦν οὖν
οὗτος ἐνταῦθα ὁ μέγα; δηλαδὴ δομέστικος μετὰ τὸν
Katsapyn. Supra cæteros eum extulit, avi sui impeTutoris nepotibus, suisque avunculis, cæterisque omnibus summo panhypersebasto et vestiario dignitatis
erdine anteposuit, hacque sanctione secundus erat a
Cesare magnus domesticus.
(1*) Ἐν τῷ αὐτοῦ ἔτει... ἤρξαντο οἱ Τοῦρκοι.
Hec Turcorum in Europam irruptio prima est sub
auspiciis Oguzionum sive Othmanidum regnante
Orchane sive Urchane: antea enim in Europam
transierant Turci, a Catelanis bellum Andronico
seniori et Michaeli ejus F. inferentibus evocati, ut
lib. vin Hist. Rom. narrat Gregoras, et post eum
Laonicus, lib. 1. Transierunt etiam Turci paulo
post annum 1300 eodem Laonico teste, lib. 1.
Hujus quoque Turcorum in Europam expeditionis
meminit idem loco citato, verum jam defuncto
Orchane, et Suleimane ejus filio regnante. Nostro
tamen consentit Turcorum narratio a Leunclavio
adducta lib. v Hist. Musulmanicæ; et Phranzes,
lib. 1, capp. 15 et 27, quibus potior fides habenda
est. Adnotatur autem ille transitus, quoniam Turci
tunc primum sedes in Europa fixerunt, occupata
Callipoli anno juxta Annales Turcicos 758, Christi 1357, Matthæus Villanius Hist. Florent. lib.
vi, c. 29, transitum Turcorum accidisse ait anno
Αχρι Διδυμοτοίχου. Dilymotœchus oppi
-dum Thraciæ, quod lebrus alluit. Nicetas Choniates
duobus locis illius meminit: Kal paydalas Spoxñs
θεόθεν ἀφορισθείσης ἐν τοῖς ἀνόπιν τοῦ Διδυμοτοίχου
μέρεσιν ὁ τῷ φρουρίω παραρέων Εύρος διευρυνθείς
SET, etc. Imbre subito ac impetu cadente in tocis
supra Didymotichum sitis, qui oppidum alluit llebrus,
undas dilatavit. Turcis Dimotuc.
Αχρι Σηλυμβρίας. Stephanus, Σηλυμβρία
πόλις Θράκης. Κέκληται δὲ ἀπὸ Σήλυος, Βρία γὰρ
κατὰ Θρᾷκας ἡ πόλις. Selymbria Thraciæ urbs:
nomen a Se'ye trahit; Bria enim Thracibus urbs
dicitur.
Ἐκ τῶν Ναυαρας αφικομένων Φράγγων.
Franci ex Navarra sunt ii, quos alibi Catelanos
appeliat, qui Hispaniam Tarraconensem habitant.
Illa Genuensium expeditio ab Augustino Nebiensi,
Uberto Folieta, et Petro Bizaro facta adnotatur
anno Christi 1316, quo Simone Vignosio duce
Genuenses, Chium, Smyrnam et Phocæam utramque dominio suo adjecerunt. Idem testatur Joannes
Villanius, list. Florent., lib. XII, cap. 463, l'anno
1346. el simile feciono all'isola del Silo in Arcipelago
di Romania e quella presono, e sonne signori e
tolsolla a Greci, ove nasce la Mastica la quale e di
grande frutto e rendita. Non video autem quare
Navarros hoc loco adducat, nisi quia illis temporibus Petrus IV Arragoniæ rex Philippi III Navarræ
regis filiam Mariam anno 1334 uxorem duxerat.
18 Andronicus 1328. “Junior, ó véos. Hic Joannes coronatus est Novemb. xix an. 6850
"Transitus Turcorum Othmaneorum in Europam ann. Hegira 758, Christi annis 1556 1 1357. Crepit
annns Hegira 758 anno 1356, Decemb. die xxv, Dominica, Cyclo solis xxi, litteris C. B., Joannis l'aLeologi anuo xvi.
PG 157:763Ὡς οὖν σχεδὸν πᾶσαν τὴν Ῥωμαίων γῆν ὑπὸ χεῖρα κατέχων, καὶ εἰς Τριβαλλοὺς ἀφίκετο· καὶ πολλὰ τῶν αὐτῶν πολίχνια καὶ κώμας ἀφανίσας καὶ τοὺς οἰκήτορας αἰχμαλώτους ποιῶν εἰς τὴν περαίαν διὰ τοῦ ἐν Χεῤῥονήσῳ πορθμοῦ ἀπέμπεμπε. Ὁρῶν οὖν ταῦτα ὁ τότε τὴν Σερβίαν κραλεύων Λάζαρος, υἱὸς Στεφάνου τοῦ κράλη Σερβίας, συναγηοχὼς πᾶσαν τὴν ὑπ’ αὐτοῦ δύναμιν συμπλέκεται τῷ τυράννῳ καὶ ἐξ ἀμφοῖν τῶν δυνάμεων πίπτουσι πλεῖστοι. Εἶτα γίνεταί τι καινὸν καὶ ὑπὲρ λόγον τεχνούργημα. Ἀνήρ τις τῶν ἐνδόξων, Σέρβος νέος, ἀνδρεῖος καὶ τολμηρὸς ὡς οὐδεὶς ἄλλος τῶν τότε, καθὼς ἀπεδείχθη, ἀποσπασθεὶς ἐκ τῆς φάλαγγος τῶν χριστιανῶν εἰς μέσον τῆς παρατάξεως τῶν Τούρκων ὡς αὐτόμολος πίπτει. Καὶ δῆτα ἁρπάσαντες οἱ Τοῦρκοι τοῦτον, αὐτὸς δὲ τὸν ἡγεμόνα ὀνομαστὶ καλῶν καὶ Βούλομαι τοῦτον ἰδεῖν καὶ λόγους τινὰς ὑποψιθυρίσαι, ὡς ἐγκρατὴς γενέσθαι τουτουὶ̈ τοῦ πολέμου, ἕνεκα γὰρ τούτου αὐτόμολος ἐληλύθειν, εἰπών, τὸν ἡγεμόνα δεικνύουσι. Ὁ Μουρὰτ δὲ διὰ τῆς χειρὸς δειγματίσας τοῦτον ὡς πρὸς αὐτὸν ἐλθεῖν, ὁ νέος ὁρμήσας καὶ πλησίον ἐλθὼν ξιφιδίῳ κατὰ καρδίας καιρίαν δίδωσι πληγήν·DUCE
runt ", caeterasque Cycladas insulas Franci ex Na-Ka! Πελοπόννησος πάσα πλην Λακεδαιμόνων· καὶ
varra profecti. Universa insuper Peloponnesus, præ- Μονεμβασίας, καὶ αἱ κατ' Ιωνίαν Φώκαιαι παρὰ τῶν
ter Lacedæmonem et Monembasiam, et quæ in lo- Γενουϊτών.
nia sitæ sunt. Phocææ ab iisdem Genuensibus suæ.ditioni adjectæ sunt.
5 CAPUT I.
Orchanis Osmanida mors: Morales ejus F. imperium adeptus Lazaro Despota Service bellum infert, & juvene Servio occiditur; past cujus cædem prælium Turci ineunt, Servios cædunt, et magna clade afficiunt. Lazarus vivus el
multi Serviorum proceres capiuntur et in Moratis tentoriis interficiuntur. Veziris Ildrim Bajaziti imperium defertur
natu minori filiorum Moratis. Fratrem natu majorem fraude oppressum excæcal Bajazites.
Eodem anno labente nobis supra memoratus Orchanes Turcorum princeps obiit, relicto flio Morate
ditionum atque principatus hærede, qui Thracia
urbibus potitus imperii limites producit, obsessamnque Adrianopolim occupat, atque universam, excepta Thessalonica, Thessaliam; velut ergo Romanorum provincils omnibus perdomitis et subactis, in
Triballos movit, et quamplurima ipsorum oppida
pagosque funditus delevit, incolasque captivos in
objectam Europæ Asiam per fretum Chersonesi abductos trajecit. Quibus cum attendisset Serviæ Crales [id est rex] Lazarus Stephani Cralæ F., conseripto ex omnibus ditionibus suis exercitu, cum tyranno
acie decertat, eoque prælio utriusque exercitus plurimi ceciderunt. Admissum deinde novun quoddam,
præterque id quod dici aut cogitari potest callide
susceptum facinus. Vir quidam Servius e primaria
¿
Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ ἔτει ετεθνήκει καὶ ὁ προῤῥηθείς
'Ορχάν ὁ ἀρχηγὸς τῶν Τούρκων, καταλιπών
τὴν ἡγεμονίαν αὐτοῦ τῷ υἱῷ αὐτοῦ Μουράτ, ὃς ἐγε
κρατέστερος τῶν Θρακικῶν πόλεων γενόμενος, του
λιορκήσας τὴν ᾿Αδριανούπολιν ἔσχε καὶ θετ.
ταλίαν πᾶσαν πλὴν Θεσσαλονίκης· ὡς οὖν σχεδόν
πᾶσαν τὴν 'Ρωμαίων γῆν ὑπὸ χεῖρα κατέχων, καὶ
ἐς Τριβαλλοὺς ἀφίκετο, καὶ πολλὰ τῶν αὐτῶν το
λίχνια, καὶ κώμας ἀφανίσας, καὶ τοὺς οἰκήτορας
αἰχμαλώτους ποιῶν, ἐς τὴν περαίαν διὰ τοῦ ἐν
Χεῤῥονήσῳ πορθμοῦ ἀπέπεμπε· ὁρῶν οὖν ταῦτα ὁ
τότε την Σερβίαν κραλεύων Λάζαρος, υιός Στεφά
νου τοῦ Κράλη Σερβίας συναγηοχὼς πᾶσαν τὴν ὑπ'
αὐτοῦ δύναμιν συμπλέκεται τῷ τυράννῳ, καὶ ἐξ
ἀμφοῖν τῶν δυνάμεων πίπτουσι πλεῖστοι· εἶτα για
νεταί τι καινὸν καὶ ὑπὲρ λόγον τεχνούργημα. Αντρ
τις τῶν ἐνδόξων Σέρβος νέος ἀνδρεῖος, καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Rex Navarræ seu Vasconiæ his fœderibus nuptiali-C Græcorum sententiam, bujus Nostri narrationi
bus urbes aliquot Arragonio concesserat: vicissimque Arragonius illi; propterea Navarri seu Vascones Arragonensibus juncti atque Catelanis in
Orientem profecti sunt. Tunc etiam Vascones in
illis expeditionibus Catelanis ultro magis se adjunxerunt; quod in regni successione Maria sorori suæ
Joannæ prælata esset, si Philippo_patri mascula
proles deesset. Genealog. Dom. Francice clarissimorum virorum fratrum Sammarthanorum lib.
XXII; Mariana, lib. xvi, cap. 4, Hist. Hispanic.
Ἐν δὲ τῷ αὐτῷ ἔτει ετεθνήκει ὁ προῤῥη
Aelc Opxdr. Due sunt de anno obitus Orchanis
opiniones alii e vita migrasse volunt anno Hegira
759, id est, Christi 1358; nam cœpit annus 759,
anno 1357, Decemb. 14, feria 5, et ita Calvisius
sentit. Leunclavius sub finem lib. Iv aliam sequitur,
quæ mortuum Orchanem asserit anno 760, qui
coepit anno 1358, Decembris die 3, feria 2. Annales
Turcici adnotant post captam Callipolim Suleimanem inter venandum equo lapsum bumi tam graviter afflictum fuisse, ut statim exspiraret, et duo.
bus mensibus ante patrem obiisse. Quæ narratio
non consentit illis quæ infra cap. 10 Ducas noster
narrat, deletum scilicet exercitum Turcorum a
Matthæo Cantacuzeno, et Suleimanem occisum,
antequam imperio cessisset Joannes Cantacuzenus,
id est, ante annum 1355.
Την Αδριανούπολιν ἔσχε. Εx Leunclavii
Hist. Musul. lib. v, Adrianopolis occupata est anno
Hegira 763, Christi 1362. At annales referunt ad
annum 761, id est Christi 1360, quem annum Calvisius retinuit.
Συλλαμβάνεται οὖν ὁ Λάζαρος. Laonicus
lib. 1, sub finem, hanc Serviorum infelicem expeditionen clademque acceptam narrat' secundum
* Christi anno 1340.
paucis mutatis prope similem: Lazarumque Fleazarum appellat; Moraten peremptum inter præliandum tradit; at Phrauzes a Lazaro necatum fuisse
scribit. Nomen illius, qui Moratem occidit, Miloes
traditur a Laonico: Milos Cobilitzius appellatur a
Leunclavio: Milos Cobilik Lazari despote genera
Mauro Orbino. Lazarus ille, ut hic Orbinus in
Slavorum historia 'scribit, partem imperii defuncli
Stephani Cralis seu imperatoris occupavit, alii alias:
cum Vroscus Stephani F. ignavia ac desidia tempus transigeret. Hic Lazarus primus fuit Serviz
despota e familia Privazia sive Pribazia. Pugna
porro illa commissa est in campo Cossovo anno
Hegiræ 791, Christi 1389; non vero anno 1390,
ut vult Leunclavius in Pandectis Turcicis, cap. 54.
Annus enim 791 cœpit anno Christi 1398, Decemb.
30, fer. 4, cyclo solis 25. litt. E, D. Propter occisum vero ex insidiis Moratem, morem ac censuetadinem inde manasse ait Leuncl. ut nullus legatus
Sultanum accedat, nisi a duobus capigis brachia
complectentibus ducatur. Ex parte verum esse
concedatur honoris nihilominus gratia, id etiam
nunc fieri constat: et anno 1647, vezir-azemum
seu primum vezirum palatio suo egredientem,
rursumque illud ingredientem vidi, duorum famalorum inanibus brachia complectentium sublevatum.
Eodemque modo genitzerorum agam seu præfe
ctum qui eumdem vezirum conveniebat, duorum
famulorum manibus sublevatum incedere aspexi.
Hic lector monendus est falli Leunclavium, lib. vt
Hist. Musulm., quando mense Junio Ramazan
celebratum esse ait anno Hegiræ 791; Neomenia
enim hujus mensis Ramazan jejunii Turcorum
eo anno incidit in Augusti diem 24 anni 1389 æræ
Christi.
PG 157:765καὶ αὐτὸς παρὰ τῶν πελεκυφόρων καὶ ὑπασπιστῶν τοῦ Μουρὰτ μεληδὸν κατατέμνεται. Τότε οἱ Τοῦρκοι τὸ παρ’ ἐλπίδα καινὸν θεασάμενοι καὶ οἷον κακὸν αὐθωρὸν ἐπ’ ὄψιν ἐπιπεσὸν μὴ ἐνεγκάμενοι, βουλὴν εὐσύνοπτον βουλεύονται μάλα καὶ σοφιστικήν. Ἐν μέσῳ τῆς παρατάξεως σκηνὴν πεπηγότες εἴσω τὸν ἡμιθανῆ Μουρὰτ τεθήκασιν· αὐτοὶ δὲ ὡς οὐδένα τοὺς πολλοὺς κινδύνους ἀπώσαντες, εἴσω τῶν παρατάξεων ὡς κύνες λυττῶντες ἐχώρησαν. Οἱ δὲ Σέρβοι ἀγνοοῦντες τὴν εἰς αὐτοὺς γενηθεῖσαν παρὰ τοῦ καλοῦ νέου ἐκείνου εὐστοχίαν καὶ τὴν εἰς τοὺς Τούρκους τοῦ ἡγεμόνος ζημίαν, ἀλλὰ μᾶλλον ἀπεγνωκότες, ὡς ὁ καλὸς ἐκεῖνος στρατηγὸς ἄτερ κέρδους τοῦ προσδοκουμένου ἀπώλετο, δειλοκαρδίως κἀκεῖνοι πρὸς τοὺς Τούρκους ἀντεῖχον, ἕως οὗ τέλος ὁ πόλεμος εἴληφε. Συλλαμβάνεται οὖν ὁ Λάζαρος καὶ σὺν αὐτῷ τῶν μεγιστάνων οἱ πλεῖστοι, οὓς ἀπαγαγόντες ἐν τῇ σκηνῇ, ᾗ ἔκειτο ὁ Μουρὰτ ἤδη τὰ λοίσθια πνέων, σὺν τῷ Λαζάρῳ πάντας τοὺς ὑπ’ αὐτὸν ἄρδην κατέσφαξαν· καὶ σὺν αὐτοῖς καὶ Μουράτ, ἄμφω τέλος ἐδέξαντο. Τὸ δεξιὸν κέρας μήπω τῶν πραττομένων αἰσθόμενόν τι, ἀλλ’ οὔτε τὸ ἀριστερόν, ἐν δὲ τῇ οὐραγίᾳ ταῦτα ἐπράχθησαν.τολμηρὸς ὡς οὐδεὶς ἄλλος τῶν τότε, καθὼς ἀπε- nobilitate, juvenis fortis, et audax, si quis alius com
δείχθη, ἀποσπασθεὶς ἐκ τῆς φάλαγγος τῶν Χρι
στιανῶν, εἰς μέσον τῆς παρατάξεως τῶν Τούρκων
ὡς αὐτόμολος πίπτει. Καὶ δῆτα ἁρπάσαντες ο
Τούρκοι τοῦτον, αὐτὸς δὲ τὸν ἡγεμόνα όνομαστὶ
καλῶν, καὶ, Βούλομαι τοῦτον ἐδεῖν, καὶ λόγους τινὰς
ὑποψιθυρίσαι ὡς ἐγκρατής γενέσθαι τουτουί τοῦ
πολέμου, ένεκα γὰρ τούτου αυτόμολος εληλύ
θεῖν, εἰπὼν, τὸν ἡγεμόνα δεικνύουσι. Ο Μουράτ
δὲ διὰ τῆς χειρὸς δειγματίσας τοῦτον ὡς πρὸς
αὐτὸν ἐλθεῖν, ὁ νέος ὁρμήσας καὶ πλησίον ἐλθὼν,
ξιφιδίῳ κατὰ καρδίας καιρίαν δίδωσι τὴν πληγὴν,
καὶ αὐτὸς παρὰ τῶν πελεκυφόρων καὶ ὑπασπιστῶν
τοῦ Μουράτ μεληδόν κατατέμνεται. Τότε οἱ Τοῦρκοι
τὸ παρ' ἐλπίδα καινὸν θεασάμενοι, καὶ οἷον κακὸν
αυθωρὸν ἐπ' ὄψιν ἐπιπεσόν μὴ ἐνεγκάμενοι, βου
Τὴν εὐσύνοπτον βουλεύονται μάλα και σοφιστικήν
ἐν μέσῳ τῆς παρατάξεως σκηνὴν πεπηγότες, εἴσω
τὸν ἡμιθανή Μουράτ τεθείκασι· αὐτοὶ δὲ ὡς οὐδένα
τοὺς πολλοὺς κινδύνους ἀπώσαντες, εἴσω τῶν παρατάξεων ὡς κύνες λυττῶντες ἐχώρησαν. Οἱ δὲ
Σέρβοι ἀγνοοῦντες τὴν εἰς αὐτοὺς γενηθεῖσαν παρὰ
τοῦ καλοῦ νέου ἐκείνου ευστοχίαν, καὶ τὴν εἰς τοὺς
Τούρκους τοῦ ἡγεμόνος ζημίαν, ἀλλὰ μᾶλλον
ἀπεγνωκότες, ὡς ὁ καλὸς ἐκεῖνος στρατηγὸς ἄτερ
κέρδους τοῦ προσδοκωμένου ἀπώλετο, δειλοκαρδίως
κἀκεῖνοι πρὸς τοὺς Τούρκους ἀντεῖχον, ἕως οὗ τέλος
Ο πόλεμος είληφε. Συλλαμβάνεται οὖν ὁ Λάζαρος καὶ σὺν αὐτῷ τῶν μεγιστάνων οἱ πλεῖστοι,
οὓς ἀπαγαγόντες ἐν τῇ σκηνῇ ᾗ ἔκειτο ο Μουράτ
ἤδη τα λοίσθια πνέων, σὺν τῷ Λαζάρῳ πάντας τοὺς
ὑπ' αὐτὸν ἄρδην κατέσφαξαν, καὶ σὺν αὐτοῖς καὶ
Μουράτ άμφω τέλος ἐδέξαντο. Το δεξιόν κέρας
μήπω τῶν πραττομένων αἰσθόμενόν τι, ἀλλ᾽ οὔτε
νὰ ἀριστερὸν, ἐν δὲ τῇ οὐραγίᾳ ταῦτα ἐπράχθησαν.
Ην δὲ ὁ ἔξαρχος του δεξιού κέρατος Σαβούτζιος δ
πρῶτος τῶν υἱῶν Μουράτ, τοῦ δὲ ἀριστεροῦ ὁ δεύ
τερος ὁ καὶ Βαγιαζήτ, δεινὸς, καὶ δραστήριος ὡς
οὐδεὶς τῶν ἄλλων, ὃν καὶ μετακαλέσαντες οἱ τῆς
βουλῆς ἐξοχώτατοι τοῦ Μουράτ, οὓς καὶ βεζήριδας
κατὰ τὴν αὐτῶν γλώτταν καλοῦσιν, ἀνακαλύπτουσι
τὰ γινόμενα, καὶ τὸ πτῶμα τὸ πατρικὸν ἐμφανί
ζουσι. 'Ο δὲ, οὐδὲ σχῆμα οιμωγῆς ἢ κλαυθμοῦ ἐν
ταῖς παρειαῖς ἀναφανέν, μετακαλεῖται Σαβούτζιον
τὸν ἀδελφὸν, ὡς δῆθεν ἐκ τοῦ πατρὸς ἵνα σκέψωνται
το βαθύτερον. Αγνοοῦντος δὲ Σαβουτζίου τὸ
δράμα ἑκὼν ἔρχεται ὡς πρὸς τὸν πατέρα, καὶ ἄκων
συλλαμβάνεται παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξορύττεται. Καὶ ἀρχηγὸς τῶν Τούρκων ὁ
Παγιαζήτ ἀναδείκνυται, ἀνὴρ δεινὸς καὶ περὶ τὰ
πολεμικά έργα γρήγορος Χριστιανομάχος ὡς οὐδεὶς
τῶν κατ' αὐτὸν, ἐν τῇ τῶν ᾿Αράβων θρησκεία μας
ς
ætaneorum tunc fuit, talisque exitu approbatus, a
Christianorum acie in medios Turcorum ordines velut transfuga procurrit, statimque a Turcis comprehenditur. Ipse vero Turcorum principem nonine
compellans dicebat cupere se eum videre, et verba
quædam in aurem ipsi facere, ut hoc bello superior
evaderet: Hujus enim causa, inquit, transfuga huc
transivi: ducem itaque suum illi ostendunt. Moratesque manu significat, ut ad se accederet: cum ergo
prope accessisset juvenis, sica lethale vulnus præcordiis tyranni infligit, ipseque ab hastatis Moratis
satellitibus, custodibus que membratim concisus est.
Tunc Turci novem casum præter spem contuiti,
tamque acerba cladis, cujus ipsi spectatores fuerant, impatientes, consilium prudens atque callidum
ineunt in media acie tentorio erecto intus semimortuum Moraten deponunt, ac veluti nullum subiissent periculum, multis interim devitatis, intra ordines ut canes rabidi se receperunt. Servii vero, quæ
a forti ac generoso juvene ilta tam solerter et feliciter,
proque salute sua gesta erant, non solum non co
gnoverunt, quamque Turci cladem amisso duce acceperant; sed animo insuper fracti ac despondentes, ut
eximius itle belli dux sperato fructu delusus periit et
ipsi ignave ac timide Turcis restiterunt, tantisper
dum talem exitum prælium haberet. Comprehenditur
Lazarus, et cum eo procerum atque belli ducum
quamplurimi, qui in tentorium, in quo Morales jacebat animam jam agens, adduct trucidantur, idem
mortis genus ac Morates experti. Horum vero quæ gerebantur nondum quidquam senserant, qui in lævo
dextrojae aciei cornu slabant: in postrema quippe
acie pugnatum erat. Dextrum ducebat cornu Sabuc us
major natus filiorum Moratis: levo preeerat alter eorum Bajazites, vir acer, et præ cæteris promptus
quein accersiverunt, qui vezirides eorum lingua
vocantur, præcipui Moralis consiliarii, eique exponunt quæ acciderant, casumque patris. Lacrymis
itaque compressis omnique luctus specie, Sabucium
fratrem tanquam jussu patris cum eo de rebus gravioribus acturus ad se vocat. Sabucius itaque veluti
patri obtemperans sponte accedit fraudis ac doli
ignarus, invitusque a fratre comprehenditur et excæcatur. Turcorum deinde princeps renuntiatur
Bajarites, vir acris ingenii, inque rebus bellicis sedulus atque impiger, præ cæteris sui ævi hominibus
Christianorum hostis, superstitionis Arabum observator studiosissimus: et Mohamedis impiis præceptis adhærens ea accuratissime observabat. Noctes
insonines ducebat consilia struens, dolosque nectens adversus Christi rationabiles oves.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Αγνοοῦντος δὲ Σαβουτζίου. Conveniunt
inter se historici de Bajazitis ad imperium evectione.
Ducas excæcatum fuisse prodit Sabucium; Laonicus et Phrauzes strangulatum asserunt. Leunclavius
lib. v eodem mortis genere perisse scribit, et Bajazitem Gilderum, nostro litrin, quod nomen falmen interpretantur, natu majorem; fratremque Hlius Jacupem Zelebim natu minorem fuisse. Laonicus Suleimanem fuisse natu majorein. Bajazitem vero minorem tradit. Phranzes illum Musulmanum, Turci Jacupem, Laonicus et Græci Suleiinanem appellant, quem Ducas Sabucium nominat.
Ἦν δὲ ὁ ἔξαρχος τοῦ δεξιοῦ κέρατος Σαβούτζιος, ὁ πρῶτος τῶν υἱῶν Μουράτ, τοῦ δὲ ἀριστεροῦ ὁ δεύτερος ὁ καὶ Παγιαζήτ, δεινὸς καὶ δραστήριος ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων, ὃν καὶ μετακαλέσαντες οἱ τῆς βουλῆς ἐξοχώτατοι τοῦ Μουράτ, οὓς καὶ βεζίρηδας κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶτταν καλοῦσιν, ἀνακαλύπτουσι τὰ γενόμενα καὶ τὸ πτῶμα τὸ πατρικὸν ἐμφανίζουσιν. Ὁ δὲ οὐδὲ σχῆμα οἰμωγῆς ἢ κλαυθμοῦ ἐν ταῖς παρειαῖς ἀναφανὲν μετακαλεῖται Σαβούτζιον τὸν ἀδελφὸν ὡς δῆθεν ἐκ τοῦ πατρός, ἵνα σκέψωνταί τι βαθύτερον. Ἀναγνοοῦντος δὲ τοῦ Σαβουτζίου τὸ δρᾶμα, ἑκὼν ἔρχεται ὡς πρὸς τὸν πατέρα καὶ ἄκων συλλαμβάνεται παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξορύττεται. Καὶ ἀρχηγὸς τῶν Τούρκων ὁ Παγιαζὴτ ἀναδείκνυται, ἀνὴρ δεινὸς καὶ περὶ τὰ πολεμικὰ ἔργα γρήγορος, χριστιανομάχος ὡς οὐδεὶς τῶν κατ’ αὐτόν, ἐν τῇ τῶν Ἀράβων θρησκείᾳ μαθητὴς τοῦ Μωάμεδ θερμότατος, φυλάττων τὰς ἀθέσμους αὐτοῦ ἐντολὰς ἄχρι καὶ τῆς ὑστάτης στιγμῆς, ἄγρυπνος καὶ διανυκτερεύων ἔν τε βουλαῖς καὶ μηχανουργίαις κατὰ τῶν τοῦ Χριστοῦ λογικῶν προβάτων.τολμηρὸς ὡς οὐδεὶς ἄλλος τῶν τότε, καθὼς ἀπε- nobilitate, juvenis fortis, et audax, si quis alius com
δείχθη, ἀποσπασθεὶς ἐκ τῆς φάλαγγος τῶν Χρι
στιανῶν, εἰς μέσον τῆς παρατάξεως τῶν Τούρκων
ὡς αὐτόμολος πίπτει. Καὶ δῆτα ἁρπάσαντες ο
Τούρκοι τοῦτον, αὐτὸς δὲ τὸν ἡγεμόνα όνομαστὶ
καλῶν, καὶ, Βούλομαι τοῦτον ἐδεῖν, καὶ λόγους τινὰς
ὑποψιθυρίσαι ὡς ἐγκρατής γενέσθαι τουτουί τοῦ
πολέμου, ένεκα γὰρ τούτου αυτόμολος εληλύ
θεῖν, εἰπὼν, τὸν ἡγεμόνα δεικνύουσι. Ο Μουράτ
δὲ διὰ τῆς χειρὸς δειγματίσας τοῦτον ὡς πρὸς
αὐτὸν ἐλθεῖν, ὁ νέος ὁρμήσας καὶ πλησίον ἐλθὼν,
ξιφιδίῳ κατὰ καρδίας καιρίαν δίδωσι τὴν πληγὴν,
καὶ αὐτὸς παρὰ τῶν πελεκυφόρων καὶ ὑπασπιστῶν
τοῦ Μουράτ μεληδόν κατατέμνεται. Τότε οἱ Τοῦρκοι
τὸ παρ' ἐλπίδα καινὸν θεασάμενοι, καὶ οἷον κακὸν
αυθωρὸν ἐπ' ὄψιν ἐπιπεσόν μὴ ἐνεγκάμενοι, βου
Τὴν εὐσύνοπτον βουλεύονται μάλα και σοφιστικήν
ἐν μέσῳ τῆς παρατάξεως σκηνὴν πεπηγότες, εἴσω
τὸν ἡμιθανή Μουράτ τεθείκασι· αὐτοὶ δὲ ὡς οὐδένα
τοὺς πολλοὺς κινδύνους ἀπώσαντες, εἴσω τῶν παρατάξεων ὡς κύνες λυττῶντες ἐχώρησαν. Οἱ δὲ
Σέρβοι ἀγνοοῦντες τὴν εἰς αὐτοὺς γενηθεῖσαν παρὰ
τοῦ καλοῦ νέου ἐκείνου ευστοχίαν, καὶ τὴν εἰς τοὺς
Τούρκους τοῦ ἡγεμόνος ζημίαν, ἀλλὰ μᾶλλον
ἀπεγνωκότες, ὡς ὁ καλὸς ἐκεῖνος στρατηγὸς ἄτερ
κέρδους τοῦ προσδοκωμένου ἀπώλετο, δειλοκαρδίως
κἀκεῖνοι πρὸς τοὺς Τούρκους ἀντεῖχον, ἕως οὗ τέλος
Ο πόλεμος είληφε. Συλλαμβάνεται οὖν ὁ Λάζαρος καὶ σὺν αὐτῷ τῶν μεγιστάνων οἱ πλεῖστοι,
οὓς ἀπαγαγόντες ἐν τῇ σκηνῇ ᾗ ἔκειτο ο Μουράτ
ἤδη τα λοίσθια πνέων, σὺν τῷ Λαζάρῳ πάντας τοὺς
ὑπ' αὐτὸν ἄρδην κατέσφαξαν, καὶ σὺν αὐτοῖς καὶ
Μουράτ άμφω τέλος ἐδέξαντο. Το δεξιόν κέρας
μήπω τῶν πραττομένων αἰσθόμενόν τι, ἀλλ᾽ οὔτε
νὰ ἀριστερὸν, ἐν δὲ τῇ οὐραγίᾳ ταῦτα ἐπράχθησαν.
Ην δὲ ὁ ἔξαρχος του δεξιού κέρατος Σαβούτζιος δ
πρῶτος τῶν υἱῶν Μουράτ, τοῦ δὲ ἀριστεροῦ ὁ δεύ
τερος ὁ καὶ Βαγιαζήτ, δεινὸς, καὶ δραστήριος ὡς
οὐδεὶς τῶν ἄλλων, ὃν καὶ μετακαλέσαντες οἱ τῆς
βουλῆς ἐξοχώτατοι τοῦ Μουράτ, οὓς καὶ βεζήριδας
κατὰ τὴν αὐτῶν γλώτταν καλοῦσιν, ἀνακαλύπτουσι
τὰ γινόμενα, καὶ τὸ πτῶμα τὸ πατρικὸν ἐμφανί
ζουσι. 'Ο δὲ, οὐδὲ σχῆμα οιμωγῆς ἢ κλαυθμοῦ ἐν
ταῖς παρειαῖς ἀναφανέν, μετακαλεῖται Σαβούτζιον
τὸν ἀδελφὸν, ὡς δῆθεν ἐκ τοῦ πατρὸς ἵνα σκέψωνται
το βαθύτερον. Αγνοοῦντος δὲ Σαβουτζίου τὸ
δράμα ἑκὼν ἔρχεται ὡς πρὸς τὸν πατέρα, καὶ ἄκων
συλλαμβάνεται παρὰ τοῦ ἀδελφοῦ, καὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξορύττεται. Καὶ ἀρχηγὸς τῶν Τούρκων ὁ
Παγιαζήτ ἀναδείκνυται, ἀνὴρ δεινὸς καὶ περὶ τὰ
πολεμικά έργα γρήγορος Χριστιανομάχος ὡς οὐδεὶς
τῶν κατ' αὐτὸν, ἐν τῇ τῶν ᾿Αράβων θρησκεία μας
ς
ætaneorum tunc fuit, talisque exitu approbatus, a
Christianorum acie in medios Turcorum ordines velut transfuga procurrit, statimque a Turcis comprehenditur. Ipse vero Turcorum principem nonine
compellans dicebat cupere se eum videre, et verba
quædam in aurem ipsi facere, ut hoc bello superior
evaderet: Hujus enim causa, inquit, transfuga huc
transivi: ducem itaque suum illi ostendunt. Moratesque manu significat, ut ad se accederet: cum ergo
prope accessisset juvenis, sica lethale vulnus præcordiis tyranni infligit, ipseque ab hastatis Moratis
satellitibus, custodibus que membratim concisus est.
Tunc Turci novem casum præter spem contuiti,
tamque acerba cladis, cujus ipsi spectatores fuerant, impatientes, consilium prudens atque callidum
ineunt in media acie tentorio erecto intus semimortuum Moraten deponunt, ac veluti nullum subiissent periculum, multis interim devitatis, intra ordines ut canes rabidi se receperunt. Servii vero, quæ
a forti ac generoso juvene ilta tam solerter et feliciter,
proque salute sua gesta erant, non solum non co
gnoverunt, quamque Turci cladem amisso duce acceperant; sed animo insuper fracti ac despondentes, ut
eximius itle belli dux sperato fructu delusus periit et
ipsi ignave ac timide Turcis restiterunt, tantisper
dum talem exitum prælium haberet. Comprehenditur
Lazarus, et cum eo procerum atque belli ducum
quamplurimi, qui in tentorium, in quo Morales jacebat animam jam agens, adduct trucidantur, idem
mortis genus ac Morates experti. Horum vero quæ gerebantur nondum quidquam senserant, qui in lævo
dextrojae aciei cornu slabant: in postrema quippe
acie pugnatum erat. Dextrum ducebat cornu Sabuc us
major natus filiorum Moratis: levo preeerat alter eorum Bajazites, vir acer, et præ cæteris promptus
quein accersiverunt, qui vezirides eorum lingua
vocantur, præcipui Moralis consiliarii, eique exponunt quæ acciderant, casumque patris. Lacrymis
itaque compressis omnique luctus specie, Sabucium
fratrem tanquam jussu patris cum eo de rebus gravioribus acturus ad se vocat. Sabucius itaque veluti
patri obtemperans sponte accedit fraudis ac doli
ignarus, invitusque a fratre comprehenditur et excæcatur. Turcorum deinde princeps renuntiatur
Bajarites, vir acris ingenii, inque rebus bellicis sedulus atque impiger, præ cæteris sui ævi hominibus
Christianorum hostis, superstitionis Arabum observator studiosissimus: et Mohamedis impiis præceptis adhærens ea accuratissime observabat. Noctes
insonines ducebat consilia struens, dolosque nectens adversus Christi rationabiles oves.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Αγνοοῦντος δὲ Σαβουτζίου. Conveniunt
inter se historici de Bajazitis ad imperium evectione.
Ducas excæcatum fuisse prodit Sabucium; Laonicus et Phrauzes strangulatum asserunt. Leunclavius
lib. v eodem mortis genere perisse scribit, et Bajazitem Gilderum, nostro litrin, quod nomen falmen interpretantur, natu majorem; fratremque Hlius Jacupem Zelebim natu minorem fuisse. Laonicus Suleimanem fuisse natu majorein. Bajazitem vero minorem tradit. Phranzes illum Musulmanum, Turci Jacupem, Laonicus et Græci Suleiinanem appellant, quem Ducas Sabucium nominat.
PG 157:767Οὗτος τὴν ἡγεμονίαν ἀναδυσάμενος πρῶτον μὲν Σέρβους μετὰ τὴν πτῶσιν Λαζάρου καὶ τοῦ Μουράτ, ὡς λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, ὑποτελεῖς καὶ ὑποφόρους πεποίηκεν, ὁμήρους τε καὶ συνθήκας λαβών, ὡς ὁ τοῦ Λαζάρου ἐκείνου υἱὸς Στέφανος, ὃν καὶ κράλην ἡ Σερβία μετὰ τὴν συμφορὰν ἐκείνην κεχειροτόνηκεν, εἴη σὺν τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ, ὅποι διάγει ὁ Παγιαζήτ, κἀκεῖνος συνεκστρατεύεσθαι καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ Μαρίαν, τὴν τοῦ Λαζάρου θυγατέραν, εἰς γάμον ἐκδώσειν αὐτῷ, παρθένον οὖσαν καὶ τρυφεράν, καὶ ἀργύρου τάλαντα ἱκανὰ ἐκ τῶν μετάλλων Σερβίας. Καὶ οὕτω μὲν Σέρβοι τοῖς Τούρκοις ὑπόσπονδοι γεγονότες, ὁ Παγιαζὴτ πᾶσαν τὴν ἱππικὴν τῶν Θρᾳκικῶν καὶ Θετταλικῶν δυνάμεων συναγηοχὼς ἐπὶ τὴν περαίαν τὴν πρὸς ἕω τὴν πορείαν ποιεῖ καὶ διαβὰς τὸν πορθμὸν τὸν ἐν μέσῳ Καλλιουπόλεως καὶ Λαμψάκου μετὰ πολλοῦ συμμαχικοῦ Τούρκων τε καὶ Ῥωμαίων τῶν ὑπὸ χεῖρα ἐπὶ τὸ Κοτυάειον ἀνατρέχει, μητρόπολιν τῆς Φρυγίας, καὶ τήν τε πόλιν εἷλε καὶ τὸν Καρμιὰν τὸν ἀρχηγὸν τῆς Φρυγίας. Γενόμενος δὲ ἐν τοῖς πράγμασι τῆς Φρυγίας ὁ Παγιαζὴτ τὸν Καρμιάνον ἐν τῇ Προύσῃ ἐξέπεμψεν· ὁ δ’ ἀποδράσας εἰς Πέρσας ἐξέφυγεν.DUCE
θητὴς τοῦ Μωάμεδ θερμοτάτης, φυλάττων τὰς ἀθέσμους αὐτοῦ ἐννολὰς ἄχρι καὶ τῆς ὑστάτης
στιγμῆς· ἄγρυπνος καὶ διανυκτερεύων ἔν τε βουλαῖς καὶ μηχανουργίαις κατὰ τῶν Χριστοῦ λογικών προσ
βάτων.
CAPUT IV.
Baiaziles Serviis tributa imperat, Stephanum Lazari F. sibi militare jubet, ejusque sororem Mariam uxorem durit.
Carmianum Phrygiæ regulum spoliat. Ioniam invadit. Sarchanem deditione accipit, et Asiæ regulos in ordinem cogit.
Philadelphiam occupat et Callipoleos arcem instaurat.
μὲν Σέρβους μετὰ τὴν πτῶσιν Λαζάρου καὶ τοῦ
Μουράτ, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, ὑποτελεῖς
καὶ ὑποφόρους πεποίηκεν, ὁμήρους τε καὶ συνθή
και λαβών, ὡς ὁ τοῦ Λαζάρου ἐκείνου υἱὸς Στέφα
νος, ἂν καὶ Κράλην ἡ Σερβία μετὰ τὴν συμφορὰν
ἐκείνην κεχειροτόνηκεν, εἴη σὺν τῇ στρατείᾳ αὐτοῦ
ὅποι διάγει ὁ Παγιαζήτ, κἀκεῖνος συνεκστρατεύε
σθαι· καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ Μαρίαν τὴν τοῦ Λαζάρου θυγατέρα εἰς γάμον ἐκδώσειν αὐτῷ παρθέ
νον οὖσαν καὶ τρυφεράν· καὶ ἀργύρου τάλαντα
ἱκανὰ ἐκ τῶν μετάλλων Σερβίας Καὶ οὕτω
μὲν Σέρβοι τοῖς Τούρκοις ὑπόσπονδοι γεγονότες, ὁ
Παγιαζήτ πᾶσαν τὴν ἱππικὴν τῶν Θρακικῶν, καὶ
Θετταλικών δυνάμεων συναγηοχώς, ἐπὶ τὴν περαίαν
τὴν πρὸς ἕω τὴν πορείαν ποιεῖ, καὶ διαβὰς τὸν
πορθμὸν τὸν ἐν μέσῳ Καλλιουπόλεως, καὶ Λαμψά
κου μετά πολλοῦ συμμαχικού Τούρκων τε
καὶ Ῥωμαίων τῶν ὑπὸ χεῖρα, ἐπὶ τὸ Κοτύαιον
ανατρέχει μητρόπολιν τῆς Φρυγίας, καὶ τήν τε πό
λιν εἷλε, καὶ τὸν Καρμιὰν τὸν ἀρχηγὸν τῆς Φρυγίας. Γενόμενος δὲ ἐν τοῖς πράγμασι τῆς Φρυγίας
ὁ Παγιαζήτ Καρμιάνον ἐν τῇ Προύσῃ ἐξέπεμψεν.
'Ο δὲ ἀποδράσας εἰς Πέρσας ἐξέφυγεν. Ὁ δὲ Πα
γιαζήτ τὴν Φρυγίαν διαβὰς καὶ ἀπὸ Λαοδικείας
εἰς Εφεσον κατελθὼν ἐγκρατής τῆς Ἰωνίας ἐγένετο. Καὶ τὸν Ἰεσαὶ ἔκγονον τοῦ Ατὴν ἀρχηγὸν
ὄντα τῆς Ἰωνίας κατασχών, ἐν τῇ κατὰ Βιθυνίαν
Νικαίᾳ ἐξώρισεν, κἀκεῖ τὸ λοιπὸν τῆς ζωῆς αὐτοῦ
Hic adepto principatu, post Moralis et Lazari cæ- Α. Οὗτος τὴν ἡγεμονίαν ἀναδυσάμενος πρώτον
dem a nobis expositam, Servios primum tributa
pendere coegit, obsidibusque acceptis has conditiones tulit, Lazari illius filius Stephanus post cladem
Serviis illatam Crales ab eis constitutus, quocunque
cum exercitu moveret Bajazites sub ejus signis militaret, Maria Lazari Olia virgo tenera
adhuc et florens Stephani soror Bajaziti nuberet,
plurimaque argenti talenta ex 7 Serviæ fodinis
metallicis ei solverentur. His legibus data atque
obstricta Turcis Serviorum fide, collecto universo
Thracico atque Thessalico equitatu, proficiscitur
Bajazites versus orientem in provincias ultra mare sitas, trajectoque freto quod Callipolim et Lampsacum interjacet, cum ingentibus Turcorum atque
Romæorum, quos devicerat, copiis Colyaum Plry.”
giae metropolim tendit, urbeque et Carmiano Phrygiæ principe potitur. Rebus deinde illic constitutis
Carmianus a Bajazite Prusam dimittitur, nec multo post ad Persas confugit. Totam postea Phrygian
itineribus emensus Bajazites, a Laodicea Ephesum
delatus tola Ionia potitur, et Jesum flium Atenis loniæ principem, eique tunc imperantem Nicæam Bithyniæ ablegatum ibi subsistere jussit: el
reliquum deinceps vitæ tempus Jesæus illic transegit. Hinc superato Mæandro flumine, trajectisque
universis copiis, Cariam totam et Lyciam sine aliquo tumultu bellico oceupat, istarum provinciarum
principe Eliez ad Persas aufugiente: exercitum in
Lydiam inde reducit, perque Tmolum altissimum διεβίβασεν. Τὰς δὲ δυνάμεις πάσας διαβιβάσας τὴν
montem Sardeis Lydiæ metropolim venit. Magnesiam deinde ad Sipylum sitam tendenti occurrit
Μαίανδρον καὶ Καρίαν πᾶσαν καὶ Λυκίαν
ἀψοφητί λαβών, καὶ ὁ τούτων ἀρχηγὸς Ἐλιὲς πρὸς
Ismaelis Bullialdi notæ.
De Bajazitis expeditione in Asia Minoris
regulos Turcos adeundi Laonicus lib. ii, Leuncl. lib.
vi, et Phranzes lib. 1 cap. 29.
De Lazari despotae filia Maria Stephani 30rore, quam Bajazites uxorem duxit, non convenit
cum Leunclavio Noster: ille enim lib. v
Histor.
Musulm. Bajazitem Bulcoglii principis Christiani
filiam uxorem duxisse refert; et cap. 54, Pandect.
Hist. Turc. in Genealogia Bulcorum accuratius explicat quenam illa fuerit, Stephani nempe Serviorum despotae filiam, non sororem facit, et loco historie citato adnotavit Marlam illam Serviam Bajazitem vinum bibere primam docuisse, cum Osmanide abstemii hactenus fuissent. Cum Nostro faciunt Laouicus, lib. ut, qui Eleazari, qui Lazarus
est, filiam fuisse scribit, et a Temyre caplam,
non sine Bajazitis indignatione sunnia, illi pocula
ministrasse. Maurus quoque Orbinus in historia
de regno Slavorum illam fuisse Lazari filiam seribit, ejusque nomen Milievam fuisse prodit: eamque
Bajaziti in matrimonium collocatam a matre sua
Mılıza Lazari vidua, ut benevolum ac pacatum cum
sibi pararet.
Εκ τῶν μετάλλων Σερβίας. Illarum 2rgenti fodinarum neminit Bonfiuius D. 3. lib. 8:
Mehemetes superiorem prius Mysiam ingressus, fodinas argenti quæ despolis erant, occupare militar.
Novum montem Trepciam et Prifren ejus oppil»,
argenti metallorumque feracissima, obsidet et exungnat. Maurus etiam Orbinus in Slavorum regno,
Monte nero ove il Turco ha richissime minere d'ore
e d'argento.
Εν μέσῳ Καλλιουπόλεως καὶ Λαμψά
κου. Callipolis urbs ad Hellespontum in Europ
sita, a Callia Atheniense olim condita: cum a Turcis Suleimane bassa duce Callipolis seu Calliopolis
capta fuit, et tantæ jacturæ nuntius Constantinepolim perlatus, eo vesaniæ ceci Græci devenerant, ut dicerent, Amphoram vini a Turcis ereplam,
nec de illa arce recuperanda cogitarent. Lampsacum in Asia est, et Lapsaco hodie a Græcis vocatur.
'Επὶ τὸ Κοτυαῖον. Majuris Phrygiae urbs,
quam Turci Cutahige appellant.
Καὶ ἀπὸ Λαοδικείας. Laodicea urbs Phrygie
Capaiana, Diospolis antea appellata.
Τον Μαίανδρον. Turcis Madre appellatiu.
Ὁ δὲ Παγιαζὴτ τὴν Φρυγίαν διαβὰς καὶ ἀπὸ Λαοδικείας εἰς Ἔφεσον κατελθὼν ἐγκρατὴς τῆς Ἰωνίας ἐγένετο καὶ τὸν Ἰεσαί, ἔγγονον τοῦ Ἀτήν, ἀρχηγὸν ὄντα τῆς Ἰωνίας κατασχὼν ἐν τῇ κατὰ Βιθυνίαν Νικαίᾳ ἐξώρισεν· κἀκεῖ τὸ λοιπὸν τῆς ζωῆς αὐτοῦ διεβίβασεν. Τὰς δὲ δυνάμεις πάσας διαβιβάσας τὸν Μαίανδρον καὶ Καρίαν πᾶσαν καὶ Λυκίαν ἀψοφητὶ λαβών, ὁ τούτων ἀρχηγὸς Ἐλιὲζ πρὸς Πέρσας φυγὰς ὤχετο. Λαβὼν δὲ τὰς δυνάμεις πάσας, ὀπισθορμῶν ἐν τῇ Λυδίᾳ παραγίνεται, τὴν πορείαν ἀπὸ τοῦ Τμώλου, τοῦ μεγίστου ὄρους τῆς Λυδίας, εἰς Σάρδεις, μητρόπολιν τῆς Λυδίας, κατελθών. Καὶ πρὸς Μαγνησίαν τὴν ἐν Σιπύλῳ τὴν πορείαν ποιούμενος, ἐξῆλθεν εἰς συνάντησιν αὐτοῦ Χχηδήρ, ὁ ἀρχηγὸς Λυδίας καὶ τῶν Αἰολίδων πόλεων, ὁ ἔγγονος τοῦ Σαρχάν, καὶ παρέδωκεν ἑαυτόν. Αὐτὸς δὲ μεταδοὺς μερικῆς τιμῆς, ἐπεὶ γαμβρὸς ἐπ’ ἀδελφῇ ἦν ὁ Χχηδήρ, πέμπει τοῦτον πρὸς Προῦσαν, ὡς ἐν ὀλίγῳ δὲ καὶ φαρμάκῳ τοῦτον ἀπέκτεινεν. Ὁ δὲ Παγιαζὴτ τὴν πρὸς Φιλαδέλφειαν ἀπάγουσαν εἶχεν ὁδόν· καὶ γὰρ αὕτη ὡς ὑπερέχουσα τῷ μεγέθει καὶ πολύανδρος οὖσα ἐπεκράτει ἔγγιστά που τοῖς ρ ἔτεσιν.DUCE
θητὴς τοῦ Μωάμεδ θερμοτάτης, φυλάττων τὰς ἀθέσμους αὐτοῦ ἐννολὰς ἄχρι καὶ τῆς ὑστάτης
στιγμῆς· ἄγρυπνος καὶ διανυκτερεύων ἔν τε βουλαῖς καὶ μηχανουργίαις κατὰ τῶν Χριστοῦ λογικών προσ
βάτων.
CAPUT IV.
Baiaziles Serviis tributa imperat, Stephanum Lazari F. sibi militare jubet, ejusque sororem Mariam uxorem durit.
Carmianum Phrygiæ regulum spoliat. Ioniam invadit. Sarchanem deditione accipit, et Asiæ regulos in ordinem cogit.
Philadelphiam occupat et Callipoleos arcem instaurat.
μὲν Σέρβους μετὰ τὴν πτῶσιν Λαζάρου καὶ τοῦ
Μουράτ, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, ὑποτελεῖς
καὶ ὑποφόρους πεποίηκεν, ὁμήρους τε καὶ συνθή
και λαβών, ὡς ὁ τοῦ Λαζάρου ἐκείνου υἱὸς Στέφα
νος, ἂν καὶ Κράλην ἡ Σερβία μετὰ τὴν συμφορὰν
ἐκείνην κεχειροτόνηκεν, εἴη σὺν τῇ στρατείᾳ αὐτοῦ
ὅποι διάγει ὁ Παγιαζήτ, κἀκεῖνος συνεκστρατεύε
σθαι· καὶ τὴν ἀδελφὴν αὐτοῦ Μαρίαν τὴν τοῦ Λαζάρου θυγατέρα εἰς γάμον ἐκδώσειν αὐτῷ παρθέ
νον οὖσαν καὶ τρυφεράν· καὶ ἀργύρου τάλαντα
ἱκανὰ ἐκ τῶν μετάλλων Σερβίας Καὶ οὕτω
μὲν Σέρβοι τοῖς Τούρκοις ὑπόσπονδοι γεγονότες, ὁ
Παγιαζήτ πᾶσαν τὴν ἱππικὴν τῶν Θρακικῶν, καὶ
Θετταλικών δυνάμεων συναγηοχώς, ἐπὶ τὴν περαίαν
τὴν πρὸς ἕω τὴν πορείαν ποιεῖ, καὶ διαβὰς τὸν
πορθμὸν τὸν ἐν μέσῳ Καλλιουπόλεως, καὶ Λαμψά
κου μετά πολλοῦ συμμαχικού Τούρκων τε
καὶ Ῥωμαίων τῶν ὑπὸ χεῖρα, ἐπὶ τὸ Κοτύαιον
ανατρέχει μητρόπολιν τῆς Φρυγίας, καὶ τήν τε πό
λιν εἷλε, καὶ τὸν Καρμιὰν τὸν ἀρχηγὸν τῆς Φρυγίας. Γενόμενος δὲ ἐν τοῖς πράγμασι τῆς Φρυγίας
ὁ Παγιαζήτ Καρμιάνον ἐν τῇ Προύσῃ ἐξέπεμψεν.
'Ο δὲ ἀποδράσας εἰς Πέρσας ἐξέφυγεν. Ὁ δὲ Πα
γιαζήτ τὴν Φρυγίαν διαβὰς καὶ ἀπὸ Λαοδικείας
εἰς Εφεσον κατελθὼν ἐγκρατής τῆς Ἰωνίας ἐγένετο. Καὶ τὸν Ἰεσαὶ ἔκγονον τοῦ Ατὴν ἀρχηγὸν
ὄντα τῆς Ἰωνίας κατασχών, ἐν τῇ κατὰ Βιθυνίαν
Νικαίᾳ ἐξώρισεν, κἀκεῖ τὸ λοιπὸν τῆς ζωῆς αὐτοῦ
Hic adepto principatu, post Moralis et Lazari cæ- Α. Οὗτος τὴν ἡγεμονίαν ἀναδυσάμενος πρώτον
dem a nobis expositam, Servios primum tributa
pendere coegit, obsidibusque acceptis has conditiones tulit, Lazari illius filius Stephanus post cladem
Serviis illatam Crales ab eis constitutus, quocunque
cum exercitu moveret Bajazites sub ejus signis militaret, Maria Lazari Olia virgo tenera
adhuc et florens Stephani soror Bajaziti nuberet,
plurimaque argenti talenta ex 7 Serviæ fodinis
metallicis ei solverentur. His legibus data atque
obstricta Turcis Serviorum fide, collecto universo
Thracico atque Thessalico equitatu, proficiscitur
Bajazites versus orientem in provincias ultra mare sitas, trajectoque freto quod Callipolim et Lampsacum interjacet, cum ingentibus Turcorum atque
Romæorum, quos devicerat, copiis Colyaum Plry.”
giae metropolim tendit, urbeque et Carmiano Phrygiæ principe potitur. Rebus deinde illic constitutis
Carmianus a Bajazite Prusam dimittitur, nec multo post ad Persas confugit. Totam postea Phrygian
itineribus emensus Bajazites, a Laodicea Ephesum
delatus tola Ionia potitur, et Jesum flium Atenis loniæ principem, eique tunc imperantem Nicæam Bithyniæ ablegatum ibi subsistere jussit: el
reliquum deinceps vitæ tempus Jesæus illic transegit. Hinc superato Mæandro flumine, trajectisque
universis copiis, Cariam totam et Lyciam sine aliquo tumultu bellico oceupat, istarum provinciarum
principe Eliez ad Persas aufugiente: exercitum in
Lydiam inde reducit, perque Tmolum altissimum διεβίβασεν. Τὰς δὲ δυνάμεις πάσας διαβιβάσας τὴν
montem Sardeis Lydiæ metropolim venit. Magnesiam deinde ad Sipylum sitam tendenti occurrit
Μαίανδρον καὶ Καρίαν πᾶσαν καὶ Λυκίαν
ἀψοφητί λαβών, καὶ ὁ τούτων ἀρχηγὸς Ἐλιὲς πρὸς
Ismaelis Bullialdi notæ.
De Bajazitis expeditione in Asia Minoris
regulos Turcos adeundi Laonicus lib. ii, Leuncl. lib.
vi, et Phranzes lib. 1 cap. 29.
De Lazari despotae filia Maria Stephani 30rore, quam Bajazites uxorem duxit, non convenit
cum Leunclavio Noster: ille enim lib. v
Histor.
Musulm. Bajazitem Bulcoglii principis Christiani
filiam uxorem duxisse refert; et cap. 54, Pandect.
Hist. Turc. in Genealogia Bulcorum accuratius explicat quenam illa fuerit, Stephani nempe Serviorum despotae filiam, non sororem facit, et loco historie citato adnotavit Marlam illam Serviam Bajazitem vinum bibere primam docuisse, cum Osmanide abstemii hactenus fuissent. Cum Nostro faciunt Laouicus, lib. ut, qui Eleazari, qui Lazarus
est, filiam fuisse scribit, et a Temyre caplam,
non sine Bajazitis indignatione sunnia, illi pocula
ministrasse. Maurus quoque Orbinus in historia
de regno Slavorum illam fuisse Lazari filiam seribit, ejusque nomen Milievam fuisse prodit: eamque
Bajaziti in matrimonium collocatam a matre sua
Mılıza Lazari vidua, ut benevolum ac pacatum cum
sibi pararet.
Εκ τῶν μετάλλων Σερβίας. Illarum 2rgenti fodinarum neminit Bonfiuius D. 3. lib. 8:
Mehemetes superiorem prius Mysiam ingressus, fodinas argenti quæ despolis erant, occupare militar.
Novum montem Trepciam et Prifren ejus oppil»,
argenti metallorumque feracissima, obsidet et exungnat. Maurus etiam Orbinus in Slavorum regno,
Monte nero ove il Turco ha richissime minere d'ore
e d'argento.
Εν μέσῳ Καλλιουπόλεως καὶ Λαμψά
κου. Callipolis urbs ad Hellespontum in Europ
sita, a Callia Atheniense olim condita: cum a Turcis Suleimane bassa duce Callipolis seu Calliopolis
capta fuit, et tantæ jacturæ nuntius Constantinepolim perlatus, eo vesaniæ ceci Græci devenerant, ut dicerent, Amphoram vini a Turcis ereplam,
nec de illa arce recuperanda cogitarent. Lampsacum in Asia est, et Lapsaco hodie a Græcis vocatur.
'Επὶ τὸ Κοτυαῖον. Majuris Phrygiae urbs,
quam Turci Cutahige appellant.
Καὶ ἀπὸ Λαοδικείας. Laodicea urbs Phrygie
Capaiana, Diospolis antea appellata.
Τον Μαίανδρον. Turcis Madre appellatiu.
PG 157:769Καὶ ἡ ὑφήλιος πᾶσα ἦν ὑπόχειρος παρὰ τῶν Τούρκων, ἡ δὲ πόλις αὕτη δίκην ἀστέρος ἐν συννεφώδει μεσουρανήματι φαίνουσα ἦν. Πολιορκήσας δὲ ταύτην ... καὶ μὴ δυνάμενοι διὰ τὴν ἔνδειαν τῶν τροφῶν παρεδόθησαν. Λαβὼν δὲ τὰς δυνάμεις πάσας τῆς ἕω, προκαταστήσας ἐν ταῖς ἐπαρχείαις ἀρχηγοὺς καὶ ἡγεμόνας, οὓς αὐτὸς ἠβούλετο, πρὸς τὰ ἑσπέρια χωρεῖ. Καὶ δὴ τὸν πορθμὸν διαβάς, ἐπεὶ τὸ τῆς Καλλιουπόλεως φρούριον πρὸ πολλοῦ καιροῦ παρά τε τῶν Κατελάνων καὶ παρ’ αὐτῶν Τούρκων διεφθαρμένον καὶ εἰς παντελῆ ἀφανισμὸν ἦν, αὐτὸς ἐκ βάθρων ἄλλο καινὸν ᾠκοδόμηκε καὶ ὁρμητήριον ἕνεκα τριήρεων φυλακήν· καὶ πύργον ὑπερμεγέθη πρὸς ἀντιπαράταξιν ὑπερεστηκότα τοῦ λιμένος ᾠκοδόμησεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης ὑπερβὰς τὴν μειρακιώδη καὶ νεανικὴν μεθηλικίωσιν καὶ τὴν ἀνδρῴαν μεθ’ ὅσης ναρκότητος πρὸς τὴν πρεσβυτικὴν ἑτοιμάζετο τῷ τότε καιρῷ, καὶ γὰρ νέος ὢν καὶ παιδαγωγῷ χρώμενος κυρῷ Ἰωάννῃ τῷ προῤῥηθέντι Καντακουζηνῷ, ἀνδρὶ συνετῷ καὶ περὶ τὰ πολεμικὰ μαχιμωτάτῳ καὶ τῶν εὐγενῶν, ὡς εἴποι τις, ἄνθος εὔοσμον.Πέρσας φυγάς ᾤχετο. Λαβὼν δὲ τὰς δυνάμεις πά- Cheder filius Sarchanis Lydiæ Æolidumque civiσας ἐπισθορμῶν ἐν τῇ Λυδίᾳ παραγίνεται, τὴν
πορείαν ἀπὸ τοῦ Τμώλου τοῦ μεγίστου όρους τῆς
Λυδίας ἐς Σάρδεις μητρόπολιν τῆς Λυδίας κατελθών.
Καὶ πρὸς Μαγνησίαν τὴν ἐν Σιπύλῳ τὴν πορείαν
ποιούμενος, ἐξῆλθεν εἰς συνάντησιν αὐτοῦ Ἀχητήρ
ὁ ἀρχηγὸς Λυδίας, καὶ τῶν Αἰολίδων πόλεων, ὁ
ἔκγονος τοῦ Σαρχάν, καὶ παρέδωκεν ἑαυτόν. Αὐτὸς
δὲ μεταδούς μερικῆς τιμῆς, ἐπεὶ γαμβρὸ; ἐπ'
ἀδελφῇ ἦν ὁ Χχηδὴρ, πέμπει τοῦτον πρὸς Προῦσαν.
Ὡς ἐν ὀλίγῳ δὲ καὶ φαρμάκῳ τοῦτον ἀπέκτεινεν.
Ὁ δὲ Παγιαζήτ τὴν πρὸς Φιλαδέλφειαν ἁπά
γουσαν εἶχεν ἐδόν· καὶ γὰρ αὕτη ὡς ὑπερέχουσα τῷ
μεγέθει, καὶ πολύανδρος οὖσα ἐπεκράτει ἔγγιστά
που τοῖς ρ' ἔτεσι, καὶ ἡ ὑφήλιος πᾶσα ἦν υποχείριος
παρὰ τῶν Τούρκων· ἡ δὲ πόλις αὕτη δίκην ἀστέρος
ἐν συννεφώδει μεσουρανήματι φαίνουσα ἦν. Που
λιορκήσας δὲ ταύτην.
· καὶ μὴ δυνάμενοι διὰ τὴν ἔνδειαν
τῶν τροφῶν παρεδόθησαν. Λαβὼν δὲ τὰς δυνάμεις
πάσας τῆς Εω προκαταστήσας ἐν ταῖς ἐπαρχίαις
ἀρχηγούς καὶ ἡγεμόνας, οὓς αὐτὸς ἐβούλετο, πρὸς
τὰ ἑσπέρια χωρεῖ. Καὶ δὴ τὸν πορθμόν διαβὰς,
tatum princeps, eique se dedidit. Hunc Chederem
Bajaziles quem impertito honore cohonestaverat
collocata ei in matrimonium sorore sua, Prusam
mittit, moxque veneno sustulit. Morit inde Baazites, et Philadelphiam proficiscitur, (cum enim totus
Oriens ab annis fere centum Turcorum imperio
premeretur, hæc urbs amplissima, hominumque
frequentia celeberrima interim hactenus steterat,
neque dum istorum tyrannidi cervicem submiserat,
ipsaque, instar stellæ inter nubes in cœli vertice
micantis, splendebat), et obsessam urbem ad dedi.
tionem compellit deficiente cives commeatu. Con-
»titutis deinde pro libitu provinciarum rectoribus
et præfectis, ad occidentales regiones cum omnibus
copiis tendit: jamque fretum transvectus arcem ad
fauces Callipoleos, a Catalanis ipsisque Turcis jam
diu dirutam penitusque excisam, a fundamentis novam excitavit, portumque seu stationem unde triremes excurrere, in quem deinde tuto se recipere
possent, construxit, eique turriin amplissimam imminentem ad arcendos hostiles incursus imposuit.
ἐπεὶ τὸ τῆς Καλλιουπόλεως φρούριον πρὸ πολλοῦ καιροῦ παρά τε τῶν Κατελάνων παρ' αὐτῶν Τούρτ
χων διεφθαρμένον καὶ ἐς παντελῆ ἀφανισμὸν ἦν, αὐτὸς ἐκ βάθρων ἄλλο καινὸν ᾠκοδόμηκε, καὶ ὁρ
μητήριον ἕνεκα τριήρων φυλακήν, καὶ πύργον ὑπερμεγέθη πρὸς ἀντιπαράταξιν ὑπερεστηκότα τοῦ
λιμένος ᾠκοδόμησεν.
CAPUT V..
Initia discordiæ inter Joan. Cantacuzenum et imperatricem Annam ejusque aulæ proceres. Cantacuzenus urbe discessit,
dolo eum aggrediuntur adversarii; ab amicis monetur, qui adeo ab Alexio Apocauco in carcerem conjiciuntur; Apocaucum interficiunt, et propter ea omnes ſere necantur. Michuel Ducas auctoris avus paternus.
Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης ὑπερβάς την μει
ρακιώδη, καὶ νεανικήν, μεθ᾿ ἡλικίωσιν καὶ τὴν
ἀνδρῴαν μεθ᾽ ὅσης ναρκότητος πρὸς τὴν πρεσβύτιτὴν ἡτοιμάζετο τῷ τότε καιρῷ· καὶ γὰρ νέος ὤν,
καὶ παιδαγωγῷ χρώμενος κυρίῳ Ἰωάννῃ τῷ προβῥηθέντι Καντακουζηνῷ, ἀνδρὶ συνετῷ καὶ περὶ τὰ.
πολεμικά μαχιμωτάτῳ, καὶ τῶν εὐγενῶν, ὡς εἴποι
τις, ἄνθος εὔοσμον. Τοιοῦτον γὰρ ὄντα, καὶ ὁ προ
βεβασιλευκώς ᾿Ανδρόνικος κατὰ πάντα ὡς ἀδελφὸν
8 Dum hæc geruntur imperator Joannes exacta
juvenili ætate virilique consumpta, socordia ac desidiæ totus immersus senescebat. Hunc adhuc juniorem rexerat nobis memoratus dominus Joannes
Cantacuzenus, vir prudens reique militaris peritissimus ac strenuus, nobilium, ut ita dicam, fus
suavissimi odoris; talem equidem Andronicus imperator decessor Joannis, in omnibus non aliter
quam fratrem habuit, ejusque fidei imperium ac Glium
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ὁ δὲ Παγιαζήτ τὴν πρὸς Φιλαδελφίαν.
Laonicus lib.11, refert imperatorem Manuelem per
caduceatorem jussisse Philadelphiæ cives, ut se Bajaziti dederent ac permitterent: quibus parere, reDuentes Bajazites obsidione cinxit, urbeque potitus
est. Libro etiam vi Historiæ Musulm, narrat Leunclavius Bajazitem anno hegiræ 792, Christi 1390),
Philadelphiam subegisse; quæ per multos annos
steterat, postquam cæteras Asiæ urbes in ditionem
Suain Turci redegissent. Philadelphia Lydiæ urbs
est, Sardium metropolitæ olim subdita.
'Ο δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης. Quæ ab Orchane
ejusque filio Morate gesta sunt dum Christianorum
aut vicinorum Turcorumn se rebus immiscent,
breviter enarravit hujus historiæ auctor. Bajazitis
deinde initia usque ad Joannis obitum leviter hactenus perstrinxit: ad eorum deinde narrationem regreditur, quæ in aula Constantinopolitana, et in
imperio Græcorum, quibus Joannes regnavit temporibus, acciderunt. Rerum ac eventuum præcipuorum seriem exponit, et infortunia narral, quibus labantis illius imperii Constantinopolitani reliquiæ, sub Andronico et Joanne tanquam procellonsis turbinibus circumactæ ac jactata, tandem perierunt. Quarum ampliorem notitiam qui habere
cupit, Cantacuzeni historiam et Gregoræ adeat. Jam
diximus Cantacuzenum illum ob generis splendorem,
eximias insignesque virtutes, quibus doini militiæque claruit, a Gregora et Nostro laudatum, accusatum vero a Phranze affectatæ tyrannidis, et in
Joannem perfidiæ. His de objectis sibi criminibus
passim in historia, quam scripsit, purgat se Cantacuzenus, omnemque suspicionem a se, quantum
potest, amolitur. Quicquid sit, coronam imperialen
sibi et uxori bis imponi voluit. Matthæum liberorum
suorum primogenitum despotam designavit, calceosque purpureos induere jussit; Manuelem natu
minorem Sparta despotam proclamavit: ita ut viam
ad imperium sibi suisque usurpandum ac retinendum, sternere voluisse videatur. Ut vero inceptum omitteret, vires, quibus instructus erat, infirmas
ac fluxæ, rerum imperii perturbatio, quæ attrite m
pejus quotidie ruebant, atque imminentia a Turas
pericula suaserunt.
Τοιοῦτον γὰρ ὄντα καὶ ὁ προβεβασιλευκὼς Ἀνδρόνικος κατὰ πάντα ὡς ἀδελφὸν ἡγεῖτο καὶ τὴν βασιλείαν σὺν τῷ παιδί, τελευτῶντος, ἀνέθετο. Ἀλλ’ ἡ τῶν Ῥωμαίων οὐκ ἀγαθὴ τύχη μῖσος ἐνέσπειρε καὶ φθόνον ἀπέτεκε, καὶ γὰρ φθονοῦσι μᾶλλον τοῖς μᾶλλον ἐπ’ ἀρετῇ προιοῦσιν. Ὅθεν καὶ κατὰ τὸν τότε καιρόν, νέος ὢν ἔτι ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης, ἠβούλετο ὁ Καντακουζηνὸς κηδεστὴς αὐτοῦ γενέσθαι ἐπὶ θυγατρὶ Ἑλένῃ. Οἱ δὲ λοιποὶ τῆς συγκλήτου φθονοῦντες, πρὸς τὴν μητέρα τοῦ βασιλέως, ἐξ Ἀλαμανῶν καὶ Γερμανῶν ὡς ἐκ συνήθους μακροῦ τῷ βασιλεῖ τῶν Ῥωμαίων ἀγαγέσθαι νύμφην ἔφασκον, οὐχὶ δ’ ἐκ τοῦ ὑπηκόου, ὅπως ἀρωγὴν καὶ βοήθειαν ἐν καιρῷ δεομένῳ παρὰ τοῦ γένους ἐκείνου σχοίημεν.Συγκατανευούσης οὖν εἰς τοῦτο καὶ τῆς δεσποίνης Ἄννης, ὡς ὅτι καὶ ἐξ Ἀλαμανῶν ἦν καὶ προθύμως εἶχε πάλιν ἐκ τῶν αὐτῶν αἱμάτων πορφύραν βάψαι τῷ βασιλεῖ καὶ παιδί, παρορᾶται Καντακουζηνός. Καὶ αὐτὸς τῆς ἐπιτροπῆς τὸν φόρτον ἀποφορτίζεται· ἔξεισι τῆς Κωνσταντίνου καὶ πρὸς Μακεδονίαν μεθίσταται. Καὶ οἱ τὸν φθόνον τρέφοντες εὗρον εὐχέρειαν καὶ καθοσίωσιν κατ’ αὐτοῦ πλάττουσιν·Πέρσας φυγάς ᾤχετο. Λαβὼν δὲ τὰς δυνάμεις πά- Cheder filius Sarchanis Lydiæ Æolidumque civiσας ἐπισθορμῶν ἐν τῇ Λυδίᾳ παραγίνεται, τὴν
πορείαν ἀπὸ τοῦ Τμώλου τοῦ μεγίστου όρους τῆς
Λυδίας ἐς Σάρδεις μητρόπολιν τῆς Λυδίας κατελθών.
Καὶ πρὸς Μαγνησίαν τὴν ἐν Σιπύλῳ τὴν πορείαν
ποιούμενος, ἐξῆλθεν εἰς συνάντησιν αὐτοῦ Ἀχητήρ
ὁ ἀρχηγὸς Λυδίας, καὶ τῶν Αἰολίδων πόλεων, ὁ
ἔκγονος τοῦ Σαρχάν, καὶ παρέδωκεν ἑαυτόν. Αὐτὸς
δὲ μεταδούς μερικῆς τιμῆς, ἐπεὶ γαμβρὸ; ἐπ'
ἀδελφῇ ἦν ὁ Χχηδὴρ, πέμπει τοῦτον πρὸς Προῦσαν.
Ὡς ἐν ὀλίγῳ δὲ καὶ φαρμάκῳ τοῦτον ἀπέκτεινεν.
Ὁ δὲ Παγιαζήτ τὴν πρὸς Φιλαδέλφειαν ἁπά
γουσαν εἶχεν ἐδόν· καὶ γὰρ αὕτη ὡς ὑπερέχουσα τῷ
μεγέθει, καὶ πολύανδρος οὖσα ἐπεκράτει ἔγγιστά
που τοῖς ρ' ἔτεσι, καὶ ἡ ὑφήλιος πᾶσα ἦν υποχείριος
παρὰ τῶν Τούρκων· ἡ δὲ πόλις αὕτη δίκην ἀστέρος
ἐν συννεφώδει μεσουρανήματι φαίνουσα ἦν. Που
λιορκήσας δὲ ταύτην.
· καὶ μὴ δυνάμενοι διὰ τὴν ἔνδειαν
τῶν τροφῶν παρεδόθησαν. Λαβὼν δὲ τὰς δυνάμεις
πάσας τῆς Εω προκαταστήσας ἐν ταῖς ἐπαρχίαις
ἀρχηγούς καὶ ἡγεμόνας, οὓς αὐτὸς ἐβούλετο, πρὸς
τὰ ἑσπέρια χωρεῖ. Καὶ δὴ τὸν πορθμόν διαβὰς,
tatum princeps, eique se dedidit. Hunc Chederem
Bajaziles quem impertito honore cohonestaverat
collocata ei in matrimonium sorore sua, Prusam
mittit, moxque veneno sustulit. Morit inde Baazites, et Philadelphiam proficiscitur, (cum enim totus
Oriens ab annis fere centum Turcorum imperio
premeretur, hæc urbs amplissima, hominumque
frequentia celeberrima interim hactenus steterat,
neque dum istorum tyrannidi cervicem submiserat,
ipsaque, instar stellæ inter nubes in cœli vertice
micantis, splendebat), et obsessam urbem ad dedi.
tionem compellit deficiente cives commeatu. Con-
»titutis deinde pro libitu provinciarum rectoribus
et præfectis, ad occidentales regiones cum omnibus
copiis tendit: jamque fretum transvectus arcem ad
fauces Callipoleos, a Catalanis ipsisque Turcis jam
diu dirutam penitusque excisam, a fundamentis novam excitavit, portumque seu stationem unde triremes excurrere, in quem deinde tuto se recipere
possent, construxit, eique turriin amplissimam imminentem ad arcendos hostiles incursus imposuit.
ἐπεὶ τὸ τῆς Καλλιουπόλεως φρούριον πρὸ πολλοῦ καιροῦ παρά τε τῶν Κατελάνων παρ' αὐτῶν Τούρτ
χων διεφθαρμένον καὶ ἐς παντελῆ ἀφανισμὸν ἦν, αὐτὸς ἐκ βάθρων ἄλλο καινὸν ᾠκοδόμηκε, καὶ ὁρ
μητήριον ἕνεκα τριήρων φυλακήν, καὶ πύργον ὑπερμεγέθη πρὸς ἀντιπαράταξιν ὑπερεστηκότα τοῦ
λιμένος ᾠκοδόμησεν.
CAPUT V..
Initia discordiæ inter Joan. Cantacuzenum et imperatricem Annam ejusque aulæ proceres. Cantacuzenus urbe discessit,
dolo eum aggrediuntur adversarii; ab amicis monetur, qui adeo ab Alexio Apocauco in carcerem conjiciuntur; Apocaucum interficiunt, et propter ea omnes ſere necantur. Michuel Ducas auctoris avus paternus.
Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης ὑπερβάς την μει
ρακιώδη, καὶ νεανικήν, μεθ᾿ ἡλικίωσιν καὶ τὴν
ἀνδρῴαν μεθ᾽ ὅσης ναρκότητος πρὸς τὴν πρεσβύτιτὴν ἡτοιμάζετο τῷ τότε καιρῷ· καὶ γὰρ νέος ὤν,
καὶ παιδαγωγῷ χρώμενος κυρίῳ Ἰωάννῃ τῷ προβῥηθέντι Καντακουζηνῷ, ἀνδρὶ συνετῷ καὶ περὶ τὰ.
πολεμικά μαχιμωτάτῳ, καὶ τῶν εὐγενῶν, ὡς εἴποι
τις, ἄνθος εὔοσμον. Τοιοῦτον γὰρ ὄντα, καὶ ὁ προ
βεβασιλευκώς ᾿Ανδρόνικος κατὰ πάντα ὡς ἀδελφὸν
8 Dum hæc geruntur imperator Joannes exacta
juvenili ætate virilique consumpta, socordia ac desidiæ totus immersus senescebat. Hunc adhuc juniorem rexerat nobis memoratus dominus Joannes
Cantacuzenus, vir prudens reique militaris peritissimus ac strenuus, nobilium, ut ita dicam, fus
suavissimi odoris; talem equidem Andronicus imperator decessor Joannis, in omnibus non aliter
quam fratrem habuit, ejusque fidei imperium ac Glium
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ὁ δὲ Παγιαζήτ τὴν πρὸς Φιλαδελφίαν.
Laonicus lib.11, refert imperatorem Manuelem per
caduceatorem jussisse Philadelphiæ cives, ut se Bajaziti dederent ac permitterent: quibus parere, reDuentes Bajazites obsidione cinxit, urbeque potitus
est. Libro etiam vi Historiæ Musulm, narrat Leunclavius Bajazitem anno hegiræ 792, Christi 1390),
Philadelphiam subegisse; quæ per multos annos
steterat, postquam cæteras Asiæ urbes in ditionem
Suain Turci redegissent. Philadelphia Lydiæ urbs
est, Sardium metropolitæ olim subdita.
'Ο δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης. Quæ ab Orchane
ejusque filio Morate gesta sunt dum Christianorum
aut vicinorum Turcorumn se rebus immiscent,
breviter enarravit hujus historiæ auctor. Bajazitis
deinde initia usque ad Joannis obitum leviter hactenus perstrinxit: ad eorum deinde narrationem regreditur, quæ in aula Constantinopolitana, et in
imperio Græcorum, quibus Joannes regnavit temporibus, acciderunt. Rerum ac eventuum præcipuorum seriem exponit, et infortunia narral, quibus labantis illius imperii Constantinopolitani reliquiæ, sub Andronico et Joanne tanquam procellonsis turbinibus circumactæ ac jactata, tandem perierunt. Quarum ampliorem notitiam qui habere
cupit, Cantacuzeni historiam et Gregoræ adeat. Jam
diximus Cantacuzenum illum ob generis splendorem,
eximias insignesque virtutes, quibus doini militiæque claruit, a Gregora et Nostro laudatum, accusatum vero a Phranze affectatæ tyrannidis, et in
Joannem perfidiæ. His de objectis sibi criminibus
passim in historia, quam scripsit, purgat se Cantacuzenus, omnemque suspicionem a se, quantum
potest, amolitur. Quicquid sit, coronam imperialen
sibi et uxori bis imponi voluit. Matthæum liberorum
suorum primogenitum despotam designavit, calceosque purpureos induere jussit; Manuelem natu
minorem Sparta despotam proclamavit: ita ut viam
ad imperium sibi suisque usurpandum ac retinendum, sternere voluisse videatur. Ut vero inceptum omitteret, vires, quibus instructus erat, infirmas
ac fluxæ, rerum imperii perturbatio, quæ attrite m
pejus quotidie ruebant, atque imminentia a Turas
pericula suaserunt.
PG 157:771καὶ τῇ βασιλίδι καὶ μητρὶ τοῦ βασιλέως τὸ πλάσμα ὡς πρᾶγμα βέβαιον ἀπαγγέλουσι καὶ δοκίμιον τοῦ πράγματος τῇ δεσποίνῃ συμβουλεύονται· Γενηθήτω, λέγοντες, πρόσταγμα παρὰ τῆς σῆς βασιλείας πρὸς τὸν δομέστικον, ὥστε λαβεῖν τὰς τῶν Μακεδόνων ἴλας καὶ ἐλθεῖν τάχυ πρὸς τὸ Βυζάντιον.Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ἐνενόουν· εἰ μὲν ἀπαντήσει πρὸς τὸ θέσπισμα, τὸν θηρώμενον ἕξουσιν ὡς ἀνδράποδον· εἰ δ’ ἀπορκούσει τὸ προσταχθέν, εὔδηλον τὴν κατηγορίαν καταγγελοῦσι καὶ ἄλλον ἐν τοῖς πράγμασι χειροτονήσουσιν ἔφεδρον. Οἱ δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ προσγενεῖς τε καὶ φίλοι τὸ δρᾶμα λαθραίως διὰ γραφῆς δηλοῦσι καί· Εἰ μὲν βούλει τὸν ἥλιον ὁρᾶν καὶ σκότους ἀπέχεσθαι, τὰ πρωτεῖα τῇ παρακοῇ νέμε, γεγράφασιν· εἰ δ’ ὑπήκοος γένῃ, ἕξεις πρὸ θανάτου τὴν σκότωσιν.Ταῦτα μαθὼν ὁ Καντακουζηνὸς καὶ τοῦ θεσπίσματος καταφρονήσας, προφανῶς ἀντέστη. Οἱ δὲ τῆς πόλεως ἄλλον ἀντ’ αὐτοῦ ψηφίζουσιν ἔπαρχον, Ἀλέξιον τὸν Ἀπόκαυκον, ἄνδρα ἀγενῆ τε καὶ ἄνανδρον, πλὴν ποικίλον ἐν πανουργίᾳ καὶ δεινὸν ἐν σκαιότητι, ὃν καὶ μέγα δοῦκαν ἡ βασιλὶς ὠφφικίωσεν.Til
DUCE
moriens commisit. Sed Romæorum improspera et ▲ kycim, zai sty faràcia, sin výỷ zaidi zɛkoutův
iniqua fortuna odium ei invidiamque coleris:
maxime etenim invidere solent homines illis, que
virtus ad aliora erebit: quapropter cum hansen
imperatorem adhuc adolescentem generum sibi hahere Cantacuzenus vellet, nuptum data illi Belena
filia sua, cæteri senatorii ordinis viri invidia exagitatı matrem imperatoris adeunt, uxoremque ei
es Germania petendam pro consuetudine jandia
csurpata dicunt, nullatenus vero ex subditis, ut a
Germanis (aiunt) auxilia, et suppetias, si tempus
ita exegerit, consequi possimus. His cum annuisset
domina Anna, quæ Germana quoque fuit, et cui
admodum cordi erat eodem sanguine imperatoris ac
fui perperam connubiali fadere intingere, segligitur respuiturque Cantacuzenus, qui tutela ac
administrationis onere excusso Constantinopoli
egressus in Macedoniam secessit. Hinc opportunam occasionem nacti, qui invidia in illum ardebant,
erimen majestatis in illum confingunt, totumque
commentum pro re comperta ad imperatricem imperatorisque matrem referunt, dantque consilium
ut res accurate exploretur. Jubeat, inquiunt, Majestas tua domesticum omnes turmas Macedonicas
confestim cogere, Byzantiumque deducere. Horum
elenim alterutrum animo versabant, aut ad jussa
imperatoris præsto futurum, captivumque quem
optant habituros; aut, si obsequi renuerit, accusationem criminis manifesti illi intentatures, aliumque, qui rerum administrationem capessat, suffecturos. At interea Cantacuzeni consanguinei, et affines scriptis 9 clam litteris machinationem fraudemque illi aperiunt, monenique, si volet luce frui,
tenebrasque effugere, contumacia usus mandata
τις ἀνέθετε. Ἀλλ᾽ ἡ τῶν 'Ρωμαίων οὐκ ἀγαθὴ
τύχη μέσος επέσπειρε, καὶ φθόνον ἀπέτεχε. Καὶ
γάρ φθονοῦσι μάλλον τοῖς μᾶλλον ἐπ' ἀρετῇ προϊον
σ.ν, ὅθεν καὶ κατὰ τὸν τότε καιρὸν νέως ὧν ἔτι ὁ
βασιλεὺς Ἰωάννης, ἐβούλετο ὁ Καντακουζηνός και
δεστὴς αὐτοῦ γενέσθαι ἐπὶ θυγατρί Ελένη.
Οι δε λοιποὶ τῆς συγκλήτου φθονοῦντες προς την
μητέρα του βασιλέως ἐξ ᾿Αλαμανῶν καὶ Γερμανών,
ὡς ἐκ συνήθεις μακροῦ, τῷ βασιλεῖ τῶν Ρωμαίων
ἀγαγέσθαι νύμφην ἔφασκον, οὐχὶ δὲ ἐκ τοῦ ὑπ
χώρο, ὅπως ἀγωγὴν καὶ βοήθειαν ἐν καιρῷ δεομέν
νῳ παρὰ τοῦ γένους ἐκείνου σχοίημεν. Συγκατ
νενούσης οὖν εἰς τοῦτο καὶ τῆς δεσποίνης Αννης
ὡς ὅτι καὶ ἐξ 'Διαμανῶν ἦν καὶ προθύμως
είχε πάλιν ἐκ τῶν αὐτῶν αἱμάτων πορφύραν βάψει
τῷ βασιλεῖ καὶ παιδί, παρορᾶται Καντακουζηνός
καὶ αὐτὸς τῆς ἐπιτροπῆς τὸν φόρτον ἀποφορτίζει
ται, ἔξεισι τῆς Κωνσταντίνου, καὶ πρὸς Μακεδο
νίαν μεθίσταται. Καὶ οἱ τὴν φθόνον τρέφοντες εν
ρον εὐκαιρίαν, καὶ καθοσίωσιν κατ' αὐτοῦ πλάτ
τουσι, καὶ τῇ βασιλίσση και μητρὶ τοῦ βασιλέως
τὸ πλάσμα ὡς πράγμα βέβαιον ἀπαγγέλλουσι, καὶ
δοκίμιον τοῦ πράγματος τῇ δεσποίνη συμβουλεύον
ται, Γενηθήτω, λέγοντες, πρόσταγμα παρὰ τῆς
σῆς βασιλείας πρὸς τὸν δομέστικον ὥστε λαβεῖν
τὰς τῶν Μακεδόνων Πλας καὶ ἐλθεῖν ταχὺ πρὸς τὸ
Βυζάντιον. Ἐκεῖνοι μὲν γὰρ ἐνενόουν, εἰ μὲν ἀπα
τήσει πρὸς τὸ θέσπισμα, τὸν θηρώμενον ἔξουσ
ὡς ἀνδράποδον· εἰ δ᾽ ἀποκρούσει τὸ προσταχθέν,
εὔδηλον τὴν κατηγορίαν καταγγέλλουσι, καὶ ἄλλον
ἐν τοῖς πράγμασιν χειροτονήσουσι Έφεδρον. Οἱ
τοῦ Καντακουζηνού προσγενείς τε καὶ φίλοι το
δραμα λαθραίως διὰ γραφής δηλοῦσι, και, Εἰ μὲν
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ηβούλετο ὁ Καντακουζηνός κηδεστής αὐτ
του γενέσθαι. Fbranzes lib. r,c. 12, tradit Andronicum morti vicinum mandatis supremis præcepisse, ut filius suus ac hæres Joannės filiam Cantacuzeni uxorem duceret, quam ob causam potiori
jure affinitatem illam contractam Cantacuzenus copiebat. Verum senatorii ordinis huic adversata est
sententia, in quam Annam adducere baud difficile
fuit. Rerum quippe summa ex testamiento Andronici jam potiebatur Cantacuzenus, quod Annæ imperatrici Joannis matri grave ac molestum erat.
Contracto deinde matrimonio illo, pluribus nitobatur munimentis tutor socerque imperatoris factus. Hoc loco lectorem monebimus historicum
nostrum in euarrandis rebus, quæ sub imperatore Joanne gesta sunt,donec Cantacuzenus monachus et anachoreta fieret,ab hoc non multum dissentire: ex quo non parum auctoritatis ac commendationis ei accedere debet, cum Cantacuzenus diligens
ac judicio præstans historicus sit. Paucis indicabimus illa quæ diversa apud Catacuzenum occurrunt, qui res illas singulas amplius et exquisite
magis explicatas complexus est.
Lib. us, cap. 3, Cantacuzenus queritur se a patriarcha et Apocaucho statim post excessum Andronici petitum esse. Cumque in Triballos seu Servios, qui fines imperii populabantur, moturus esset, urbe excedit, prius vero quam abeat, imperatricem adit ei valedicturus. Duin inter se colloquuntur, Cantacuzenum Anna hortatur, ut aute
Jiscessum filiam suam imperatori Joanni despondeat, quod ut faceret, adduci tunc non potuit, et
sponsalia illa post reditum suum distulit. Oply &
Βυζαντίου ἐξελθεῖν γενόμενος ἐν βασιλείοις αὐθή
ὡς συνταξάμενος τῇ βασιλίδι, την θυγατέρα καλο
ούσης βασιλεῖ τῷ νέῳ Ἰωάννῃ τὸν μέγαν δομές
κον κατεγγυάν, ἀνεβάλλετο εἰς τὴν ἐπάνοδον ἐκεῖ
νος τὴν ἐκ τῆς Εσπέρας. Antequam vero Byzanti
discederet, in palatium iterum abiit imperatrici isledicturus: quæ cum hortata ipsum fuisset, ut Jo
anni imperatori adolescenti filiam suam desponderel,
id facere post reditum suum ex Occidente distulit.
Dissentit ergo a Cantacuzeno Ducas noster, qui
eum ambiisse generum sibi imperatorem adsciscere narrat: euinque repulsæ impatientem, invidiaque procerum se peti animadvertentem Constan
tinopolim deseruisse.
᾿Αννης ὡς ὅτι καὶ ἐξ Ἀλαμανῶν ἦν. Doras
eam ex alemania fuisse dicit; quod fortasse Sa
baudiæ comites imperio subditos esse sciverit: vel
quod eadem regione ortam, ac imperatricem es
ducum Brunsvicensium prosapia Annam Andronici
senioris uxorem, crediderit. Verum Cantacuzenus
ipsa ex Sabaudiæ comitibus ortam asserit. Qued
confirmat Lambertus Vander-Burchius in Sabau.
dorum ducum principumque bistoria gentilitia,
sed illam vocat Joannam: sic itaque ille: Joanne
uxor Andronici Palæologi imperatoris Byzantini,
Amedei IV Sabaudiæ comitis VIII, et Joanne Brabantuna filia. Gregoras, lib. vns, c. penult. appe
Tatam fuisse Annam, mutato nomine, tradit.
PG 157:773Οὗτος μαθὼν τοὺς τὸν Καντακουζηνὸν ἀπαγγείλαντας τὰ γενόμενα καὶ συλλαβὼν ἅπαντας προσγενεῖς τε καὶ φίλους, ἐν τῷ φρουρίῳ τοῦ Μεγάλου Παλατίου ἀπέκλεισε τὸν ἀριθμὸν ὑπὲρ διακοσίους, ἄνδρας ἡμιθέους ἥρωας καὶ Πελοπίδων καὶ Αἰακίδων ἀπόγονα. Τούτους ἔχων ἔνδον ὡς στρουθία εἰς πάγην καὶ φοβηθεὶς μή ποτε νεωτερίσαντες ἀντέχωσι τοῦ φρουρίου καὶ γέγωνται οἱ δέςμιοι ἐγκρατεῖς δι’ ἐπισκέψεως τῶν συγγενῶν καὶ φίλων, καὶ γὰρ τὸ πλεῖστον τῆς πόλεως μέρος, ὅσον τῆς γερουσίας ὅσον τὸ συρφετόν, ἐσέβετο Καντακουζηνὸν ὡς μεγαλοδωρότατον καὶ εἰς ἅπαντας εὐεργετικώτατον, βουλεύεται βουλὴν πονηράν· τὴν μὲν ἡμέραν ἔχειν ἀλλήλοις τὸν ὅμιλον καὶ συνδιάγειν ἐντὸς τοῦ φρουρίου τοὺς ἅπαντας, τὴν δὲ νύκτα κατὰ μέρος σύνδυο καὶ σύντρεις ἀσφαλίζεσθαι ἐν οἰκίσκοις τισί. Τὸ δὲ βουληθὲν εἰς ἔργον ἤγετο· καὶ δὴ σανίδαι καὶ ξύλα καὶ τέκτονες παρεσκευάζοντο. Ὡς δὲ τὸ πραττόμενον οἱ φρουρούμενοι ἔγνωσαν, εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· Οὐκ ἄλλο τοῦτο πλὴν προφανὴς ἡμέτερος ὄλεθρος·77%
βούλει τὸν ἥλιον ὁρᾷν, καὶ σκότους ἀπέχεσθαι, τὰ imperatoria detrectet, quibus obsequentem manent
πρωτεία τῇ παρακοῇ νέμε, γεγράφασιν· εἰ δ' ὑπή
προς γένῃ. Έξεις πρὸ θανάτου τὴν σκότωσιν
Καὶ ταῦτα μαθὼν ὁ Καντακουζηνός, καὶ τοῦ θεσ
πίσματος καταφρονήσας προφανώς αντέστη. Οι δ
τῆς πόλεως ἄλλον ἀντ' αὐτοῦ ψηφίζουσιν ἔπαρ
χον, 'Αλέξιον τὸν ᾿Απόκαυκον, ἄνδρα ἀγενῆ τε καὶ
Ανανδρον, πλὴν ποικίλον ἐν πανουργίᾳ καὶ δεινὸν ἐν
σκαιότητι, ὃν καὶ μέγαν Δοῦκαν ἡ βασιλὶς ὠφφικίω--
σεν. Οὗτος μαθὼν τοὺς τὸν Καντακουζηνόν
ἀπαγγείλαντας τὰ γενόμενα, καὶ συλλαβὼν ἅπαν
τας προσγενεῖς τε καὶ φίλους, ἐν τῷ φρουρίῳ τοῦ
μεγάλου παλατίου ἀπέκλεισε, τὸν ἀριθμὸν ὑπὲρ
διακοσίους ἄνδρας, ἡμιθέους, ήρωας, καὶ Πελοπί
δων, καὶ Αἰακίδων ἀπογόνους. Τούτους ἔχων ένδον
ὡς στρουθία εἰς πάγην, καὶ φοβηθεὶς μή ποτε νεωτερίσαντες ἀντέχωσι τοῦ φρουρίου, καὶ γένωνται οι
δεσμίοι ἐγκρατεῖς δι' ἐπισκέψεως τῶν συγγενών
f
ante mortem tenebræ. Hæc ubi intellexit Cantacuzenus jussis imperatoris spretis pafain rebelfat:
tuncque qui in urbe erant in locum ejus alium
præfectum constituent Alexium Apocaucum, virum
timidum et ignavının, vafrum tamen et astutum,
sceleruinque peritum artificem,, quem etiam magni
ducis officio et dignitate imperatrix auxit. Iste, cum
rescivisset eos qui Cantacuzeno insidiarum machinationem et seriem patefecerant, comprehensos
omnes ejus consanguineos et amicos supra ducentos
viros, heroas et semones, Pelopidarum et acidarum almepotes, in carcere magni palatii conclusit. Tanquam passeres itaque intra retia præpeditos
dum' retinet, veretur ne quando novi aliquid moliti
custodibus superiores evadant, et vincti palatium
occupent, consanguineorum et amicorum studio et
opera adjuti. Potior namque civium pars, cum seIsmaelis Bullialdi notæ.
Πρὸ θανάτου τὴν σκότωσιν. Excæcationem
ut vitet monent: vero simile enim est ipsum excæcandum fuisse, si tunc captus fuisset, ut imperio ineptus redderetur; ipseque Cantacuzenus lib.
IV, sub finem genero suo Joanni gratias agit, quod
Matthæum Cantacuzenum filium non excæcaverit:
hic enim imperium affectabat, et regnante patre
Cantacuzeno despota designatus fuerat. Theophy
lactus Simocatta, Hist. Mauriciana, lib. iv, cap. 6,
de excæcalo Hormisda Persarum rege a subditis suis
verba faciendo hisce exponit: Νύκτα κατ' αὐτοῦ τὸ
λοιπὸν διὰ παντὸς ἐψηφίζοντο. Νocle perpetua cum
damnerunt, ne ut Cabades olim aufugeret, et contumelias sibi illatas ulcisceretur.
κατακλεῖσαι τοὺς δεσμώτας ἄνωθεν καλωδίοις καθιεἰς, ὥστε νυκτὸς μὲν τοῖς εἰκίσκοις χρῆσθαι, ἡμέρας
δὲ πρὸς μετρίαν ἄνεσιν τῷ ὑπολελειμμένῳ μεταξύ
χωρίῳ. Garcerem novum in Constantini Magni pa
latio exstruere cogitavit: in quo domus ampla de
Justiniani nomine appellata stabat. cujus tecla temporis lapsu diruta erant: aditibus omnibus præclusis, intra illius parietes tuguriola plurima a se
invicem separata ex utraque parle ædificare volebat, in qua per superius ostium carcerati funibus
demitterentur, in hisque totam noctem agerent: per
diem vero in area levande ægritudinis causa deambulare iis liceret. Quomodo vero interemptus fuerit
Apocauchus sequenti capite 88 narrat eodem fera
modo, quo Ducas noster. Alia vero Constantinopoli gesta sunt, quæ recenset Cantacuzenus, ex
quo Apocauchus præfecturam urbis inivit, ad ipsius
cædem per incarceratos illos patratam. Statin name
que præfectus urbi creatus Apocauchus, aliquos
Cantacuzeni amicos interfecit, aliquos in vincula
conjecit; quo territi alii ad hunc aufugiunt, et
hortantur ne longiores moras mectat: imperatorisque nomen et insignia quanto ocius sumat: quorum
monitis,tandem paruit; et ornamenta imperatoria
induit. Quæ cum ad Annam et senatuin Constantinopolitanum allata essent, iis placuit Joannem
imp. Palæologum coronari. Apocauchus porro auctoritate sibi concessa per superbiam ac proterviam abutendo, Cantacuzeni matrem diris ac inbumanis modis in carcere vexat; quæ febri tandem
correpta, medicorum ope, alimentisque opportu
nis immanitate sævissima ei negatis, anno 6850
(Christi 1542], Januarii die 5 diem obiit. His peractis ad Serviæ seu Triballorum Cralem Stephanum Cantacuzenus abit, et junctis cum eo fœderibus auxilia sibi parat. Ubi dum moratur, Atinis
sen Aidinis F. Amur sive Homur superato Hellesponti freto Didymotoschum advolat, ei opem latufus, qui a Cantacuzena humane ac magnifice excipitur et per longum tempus frustra exspectato
Cantacuzeno in Asiam revertitur. Unde ab illo
evocatus opem fert, et auxiliares copias ei adducit.
Cum vero Smyrna a Latinis capta fuisset, eain
oppugnaturus Amurius abit, frustraque tentat.
Imperatrix ad Orchanem auxilia rogatum iegatos
mittit et fœdus cum eo init: quod Cantacuzenus,
Orchaue in partes suas tracto, interrumpit; siterumque Amurium ut sibi opem ferat accersit. Apocauchi deinde consilium de exstruendo carcere Secutum est, et cædes illius ab incarceratis patrata.
Οἱ δὲ τῆς πόλεως ἄλλον ἀντ᾽ αὐτοῦ. Ιη
Cantaruzenum, dum Constantinopoli abest rei pubileæ causa, invidia et odio accensi patriarcha et
Apocauchus conjurant, et ut hostem_proscribunt,
bicque præfectus urbi creatus est. Cantacuzenus
lib. ii, cap. 22: Απόκαυχον δὲ τὸν παρακοιμώμε
τον ἄρχοντα Βυζαντίου ἀποδείξαντες, ἐκέλευεν τὸν
πόλεμον κινεῖν ὅθεν ἂν αὐτῷ δοκοίη βέλτιον. Αροcauchum vero accubitorem Byzantii præfectum crearunt, jusseruntquè in quascunque partes, prout ipsi e
re publica visum erit, bellum movere. Quiswam ſueit isto Apucauchus, et unde ortus, discimus a
Cantacuzeno lib. ut: Οὗτος γὰρ δὴ ο παρακοιμώ-'
μενος ἐκ Βιθυνίας ὁρμώμενος καὶ ἄσημος ἐκ φαν
λῶν φύς, τὰ πρῶτα μὲν ὑπεγραμμάτευσε πολλοῖς
τῶν τὰ δημόσια χρήματα εισπραττόντων ὀλίγου
ἕνεκα μισθού, et. Hic accubitor [Apocauchius ex
Bithynia profectus, inglorius, parentibusque vilibus
et obscuris natus, primum quidem operam suam D.
mercede tenui vectigalium redemptoribus ad scriptum
faciendum locavit. Vocaur etiam a Nostro αγενής
καὶ άνανδρος. Fortuna tamen usus secunda ad
præcipuaš palatii dignitates provectus est, ita ut
magnus lux creatus sit.
Οὗτος μαθὼν τοὺς τὸν Καντακουζηνών.
Noster historicus semel in carcerem compactos
Cantacuzeni amicos indicat: sed hic historiæ suæ
libro tertio capp. 86, 87 et 88, sæpius incarceralos fuisse queritur. His vero duobus postremis capitibus de constructione istorum ergastulorum
loquitur, et de mere Apocaucho illata, cap. 87, sic
arrul: Δεσμωτήριον δὲ ἐν τοῖς βασιλείοις Κωνσταν
τίνου τοῦ Μεγάλου καινὸν ποιεῖν διενοεῖτο. Οἴκου
γὰρ ὄντος ἐκεῖ μεγάλου Ἰουστινιανείου προσαγορευο
μένου, τὴν στεγὴν ὑπὸ τοῦ χρόνου διεφθαρμένου,
πᾶσαν εἴσοδον ἀναφράξας, οἰκίσκους ἔνδον ἐκείνου
πλείστους διελεῖν ἐφ' ἑκατέρῳ μέρει, καὶ τούτοις
PG 157:775ἡ γὰρ ἀπ’ ἀλλήλων διάστασις τὴν νυκτώδη πνιγμονὴν ἢ τὴν ἐν βυθῷ τῆς θαλάςσης καταπόντωσιν προμαντεύεται.Ταῦτ’ ἔφασκον καὶ εἰς ἀθυμίαν ἐνέπεσον. Ὁ δ’ Ἀπόκαυκος ἐλθὼν τοῦ μεθοδεῦσαι τὰς σκηνὰς πῶς δεῖ πῆξαι τοῖς ἀρχιτέκτοσιν, μόνος ἔφιππος οὐκ ἄλλου τινὸς συνιππεύοντος πλὴν ἑνὸς δούλου καὶ τούτου πεζοποροῦντος ὡς ἔθος, ἐντὸς δὲ τῆς θύρας τοῦ φρουρίου γενόμενος καὶ τοῦτον οἱ ἐκεῖ κατεχόμενοι ὡς φθορέα κοινὸν καὶ ψυχάρπαγα θεασάμενοι, μίαν τῶν παρατυχόντων σανίδων φλιᾶς ἕνεκα λεπτυνθεῖσαν λαβὼν εἷς τῶν προυχόντων ἐκ γένους Ῥαοὺλ ἀντὶ ξίφους παίει κατὰ κεφαλῆς τὸν Ἀπόκαυκον. Ὁ δὲ κατὰ γῆς ἀπὸ τοῦ ἵππου ὡς ἀπ’ οὐρανοῦ ἄλλος Σατὰν πίπτει. Ὁ δὲ δοῦλος πλέκεται τῷ Ῥαοὺλ καὶ ἄμφω μονομαχοῦντες εἱστήκεσαν. Τούτων δ’ ἀσχολουμένων ἐπὶ τῇ πάλῃ, ἕτερος τῶν ἐγκλείστων πέλεκυν παρὰ τῶν τοῦ τέκτονος χειρῶν ἁρπάσας τὸν χαμαὶ πεσόντα καρατομεῖ καὶ τὴν κεφαλὴν ἐν ἑνὶ μέρει τῶν προμαχώνων ξύλῳ πεπερονημένην προσπήγνυσι. Τοῦτο οὐκ εἰς μικρὰν ἀθυμίαν ἐνέβαλε τοὺς Βυζαντίους σὺν ἅμα τῇ κρατούσῃ καὶ παντὶ τῷ στρατῷ.DUCE
natus, tum plebs Cantacuzenum suspiciebat, quem (καὶ φίλων καὶ γὰρ τὸ πλεῖστον τῆς πόλεως μέρο;
magnificentissimum et in omnes maxime beneficum
experti erant: hac de causa ejusmodi consilium
improbum init: omnes inter se versari familiariterque colloqui intra carceris sepla interdiu permittere,
per noctem vero separatos binos singulos vel etiam
ternos in quibusdam domunculis custodia securioris causa concludere. Jamque consilium peragebatur, asseresque et ligna apparabantur, et fabri
advocati erant, cum illud, qui sub custodia tenebantur, senserunt, inque sui certam ac manifestam perniciem parari cognoverunt: illamque per noctem singulorum separationem, strangulationem aut
in profundum mare demersionem prænuntiare,
hosque sermones dum inter se agitant, animo despondent. Interim Apocaucus fabris ostensurus modum et ordinem, quem teneant in cameris illis exstruendis, nullo comitante equite, sed uno servo,
eoque, ut mos ipsi erat, pedibus sequente venit,
intraque januam carceris ingreditur; quein mox
conspectum, ut communem omnium pestem, vitæque singulorum insidiantem, unus eorum inter
præcipuos ex genere Raoul apprehensa vice gladii
tabula obvia, quæ ad limen statuendum dedolata
erat, invadit, ejusque caput percutit, et Apocaucus
ab equo, velut alius Satan de cœlo, cadit. At Apocauci servus cum Raoul colluctatur, et ambo tanquam in certamine singulari stant: dumque simul
confligunt, incarceratorum alius arrepta de fabri manibus securi, 10 buni jacentis caput abscindit, c
illudque palo infixum in propugnaculi quadam parte depangit. Tantum facinus non parum attonitos
reddidit Byzantinos, imperatricem ipsam, totumque
exercitum; omnes itaque concursu ad palatium promiscue facto ingrediuntur, non tamen citra pugnam
cædemque, sed multa vì facta sibi via: omnesque
trucidarunt, præter sex, qui in subterraneo templi
novi monasterii specu delitescentes salvi evaserunt;
plurimos etiam in medio templo mactaverunt, nec
adytorum, aut altaris majestas et reverentia, ut parceretur ulli, quidquam valuere. Inter eos equidem,
qui tanto periculo erepti sunt, fuit avus meus paternus MICHAEL DUCAS: ipsi porro monachorum
illius monasterii mantis seu cappis induti Constantinopoli aufugerunt, et in oppositam continentem
Asiam transvecti, in regiones orientales alius in
Bithyniam, alius alio discesserunt, avusque meus
Asiam petiit, adivitque Jesæum filium Atenis, et ei,
sibi quæ acciderant, narrat. Eruditus equidem erat,
ὅσον τῆς γερουσίας, ὅσον τὸ συρφετόν ἐσέβετο τὴν
Καντακουζηνὸν ὡς μεγαλοδωρότατον, καὶ εἰς ἅπαντας εὐεργετικώτατον), βουλεύεται βουλὴν πονηράν
τὴν μὲν ἡμέραν ἔχειν· ἀλλήλοις τὸν ὅμιλον, καὶ
συνδιάγειν ἐντὸς τοῦ φρουρίου τοὺς ἅπαντας, τὴν
δὲ νύκτα κατὰ μέρος σὺν δύο, καὶ σὺν τρεῖς ἀσφα
λίζεσθαι ἐν οἰκίσκοις τισί. Τὸ δὲ βουληθὲν εἰς ἔρ
γον ἤγετο, καὶ δὴ σανίδες, καὶ ξύλα, καὶ τέκτονες
παρεσκευάζοντο. ὡς δὲ τὸ πραττόμενον οι φρον
ρούμενοι ἔγνωσαν, εἶπον ἐν αὐτοῖς, Οὐκ ἄλλο τοῦτο
πλὴν προφανής ἡμέτερος Όλεθρος. Η γὰρ ἀπ' ἀλλή
λων διάστασις τὴν νυκτώδη πνιγμονήν, ἢ τὴν ἐν
βυθῷ τῆς θαλάσσης καταπόντωσιν προμαντεύεται.
Ταῦτ' ἔφασκον, καὶ εἰς ἀθυμίαν ἐνέπεσον. Ὁ ἐ
Απόκαυκος ἐλθὼν τοῦ μεθοδεῦσαι τὰς σκηνάς, πῶς
δεῖ πῆξαι τοῖς ἀρχιτέκτοσιν, μόνος ἔφιππος οὐκ
ἄλλου τινὸς συνιππεύοντας πλὴν ἑνὸς δούλων, καὶ
τούτου πεζοποροῦντος ὡς ἔθος· ἐντὸς δὲ τῆς θύρας
τοῦ φρουρίου γενόμενος, καὶ τοῦτον οἱ ἐκεῖ κατεχό
μενοι ὡς φθορέα κοινὸν, καὶ ψυχάρπαγα θεασάμενοι, μίαν τῶν παρατυχόντων [παρατυχουσῶν] σανίδων φλιᾶς ἔνεκα λεπτυνθεῖσαν, λαβὼν εἰς τῶν προϋ
χόντων ἐκ γένους Ραούλ ἀντὶ ξίφους παίει κατά
κεφαλῆς τὸν ᾿Απόκαυκον. Ο δὲ κατὰ γῆς ἀπὸ τοῦ
ἵππου ὡς ἀπ᾿ οὐρανοῦ ἄλλος Σατὰν πίπτει. Ὁ δὲ
δοῦλος πλέκεται τῷ Ραούλ καὶ ἄμφω μονομα
χοῦντε; εἱστήκεσαν. Τούτων δὲ ἀσχολουμένων ἐπὶ τῇ
πάλῃ, ἕτερος τῶν ἐγκλείστων πέλεκυν παρὰ τῶν
τοῦ τέκτονος χειρῶν ἁρπάσας τὸν χαμαὶ πεσόντα
καρατομεῖ, καὶ τὴν κεφαλὴν ἐν ἑνὶ μέρει τῶν
προμαχώνων ξύλω πεπερονημένην προσπήγνυα.
Τοῦτο οὐκ ἐς μικρὰν ἀθυμίαν ἐνέβαλε τους Βυζαν
τίου, σύναμα τῇ κρατούσῃ, καὶ παντὶ τῷ στρατό
ἀλλὰ φύρδην ἅπαντες συνδραμόντες ἐντὸς τοῦ πα
λατίου εἰσῆλθον οὐκ ἀκόπως οὐδ᾽ ἀναιμακτί, ἀλλὰ
μετὰ πολλῆς τῆς βίας, καὶ πάντας κατέσφαξαν
πλὴν ἐξ σωθέντων ἐν τῷ ὑπογείῳ τοῦ ναοῦ τοῦ
νέου· καὶ γὰρ τοὺς πλείονας ἐν μέσῳ τοῦ ναοῦ,
τούτου κατέθυσαν, οὐκ αἰδοῖ, ή φειδοί χρησάμενο.
τῶν ἀδύτων ἕνεκα καὶ τοῦ θυσιαστηρίου, ἐξ ὧν
εἷς ὁ πατρὸς πατὴρ καὶ ἐμὸς πάππος ἐτύγχανε
ΜΙΧΑΗΛ ΔΟΥΚΑΣ· οἳ καὶ ἄμφια ἐνδυθέντες με
ναχῶν τῶν ἐκ τῆς μονῆς ἐξῄεσαν τῆς Κωνσταντ
νου, καὶ τὴν περαίαν διαβάντες εἰς τὰ μέρη τῆς ἕω
διεσπάρησαν, οἱ μὲν εἰς Βιθυνίαν, ἕτερος ἀλλαχού
ὁ δ' ἐμὸς πάππος εἰς Ασίαν, καὶ δὴ ἐντυχών τῷ
Ἐσὲ τῷ υἱῷ τοῦ Ἀτήν, καὶ τὰ κατ' αὐτὸν δια
ποιήσας, καὶ γὰρ ὑπῆρχε παιδείας μεστός, και
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εκ γένους 'Ραούλ. Unde genus duxerit Raulus ille non mihi constat; cujusdam ejusdem nominis mentionem facit Gregoras, lib. vi, ducbus in locis, qui a Muzalone relictain Theodorant, Michaelis
imperatoris ex ejus sorore Eulogia neptem, uxorem
duxit: Γυνὴ δὲ πρότερον τοῦ Μουζάλωνος του πρωτ
τοβεστιαρίου ὕστερον καὶ τοῦ Ραούλ πρωτοβεστια
ρίου καὶ αὐτοῦ γενομένου. Εt infra refert ConstanTinum Porphyrogenitum Rauli filiam uxorem duxisse; Phranzes, lib. 111, c. 23 et 25, Georgii Rauli
viri nobilitate generis eximii meminit, qui num ex
cadem gente ortus fuerit non mihi constat.
ἂν εἰς ὁ πατρὸς πατήρ. Ex hoc loco discimus Historiæ hujus auctorem ex Ducarum antiqua
gente originem paternam duxisse: ex qua imperatores aliquot orti sunt, Constantinus Ducas, Michael, Alexins Murzuphlus dictus, et quartus
Joannes Vatacia cognominatus: si tamen hic es
eadem gente ortus sit; quem Didymotecho oriaudum ex Georgio logotheta didicimus.
Ἀλλὰ φύρδην ἅπαντες συνδραμόντες ἐντὸς τοῦ παλατίου εἰσῆλθον οὐκ ἀκόπως οὐδ’ ἀναιμωτί, ἀλλὰ μετὰ πολλῆς τῆς βίας· καὶ πάντας κατέσφαξαν πλὴν ἓξ σωθέντων ἐν τῷ ὑπογαίῳ τοῦ ναοῦ τῆς Νέας· καὶ γὰρ τοὺς πλείονας ἐν μέσῳ τοῦ ναοῦ τούτου κατέθυσαν οὐκ αἰδοῖ ἢ φειδοῖ χρησάμενοι τῶν ἀδύτων ἕνεκα καὶ τοῦ θυσιαστηρίου. Ἐξ ὧν εἷς ὁ πρὸς πατρὸς ἐμὸς πάππος ἐτύγχανεν· Μιχαὴλ Δούκας. Οἱ καὶ ἄμφια ἐνδυθέντες μοναχῶν τῶν ἐκ τῆς μονῆς ἐξῄεσαν τῆς Κωνσταντίνου καὶ τὴν περαίαν διαβάντες εἰς τὰ μέρη τῆς ἕω διεσπάρησαν, οἱ μὲν εἰς Βιθυνίαν, ἕτερος ἀλλαχοῦ, ὁ δ’ ἐμὸς πάππος εἰς Ἀσίαν. Καὶ δὴ ἐντυχὼν τῷ Ἐσέ, τῷ υἱῷ τοῦ Ἀτήν, καὶ τὰ κατ’ αὐτὸν δῆλα ποιήσας,καὶ γὰρ ὑπῆρχε παιδείας μεστὸς καὶ πάσης ἄλλης τῆς ἔξω σοφίας ἀνάπλεος καὶ ἰατρικῆς τέχνης οὐκ ἄμοιρος, γένει τε καταγόμενος τῶν ἀνέκαθεν Δούκων κἀκ τῆς αὐτῆς σειρᾶς· χρυσόκοσμος κρίκος,δεξιοῦται τοῦτον ὁ τύραννος καὶ προνοεῖ καὶ φιλοτιμεῖται τὸν ἄνδρα σιτηρεσίοις παντοίοις καὶ εὐεργεσίαις ἀμείψας καὶ τοῦτον ἐν Ἐφέσῳ καθίστησιν.DUCE
natus, tum plebs Cantacuzenum suspiciebat, quem (καὶ φίλων καὶ γὰρ τὸ πλεῖστον τῆς πόλεως μέρο;
magnificentissimum et in omnes maxime beneficum
experti erant: hac de causa ejusmodi consilium
improbum init: omnes inter se versari familiariterque colloqui intra carceris sepla interdiu permittere,
per noctem vero separatos binos singulos vel etiam
ternos in quibusdam domunculis custodia securioris causa concludere. Jamque consilium peragebatur, asseresque et ligna apparabantur, et fabri
advocati erant, cum illud, qui sub custodia tenebantur, senserunt, inque sui certam ac manifestam perniciem parari cognoverunt: illamque per noctem singulorum separationem, strangulationem aut
in profundum mare demersionem prænuntiare,
hosque sermones dum inter se agitant, animo despondent. Interim Apocaucus fabris ostensurus modum et ordinem, quem teneant in cameris illis exstruendis, nullo comitante equite, sed uno servo,
eoque, ut mos ipsi erat, pedibus sequente venit,
intraque januam carceris ingreditur; quein mox
conspectum, ut communem omnium pestem, vitæque singulorum insidiantem, unus eorum inter
præcipuos ex genere Raoul apprehensa vice gladii
tabula obvia, quæ ad limen statuendum dedolata
erat, invadit, ejusque caput percutit, et Apocaucus
ab equo, velut alius Satan de cœlo, cadit. At Apocauci servus cum Raoul colluctatur, et ambo tanquam in certamine singulari stant: dumque simul
confligunt, incarceratorum alius arrepta de fabri manibus securi, 10 buni jacentis caput abscindit, c
illudque palo infixum in propugnaculi quadam parte depangit. Tantum facinus non parum attonitos
reddidit Byzantinos, imperatricem ipsam, totumque
exercitum; omnes itaque concursu ad palatium promiscue facto ingrediuntur, non tamen citra pugnam
cædemque, sed multa vì facta sibi via: omnesque
trucidarunt, præter sex, qui in subterraneo templi
novi monasterii specu delitescentes salvi evaserunt;
plurimos etiam in medio templo mactaverunt, nec
adytorum, aut altaris majestas et reverentia, ut parceretur ulli, quidquam valuere. Inter eos equidem,
qui tanto periculo erepti sunt, fuit avus meus paternus MICHAEL DUCAS: ipsi porro monachorum
illius monasterii mantis seu cappis induti Constantinopoli aufugerunt, et in oppositam continentem
Asiam transvecti, in regiones orientales alius in
Bithyniam, alius alio discesserunt, avusque meus
Asiam petiit, adivitque Jesæum filium Atenis, et ei,
sibi quæ acciderant, narrat. Eruditus equidem erat,
ὅσον τῆς γερουσίας, ὅσον τὸ συρφετόν ἐσέβετο τὴν
Καντακουζηνὸν ὡς μεγαλοδωρότατον, καὶ εἰς ἅπαντας εὐεργετικώτατον), βουλεύεται βουλὴν πονηράν
τὴν μὲν ἡμέραν ἔχειν· ἀλλήλοις τὸν ὅμιλον, καὶ
συνδιάγειν ἐντὸς τοῦ φρουρίου τοὺς ἅπαντας, τὴν
δὲ νύκτα κατὰ μέρος σὺν δύο, καὶ σὺν τρεῖς ἀσφα
λίζεσθαι ἐν οἰκίσκοις τισί. Τὸ δὲ βουληθὲν εἰς ἔρ
γον ἤγετο, καὶ δὴ σανίδες, καὶ ξύλα, καὶ τέκτονες
παρεσκευάζοντο. ὡς δὲ τὸ πραττόμενον οι φρον
ρούμενοι ἔγνωσαν, εἶπον ἐν αὐτοῖς, Οὐκ ἄλλο τοῦτο
πλὴν προφανής ἡμέτερος Όλεθρος. Η γὰρ ἀπ' ἀλλή
λων διάστασις τὴν νυκτώδη πνιγμονήν, ἢ τὴν ἐν
βυθῷ τῆς θαλάσσης καταπόντωσιν προμαντεύεται.
Ταῦτ' ἔφασκον, καὶ εἰς ἀθυμίαν ἐνέπεσον. Ὁ ἐ
Απόκαυκος ἐλθὼν τοῦ μεθοδεῦσαι τὰς σκηνάς, πῶς
δεῖ πῆξαι τοῖς ἀρχιτέκτοσιν, μόνος ἔφιππος οὐκ
ἄλλου τινὸς συνιππεύοντας πλὴν ἑνὸς δούλων, καὶ
τούτου πεζοποροῦντος ὡς ἔθος· ἐντὸς δὲ τῆς θύρας
τοῦ φρουρίου γενόμενος, καὶ τοῦτον οἱ ἐκεῖ κατεχό
μενοι ὡς φθορέα κοινὸν, καὶ ψυχάρπαγα θεασάμενοι, μίαν τῶν παρατυχόντων [παρατυχουσῶν] σανίδων φλιᾶς ἔνεκα λεπτυνθεῖσαν, λαβὼν εἰς τῶν προϋ
χόντων ἐκ γένους Ραούλ ἀντὶ ξίφους παίει κατά
κεφαλῆς τὸν ᾿Απόκαυκον. Ο δὲ κατὰ γῆς ἀπὸ τοῦ
ἵππου ὡς ἀπ᾿ οὐρανοῦ ἄλλος Σατὰν πίπτει. Ὁ δὲ
δοῦλος πλέκεται τῷ Ραούλ καὶ ἄμφω μονομα
χοῦντε; εἱστήκεσαν. Τούτων δὲ ἀσχολουμένων ἐπὶ τῇ
πάλῃ, ἕτερος τῶν ἐγκλείστων πέλεκυν παρὰ τῶν
τοῦ τέκτονος χειρῶν ἁρπάσας τὸν χαμαὶ πεσόντα
καρατομεῖ, καὶ τὴν κεφαλὴν ἐν ἑνὶ μέρει τῶν
προμαχώνων ξύλω πεπερονημένην προσπήγνυα.
Τοῦτο οὐκ ἐς μικρὰν ἀθυμίαν ἐνέβαλε τους Βυζαν
τίου, σύναμα τῇ κρατούσῃ, καὶ παντὶ τῷ στρατό
ἀλλὰ φύρδην ἅπαντες συνδραμόντες ἐντὸς τοῦ πα
λατίου εἰσῆλθον οὐκ ἀκόπως οὐδ᾽ ἀναιμακτί, ἀλλὰ
μετὰ πολλῆς τῆς βίας, καὶ πάντας κατέσφαξαν
πλὴν ἐξ σωθέντων ἐν τῷ ὑπογείῳ τοῦ ναοῦ τοῦ
νέου· καὶ γὰρ τοὺς πλείονας ἐν μέσῳ τοῦ ναοῦ,
τούτου κατέθυσαν, οὐκ αἰδοῖ, ή φειδοί χρησάμενο.
τῶν ἀδύτων ἕνεκα καὶ τοῦ θυσιαστηρίου, ἐξ ὧν
εἷς ὁ πατρὸς πατὴρ καὶ ἐμὸς πάππος ἐτύγχανε
ΜΙΧΑΗΛ ΔΟΥΚΑΣ· οἳ καὶ ἄμφια ἐνδυθέντες με
ναχῶν τῶν ἐκ τῆς μονῆς ἐξῄεσαν τῆς Κωνσταντ
νου, καὶ τὴν περαίαν διαβάντες εἰς τὰ μέρη τῆς ἕω
διεσπάρησαν, οἱ μὲν εἰς Βιθυνίαν, ἕτερος ἀλλαχού
ὁ δ' ἐμὸς πάππος εἰς Ασίαν, καὶ δὴ ἐντυχών τῷ
Ἐσὲ τῷ υἱῷ τοῦ Ἀτήν, καὶ τὰ κατ' αὐτὸν δια
ποιήσας, καὶ γὰρ ὑπῆρχε παιδείας μεστός, και
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εκ γένους 'Ραούλ. Unde genus duxerit Raulus ille non mihi constat; cujusdam ejusdem nominis mentionem facit Gregoras, lib. vi, ducbus in locis, qui a Muzalone relictain Theodorant, Michaelis
imperatoris ex ejus sorore Eulogia neptem, uxorem
duxit: Γυνὴ δὲ πρότερον τοῦ Μουζάλωνος του πρωτ
τοβεστιαρίου ὕστερον καὶ τοῦ Ραούλ πρωτοβεστια
ρίου καὶ αὐτοῦ γενομένου. Εt infra refert ConstanTinum Porphyrogenitum Rauli filiam uxorem duxisse; Phranzes, lib. 111, c. 23 et 25, Georgii Rauli
viri nobilitate generis eximii meminit, qui num ex
cadem gente ortus fuerit non mihi constat.
ἂν εἰς ὁ πατρὸς πατήρ. Ex hoc loco discimus Historiæ hujus auctorem ex Ducarum antiqua
gente originem paternam duxisse: ex qua imperatores aliquot orti sunt, Constantinus Ducas, Michael, Alexins Murzuphlus dictus, et quartus
Joannes Vatacia cognominatus: si tamen hic es
eadem gente ortus sit; quem Didymotecho oriaudum ex Georgio logotheta didicimus.
PG 157:777Καὶ τὴν μετοικίαν ὡς πατρίδα ἐνηγκαλίσατο καὶ τὸν ἀλλογενῆ καὶ βάρβαρον ὡς θεόστεπτον ἔσεβε καὶ ἐτίμα, εἰς νοῦν λαμβάνων τὰς ἀτασθαλίας τῶν Ῥωμαίων καὶ προβλέπων, ὡς ὅτι ἐν ὀλίγῳ πάντα τὰ τῆς Θρᾴκης καὶ μέχρι Δανούβεως ὑπὸ χεῖρας τῶν Τούρκων πεσοῦνται καὶ αὐτοκράτορες φανήσονται ὡς ἐν ὀλίγῳ, καθὼς καὶ πρὸ ὀλίγου ἐν Φρυγίᾳ τε καὶ Ἀσίᾳ καὶ τῶν ἐπέκεινα ἐγένοντο, Θεοῦ παραχωροῦντος διὰ τὰς ἀνομίας τῶν τότε πολιτευομένων Ῥωμαίων καὶ ἡμετέρων ἀποπάππων. Ὁ γὰρ Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνός, ὃν καὶ φθάσας ὁ λόγος ἐδήλωσεν, μαθὼν τὴν γεγονῶσαν εἰς τοὺς αὐτοῦ συγγενεῖς τε καὶ φίλους ἄδικον σφαγήν, καί τινες ἐκ τῆς πόλεως εἰς αὐτὸν ἀφικόμενοι οὐκ ὀλίγοι τὸν ἀριθμόν, προσγενεῖς ὄντες αὐτῷ καὶ τῶν φονευθέντων καθ’ αἷμα καὶ ἐξ ἀγχιστείας πλείονες, μελανειμονοῦντες παρέστησαν τῷ Καντακουζηνῷ, κλαίοντες καὶ ὀλοφυρόμενοι καὶ καταβοῶντες αὐτοῦ, ὡς· Ἕνεκα σοῦ θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν καὶ τοὺς ἡμετέρους ἀπεβαλόμεθα καὶ τὸ ἄνθος τῶν Ῥωμαίων κατεμαράνθη καὶ ὄλωλεν·πάσης τῆς ἄλλης ἔξω σοφίας ἀνάπλεως, καὶ ἱατρι- et scientiarum liberaliumque artium peritissimus,
κῆς τέχνης οὐκ ἄμοιρος, γένει το καταγόμενος τῶν
ἀνέκαθεν Δουκῶν κἀκ τῆς αὐτῆς σειρᾶς χρυσόκο
σμος κρίκος. Δεξιοῦται τοῦτον ὁ τύραννος, καὶ προνιεῖ, καὶ φιλοτιμεῖται τὸν ἄνδρα σιτηρεσίοις παν
τοίοις καὶ εὐεργεσίαις ἀμείψας, καὶ τοῦτον ἐν
Ἐφέσῳ καθίστησι, καὶ τὴν μετοικίαν ὡς πατρίδα
ἐνηγκαλέσατο. Καὶ τὸν ἀλλογενῆ καὶ βάρβαρον ὡς
θεόστεπτον ἐσεῖς καὶ ἐτίμα, εἰς νοῦν λαμβάνων τὰς
ἀτασθαλίας τῶν Ῥωμαίων, καὶ προβλέπων ὡς ὅτι
ἐν ὀλίγῳ πάντα τὰ τῆς Θράκης, καὶ μέχρι Δανούς
σεως, ὑπὸ χεῖρας τῶν Τούρκων πεσοῦνται, καὶ αὐτ
τοκράτορες φανήσονται ὡς ἐν ὀλίγῳ, καθὼς καὶ
πρὸς ὀλίγον ἐν Φρυγία τε καὶ 'Ασίᾳ, καὶ τῶν ἐπέκεινα
ἐγένοντο, θεοῦ παραχωροῦντος διὰ τὰς ἁμαρτίας τῶν
τότε πολιτευομένων Ρωμαίων, καὶ ἡμετέρων ἀποπάππων.
medicæ artis non ignarus, genus ducens ab antiquis.
illis Ducis, inque prosapia ista veluti caten: 2:11.12 -
lus aureus splendebat. Hune ergo honorifice excepit tyrannus, providitque ut cuncta necessaria coni -
meatusque rerum omnium ei præberentur, benes
fciisque cumulato Ephesum habitandam concessit:
quæ sedes peregrine æque ac patria grate ipsi
ac charæ fuerunt; barbarum vero et alienigena:
non aliter quam divina providentia constitutum
régen veneratione ac cultu prosecutus est, réputans
Romæorum scelera, prævidensque brevi Thraciamu
universam cæteṛasque ad Danubium pertinentes regiones Turcos invasuros, et subacturos: ut paula
ante Phrygiam, Asiam ulterioresque provincias de1 bellarant, ita annuente Deo, et peccata Romanorum
tunc viventium majcrumque nostrorum indicante.
CAPUT VI.
Cantacuzenas calceos purpureos induit, imperator salutatur et ad Serviæ Cralem fugit, et cum eo fœdus percutit
Joannes itaque Cantacuzenus in superioribus sæpius dictus audita amicorum ac consanguineorum
tam inique patrata cæde [vehementer perculsus est]
conspectisque non paucis sanguine et affinitate μο
ximis, tam sibi, quam occisis, qui pullati urbe relicta ad euin transierunt, 11 ejulatibusque ac singultibus mistas querelas in cum jactarunt, se suosque propter illum quotidie trucilari, Romæo: umΟ γάρ Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνός, ἂν καὶ φθά
τας ὁ λόγος ἐδήλωσε, μαθὼν τὴν γεγονυίαν εἰς τοὺς
αὐτοῦ συγγενεῖς τε καὶ φίλους ἄδικον σφαγήν, και
τινες ἐκ τῆς πόλεως εἰς αὐτὸν ἀφικόμενοι οὐκ ὀλίγο:
τὸν ἀριθμὸν, προςγενεῖς ὄντες αὐτοῦ καὶ τῶν φονευ
θέντων καθ' αἷμα, καὶ ἐξ ἀγχιστείας πλείονες
μελανειμονοῦντες παρέστησαν τῷ Καντακουζηνῷ
κλαίοντες, καὶ ἀλοφυρόμενοι, καὶ καταβοῶντες αὐτ
τοῦ, ὡς "Ενεκά σου θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν, que foreın cædibus convulsum radicitus languesceκαὶ τοὺς ἡμετέρους ἀπεβαλλόμεθα, καὶ τὸ ἄνθος
τῶν Ρωμαίων κατεμαράνθη, καὶ ἔλωλεν· ἡ βασιλεία ἐν χερσὶ γυναικείαις κερκίδος δίκην παρακλώ
θευσα καὶ παρατρακτοῦσε τὴν αλουργίδα, ἡ ἀρχὴ
ἐν ὑπομαζίῳ βρέφει, μόλις τὸν νοῦν καὶ τὴν γλῶττὴν ἐν παιγνίοις καὶ ψελλίσματι ἐνεργεῖν δυνα
μένω. Η δυναστεία ἐν ἀγοραίοις καὶ μηδαμινοίς
ἀνδράσι. Πείσθητι τῶν ῥημάτων ἡμῶν, καὶ ἀν
τιλαβοῦ τὴν ἡγεμονίαν, καὶ περίζωσε την ρομα
φαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, καὶ ἔντεινε, καὶ
κατευοδοῦ, καὶ βασίλευς ἕνεκεν ἀληθείας, καὶ
πραότητος, καὶ δικαισούνης. Τότε ο Καντακο
ζηνός ἀναλογισάμενος τὰς ἐπαναστάσεις τῆς
re, imperii sceptrum ſeminæ manibus tractari, in
iisque transformatum in radium textorium, colo fusoque ad litis, texendis purpuris inservire, dignitatem imperialem infanti adhuc lactenti innixam, qui
crepundia vix dignoscat et lingua balbutiente eorum
nomina vix proloquatur, magistratus forensis torbæ homines vilesque obtinere. Crede, inquiunt, verbis nostris, imperiique fasces sume, accinge gladium
super femur tuum, intende, procede el regna prope
ter veritatem, mansuetudinem et justitiam. Cantaeuzenus, animo tum revolvens ab imperatrice et scnatu invidia exagitatis adversum se præter rationem excitatas lurbas, insiliisque se petitum, RoIsmaelis Bullialdi notæ.
eumque imperatorem appellavit. Nicetas Choniates in
Annalibus duobus locis: primo cum Alexius Comicms Joannem filium suum successorem designat,
Ερυθροῦ τέ οἱ πεδίλου μετεδεδώκει καὶ βασιλέα έδε
δώκει ἀναγορεύεσθαι. Crepidas purpureus ei concessil, imperatoremque appellavit: et tomo de Theo.
doro Lascari, Τὸ ἐρυθρὸν πέδιλον ὑποδύεται, καὶ
βασιλεύς Ρωμαίων ὑφ᾽ ὅλων τῶν ἑῴων ἀναγορεύ
έτα: Calceos purpureos induit, et Romanorum imperator ab Orientalibus omnibus proclamatur. Gregoras etiam libro tertio de Palæologorum generis
splendore disserens, et de contracta affinitate ab
Alexio Angelo imperatore cum Palæologo Alexio,
cui Irenem primogenitain filian despondit, eamque
imperio destinavit: ὓς ἐπειδὴ γονῆς ἄρρενος αὐτὸς
οὐκ ηὐμείρει ταύτην ἐρυθροῖς ὑποδεδέσθαι κρηπίς:
προσετετάχει· ἵνα εἴη αυτή τε, καὶ ὁ ταύτῃ συζευ
χρησόμενος τῆς βασιλείας διάδοχος. Qui Alexiuy
Quæ hoc capite Duras enarrat, videntur po- ter Basilmo) purpureos calcios, et intuere pracipit.
lius ante Apocauci mortem, quam postea accidisse:
anno nempe 6850 (Christi 1542), quo tempores
Joannes imper.utor Paleologus annos 40 natus era
cui ætati impuberi conveniunt verba illa pyh
ανυπομαζίῳ, etc.; post mortem enim Apocauci
non longo tempore CPolim ingressus est Joan.
Cantacuzenus anno 6855 [Christi 1547], quo tempore Pal:rologus annos fire 15. natus erat, nec
amplius lactens balbutiensque appellari poterat.
Τότε ὁ Καντακουζηνός. Mortatu suorum
amicorum imperatoria ornamenta induit Cautacăzenus, crepidas sericas coccinei seu purpurei coloris, quae insignia fuerunt ab impp. Costantinopolitanis usurpata. Zonaras tom. i, de Basilino
quodam remige imperatoriæ triremis Michaelis
Theodore filii mentionem faciendo, Εδίδου αὐτῷ τὰ
φοινικόχροα πέδιλα, καὶ προσέταττεν ὑποδήσασθαι
καὶ βασιλέα ἀνεῖπε. Dedit ei (id est Michael imperaPATROL.GR CLVII.
ἡ βασιλεία ἐν χερσὶ γυναικείαις κερκίδος δίκην παρακλώθουσα καὶ παρατρακτοῦσα τὴν ἁλουργίδα, ἡ ἀρχὴ ἐν ὑπομαζίῳ βρέφει μόλις τὸν νοῦν καὶ τὴν γλῶτταν ἐν παιγνίοις καὶ ψελλίσμασιν ἐνεργεῖν δυναμένῳ, ἡ δυναστεία ἐν ἀγοραίοις καὶ μηδαμινοῖς ἀνδράσι, πείσθητι τῶν ῥημάτων ἡμῶν καὶ ἀντιλαβοῦ τὴν ἡγεμονίαν καὶ περίζωσαι τὴν ῥωμφαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου καὶ ἔντεινε καὶ κατευοδοῦ καὶ βασίλευε ἕνεκεν ἀληθείας καὶ πραότητος καὶ δικαιοσύνης. Τότε ὁ Καντακουζηνὸς ἀναλογισάμενος τὰς ἐπαναστάσεις τῆς βασιλίδος καὶ τῆς συγκλήτου, φθόνῳ φερόμενοι κατ’ αὐτοῦ ἄνευ τινὸς εὐλόγου αἰτίας καὶ τῆς τυχούσης ἐπιβουλῆς, συνυπακούει τοῖς Ῥωμαίοις καὶ ἀμφιέννυται τὰ κόκκινα καὶ τὰ σηρικὰ πέδιλα καὶ βασιλεὺς παρὰ τοῦ στρατοῦ ἀναγορεύεται·πάσης τῆς ἄλλης ἔξω σοφίας ἀνάπλεως, καὶ ἱατρι- et scientiarum liberaliumque artium peritissimus,
κῆς τέχνης οὐκ ἄμοιρος, γένει το καταγόμενος τῶν
ἀνέκαθεν Δουκῶν κἀκ τῆς αὐτῆς σειρᾶς χρυσόκο
σμος κρίκος. Δεξιοῦται τοῦτον ὁ τύραννος, καὶ προνιεῖ, καὶ φιλοτιμεῖται τὸν ἄνδρα σιτηρεσίοις παν
τοίοις καὶ εὐεργεσίαις ἀμείψας, καὶ τοῦτον ἐν
Ἐφέσῳ καθίστησι, καὶ τὴν μετοικίαν ὡς πατρίδα
ἐνηγκαλέσατο. Καὶ τὸν ἀλλογενῆ καὶ βάρβαρον ὡς
θεόστεπτον ἐσεῖς καὶ ἐτίμα, εἰς νοῦν λαμβάνων τὰς
ἀτασθαλίας τῶν Ῥωμαίων, καὶ προβλέπων ὡς ὅτι
ἐν ὀλίγῳ πάντα τὰ τῆς Θράκης, καὶ μέχρι Δανούς
σεως, ὑπὸ χεῖρας τῶν Τούρκων πεσοῦνται, καὶ αὐτ
τοκράτορες φανήσονται ὡς ἐν ὀλίγῳ, καθὼς καὶ
πρὸς ὀλίγον ἐν Φρυγία τε καὶ 'Ασίᾳ, καὶ τῶν ἐπέκεινα
ἐγένοντο, θεοῦ παραχωροῦντος διὰ τὰς ἁμαρτίας τῶν
τότε πολιτευομένων Ρωμαίων, καὶ ἡμετέρων ἀποπάππων.
medicæ artis non ignarus, genus ducens ab antiquis.
illis Ducis, inque prosapia ista veluti caten: 2:11.12 -
lus aureus splendebat. Hune ergo honorifice excepit tyrannus, providitque ut cuncta necessaria coni -
meatusque rerum omnium ei præberentur, benes
fciisque cumulato Ephesum habitandam concessit:
quæ sedes peregrine æque ac patria grate ipsi
ac charæ fuerunt; barbarum vero et alienigena:
non aliter quam divina providentia constitutum
régen veneratione ac cultu prosecutus est, réputans
Romæorum scelera, prævidensque brevi Thraciamu
universam cæteṛasque ad Danubium pertinentes regiones Turcos invasuros, et subacturos: ut paula
ante Phrygiam, Asiam ulterioresque provincias de1 bellarant, ita annuente Deo, et peccata Romanorum
tunc viventium majcrumque nostrorum indicante.
CAPUT VI.
Cantacuzenas calceos purpureos induit, imperator salutatur et ad Serviæ Cralem fugit, et cum eo fœdus percutit
Joannes itaque Cantacuzenus in superioribus sæpius dictus audita amicorum ac consanguineorum
tam inique patrata cæde [vehementer perculsus est]
conspectisque non paucis sanguine et affinitate μο
ximis, tam sibi, quam occisis, qui pullati urbe relicta ad euin transierunt, 11 ejulatibusque ac singultibus mistas querelas in cum jactarunt, se suosque propter illum quotidie trucilari, Romæo: umΟ γάρ Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνός, ἂν καὶ φθά
τας ὁ λόγος ἐδήλωσε, μαθὼν τὴν γεγονυίαν εἰς τοὺς
αὐτοῦ συγγενεῖς τε καὶ φίλους ἄδικον σφαγήν, και
τινες ἐκ τῆς πόλεως εἰς αὐτὸν ἀφικόμενοι οὐκ ὀλίγο:
τὸν ἀριθμὸν, προςγενεῖς ὄντες αὐτοῦ καὶ τῶν φονευ
θέντων καθ' αἷμα, καὶ ἐξ ἀγχιστείας πλείονες
μελανειμονοῦντες παρέστησαν τῷ Καντακουζηνῷ
κλαίοντες, καὶ ἀλοφυρόμενοι, καὶ καταβοῶντες αὐτ
τοῦ, ὡς "Ενεκά σου θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν, que foreın cædibus convulsum radicitus languesceκαὶ τοὺς ἡμετέρους ἀπεβαλλόμεθα, καὶ τὸ ἄνθος
τῶν Ρωμαίων κατεμαράνθη, καὶ ἔλωλεν· ἡ βασιλεία ἐν χερσὶ γυναικείαις κερκίδος δίκην παρακλώ
θευσα καὶ παρατρακτοῦσε τὴν αλουργίδα, ἡ ἀρχὴ
ἐν ὑπομαζίῳ βρέφει, μόλις τὸν νοῦν καὶ τὴν γλῶττὴν ἐν παιγνίοις καὶ ψελλίσματι ἐνεργεῖν δυνα
μένω. Η δυναστεία ἐν ἀγοραίοις καὶ μηδαμινοίς
ἀνδράσι. Πείσθητι τῶν ῥημάτων ἡμῶν, καὶ ἀν
τιλαβοῦ τὴν ἡγεμονίαν, καὶ περίζωσε την ρομα
φαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, καὶ ἔντεινε, καὶ
κατευοδοῦ, καὶ βασίλευς ἕνεκεν ἀληθείας, καὶ
πραότητος, καὶ δικαισούνης. Τότε ο Καντακο
ζηνός ἀναλογισάμενος τὰς ἐπαναστάσεις τῆς
re, imperii sceptrum ſeminæ manibus tractari, in
iisque transformatum in radium textorium, colo fusoque ad litis, texendis purpuris inservire, dignitatem imperialem infanti adhuc lactenti innixam, qui
crepundia vix dignoscat et lingua balbutiente eorum
nomina vix proloquatur, magistratus forensis torbæ homines vilesque obtinere. Crede, inquiunt, verbis nostris, imperiique fasces sume, accinge gladium
super femur tuum, intende, procede el regna prope
ter veritatem, mansuetudinem et justitiam. Cantaeuzenus, animo tum revolvens ab imperatrice et scnatu invidia exagitatis adversum se præter rationem excitatas lurbas, insiliisque se petitum, RoIsmaelis Bullialdi notæ.
eumque imperatorem appellavit. Nicetas Choniates in
Annalibus duobus locis: primo cum Alexius Comicms Joannem filium suum successorem designat,
Ερυθροῦ τέ οἱ πεδίλου μετεδεδώκει καὶ βασιλέα έδε
δώκει ἀναγορεύεσθαι. Crepidas purpureus ei concessil, imperatoremque appellavit: et tomo de Theo.
doro Lascari, Τὸ ἐρυθρὸν πέδιλον ὑποδύεται, καὶ
βασιλεύς Ρωμαίων ὑφ᾽ ὅλων τῶν ἑῴων ἀναγορεύ
έτα: Calceos purpureos induit, et Romanorum imperator ab Orientalibus omnibus proclamatur. Gregoras etiam libro tertio de Palæologorum generis
splendore disserens, et de contracta affinitate ab
Alexio Angelo imperatore cum Palæologo Alexio,
cui Irenem primogenitain filian despondit, eamque
imperio destinavit: ὓς ἐπειδὴ γονῆς ἄρρενος αὐτὸς
οὐκ ηὐμείρει ταύτην ἐρυθροῖς ὑποδεδέσθαι κρηπίς:
προσετετάχει· ἵνα εἴη αυτή τε, καὶ ὁ ταύτῃ συζευ
χρησόμενος τῆς βασιλείας διάδοχος. Qui Alexiuy
Quæ hoc capite Duras enarrat, videntur po- ter Basilmo) purpureos calcios, et intuere pracipit.
lius ante Apocauci mortem, quam postea accidisse:
anno nempe 6850 (Christi 1542), quo tempores
Joannes imper.utor Paleologus annos 40 natus era
cui ætati impuberi conveniunt verba illa pyh
ανυπομαζίῳ, etc.; post mortem enim Apocauci
non longo tempore CPolim ingressus est Joan.
Cantacuzenus anno 6855 [Christi 1547], quo tempore Pal:rologus annos fire 15. natus erat, nec
amplius lactens balbutiensque appellari poterat.
Τότε ὁ Καντακουζηνός. Mortatu suorum
amicorum imperatoria ornamenta induit Cautacăzenus, crepidas sericas coccinei seu purpurei coloris, quae insignia fuerunt ab impp. Costantinopolitanis usurpata. Zonaras tom. i, de Basilino
quodam remige imperatoriæ triremis Michaelis
Theodore filii mentionem faciendo, Εδίδου αὐτῷ τὰ
φοινικόχροα πέδιλα, καὶ προσέταττεν ὑποδήσασθαι
καὶ βασιλέα ἀνεῖπε. Dedit ei (id est Michael imperaPATROL.GR CLVII.
οἶμαι τοῦ Θεοῦ εἰς τοῦτο σκληρύναντος τὴν καρδίαν αὐτοῦ τοῦ διχοστατῆσαι τὴν βασιλείαν Ῥωμαίων καὶ διὰ μέσου τούτων εἰσάξαι τοὺς Τούρκους τοῦ καταφθεῖραι πᾶσαν γῆν Ῥωμαίων τὴν ὑπὸ χεῖρα καὶ οὐ μόνον Ῥωμαίων, ἀλλὰ καὶ Τριβαλλῶν καὶ Μυσῶν καὶ Ἀλβανιτῶν καὶ παντὸς ἄλλου δυτικοῦ ἔθνους κρίμασιν, οἷς οἶδεν ὁ ἀκοίμητος ὀφθαλμός, τὰ μὲν ἄλλα γένη τιμωρῶν διὰ τὰς συνεχεῖς ἀντάρσεις κατὰ Ῥωμαίων, τοὺς δὲ Ῥωμαίους διὰ τοὺς φρικωδεστάτους ὅρκους καὶ ἀφορισμοὺς ἀφορήτους, οὓς ἔφερον κατὰ κεφαλῆς αὐτῶν, ὀμνύντες καὶ ἐξομνύντες τοῦ φυλάξαι τὴν βασιλείαν τῷ υἱῷ τοῦ Λάσκαρι καὶ μηδ’ ὅλως συνομαρτεῖν καὶ συνανταίρειν τῷ Παλαιολόγῳ πρὸς ἀποστασίαν, ἀντιστρόφως δὲ πάλιν ἀντομνύντες, ὥς τ’ ἔχειν καὶ στέργειν βασιλέα τῶν Ῥωμαίων τὸν Παλαιολόγον, ἀποτυφλώσαντες πρῶτον Ἰωάννην τὸν Λάσκαριν καὶ ἀναθέματι καθυπαχθέντες αὐτοὶ καθ’ ἑαυτῶν ὡς οἱ Ἰουδαῖοι ἐν τῷ καιρῷ τοῦ δεσποτικοῦ πάθους ἐπισπάσαντες τὴν ἀράν· οἱ καὶ ἄρδην ἀπώλοντο, ὡς παρακατιὼν ὁ λόγος δηλώσει, τὴν ταυτοπάθειαν τῶν Ἰουδαίων κατακριθέντες ζηλωταὶ τῶν παρανομιῶν γενόμενοι.πάσης τῆς ἄλλης ἔξω σοφίας ἀνάπλεως, καὶ ἱατρι- et scientiarum liberaliumque artium peritissimus,
κῆς τέχνης οὐκ ἄμοιρος, γένει το καταγόμενος τῶν
ἀνέκαθεν Δουκῶν κἀκ τῆς αὐτῆς σειρᾶς χρυσόκο
σμος κρίκος. Δεξιοῦται τοῦτον ὁ τύραννος, καὶ προνιεῖ, καὶ φιλοτιμεῖται τὸν ἄνδρα σιτηρεσίοις παν
τοίοις καὶ εὐεργεσίαις ἀμείψας, καὶ τοῦτον ἐν
Ἐφέσῳ καθίστησι, καὶ τὴν μετοικίαν ὡς πατρίδα
ἐνηγκαλέσατο. Καὶ τὸν ἀλλογενῆ καὶ βάρβαρον ὡς
θεόστεπτον ἐσεῖς καὶ ἐτίμα, εἰς νοῦν λαμβάνων τὰς
ἀτασθαλίας τῶν Ῥωμαίων, καὶ προβλέπων ὡς ὅτι
ἐν ὀλίγῳ πάντα τὰ τῆς Θράκης, καὶ μέχρι Δανούς
σεως, ὑπὸ χεῖρας τῶν Τούρκων πεσοῦνται, καὶ αὐτ
τοκράτορες φανήσονται ὡς ἐν ὀλίγῳ, καθὼς καὶ
πρὸς ὀλίγον ἐν Φρυγία τε καὶ 'Ασίᾳ, καὶ τῶν ἐπέκεινα
ἐγένοντο, θεοῦ παραχωροῦντος διὰ τὰς ἁμαρτίας τῶν
τότε πολιτευομένων Ρωμαίων, καὶ ἡμετέρων ἀποπάππων.
medicæ artis non ignarus, genus ducens ab antiquis.
illis Ducis, inque prosapia ista veluti caten: 2:11.12 -
lus aureus splendebat. Hune ergo honorifice excepit tyrannus, providitque ut cuncta necessaria coni -
meatusque rerum omnium ei præberentur, benes
fciisque cumulato Ephesum habitandam concessit:
quæ sedes peregrine æque ac patria grate ipsi
ac charæ fuerunt; barbarum vero et alienigena:
non aliter quam divina providentia constitutum
régen veneratione ac cultu prosecutus est, réputans
Romæorum scelera, prævidensque brevi Thraciamu
universam cæteṛasque ad Danubium pertinentes regiones Turcos invasuros, et subacturos: ut paula
ante Phrygiam, Asiam ulterioresque provincias de1 bellarant, ita annuente Deo, et peccata Romanorum
tunc viventium majcrumque nostrorum indicante.
CAPUT VI.
Cantacuzenas calceos purpureos induit, imperator salutatur et ad Serviæ Cralem fugit, et cum eo fœdus percutit
Joannes itaque Cantacuzenus in superioribus sæpius dictus audita amicorum ac consanguineorum
tam inique patrata cæde [vehementer perculsus est]
conspectisque non paucis sanguine et affinitate μο
ximis, tam sibi, quam occisis, qui pullati urbe relicta ad euin transierunt, 11 ejulatibusque ac singultibus mistas querelas in cum jactarunt, se suosque propter illum quotidie trucilari, Romæo: umΟ γάρ Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνός, ἂν καὶ φθά
τας ὁ λόγος ἐδήλωσε, μαθὼν τὴν γεγονυίαν εἰς τοὺς
αὐτοῦ συγγενεῖς τε καὶ φίλους ἄδικον σφαγήν, και
τινες ἐκ τῆς πόλεως εἰς αὐτὸν ἀφικόμενοι οὐκ ὀλίγο:
τὸν ἀριθμὸν, προςγενεῖς ὄντες αὐτοῦ καὶ τῶν φονευ
θέντων καθ' αἷμα, καὶ ἐξ ἀγχιστείας πλείονες
μελανειμονοῦντες παρέστησαν τῷ Καντακουζηνῷ
κλαίοντες, καὶ ἀλοφυρόμενοι, καὶ καταβοῶντες αὐτ
τοῦ, ὡς "Ενεκά σου θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν, que foreın cædibus convulsum radicitus languesceκαὶ τοὺς ἡμετέρους ἀπεβαλλόμεθα, καὶ τὸ ἄνθος
τῶν Ρωμαίων κατεμαράνθη, καὶ ἔλωλεν· ἡ βασιλεία ἐν χερσὶ γυναικείαις κερκίδος δίκην παρακλώ
θευσα καὶ παρατρακτοῦσε τὴν αλουργίδα, ἡ ἀρχὴ
ἐν ὑπομαζίῳ βρέφει, μόλις τὸν νοῦν καὶ τὴν γλῶττὴν ἐν παιγνίοις καὶ ψελλίσματι ἐνεργεῖν δυνα
μένω. Η δυναστεία ἐν ἀγοραίοις καὶ μηδαμινοίς
ἀνδράσι. Πείσθητι τῶν ῥημάτων ἡμῶν, καὶ ἀν
τιλαβοῦ τὴν ἡγεμονίαν, καὶ περίζωσε την ρομα
φαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, καὶ ἔντεινε, καὶ
κατευοδοῦ, καὶ βασίλευς ἕνεκεν ἀληθείας, καὶ
πραότητος, καὶ δικαισούνης. Τότε ο Καντακο
ζηνός ἀναλογισάμενος τὰς ἐπαναστάσεις τῆς
re, imperii sceptrum ſeminæ manibus tractari, in
iisque transformatum in radium textorium, colo fusoque ad litis, texendis purpuris inservire, dignitatem imperialem infanti adhuc lactenti innixam, qui
crepundia vix dignoscat et lingua balbutiente eorum
nomina vix proloquatur, magistratus forensis torbæ homines vilesque obtinere. Crede, inquiunt, verbis nostris, imperiique fasces sume, accinge gladium
super femur tuum, intende, procede el regna prope
ter veritatem, mansuetudinem et justitiam. Cantaeuzenus, animo tum revolvens ab imperatrice et scnatu invidia exagitatis adversum se præter rationem excitatas lurbas, insiliisque se petitum, RoIsmaelis Bullialdi notæ.
eumque imperatorem appellavit. Nicetas Choniates in
Annalibus duobus locis: primo cum Alexius Comicms Joannem filium suum successorem designat,
Ερυθροῦ τέ οἱ πεδίλου μετεδεδώκει καὶ βασιλέα έδε
δώκει ἀναγορεύεσθαι. Crepidas purpureus ei concessil, imperatoremque appellavit: et tomo de Theo.
doro Lascari, Τὸ ἐρυθρὸν πέδιλον ὑποδύεται, καὶ
βασιλεύς Ρωμαίων ὑφ᾽ ὅλων τῶν ἑῴων ἀναγορεύ
έτα: Calceos purpureos induit, et Romanorum imperator ab Orientalibus omnibus proclamatur. Gregoras etiam libro tertio de Palæologorum generis
splendore disserens, et de contracta affinitate ab
Alexio Angelo imperatore cum Palæologo Alexio,
cui Irenem primogenitain filian despondit, eamque
imperio destinavit: ὓς ἐπειδὴ γονῆς ἄρρενος αὐτὸς
οὐκ ηὐμείρει ταύτην ἐρυθροῖς ὑποδεδέσθαι κρηπίς:
προσετετάχει· ἵνα εἴη αυτή τε, καὶ ὁ ταύτῃ συζευ
χρησόμενος τῆς βασιλείας διάδοχος. Qui Alexiuy
Quæ hoc capite Duras enarrat, videntur po- ter Basilmo) purpureos calcios, et intuere pracipit.
lius ante Apocauci mortem, quam postea accidisse:
anno nempe 6850 (Christi 1542), quo tempores
Joannes imper.utor Paleologus annos 40 natus era
cui ætati impuberi conveniunt verba illa pyh
ανυπομαζίῳ, etc.; post mortem enim Apocauci
non longo tempore CPolim ingressus est Joan.
Cantacuzenus anno 6855 [Christi 1547], quo tempore Pal:rologus annos fire 15. natus erat, nec
amplius lactens balbutiensque appellari poterat.
Τότε ὁ Καντακουζηνός. Mortatu suorum
amicorum imperatoria ornamenta induit Cautacăzenus, crepidas sericas coccinei seu purpurei coloris, quae insignia fuerunt ab impp. Costantinopolitanis usurpata. Zonaras tom. i, de Basilino
quodam remige imperatoriæ triremis Michaelis
Theodore filii mentionem faciendo, Εδίδου αὐτῷ τὰ
φοινικόχροα πέδιλα, καὶ προσέταττεν ὑποδήσασθαι
καὶ βασιλέα ἀνεῖπε. Dedit ei (id est Michael imperaPATROL.GR CLVII.
Εὐθέως οὖν παραλαβών, ἃς εἶχε, δυνάμεις Θρᾳκικὰς καὶ τοὺς ἐκ τῆς πόλεως αὐτομόλους πρὸς κράλην Σερβίας παραγίνεται καὶ τὴν ἅπασαν, ἣν ἀδίκως ὑπέστη, ζημίαν καὶ ὄνειδος καὶ τὴν ἐκ τοῦ γένους τῶν οἰκείων φθοράν, ἅπαντα καταγγείλας. Ἦν γὰρ εὐδοκιμῶν ὁ Στέφανος τῷ τότε καιρῷ· οὕτω γὰρ ἦν τῷ κράλῃ τὸ ὄνομα. Καὶ γάρ, ὡς ἔθος, τὸ ὀγκῶδες καὶ βαρὺ ταπεινωθέν, τὸ κοῦφον καὶ λεπτὸν εἰς ὕψος αἴρεται. Αἱ γὰρ δυστυχίαι τῶν Ῥωμαίων καὶ αἱ καθημεριναὶ ἀλλεπάλληλαι ταραχαὶ καὶ οἱ ἐμφύλιοι πόλεμοι τοὺς βαρβάρους καὶ ἀγελαίους ὑπερέχοντας αὐτῶν πεποιήκασιν. Ὅθεν καὶ ὁ τῶν Σέρβων ἀρχηγὸς ἐτόλμησεν ἀναδύσασθαι κράτος καὶ κράλης ὀνομάζεσθαι· τοῦτο γὰρ τὸ βάρβαρον ὄνομα ἐξελληνιζόμενον βασιλεὺς ἑρμηνεύεται. Ἐνωτισθεὶς οὖν τὰ ῥήματα Καντακουζηνοῦ καὶ πλήρης ἡδονῆς γεγονὼς συνέθετο τοῦ δοῦναι αὐτῷ βοήθειαν καὶ ἀρωγὴν πρὸς ἀντιπαράταξιν τῶν Ῥωμαίων· ὃ καὶ πεποίηκεν.πάσης τῆς ἄλλης ἔξω σοφίας ἀνάπλεως, καὶ ἱατρι- et scientiarum liberaliumque artium peritissimus,
κῆς τέχνης οὐκ ἄμοιρος, γένει το καταγόμενος τῶν
ἀνέκαθεν Δουκῶν κἀκ τῆς αὐτῆς σειρᾶς χρυσόκο
σμος κρίκος. Δεξιοῦται τοῦτον ὁ τύραννος, καὶ προνιεῖ, καὶ φιλοτιμεῖται τὸν ἄνδρα σιτηρεσίοις παν
τοίοις καὶ εὐεργεσίαις ἀμείψας, καὶ τοῦτον ἐν
Ἐφέσῳ καθίστησι, καὶ τὴν μετοικίαν ὡς πατρίδα
ἐνηγκαλέσατο. Καὶ τὸν ἀλλογενῆ καὶ βάρβαρον ὡς
θεόστεπτον ἐσεῖς καὶ ἐτίμα, εἰς νοῦν λαμβάνων τὰς
ἀτασθαλίας τῶν Ῥωμαίων, καὶ προβλέπων ὡς ὅτι
ἐν ὀλίγῳ πάντα τὰ τῆς Θράκης, καὶ μέχρι Δανούς
σεως, ὑπὸ χεῖρας τῶν Τούρκων πεσοῦνται, καὶ αὐτ
τοκράτορες φανήσονται ὡς ἐν ὀλίγῳ, καθὼς καὶ
πρὸς ὀλίγον ἐν Φρυγία τε καὶ 'Ασίᾳ, καὶ τῶν ἐπέκεινα
ἐγένοντο, θεοῦ παραχωροῦντος διὰ τὰς ἁμαρτίας τῶν
τότε πολιτευομένων Ρωμαίων, καὶ ἡμετέρων ἀποπάππων.
medicæ artis non ignarus, genus ducens ab antiquis.
illis Ducis, inque prosapia ista veluti caten: 2:11.12 -
lus aureus splendebat. Hune ergo honorifice excepit tyrannus, providitque ut cuncta necessaria coni -
meatusque rerum omnium ei præberentur, benes
fciisque cumulato Ephesum habitandam concessit:
quæ sedes peregrine æque ac patria grate ipsi
ac charæ fuerunt; barbarum vero et alienigena:
non aliter quam divina providentia constitutum
régen veneratione ac cultu prosecutus est, réputans
Romæorum scelera, prævidensque brevi Thraciamu
universam cæteṛasque ad Danubium pertinentes regiones Turcos invasuros, et subacturos: ut paula
ante Phrygiam, Asiam ulterioresque provincias de1 bellarant, ita annuente Deo, et peccata Romanorum
tunc viventium majcrumque nostrorum indicante.
CAPUT VI.
Cantacuzenas calceos purpureos induit, imperator salutatur et ad Serviæ Cralem fugit, et cum eo fœdus percutit
Joannes itaque Cantacuzenus in superioribus sæpius dictus audita amicorum ac consanguineorum
tam inique patrata cæde [vehementer perculsus est]
conspectisque non paucis sanguine et affinitate μο
ximis, tam sibi, quam occisis, qui pullati urbe relicta ad euin transierunt, 11 ejulatibusque ac singultibus mistas querelas in cum jactarunt, se suosque propter illum quotidie trucilari, Romæo: umΟ γάρ Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνός, ἂν καὶ φθά
τας ὁ λόγος ἐδήλωσε, μαθὼν τὴν γεγονυίαν εἰς τοὺς
αὐτοῦ συγγενεῖς τε καὶ φίλους ἄδικον σφαγήν, και
τινες ἐκ τῆς πόλεως εἰς αὐτὸν ἀφικόμενοι οὐκ ὀλίγο:
τὸν ἀριθμὸν, προςγενεῖς ὄντες αὐτοῦ καὶ τῶν φονευ
θέντων καθ' αἷμα, καὶ ἐξ ἀγχιστείας πλείονες
μελανειμονοῦντες παρέστησαν τῷ Καντακουζηνῷ
κλαίοντες, καὶ ἀλοφυρόμενοι, καὶ καταβοῶντες αὐτ
τοῦ, ὡς "Ενεκά σου θανατούμεθα ὅλην τὴν ἡμέραν, que foreın cædibus convulsum radicitus languesceκαὶ τοὺς ἡμετέρους ἀπεβαλλόμεθα, καὶ τὸ ἄνθος
τῶν Ρωμαίων κατεμαράνθη, καὶ ἔλωλεν· ἡ βασιλεία ἐν χερσὶ γυναικείαις κερκίδος δίκην παρακλώ
θευσα καὶ παρατρακτοῦσε τὴν αλουργίδα, ἡ ἀρχὴ
ἐν ὑπομαζίῳ βρέφει, μόλις τὸν νοῦν καὶ τὴν γλῶττὴν ἐν παιγνίοις καὶ ψελλίσματι ἐνεργεῖν δυνα
μένω. Η δυναστεία ἐν ἀγοραίοις καὶ μηδαμινοίς
ἀνδράσι. Πείσθητι τῶν ῥημάτων ἡμῶν, καὶ ἀν
τιλαβοῦ τὴν ἡγεμονίαν, καὶ περίζωσε την ρομα
φαίαν σου ἐπὶ τὸν μηρόν σου, καὶ ἔντεινε, καὶ
κατευοδοῦ, καὶ βασίλευς ἕνεκεν ἀληθείας, καὶ
πραότητος, καὶ δικαισούνης. Τότε ο Καντακο
ζηνός ἀναλογισάμενος τὰς ἐπαναστάσεις τῆς
re, imperii sceptrum ſeminæ manibus tractari, in
iisque transformatum in radium textorium, colo fusoque ad litis, texendis purpuris inservire, dignitatem imperialem infanti adhuc lactenti innixam, qui
crepundia vix dignoscat et lingua balbutiente eorum
nomina vix proloquatur, magistratus forensis torbæ homines vilesque obtinere. Crede, inquiunt, verbis nostris, imperiique fasces sume, accinge gladium
super femur tuum, intende, procede el regna prope
ter veritatem, mansuetudinem et justitiam. Cantaeuzenus, animo tum revolvens ab imperatrice et scnatu invidia exagitatis adversum se præter rationem excitatas lurbas, insiliisque se petitum, RoIsmaelis Bullialdi notæ.
eumque imperatorem appellavit. Nicetas Choniates in
Annalibus duobus locis: primo cum Alexius Comicms Joannem filium suum successorem designat,
Ερυθροῦ τέ οἱ πεδίλου μετεδεδώκει καὶ βασιλέα έδε
δώκει ἀναγορεύεσθαι. Crepidas purpureus ei concessil, imperatoremque appellavit: et tomo de Theo.
doro Lascari, Τὸ ἐρυθρὸν πέδιλον ὑποδύεται, καὶ
βασιλεύς Ρωμαίων ὑφ᾽ ὅλων τῶν ἑῴων ἀναγορεύ
έτα: Calceos purpureos induit, et Romanorum imperator ab Orientalibus omnibus proclamatur. Gregoras etiam libro tertio de Palæologorum generis
splendore disserens, et de contracta affinitate ab
Alexio Angelo imperatore cum Palæologo Alexio,
cui Irenem primogenitain filian despondit, eamque
imperio destinavit: ὓς ἐπειδὴ γονῆς ἄρρενος αὐτὸς
οὐκ ηὐμείρει ταύτην ἐρυθροῖς ὑποδεδέσθαι κρηπίς:
προσετετάχει· ἵνα εἴη αυτή τε, καὶ ὁ ταύτῃ συζευ
χρησόμενος τῆς βασιλείας διάδοχος. Qui Alexiuy
Quæ hoc capite Duras enarrat, videntur po- ter Basilmo) purpureos calcios, et intuere pracipit.
lius ante Apocauci mortem, quam postea accidisse:
anno nempe 6850 (Christi 1542), quo tempores
Joannes imper.utor Paleologus annos 40 natus era
cui ætati impuberi conveniunt verba illa pyh
ανυπομαζίῳ, etc.; post mortem enim Apocauci
non longo tempore CPolim ingressus est Joan.
Cantacuzenus anno 6855 [Christi 1547], quo tempore Pal:rologus annos fire 15. natus erat, nec
amplius lactens balbutiensque appellari poterat.
Τότε ὁ Καντακουζηνός. Mortatu suorum
amicorum imperatoria ornamenta induit Cautacăzenus, crepidas sericas coccinei seu purpurei coloris, quae insignia fuerunt ab impp. Costantinopolitanis usurpata. Zonaras tom. i, de Basilino
quodam remige imperatoriæ triremis Michaelis
Theodore filii mentionem faciendo, Εδίδου αὐτῷ τὰ
φοινικόχροα πέδιλα, καὶ προσέταττεν ὑποδήσασθαι
καὶ βασιλέα ἀνεῖπε. Dedit ei (id est Michael imperaPATROL.GR CLVII.
PG 157:781Οἱ δὲ τῆς πόλεως μαθόντες τὴν ἀποστασίαν Καντακουζηνοῦ καὶ τὰ παράσημα τῆς βασιλείας ἐνδυθέντα καὶ παρὰ πᾶσιν ὡς βασιλέα ἀναγορευόμενον τοῖς ἐν τοῖς Θρᾳκῴοις μέρεσιν οἰκοῦσιν ἄχρις αὐτῆς Σηλυβρίας, κατωδυνῶντο τὴν ψυχὴν καὶ πλήρεις δειλίας καὶ φόβου γενόμενοι συνείχοντο κοινολογοῦντες ὁ καθεὶς πρὸς τὸν γείτονα· Τί ἄρα ἔσται τὸ ἀποβησόμενον; Τί δὲ ἡ πρὸς τὰ κακὰ ῥέπουσα τύχη τοῖς Ῥωμαίοις ἔκλωσεν; Τῶν τοῦ Ἀτὴν Τούρκου υἱὸς εἷς Ὁμοῦρ ἐπονομαζόμενος, ἀρχηγὸς τῶν ἐν τῇ Σμύρνῃ πολιχνίων καὶ αὐτῆς Σμύρνης, κατὰ διαδοχὴν λαβόντος τὴν ἡγεμονίαν παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ἀτήν, τολμηρὸς ὢν καὶ θρασυκάρδιος, ἐντυχὼν καὶ λιμένας, οἵους ἐγκολπίζεται ἡ Ἰωνία καὶ δρυμῶνας πολυξύλους καὶ πρὸς κατασκευὰς φορτικῶν νηῶν καὶ μακρῶν τριήρων ἐπιτηδείους, κατεσκεύασεν αὐτάρκως, πρὸς ἃς ἠβούλετο, λῃστρικὰς διήρεις τε καὶ τριήρεις καὶ ἐπεμβαίνων αὐτὰς ἐπόρθει τὰς περικύκλῳ πόλεις καὶ νήσους· Μιτυλήνην σὺν πάσῃ νήσῳ Λέσβῳ, Χίον, Σάμον, Ναξίαν καὶ πάσας τὰς περικύκλῳ νήσους.καὶ πλήρης ἡδονῆς γεγονώς, συνέθετο τοῦ δοῦναι ἡ malum imperatorem et agnitum, vehemens animi
dolor invasit; tuncque perculsi metu ac terroré
omnes, conventus et colloquia agitando disserere intér se vicini de incerto imminentium exitu, in
quamve partem fortuna anceps Romæis tot calamitatibus aflictis inclinaret.
αὐτῷ βοήθειαν καὶ ἀρωγὴν πρὸς ἀντιπαράταξιν τῶν
Ρωμαίων, δ καὶ πεποίηκεν. Οἱ δὲ τῆς πόλεως με
θέντες τὴν ἀποστασίαν Καντακουζηνοῦ, καὶ τὰ
παράσημα τῆς βασιλείας ἐνδυθέντα, καὶ παρὰ πᾶσιν
ὡς βασιλέα αναγορευόμενον τοῖς ἐν τοῖς Θρακῴοις
μέρεσιν οἰκοῦσιν ἄχρις αὐτῆς Σηλυμβρίας, κατωδυνῶντο τὴν ψυχήν. Καὶ πλήρεις δειλίας καὶ φόβου
γενόμενοι συνείχοντο κοινολογοῦντες ὁ καθεὶς πρὸς τὸν γείτονα τί ἄρα ἔσταὶ τὸ ἀποβησόμενον, τί δὲ ἡ
πρὸς τὰ κακὰ ξέπουσα τύχη τοῖς Ῥωμαίοις ἔκλωσεν.
CAPUT VII.
Homur Atinis filius trajecto Hellesponto in Europam venit, Callipolim appellit, et Didymotochum, ubi Cantacuzeni
uxor substiterat, proficiscitur. Turci Thraciam vastant. Smyrna ab equitibus militiæ Ilierosolymitana capta. Eam frustra recuperare tentat Homur, et in oppugnatione occumbiť.
Τῶν τοῦ ᾿Ατὴν Τούρκου υἱός εἷς Ὁμούρ ἐποιομαζόμενος, ἀρχηγὸς τῶν ἐν τῇ Σμύρνη πολιχνίων;
καὶ αὐτῆς Σμύρνης κατά διαδοχήν λαβόντος [λαβύν]
τὴν ἡγεμονίαν παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τὴν τολμηρὸς ὤν, καὶ θρασυκάρδιος· ἐντυχὼν καὶ λιμένας
αἴους ἐγκολπίζεται ἡ Ἰωνία, καὶ δρυμώνας πολυξύ
τους καὶ πρὸς κατασκευάς φορτικῶν νεῶν καὶ μα
κρῶν τριήρων ἐπιτηδείους, κατεσκεύασεν αὐτάρπως πρὸς 3; ήβούλετο ληστρικας διήρεις τε καὶ
τριήρεις. Καὶ ἐπεμβαίνων αὐτὰς, ἀπόρθει τὰς
περικύκλῳ πόλεις καὶ νήσους Μιτυλήνην σὺν πάσῃ·
νήσῳ Λέσβῳ, Χίον, Σάμον, Ναξίαν καὶ πάσας τὰς
περικύκλῳ νήσους. Μαθὼν δὲ τὴν διχοστασίαν τῶν
Ῥωμαίων, καὶ ὅπως Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνὸς ἀνὴρ
εὐγενής τε καὶ τῶν πάλαι ἡρώων ἀπόγονος, ἀνα
δρεῖος, μαχιμώτατός τε περὶ τὰ πολεμικά, καὶ
συνετὸς ἐν ἅπασιν ἀγαθοῖς ἔθεσι, βουλήν βουλεύεται
πονηράν. Στόλον γὰρ εὐπρεπίσας τὸν ἀριθμὸν ὑπὲρ
τὰ τεσσαράκοντα λέφη, καὶ ἐξελθὼν τοῦ λιμένος
πρὸς Καλλιού πολιν ἀφίκετο αὐτοκάλεστος· κἀκεῖθεν
ἐξελθὼν διὰ ξηρᾶς ἄχρις Διδυμοτοίχου ἀφίκετο.
Έτυχε γὰρ ἐκεῖσε διάγουσα ἡ γυνὴ τοῦ Καντακουζηνοῦ πανοικί. Απερχομένου γὰρ αὐτοῦ ἐν Σερβία
συναγαγών πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ χρυσά τε καὶ ἀρ
γυρᾶ καὶ πᾶσαν άλλην περιουσίαν, καὶ παλιάς τε
καὶ γυναῖκα, ἐκ τῆς ᾿Αδριανοῦ εἰς Διδυμότοιχον
ἤγαγε, καὶ πᾶσαν ἄλλην τὴν τυχοῦσαν ἐπιμέλειαν
τοῦ πολιχνίου παρασκευάσας τότε πρὸς τὸν Κράλην
ἀφίκετο. Ο δὲ Ομούρ μὴ εὑρὼν τὸν ποθούμενον
ἐδεινοπάθει καὶ ἐδυσχέραινε· ἐπεθύμει γὰρ τοῦ
ἰδεῖν αὐτὸν, καὶ ὁμιλῆσαι καὶ ὅρκους διδόναι, και
λαβεῖν παρ' αὐτοῦ, τοῦ εἶναι ἐφ' ὅρου ζωῆς αὐτῶν
ἀδελφοὺς καὶ συλλήπτορας. Η δὲ Καντακουζηνή
δεξιωσαμένη τοῦτον, καὶ φιλοφρόνως ἀποδεξαμένη
συμπάσῃ δαψιλεῖ ζωοτροφίᾳ, καὶ ἐν ἅπασιν ἀγα
θοῖς, διήρκεσε μήνας τρεῖς ἐκδεχόμενος τὸν Καντακουζηνὸν, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ· ἕως πεντακοσίους
Τούρκους ἱππεῖς, καὶ ἑτέρους τόσους πεζοὺς ἐκ τῶν
αὐτοῦ τριήρων· οἱ δὲ λοιποὶ τοῦ στόλου συναθροι
σθέντες, καὶ εἰς τὰ τῶν ὑπερεχόντων πλοίων ἐμε
βάντες τὴν παράλιον πᾶσαν ἐλεηλάτουν ἐξ αὐτῆς
Atinis Turcorum principis filiorum unus, Homur
dictus, Smyrne oppidorumque tractus illius princeps, quam ditionem a patre Atine jure hereditario
obtinuerat, audax ipse et generosus: quosque Ioniæ littora in sinus curvata portus efficiunt occupabat, sylvasque arboribus densissimnas aptis adl αbricandum naves actuarias longasque triremes; ‹x
quibus materias abunde coegit ad predatorias Diremes triremesque pro libitu construendas; quas
cum conscendisset, urbes et insulas in ambitu circumjacentes vastavit, et depopulatus est Mitylenen
cum tota insula Lesbo, Chium, Samum, Naxum
cætérasque alias vicinas insulas. Cum vero nuntius ad ipsum perlatus esset de Romæorum discordia
civili, innotuissentque ipsi Joannis Cantacuzeni nobilitas genusque ab heroibus olim deductum, beljica etiam virtus reique militaris peritia, quæ morum probitati ac prudentiæ conjunctæ erant, consilium improbum inivit. Instructam enim classem quadraginta navium portu deduxit, et Callipolim nullo
sollicitante appulit, exscensione demum facta terrestri itinere Didymotochum inde pervenit, ubi Can
lacuzeni uxor cum tota familia substiterat; 13 in
Serviam enim discedeus Can'acuzeuus universam
supellectilem auream atque argenteam c:elerasque
opes convasatas, liberos simul et uxorem Adrianopoli deduxerat, et Dilymotochum transportarat;
securitati insuper oppidi hujus ab ipso prorisum
cum ad Cralem se contulit. At Homur cum illum,
quem tantopere cupiebat, non invenisset, milesto
id tulit; magna siquidem videndi eum cupiditate tenebatur, et alloqui mutuoque jurejurando fœdus ferire, societatemque fraternam et amicitiam firmare,
cujus præter mortem non esset alius terminus. Ilu…
mane ac comiter exceptum Cantacuzena opipare es
lautissime omni rerum ciborumque copia domi cum
quingentis equitibus Turcis, totidemque peditibus
qui triremibus recti erant, per trimnest: tempus coinmórantem, et tantisper dum Cantacuzenus rediret
exspectantem habuit. Cæteri interim classiarii simul
collecti majoribus navigiis conscensis oram mariIsmaelis Bullialdi notæ.
Divolopotamum Thraciæ urbem fato concessit.
Successit illi Uroscus unicus filius, qui imperium
ignavia amisit, avique diras et imprecationes, in
filium ejusque posteros jactatas, expertus est. Supra notavimus Lazarum Vulci filium Urosco partem imperii paterni ademisse. Maurus Orbius in
Hist. de regno Slavorum. Vide etiam ad caput 30,
infra.
Μαθὼν δὲ τὴν διχοστασίαν τῶν Ῥωμαίων καὶ ὅπως Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνός, ἀνὴρ εὐγενής τε καὶ τῶν πάλαι ἡρώων ἀπόγονος, ἀνδρεῖος μαχιμώτατός τε περὶ τὰ πολεμικὰ καὶ συνετὸς ἐν ἅπασιν ἀγαθοῖς ἤθεσι [ἐπανέστη], βουλὴν βουλεύεται πονηράν. Στόλον γὰρ εὐτρεπίσας τὸν ἀριθμὸν ὑπὲρ τὰ τεσσαράκοντα λαίφη καὶ ἐξελθὼν τοῦ λιμένος πρὸς Καλλιούπολιν ἀφίκετο αὐτοκάλεστος· κακεῖθεν ἐξελθὼν διὰ ξηρᾶς ἄχρις Διδυμοτείχου ἀφίκετο. Ἔτυχε γὰρ ἐκεῖσε διάγουσα ἡ γυνὴ τοῦ Καντακουζηνοῦ πανοικί· ἀπερχομένου γὰρ αὐτοῦ ἐν Σερβίᾳ, συναγαγὼν πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ χρυσᾶ τε καὶ ἀργυρᾶ καὶ πᾶσαν ἄλλην περουσίαν καὶ παῖδάς τε καὶ γυναῖκα ἐκ τῆς Ἀδριανοῦ εἰς Διδυμότειχον ἤγαγε· καὶ πᾶσαν ἄλλην τὴν τυχοῦσαν ἐπιμέλειαν τοῦ πολιχνίου παρασκευάσας, τότε πρὸς τὸν κράλην ἀφίκετο. Ὁ δὲ Ὁμοῦρ μὴ εὑρὼν τὸν ποθούμενον ἐδεινοπάθει καὶ ἐδυσχέραινε· ἐπιθύμει γὰρ τοῦ ἰδεῖν αὐτὸν καὶ ὁμιλῆσαι καὶ ὅρκους διδόναι καὶ λαβεῖν παρ’ αὐτοῦ τοῦ εἶναι ἐφ’ ὅρου ζωῆς αὐτῶν ἀδελφοὺς καὶ συλλήπτορας.καὶ πλήρης ἡδονῆς γεγονώς, συνέθετο τοῦ δοῦναι ἡ malum imperatorem et agnitum, vehemens animi
dolor invasit; tuncque perculsi metu ac terroré
omnes, conventus et colloquia agitando disserere intér se vicini de incerto imminentium exitu, in
quamve partem fortuna anceps Romæis tot calamitatibus aflictis inclinaret.
αὐτῷ βοήθειαν καὶ ἀρωγὴν πρὸς ἀντιπαράταξιν τῶν
Ρωμαίων, δ καὶ πεποίηκεν. Οἱ δὲ τῆς πόλεως με
θέντες τὴν ἀποστασίαν Καντακουζηνοῦ, καὶ τὰ
παράσημα τῆς βασιλείας ἐνδυθέντα, καὶ παρὰ πᾶσιν
ὡς βασιλέα αναγορευόμενον τοῖς ἐν τοῖς Θρακῴοις
μέρεσιν οἰκοῦσιν ἄχρις αὐτῆς Σηλυμβρίας, κατωδυνῶντο τὴν ψυχήν. Καὶ πλήρεις δειλίας καὶ φόβου
γενόμενοι συνείχοντο κοινολογοῦντες ὁ καθεὶς πρὸς τὸν γείτονα τί ἄρα ἔσταὶ τὸ ἀποβησόμενον, τί δὲ ἡ
πρὸς τὰ κακὰ ξέπουσα τύχη τοῖς Ῥωμαίοις ἔκλωσεν.
CAPUT VII.
Homur Atinis filius trajecto Hellesponto in Europam venit, Callipolim appellit, et Didymotochum, ubi Cantacuzeni
uxor substiterat, proficiscitur. Turci Thraciam vastant. Smyrna ab equitibus militiæ Ilierosolymitana capta. Eam frustra recuperare tentat Homur, et in oppugnatione occumbiť.
Τῶν τοῦ ᾿Ατὴν Τούρκου υἱός εἷς Ὁμούρ ἐποιομαζόμενος, ἀρχηγὸς τῶν ἐν τῇ Σμύρνη πολιχνίων;
καὶ αὐτῆς Σμύρνης κατά διαδοχήν λαβόντος [λαβύν]
τὴν ἡγεμονίαν παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τὴν τολμηρὸς ὤν, καὶ θρασυκάρδιος· ἐντυχὼν καὶ λιμένας
αἴους ἐγκολπίζεται ἡ Ἰωνία, καὶ δρυμώνας πολυξύ
τους καὶ πρὸς κατασκευάς φορτικῶν νεῶν καὶ μα
κρῶν τριήρων ἐπιτηδείους, κατεσκεύασεν αὐτάρπως πρὸς 3; ήβούλετο ληστρικας διήρεις τε καὶ
τριήρεις. Καὶ ἐπεμβαίνων αὐτὰς, ἀπόρθει τὰς
περικύκλῳ πόλεις καὶ νήσους Μιτυλήνην σὺν πάσῃ·
νήσῳ Λέσβῳ, Χίον, Σάμον, Ναξίαν καὶ πάσας τὰς
περικύκλῳ νήσους. Μαθὼν δὲ τὴν διχοστασίαν τῶν
Ῥωμαίων, καὶ ὅπως Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνὸς ἀνὴρ
εὐγενής τε καὶ τῶν πάλαι ἡρώων ἀπόγονος, ἀνα
δρεῖος, μαχιμώτατός τε περὶ τὰ πολεμικά, καὶ
συνετὸς ἐν ἅπασιν ἀγαθοῖς ἔθεσι, βουλήν βουλεύεται
πονηράν. Στόλον γὰρ εὐπρεπίσας τὸν ἀριθμὸν ὑπὲρ
τὰ τεσσαράκοντα λέφη, καὶ ἐξελθὼν τοῦ λιμένος
πρὸς Καλλιού πολιν ἀφίκετο αὐτοκάλεστος· κἀκεῖθεν
ἐξελθὼν διὰ ξηρᾶς ἄχρις Διδυμοτοίχου ἀφίκετο.
Έτυχε γὰρ ἐκεῖσε διάγουσα ἡ γυνὴ τοῦ Καντακουζηνοῦ πανοικί. Απερχομένου γὰρ αὐτοῦ ἐν Σερβία
συναγαγών πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ χρυσά τε καὶ ἀρ
γυρᾶ καὶ πᾶσαν άλλην περιουσίαν, καὶ παλιάς τε
καὶ γυναῖκα, ἐκ τῆς ᾿Αδριανοῦ εἰς Διδυμότοιχον
ἤγαγε, καὶ πᾶσαν ἄλλην τὴν τυχοῦσαν ἐπιμέλειαν
τοῦ πολιχνίου παρασκευάσας τότε πρὸς τὸν Κράλην
ἀφίκετο. Ο δὲ Ομούρ μὴ εὑρὼν τὸν ποθούμενον
ἐδεινοπάθει καὶ ἐδυσχέραινε· ἐπεθύμει γὰρ τοῦ
ἰδεῖν αὐτὸν, καὶ ὁμιλῆσαι καὶ ὅρκους διδόναι, και
λαβεῖν παρ' αὐτοῦ, τοῦ εἶναι ἐφ' ὅρου ζωῆς αὐτῶν
ἀδελφοὺς καὶ συλλήπτορας. Η δὲ Καντακουζηνή
δεξιωσαμένη τοῦτον, καὶ φιλοφρόνως ἀποδεξαμένη
συμπάσῃ δαψιλεῖ ζωοτροφίᾳ, καὶ ἐν ἅπασιν ἀγα
θοῖς, διήρκεσε μήνας τρεῖς ἐκδεχόμενος τὸν Καντακουζηνὸν, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ· ἕως πεντακοσίους
Τούρκους ἱππεῖς, καὶ ἑτέρους τόσους πεζοὺς ἐκ τῶν
αὐτοῦ τριήρων· οἱ δὲ λοιποὶ τοῦ στόλου συναθροι
σθέντες, καὶ εἰς τὰ τῶν ὑπερεχόντων πλοίων ἐμε
βάντες τὴν παράλιον πᾶσαν ἐλεηλάτουν ἐξ αὐτῆς
Atinis Turcorum principis filiorum unus, Homur
dictus, Smyrne oppidorumque tractus illius princeps, quam ditionem a patre Atine jure hereditario
obtinuerat, audax ipse et generosus: quosque Ioniæ littora in sinus curvata portus efficiunt occupabat, sylvasque arboribus densissimnas aptis adl αbricandum naves actuarias longasque triremes; ‹x
quibus materias abunde coegit ad predatorias Diremes triremesque pro libitu construendas; quas
cum conscendisset, urbes et insulas in ambitu circumjacentes vastavit, et depopulatus est Mitylenen
cum tota insula Lesbo, Chium, Samum, Naxum
cætérasque alias vicinas insulas. Cum vero nuntius ad ipsum perlatus esset de Romæorum discordia
civili, innotuissentque ipsi Joannis Cantacuzeni nobilitas genusque ab heroibus olim deductum, beljica etiam virtus reique militaris peritia, quæ morum probitati ac prudentiæ conjunctæ erant, consilium improbum inivit. Instructam enim classem quadraginta navium portu deduxit, et Callipolim nullo
sollicitante appulit, exscensione demum facta terrestri itinere Didymotochum inde pervenit, ubi Can
lacuzeni uxor cum tota familia substiterat; 13 in
Serviam enim discedeus Can'acuzeuus universam
supellectilem auream atque argenteam c:elerasque
opes convasatas, liberos simul et uxorem Adrianopoli deduxerat, et Dilymotochum transportarat;
securitati insuper oppidi hujus ab ipso prorisum
cum ad Cralem se contulit. At Homur cum illum,
quem tantopere cupiebat, non invenisset, milesto
id tulit; magna siquidem videndi eum cupiditate tenebatur, et alloqui mutuoque jurejurando fœdus ferire, societatemque fraternam et amicitiam firmare,
cujus præter mortem non esset alius terminus. Ilu…
mane ac comiter exceptum Cantacuzena opipare es
lautissime omni rerum ciborumque copia domi cum
quingentis equitibus Turcis, totidemque peditibus
qui triremibus recti erant, per trimnest: tempus coinmórantem, et tantisper dum Cantacuzenus rediret
exspectantem habuit. Cæteri interim classiarii simul
collecti majoribus navigiis conscensis oram mariIsmaelis Bullialdi notæ.
Divolopotamum Thraciæ urbem fato concessit.
Successit illi Uroscus unicus filius, qui imperium
ignavia amisit, avique diras et imprecationes, in
filium ejusque posteros jactatas, expertus est. Supra notavimus Lazarum Vulci filium Urosco partem imperii paterni ademisse. Maurus Orbius in
Hist. de regno Slavorum. Vide etiam ad caput 30,
infra.
Ἡ δὲ Καντακουζηνὴ δεξιωσαμένη τοῦτον καὶ φιλοφρόνως ἀποδεξαμένη σὺν πάσῃ δαψιλεῖ ζῳοτροφίᾳ καὶ ἐν ἅπασιν ἀγαθοῖς, διήρκεσεν μῆνας τρεῖς ἐκδεχόμενος τὸν Καντακουζηνόν, ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ ἕως πεντακοσίους Τούρκους ἱππεῖς καὶ ἑτέρους τόσους πεζοὺς ἐκ τῶν αὐτοῦ τριήρων. Οἱ δὲ λοιποὶ τοῦ στόλου συναθροισθέντες καὶ εἰς τὰ τῶν ὑπερεχόντων πλοίων ἐμβάντες τὴν παράλιον πᾶσαν ἐλεηλάτουν ἐξ αὐτῆς Καλλιουπόλεως ἄχρι Σηλυβρίας, ὡς δῆθεν συμμαχῶν τῷ Καντακουζηνῷ, τῇ δ’ ἀληθείᾳ ἰχνηλατῶν τῆς Θρᾴκης γῆν. Αὐτὸς δὲ διὰ ξηρᾶς σὺν τοῖς αὐτοῦ κατέδραμεν ἄχρι Ῥεδαιστοῦ καὶ κουρσεύσας καὶ ἀπολέσας ἐστράφη εἰς Διδυμότειχον.καὶ πλήρης ἡδονῆς γεγονώς, συνέθετο τοῦ δοῦναι ἡ malum imperatorem et agnitum, vehemens animi
dolor invasit; tuncque perculsi metu ac terroré
omnes, conventus et colloquia agitando disserere intér se vicini de incerto imminentium exitu, in
quamve partem fortuna anceps Romæis tot calamitatibus aflictis inclinaret.
αὐτῷ βοήθειαν καὶ ἀρωγὴν πρὸς ἀντιπαράταξιν τῶν
Ρωμαίων, δ καὶ πεποίηκεν. Οἱ δὲ τῆς πόλεως με
θέντες τὴν ἀποστασίαν Καντακουζηνοῦ, καὶ τὰ
παράσημα τῆς βασιλείας ἐνδυθέντα, καὶ παρὰ πᾶσιν
ὡς βασιλέα αναγορευόμενον τοῖς ἐν τοῖς Θρακῴοις
μέρεσιν οἰκοῦσιν ἄχρις αὐτῆς Σηλυμβρίας, κατωδυνῶντο τὴν ψυχήν. Καὶ πλήρεις δειλίας καὶ φόβου
γενόμενοι συνείχοντο κοινολογοῦντες ὁ καθεὶς πρὸς τὸν γείτονα τί ἄρα ἔσταὶ τὸ ἀποβησόμενον, τί δὲ ἡ
πρὸς τὰ κακὰ ξέπουσα τύχη τοῖς Ῥωμαίοις ἔκλωσεν.
CAPUT VII.
Homur Atinis filius trajecto Hellesponto in Europam venit, Callipolim appellit, et Didymotochum, ubi Cantacuzeni
uxor substiterat, proficiscitur. Turci Thraciam vastant. Smyrna ab equitibus militiæ Ilierosolymitana capta. Eam frustra recuperare tentat Homur, et in oppugnatione occumbiť.
Τῶν τοῦ ᾿Ατὴν Τούρκου υἱός εἷς Ὁμούρ ἐποιομαζόμενος, ἀρχηγὸς τῶν ἐν τῇ Σμύρνη πολιχνίων;
καὶ αὐτῆς Σμύρνης κατά διαδοχήν λαβόντος [λαβύν]
τὴν ἡγεμονίαν παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τὴν τολμηρὸς ὤν, καὶ θρασυκάρδιος· ἐντυχὼν καὶ λιμένας
αἴους ἐγκολπίζεται ἡ Ἰωνία, καὶ δρυμώνας πολυξύ
τους καὶ πρὸς κατασκευάς φορτικῶν νεῶν καὶ μα
κρῶν τριήρων ἐπιτηδείους, κατεσκεύασεν αὐτάρπως πρὸς 3; ήβούλετο ληστρικας διήρεις τε καὶ
τριήρεις. Καὶ ἐπεμβαίνων αὐτὰς, ἀπόρθει τὰς
περικύκλῳ πόλεις καὶ νήσους Μιτυλήνην σὺν πάσῃ·
νήσῳ Λέσβῳ, Χίον, Σάμον, Ναξίαν καὶ πάσας τὰς
περικύκλῳ νήσους. Μαθὼν δὲ τὴν διχοστασίαν τῶν
Ῥωμαίων, καὶ ὅπως Ἰωάννης ὁ Καντακουζηνὸς ἀνὴρ
εὐγενής τε καὶ τῶν πάλαι ἡρώων ἀπόγονος, ἀνα
δρεῖος, μαχιμώτατός τε περὶ τὰ πολεμικά, καὶ
συνετὸς ἐν ἅπασιν ἀγαθοῖς ἔθεσι, βουλήν βουλεύεται
πονηράν. Στόλον γὰρ εὐπρεπίσας τὸν ἀριθμὸν ὑπὲρ
τὰ τεσσαράκοντα λέφη, καὶ ἐξελθὼν τοῦ λιμένος
πρὸς Καλλιού πολιν ἀφίκετο αὐτοκάλεστος· κἀκεῖθεν
ἐξελθὼν διὰ ξηρᾶς ἄχρις Διδυμοτοίχου ἀφίκετο.
Έτυχε γὰρ ἐκεῖσε διάγουσα ἡ γυνὴ τοῦ Καντακουζηνοῦ πανοικί. Απερχομένου γὰρ αὐτοῦ ἐν Σερβία
συναγαγών πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ χρυσά τε καὶ ἀρ
γυρᾶ καὶ πᾶσαν άλλην περιουσίαν, καὶ παλιάς τε
καὶ γυναῖκα, ἐκ τῆς ᾿Αδριανοῦ εἰς Διδυμότοιχον
ἤγαγε, καὶ πᾶσαν ἄλλην τὴν τυχοῦσαν ἐπιμέλειαν
τοῦ πολιχνίου παρασκευάσας τότε πρὸς τὸν Κράλην
ἀφίκετο. Ο δὲ Ομούρ μὴ εὑρὼν τὸν ποθούμενον
ἐδεινοπάθει καὶ ἐδυσχέραινε· ἐπεθύμει γὰρ τοῦ
ἰδεῖν αὐτὸν, καὶ ὁμιλῆσαι καὶ ὅρκους διδόναι, και
λαβεῖν παρ' αὐτοῦ, τοῦ εἶναι ἐφ' ὅρου ζωῆς αὐτῶν
ἀδελφοὺς καὶ συλλήπτορας. Η δὲ Καντακουζηνή
δεξιωσαμένη τοῦτον, καὶ φιλοφρόνως ἀποδεξαμένη
συμπάσῃ δαψιλεῖ ζωοτροφίᾳ, καὶ ἐν ἅπασιν ἀγα
θοῖς, διήρκεσε μήνας τρεῖς ἐκδεχόμενος τὸν Καντακουζηνὸν, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ· ἕως πεντακοσίους
Τούρκους ἱππεῖς, καὶ ἑτέρους τόσους πεζοὺς ἐκ τῶν
αὐτοῦ τριήρων· οἱ δὲ λοιποὶ τοῦ στόλου συναθροι
σθέντες, καὶ εἰς τὰ τῶν ὑπερεχόντων πλοίων ἐμε
βάντες τὴν παράλιον πᾶσαν ἐλεηλάτουν ἐξ αὐτῆς
Atinis Turcorum principis filiorum unus, Homur
dictus, Smyrne oppidorumque tractus illius princeps, quam ditionem a patre Atine jure hereditario
obtinuerat, audax ipse et generosus: quosque Ioniæ littora in sinus curvata portus efficiunt occupabat, sylvasque arboribus densissimnas aptis adl αbricandum naves actuarias longasque triremes; ‹x
quibus materias abunde coegit ad predatorias Diremes triremesque pro libitu construendas; quas
cum conscendisset, urbes et insulas in ambitu circumjacentes vastavit, et depopulatus est Mitylenen
cum tota insula Lesbo, Chium, Samum, Naxum
cætérasque alias vicinas insulas. Cum vero nuntius ad ipsum perlatus esset de Romæorum discordia
civili, innotuissentque ipsi Joannis Cantacuzeni nobilitas genusque ab heroibus olim deductum, beljica etiam virtus reique militaris peritia, quæ morum probitati ac prudentiæ conjunctæ erant, consilium improbum inivit. Instructam enim classem quadraginta navium portu deduxit, et Callipolim nullo
sollicitante appulit, exscensione demum facta terrestri itinere Didymotochum inde pervenit, ubi Can
lacuzeni uxor cum tota familia substiterat; 13 in
Serviam enim discedeus Can'acuzeuus universam
supellectilem auream atque argenteam c:elerasque
opes convasatas, liberos simul et uxorem Adrianopoli deduxerat, et Dilymotochum transportarat;
securitati insuper oppidi hujus ab ipso prorisum
cum ad Cralem se contulit. At Homur cum illum,
quem tantopere cupiebat, non invenisset, milesto
id tulit; magna siquidem videndi eum cupiditate tenebatur, et alloqui mutuoque jurejurando fœdus ferire, societatemque fraternam et amicitiam firmare,
cujus præter mortem non esset alius terminus. Ilu…
mane ac comiter exceptum Cantacuzena opipare es
lautissime omni rerum ciborumque copia domi cum
quingentis equitibus Turcis, totidemque peditibus
qui triremibus recti erant, per trimnest: tempus coinmórantem, et tantisper dum Cantacuzenus rediret
exspectantem habuit. Cæteri interim classiarii simul
collecti majoribus navigiis conscensis oram mariIsmaelis Bullialdi notæ.
Divolopotamum Thraciæ urbem fato concessit.
Successit illi Uroscus unicus filius, qui imperium
ignavia amisit, avique diras et imprecationes, in
filium ejusque posteros jactatas, expertus est. Supra notavimus Lazarum Vulci filium Urosco partem imperii paterni ademisse. Maurus Orbius in
Hist. de regno Slavorum. Vide etiam ad caput 30,
infra.
PG 157:783Ἰδὼν οὖν τὴν ἄφιξιν τοῦ Καντακουζηνοῦ βραδεῖαν οὖσαν καὶ βουληθεὶς ὀπισθόρμητος γενέσθαι,ἤκουσε γάρ, ὅτι οἱ τῆς Ῥόδου φρέριοι στόλον κατασκευάσαντες ἀφίκοντο ἐν τῷ λιμένι τῆς Σμύρνης καὶ ἤρξαντο οἰκοδομεῖν φρούριον ἐν αὐτῷ ὡς ἐπ’ ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πέτρου ἕνεκα σωτηρίας τῶν φυγάδων αἰχμαλώτων,τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ φιλίαν καλῶς διατεθεὶς αὐτός, ἡ δὲ Καντακουζηνὴ σὺν δώροις ὅτι πλείστοις φιλοξενήσασα ἀπέπεμψεν, ἐλθὼν μετ’ αἰχμαλωσίας ἱκανῆς, ἀπαρχῆς οὔσης τοῦ καρποῦ τῆς ἁμαρτίας τῶν Ῥωμαίων τῶν κατοικούντων ἐν Θρᾴκῃ καὶ ἐν πάσαις ταῖς κατὰ δύσιν μέρεσιν. Οἱ γὰρ Βιθυνοὶ καὶ Φρύγες καὶ οἱ ἐν πάσαις τῆς ἑῴας οἰκοῦντες ἐπαρχίαις,προλαβὼν γὰρ ὁ χρόνος κατέφθειρεν,οἳ καὶ ὑπὸ τῶν Τούρκων κατεφθάρησαν. Ἐλθὼν δὲ ὁ Ὁμοῦρ ἐν τῇ Σμύρνῃ καὶ ἰδὼν τὸ πολίχνιον ἤδη ὑπὸ τῶν φρερίων πεπληρωμένον, μεστὸν ἀνθρώπων πολεμικῶν καὶ εὐμηχάνων, πλήρης κατεργασμένον καὶ μηδεμιᾶς ἄλλης δεούσης οἰκοδομῆς, ὠδυνήθη τὴν ψυχὴν καὶ ἐπιμόνως καθ’ ἑαυτὸν ἐβουλεύσατο ἢ τὸ φρούριον κατασχεῖν ἢ τὴν ψυχὴν ἀποβαλέσθαι.DUCE
timam universam a Callipoli Selymbriam usque Καλλιουπόλεως ἄχρι Σηλυμβρίας, ὡς δῆθεν συμμα
deprædari, tanquam Cantacuzeno opem jam ferrent.
Id autem specie tantum agebatur, dum serio Thraciæ situm, lecorum aditus exitusque explorabant et
speculabantur; ipse vero terre-tri itinere cum suis
Rhedæstum usque obvia diripiens et vastans excurrit, et inde Didymotochum rediit. Cantacuzeni
vero reditum cuni nimis serum fore intellexisset,
velletque ad sua reverti (aulierat enim ordinis militaris Hierosolymitani Rhodios fratres classe iustructa ad Sa yrnæ portum applicuisse, jam:que arcem in ipso ædificare cœpisse nomine sancti Petri
dedicatam, in quam fugitivi captivi tuto se recipere possent) ad pacem iucundam, amicitiamque
contrahendam optime dispositus discessit, et Cantacuzena dona quamplurima largita hospitem dimisit. Abiit itaque, captivos multos secum abducens,
basque primitias erroris sui perceperunt Romæi
Thraciam ceterasque Occidentis partes incolentes.
Nam Bithyni, et Phryges, cæterarumque Orientis
præfecturarum incolæ a Turcis in servitutem annis
præteritis redacti erant. Smyrnam tandem revectus
Homur oppidulum à fratribus militibus jam perfectum absolutumque cernit, crebrosque et frequentes
in co viros bellicosos et apprime industriós, nihilque constructioni ejus deesse. Acerbo itaque animi
dolore correptus, jugiter secum agitare aut oppidum
occupandi, aut vitam perdendi consilium. Oppugnatione deinde coepta non cessavit machinas bellicas
experiri, novasque comminisci: noctu ac interdiu
ad 14 pugnaui velitationibus lacessere, et cuniculis
actis cæterisque molitionibus adhibitis muros perfodere, et evertere; tandemque, velut alter Bacchus, frequentibus oppugnationibus et præliis in oppidi fossam penetravit, scalisque moenibus adimotis,
tanquam canis rabidus, primos murum subire ausus est, solique sibi victoria tropaidin erigere.
rum divina providentia, quæ omnia quo vult agit
et transfert, ferocem animum istius et vehementem
impetum intuita, de illo ita decrevit. Cum admedios
scalæ gradus jam pervenisset, galeamque ab oculis
parum rejecisset, ut, quantum esset propugnaculi
pinna inferior, cerneret, sagittarius e superiore
propugnacula eum vulnerat adacto inter media supercilia telo. Percussus Homur ex alto præceps in
χῶν [συμμαχοῦντες] τῷ Καντακουζηνῷ, τῇ δὲ ἀλη
θείᾳ Ιχνηλατών [Ιχνηλατούντες] της Θράκης γίν
αὐτὸς δὲ διὰ ξηρᾶς σὺν τοῖ; αὐτοῦ κατέδραμεν
ἄχρι Ρεδα:στοῦ, καὶ κουρεύσας, καὶ ἀπολέσας
ἐστράφη εἰς Διδυμότοιχον. Ἰδὼν οὖν τὴν ἄφιξιν τοῦ
Καντακουζηνού βραδείαν οὖσαν, καὶ βουληθείς
ὀπισθόρμητος γενέσθαι (ἤκουσε γὰρ ὅτι οἱ τῆς Ῥέ
δου φρέριοι στόλον κατασκευάσαντες ἀφίκοντο
ἐν τῷ λιμένι τῆς Σμύρνης, καὶ ἤρξαντο οἰκοδομείν
φρούριον ἐν αὐτῷ, ὡς ἐπ' ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πέτ
τρου, ἕνεκα σωτηρίας τῶν φυγάδων αἰχμαλώτων),
τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ φιλίαν καλῶς διατεθεὶς αὐτός,
ἡ δὲ Καντακουζηνὴ σὺν δώροις ὅτι πλείστοις φιλοξενήσασα ἀπέπεμψεν, ἐλθὼν μετ' αἰχμαλωσίας
ἱκανῆς, ἀπαρχῆς οὔσης τοῦ καρποῦ τῆς ἁμαρτίας
τῶν Ῥωμαίων τῶν κατοικούντων ἐν Θράκῃ, καὶ ἐν
πᾶσιν τοῖς κατὰ δύσιν μέρεσιν. Οἱ γὰρ Βιθυνοί,
καὶ Φρύγες, καὶ οἱ ἐν πάσαις τῆς ἑψας οἰκοῦντες
ἐπαρχίαις, προλαβών γὰρ ὁ χρόνος κατέφθειρεν,
οἱ καὶ ὑπὸ τῶν Τούρκων κατεφθάρησαν· ἐλθὼν δὲ
δ Ὁμούρ ἐν τῇ Σμύρνῃ, καὶ ἰδὼν τὸ πολίχνιον ἤδη
ὑπὸ τῶν φρερίων πεπληρωμένον, μεστὸν ἀνθρώπων
πολεμικῶν καὶ εὐμηχάνων, πλήρες κατειργασμένον
καὶ μηδεμιᾶς ἄλλης δεούσης οἰκοδομής, ὠδυνήθη
τὴν ψυχὴν, καὶ ἐπιμόνως καθ᾿ ἑαυτὸν ἐβουλεύσατο,
ἢ τὸ φρούριον κατασχεῖν, ἢ τὴν ψυχὴν ἀποβάλο
λεσθαι. 'Αρξάμενος δὲ μάχεσθαι καὶ ἀντιμάχεσθαι,
καὶ πολεμικάς μηχανὰς ἐξετάζειν καὶ ἐφευρίσκειν,
οὐ διέλιπε νύκτα καὶ ἡμέραν διεγείρων πολέμους
διά τε ἀκροβολισμῶν καὶ γαιορυγμάτων, καὶ το
χορυγμάτων καὶ πασῶν ἄλλων κατασκευών. Ήδη
δὲ ἐν τοῖς τοιούτοις ἀγωνίσματι καὶ παλαίσμασιν
ὥσπερ τις άλλος Λυαῖος ἀντιμαχόμενος εδυνήθη
εἰς τόπον, ὡς καὶ τὴν τάφρον τοῦ πολιχνίου έστε
περάσαι σὺν τοῖς αὐτοῦ, καὶ κλίμακας ἐν τοῖς τείν
χεσι θεῖναι, καὶ ὡς λυσσητὴρ κύων, ὥρμησεν αὐτό;
πρῶτος ἀναβῆναι, καὶ τὸ τροπαίον αὐτὸς μόνος
λαβεῖν. Ἡ δὲ ἄνω Πρόνοια, ἡ τὰ πάντα καλῶς
ἄγουσα καὶ μεταφέρουσα, ὁρῶσα τὸ θηριόγνωμον
αὐτοῦ καὶ δρακόντιον ὅρμημα, μεσάζοντος ἤδη της
ἀναβάσεως τῶν βαθμίδων τῆς κλίμακος, καὶ ἐνα
πετάσας μικρὸν τὴν περικεφαλαίαν ἀπὸ τῆς ὄψεως
τοῦ ἰδεῖν τί τὸ ἐλλεῖπον ἀπὸ τοῦ προμαχώνας, και
βέλος ἀφίεται τζαγρόβελος κατ' αὐτοῦ, καὶ περονά
Ismaelis Bullialdi notæ.
eΠκουσε γὰρ ὅτι τῆς Ῥόδου φρέριοι. Jacnbus Bosius qui historian religionis et militiae S.
Joannis Hierosolymitani Italice scripsit, Smyrnam
a fœderatis captam ait anno Christi 1344, sed de
castro ædificato Bullam mentionem facit Recto
equidem convenit hæc temporis nota cum illis quæ
a Cantacuzeno narrantur; nain belli civilis hujus
initio flomur Didymnotochum venit. Bosio consentit
Cantacuz, lib. III. cap. 68, eta Rhodiis equilibus
aliisque belli fædere consociatis captam Smyrnam
tradit. Τριήρεις γὰρ τέτταρες, καὶ εἴκοσι Λατινικαὶ
ἔκ τε Ροδίων καί τινων ἑτέρων παρεσκευασμέναι
ἐπέπλευσαν τῇ Σμύρνῃ, καὶ τὸ πρὸς τῷ λιμένι φρού
ριον εἷλον, καὶ ναῦς ενέπρησαν οὐκ ὀλίγας Περσι
κάς. Αμοὺς δὲ παρὼν καὶ ἀμυνόμενος οὐκ ἴσχυε
περιγενέσθαι τῆς Λατινικῆς δυνάμεως. Triremes 24
Latina Rhodiorum equitum, aliorumque Smyrna n
bene instructæ appulsæ sunt, et ab iis castrum portui impositum occupatur, navesque plurimæ Persica
incenduntur. Quo cum accessisset Homur, èt pro viribus Latinos oppugnaret, ipsos nusquam superare
potuit. Manifeste sibi adversantur Ducas noster et
Cantacuzenus: nam si, quæ Cantacuzenus narrant,
vera sunt, post Smyrnam scilicet a Latinis occupatam Homurem cam expugnare fruftra tentavisse,
Cantacuzeno deinde suppetias latura fretum Hellespontiacum denuo trajecisse: non potuit in oppugnanda Smyrna, ut noster narral, occubuisse.
Qui porro Frerii Rhodi appellantur, sunt religiosi
ac milites Ordinis S. Joaunis Hierosolymitaui, qui
hodie vulgo equites Melitenses appellantur.
Ἀρξάμενος δὲ μάχεσθαι καὶ ἀντιμάχεσθαι καὶ πολεμικὰς μηχανὰς ἐξετάζειν καὶ ἐφευρίσκειν, οὐ διέλιπε νύκτα καὶ ἡμέραν διεγείρων πολέμους διά τε ἀκροβολισμῶν καὶ γαιορυγμάτων καὶ τειχορυγμάτων καὶ πασῶν ἄλλων κατασκευῶν. Ἤδη δὲ ἐν τοῖς τοιούτοις ἀγωνίσμασι καὶ παλαίσμασιν ὥπερ τις ἄλλος Λυαῖος ἀντιμαχόμενος ἠδυνήθη εἰς τόσον, ὡς καὶ τὴν τάφρον τοῦ πολιχνίου διαπερᾶσαι σὺν τοῖς αὐτοῦ καὶ κλίμακας ἐν τοῖς τείχεσι θεῖναι· καὶ ὡς λυσσητὴρ κύων ὥρμησεν αὐτὸς πρῶτος ἀναβῆναι καὶ τὸ τρόπαιον αὐτὸς μόνος λαβεῖν. Ἡ δ’ ἄνω πρόνοια ἡ τὰ πάντα καλῶς ἄγουσα καὶ μεταφέρουσα, ὁρῶσα τὸ θηριόγνωμον αὐτοῦ καὶ δρακόντειον ὅρμημα μεσάζοντος ἤδη τῆς ἀναβάσεως τῶν βαθμίδων τῆς κλίμακος καὶ ἀναπετάσας μικρὸν τὴν περικεφαλαίαν ἀπὸ τῆς ὄψεως τοῦ ἰδεῖν τί τὸ ἐλλεῖπον μέχρι τοῦ προμαχῶνος, καὶ βέλος ἀφίεται τζαγρόβελος κατ’ αὐτοῦ καὶ περωνᾶται τὸ ἐπισκύνιον διὰ μέσου τῶν ὀφρύων καὶ πίπτει κύμβαχος ἄνωθεν κάτω καὶ οὕτω βιαίως ἀπέῤῥηξε τὴν ψυχήν.DUCE
timam universam a Callipoli Selymbriam usque Καλλιουπόλεως ἄχρι Σηλυμβρίας, ὡς δῆθεν συμμα
deprædari, tanquam Cantacuzeno opem jam ferrent.
Id autem specie tantum agebatur, dum serio Thraciæ situm, lecorum aditus exitusque explorabant et
speculabantur; ipse vero terre-tri itinere cum suis
Rhedæstum usque obvia diripiens et vastans excurrit, et inde Didymotochum rediit. Cantacuzeni
vero reditum cuni nimis serum fore intellexisset,
velletque ad sua reverti (aulierat enim ordinis militaris Hierosolymitani Rhodios fratres classe iustructa ad Sa yrnæ portum applicuisse, jam:que arcem in ipso ædificare cœpisse nomine sancti Petri
dedicatam, in quam fugitivi captivi tuto se recipere possent) ad pacem iucundam, amicitiamque
contrahendam optime dispositus discessit, et Cantacuzena dona quamplurima largita hospitem dimisit. Abiit itaque, captivos multos secum abducens,
basque primitias erroris sui perceperunt Romæi
Thraciam ceterasque Occidentis partes incolentes.
Nam Bithyni, et Phryges, cæterarumque Orientis
præfecturarum incolæ a Turcis in servitutem annis
præteritis redacti erant. Smyrnam tandem revectus
Homur oppidulum à fratribus militibus jam perfectum absolutumque cernit, crebrosque et frequentes
in co viros bellicosos et apprime industriós, nihilque constructioni ejus deesse. Acerbo itaque animi
dolore correptus, jugiter secum agitare aut oppidum
occupandi, aut vitam perdendi consilium. Oppugnatione deinde coepta non cessavit machinas bellicas
experiri, novasque comminisci: noctu ac interdiu
ad 14 pugnaui velitationibus lacessere, et cuniculis
actis cæterisque molitionibus adhibitis muros perfodere, et evertere; tandemque, velut alter Bacchus, frequentibus oppugnationibus et præliis in oppidi fossam penetravit, scalisque moenibus adimotis,
tanquam canis rabidus, primos murum subire ausus est, solique sibi victoria tropaidin erigere.
rum divina providentia, quæ omnia quo vult agit
et transfert, ferocem animum istius et vehementem
impetum intuita, de illo ita decrevit. Cum admedios
scalæ gradus jam pervenisset, galeamque ab oculis
parum rejecisset, ut, quantum esset propugnaculi
pinna inferior, cerneret, sagittarius e superiore
propugnacula eum vulnerat adacto inter media supercilia telo. Percussus Homur ex alto præceps in
χῶν [συμμαχοῦντες] τῷ Καντακουζηνῷ, τῇ δὲ ἀλη
θείᾳ Ιχνηλατών [Ιχνηλατούντες] της Θράκης γίν
αὐτὸς δὲ διὰ ξηρᾶς σὺν τοῖ; αὐτοῦ κατέδραμεν
ἄχρι Ρεδα:στοῦ, καὶ κουρεύσας, καὶ ἀπολέσας
ἐστράφη εἰς Διδυμότοιχον. Ἰδὼν οὖν τὴν ἄφιξιν τοῦ
Καντακουζηνού βραδείαν οὖσαν, καὶ βουληθείς
ὀπισθόρμητος γενέσθαι (ἤκουσε γὰρ ὅτι οἱ τῆς Ῥέ
δου φρέριοι στόλον κατασκευάσαντες ἀφίκοντο
ἐν τῷ λιμένι τῆς Σμύρνης, καὶ ἤρξαντο οἰκοδομείν
φρούριον ἐν αὐτῷ, ὡς ἐπ' ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πέτ
τρου, ἕνεκα σωτηρίας τῶν φυγάδων αἰχμαλώτων),
τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ φιλίαν καλῶς διατεθεὶς αὐτός,
ἡ δὲ Καντακουζηνὴ σὺν δώροις ὅτι πλείστοις φιλοξενήσασα ἀπέπεμψεν, ἐλθὼν μετ' αἰχμαλωσίας
ἱκανῆς, ἀπαρχῆς οὔσης τοῦ καρποῦ τῆς ἁμαρτίας
τῶν Ῥωμαίων τῶν κατοικούντων ἐν Θράκῃ, καὶ ἐν
πᾶσιν τοῖς κατὰ δύσιν μέρεσιν. Οἱ γὰρ Βιθυνοί,
καὶ Φρύγες, καὶ οἱ ἐν πάσαις τῆς ἑψας οἰκοῦντες
ἐπαρχίαις, προλαβών γὰρ ὁ χρόνος κατέφθειρεν,
οἱ καὶ ὑπὸ τῶν Τούρκων κατεφθάρησαν· ἐλθὼν δὲ
δ Ὁμούρ ἐν τῇ Σμύρνῃ, καὶ ἰδὼν τὸ πολίχνιον ἤδη
ὑπὸ τῶν φρερίων πεπληρωμένον, μεστὸν ἀνθρώπων
πολεμικῶν καὶ εὐμηχάνων, πλήρες κατειργασμένον
καὶ μηδεμιᾶς ἄλλης δεούσης οἰκοδομής, ὠδυνήθη
τὴν ψυχὴν, καὶ ἐπιμόνως καθ᾿ ἑαυτὸν ἐβουλεύσατο,
ἢ τὸ φρούριον κατασχεῖν, ἢ τὴν ψυχὴν ἀποβάλο
λεσθαι. 'Αρξάμενος δὲ μάχεσθαι καὶ ἀντιμάχεσθαι,
καὶ πολεμικάς μηχανὰς ἐξετάζειν καὶ ἐφευρίσκειν,
οὐ διέλιπε νύκτα καὶ ἡμέραν διεγείρων πολέμους
διά τε ἀκροβολισμῶν καὶ γαιορυγμάτων, καὶ το
χορυγμάτων καὶ πασῶν ἄλλων κατασκευών. Ήδη
δὲ ἐν τοῖς τοιούτοις ἀγωνίσματι καὶ παλαίσμασιν
ὥσπερ τις άλλος Λυαῖος ἀντιμαχόμενος εδυνήθη
εἰς τόπον, ὡς καὶ τὴν τάφρον τοῦ πολιχνίου έστε
περάσαι σὺν τοῖς αὐτοῦ, καὶ κλίμακας ἐν τοῖς τείν
χεσι θεῖναι, καὶ ὡς λυσσητὴρ κύων, ὥρμησεν αὐτό;
πρῶτος ἀναβῆναι, καὶ τὸ τροπαίον αὐτὸς μόνος
λαβεῖν. Ἡ δὲ ἄνω Πρόνοια, ἡ τὰ πάντα καλῶς
ἄγουσα καὶ μεταφέρουσα, ὁρῶσα τὸ θηριόγνωμον
αὐτοῦ καὶ δρακόντιον ὅρμημα, μεσάζοντος ἤδη της
ἀναβάσεως τῶν βαθμίδων τῆς κλίμακος, καὶ ἐνα
πετάσας μικρὸν τὴν περικεφαλαίαν ἀπὸ τῆς ὄψεως
τοῦ ἰδεῖν τί τὸ ἐλλεῖπον ἀπὸ τοῦ προμαχώνας, και
βέλος ἀφίεται τζαγρόβελος κατ' αὐτοῦ, καὶ περονά
Ismaelis Bullialdi notæ.
eΠκουσε γὰρ ὅτι τῆς Ῥόδου φρέριοι. Jacnbus Bosius qui historian religionis et militiae S.
Joannis Hierosolymitani Italice scripsit, Smyrnam
a fœderatis captam ait anno Christi 1344, sed de
castro ædificato Bullam mentionem facit Recto
equidem convenit hæc temporis nota cum illis quæ
a Cantacuzeno narrantur; nain belli civilis hujus
initio flomur Didymnotochum venit. Bosio consentit
Cantacuz, lib. III. cap. 68, eta Rhodiis equilibus
aliisque belli fædere consociatis captam Smyrnam
tradit. Τριήρεις γὰρ τέτταρες, καὶ εἴκοσι Λατινικαὶ
ἔκ τε Ροδίων καί τινων ἑτέρων παρεσκευασμέναι
ἐπέπλευσαν τῇ Σμύρνῃ, καὶ τὸ πρὸς τῷ λιμένι φρού
ριον εἷλον, καὶ ναῦς ενέπρησαν οὐκ ὀλίγας Περσι
κάς. Αμοὺς δὲ παρὼν καὶ ἀμυνόμενος οὐκ ἴσχυε
περιγενέσθαι τῆς Λατινικῆς δυνάμεως. Triremes 24
Latina Rhodiorum equitum, aliorumque Smyrna n
bene instructæ appulsæ sunt, et ab iis castrum portui impositum occupatur, navesque plurimæ Persica
incenduntur. Quo cum accessisset Homur, èt pro viribus Latinos oppugnaret, ipsos nusquam superare
potuit. Manifeste sibi adversantur Ducas noster et
Cantacuzenus: nam si, quæ Cantacuzenus narrant,
vera sunt, post Smyrnam scilicet a Latinis occupatam Homurem cam expugnare fruftra tentavisse,
Cantacuzeno deinde suppetias latura fretum Hellespontiacum denuo trajecisse: non potuit in oppugnanda Smyrna, ut noster narral, occubuisse.
Qui porro Frerii Rhodi appellantur, sunt religiosi
ac milites Ordinis S. Joaunis Hierosolymitaui, qui
hodie vulgo equites Melitenses appellantur.
Ἁρπάσαντες δ’ αὐτὸν οἱ συστρατιῶται, ἔνδον πεσόντος τῆς τάφρου, πολλῶν πεσόντων Τούρκων, ἔφερον αὐτὸν νεκρὸν ἐν τῷ πολιχνίῳ τῆς Σμύρνης, τὸ κείμενον ἐν τῇ κορυφῇ τοῦ ὄρους· ὅπερ φρούριον ἐτύγχανεν ἀκρόπολίς ποτε τῆς παλαιᾶς καὶ διεφθαρμένης Σμύρνης· ἀνακαινίσας αὐτὸ προλαβὼν ὀλίγοις ἔτεσιν Ἰωάννης ὁ Δούκας, βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων, ὁ Ἀτὴν δὲ ἀρχηγὸς Τούρκων, ὁ καὶ πατὴρ τοῦ Ὁμοῦρ, παρὰ τῶν Ῥωμαίων ἐν ταῖς ἡμέραις Ἀνδρονίκου τοῦ Γέροντος ἔλαβε καὶ κατεῖχε. Τοιοῦτον ἤδη τὸ τέλος ὁ Ὁμοῦρ ἔσχεν. Ὁ δὲ Καντακουζηνὸς συνθήκας ποιήσας μετὰ τοῦ κράλη καὶ φιλίαν ἄσπονδον, μεσολαβόντων κάστρων καὶ πόλεων καὶ ἐπαρχιῶν τῆς δυστυχοῦς βασιλείας τῶν Ῥωμαίων καὶ ἀντὶ [εἰς] Ῥωμαίους δεσπότας κληροδοτηθέντων εἰς ἡγεμόνας βαρβάρους, Τριβαλλούς τε καὶ Σέρβους, ἤρξατο δὲ κατατρέχειν καὶ αὐτὸς καὶ λεηλατεῖν καὶ φθείρειν πάσας τὰς πόλεις τῆς Θρᾴκης ἄχρις αὐτῆς Σηλυβρίας.DUCE
timam universam a Callipoli Selymbriam usque Καλλιουπόλεως ἄχρι Σηλυμβρίας, ὡς δῆθεν συμμα
deprædari, tanquam Cantacuzeno opem jam ferrent.
Id autem specie tantum agebatur, dum serio Thraciæ situm, lecorum aditus exitusque explorabant et
speculabantur; ipse vero terre-tri itinere cum suis
Rhedæstum usque obvia diripiens et vastans excurrit, et inde Didymotochum rediit. Cantacuzeni
vero reditum cuni nimis serum fore intellexisset,
velletque ad sua reverti (aulierat enim ordinis militaris Hierosolymitani Rhodios fratres classe iustructa ad Sa yrnæ portum applicuisse, jam:que arcem in ipso ædificare cœpisse nomine sancti Petri
dedicatam, in quam fugitivi captivi tuto se recipere possent) ad pacem iucundam, amicitiamque
contrahendam optime dispositus discessit, et Cantacuzena dona quamplurima largita hospitem dimisit. Abiit itaque, captivos multos secum abducens,
basque primitias erroris sui perceperunt Romæi
Thraciam ceterasque Occidentis partes incolentes.
Nam Bithyni, et Phryges, cæterarumque Orientis
præfecturarum incolæ a Turcis in servitutem annis
præteritis redacti erant. Smyrnam tandem revectus
Homur oppidulum à fratribus militibus jam perfectum absolutumque cernit, crebrosque et frequentes
in co viros bellicosos et apprime industriós, nihilque constructioni ejus deesse. Acerbo itaque animi
dolore correptus, jugiter secum agitare aut oppidum
occupandi, aut vitam perdendi consilium. Oppugnatione deinde coepta non cessavit machinas bellicas
experiri, novasque comminisci: noctu ac interdiu
ad 14 pugnaui velitationibus lacessere, et cuniculis
actis cæterisque molitionibus adhibitis muros perfodere, et evertere; tandemque, velut alter Bacchus, frequentibus oppugnationibus et præliis in oppidi fossam penetravit, scalisque moenibus adimotis,
tanquam canis rabidus, primos murum subire ausus est, solique sibi victoria tropaidin erigere.
rum divina providentia, quæ omnia quo vult agit
et transfert, ferocem animum istius et vehementem
impetum intuita, de illo ita decrevit. Cum admedios
scalæ gradus jam pervenisset, galeamque ab oculis
parum rejecisset, ut, quantum esset propugnaculi
pinna inferior, cerneret, sagittarius e superiore
propugnacula eum vulnerat adacto inter media supercilia telo. Percussus Homur ex alto præceps in
χῶν [συμμαχοῦντες] τῷ Καντακουζηνῷ, τῇ δὲ ἀλη
θείᾳ Ιχνηλατών [Ιχνηλατούντες] της Θράκης γίν
αὐτὸς δὲ διὰ ξηρᾶς σὺν τοῖ; αὐτοῦ κατέδραμεν
ἄχρι Ρεδα:στοῦ, καὶ κουρεύσας, καὶ ἀπολέσας
ἐστράφη εἰς Διδυμότοιχον. Ἰδὼν οὖν τὴν ἄφιξιν τοῦ
Καντακουζηνού βραδείαν οὖσαν, καὶ βουληθείς
ὀπισθόρμητος γενέσθαι (ἤκουσε γὰρ ὅτι οἱ τῆς Ῥέ
δου φρέριοι στόλον κατασκευάσαντες ἀφίκοντο
ἐν τῷ λιμένι τῆς Σμύρνης, καὶ ἤρξαντο οἰκοδομείν
φρούριον ἐν αὐτῷ, ὡς ἐπ' ὀνόματι τοῦ ἁγίου Πέτ
τρου, ἕνεκα σωτηρίας τῶν φυγάδων αἰχμαλώτων),
τὰ πρὸς εἰρήνην καὶ φιλίαν καλῶς διατεθεὶς αὐτός,
ἡ δὲ Καντακουζηνὴ σὺν δώροις ὅτι πλείστοις φιλοξενήσασα ἀπέπεμψεν, ἐλθὼν μετ' αἰχμαλωσίας
ἱκανῆς, ἀπαρχῆς οὔσης τοῦ καρποῦ τῆς ἁμαρτίας
τῶν Ῥωμαίων τῶν κατοικούντων ἐν Θράκῃ, καὶ ἐν
πᾶσιν τοῖς κατὰ δύσιν μέρεσιν. Οἱ γὰρ Βιθυνοί,
καὶ Φρύγες, καὶ οἱ ἐν πάσαις τῆς ἑψας οἰκοῦντες
ἐπαρχίαις, προλαβών γὰρ ὁ χρόνος κατέφθειρεν,
οἱ καὶ ὑπὸ τῶν Τούρκων κατεφθάρησαν· ἐλθὼν δὲ
δ Ὁμούρ ἐν τῇ Σμύρνῃ, καὶ ἰδὼν τὸ πολίχνιον ἤδη
ὑπὸ τῶν φρερίων πεπληρωμένον, μεστὸν ἀνθρώπων
πολεμικῶν καὶ εὐμηχάνων, πλήρες κατειργασμένον
καὶ μηδεμιᾶς ἄλλης δεούσης οἰκοδομής, ὠδυνήθη
τὴν ψυχὴν, καὶ ἐπιμόνως καθ᾿ ἑαυτὸν ἐβουλεύσατο,
ἢ τὸ φρούριον κατασχεῖν, ἢ τὴν ψυχὴν ἀποβάλο
λεσθαι. 'Αρξάμενος δὲ μάχεσθαι καὶ ἀντιμάχεσθαι,
καὶ πολεμικάς μηχανὰς ἐξετάζειν καὶ ἐφευρίσκειν,
οὐ διέλιπε νύκτα καὶ ἡμέραν διεγείρων πολέμους
διά τε ἀκροβολισμῶν καὶ γαιορυγμάτων, καὶ το
χορυγμάτων καὶ πασῶν ἄλλων κατασκευών. Ήδη
δὲ ἐν τοῖς τοιούτοις ἀγωνίσματι καὶ παλαίσμασιν
ὥσπερ τις άλλος Λυαῖος ἀντιμαχόμενος εδυνήθη
εἰς τόπον, ὡς καὶ τὴν τάφρον τοῦ πολιχνίου έστε
περάσαι σὺν τοῖς αὐτοῦ, καὶ κλίμακας ἐν τοῖς τείν
χεσι θεῖναι, καὶ ὡς λυσσητὴρ κύων, ὥρμησεν αὐτό;
πρῶτος ἀναβῆναι, καὶ τὸ τροπαίον αὐτὸς μόνος
λαβεῖν. Ἡ δὲ ἄνω Πρόνοια, ἡ τὰ πάντα καλῶς
ἄγουσα καὶ μεταφέρουσα, ὁρῶσα τὸ θηριόγνωμον
αὐτοῦ καὶ δρακόντιον ὅρμημα, μεσάζοντος ἤδη της
ἀναβάσεως τῶν βαθμίδων τῆς κλίμακος, καὶ ἐνα
πετάσας μικρὸν τὴν περικεφαλαίαν ἀπὸ τῆς ὄψεως
τοῦ ἰδεῖν τί τὸ ἐλλεῖπον ἀπὸ τοῦ προμαχώνας, και
βέλος ἀφίεται τζαγρόβελος κατ' αὐτοῦ, καὶ περονά
Ismaelis Bullialdi notæ.
eΠκουσε γὰρ ὅτι τῆς Ῥόδου φρέριοι. Jacnbus Bosius qui historian religionis et militiae S.
Joannis Hierosolymitani Italice scripsit, Smyrnam
a fœderatis captam ait anno Christi 1344, sed de
castro ædificato Bullam mentionem facit Recto
equidem convenit hæc temporis nota cum illis quæ
a Cantacuzeno narrantur; nain belli civilis hujus
initio flomur Didymnotochum venit. Bosio consentit
Cantacuz, lib. III. cap. 68, eta Rhodiis equilibus
aliisque belli fædere consociatis captam Smyrnam
tradit. Τριήρεις γὰρ τέτταρες, καὶ εἴκοσι Λατινικαὶ
ἔκ τε Ροδίων καί τινων ἑτέρων παρεσκευασμέναι
ἐπέπλευσαν τῇ Σμύρνῃ, καὶ τὸ πρὸς τῷ λιμένι φρού
ριον εἷλον, καὶ ναῦς ενέπρησαν οὐκ ὀλίγας Περσι
κάς. Αμοὺς δὲ παρὼν καὶ ἀμυνόμενος οὐκ ἴσχυε
περιγενέσθαι τῆς Λατινικῆς δυνάμεως. Triremes 24
Latina Rhodiorum equitum, aliorumque Smyrna n
bene instructæ appulsæ sunt, et ab iis castrum portui impositum occupatur, navesque plurimæ Persica
incenduntur. Quo cum accessisset Homur, èt pro viribus Latinos oppugnaret, ipsos nusquam superare
potuit. Manifeste sibi adversantur Ducas noster et
Cantacuzenus: nam si, quæ Cantacuzenus narrant,
vera sunt, post Smyrnam scilicet a Latinis occupatam Homurem cam expugnare fruftra tentavisse,
Cantacuzeno deinde suppetias latura fretum Hellespontiacum denuo trajecisse: non potuit in oppugnanda Smyrna, ut noster narral, occubuisse.
Qui porro Frerii Rhodi appellantur, sunt religiosi
ac milites Ordinis S. Joaunis Hierosolymitaui, qui
hodie vulgo equites Melitenses appellantur.
PG 157:785Οἱ δὲ τῆς πόλεως ἐννοήσαντες τὸ γεγονὸς παρὰ τοῦ Ὁμοῦρ τὸν πέρυσιν χειμῶνα καὶ σκοποῦντες, ὅτι τοῦτον ὁ Καντακουζηνὸς μετεπέμψατο καὶ αὐτὸς ἦν αἴτιος τῆς ἐνδημίας τοῦ Ὁμοῦρ, οὐκ εἰδότες, ὅτι αὐτόκλητος ἐληλύθει ἢ ὅτι ἡ κλώθουσα ἀντιστρόφως τὰ νήματα κακὴ τύχη τῶν Ῥωμαίων προεξένησεν αὐτὸν τοῦ ἐλθεῖν καὶ καταπατῆσαι χώματα εὐθαλῆ Ῥωμαίων γῆς, βουλὴν βουλεύονται πονηρὰν καὶ κατὰ τῆς κεφαλῆς αὐτῶν ὀργὴν καὶ μῆνιν θεήλατον. Προξενοῦσι τῇ δεσποίνῃ Ἄννῃ, τῇ μητρὶ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου ἔτι μείρακος, τοῦ στεῖλαι πρέσβεις εἰς τὸν ἡγεμόνα τῆς Βιθυνίας καὶ Φρυγίας ἔτι δὲ καὶ τῆς Παφλαγονίας, τὸν ὃν ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, τὸν Ὀρχάν, τοῦ αἰτῆσαι ἀρωγὴν καὶ βοήθειαν, ὡς ἵνα καταπολεμίσῃ τῷ Καντακουζηνῷ, ἀποστάτῃ ὄντι τῆς βασιλείας, συνθεμένη δοῦναι αὐτῷ ποσότητα χρυσίου πολλοῦ καὶ οὓς ἐξανδραποδίσουσιν οἱ Τοῦρκοι Ῥωμαίους ὑπηκόους τοῦ Καντακοζηνοῦ, ἔχωσιν ἄδειαν πωλεῖν καὶ πιπράσκειν, ἔνθα βούλονται· καὶ τοὺς μὴ θέλοντας πωλῆσαι τοὺς αὐτοῦ αἰχμαλώτους ἀνεμποδίστως περᾶν αὐτοὺς ἀπὸ τοῦ Σκουταρίου καὶ ἄγειν καὶ φέρειν αὐτούς, ἔνθα βούλονται.ται τὸ ἐπισκήνιον διά μέσου τῶν ἐφρύων, καὶ caput cadit, vitamque hoc violento exitu anivil. lo
πίπτει κύμβαχος ἄνωθεν κάτω, καὶ οὕτω βιαίως fossam lapsum milites Turci magno numero accurἀπέρρηξε την ψυχήν. Αρπάσαντες δ' αὐτὸν οἱ rentes mortuum in oppidum Smyrnæ vertici monστρατιώται ἔνδον πεσόντος [πεσόντα της τάφρου tis impoșitum raptim efferunt: quod castrum veleπολλῶν πεσόντων Τούρκων, ἔφερον αὐτὸν νεκρὸν ris eversæque Smyrnæ arx quondam fuerat, non
ἐν τῷ πολιχνίῳ τῆς Σμύρνης τὸ κείμενον ἐν multos ante annos a Joanne Duca Romanorum imτῇ κορυφῇ τοῦ ὄρους, ὅπερ φρούριον ἐτύγχανε peratore iterum ædificata, quam Atin Turcorum
ἀκρόπολίς ποτε τῆς παλαιᾶς καὶ διεφθαρμένης princeps Homuris pater Audronico seniore impeΣμύρνης, ἀνακαινίσας αὐτὸ προλαβὼν ὀλίγοι; rante a Romanis postea recepit et obtinuit.
ἔτεσιν Ἰωάννης ὁ Δούκας βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων· ὁ ᾿Ατὴν δὲ ἀρχηγὸς Τούρκων, δὲ καὶ πατὴρ τοῦ
Ομούρ παρὰ τῶν Ῥωμαίων ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿Ανδρονίκου του γέροντος ἔλαβε καὶ κατεῖχε· τοιοῦτον
ἤδη τὸ τέλος ὁ Ὁμούρ ἔσχεν.
CAPUT VIII.
Cantacuzenus in Thraciam redit. Anna imperatric quxilia ab Orchane petit et impetrat. Tarci imperii provincias populantur et captivos abducunt.
Ο δὲ Καντακουζηνός συνθήκας ποιήσας μετά 13
τοῦ Κράλη καὶ φιλίαν ἄσπονδον [Εκσπονδον], μεσο
λαβούντων κάστρων, καὶ πόλεων καὶ ἐπαρχιῶν τῆς
δυστυχούς βασιλείας τῶν Ῥωμαίων, καὶ ἀντὶ Ρω
μαίους δεσπότας κληροδοθέντες [κληριδοθέντων] εἰς
ἡγεμόνας βαρβάρους, Τριβαλούς τε, καὶ Σέρβους•
ἤρξατο δὲ κατατρέχειν καὶ αὐτὸς, καὶ λεηλατείν,
καὶ φθείρειν πάσας τας πόλεις τῆς Θράκης ἄχρις
αὐτῆς Σηλυμβρίας. Οἱ δὲ τῆς πόλεως ἐννοήσαντες
τὸ γεγονὸς παρὰ τοῦ Ὁμουρ τὴν πέρυσι χειμῶνα,
καὶ σκοποῦντες ὅτι τοῦτον ὁ Καντακουζηνός μετεπέμψατο, καὶ αὐτὸς ἦν αἴτιος τῆς ἐνδημίας τοῦ
Ὁμούρ, οὐκ εἰδότες ὅτι αὐτόκλητος ἐλήλυθε, ἢ ὅτι
κλώθουσα ἀντιστρόφως τὰ νήματα κακὴ τύχὴ τῶν
Ρωμαίων προϋξένησεν αὐτὸν τοῦ ἐλθεῖν καὶ κατα
πατῆσαι χώματα εὐθαλῆ Ρωμαίων γῆς, βουλὴν
βουλεύονται πονηρὰν, καὶ κατὰ τῆς κεφαλῆς αὐτῶν
ὀργὴν καὶ μῆνιν θεήλατον· προξενοῦσι τῇ δεσποίνῃ
Αννῃ τῇ μητρὶ τοῦ βασιλέως Ιωάννου ἔτι μείρακος
τοῦ στεῖλαι πρέσβεις εἰς τὸν ἡγεμόνα τῆς Βιθυνίας
καὶ Φρυγίας, ἔτι δὲ καὶ Παφλαγονίας, τὸν ἂν ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσε, τὸν Ὀρχαν, τοῦ αἰτῆσαι
ἀρωγὴν καὶ βοήθειαν, ὡς ἵνα καταπολεμήσῃ τῷ
Καντακουζηνῷ ἀποστάτῃ ἔντι τῆς βασιλείας· συν
θεμένη δοῦναι αὐτῷ ποσότητα χρυσίου πολλοῦ, καὶ
οὓς ἀνδραποδίζουσιν οἱ Τοῦρκοι Ρωμαίους υπη
κόους τοῦ Καντακουζηνοῦ, ἔχωσι ἄδειαν πωλεῖν καὶ
πιπράσκειν ἔνθα βούλονται· καὶ τοὺς μὴ θέλοντας
πωλῆσαι τοὺς αὐτοῦ αἰχμαλώτους, ἀνεμποδίστως
περᾷν αὐτοὺς ἀπὸ Σκοταρίου, καὶ ἄγειν καὶ φέρειν
αὐτοὺς ἔνθα βούλονται. Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Ορχάν,
καὶ ἡδέως ἀκούσας, ἐδίψα γὰρ τὴν τοιαύτην πρὸ
πολλοῦ γεῦσιν, καὶ θαρσαλέως πηδήσας, καὶ μετὰ
πολλῆς ἡδονῆς τὸ μετὰ χαρᾶς προσειπών πέμπει
τους πρέσβεις ἀγαλλομένους καὶ χαίροντας, οὐκ
εἰδότες οι άθλιοι τίνα μετακαλοῦνται εἰς βοήθειαν,
At Cantacuzenus cum Crale icto fœdere initaque
amicitia, cum præteriisset interjecta castra, urbes
provinciasque infortunati Romani imperii, quæ dominos alios Romæis pulsis soriitæ erant, præſeclosque barbaros Triballos et Servios, excurrere Se
Iymbriam usque, cunctas Thracia urbes vastare
prædamque agere coepit. At illi qui urbis moenibus se
continebant, quæ ab llomure auui superioris hieme
gesta erant, reputant, et Cantacuzenuín accersivisse
istum considerant, auctoremque ei fuisse suscepte
profectionis; latebat tamen eos sponte sua lomurem
advenisse, aut malam Romæorum fortunam versa
vice seriem malorum ducentem occasionem ipsi
præbuisse accedendi et peragrandi colles amœnos
Romanæ regionis. Consilium ergo perniciosum (Deo
iis irato, minimeque 15 propitio) capiunt, apu
dominam Annam Joannis imperatoris etiamnum
adolescentis matrem agunt, ei que suadent ut ad Bi
thynia, Phrygia et Paphlagoniæ principem Or
chanem, nobis in superioribus memoratum, legatos
mittat, qui auxilia et suppetias ab illo petant, quibus Cantacuzenuin rebellem opprimat; magnam itaque vim auri daturam se pollicetur Anna, conceditque Turcis, ut libere ac secure vendantet distrahant, ubicunque libitum fuerit, quoscunque Romanos captivos ceperint Cantacuzeni partibus adhæ.
rentes: iis etiam, qui mancipia vendere nollent, dat
liberam trajiciendi deducendique Scutarium facul.
tatem, eaque abducendi quocunque vellent. Ilæc a
legatis proposita avido lætoque animo excipit Or
chanes, qui antea impotenti atque ardenti libidine
talia expetebat: multaque confidentia exsultans,
ingenti voluptate completus comiter et benevole 1. -
gatos amplectitur, eosque allocutus hilares et gandio perfusos dimittil. Nesciebant certe miseri quem
advocarent ad opem sibi ferendam, qualemque le -
Ismaelis Ballialdi nola.
Εν τῷ πολιχνίῳ τῆς Σμύρνης. Anno 1647
vidimus adhuc castrum illud in montis vertice locatam, cujus mœnia integra ferme sunt. Veruin ominia ædificia, prat r templum, quod in meschitam
Turci transformarunt, diruta sunt. Exstat etiam in
eo cisterna amplissima, cujus laquearia ac forniΟι
ces multis columnis fulciuntur. Castrum i'lud qu
dratum oblongum est, vicinum illi mbis antique
regioni, in qua Acropolis, cujus adhuc monium
pars cernitur, sita erat. Castruin inferius ad litos
maris et portos ingressum situm est, nuncque integrum videtur.
Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Ὀρχὰν καὶ ἡδέως ἀκούσας, ἐδίψη γὰρ τὴν τοιαύτην πρὸ πολλοῦ γεῦσιν, καὶ θαρσαλέως πηδήσας καὶ μετὰ πολλῆς ἡδονῆς τό· Μετὰ χαρᾶς προσειπών, πέμπει τοὺς πρέσβεις ἀγαλλομένους καὶ χαίροντας· οὐκ εἰδότες οἱ ἄθλιοι τίνα μετακαλοῦνται εἰς βοήθειαν καὶ ποίαν βοτάνην ἐκθλίβουσιν, ἵνα ποιήσωσιν ἔμπλαστρον εἰς τὴν νόσον, ἣν ἡ ἁμαρτία αὐτῶν προεξένησε. Στείλας οὖν Τούρκους τὸν ἀριθμὸν χιλιάδας δέκα ὁ Ὀρχὰν καί, τὸν πορθὸν διαβάντες τῆς Πόλεως, δέχονται τούτους μετὰ χαρᾶς οἱ Πολῖται· καὶ τὰ τῆς πόλεως τείχη καὶ τὰς ἔνδον ἀγυιὰς καταπατήσαντες καὶ φιλοξενηθέντες παρὰ τῆς δεσποίνης καὶ τῶν Ῥωμαίων ἐξίασι κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ. Ὁ δὲ Καντακουζηνὸς ἀσφαλτώσας τὰ φρούρια καὶ ζῳοτροφίας καὶ τὰ πρὸς τὴν χρείαν ἅπαντα καλῶς ἐπιμελησάμενος, ἔξεισι καὶ αὐτὸς μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ Ῥωμαϊκῶν καὶ Σερβικῶν στρατευμάτων· καὶ συμπλακεὶς καὶ πρώτην καὶ δευτέραν εἰσβολήν, οὐκ εἶχον οἱ Τοῦρκοι κερδᾶναί τι τῶν αὐτοῦ, ἦν γὰρ ὁ ἀνὴρ περὶ τὰ πάντα πολεμικώτατος, ἀλκὴν ἔχων καὶ τέχνην πολέμων ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων τοῦ τότε καιροῦ.ται τὸ ἐπισκήνιον διά μέσου τῶν ἐφρύων, καὶ caput cadit, vitamque hoc violento exitu anivil. lo
πίπτει κύμβαχος ἄνωθεν κάτω, καὶ οὕτω βιαίως fossam lapsum milites Turci magno numero accurἀπέρρηξε την ψυχήν. Αρπάσαντες δ' αὐτὸν οἱ rentes mortuum in oppidum Smyrnæ vertici monστρατιώται ἔνδον πεσόντος [πεσόντα της τάφρου tis impoșitum raptim efferunt: quod castrum veleπολλῶν πεσόντων Τούρκων, ἔφερον αὐτὸν νεκρὸν ris eversæque Smyrnæ arx quondam fuerat, non
ἐν τῷ πολιχνίῳ τῆς Σμύρνης τὸ κείμενον ἐν multos ante annos a Joanne Duca Romanorum imτῇ κορυφῇ τοῦ ὄρους, ὅπερ φρούριον ἐτύγχανε peratore iterum ædificata, quam Atin Turcorum
ἀκρόπολίς ποτε τῆς παλαιᾶς καὶ διεφθαρμένης princeps Homuris pater Audronico seniore impeΣμύρνης, ἀνακαινίσας αὐτὸ προλαβὼν ὀλίγοι; rante a Romanis postea recepit et obtinuit.
ἔτεσιν Ἰωάννης ὁ Δούκας βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων· ὁ ᾿Ατὴν δὲ ἀρχηγὸς Τούρκων, δὲ καὶ πατὴρ τοῦ
Ομούρ παρὰ τῶν Ῥωμαίων ἐν ταῖς ἡμέραις ᾿Ανδρονίκου του γέροντος ἔλαβε καὶ κατεῖχε· τοιοῦτον
ἤδη τὸ τέλος ὁ Ὁμούρ ἔσχεν.
CAPUT VIII.
Cantacuzenus in Thraciam redit. Anna imperatric quxilia ab Orchane petit et impetrat. Tarci imperii provincias populantur et captivos abducunt.
Ο δὲ Καντακουζηνός συνθήκας ποιήσας μετά 13
τοῦ Κράλη καὶ φιλίαν ἄσπονδον [Εκσπονδον], μεσο
λαβούντων κάστρων, καὶ πόλεων καὶ ἐπαρχιῶν τῆς
δυστυχούς βασιλείας τῶν Ῥωμαίων, καὶ ἀντὶ Ρω
μαίους δεσπότας κληροδοθέντες [κληριδοθέντων] εἰς
ἡγεμόνας βαρβάρους, Τριβαλούς τε, καὶ Σέρβους•
ἤρξατο δὲ κατατρέχειν καὶ αὐτὸς, καὶ λεηλατείν,
καὶ φθείρειν πάσας τας πόλεις τῆς Θράκης ἄχρις
αὐτῆς Σηλυμβρίας. Οἱ δὲ τῆς πόλεως ἐννοήσαντες
τὸ γεγονὸς παρὰ τοῦ Ὁμουρ τὴν πέρυσι χειμῶνα,
καὶ σκοποῦντες ὅτι τοῦτον ὁ Καντακουζηνός μετεπέμψατο, καὶ αὐτὸς ἦν αἴτιος τῆς ἐνδημίας τοῦ
Ὁμούρ, οὐκ εἰδότες ὅτι αὐτόκλητος ἐλήλυθε, ἢ ὅτι
κλώθουσα ἀντιστρόφως τὰ νήματα κακὴ τύχὴ τῶν
Ρωμαίων προϋξένησεν αὐτὸν τοῦ ἐλθεῖν καὶ κατα
πατῆσαι χώματα εὐθαλῆ Ρωμαίων γῆς, βουλὴν
βουλεύονται πονηρὰν, καὶ κατὰ τῆς κεφαλῆς αὐτῶν
ὀργὴν καὶ μῆνιν θεήλατον· προξενοῦσι τῇ δεσποίνῃ
Αννῃ τῇ μητρὶ τοῦ βασιλέως Ιωάννου ἔτι μείρακος
τοῦ στεῖλαι πρέσβεις εἰς τὸν ἡγεμόνα τῆς Βιθυνίας
καὶ Φρυγίας, ἔτι δὲ καὶ Παφλαγονίας, τὸν ἂν ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσε, τὸν Ὀρχαν, τοῦ αἰτῆσαι
ἀρωγὴν καὶ βοήθειαν, ὡς ἵνα καταπολεμήσῃ τῷ
Καντακουζηνῷ ἀποστάτῃ ἔντι τῆς βασιλείας· συν
θεμένη δοῦναι αὐτῷ ποσότητα χρυσίου πολλοῦ, καὶ
οὓς ἀνδραποδίζουσιν οἱ Τοῦρκοι Ρωμαίους υπη
κόους τοῦ Καντακουζηνοῦ, ἔχωσι ἄδειαν πωλεῖν καὶ
πιπράσκειν ἔνθα βούλονται· καὶ τοὺς μὴ θέλοντας
πωλῆσαι τοὺς αὐτοῦ αἰχμαλώτους, ἀνεμποδίστως
περᾷν αὐτοὺς ἀπὸ Σκοταρίου, καὶ ἄγειν καὶ φέρειν
αὐτοὺς ἔνθα βούλονται. Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Ορχάν,
καὶ ἡδέως ἀκούσας, ἐδίψα γὰρ τὴν τοιαύτην πρὸ
πολλοῦ γεῦσιν, καὶ θαρσαλέως πηδήσας, καὶ μετὰ
πολλῆς ἡδονῆς τὸ μετὰ χαρᾶς προσειπών πέμπει
τους πρέσβεις ἀγαλλομένους καὶ χαίροντας, οὐκ
εἰδότες οι άθλιοι τίνα μετακαλοῦνται εἰς βοήθειαν,
At Cantacuzenus cum Crale icto fœdere initaque
amicitia, cum præteriisset interjecta castra, urbes
provinciasque infortunati Romani imperii, quæ dominos alios Romæis pulsis soriitæ erant, præſeclosque barbaros Triballos et Servios, excurrere Se
Iymbriam usque, cunctas Thracia urbes vastare
prædamque agere coepit. At illi qui urbis moenibus se
continebant, quæ ab llomure auui superioris hieme
gesta erant, reputant, et Cantacuzenuín accersivisse
istum considerant, auctoremque ei fuisse suscepte
profectionis; latebat tamen eos sponte sua lomurem
advenisse, aut malam Romæorum fortunam versa
vice seriem malorum ducentem occasionem ipsi
præbuisse accedendi et peragrandi colles amœnos
Romanæ regionis. Consilium ergo perniciosum (Deo
iis irato, minimeque 15 propitio) capiunt, apu
dominam Annam Joannis imperatoris etiamnum
adolescentis matrem agunt, ei que suadent ut ad Bi
thynia, Phrygia et Paphlagoniæ principem Or
chanem, nobis in superioribus memoratum, legatos
mittat, qui auxilia et suppetias ab illo petant, quibus Cantacuzenuin rebellem opprimat; magnam itaque vim auri daturam se pollicetur Anna, conceditque Turcis, ut libere ac secure vendantet distrahant, ubicunque libitum fuerit, quoscunque Romanos captivos ceperint Cantacuzeni partibus adhæ.
rentes: iis etiam, qui mancipia vendere nollent, dat
liberam trajiciendi deducendique Scutarium facul.
tatem, eaque abducendi quocunque vellent. Ilæc a
legatis proposita avido lætoque animo excipit Or
chanes, qui antea impotenti atque ardenti libidine
talia expetebat: multaque confidentia exsultans,
ingenti voluptate completus comiter et benevole 1. -
gatos amplectitur, eosque allocutus hilares et gandio perfusos dimittil. Nesciebant certe miseri quem
advocarent ad opem sibi ferendam, qualemque le -
Ismaelis Ballialdi nola.
Εν τῷ πολιχνίῳ τῆς Σμύρνης. Anno 1647
vidimus adhuc castrum illud in montis vertice locatam, cujus mœnia integra ferme sunt. Veruin ominia ædificia, prat r templum, quod in meschitam
Turci transformarunt, diruta sunt. Exstat etiam in
eo cisterna amplissima, cujus laquearia ac forniΟι
ces multis columnis fulciuntur. Castrum i'lud qu
dratum oblongum est, vicinum illi mbis antique
regioni, in qua Acropolis, cujus adhuc monium
pars cernitur, sita erat. Castruin inferius ad litos
maris et portos ingressum situm est, nuncque integrum videtur.
PG 157:787Ὅσοι μὲν τῶν Τούρκων ἠνδραποδίζοντο, μαχείρας αὐτοὺς παρανάλωμα ἐπεποίει, ὅσοι δὲ τῶν Ῥωμαίων, μόνον τοῖς ἐνδύμασιν αὐτοὺς ἀφελοῦντες, γυμνοὺς ἀφίεσαν οἴκαδε πορεύεσθαι. Οἱ δὲ Τοῦρκοι τὸ πολεμεῖν ἀφέντες, τὸ σκυλεύειν τὰς κώμας κατέτρεχον καὶ δὴ ὁρμαθοὺς ἀναριθμήτους ἐξ ἁλύσεων ἀνθρώπους συμπλέξαντες εἰς τὴν Κωνσταντίνου ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας, θηλάζοντα νήπια καὶ ἐφήβους νέους, ἱερεῖς καὶ μοναχούς, ἅπαντας φύρδην ὡς πρόβατα, ἐν τῇ λεωφόρῳ ὡς Σκύθας ἢ Ἀβασγοὺς ἀπεμπολοῦντες ἐκόμιζον. Καὶ τὸ δεινότερον, ὅτι, εἰ ἔτυχε, μὴ παραχρῆμα οὐχ εὑρίσκετο ὁ ἀγοράζων, ἐν ταῖς ὄψεσι τῶν Ῥωμαίων δεινῶς οἱ Ῥωμαῖοι παρὰ τῶν βαρβάρων, ὢ τῆς ἀσπλαγχνίας, ἐμαστίζοντο, οὐκ ἄλλο τὸ πανουργευόμενον ἢ ὅτι καμφθέντες αὐτοὺς ἐξωνήσουσι. Τοὺς δὲ μὴ ἐξωνουμένους παρευθὺς τὸν πορθμὸν διαβάσαντες, ἐν τῇ Προύσῃ καὶ ἀνωτέρω τούτους ἀπέπεμπον ἐν τοῖς Τούρκοις πιπραθησομένους. Καὶ ἦν ἰδεῖν θέαμα ἐλεεινόν· Πανταχοῦ κλαυθμοί, πανταχοῦ ὀδυρμοί, πανταχοῦ δάκρυα ἐπ’ ὄψεσι τῶν Ῥωμαίων καὶ ὁ ἐλεῶν οὐκ ἦν οὐτ’ Ἕλλην οὔτε βάρβαρος.bam intererent ad levandum emplastro morbum, καὶ ποίαν βοτάνην ἐκθλίβουσιν, ἵνα ποιήσωσι ἔμ-
"
quem sceleribus suis'contraxerant. Misit itaque Orchanes militum decem millia, qui trajecto freto
intra urbis mœnia a civibus gaudio exsultantibus accipiuntur, perque vias urbis et muros ambulant,
eosque lustrant; benigne ab imperatrice habiti
cæterisque Romæis urbe excedunt, et adversus
Cantacuzenum proficiscuntur. Ex altera vero
parte Cantacuzenus præsidiis impositis castṛa
arcesque firmal, commeatumque et cætera necessaria invehit, progrediturque cum Romæorum
sibi adhærentium copiis Serviorumque exercitu,
prælioque semel atque iterum commisso nullum
damnum a Turcis passus est; erat quippe vir bellicosissimus, robustus et artis bellicæ præ cæteris sui
temporis hominibus peritus. Quotquot igitur praelio
ceperunt, Turcos peremerunt, Romæos vero vestiJus spoliatos domum nudos remiserunt. At Turci
omissa pugna ad pagos diripiendos discurrunt. Janque longa agmina mancipiorum catenis vinctorum
trahebant, abducebantque Constantinopolim viros,
mulieres, lactentes infantes, adolescentes, sacerdotes et monachos velut oves, et tanquan Scythias
aut Abasgos per vias vendendi gratia agebant;
quodque acerbius erat, nisi redemptor statim accederet, spectantibus Romæis Romæi a Barbaris,
proh inhumanum scelus! flagris cædebantur. Isque
malus percutientis erat animus, ut nempe miseratione motus quispiam eos redimeret: qui vero redempti non sunt, eos trans fretum Prusam 16 statim avexerunt, inque alias regiones mediterraneas
inter Turcos vænum miserunt. Omnium erat miserabilis aspectus, ubique luctus, lamenta et lacryinæ
intuentibus Romæis, neque ullus Græcus aut Barlarus miserebatur.
πλαστρον εἰς τὴν νόσον ἣν ἡ ἁμαρτία αὐτοῖς προει
ξένησε· στείλας οὖν Τούρκους τὸν ἀριθμὸν χιλιάδας
δέκα ή Ορχάν, καὶ τὴν πορθμὸν διαβάντας τῆς πό
λεως δέχονται τούτους μετὰ χαρᾶς οἱ πολίται, καὶ
τὰ τῆς πόλεως τείχη, καὶ τὰς ἔνδον ἀγυιάς κατα
πατήσαντες, καὶ φιλοξενηθέντες παρὰ τῆς δεσποί
νης καὶ τῶν Ῥωμαίων, ἐξίασι κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ. ῾Ο δὲ Καντακουζηνός, ἀσφαλτώσας τὰ
φρούρια καὶ ζωοτροφίας καὶ τὰ πρὸς τὴν
χρείαν ἅπαντα καλῶς ἐπιμελησάμενος, ἔξεισι καὶ
αὐτὸς μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ Ῥωμαϊκῶν καὶ Σερβικῶν στρατευμάτων, και συμπλακεὶς καὶ πρώτην
καὶ δευτέραν εἰσβολήν, οὐκ εἶχον οἱ Τοῦρκοι κερδᾶναί τι τῶν αὐτοῦ. "Ην γὰρ ὁ ἀνὴρ περὶ τὰ πάντα
πολεμικώτατος, ἀλκὴν ἔχων καὶ τέχνην τῶν πολέμων ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων τοῦ τότε καιροῦ. "Οσοι
μὲν τῶν Τούρκων ήνδραποδίζοντο, μαχαίρας αὐτοὺς
παρανάλωμα ἐποίησαν· ὅσοι δὲ τῶν Ῥωμαίων μάτ
τον τοῖς ἐνδύματι αὐτοὺς ἀφελόντες, γυμνούς
ἀφίεσαν οἴκαδε πορεύεσθαι. Οἱ δὲ Τοῦρκοι τὸ πολεμεῖν ἀφέντες τὸ σκυλεύειν τὰς κώμας κατέτρεχον,
καὶ δὴ ὁρμαθοὺς ἀναριθμήτους ἐξ ἁλύσεων ἀνθρώ
πους συμπλέξαντες εἰς τὴν Κωνσταντίνου ἄνδρας
τε καὶ γυναῖκας, θηλάζοντα νήπια καὶ ἐφήβους
νέους, ἱερεῖς καὶ μοναχοὺς ἅπαντας φύρδην, ὡς πρός
βατα ἐν τῇ λεωφόρῳ, ὡς Σκύθας ἡ ᾿Αβασγούς
ἀπεμπολοῦντες ἐκόμιζον. Καὶ τὸ δεινότερον ὅτι εἰ
ἔτυχε μὴ παραχρῆμα οὐχ ευρίσκετο ἀγοράζων, ἐν
ταῖς ὄψεσι τῶν 'Ρωμαίων δεινῶς οἱ Ρωμαῖοι παρὰ
τῶν βαρβάρων, ὦ τῆς ἀσπλαγχνίας! ἐμαστίζοντο.
Οὐκ ἄλλο τὸ πανουργευόμενον, ἢ ὅτι καμφθέντες
αὐτοὺς ἐξωνήσουσι· τοὺς δὲ μὴ ἐξωνουμένους παι
ρευθὺς τὸν πορθμόν διαβιβάσαντες ἐν τῇ Προύσῃ,
καὶ ἀνωτέρω τούτους ἀπέπεμπον ἐν τοῖς Τούρκοις
πιπραθησομένους. Καὶ ἦν ἰδεῖν θέαμα ἐλεεινὸν, πανταχοῦ κλαυθμοί, πανταχοῦ ὀδυρμοί, πανταχού
δάκρυα ἐν ὄψεσι τῶν Ρωμαίων, καὶ ὁ ἐλεῶν οὐκ ἦν οὔθ᾽ Ἕλλην οὔτε Βάρβαρος.
CAPUT IX
Cantacuzemus Orchani filiam suam uxorem dare pollicitus, cum a fœdere cum Anna icto avertit, et auxilia ab eo obtinet. Nuptiæ celebraniur. Cantacuzenus Constantinopolion proficiscitur, civesque ut se dedant frustra hortatur,in urbem
amicorum ope intrat.
Civium Constantinopoleos adversus alios Romæ
os nefarie admissum tam indignum facinus, cum
animo versaret Cantacuzenus, nec id ferre posset
Τότε Καντακουζηνός, εἰς νοῦν λαβὼν τὸ γεγονός,
καὶ μὴ φέρων τὴν ἄτοπον πρᾶξιν ἦν ἀθέσμως μετέ
χειρίσαντο οἱ τῆς πόλεως πρὸς τοὺς ἔξω Ῥωμαίους,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ασφαλτώσας τὰ φρούρια. Metaphora a re
navali ducta: ut egim naves firmiores sint, nec facile aquam admittant, pice et sebo iunguntur.
Quod etiam ad navigationis celeritatem confert.
Usus est autem loc verlo ἀσφαλτοῦν, bitumine inducere, quod pro πιττούν «tian, id est impicare,
usurpatur. Sed fortasse voluit scribere ἀσφαλίσας.
Abusgi, de quibus hoc capite loquitur, populi sunt olim beri dicti ad Euxinum pontuin pertinentes. Cantacuzenus harum turpium et Christiano nomine indignarum conditionum non meminit,
quibus cum Orchane fœdus et societatem belli Anpą contraxit.
Hoc capite de nuptiis Orchanis et Cantacuzeni filiæ Theodoræ agitur. In eo notanda est varietas
el dissensio inter nostrum auctorem et Cantacuzęnum; hic quippe asserit, lib. 111, cap. 92, Orchanem
filiæ suæ nuptias ambiisse; quas cum in aliud tempus
rejiceret Cantacuzenus, imo proco respondere differret, ab Homure eam affinitatem utilem sibi fore
suasus filiam suam Orchani despondet. Cantacuzeno soli in sua causa credendum non est, et verisimilius videtur quod dicit Noster, Cantacuzenum
filiæ nuptias Orchani proposuisse, ut fœdus, quod
cum eo jungere cupiebat, arctiori vinculo stringeret, et Orchanem a priori cum Anna pacto aver-
Τότε ὁ Καντακουζηνὸς εἰς νοῦν λαβὼν τὸ γεγονὸς καὶ μὴ φέρων τὴν ἄτοπον πρᾶξιν, ἣν ἀθέσμως μετεχειρίσαντο οἱ τῆς Πόλεως πρὸς τοὺς ἔξω Ῥωμαίους, βουλὴν βουλεύεται πονηράν, Θεοῦ σκληρύνοντος, οἶμαι, τὴν καρδίαν αὐτοῦ διὰ τὸ καταποντισθῆναι ἄρδην τοὺς Ῥωμαίους. Καὶ στείλας πρέσβεις εἰς τὸν Ὀρχὰν αἰτεῖ παρ’ αὐτοῦ βοήθειαν ὡς ἀδικούμενος ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων καὶ ὡς ἐπίτροπος ὢν τῆς βασιλείας τοῦ ἀποιχομένου βασιλέως Ἀνδρονίκου καὶ οἱ Ῥωμαῖοι φθονήσαντες ἐξέωσαν αὐτὸν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ κατέσφαξαν τοὺς αὐτοῦ συγγενεῖς κἀκεῖνον φυγάδα πεποίηκαν. Εἰ οὖν ἀντιλάβηται αὐτὸν καὶ χεῖρα βοηθείας ὀρέξῃ, ἔχει δοῦναι αὐτῷ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ εἰς γυναῖκα μετὰ καὶ πολλῶν θησαυρῶν χάριν προικὸς καὶ ἔχειν αὐτὸν ὡς υἱὸν καὶ ὑπακούειν αὐτῷ εἰς πάντα τὰ θελήματα αὐτοῦ.bam intererent ad levandum emplastro morbum, καὶ ποίαν βοτάνην ἐκθλίβουσιν, ἵνα ποιήσωσι ἔμ-
"
quem sceleribus suis'contraxerant. Misit itaque Orchanes militum decem millia, qui trajecto freto
intra urbis mœnia a civibus gaudio exsultantibus accipiuntur, perque vias urbis et muros ambulant,
eosque lustrant; benigne ab imperatrice habiti
cæterisque Romæis urbe excedunt, et adversus
Cantacuzenum proficiscuntur. Ex altera vero
parte Cantacuzenus præsidiis impositis castṛa
arcesque firmal, commeatumque et cætera necessaria invehit, progrediturque cum Romæorum
sibi adhærentium copiis Serviorumque exercitu,
prælioque semel atque iterum commisso nullum
damnum a Turcis passus est; erat quippe vir bellicosissimus, robustus et artis bellicæ præ cæteris sui
temporis hominibus peritus. Quotquot igitur praelio
ceperunt, Turcos peremerunt, Romæos vero vestiJus spoliatos domum nudos remiserunt. At Turci
omissa pugna ad pagos diripiendos discurrunt. Janque longa agmina mancipiorum catenis vinctorum
trahebant, abducebantque Constantinopolim viros,
mulieres, lactentes infantes, adolescentes, sacerdotes et monachos velut oves, et tanquan Scythias
aut Abasgos per vias vendendi gratia agebant;
quodque acerbius erat, nisi redemptor statim accederet, spectantibus Romæis Romæi a Barbaris,
proh inhumanum scelus! flagris cædebantur. Isque
malus percutientis erat animus, ut nempe miseratione motus quispiam eos redimeret: qui vero redempti non sunt, eos trans fretum Prusam 16 statim avexerunt, inque alias regiones mediterraneas
inter Turcos vænum miserunt. Omnium erat miserabilis aspectus, ubique luctus, lamenta et lacryinæ
intuentibus Romæis, neque ullus Græcus aut Barlarus miserebatur.
πλαστρον εἰς τὴν νόσον ἣν ἡ ἁμαρτία αὐτοῖς προει
ξένησε· στείλας οὖν Τούρκους τὸν ἀριθμὸν χιλιάδας
δέκα ή Ορχάν, καὶ τὴν πορθμὸν διαβάντας τῆς πό
λεως δέχονται τούτους μετὰ χαρᾶς οἱ πολίται, καὶ
τὰ τῆς πόλεως τείχη, καὶ τὰς ἔνδον ἀγυιάς κατα
πατήσαντες, καὶ φιλοξενηθέντες παρὰ τῆς δεσποί
νης καὶ τῶν Ῥωμαίων, ἐξίασι κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ. ῾Ο δὲ Καντακουζηνός, ἀσφαλτώσας τὰ
φρούρια καὶ ζωοτροφίας καὶ τὰ πρὸς τὴν
χρείαν ἅπαντα καλῶς ἐπιμελησάμενος, ἔξεισι καὶ
αὐτὸς μετὰ τῶν σὺν αὐτῷ Ῥωμαϊκῶν καὶ Σερβικῶν στρατευμάτων, και συμπλακεὶς καὶ πρώτην
καὶ δευτέραν εἰσβολήν, οὐκ εἶχον οἱ Τοῦρκοι κερδᾶναί τι τῶν αὐτοῦ. "Ην γὰρ ὁ ἀνὴρ περὶ τὰ πάντα
πολεμικώτατος, ἀλκὴν ἔχων καὶ τέχνην τῶν πολέμων ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων τοῦ τότε καιροῦ. "Οσοι
μὲν τῶν Τούρκων ήνδραποδίζοντο, μαχαίρας αὐτοὺς
παρανάλωμα ἐποίησαν· ὅσοι δὲ τῶν Ῥωμαίων μάτ
τον τοῖς ἐνδύματι αὐτοὺς ἀφελόντες, γυμνούς
ἀφίεσαν οἴκαδε πορεύεσθαι. Οἱ δὲ Τοῦρκοι τὸ πολεμεῖν ἀφέντες τὸ σκυλεύειν τὰς κώμας κατέτρεχον,
καὶ δὴ ὁρμαθοὺς ἀναριθμήτους ἐξ ἁλύσεων ἀνθρώ
πους συμπλέξαντες εἰς τὴν Κωνσταντίνου ἄνδρας
τε καὶ γυναῖκας, θηλάζοντα νήπια καὶ ἐφήβους
νέους, ἱερεῖς καὶ μοναχοὺς ἅπαντας φύρδην, ὡς πρός
βατα ἐν τῇ λεωφόρῳ, ὡς Σκύθας ἡ ᾿Αβασγούς
ἀπεμπολοῦντες ἐκόμιζον. Καὶ τὸ δεινότερον ὅτι εἰ
ἔτυχε μὴ παραχρῆμα οὐχ ευρίσκετο ἀγοράζων, ἐν
ταῖς ὄψεσι τῶν 'Ρωμαίων δεινῶς οἱ Ρωμαῖοι παρὰ
τῶν βαρβάρων, ὦ τῆς ἀσπλαγχνίας! ἐμαστίζοντο.
Οὐκ ἄλλο τὸ πανουργευόμενον, ἢ ὅτι καμφθέντες
αὐτοὺς ἐξωνήσουσι· τοὺς δὲ μὴ ἐξωνουμένους παι
ρευθὺς τὸν πορθμόν διαβιβάσαντες ἐν τῇ Προύσῃ,
καὶ ἀνωτέρω τούτους ἀπέπεμπον ἐν τοῖς Τούρκοις
πιπραθησομένους. Καὶ ἦν ἰδεῖν θέαμα ἐλεεινὸν, πανταχοῦ κλαυθμοί, πανταχοῦ ὀδυρμοί, πανταχού
δάκρυα ἐν ὄψεσι τῶν Ρωμαίων, καὶ ὁ ἐλεῶν οὐκ ἦν οὔθ᾽ Ἕλλην οὔτε Βάρβαρος.
CAPUT IX
Cantacuzemus Orchani filiam suam uxorem dare pollicitus, cum a fœdere cum Anna icto avertit, et auxilia ab eo obtinet. Nuptiæ celebraniur. Cantacuzenus Constantinopolion proficiscitur, civesque ut se dedant frustra hortatur,in urbem
amicorum ope intrat.
Civium Constantinopoleos adversus alios Romæ
os nefarie admissum tam indignum facinus, cum
animo versaret Cantacuzenus, nec id ferre posset
Τότε Καντακουζηνός, εἰς νοῦν λαβὼν τὸ γεγονός,
καὶ μὴ φέρων τὴν ἄτοπον πρᾶξιν ἦν ἀθέσμως μετέ
χειρίσαντο οἱ τῆς πόλεως πρὸς τοὺς ἔξω Ῥωμαίους,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ασφαλτώσας τὰ φρούρια. Metaphora a re
navali ducta: ut egim naves firmiores sint, nec facile aquam admittant, pice et sebo iunguntur.
Quod etiam ad navigationis celeritatem confert.
Usus est autem loc verlo ἀσφαλτοῦν, bitumine inducere, quod pro πιττούν «tian, id est impicare,
usurpatur. Sed fortasse voluit scribere ἀσφαλίσας.
Abusgi, de quibus hoc capite loquitur, populi sunt olim beri dicti ad Euxinum pontuin pertinentes. Cantacuzenus harum turpium et Christiano nomine indignarum conditionum non meminit,
quibus cum Orchane fœdus et societatem belli Anpą contraxit.
Hoc capite de nuptiis Orchanis et Cantacuzeni filiæ Theodoræ agitur. In eo notanda est varietas
el dissensio inter nostrum auctorem et Cantacuzęnum; hic quippe asserit, lib. 111, cap. 92, Orchanem
filiæ suæ nuptias ambiisse; quas cum in aliud tempus
rejiceret Cantacuzenus, imo proco respondere differret, ab Homure eam affinitatem utilem sibi fore
suasus filiam suam Orchani despondet. Cantacuzeno soli in sua causa credendum non est, et verisimilius videtur quod dicit Noster, Cantacuzenum
filiæ nuptias Orchani proposuisse, ut fœdus, quod
cum eo jungere cupiebat, arctiori vinculo stringeret, et Orchanem a priori cum Anna pacto aver-
PG 157:789Τότε ὁ Ὀρχὰν ἀκούσας τοὺς πρέσβεις παρ’ ἐλπίδα γαμικῶν συναλλαγμάτων φθεγγομένους φωνὰς καὶ θησαυρῶν ἀπείρων ἀγγελίας, κεχηνὼς οὑτωσὶ ὡς βοῦς διψῶν ἐν καύσωνι θέρους ἐν λάκκῳ πλήρης ὕδατος ψυχροτάτου πίνων μὴ κορεννύμενος τῶν ναμάτων, οὕτω καὶ οὗτος ἐνωτισθείς, ὑπὸ τῆς βαρβαρικῆς ἀκολασίαςκαὶ γὰρ ἀκράτητον τὸ ἔθνος αὐτὸ καὶ οἰστρομανὲς ὡς οὐδὲ ἓν τῶν πάντων γενῶν, ἀκόλαστον ὑπὲρ πάσας φυλὰς καὶ ἀκόρεστον ἀσωτίαις, τοσοῦτον γὰρ πυροῦται, ὅτι καὶ κατὰ φύσιν καὶ παρὰ φύσιν ἐν θηλείαις, ἐν ἄρρεσιν, ἐν ἀλόγοις ζῴοις ἀδεῶς καὶ ἀκρατῶς μιγνύμενον οὐ παύεται· καὶ ταῦτα τὸ ἀναιδὲς καὶ ἀπάνθρωπον ἔθνος, εἰ Ἑλληνίδα ἢ Ἰταλὴν ἢ ἄλλην τινὰ ἑτερογενῆ προσλάβηται ἢ αἰχμάλωτον ἢ αὐτόμολον, ὡς Ἀφροδίτην τινὰ ἢ Σεμέλην ἀσπάζονται, τὴν ὁμογενῆ δὲ καὶ αὐτόγλωτον ὡς ἄρκτον ἢ ὕαινα βδελύττοντες·ἀκούσας τοίνυν ὁ ῥηθεὶς ἀρχηγὸς Ὀρχὰν τὴν πρὸς γάμον τῆς κόρης συνάφειαν, ἦν γὰρ ὡραία τῷ εἴδει καὶ τὴν ὄψιν οὐκ ἄχαρις, καὶ τὸν τῆς προικὸς ὄγκον καὶ τὰ σταλθέντα παρὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ προγαμιαῖα δωρήματα, συνένευσεν εὐκόλως.βουλὴν βουλεύεται πονηράν, Θεού σκληρύνοντος, perniciosum consilium, Deo, ut videtur, cor ejus indurante, eligit quo Romæi funditus perirent. Legatis ad Orchanem missis auxilium ab eo poscit, ut a
Romæis injuriam passus, et imperii Andronici defuncti imperatoris administratione, cujus ipse Lilfor erat, invidia pulsus: suos etiam consanguineos
o cisos queritur, seque fugere coactum. Si itaque
open ferre velit, adjutoremque se præbere, pollicetar ei nuptum filiam se daturum, multosque dotis
nomine thesauros, habiturumque eum pro filio,
inque omnibus ei obtemperaturum. Tunc Orchanes cum legatos de connubialibus pactis disseren -
tes præter spem audivisset, ingentesque auri pollícitationes, non secus ac bos ore hiante per æstatis
ardentem æstum e lacu frigidissimæ ɔquæ pleno bat.
riens, quamvis largissimo potu sitim non restinguit:
bæc auribus insinuata promissa secundum innatam
Barbaris libidinem atque aviditater amplectitur. Gens
enim ista cæteras nationes intemperantia atque
inexplebilis luxuriæ furore vincit, qui eo crumpit,
ut non selum juxta naturæ leges, sed etiam contra
fas, et ordine præpostero cum feminis, et maribus,
atque brutis audacia effreni stupra exerceat. Præcipue vero impudens et inhumana gens si Græcan
ant Italam, aliamve peregrinam mulierem captivam
aut transfugam possideat, ut Venerem aliquam aut
Semelen amplectitur, suas vero concives feminas
ut ursum aut hyænam aversatur. Prædictus itaque
princeps Orchanes cum de conjugio puellæ, quæ
præstanti fornia lac venusta erat, deque dotis amplitudine verba percepisset, nissisque a Cantacuzeno donis antenuptialibus captus esset, facile petitionibus legatorum annuit, eosque honorifice habitos dimisit, et jurejurando interposito generum
Cantacuzeni deinceps 17 gessit, et add suppetias, ut
filium, patri ferendas apparaturum se pollicitus
cst: hac solum addita conditione, ut futuram uxorem sine mora ante vernum tempus accersal: hæc
enim sponsalia scelesta mense Januario anni illius
celebrata sunt. Ilis actis missa sunt militum Turcorum quinque millia bellicosorum et manu promptorum, qui Romæorum totidem pestes erant, ut
etiam quivis eos cum canibus dentes exasperautibus, aut Charontilus rite comparaverit. Hos Cantacuzenus pro more solito comiter atque humane
sirscipit, dona quamplurima largitur, promissisque
ipsos onerat. Apparat deinde adversus Byzantium
expeditionem, agmen Turcorum post se trahens,
aliosque totişlem vel ctiam plures Servios et Romæos, quicunque Thraciam tunc habitabant, Jamque
cu' dote et pompa splendida multaque magnificentia ad Orchanem filia transmissa, ad bellum se
ipse accingebat, et a Selynbria Constantinopolim
οἶμαι, τὴν καρδίαν αὐτοῦ, διὰ τὸ καταποντισθῆναι
ἄρδην τους Ρωμαίους. Καὶ στείλας πρέσβεις εἰς
τὸν Ὀρχαν αἰτεῖ παρ' αὐτοῦ βοήθειαν, ὡς ἀδικούς
μενος ὑπὸ τῶν Ρωμαίων, καὶ ὡς ἐπίτροπος ὢν
τῆς βασιλείας τοῦ ἀποιχομένου βασιλέως Ανδρονί
κου· καὶ οἱ Ρωμαῖοι φθονήσαντες ἐξέωσαν αὐτὸν
τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ κατέσφαξαν τοὺς αὐτοῦ συγ
γενεῖς, κἀκεῖνον φυγάδα πεποίηκαν. Εἰ οὖν ἀντιλάβοι τε αὐτὸν, καὶ χείρα βοηθείας ορέξη, έχει
δοῦναι αὐτῷ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ εἰς γυναῖκα μετά
καὶ πολλῶν θησαυρῶν χάριν προικός, καὶ ἔχειν
αὐτὸν ὡς υἱὸν, καὶ ὑπακούειν αὐτῷ εἰς πάντα τὰ
θελήματα αὐτοῦ. Τότε ὁ Ὀρχὰν ἀκούσας τοὺς
πρέσβεις παρ' ἐλπίδα γαμικῶν συναλλαγμάτων
φθεγγομένους φωνάς, καὶ θησαυρῶν ἀπείρων ἀγ- "
γελίας, κεχηνώς οὕτωσὶ ὡς βοῦς διψῶν ἐν καύσονι
θέρους ἐν λάκῳ πλήρες πλήρει] ὕδατος ψυχροτάτου
πίνων μὴ κορεννύμενος τῶν ναμάτων, οὕτω καὶ
οὗτος ἐνωτισθεί; ὑπὸ τῆς βαρβαρικῆς ἀκολασίας.
Καὶ γὰρ ἀκράτητον τὸ ἔθνος αὐτὸ καὶ οἰστρομανὲς
ὡς οὐδὲ ἐν τῶν πασῶν [πάντων] γενῶν ἀκόλαστον
ὑπὲρ πάσας φυλάς, καὶ ἀκόρεστον ἀσωτίαις. Τοσούτον γὰρ πυροῦται, ὅτι καὶ κατὰ φύσιν καὶ παρὰ
φύσιν ἐν θηλείαις, ἐν ἄῤῥεσιν, ἐν ἀλόγοις ζώοις
αδιῶς καὶ ἀκρατῶς μιγνύμενον οὐ παύεται· καὶ
ταῦτα τὰ ἀναιδὲς καὶ ἀπάνθρωπον ἔθνο; εἰ Ελληνίδα, ἡ Ἰταλήν, ἢ ἄλλην τινὰ ἑτερογενή προσλά
Επται, ἢ αἰχμάλωτον ἢ αὐτόμολον, ὡς Αφροδίτην
τινὰ ἢ Σεμέλην ἀσπάζονται, τὴν ὁμογενῆ δὲ καὶ
αυτόγλωττου ὡς ἄρχτον ἡ ὕπιναν βδελύττοντες.
Ακούσας τοίνυν ὁ ῥηθεὶς ἀρχηγὸς Ορχὰν τὴν πρὸς
γάμον τῆς κόρης συνάφειαν, ἦν γὰρ ὡραία τῷ
είλει, καὶ τὴν ὄψιν οὐκ ἄχαρις, καὶ τὸν τῆς προικός
ὄγκου, καὶ τὰ σταλθέντα παρὰ τοῦ Καντακουζηνού
προγαμιαία δωρήματα, συνένευσεν εὐκόλως· καὶ
φιλοτιμήσας τοὺς πρέσβεις ἀπέπεμψεν ὅρκους τοὺς
καὶ λαβὼν, ὡς ἀπὸ τοῦ γε εἰς τὸ ἑξῆς ἔσται γαμ
δρος του Καντακουζηνοῦ, καὶ εἰς πᾶσαν ἀρωγήν
καὶ βοήθειαν ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα αόκνως έτοι
μασθήσεται· μόνον την μελλονύμφην σὺν τῇ φερν
συντόμως πρὸ τοῦ ἔπρος εἰ μεταπέμψει. Ετυχε
γὰρ αὕτη ἡ μιαρὰ μνηστεία ἐν Ἰανουαρίῳ μηνί
γενέσθαι τοῦ τότε χρόνου· καὶ σὺν τούτοις ἐστάλθησαν ὡς πέντε χιλιάδες Τούρκοι τῷ Καντακουζηνῷ ἄνδρες μαχιμώτατοι, καὶ ἐξεῖς εἰς θυμὸν, καὶ
τῶν Ῥωμαίων φθαρεῖς, ὡς εἰκάσει τις αὐτοὺς εἰ;
κύνας καρχαρόδοντας, ἢ Χάροντας. Αποδεξάμενος
οὖν αὐτοὺς ὁ Καντακουζηνός, κατὰ τὴν συνήθη φι
λοφροσύνην μετὰ δώρων ὅτι πλείστων, ὑποσχέσεων
καταχωρέτας αὐτοὺς, ἡτοιμάζετο τὴν πρὸς τὸν Βυ
ζάντιον παρασκευήν, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ τὸ στίφος
τῶν Τούρκων, καὶ ἑτέρους τόπους, ἢ καὶ πλείονας
'
Ismaelis:llialdi notae.
teret; alliciendus erat princeps ille: nec gratiori
aul suaviori esca eum in partes suas trahere poteral Cantacuzenus, quam nuptiarum spe ac ingenris dotis promissis. Phranzes, cap. 15, lib, r, has
inter imperatores discordias ad tempor Amera Moratis falso transfert. Quòd hoc loco notandum fuit
Καὶ φιλοτιμήσας τοὺς πρέσβεις ἀπέπεμψεν, ὅρκους δοὺς καὶ λαβών, ὡς ἀπὸ τοῦ γε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἔσται γαμβρὸς τοῦ Καντακουζηνοῦ καὶ εἰς πᾶσαν ἀρωγὴν καὶ βοήθειαν ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα ἀόκνως ἑτοιμασθήσεται, μόνον τὴν μελλονύμφην σὺν τῇ φερνῇ συντόμως πρὸ τοῦ ἔαρος εἰ μεταπέμψει· ἔτυχε γὰρ αὕτη ἡ μιαρὰ μνηστεία ἐν Ἰαννουαρίῳ μηνὶ γενέσθαι τοῦ τότε χρόνου. Καὶ σὺν τούτοις ἐστάλθησαν ὡς πέντε χιλιάδες Τοῦρκοι τῷ Καντακουζηνῷ, ἄνδρες μαχιμώτατοι καὶ ὀξεῖς εἰς θυμὸν καὶ τῶν Ῥωμαίων φθορεῖς, ὡς εἰκάσοι τις αὐτοὺς εἰς κύνας καρχαρόδοντας ἢ χάρωντας. Ἀποδεξάμενος οὖν αὐτοὺς ὁ Καντακουζηνὸς κατὰ τὴν συνήθη φιλοφροσύνην μετὰ δώρων ὅτι πλείστων καὶ ὑποσχέσεων κατακορέσας αὐτούς, ἑτοιμάζετο τὴν πρὸς τὸ Βυζάντιον παρασκευὴν ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ τὸ στῖφος τῶν Τούρκων καὶ ἑτέρους τόσους ἢ καὶ πλείονας Σέρβους καὶ Ῥωμαίους, ὅσους ἡ Θρᾴκη τότε ἔχειν ἠδύνατο.βουλὴν βουλεύεται πονηράν, Θεού σκληρύνοντος, perniciosum consilium, Deo, ut videtur, cor ejus indurante, eligit quo Romæi funditus perirent. Legatis ad Orchanem missis auxilium ab eo poscit, ut a
Romæis injuriam passus, et imperii Andronici defuncti imperatoris administratione, cujus ipse Lilfor erat, invidia pulsus: suos etiam consanguineos
o cisos queritur, seque fugere coactum. Si itaque
open ferre velit, adjutoremque se præbere, pollicetar ei nuptum filiam se daturum, multosque dotis
nomine thesauros, habiturumque eum pro filio,
inque omnibus ei obtemperaturum. Tunc Orchanes cum legatos de connubialibus pactis disseren -
tes præter spem audivisset, ingentesque auri pollícitationes, non secus ac bos ore hiante per æstatis
ardentem æstum e lacu frigidissimæ ɔquæ pleno bat.
riens, quamvis largissimo potu sitim non restinguit:
bæc auribus insinuata promissa secundum innatam
Barbaris libidinem atque aviditater amplectitur. Gens
enim ista cæteras nationes intemperantia atque
inexplebilis luxuriæ furore vincit, qui eo crumpit,
ut non selum juxta naturæ leges, sed etiam contra
fas, et ordine præpostero cum feminis, et maribus,
atque brutis audacia effreni stupra exerceat. Præcipue vero impudens et inhumana gens si Græcan
ant Italam, aliamve peregrinam mulierem captivam
aut transfugam possideat, ut Venerem aliquam aut
Semelen amplectitur, suas vero concives feminas
ut ursum aut hyænam aversatur. Prædictus itaque
princeps Orchanes cum de conjugio puellæ, quæ
præstanti fornia lac venusta erat, deque dotis amplitudine verba percepisset, nissisque a Cantacuzeno donis antenuptialibus captus esset, facile petitionibus legatorum annuit, eosque honorifice habitos dimisit, et jurejurando interposito generum
Cantacuzeni deinceps 17 gessit, et add suppetias, ut
filium, patri ferendas apparaturum se pollicitus
cst: hac solum addita conditione, ut futuram uxorem sine mora ante vernum tempus accersal: hæc
enim sponsalia scelesta mense Januario anni illius
celebrata sunt. Ilis actis missa sunt militum Turcorum quinque millia bellicosorum et manu promptorum, qui Romæorum totidem pestes erant, ut
etiam quivis eos cum canibus dentes exasperautibus, aut Charontilus rite comparaverit. Hos Cantacuzenus pro more solito comiter atque humane
sirscipit, dona quamplurima largitur, promissisque
ipsos onerat. Apparat deinde adversus Byzantium
expeditionem, agmen Turcorum post se trahens,
aliosque totişlem vel ctiam plures Servios et Romæos, quicunque Thraciam tunc habitabant, Jamque
cu' dote et pompa splendida multaque magnificentia ad Orchanem filia transmissa, ad bellum se
ipse accingebat, et a Selynbria Constantinopolim
οἶμαι, τὴν καρδίαν αὐτοῦ, διὰ τὸ καταποντισθῆναι
ἄρδην τους Ρωμαίους. Καὶ στείλας πρέσβεις εἰς
τὸν Ὀρχαν αἰτεῖ παρ' αὐτοῦ βοήθειαν, ὡς ἀδικούς
μενος ὑπὸ τῶν Ρωμαίων, καὶ ὡς ἐπίτροπος ὢν
τῆς βασιλείας τοῦ ἀποιχομένου βασιλέως Ανδρονί
κου· καὶ οἱ Ρωμαῖοι φθονήσαντες ἐξέωσαν αὐτὸν
τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ κατέσφαξαν τοὺς αὐτοῦ συγ
γενεῖς, κἀκεῖνον φυγάδα πεποίηκαν. Εἰ οὖν ἀντιλάβοι τε αὐτὸν, καὶ χείρα βοηθείας ορέξη, έχει
δοῦναι αὐτῷ τὴν θυγατέρα αὐτοῦ εἰς γυναῖκα μετά
καὶ πολλῶν θησαυρῶν χάριν προικός, καὶ ἔχειν
αὐτὸν ὡς υἱὸν, καὶ ὑπακούειν αὐτῷ εἰς πάντα τὰ
θελήματα αὐτοῦ. Τότε ὁ Ὀρχὰν ἀκούσας τοὺς
πρέσβεις παρ' ἐλπίδα γαμικῶν συναλλαγμάτων
φθεγγομένους φωνάς, καὶ θησαυρῶν ἀπείρων ἀγ- "
γελίας, κεχηνώς οὕτωσὶ ὡς βοῦς διψῶν ἐν καύσονι
θέρους ἐν λάκῳ πλήρες πλήρει] ὕδατος ψυχροτάτου
πίνων μὴ κορεννύμενος τῶν ναμάτων, οὕτω καὶ
οὗτος ἐνωτισθεί; ὑπὸ τῆς βαρβαρικῆς ἀκολασίας.
Καὶ γὰρ ἀκράτητον τὸ ἔθνος αὐτὸ καὶ οἰστρομανὲς
ὡς οὐδὲ ἐν τῶν πασῶν [πάντων] γενῶν ἀκόλαστον
ὑπὲρ πάσας φυλάς, καὶ ἀκόρεστον ἀσωτίαις. Τοσούτον γὰρ πυροῦται, ὅτι καὶ κατὰ φύσιν καὶ παρὰ
φύσιν ἐν θηλείαις, ἐν ἄῤῥεσιν, ἐν ἀλόγοις ζώοις
αδιῶς καὶ ἀκρατῶς μιγνύμενον οὐ παύεται· καὶ
ταῦτα τὰ ἀναιδὲς καὶ ἀπάνθρωπον ἔθνο; εἰ Ελληνίδα, ἡ Ἰταλήν, ἢ ἄλλην τινὰ ἑτερογενή προσλά
Επται, ἢ αἰχμάλωτον ἢ αὐτόμολον, ὡς Αφροδίτην
τινὰ ἢ Σεμέλην ἀσπάζονται, τὴν ὁμογενῆ δὲ καὶ
αυτόγλωττου ὡς ἄρχτον ἡ ὕπιναν βδελύττοντες.
Ακούσας τοίνυν ὁ ῥηθεὶς ἀρχηγὸς Ορχὰν τὴν πρὸς
γάμον τῆς κόρης συνάφειαν, ἦν γὰρ ὡραία τῷ
είλει, καὶ τὴν ὄψιν οὐκ ἄχαρις, καὶ τὸν τῆς προικός
ὄγκου, καὶ τὰ σταλθέντα παρὰ τοῦ Καντακουζηνού
προγαμιαία δωρήματα, συνένευσεν εὐκόλως· καὶ
φιλοτιμήσας τοὺς πρέσβεις ἀπέπεμψεν ὅρκους τοὺς
καὶ λαβὼν, ὡς ἀπὸ τοῦ γε εἰς τὸ ἑξῆς ἔσται γαμ
δρος του Καντακουζηνοῦ, καὶ εἰς πᾶσαν ἀρωγήν
καὶ βοήθειαν ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα αόκνως έτοι
μασθήσεται· μόνον την μελλονύμφην σὺν τῇ φερν
συντόμως πρὸ τοῦ ἔπρος εἰ μεταπέμψει. Ετυχε
γὰρ αὕτη ἡ μιαρὰ μνηστεία ἐν Ἰανουαρίῳ μηνί
γενέσθαι τοῦ τότε χρόνου· καὶ σὺν τούτοις ἐστάλθησαν ὡς πέντε χιλιάδες Τούρκοι τῷ Καντακουζηνῷ ἄνδρες μαχιμώτατοι, καὶ ἐξεῖς εἰς θυμὸν, καὶ
τῶν Ῥωμαίων φθαρεῖς, ὡς εἰκάσει τις αὐτοὺς εἰ;
κύνας καρχαρόδοντας, ἢ Χάροντας. Αποδεξάμενος
οὖν αὐτοὺς ὁ Καντακουζηνός, κατὰ τὴν συνήθη φι
λοφροσύνην μετὰ δώρων ὅτι πλείστων, ὑποσχέσεων
καταχωρέτας αὐτοὺς, ἡτοιμάζετο τὴν πρὸς τὸν Βυ
ζάντιον παρασκευήν, ἔχων μεθ' ἑαυτοῦ τὸ στίφος
τῶν Τούρκων, καὶ ἑτέρους τόπους, ἢ καὶ πλείονας
'
Ismaelis:llialdi notae.
teret; alliciendus erat princeps ille: nec gratiori
aul suaviori esca eum in partes suas trahere poteral Cantacuzenus, quam nuptiarum spe ac ingenris dotis promissis. Phranzes, cap. 15, lib, r, has
inter imperatores discordias ad tempor Amera Moratis falso transfert. Quòd hoc loco notandum fuit
PG 157:791Καὶ δὴ ἑτοιμάσας τὰ τῆς προικὸς καὶ πέμψας τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ Ὀρχὰν σὺν πάσῃ τιμῇ καὶ περιφανείᾳ καὶ δόξῃ καὶ πολλῇ τῇ λαμπρότητι, αὐτὸς εἰς πόλεμον ἠσχολεῖτο καὶ δῆτα ἀρξάμενος ἀπὸ Σηλυβρίας ληίζειν καὶ καίειν πάσας κώμας καὶ πόλεις ἄχρις αὐτῆς Πόλεως. Καὶ τοὺς δυστυχεῖς Ῥωμαίους, οὓς μὲν Σέρβοι ᾐχμαλώτευον, εἰς Σερβίαν ἀπέπεμπον, οὓς δὲ Τοῦρκοι, τὸν πορθμὸν διαβιβάζοντες εἰς Προῦσαν καὶ τὰς λοιπὰς πόλεις δορυαλώτους ἐπόμπευον. Καὶ ἦν ἰδεῖν θέαμα ἐλεεινόν· τίνες οἱ αἰχμαλωτίζοντες; Ῥωμαῖοι· Τίνες οἱ αἰχμαλωτιζόμενοι; Ῥωμαῖοι· Τίνες οἱ σπαθίζοντες; Ῥωμαῖοι· Τίνες σπαθιζόμενοι; Ῥωμαῖοι· Τίνων τὰ νεκρὰ σώματα; Ῥωμαίων· Τίνες οἱ νεκρώσαντες; Ῥωμαῖοι· Ὦ δεινῆς συμφορᾶς· Ἐλθόντος δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ σὺν αὐτῷ τῷ στρατῷ, ὅπερ εἰρήκαμεν, ἄχρι καὶ τῶν πυλῶν τῆς Κωνσταντίνου, πολλοὺς τῶν Ῥωμαίων φθείρας καὶ δορυαλώτους πλείστους καὶ πάντα τὰ πέριξ ἐν ἐρημίᾳ καὶ ἀφανισμῷ καταστήσας, ἐζήτει τὴν πόλιν λέγων ὡς· Οὐκ ἀδικήσων τινὰ ἢ ἀδικήσας ἐλήλυθα, ὦ ἄνδρες, ἀλλ’ ὡς ἀδικηθεὶς καὶ ἀδικούμενος. Ἐπίτροπός εἰμι τῆς βασιλείας Ῥωμαίων παρὰ τοῦ ἀποιχομένου βασιλέως Ἀνδρονίκου.DUCE
πέμψας τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ Ορχάν τον πάσῃ
τιμῇ καὶ περιφανείς καὶ δόξῃ καὶ πολλῇ τῇ λαμ
πρότητι, αὐτὸς εἰς πόλεμον ἠσχολεῖτο, καὶ δῆτα
ἀρξάμενος ἀπὸ Σηλυμβρίας ληΐζειν καὶ καίειν
πάσας κώμας καὶ πόλεις ἄχρις αὐτῆς πόλεως, καὶ
τοὺς δυστυχεῖς Ῥωμαίους οὓς μὲν Σέρβοι ᾐχμαλώτευον εἰς Σερβίαν ἀπέπεμπον· ε; δὲ Τοῦρκοι τὸν
πορθμόν διαβιβάζοντες εἰς Προῦσαν καὶ τὰς λοιπάς
πόλεις δορυαλώτους επόμπευον. Καὶ ἦν ἰδεῖν θέαμα
ἐλεεινόν. Τίνες οἱ αἰχμαλωτίζοντες; 'Ρωμαίοι. Τίνες
οι αἰχμαλωτιζόμενοι; 'Ρωμαίοι. Τίνες οι σπαθί
ζοντες; Ῥωμαῖοι. Τίνες οἱ σπαθιζόμενοι; Ρωμαῖοι. Τίνων τὰ νεκρά σώματα; Ῥωμαίων. Τίνες
οἱ νεκρώσαντες; Ῥωμαῖοι. Ο δεινῆς συμφοράς!
Ἐλθόντος δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ σὺν αὐτῷ τῷ
στρατῷ, ὅπερ εἰρήκαμεν, ἄχρι καὶ τῶν πυλῶν τῆς
Κωνσταντίνου, πολλοὺς τῶν Ῥωμαίων φθείρα,
καὶ δορυαλώτους πλείστους, καὶ πάντα τα πέριξ
ἐν ἐρημίᾳ καὶ ἀφανισμῷ καταστήσεις, ἐζήτει τὴν
πόλιν λέγων, ὡς Οὐκ ἀδικήσων τινά, ἢ ἀδικήσας
ἐλήλυθα, ὦ ἄνδρες, ἀλλ' ὡς ἀδικηθεὶς καὶ ἀδι
κούμενος. Ἐπίτροπός είμι τῆς βασιλείας 'Ρω·
μαίων παρὰ τοῦ ἀποιχομένου βασιλέως Ανδρο
νίκου. Ο νέος αὐτὸς καὶ διάδοχος τῆς βασι
λείας ἐμός ἐστι βασιλεὺς, καὶ υἱὸς κατὰ θέσιν·
οὕτως γάρ μοι ἀνέθηκεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐνώπιον
τοῦ Θεοῦ. Τι κακὸν ἔπραξα, εἰ βούλομαι λαβεῖν
αὐτὸν γαμβρόν; Οὐκ οἴδατε ὅτι πατὴρ αὐτοῦ
ὡς ἀδελφὸν γνήσιον καὶ ἑώρα, καὶ ἐπρόσεχε,
καὶ ἐφίλει, καὶ τὴν βασιλείαν πολλάκις, ὡς
ἐκεῖνον αὐτὸν, καὶ ἀνετίθη καὶ συνεμέ; ιζε ταύ
την μετ' ἐμοῦ; Οὐκ εἰμὶ τῶν ἐνδόξων, τῶν δύο
γενεστάτων, τῶν περιφανῶν; τῶν ἐν πλούτῳ
καυχωμένων ὁ ὑπέροχος; τῶν ἐν στρατηγίαις δ
ἀλκιμώτατος; Τι καταφρονεῖτε; καὶ ταῦτα
γένος τῆς κάτω τύχης καὶ μιξοβάρβαρον τυγχά
νοντες. Διά τοι τοῦτο ἦλθον, ὦ πολῖται, οὐκ
ἀδικήσων τινὰ, ἀλλὰ μᾶλλον δικαιώσων. Καὶ
τοὺς μὲν ἑπταικότας ἀφίημι τὰ παραπτώματα,
τοὺς δὲ ἀδικηθέντας δικαιώσῳ ἐκ τῶν ἐμῶν
θησαυρῶν, καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν εἰσάξω ἐν
τῇ τῶν Ρωμαίων πολιτεία. Εἰ δ᾽ οὖν τὸ πᾶν
usque direptionibus atque incendiis vastare pages. Σέρβους, καὶ Ῥωμαίους ἴσους ή Θράκη τότε ἔχειν
et urbes cœpit: infelicesque Romæi aut Serviorum Αδύνατο. Καὶ δὴ ἑτοιμάσας τὰ τῆς προικός, καὶ
præda facti in Serviam dimissi sunt, aut a Turcis
capti freto trajecto Prusam cæterasque urbes translati sunt, et in servitutem abducti; miserabilo spectaculum omnibus exhibitum; nam qui in servitutem redigebat, et qui vinciebatur, percussor et
percussus Romæus erat uterque; 'quique occidebant et occidebantur, o acerba calamitas! Romai
erant. Profectus Cantacuzenus, ut jam dixi, usque
ad portas Constantinopolis plurimis Romæis occi:is
aut captis, omnibus circumjacentibus locis desolatis et eversis urbem occupare quærebat, taliaque
verba dicit: Non illaturus clicui injuriam, viri Bysantini, veni, neque hactenus. In:uli, qui antea contumeliam prius sum passus imperii tutor ab Andre.
vico imperatore novissimo sum electus. Adolescens
ipse imperii hæres, imperator meus est filiusque per·
adoptionem; sic enim pater ejus coram Deo mihi man -
davit. Quid peccavi si generum adsciscere illum vokui? an latet vos quod pater ejus tanquam fratrem
genuinum me semper foverit, et dilexerit? et impevii curam, ut et illum ipsum, mihi commiserit, et
mecum partitus fuerit? Nobilis certe sum, illustris
et clarus, summusque inter eus qui se divites pradicant, eorumque qui arma bellumque tractant fortissimus. Quare vobis infimæ sortis hominībus, barbarorumque labe inquinatis despectus sum et spretus? Propter hoc accessi, o cives, non ut quemquam
damno afficiam, sed potius ut ex aquo et bono suum G
cuique tribuam, Tis profecto qui peccarerunt veniam
concedo, eorumque, qui detrimentum aliquod 18 senserunt, propriis impensis damna resarciam, Romanam
rempublicam constituam, eique pacem stabiliam. Quid
si, ut Deus jubet, vindicarem scelera vestra? Aperite
ergo mihi portas, Dominum Christum jura illiusque penitus intemeratam matrem, quod me nulli ho -
slem, sed omnibus benevolum exhibebo. Byzantini
´vero nullum responsum, verba Cantacuzeni aspernati, dederunt: quin etiam ¡de plebis fæce homines
ex propugnaculis verba contumeliosa in eum jactabant, ipsumque probris proscindebant, conjugem
atque filiam ejus Helenam, quæ brevi tempore interjecto corum domina atque imperatrix constitu -
enda erat, ui scortum convitiis onerabant. Tunc εκδικήσω; καὶ ἀνταποδώσω Θεοῦ. κελεύοντός
intellexit Cantacuzenus admonendo, aut verbis
castigando urbem recipere non posse: ad alias vero
se convertit artes, belloque experitur, ac tandem
ope amicorum et propinquorum, qui in urbe remanserant, ingreditur, ad quem conspiciendum
omnes confluunt, faustis acclamationibus prosequuntur, imperatoremque salutant.
μοι διὰ τὰς ἀνομίας ὑμῶν; 'Ανοίξατέ μοι πύλας,
ὄμνυμι τὸν Δεσπότην Χριστὸν, καὶ τὴν πανυ
πέραγνον αὐτοῦ μητέρα, οὐχ ὡς ἐχθρὸς, ἀλλ' ὡς
φίλος φανήσομαι. Οἱ δὲ τῆς πόλεω; τὸ παράπαν ἀπόκρισιν μὴ δόντες ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ καταφρονοῦντες, καὶ ἀτίμους λόγους οἱ τοῦ δήμου
χυδαῖοι ἐκ τῶν προμαχώνων κατέχεον. Αὐτὸν δὲ
λοιδοροῦντες, καὶ τὴν αὐτοῦ σύζυγον, καὶ τὴν θυγατέρα Ἑλένην, ἣν ὡς ἐν ὀλίγῳ δέσποιναν καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ελθόντος δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ. Adeundus
ipse Cantacuz. lib. ut cap. 99, ubi de se molestius
verba facit, quam Noster eum loquentem inducit.
Hortatus est equidem Aunam, ut se ad pacis con
ditiones adduci pateretur, neve pertinacia sibi ae
liberis malum extremum arcesseret.
Οἱ δὲ τῆς πόλεως. Videndus Cantacuz. lib.
!!, cap. 96, ubi queritur se coutumeliis a Constantopoleos incolis saepius petitum fuisse.
Ὁ νεὸς αὐτὸς καὶ διάδοχος τῆς βασιλείας ἐμός ἐστι βασιλεὺς καὶ υἱὸς κατὰ θέσιν· οὕτως γάρ μοι ἀνέθηκεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐνώπιον τοῦ θεοῦ. Τί κακὸν ἔπραξα, εἰ βούλομαι λαβεῖν αὐτὸν γαμβρόν; Οὐκ οἴδατε, ὅτι ὁ πατὴρ αὐτοῦ ὡς ἀδελφὸν γνήσιον καὶ ἑώρα καὶ ἐπρόσεχε καὶ ἐφίλει καὶ τὴν βασιλείαν πολλάκις ὡς ἐκεῖνον αὐτὸν καὶ ἀνετίθει καὶ συνεμέριζε ταύτην μετ’ ἐμοῦ; Οὐκ εἰμὶ τῶν ἐνδόξων, τῶν εὐγενεστάτων, τῶν περιφανῶν, τῶν ἐν πλούτῳ καυχομένων ὁ ὑπέροχος, τῶν ἐν στρατηγίαις ὁ ἀλκιμώτατος; Τί με καταφρονεῖτε; Καὶ ταῦτα, γένος τῆς κάτω τύχης καὶ μιξοβάρβαρον τυγχάνοντες. Διὰ τί τοῦτο ἦλθον, ὦ πολῖται; Οὐκ ἀδικήσων τινά, ἀλλὰ μᾶλλον δικαιώσων. Καὶ τοὺς μὲν ἐπταικότας ἀφίημι τὰ παραπτώματα, τοὺς δ’ ἀδικηθέντας δικαιώσω ἐκ τῶν ἐμῶν θησαυρῶν καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν εἰσάξω ἐν τῇ τῶν Ῥωμαίων πολιτείᾳ. Εἰ δ’ οὖν, ἐγὼ τὸ πᾶν ἐκδικήσω καὶ ἀνταποδώσω Θεοῦ κελεύοντός μοι διὰ τὰς ἀνομίας ὑμῶν. Ἀνοίξατέ μοι [τὰς] πύλας·DUCE
πέμψας τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ Ορχάν τον πάσῃ
τιμῇ καὶ περιφανείς καὶ δόξῃ καὶ πολλῇ τῇ λαμ
πρότητι, αὐτὸς εἰς πόλεμον ἠσχολεῖτο, καὶ δῆτα
ἀρξάμενος ἀπὸ Σηλυμβρίας ληΐζειν καὶ καίειν
πάσας κώμας καὶ πόλεις ἄχρις αὐτῆς πόλεως, καὶ
τοὺς δυστυχεῖς Ῥωμαίους οὓς μὲν Σέρβοι ᾐχμαλώτευον εἰς Σερβίαν ἀπέπεμπον· ε; δὲ Τοῦρκοι τὸν
πορθμόν διαβιβάζοντες εἰς Προῦσαν καὶ τὰς λοιπάς
πόλεις δορυαλώτους επόμπευον. Καὶ ἦν ἰδεῖν θέαμα
ἐλεεινόν. Τίνες οἱ αἰχμαλωτίζοντες; 'Ρωμαίοι. Τίνες
οι αἰχμαλωτιζόμενοι; 'Ρωμαίοι. Τίνες οι σπαθί
ζοντες; Ῥωμαῖοι. Τίνες οἱ σπαθιζόμενοι; Ρωμαῖοι. Τίνων τὰ νεκρά σώματα; Ῥωμαίων. Τίνες
οἱ νεκρώσαντες; Ῥωμαῖοι. Ο δεινῆς συμφοράς!
Ἐλθόντος δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ σὺν αὐτῷ τῷ
στρατῷ, ὅπερ εἰρήκαμεν, ἄχρι καὶ τῶν πυλῶν τῆς
Κωνσταντίνου, πολλοὺς τῶν Ῥωμαίων φθείρα,
καὶ δορυαλώτους πλείστους, καὶ πάντα τα πέριξ
ἐν ἐρημίᾳ καὶ ἀφανισμῷ καταστήσεις, ἐζήτει τὴν
πόλιν λέγων, ὡς Οὐκ ἀδικήσων τινά, ἢ ἀδικήσας
ἐλήλυθα, ὦ ἄνδρες, ἀλλ' ὡς ἀδικηθεὶς καὶ ἀδι
κούμενος. Ἐπίτροπός είμι τῆς βασιλείας 'Ρω·
μαίων παρὰ τοῦ ἀποιχομένου βασιλέως Ανδρο
νίκου. Ο νέος αὐτὸς καὶ διάδοχος τῆς βασι
λείας ἐμός ἐστι βασιλεὺς, καὶ υἱὸς κατὰ θέσιν·
οὕτως γάρ μοι ἀνέθηκεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐνώπιον
τοῦ Θεοῦ. Τι κακὸν ἔπραξα, εἰ βούλομαι λαβεῖν
αὐτὸν γαμβρόν; Οὐκ οἴδατε ὅτι πατὴρ αὐτοῦ
ὡς ἀδελφὸν γνήσιον καὶ ἑώρα, καὶ ἐπρόσεχε,
καὶ ἐφίλει, καὶ τὴν βασιλείαν πολλάκις, ὡς
ἐκεῖνον αὐτὸν, καὶ ἀνετίθη καὶ συνεμέ; ιζε ταύ
την μετ' ἐμοῦ; Οὐκ εἰμὶ τῶν ἐνδόξων, τῶν δύο
γενεστάτων, τῶν περιφανῶν; τῶν ἐν πλούτῳ
καυχωμένων ὁ ὑπέροχος; τῶν ἐν στρατηγίαις δ
ἀλκιμώτατος; Τι καταφρονεῖτε; καὶ ταῦτα
γένος τῆς κάτω τύχης καὶ μιξοβάρβαρον τυγχά
νοντες. Διά τοι τοῦτο ἦλθον, ὦ πολῖται, οὐκ
ἀδικήσων τινὰ, ἀλλὰ μᾶλλον δικαιώσων. Καὶ
τοὺς μὲν ἑπταικότας ἀφίημι τὰ παραπτώματα,
τοὺς δὲ ἀδικηθέντας δικαιώσῳ ἐκ τῶν ἐμῶν
θησαυρῶν, καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν εἰσάξω ἐν
τῇ τῶν Ρωμαίων πολιτεία. Εἰ δ᾽ οὖν τὸ πᾶν
usque direptionibus atque incendiis vastare pages. Σέρβους, καὶ Ῥωμαίους ἴσους ή Θράκη τότε ἔχειν
et urbes cœpit: infelicesque Romæi aut Serviorum Αδύνατο. Καὶ δὴ ἑτοιμάσας τὰ τῆς προικός, καὶ
præda facti in Serviam dimissi sunt, aut a Turcis
capti freto trajecto Prusam cæterasque urbes translati sunt, et in servitutem abducti; miserabilo spectaculum omnibus exhibitum; nam qui in servitutem redigebat, et qui vinciebatur, percussor et
percussus Romæus erat uterque; 'quique occidebant et occidebantur, o acerba calamitas! Romai
erant. Profectus Cantacuzenus, ut jam dixi, usque
ad portas Constantinopolis plurimis Romæis occi:is
aut captis, omnibus circumjacentibus locis desolatis et eversis urbem occupare quærebat, taliaque
verba dicit: Non illaturus clicui injuriam, viri Bysantini, veni, neque hactenus. In:uli, qui antea contumeliam prius sum passus imperii tutor ab Andre.
vico imperatore novissimo sum electus. Adolescens
ipse imperii hæres, imperator meus est filiusque per·
adoptionem; sic enim pater ejus coram Deo mihi man -
davit. Quid peccavi si generum adsciscere illum vokui? an latet vos quod pater ejus tanquam fratrem
genuinum me semper foverit, et dilexerit? et impevii curam, ut et illum ipsum, mihi commiserit, et
mecum partitus fuerit? Nobilis certe sum, illustris
et clarus, summusque inter eus qui se divites pradicant, eorumque qui arma bellumque tractant fortissimus. Quare vobis infimæ sortis hominībus, barbarorumque labe inquinatis despectus sum et spretus? Propter hoc accessi, o cives, non ut quemquam
damno afficiam, sed potius ut ex aquo et bono suum G
cuique tribuam, Tis profecto qui peccarerunt veniam
concedo, eorumque, qui detrimentum aliquod 18 senserunt, propriis impensis damna resarciam, Romanam
rempublicam constituam, eique pacem stabiliam. Quid
si, ut Deus jubet, vindicarem scelera vestra? Aperite
ergo mihi portas, Dominum Christum jura illiusque penitus intemeratam matrem, quod me nulli ho -
slem, sed omnibus benevolum exhibebo. Byzantini
´vero nullum responsum, verba Cantacuzeni aspernati, dederunt: quin etiam ¡de plebis fæce homines
ex propugnaculis verba contumeliosa in eum jactabant, ipsumque probris proscindebant, conjugem
atque filiam ejus Helenam, quæ brevi tempore interjecto corum domina atque imperatrix constitu -
enda erat, ui scortum convitiis onerabant. Tunc εκδικήσω; καὶ ἀνταποδώσω Θεοῦ. κελεύοντός
intellexit Cantacuzenus admonendo, aut verbis
castigando urbem recipere non posse: ad alias vero
se convertit artes, belloque experitur, ac tandem
ope amicorum et propinquorum, qui in urbe remanserant, ingreditur, ad quem conspiciendum
omnes confluunt, faustis acclamationibus prosequuntur, imperatoremque salutant.
μοι διὰ τὰς ἀνομίας ὑμῶν; 'Ανοίξατέ μοι πύλας,
ὄμνυμι τὸν Δεσπότην Χριστὸν, καὶ τὴν πανυ
πέραγνον αὐτοῦ μητέρα, οὐχ ὡς ἐχθρὸς, ἀλλ' ὡς
φίλος φανήσομαι. Οἱ δὲ τῆς πόλεω; τὸ παράπαν ἀπόκρισιν μὴ δόντες ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ καταφρονοῦντες, καὶ ἀτίμους λόγους οἱ τοῦ δήμου
χυδαῖοι ἐκ τῶν προμαχώνων κατέχεον. Αὐτὸν δὲ
λοιδοροῦντες, καὶ τὴν αὐτοῦ σύζυγον, καὶ τὴν θυγατέρα Ἑλένην, ἣν ὡς ἐν ὀλίγῳ δέσποιναν καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ελθόντος δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ. Adeundus
ipse Cantacuz. lib. ut cap. 99, ubi de se molestius
verba facit, quam Noster eum loquentem inducit.
Hortatus est equidem Aunam, ut se ad pacis con
ditiones adduci pateretur, neve pertinacia sibi ae
liberis malum extremum arcesseret.
Οἱ δὲ τῆς πόλεως. Videndus Cantacuz. lib.
!!, cap. 96, ubi queritur se coutumeliis a Constantopoleos incolis saepius petitum fuisse.
ὄμνυμι τὸν δεσπότην Χριστὸν καὶ τὴν πανυπέραγνον αὐτοῦ μητέρα, οὐχ ὡς ἐχθρός, ἀλλ’ ὡς φίλος φανήσομαι. Οἱ δὲ τῆς πόλεως τὸ παράπαν ἀπόκρισιν μὴ δόντες, ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ καταφρονοῦντες, ὕβρεις καὶ ἀτίμους λόγους οἱ τοῦ δήμου χυδαῖοι ἐκ τῶν προμαχώνων κατέχεον αὐτόν τε λοιδοροῦντες καὶ τὴν αὐτοῦ σύζυγον· καὶ τὴν θυγατέραν Ἑλένην, ἣν ὡς ἐν ὀλίγῳ δέσποιναν καὶ κυρίαν αὐτῶν ὁ χρόνος ἔμελλε χειροτονῆσαι, αὐτοὶ ὡς μαχλάδα διὰ γλώττης κατέσυρον. Τότε ὁ Καντακουζηνὸς ὁρῶν, ὅτι διὰ δημηγοριῶν καὶ νουθετικῶν λόγων οὐκ ἦν τὸ παράπαν χειρώσασθαι, τὴν ἄλλην ἔφερε καὶ δὴ διὰ πολεμικῶν καὶ διὰ τῶν ἐντὸς εὑρισκομένων οἰκείων αὐτῷ εἴσεισιν ἐν τῇ Πόλει· καὶ πάντες συνέῤῥεον ἐπὶ τῇ θέᾳ αὐτοῦ εὐφημοῦντες καὶ ὡς βασιλέα δοξάζοντες. Ἡ δὲ βασιλὶς Ἄννα ἔνδον τοῦ παλατίου ἐγκλεισθεῖσα σὺν τῷ υἱῷ αὐτῆς καὶ ὀλίγοις στρατιώταις οὐκ ἐνεδίδου, ἀλλὰ κατεβόα καὶ ἠδίκημαι λέγουσα οὐκ ἐπαύετο. Οἱ δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ ἐβούλοντο μὲν εἰσπηδῆσαι καὶ ἐντὸς ἐλθεῖν καὶ ἀτάκτως τὰ ἄνω χαμαὶ καὶ τὰ κάτω εἰς τὸν ἀέρα λικμῆσαι, ἀλλ’ ὁ Καντακουζηνὸς ἐκώλυε.DUCE
πέμψας τὴν θυγατέρα αὐτοῦ τῷ Ορχάν τον πάσῃ
τιμῇ καὶ περιφανείς καὶ δόξῃ καὶ πολλῇ τῇ λαμ
πρότητι, αὐτὸς εἰς πόλεμον ἠσχολεῖτο, καὶ δῆτα
ἀρξάμενος ἀπὸ Σηλυμβρίας ληΐζειν καὶ καίειν
πάσας κώμας καὶ πόλεις ἄχρις αὐτῆς πόλεως, καὶ
τοὺς δυστυχεῖς Ῥωμαίους οὓς μὲν Σέρβοι ᾐχμαλώτευον εἰς Σερβίαν ἀπέπεμπον· ε; δὲ Τοῦρκοι τὸν
πορθμόν διαβιβάζοντες εἰς Προῦσαν καὶ τὰς λοιπάς
πόλεις δορυαλώτους επόμπευον. Καὶ ἦν ἰδεῖν θέαμα
ἐλεεινόν. Τίνες οἱ αἰχμαλωτίζοντες; 'Ρωμαίοι. Τίνες
οι αἰχμαλωτιζόμενοι; 'Ρωμαίοι. Τίνες οι σπαθί
ζοντες; Ῥωμαῖοι. Τίνες οἱ σπαθιζόμενοι; Ρωμαῖοι. Τίνων τὰ νεκρά σώματα; Ῥωμαίων. Τίνες
οἱ νεκρώσαντες; Ῥωμαῖοι. Ο δεινῆς συμφοράς!
Ἐλθόντος δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ σὺν αὐτῷ τῷ
στρατῷ, ὅπερ εἰρήκαμεν, ἄχρι καὶ τῶν πυλῶν τῆς
Κωνσταντίνου, πολλοὺς τῶν Ῥωμαίων φθείρα,
καὶ δορυαλώτους πλείστους, καὶ πάντα τα πέριξ
ἐν ἐρημίᾳ καὶ ἀφανισμῷ καταστήσεις, ἐζήτει τὴν
πόλιν λέγων, ὡς Οὐκ ἀδικήσων τινά, ἢ ἀδικήσας
ἐλήλυθα, ὦ ἄνδρες, ἀλλ' ὡς ἀδικηθεὶς καὶ ἀδι
κούμενος. Ἐπίτροπός είμι τῆς βασιλείας 'Ρω·
μαίων παρὰ τοῦ ἀποιχομένου βασιλέως Ανδρο
νίκου. Ο νέος αὐτὸς καὶ διάδοχος τῆς βασι
λείας ἐμός ἐστι βασιλεὺς, καὶ υἱὸς κατὰ θέσιν·
οὕτως γάρ μοι ἀνέθηκεν ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐνώπιον
τοῦ Θεοῦ. Τι κακὸν ἔπραξα, εἰ βούλομαι λαβεῖν
αὐτὸν γαμβρόν; Οὐκ οἴδατε ὅτι πατὴρ αὐτοῦ
ὡς ἀδελφὸν γνήσιον καὶ ἑώρα, καὶ ἐπρόσεχε,
καὶ ἐφίλει, καὶ τὴν βασιλείαν πολλάκις, ὡς
ἐκεῖνον αὐτὸν, καὶ ἀνετίθη καὶ συνεμέ; ιζε ταύ
την μετ' ἐμοῦ; Οὐκ εἰμὶ τῶν ἐνδόξων, τῶν δύο
γενεστάτων, τῶν περιφανῶν; τῶν ἐν πλούτῳ
καυχωμένων ὁ ὑπέροχος; τῶν ἐν στρατηγίαις δ
ἀλκιμώτατος; Τι καταφρονεῖτε; καὶ ταῦτα
γένος τῆς κάτω τύχης καὶ μιξοβάρβαρον τυγχά
νοντες. Διά τοι τοῦτο ἦλθον, ὦ πολῖται, οὐκ
ἀδικήσων τινὰ, ἀλλὰ μᾶλλον δικαιώσων. Καὶ
τοὺς μὲν ἑπταικότας ἀφίημι τὰ παραπτώματα,
τοὺς δὲ ἀδικηθέντας δικαιώσῳ ἐκ τῶν ἐμῶν
θησαυρῶν, καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν εἰσάξω ἐν
τῇ τῶν Ρωμαίων πολιτεία. Εἰ δ᾽ οὖν τὸ πᾶν
usque direptionibus atque incendiis vastare pages. Σέρβους, καὶ Ῥωμαίους ἴσους ή Θράκη τότε ἔχειν
et urbes cœpit: infelicesque Romæi aut Serviorum Αδύνατο. Καὶ δὴ ἑτοιμάσας τὰ τῆς προικός, καὶ
præda facti in Serviam dimissi sunt, aut a Turcis
capti freto trajecto Prusam cæterasque urbes translati sunt, et in servitutem abducti; miserabilo spectaculum omnibus exhibitum; nam qui in servitutem redigebat, et qui vinciebatur, percussor et
percussus Romæus erat uterque; 'quique occidebant et occidebantur, o acerba calamitas! Romai
erant. Profectus Cantacuzenus, ut jam dixi, usque
ad portas Constantinopolis plurimis Romæis occi:is
aut captis, omnibus circumjacentibus locis desolatis et eversis urbem occupare quærebat, taliaque
verba dicit: Non illaturus clicui injuriam, viri Bysantini, veni, neque hactenus. In:uli, qui antea contumeliam prius sum passus imperii tutor ab Andre.
vico imperatore novissimo sum electus. Adolescens
ipse imperii hæres, imperator meus est filiusque per·
adoptionem; sic enim pater ejus coram Deo mihi man -
davit. Quid peccavi si generum adsciscere illum vokui? an latet vos quod pater ejus tanquam fratrem
genuinum me semper foverit, et dilexerit? et impevii curam, ut et illum ipsum, mihi commiserit, et
mecum partitus fuerit? Nobilis certe sum, illustris
et clarus, summusque inter eus qui se divites pradicant, eorumque qui arma bellumque tractant fortissimus. Quare vobis infimæ sortis hominībus, barbarorumque labe inquinatis despectus sum et spretus? Propter hoc accessi, o cives, non ut quemquam
damno afficiam, sed potius ut ex aquo et bono suum G
cuique tribuam, Tis profecto qui peccarerunt veniam
concedo, eorumque, qui detrimentum aliquod 18 senserunt, propriis impensis damna resarciam, Romanam
rempublicam constituam, eique pacem stabiliam. Quid
si, ut Deus jubet, vindicarem scelera vestra? Aperite
ergo mihi portas, Dominum Christum jura illiusque penitus intemeratam matrem, quod me nulli ho -
slem, sed omnibus benevolum exhibebo. Byzantini
´vero nullum responsum, verba Cantacuzeni aspernati, dederunt: quin etiam ¡de plebis fæce homines
ex propugnaculis verba contumeliosa in eum jactabant, ipsumque probris proscindebant, conjugem
atque filiam ejus Helenam, quæ brevi tempore interjecto corum domina atque imperatrix constitu -
enda erat, ui scortum convitiis onerabant. Tunc εκδικήσω; καὶ ἀνταποδώσω Θεοῦ. κελεύοντός
intellexit Cantacuzenus admonendo, aut verbis
castigando urbem recipere non posse: ad alias vero
se convertit artes, belloque experitur, ac tandem
ope amicorum et propinquorum, qui in urbe remanserant, ingreditur, ad quem conspiciendum
omnes confluunt, faustis acclamationibus prosequuntur, imperatoremque salutant.
μοι διὰ τὰς ἀνομίας ὑμῶν; 'Ανοίξατέ μοι πύλας,
ὄμνυμι τὸν Δεσπότην Χριστὸν, καὶ τὴν πανυ
πέραγνον αὐτοῦ μητέρα, οὐχ ὡς ἐχθρὸς, ἀλλ' ὡς
φίλος φανήσομαι. Οἱ δὲ τῆς πόλεω; τὸ παράπαν ἀπόκρισιν μὴ δόντες ὡς ἔτυχεν, ἀλλὰ καταφρονοῦντες, καὶ ἀτίμους λόγους οἱ τοῦ δήμου
χυδαῖοι ἐκ τῶν προμαχώνων κατέχεον. Αὐτὸν δὲ
λοιδοροῦντες, καὶ τὴν αὐτοῦ σύζυγον, καὶ τὴν θυγατέρα Ἑλένην, ἣν ὡς ἐν ὀλίγῳ δέσποιναν καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ελθόντος δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ. Adeundus
ipse Cantacuz. lib. ut cap. 99, ubi de se molestius
verba facit, quam Noster eum loquentem inducit.
Hortatus est equidem Aunam, ut se ad pacis con
ditiones adduci pateretur, neve pertinacia sibi ae
liberis malum extremum arcesseret.
Οἱ δὲ τῆς πόλεως. Videndus Cantacuz. lib.
!!, cap. 96, ubi queritur se coutumeliis a Constantopoleos incolis saepius petitum fuisse.
PG 157:793Οἱ δὲ στρατιῶται ἀναμιμνήσκοντες τὰς ἀδολεσχίας καὶ τῶν βαναύσων τὰς ὕβρεις, ἃς κατέχεον ἐπὶ πρόσωπον αὐτοῦ, ἠγανάκτουν κατ’ αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ διὰ λόγων πιθανῶν κατεπράϋνε τὸν ὄχλον. Τότε οἱ τοῦ παλατίου ἰδόντες, ὅτι κινδυνεύουσι τοῦ θανεῖν, παρέδοσαν ἑαυτούς. Καὶ εἰσελθὼν ἐν τῷ παλατίῳ ἀπῆλθεν ἕως τῶν ἐνδοτάτων οἰκίσκων· εὗρε τὴν δέσποιναν σὺν τῷ υἱῷ αὐτῆς καθεζομένην, μὴ φροντισάσης τὸ καθόλου μηδὲ παρασαλευθείσης τὸ οἱονοῦν τῆς μήνιδος, ἧς ἐπεφέρετο κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ, ἀλλ’ ἐκάθητο ἀτρεμοῦσα καὶ μὴ φοβηθεῖσα τὸ καθόλου. Ὁ δὲ Καντακουζηνὸς ἀνακεκαλυμμένῃ τῇ κορυφῇ προσεγγίσας κατεφίλει τὴν χεῖρα τοῦ νέου, εἶτα ὡς ἔθος προσκυνήσας καὶ τὴν μητέρα καὶ δέσποιναν τοῦ νέου, εὐφήμησεν αὐτοὺς ὡς βασιλεῖς τῶν Ῥωμαίων. Τότε ἅπαν τὸ στράτευμα ἰδὸν τὴν ἄκραν αὐτοῦ ἀγαθότητα καὶ τὴν εἰς τοὺς ἐχθροὺς ἀνεξικακίαν εὐφήμησε καὶ ἐδόξασε. Τοὺς δὲ Τούρκους φιλοξενήσας, ὡς ἔπρεπε, σὺν δώροις πλείστοις ἀπέπεμψε, χάριτας ὁμολογῶν τῷ ἡγεμόνι καὶ γαμβρῷ αὐτοῦ τῷ Ὀρχάν, τοὺς δὲ πολίτας φιλοτησίαις καὶ γέρα πλεῖστα δωρήσας.κυρίαν αὐτῶν 5 χρόνος ἔμελλε χειροτονῆσαι, αὐτοὶ ὡς μαχλάδα διὰ γλώττης κατέσυρον. Τότε ο Καν
σακουζηνὸς ὁμῶν ὅτι διὰ δημηγοριών καὶ νουθετικῶν λόγων οὐκ ἦν τὸ παράταν χειρώσασθαι, τὴν
ἄλλην ἔφερε· καὶ δὴ διὰ πολεμικῶν, καὶ διὰ τῶν ἐντὸς εὑρισκομένων οἰκείων αὐτῷ, εἴσεισιν ἐν τῇ
πάλες καὶ πάντες συνέρξεων ἐπὶ τῇ θέᾳ αὐτοῦ εὐφημοῦντες, καὶ ὡς βασιλέα δοξάζοντας.
CAPUT X
Cantacuzenus intra palatium accipitur. Annam, quæ animo intrepito vultuque imperterrito sedebat, adit, et veneratur.
placatum sibi reddit, tumultum componit, plebemque demulut. Celebratio nuptiarum Joannis Palacologi et Contac
sence Helence. Coronatur Cantacuzenus. Turci Chersonesum vastanies duce Suleimane Orchanis filio a Maithao despola
Cantacuzeno clade magna afficiuntur.
Ἡ δὲ βασιλὺς ᾿Αννα ἔνδον τοῦ παλατίου ἐγκλεισθεῖσα σὺν τῷ υἱῷ αὐτῆς καὶ ὀλίγοις στρατιώταις,
οὐκ ἐνεδίδον, ἀλλὰ κατεβόα, και, Ἠδίκημαι, λέο
γουσα οὐκ ἐπαύετο. Οἱ δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ ἐβούλοντο μὲν εἰσπηδῆσαι, καὶ ἐντὸς ἐλθεῖν, καὶ ἀτάκτως τὰ ἄνω χαμαί, καὶ τὰ κάτω εἰς τὸν ἀέμα
λικμῆσαι, ἀλλ' ὁ Καντακουζηνός ἐκώλυε· οἱ δὲ
στρατιῶτα: ἀναμιμνήσκοντες τὰς ἀδολεσχίας, καὶ
τῶν βαναύσων ὕβρεις, ἂς κατέχειν ἐπὶ πρόσωπον
αὐτοῦ, ἡγανάκτουν κατ' αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ διὰ λόγων
πιθανῶν ἐπράῦνε τὸν ὄχλον. Τότε οἱ τοῦ παλατίου
Κόντες ὅτι κινδυνεύουσι τοῦ θανεῖν, παρέδοσαν
ἑαυτούς. Καὶ εἰσελθὼν ἐν τῷ παλατίῳ ἀπῆλθεν έως
τῶν ἐνδοτάτων οἰκίσκων, εἶχε τὴν δέσποιναν σὺν
τῷ υἱῷ αὐτῆς καθεζομένην, μή φροντισάσης το
καθόλου μηδὲ παρασαλευθείσης τὸ οἰονοῦν τῆς μήνίκος ἧς ἐπεφέρετο κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ· ἀλλ'
ἐκάθητο ἀτρεμοῦσα, καὶ μὴ φοβηθεῖσα τὸ καθόλου.
Ο δὲ Καντακουζηνός ἀνακεκαλυμμένῃ τῇ κοι
ρυφή προσεγγίσας κατεφίλει τὴν χεῖρα τοῦ
νέου· εἶτα ὡς ἔθος προσκυνήσας καὶ τὴν μητέρα
καὶ δέσποιναν τοῦ νέου, εὐφήμησεν αὐτοὺς ὡς βασιλεῖς τῶν Ῥωμαίων. Τότε ἅπαν τὸ στράτευμα ἰδὲν
τὴν ἄκραν αὐτοῦ ἀγαθότητα, καὶ τὴν εἰς τοὺς ἐχθροὺς
ἀνεξικακίαν, εὐφήμησε καὶ ἐδόξασε. Τοὺς δὲ Τούρ
κως φιλοξενήσας ὡς ἔπρεπε σὺν δώροις πλείστοις
ἀπέπεμψε, χάριτας ὁμολογῶν τῷ ἡγεμόνι καὶ γαμο
Ερῷ αὐτοῦ τῷ Ορχάν· τοὺς δὲ πολίτας φιλοτησίαις,
καὶ γέρα πλεῖστα δωρήσας. Καὶ δεσποίνῃ [τὴν δέσποιναν] θεραπεύσας ἐν ἡδύσμασι λόγων, καὶ προβλεπτικαῖς πράξεσιν ἔπεισε [ἐποίησε] ταύτην και
ταπειθῆ, τοῦ λαβεῖν εἰς νύμφην τὴν αὐτοῦ θυγατέρα
Ἑλένην εἰς τὸν αὐτῆς υἱὸν Ἰωάννην τὸν Παλαιολό
γον, καὶ υἱὸν τοῦ βασιλέως ᾿Ανδρονίκου τοῦ Παλαιολόγου, τὸν ἂν προφθάσας ὁ λόγος ἐδήλωσε.
Ετοιμάζονται τοίνυν γάμοι καὶ ὁ ναὸς τῆς
At imperatrix Anna, quæ intra palatium clausam
se continebat cum filio paucisque militibus, nequaquam cedere, sibi vim atque injuriam fieri vociferari: interim Cantacuzeni milites urbem invadere,
in eamque perrumpere tentant, omnia sus deque
subversuri, quorum impetum ipse repressit. Cuuque ei in memoriam revocarent probra et contumelias in eum jactatás, sordidorumque hominum
prepudiosa verba, ipsi indignabantur, quos tumultuantes sermonis suavitate ac dulcedine sedavit.
Tunc ergo cum illi, qui intra palatium clausi erant,
se in mortis discrimen adductos cernerent, sese de
dunt. Ingressus palatium Cantacuzenus in interiora
cubicula penetrat, invenitque imperatricem cum
filio suo sedentem, ira, qua in Cantacuzenum erat
accensa, nullatenus commotam aut tristiorem factam: quieta enim atque intrepida sedebat. At Canfacuzenus nudato capite accedens imperatoris adolescentis manum deosculatur: deinde, ut aios erat,
matrem ejus et dominam 19 salutat, eosque ut Romanorum imperatores congruis verbis compellat.
Cernens itaque universus exercitus animum ejus
summe generosum, ergaque inimicos moderatum
æquumque, illum laudibus ac præconiis extulit. Ipse
vero cum Turcos, ut decebat, multis donis cumulassel, dimittit, gratiasque Orchani principi genero suo agit. Cives epulis demeretur, multisque
largitionibus ac congiariis, imperatricem vero
blandis sermonibus ita demulcet, et providendo
omnibus, prudenterque se gerendo eam tandempersuasit, ut sibi nurum deligeret filiam ipsius Helenam, et nuptui collocaret Joanni imperatori filio,
quem ex Andronico Palæologo supradicto pepere·
rat. Nuptiæ itaque apparantur, et benedictæ dominæ nostræ Deiparæ templum in Blachernis adornatur, cum sacrorum celebratione coronationis soIsmaelis Bullialdi notæ.
Είσεισιν ἐν τῇ πόλει. Cantacuz. lib.
cap. 99. Cpolim occupavit Fèbruarii 8, anno 6855
(Christi 1547) indict. xv.
Consentit omnino Cantacuzenus his que narrantur a Duca: adeundus est a cap. 93, lib. m, ad
cap. 10, lib. IV.
῾Ο δὲ Καντακουζηνὸς ἀνακεκαλυμμένῃ
τῇ κορυφῇ. Gestus est venerantis, salutantis, et
oficium exhibentis. Colinus Curopalates De ofic.
palat. Constantinop., ubi de Protovestiarii officio
ɔgit, ipsum nudato capite ad imperatorem accedere notat, ut e veste ejus floccos, vel quidvis sordium,
si casus ita tulerit, auferat: ita ut apud Græcos
caput nudum habere venerationis causa in usu fuerit. Verba Codini talia sunt; "Εχει δὲ καὶ τοῦτο ἴδιον
καὶ ἐξαίρετον, καὶ ἐάν τι ζονφίδιον ἴδη', ἢ πηλόν, ἢ
ἄλλο τι περὶ τοῦ ἱματίου τοῦ βασιλέως, τὸ σκιάδιον,
ἢ ὡς τὸ κάλυμμα τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἐκβάλλων, τὴν
χεῖρα ἐκτείνας επαίρει ἡ καθαίρει τοῦτο ἀνερωτής
τως. Hoc etiam ei soli Protovestiario] officium pe
culiare obeundum, ut si togæ imperatoris floccum,
Intum aliasve sordes adhærere viderit, umbelta seų
capitis tegmine deposito manum extendą! non vocatus,
el detergat.
'Ετοιμάζονται τοίνυν γάμοι. Cantacuz. lil.
Diy, cap. 1, ait in Blachernis, et templo sanctissime
Virginis nuptiarum solemnia peracta esse, quoniam
anno superiore 6854 [Christ 1516] terræmotu S.
Sophie templum quassatum fuerat, et vestibulį
pars conciderat; cubæ etiam seu tholi pars rimis
dehiscebat: quas ruinas Joanies imperator instauravit. Νuptiae porro celebrate sunt Maii die 21,
quo memoria Constantini Magui, ejusque matris
Helena ab Ecclesia Orientali peragitur.
Καὶ τὴν δεσποίνην θεραπεύσας ἐν ἡδύσμασι λόγων καὶ προβλεπτικαῖς πράξεσιν, ἔπεισε ταύτην καταπειθῆ τοῦ λαβεῖν εἰς νύμφην τὴν αὐτοῦ θυγατέρα Ἑλένην εἰς τὸν αὐτῆς υἱὸν Ἰωάννην τὸν Παλαιολόγον καὶ υἱὸν τοῦ βασιλέως Ἀνδρονικοῦ τοῦ Παλαιολόγου, τὸν ὃν προφθάσας ὁ λόγος ἐδήλωσε. Ἑτοιμάζονται τοίνυν γάμοι καὶ ὁ ναὸς τῆς εὐλογημένης δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου ὁ ἐν Βλαχέρναις ἑτοιμάζεται· καὶ ἱεροτελεστίαι καὶ στέψεις ὁμοῦ γίνονται καὶ φήμη εὐπαῤῥησίαστος· Ἰωάννου τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως καὶ αὐτοκράτορος Ῥωμαίων τοῦ Παλαιολόγου καὶ Ἑλένης τῆς εὐσεβεστάτης αὐγούστης πολλὰ τὰ ἔτη· Ὁμοίως καὶ ὁ Καντακουζηνὸς Ἰωάννης καὶ πενθερὸς τοῦ βασιλέως καὶ αὐτὸς στεφθεὶς σὺν τῇ συζύγῳ βασιλεὺς Ῥωμαίων ἀνηγορεύετο καὶ Ματθαῖος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, δεσπότης. Καὶ ἦν ἰδεῖν ἐν τῇ πανδαισίᾳ ἐκείνῃ ὁρμαθὸν βασιλέων καὶ βασιλίδων, δεσποτῶν καὶ δεσποινῶν, ὡς τὸ πάλαι δωδεκάθεον. Ἦν γὰρ ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης τῇ ἡλικίᾳ μεσάζων ἔφηβος, ἡ δὲ βασιλὶς Ἑλένη ιγ ον ἔτος ἄγουσα. Ἔγκυος δὲ γενομένη ἔτεκε τῷ βασιλεῖ υἱὸν πρωτότοκον ἄῤῥενα, ὃν καὶ Ἀνδρόνικον ἐπωνόμασε.κυρίαν αὐτῶν 5 χρόνος ἔμελλε χειροτονῆσαι, αὐτοὶ ὡς μαχλάδα διὰ γλώττης κατέσυρον. Τότε ο Καν
σακουζηνὸς ὁμῶν ὅτι διὰ δημηγοριών καὶ νουθετικῶν λόγων οὐκ ἦν τὸ παράταν χειρώσασθαι, τὴν
ἄλλην ἔφερε· καὶ δὴ διὰ πολεμικῶν, καὶ διὰ τῶν ἐντὸς εὑρισκομένων οἰκείων αὐτῷ, εἴσεισιν ἐν τῇ
πάλες καὶ πάντες συνέρξεων ἐπὶ τῇ θέᾳ αὐτοῦ εὐφημοῦντες, καὶ ὡς βασιλέα δοξάζοντας.
CAPUT X
Cantacuzenus intra palatium accipitur. Annam, quæ animo intrepito vultuque imperterrito sedebat, adit, et veneratur.
placatum sibi reddit, tumultum componit, plebemque demulut. Celebratio nuptiarum Joannis Palacologi et Contac
sence Helence. Coronatur Cantacuzenus. Turci Chersonesum vastanies duce Suleimane Orchanis filio a Maithao despola
Cantacuzeno clade magna afficiuntur.
Ἡ δὲ βασιλὺς ᾿Αννα ἔνδον τοῦ παλατίου ἐγκλεισθεῖσα σὺν τῷ υἱῷ αὐτῆς καὶ ὀλίγοις στρατιώταις,
οὐκ ἐνεδίδον, ἀλλὰ κατεβόα, και, Ἠδίκημαι, λέο
γουσα οὐκ ἐπαύετο. Οἱ δὲ τοῦ Καντακουζηνοῦ ἐβούλοντο μὲν εἰσπηδῆσαι, καὶ ἐντὸς ἐλθεῖν, καὶ ἀτάκτως τὰ ἄνω χαμαί, καὶ τὰ κάτω εἰς τὸν ἀέμα
λικμῆσαι, ἀλλ' ὁ Καντακουζηνός ἐκώλυε· οἱ δὲ
στρατιῶτα: ἀναμιμνήσκοντες τὰς ἀδολεσχίας, καὶ
τῶν βαναύσων ὕβρεις, ἂς κατέχειν ἐπὶ πρόσωπον
αὐτοῦ, ἡγανάκτουν κατ' αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ διὰ λόγων
πιθανῶν ἐπράῦνε τὸν ὄχλον. Τότε οἱ τοῦ παλατίου
Κόντες ὅτι κινδυνεύουσι τοῦ θανεῖν, παρέδοσαν
ἑαυτούς. Καὶ εἰσελθὼν ἐν τῷ παλατίῳ ἀπῆλθεν έως
τῶν ἐνδοτάτων οἰκίσκων, εἶχε τὴν δέσποιναν σὺν
τῷ υἱῷ αὐτῆς καθεζομένην, μή φροντισάσης το
καθόλου μηδὲ παρασαλευθείσης τὸ οἰονοῦν τῆς μήνίκος ἧς ἐπεφέρετο κατὰ τοῦ Καντακουζηνοῦ· ἀλλ'
ἐκάθητο ἀτρεμοῦσα, καὶ μὴ φοβηθεῖσα τὸ καθόλου.
Ο δὲ Καντακουζηνός ἀνακεκαλυμμένῃ τῇ κοι
ρυφή προσεγγίσας κατεφίλει τὴν χεῖρα τοῦ
νέου· εἶτα ὡς ἔθος προσκυνήσας καὶ τὴν μητέρα
καὶ δέσποιναν τοῦ νέου, εὐφήμησεν αὐτοὺς ὡς βασιλεῖς τῶν Ῥωμαίων. Τότε ἅπαν τὸ στράτευμα ἰδὲν
τὴν ἄκραν αὐτοῦ ἀγαθότητα, καὶ τὴν εἰς τοὺς ἐχθροὺς
ἀνεξικακίαν, εὐφήμησε καὶ ἐδόξασε. Τοὺς δὲ Τούρ
κως φιλοξενήσας ὡς ἔπρεπε σὺν δώροις πλείστοις
ἀπέπεμψε, χάριτας ὁμολογῶν τῷ ἡγεμόνι καὶ γαμο
Ερῷ αὐτοῦ τῷ Ορχάν· τοὺς δὲ πολίτας φιλοτησίαις,
καὶ γέρα πλεῖστα δωρήσας. Καὶ δεσποίνῃ [τὴν δέσποιναν] θεραπεύσας ἐν ἡδύσμασι λόγων, καὶ προβλεπτικαῖς πράξεσιν ἔπεισε [ἐποίησε] ταύτην και
ταπειθῆ, τοῦ λαβεῖν εἰς νύμφην τὴν αὐτοῦ θυγατέρα
Ἑλένην εἰς τὸν αὐτῆς υἱὸν Ἰωάννην τὸν Παλαιολό
γον, καὶ υἱὸν τοῦ βασιλέως ᾿Ανδρονίκου τοῦ Παλαιολόγου, τὸν ἂν προφθάσας ὁ λόγος ἐδήλωσε.
Ετοιμάζονται τοίνυν γάμοι καὶ ὁ ναὸς τῆς
At imperatrix Anna, quæ intra palatium clausam
se continebat cum filio paucisque militibus, nequaquam cedere, sibi vim atque injuriam fieri vociferari: interim Cantacuzeni milites urbem invadere,
in eamque perrumpere tentant, omnia sus deque
subversuri, quorum impetum ipse repressit. Cuuque ei in memoriam revocarent probra et contumelias in eum jactatás, sordidorumque hominum
prepudiosa verba, ipsi indignabantur, quos tumultuantes sermonis suavitate ac dulcedine sedavit.
Tunc ergo cum illi, qui intra palatium clausi erant,
se in mortis discrimen adductos cernerent, sese de
dunt. Ingressus palatium Cantacuzenus in interiora
cubicula penetrat, invenitque imperatricem cum
filio suo sedentem, ira, qua in Cantacuzenum erat
accensa, nullatenus commotam aut tristiorem factam: quieta enim atque intrepida sedebat. At Canfacuzenus nudato capite accedens imperatoris adolescentis manum deosculatur: deinde, ut aios erat,
matrem ejus et dominam 19 salutat, eosque ut Romanorum imperatores congruis verbis compellat.
Cernens itaque universus exercitus animum ejus
summe generosum, ergaque inimicos moderatum
æquumque, illum laudibus ac præconiis extulit. Ipse
vero cum Turcos, ut decebat, multis donis cumulassel, dimittit, gratiasque Orchani principi genero suo agit. Cives epulis demeretur, multisque
largitionibus ac congiariis, imperatricem vero
blandis sermonibus ita demulcet, et providendo
omnibus, prudenterque se gerendo eam tandempersuasit, ut sibi nurum deligeret filiam ipsius Helenam, et nuptui collocaret Joanni imperatori filio,
quem ex Andronico Palæologo supradicto pepere·
rat. Nuptiæ itaque apparantur, et benedictæ dominæ nostræ Deiparæ templum in Blachernis adornatur, cum sacrorum celebratione coronationis soIsmaelis Bullialdi notæ.
Είσεισιν ἐν τῇ πόλει. Cantacuz. lib.
cap. 99. Cpolim occupavit Fèbruarii 8, anno 6855
(Christi 1547) indict. xv.
Consentit omnino Cantacuzenus his que narrantur a Duca: adeundus est a cap. 93, lib. m, ad
cap. 10, lib. IV.
῾Ο δὲ Καντακουζηνὸς ἀνακεκαλυμμένῃ
τῇ κορυφῇ. Gestus est venerantis, salutantis, et
oficium exhibentis. Colinus Curopalates De ofic.
palat. Constantinop., ubi de Protovestiarii officio
ɔgit, ipsum nudato capite ad imperatorem accedere notat, ut e veste ejus floccos, vel quidvis sordium,
si casus ita tulerit, auferat: ita ut apud Græcos
caput nudum habere venerationis causa in usu fuerit. Verba Codini talia sunt; "Εχει δὲ καὶ τοῦτο ἴδιον
καὶ ἐξαίρετον, καὶ ἐάν τι ζονφίδιον ἴδη', ἢ πηλόν, ἢ
ἄλλο τι περὶ τοῦ ἱματίου τοῦ βασιλέως, τὸ σκιάδιον,
ἢ ὡς τὸ κάλυμμα τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ ἐκβάλλων, τὴν
χεῖρα ἐκτείνας επαίρει ἡ καθαίρει τοῦτο ἀνερωτής
τως. Hoc etiam ei soli Protovestiario] officium pe
culiare obeundum, ut si togæ imperatoris floccum,
Intum aliasve sordes adhærere viderit, umbelta seų
capitis tegmine deposito manum extendą! non vocatus,
el detergat.
'Ετοιμάζονται τοίνυν γάμοι. Cantacuz. lil.
Diy, cap. 1, ait in Blachernis, et templo sanctissime
Virginis nuptiarum solemnia peracta esse, quoniam
anno superiore 6854 [Christ 1516] terræmotu S.
Sophie templum quassatum fuerat, et vestibulį
pars conciderat; cubæ etiam seu tholi pars rimis
dehiscebat: quas ruinas Joanies imperator instauravit. Νuptiae porro celebrate sunt Maii die 21,
quo memoria Constantini Magui, ejusque matris
Helena ab Ecclesia Orientali peragitur.
PG 157:795Ἀρξαμένου δὲ προσχωρεῖν εἰς τὸν τῆς ἀφηλικιότητος χρόνον, ἀτασθαλεῖν ἤρξατο καὶ νεωτερίζειν, οὐκ ἐν αἰχμαῖς καὶ δόρασιν, ἀλλ’ ἐν κοιτασίαις καὶ ἀσελγείαις καὶ ταῦτα δακνούσαις καὶ καπνὸν δριμὺ ἀποπεμπούσαις ἀπὸ καρδίας πολλῶν. Ὁ δὲ Καντακουζηνὸς οὐκ ἐδίδου ὕπνον τοῖς βλεφάροις οὐδὲ τοῖς κροτάφοις νυσταγμόν. Ἀλλ’ ὡς εἶδον καὶ ἔμαθον τὸν παρεληλυθότα χρόνον οἱ Τοῦρκοι τὰ τῆς Θρᾴκης εἰσόδια καὶ ἐξόδια, οὐ διέλειπον περῶντες οἱ μὲν ἐκ Σηστοῦ πρὸς Ἄβυδον, οἱ δὲ ἐκ Λαμψάκου σὺν ἀκατίοις πάνυ σμικροῖς, ἐλεηλάτουν Χεῤῥόννησον. Ὁ δὲ Καντακουζηνὸς οὐ διέλειπε προσέχων τὰ φρούρια τὰ πρὸς τὴν Σερβίαν. Τότε καὶ Σουλεημάν, εἷς τῶν υἱῶν τοῦ Ὀρχάν, περάσας ἀπὸ Λαμψάκου σὺν στρατιᾷ πλείστῃ ἐλεηλάτει Χεῤῥόνησον. Ὁ δὲ δεσπότης Ματθαῖος ὁ Καντακουζηνὸς συναντήσας αὐτῷ περί που τὸ ἐν Χεῤῥονήσῳ Ἑξαμίλιον, συνάπτει πόλεμον καὶ πολλοὺς τῶν Τούρκων ὤλεσε καὶ αὐτὸν τὸν Σουλεημάν. Ὁ δὲ Καντακουζηνὸς ὁρῶν ἐν στενῷ τὰ τῶν Ῥωμαίων πράγματα τυγχάνοντα, τὸν δὲ γαμβρὸν αὐτοῦ καὶ συμβασιλεύοντα Ἰωάννην ἐν σπατάλῃ καὶ μέθῃ διάγοντα, ἐδυσχέραινε·DUCE
lemnis ritus peragitur, et acclamationes letitiæ pu- εὐλογημένης δεσποίνης ἡμῶν Θεοτόκου ὁ ἐν Βλαχέρ
blicæ signa exaudiuntur, qulbus Joanni Palæologo
piissimo, imperatori Romanorum potentissimo, et
Helenæ religiosissimæ Augustæ multos annos optabat populus. Simul vero Joannes Cantacuzenus
imperatoris socer cum conjuge sua coronatur, et
imperator proclamatur, et Matthæus filius ejus
despota renuntiatur. In hoc celebri epulo cernere
eral chorean imperatorum et imperatricum, dominorum et dominarum, quale fuisse olim traditur
deorum duodecim convivium; imperator siquidem
Joannes adolescentiæ flore vigebat, Helenaqueimperatrix annos tredecim nondum egressa erat; ex
imperatore vero cum concepisset, filium ei peperit
primogenitum, quem Andronicum nominarunt. At
ille virilem ætatem adeptus sceleribus se polluere
ccepit,juveniliterque agere, non arinis tractandis
deditus, sed stupris et mochationibus, quæ multorum animos vellicabant, et e cordibus fumum
arrem et nordicantem excitabant. At Cantacuzenus somno et quieti haud se 'permittebat; cumque
Turci antea exploravissent et cognovissent Thracim claustra, eorumque aditus et exitus, fretum –
assidue, alii Sesto Abydum, alii Lampsaco mineribus navigiis trajiciebant, et Chersonesum depopulabantur. Cantacuzenus equidem jugiter tuendis
arcibus et castris in Service finibus sitis invigilabat:
ναι; ἑτοιμάζεται· καὶ ἱεροτελεστίαι καὶ στέψεις
ὁμοῦ γίνονται, καὶ φήμη εὐπαῤῥησίαστος· Ιωάννου τοῦ εὐσεβεστάτου βασιλέως, καὶ αὐτοκράτορος
'Ρωμαίων τοῦ Παλαιολόγου, καὶ Ελένης τῆς εύσε
βεστάτης Αὐγούστης, πολλὰ τὰ ἔτη Ομοίως
καὶ ὁ Καντακουζηνός Ἰωάννης και πενθερές
τοῦ βασιλέως, καὶ αὐτὸς στεφθεὶ; σὺν τῇ συζύγων
βασιλεὺς Ρωμαίων ἀνηγορεύετο, καὶ Ματθαῖος ὁ
υἱὸς αὐτοῦ δεσπότης. Καὶ ἦν ἰδεῖν ἐν τῇ πανδαισία
ἐκείνῃ ὁρμαθὸν βασιλέων καὶ βασιλίδων, δεσποτών
καὶ δεσποινῶν, ὡς τὸ πάλα: δωδεκάθεον. Ην γὰρ ὁ
βασιλεὺς ὁ Ἰωάννης τῇ ἡλικίᾳ μεσάζων Εφηβος· ἡ
δὲ βασιλίς Ελένη τρισκαιδέκατον ἔτος ἄγουσα.
Εγκυος δὲ γενομένη ἔτεκε τῷ βασιλεῖ υἱὸν πρωτό
τοκον ἄμμενα, ὃν καὶ 'Ανδρόνικον ἐπωνόμασε. Αρ
ξάμενος δὲ προσχωρεῖν εἰς τὸν τῆς ἀφηλικιότητας
χρόνον, ἀτασθαλεῖν ἤρξατο καὶ νεωτερίζειν, οὐκ ἐν
αἰχμαῖς καὶ δόρατι, ἀλλ' ἐν κοίταιτι καὶ ἀφελγείαις, καὶ ταῦτα δακνούσαις, καὶ καπνὸν δριμύ
ἀποπεμπούσαις ἀπὸ καρδίας πολλῶν. 'Ο δὲ Καντακουζηνὸς οὐκ ἐδίδου ὕπνον τοῖς βλεφάροις, οὐδὲ τοῖς
κροτάφοις νυσταγμόν· ἀλλ᾽ ὡς εἶδον καὶ ἔμαθον
τὸν παρεληλυθότα χρόνον οἱ Τοῦρκοι τὰ τῆς Θράκης
εἰσόδια καὶ ἐξόδια, οὐ διέλειπον περῶντες οἱ μὲν ἐκ
Σηστοῦ πρὸς "Αβυδον οἱ δὲ ἐκ Λαμψάκου σὺν
σκατίοις πάνυ σμικροῖς ἐλεηλάτουν Χερρόνησον. Ο
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πολλὰ τὰ ἔτη. Ad multos annos. Slos usur- c
patus in aula Constantinopolitana, in festis celebrioribus annos multos imperatoribus precari, ut apud
Codinum Curopalatem videre est multis locis: et
uno verbo diccbant, πολυχρονίζειν τὸν βασιλέα.
Hicque mos adhuc durat in Ecclesia Constantinopolitana; ut sacram liturgiam celebranti patriarcha ex
Ecclesiæ officialibus unus aliquoties, sed per intervalla acclanet, Εἰς πολλὰ ἔτη, δέσποτα. Quæ eliamn
verba tanquam εὐχαριστικά a Græcis nuue
pantur, cum gratiam officio vel muneri accepto verbis reponunt, dicunt enim, Εἰς πολλὰ ἔτη, multos
annos precanics.
usur-
῾Ομοίως καὶ ὁ Καντακουζηνός Ἰωάννης.
Cap. 4. lib. iv, iterum se coronatum fuisse loc auno Mii 13 scripsit: voluisse etiam uxorem suam
coronari. Adrianopoli jam coronatus fuerat; quare
denuo sibi coronam imponi voluerit, hanc ipse
rationem affert: Καίτοιγε αὐτὸς ἐν 'Αδριανουπόλει
ὑπὸ Λαζάρου τοῦ τῶν Ἱεροσολύμων πατριάρχου ()
ἐστέφθη· καὶ ἀπέχρησεν ἂν ἡ τοῦ ἁγίου μύρου
χρίσις ἐκείνη παρ' εὐφρονοῦσιν· ἵνα δὲ μηδεμία εἴη
πρόφασις τοῖς ὑβρισταῖς ὡς ἄρα μὴ ἐν Βυζαντίω
κατὰ τὸ ἀρχαῖον τῶν βασιλέων ἔθος έπτεπτο,
καὶ τὸ δεύτερον αὖθις ἐτελεῖτο. Jam ipse Adrianopoli ab Hierosolymorum patriarcha Lazaro coronatus fuerat: illaque sancti chrismatis unctio apud
benevolos sufficiebat. Ne vero occasio ulla calumniandi maledicis et sibi iniquis relinqueretur,
quod ex more ab imperatoribus antiquitus servato Byzantii coronam non suscepisset, solemnis iterum
incoronatio repetita el peracta est. Ilic ritus aliquatenus necessarius ad res in illo imperio auctoritate
imperatoria gerendas habitus est. Quoniam equidem
Constantinus, qui in Constantinopoleos expugnatione occubuit, coronatus non fuit, imperator a
hostro censeri non videtur; Joannem enim Palæologum Manuelis F. Palæologinæ stirpis ultimum inIra appellat, et Constantinum illius fratrem despotam solummodo vocat, postquam mortuo Joanne
ipse res imperii Constantinopoli administravit. Michael Palæologorum primus ut res imperii administraret, ejusque auctoritate et auspiciis gererentur, coronam suscepit: interim cum legitimus hæres non coronaretur, quod per artatem puerilem rebus gerendis ineptus esset, caque solemni cæremonia imperii non tantum insignia, sed et legitimam
potestatem traditam esse videri po est; et ad tempus etiam concedi potuisse, siquidem patriarcha
Arsenius, qui Michaelem coronavit, imperium ei
continuum non concessit. Πλην (:it Gregoras lib. 1)
οὐκ αὐτῷ με διενεκῇ τὴν αὐτοκρατορικὴν ἀρχὴν
χαρίζεται, ἀλλ' ὡς τῶν πραγμάτων τέως αναγκα -
ζόντων διοικεῖν αὐτὸς αὐτήν, μέχρις ἂν ἐς ἤδην 1
γνήσιος τῆς βασιλείας κληρονόμος ὁμοῦ καὶ διάδο
χος φθάσῃ· τότε δὲ αὐτὸν ἑκόντα παραχωρεῖν ἐκείνῳ μόνῳ τῶν τε αὐτοκρατορικῶν θρόνων. καὶ πάνω
των ἅμα βασιλικών συμβόλων. Verumtamen perpeίαum ipsi imperium non concessit, sed ut tantisper,
rebus ita flagitantibus, imperium administraret, dum
legitimus hæres adolescentiæ annos adeptus in imperio etiam succederet: tum solio imperatorio ac ornamentis illi soli sponte cederet. Ex Cantacuzeno idem
constat, lib. III, cap. 56. Nam ut auctoritatem Joannis Palæologi Cantacuzeno opponerent Anna
imperatrix senatusque Constantinopolitanus, illum
coronari curarunt, ut ejus auspiciis ac auctorita·
te legitima res geri possent. At ubi certa est in
imperio successio, statim ac decessor obiit, hiæredi jus ac titulus, regiæque majestatis insignia cedunt: nec illa unctione aut coronatione opus kabet, ut regem agat, rerum summa potiatur, ejusque
auspiciis ac nomine cuncta gerantur.
Περῶντες οἱ μὲν ἐκ Σηστοῦ πρὸς ᾿Αβυδον.
Ducas invertit situm locorum. Turci enim ex Asia
in Europam trajicientes ἐξ ᾿Αβύδου προς Σηστόν
vehebantur; Abydus enim Asiæ littori, Sestus Europæo adjacet.
PG 157:799καὶ μιᾷ τῶν ἡμερῶν κατονειδίσας αὐτὸν ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ, ἐξῆλθε τῆς Πόλεως σὺν δυσὶ τριήρεσι καὶ εἰς Ἰταλίαν ἀφίκετο. Ὁ δὲ βασιλεὺς Καντακουζηνὸς μόνος ἀπολειφθεὶς βασιλεύς, ὅσον ἡ δύναμις, ἀντεκαθίστατο τοῖς ὑπεναντίοις, πῇ μὲν Τούρκοις, πῇ δὲ Σέρβοις. Συχνάκις οὖν οἱ Τοῦρκοι πηδῶντες ἐπόρθουν Χεῤῥόνησον. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης διέτη χρόνον ἐν τῇ Ἰταλίᾳ καὶ Γερμανίᾳ διαβιβάσας καὶ πολλοὺς ἐκ τῶν Ἰταλῶν καὶ Γερμανῶν θησαυροὺς ἐγκολπωσάμενος χάριν εὐεργεσίας ἕνεκα τῆς Πόλεως παραφυλακῆς, ἐστράφη καὶ ἐν τῇ Τενέδῳ νήσῳ ἐλθών, ἦν γὰρ τότε οἰκουμένη καὶ τῶν Ῥωμαίων ὑπῆρχεν, ἐν φροντίδι δὲ ἦν, πῶς αὐτὸν ὁ πενθερὸς καὶ βασιλεὺς ὑποδέξεται. Τότε εἷς τῶν εὐγενῶν Γενουίτης σὺν δύο τριήρεσι πλεύσας ἐκ Γενούας πρὸς Ἑλλήσποντον, ἐπεὶ τὰ τῶν Ῥωμαίων τέθραυστο καὶ εἰς παντελῆ ἀφανισμὸν καθειστήκει τὰ πράγματα, ὥρμησε καὶ αὐτὸς ἐκ Γενούας τοῦ λαβεῖν μέρος τι τῶν Χεῤῥονήσου φρουρίων τοῦ δεσπόζειν, ὡς ἕτεροι Χίον καὶ ἄλλοι ἄλλους τόπους, Γενουῖται καὶ Βένετοι.DUCE
Joannen deliciis immersum crapulæque deditum, τοῦ συμβασιλεύοντα Ἰωάννην ἐν σπατάλῃ καὶ μέθῃ
acri dolore animi perstringitur, eique aliquando διάγοντα, ἐδυσχέραινε. Καὶ μιᾷ τῶν ἡμερῶν καταlibere apertisque verbis vitia exprobravit. At Joannes urbe excedit, et duabus triremibus Italiam
petit. Solus itaque regendo imperio Cantacuzejus
relictus, pro viribus hostium tam Turcorum,
quam Serviorum invasionibus et insultibus resistit.
Frequenter itaque Turci irrumpentes Chersone
sum depradabantur. Exacto demum in Italia et
Germania biennio, multaque pecunia specie collate
epis erogata ad tuendam urbem, Joannes imperator
revertitur, et ad Tenedum insulam appulit, quæ
Lune colonis frequens erat, Romæisque parebat,
sollicitus quomodo ab imperatore socero suo
susciperetur. Per id tempus quidam nobilis p
Genuensis, qui instructis duabus triremibus Genua solverat, ad Hellespontum ferebatur. Fractis
ɩnim rebus Romanis ac penitus eversis, ipse Gnuæ portu solverat, ut aliquas arces Chersonesi
occuparet, illarumque dominium usurparet, ut et
alii Chium, aliique alia loca Genuenses et Veneti
tenebant: dunque præteryehitur imperatori forte
fit obvius; habitisque mutuis inter se colloquiis,
suum ei consilium aperit imperator, quem etiain
voluntati suae obsequentem nactus est, paratum.
que ad auxilium sibi quovis modo ferendum, fidemque ab eo exegit, et jurejurando obstrinxit pro
salute sua caput periculis eum objecturum, et urbe
Cantacuzeni manibus erepta, si Deus ita annuat,
Romanorum imperatorem se solum intra et extra
mrbem ab eo constituendum esse. Hic appellabatur
Franciscus Gateluzus, cui imperator vicissim pollicetur: Si modo res Deo volente felicem sortiatur
exitum, et in recuperando imperio opera tua usus
fuero, Mariam sororem meam tibi nuptum dabo.
Cum utrisque conditiones et pollicitationes placuissent, ipsi. Hellespontum strenue navigant, et
per noctem ante urbem accedunt juxta portam quæ
dicitur Hodegetriæ, id est Ducis viæ. Austroque
νειδίσας αὐτὸν ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ, ἐξῆλθε
τῆς πόλεως σὺν δυσὶ τριήρεσι, καὶ εἰς Ἰταλίαν
ἀφίκετο 'Ο δὲ βασιλεὺς Καντακουζηνός μόνος
ἀπολειφθείς βασιλεὺς ὅσον ἡ δύναμις ἀντικαθίστατο
τοῖς ὑπεναντίοις, πῆ μὲν Τούρκοις, πῆ δὲ Σέρβοι;.
Συχνάκις οὖν οἱ Τοῦρκοι πηδῶντες ἐπόρθουν Χερ
ῥόνησον. Ο δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης διέτη χρόνον ἐν
τῇ Ἰταλίᾳ καὶ Γερμανίᾳ διαβιβάσας, καὶ πολλοὺς
ἐκ τῶν Ἰταλῶν καὶ Γερμανῶν θησαυροὺς ἐγκολπω
σάμενος χάριν εὐεργεσίας, Ενεκα τῆς πόλεως παραφυλακὴν ἐστράφη, καὶ ἐν τῇ Τενέδῳ νήσῳ ἐλθών,
ἦν γὰρ τότε οἰκουμένη, καὶ τῶν Ῥωμαίων ὑπῆρ
χεν, ἐν φροντίδι δὲ ἦν, πῶς αὐτὸν ὁ πενθερός, και
βασιλεὺς ὑποδέξεται. Τότε εἷς τῶν εὐγενῶν Γενους
της σύν δύο τριήρεσι πλεύσας ἐκ Γενούας πρὸς Ελ
λήσποντον, ἐπεὶ τὰ τῶν ῾Ρωμαίων τέθραυστο και
εἰς παντελῆ ἀφανισμόν καθέστηκε τὰ πράγματα,
ὥρμησε καὶ αὐτὸς ἐκ Γενούας τοῦ λαβεῖν μέρος το
τῶν Χερρονήσου φρουρίων, τοῦ δεσπόζειν, ὡς ἔτι·
ροι Χίον, καὶ ἄλλοι ἄλλους τόπους, Γενουῖται, καὶ
Βενετοί· καὶ κατὰ πάροδον ἐντυχών τῷ βασιλεῖ καὶ
λόγους συνάραντες, καὶ τὴν γνώμην ὁ βασιλεὺς ἀ
καλύψας αὐτῷ εὗρε τὸν ἄνδρα καταπειθῆ, καὶ εἰς
παντοίαν βοήθειαν ἕτοιμον· καὶ πιστώτας αὐτὸν
ὅρκοις, ὥστε τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θεῖναι ὑπὲρ αὐτοῦ,
καὶ τὴν πόλιν ἐξᾶραι ἐκ χειρὸς τοῦ Καντακουζη
νοῦ, Θεοῦ συνεργοῦντος, καὶ αὐτὸν μόνον βασιλέα
Ρωμαίων καταστήσει ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς πόλεως,
Φραντζῆσκος ἦν οὗτος ὁ Γατελούζος τὴν ἐπωνυμίαν.
Ο δὲ βασιλεὺς. Εἰ τοῦτο Θεοῦ συνεργοῦντος τ8·
νήσεται, καὶ ἔξω σε βοηθὶν ἐν τῇ ἐπαναλήψει
τῆς ἐμῆς βασιλείας, γαμβρόν σε ποιήσομαι ἐπ'
ἀδελφῇ τῇ ἐμῇ Μαρίᾳ. Στέρξαντες οὖν ἀμφότερ
τὰς ὑποσχέσεις ἔτεμον τὸν Ἑλλήσποντον ὡς ἐχρῆν.
Καὶ δὴ πλεύσαντες ἀντικρὺ πόλεως διὰ τῆς νυκτός,
ἔφθασαν ἐν τῇ μικρᾷ πύλῃ, τῇ ἐπονομαζομένῃ τῆς
*Οδηγητρίας καὶ ἀνέμου σφοδρού πνέοντας
Ismaelis Bullialdi nolæ.
Καὶ εἰς τα Γ'αν ἀπίκετο. Parachronismutin
procul dubio hie admișit Ducas, qui Joannem PaLeologum in Italiam profectum esse tradit, antequam
imperio Cantacuzenum deturbaret. Phranzes, ut
jam notavimus, ei adversatur. Laonicus etiam, lib.
1, Joannis prefectionem post expulsum Cantacutz nu: contigisse memorat, rerum, apud Turcos
summam obtinente Morate, qui patri_suo Orchani
auno 1559 successit, quatuor post Cantacuzenum
regno pulsum annis. Profectionem illam susceptam
fuisse a Joanne Palæologo ab anno Christi 4367 ad
1371, ex Pauli Mauroceni patricii Veneti historia
constat lib. xu: Percio Giovanni Paleologo imperatore non contento de soli officii de gli ambasciatori, per rappresentare il bisogno, si risolse venire egli
medesimo in Italia. e nelle provincie Occidentali,
sperando con la forza di sua presenza dal pontefice
e dagl'altri principi ottenere quei aiuti, che fossero
al suo pericoloso stato necessarii. Nel ritornare a
Constantinopoli si condusse a Venetia, onde con ogni
cortesia et honore recevuto, di vinti cinque mila ducati fù accomodato, et in oltre per le sue galɛe di
quattro cento stara di biscotto, et il figliuolo che haveva seco con altro nobil dono presentato. Laonicus
et Piranzes cum M uroceno non gentiunt in modo,
quo Venetiis habitus est Joannes. Ille lib. 1, tradit a mercatoribns Venetis, qui pecunias ei crediderant, quo minus disce leret, nisi soluto are alieno, prohibitum fuisse. Ilic cap. 17, lib. 1, ManueJem Joannis filium pecuniam patri attulisse quo se
alieno ære exsolveret.
Αθρόν
Τῆς Οδηγητρίας. Parva hæc porta llo.legetriæ, sen viæ monstratricis, ea forte est quam Græci Contoscalii vocant, quæ in murorum parte
Bosphoro adjacente aperta est; de qua Leuncl. In
Pandectis list. Turc num. 201: Gillius Condesca
laun vocat, lib. 1. cap. 20 Topograph. Constantineleos. Cantacuz. lib. iv, cap. 59, de illo appulsu
Joannis Paleologi ad Constantinopolim.
μηδενὸς εἰδότος ἐπέπλευσε Βυζαντίῳ, καὶ ἐγένετο
νυκτὸς ἔνδον τοῦ ἐν Ἑπτασκάλῳ νεωρίου. Confestin
omnibus insciis Byzantium navigavit, nocte navale
Heptascali ingressus est. Porta illa inter portas Psamatii et Catergolimenis sita est; et a Nostro vocatur Οδηγητρίας, a monasterio τῶν Οδηγών, in que
beatissimæ Virginis Mariæ imago miraculis clara
colebatur.
Καὶ κατὰ πάροδον ἐντυχὼν τῷ βασιλεῖ καὶ λόγους συνάραντες καὶ τὴν γνώμην ὁ βασιλεὺς ἀνακαλύψας αὐτῷ, εὗρε τὸν ἄνδρα καταπειθῆ καὶ εἰς παντοίαν βοήθειαν ἕτοιμον. Καὶ πιστώσας αὐτὸν ὅρκοις, ὥστε τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θεῖναι ὑπὲρ αὐτοῦ καὶ τὴν Πόλιν ἐξᾶραι ἐκ χειρὸς Καντακουζηνοῦ, Θεοῦ συνεργοῦντος, καὶ αὐτὸν μόνον βασιλέα Ῥωμαίων καταστήσει ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς πόλεως. Φραντζῆσκος ἦν οὗτος ὁ Γατελοῦζος τὴν ἐπωνυμίαν. Ὁ δὲ βασιλεύς· Εἰ τοῦτο Θεοῦ συνεργοῦντος γενήσεται καὶ ἕξω σε βοηθὸν ἐν τῇ ἐπαναλήψει τῆς ἐμῆς βασιλείας, γαμβρόν σε ποιήσομαι ἐπ’ ἀδελφῇ τῇ ἐμῇ Μαρίᾳ. Στέρξαντες οὖν ἀμφότεροι τὰς ὑποσχέσεις ἔτεμον τὸν Ἑλλήσποντον, ὡς ἐχρῆν, καὶ δὴ πλεύσαντες ἄντικρυ Πόλεως διὰ τῆς νυκτὸς ἔφθασαν ἐν τῇ μικρᾷ πύλῃ τῇ ἐπονομαζομένῃ τῆς Ὁδηγητρίας. Καὶ ἀνέμου σφοδροῦ πνεύοντος νότου ὁ Φραντζῆσκος σοφίζεται πανουργίαν τινά. Ἐν γὰρ ταῖς τριήρεσιν αὐτοῦ ἦσαν ἐλαιοδόχα ἀγγεῖα πολλά· ἦν γὰρ ἔχων ἀπὸ Ἰταλίας μικρὸν φορτίον ἐλαίου, ὃ καὶ πέπρακεν, καὶ τὰς λαί̈νας κενὰς ἔφερε. Κελεύσας οὖν τοὺς ἐρέτας, σύνδυο τὴν μίαν βαστάζοντες ἐν τῷ τοίχῳ τῆς πόλεως συνεθλᾶτον καὶ ἦχος οὐκ ὀλίγος ἐξήρχετο·DUCE
Joannen deliciis immersum crapulæque deditum, τοῦ συμβασιλεύοντα Ἰωάννην ἐν σπατάλῃ καὶ μέθῃ
acri dolore animi perstringitur, eique aliquando διάγοντα, ἐδυσχέραινε. Καὶ μιᾷ τῶν ἡμερῶν καταlibere apertisque verbis vitia exprobravit. At Joannes urbe excedit, et duabus triremibus Italiam
petit. Solus itaque regendo imperio Cantacuzejus
relictus, pro viribus hostium tam Turcorum,
quam Serviorum invasionibus et insultibus resistit.
Frequenter itaque Turci irrumpentes Chersone
sum depradabantur. Exacto demum in Italia et
Germania biennio, multaque pecunia specie collate
epis erogata ad tuendam urbem, Joannes imperator
revertitur, et ad Tenedum insulam appulit, quæ
Lune colonis frequens erat, Romæisque parebat,
sollicitus quomodo ab imperatore socero suo
susciperetur. Per id tempus quidam nobilis p
Genuensis, qui instructis duabus triremibus Genua solverat, ad Hellespontum ferebatur. Fractis
ɩnim rebus Romanis ac penitus eversis, ipse Gnuæ portu solverat, ut aliquas arces Chersonesi
occuparet, illarumque dominium usurparet, ut et
alii Chium, aliique alia loca Genuenses et Veneti
tenebant: dunque præteryehitur imperatori forte
fit obvius; habitisque mutuis inter se colloquiis,
suum ei consilium aperit imperator, quem etiain
voluntati suae obsequentem nactus est, paratum.
que ad auxilium sibi quovis modo ferendum, fidemque ab eo exegit, et jurejurando obstrinxit pro
salute sua caput periculis eum objecturum, et urbe
Cantacuzeni manibus erepta, si Deus ita annuat,
Romanorum imperatorem se solum intra et extra
mrbem ab eo constituendum esse. Hic appellabatur
Franciscus Gateluzus, cui imperator vicissim pollicetur: Si modo res Deo volente felicem sortiatur
exitum, et in recuperando imperio opera tua usus
fuero, Mariam sororem meam tibi nuptum dabo.
Cum utrisque conditiones et pollicitationes placuissent, ipsi. Hellespontum strenue navigant, et
per noctem ante urbem accedunt juxta portam quæ
dicitur Hodegetriæ, id est Ducis viæ. Austroque
νειδίσας αὐτὸν ἀνακεκαλυμμένῳ προσώπῳ, ἐξῆλθε
τῆς πόλεως σὺν δυσὶ τριήρεσι, καὶ εἰς Ἰταλίαν
ἀφίκετο 'Ο δὲ βασιλεὺς Καντακουζηνός μόνος
ἀπολειφθείς βασιλεὺς ὅσον ἡ δύναμις ἀντικαθίστατο
τοῖς ὑπεναντίοις, πῆ μὲν Τούρκοις, πῆ δὲ Σέρβοι;.
Συχνάκις οὖν οἱ Τοῦρκοι πηδῶντες ἐπόρθουν Χερ
ῥόνησον. Ο δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης διέτη χρόνον ἐν
τῇ Ἰταλίᾳ καὶ Γερμανίᾳ διαβιβάσας, καὶ πολλοὺς
ἐκ τῶν Ἰταλῶν καὶ Γερμανῶν θησαυροὺς ἐγκολπω
σάμενος χάριν εὐεργεσίας, Ενεκα τῆς πόλεως παραφυλακὴν ἐστράφη, καὶ ἐν τῇ Τενέδῳ νήσῳ ἐλθών,
ἦν γὰρ τότε οἰκουμένη, καὶ τῶν Ῥωμαίων ὑπῆρ
χεν, ἐν φροντίδι δὲ ἦν, πῶς αὐτὸν ὁ πενθερός, και
βασιλεὺς ὑποδέξεται. Τότε εἷς τῶν εὐγενῶν Γενους
της σύν δύο τριήρεσι πλεύσας ἐκ Γενούας πρὸς Ελ
λήσποντον, ἐπεὶ τὰ τῶν ῾Ρωμαίων τέθραυστο και
εἰς παντελῆ ἀφανισμόν καθέστηκε τὰ πράγματα,
ὥρμησε καὶ αὐτὸς ἐκ Γενούας τοῦ λαβεῖν μέρος το
τῶν Χερρονήσου φρουρίων, τοῦ δεσπόζειν, ὡς ἔτι·
ροι Χίον, καὶ ἄλλοι ἄλλους τόπους, Γενουῖται, καὶ
Βενετοί· καὶ κατὰ πάροδον ἐντυχών τῷ βασιλεῖ καὶ
λόγους συνάραντες, καὶ τὴν γνώμην ὁ βασιλεὺς ἀ
καλύψας αὐτῷ εὗρε τὸν ἄνδρα καταπειθῆ, καὶ εἰς
παντοίαν βοήθειαν ἕτοιμον· καὶ πιστώτας αὐτὸν
ὅρκοις, ὥστε τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θεῖναι ὑπὲρ αὐτοῦ,
καὶ τὴν πόλιν ἐξᾶραι ἐκ χειρὸς τοῦ Καντακουζη
νοῦ, Θεοῦ συνεργοῦντος, καὶ αὐτὸν μόνον βασιλέα
Ρωμαίων καταστήσει ἐντὸς καὶ ἐκτὸς τῆς πόλεως,
Φραντζῆσκος ἦν οὗτος ὁ Γατελούζος τὴν ἐπωνυμίαν.
Ο δὲ βασιλεὺς. Εἰ τοῦτο Θεοῦ συνεργοῦντος τ8·
νήσεται, καὶ ἔξω σε βοηθὶν ἐν τῇ ἐπαναλήψει
τῆς ἐμῆς βασιλείας, γαμβρόν σε ποιήσομαι ἐπ'
ἀδελφῇ τῇ ἐμῇ Μαρίᾳ. Στέρξαντες οὖν ἀμφότερ
τὰς ὑποσχέσεις ἔτεμον τὸν Ἑλλήσποντον ὡς ἐχρῆν.
Καὶ δὴ πλεύσαντες ἀντικρὺ πόλεως διὰ τῆς νυκτός,
ἔφθασαν ἐν τῇ μικρᾷ πύλῃ, τῇ ἐπονομαζομένῃ τῆς
*Οδηγητρίας καὶ ἀνέμου σφοδρού πνέοντας
Ismaelis Bullialdi nolæ.
Καὶ εἰς τα Γ'αν ἀπίκετο. Parachronismutin
procul dubio hie admișit Ducas, qui Joannem PaLeologum in Italiam profectum esse tradit, antequam
imperio Cantacuzenum deturbaret. Phranzes, ut
jam notavimus, ei adversatur. Laonicus etiam, lib.
1, Joannis prefectionem post expulsum Cantacutz nu: contigisse memorat, rerum, apud Turcos
summam obtinente Morate, qui patri_suo Orchani
auno 1559 successit, quatuor post Cantacuzenum
regno pulsum annis. Profectionem illam susceptam
fuisse a Joanne Palæologo ab anno Christi 4367 ad
1371, ex Pauli Mauroceni patricii Veneti historia
constat lib. xu: Percio Giovanni Paleologo imperatore non contento de soli officii de gli ambasciatori, per rappresentare il bisogno, si risolse venire egli
medesimo in Italia. e nelle provincie Occidentali,
sperando con la forza di sua presenza dal pontefice
e dagl'altri principi ottenere quei aiuti, che fossero
al suo pericoloso stato necessarii. Nel ritornare a
Constantinopoli si condusse a Venetia, onde con ogni
cortesia et honore recevuto, di vinti cinque mila ducati fù accomodato, et in oltre per le sue galɛe di
quattro cento stara di biscotto, et il figliuolo che haveva seco con altro nobil dono presentato. Laonicus
et Piranzes cum M uroceno non gentiunt in modo,
quo Venetiis habitus est Joannes. Ille lib. 1, tradit a mercatoribns Venetis, qui pecunias ei crediderant, quo minus disce leret, nisi soluto are alieno, prohibitum fuisse. Ilic cap. 17, lib. 1, ManueJem Joannis filium pecuniam patri attulisse quo se
alieno ære exsolveret.
Αθρόν
Τῆς Οδηγητρίας. Parva hæc porta llo.legetriæ, sen viæ monstratricis, ea forte est quam Græci Contoscalii vocant, quæ in murorum parte
Bosphoro adjacente aperta est; de qua Leuncl. In
Pandectis list. Turc num. 201: Gillius Condesca
laun vocat, lib. 1. cap. 20 Topograph. Constantineleos. Cantacuz. lib. iv, cap. 59, de illo appulsu
Joannis Paleologi ad Constantinopolim.
μηδενὸς εἰδότος ἐπέπλευσε Βυζαντίῳ, καὶ ἐγένετο
νυκτὸς ἔνδον τοῦ ἐν Ἑπτασκάλῳ νεωρίου. Confestin
omnibus insciis Byzantium navigavit, nocte navale
Heptascali ingressus est. Porta illa inter portas Psamatii et Catergolimenis sita est; et a Nostro vocatur Οδηγητρίας, a monasterio τῶν Οδηγών, in que
beatissimæ Virginis Mariæ imago miraculis clara
colebatur.
PG 157:801καὶ οὐ διέλειπον κρούοντες καὶ βοὴν ἀποτελοῦντες, ἕως οἱ φύλακες ἀκούοντες ἐπήδησαν ἔξυπνοι. Ἐρωτήσαντες δὲ τίς ὁ θροῦς, οἱ τῶν τριήρεων ἀπεκρίναντο, ὅτι· Ἐμπορικαὶ νῆαί ἐσμεν φέροντες ἔλαιον πολύ, τὰ μὲν ἐν τῇ Ποντικῇ Θαλάσσῃ, τὰ δὲ ἐν αὐτῇ τῇ βασιλευούσῃ· καὶ παρεικήσαντες, ἰδοὺ τὸ ἓν τῶν νηῶν συνεθλίβη. Γενέσθω οὖν ἀρωγή τις ἐξ ὑμῶν πρὸς ἡμᾶς καὶ πάντα τὸν καταλειφθέντα φόρτον ὡς ἀδελφοὶ διαμερισόμεθα μόνον μὴ βλαβέντες τὰ σώματα.Ἦν γὰρ ἡ θάλασσα πρὸς τὸ ἀγριώτερον ὁρῶσα καὶ κλυδωνικὸν σίελον ἀποπτύουσα. Τότε οἱ ἐντὸς τὰς θύρας ἀνοίξαντες καὶ ἐξελθόντες ὡς εἴκοσι τὸν ἀριθμόν, οἱ παρακαθήμενοι ἔνοπλοι ἐκ τῶν κατέργων ὡς φ εἰσῄεσαν καὶ τοὺς εὑρεθέντας ἐν τῷ πύργῳ φύλακας κατέσφαξαν· καὶ τὰς τριήρεις κενὰς ἀφέντες εἰσῆλθον ἐντὸς τῆς πόλεως ὡς δισχίλιοι σὺν πάσῃ τῇ ὁπλοθήκῃ καὶ παρατάξει. Ὁ δὲ βασιλεὺς εἰσελθὼν καὶ παρευθὺ στείλας τῶν οἰκείων αὐτοῦ ἐν τοῖς οἰκήμασι τῶν Παλαιολόγων καὶ τῶν πατρικῶν αὐτοῦ φίλων, ἐσήμανε τὴν αὐτοῦ ἄφιξιν· καὶ πάντες ἔθεον, ἦν γὰρ νύξ.νότου ὁ Φραντζῆσκος σοφίζεται πανουργίαν τινά. valido faute, Franciscus stratagema ejusmodi cumη
Ἐν γὰρ ταῖς τριήρεσιν αὐτοῦ ἦσαν ἐλαιοδόχα ἀγγελα πολλά. Ην γὰρ ἔχων ἀπὸ Ἰταλίας μερικών
φορτίον ἐλαίου, δ καὶ πέπρακε, καὶ τὰς λαίνας
κενὰς ἔφερε. Κελεύσας οὖν τοὺς ἐρέτας σύνδυο τὴν
μίαν βαστάζοντες ἐν τῷ τοίχῳ τῆς πόλεως συνέΟλαττον, καὶ ἦχος οὐκ ὀλίγος ἐξήρχετο, καὶ οὐ διέλείπον κρούοντες καὶ βοὴν ἀποτελοῦντες, ἕως οὗ
φύλακες ἀκούοντες ἐπήδησαν ἔξυπνοι· ἐρωτήσαντες
δὲ, τίς ὁ θροῦς, οἱ τῶν τριήρεων ἀπεκρίναντο, ὅτι
Εμπορικὰ νῆα ἐσμεν, φέροντες ἔλαιον πολύ, τὰ μὲν
ἐν τῇ Ποντικῇ θαλάσσῃ, τὰ δὲ ἐν αὐτῇ τῇ βασιλευ
ούσῃ, καὶ παρεικήσαντες ἰδοὺ τὸ ἐν τῶν νηῶν συν
ελλίδη. Γενέσθω οὖν ἀῤῥωγή τις ἐξ ὑμῶν πρὸς
ἡμᾶς, καὶ πάντα τὸν καταλειφθέντα φόρτον ὡς
ἀδελφοὶ διαμερισόμεθα, μόνον μὴ βλαβέντες τὰ σώ
ματα. Ην γὰρ ἡ θάλασσα πρὸς τὸ ἀγριώτερον
ὁρῶσα, καὶ κλυδωνικὸν σίελον ἀποπτύουσα. Τότε cl
ἐντὸς τῆς θύρας ἀνοίξαντες, καὶ ἐξελθόντες ὡς εἴ
κοσι τὸν ἀριθμὸν, οἱ παρακαθήμενοι ἔνοπλοι ἐκ τῶν
κατέργων ὡς πεντακόσιοι εἰσήεσαν, καὶ τοὺς εὐρε
θέντας ἐν τῷ πύργῳ φύλακας κατέσφαξαν, καὶ τὰς
τριήρεις κενὸς ἀφέντες; εἰσῆλθον ἐντὸς τῆς πόλεως
ὡς δισχίλιοι σὺν πάσῃ τῇ ὁπλοθήκῃ καὶ παρατάξει.
Ὁ δὲ βασιλεὺς εἰσελθὼν, καὶ παρευθὺ στείλας τῶν
οἰκείων αὐτοῦ ἐν τοῖς οἰκήμασι τῶν Παλαιολόγων,
καὶ τῶν πατρικῶν αὐτοῦ φίλων, ἐσήμανε τὴν αὐτοῦ
ἄφιξιν, καὶ πάντες ἔθεον· ἦν γὰρ νύξ. Ὁ δὲ Φραν
τζῆσκος ἀνελθὼν εἰς ἕνα τῶν πύργων, καὶ ὀχυρώσας
αὐτὸν σὺν ὑπασπισταῖς καὶ λοχαγοῖς, ἀνεβίβασε τὸν
βασιλέα περιφράξας αὐτὸν Λατίνοις καὶ Ρωμαίοις
ὁπλίταις. Ὁ δὲ αὐτὸς ἔτρεχε επάνω τοῦ τείχους σὺν
πλείστοις δορυφόροις, βοῶν μεγαλοφώνως, Πολλὰ
τὰ ἔτη τοῦ Παλαιολόγου βασιλέως Ιωάννου. "Ηρ.
ξατο δὲ λυκαυγίζειν, καὶ ὁ δῆμος ἐνωτισθεὶς τὴν
βοὴν ἔτρεχε εἰς τὸν Ιππόδρομον. Πρωτος δὲ γενομένης, καὶ οἱ τοῦ παλατίου, καὶ οἱ τοῦ δήμου πλεῖ
στοι σωρηδόν συνεισήρχοντο. Ὁ δὲ βασιλεὺς Καν
τακουζηνὸς ἐν συντόμῳ τῇ μονῇ τῆς Περιβλέπτου
εἰσελθὼν χείρεται τὴν κόμην, καὶ ἀμφιέννυται τὰ
μέλανα, καὶ τῷ βασιλεῖ καὶ γαμβρῷ μηνύει τὴν τοῦ
παλατίου δι' αὐτὸν ἑτοιμασθεῖσαν εἴσοδον. Καὶ ὁ
βασιλεὺς κατελθὼν ἀπὸ τοῦ ἐχυρώματος, τὴν πρὸς
τὸ παλάτιον φέρουσαν ὧδευε σὺν πᾶσι τοῖς Ἰταλοῖς
καὶ τῷ ἀρχηγῷ αὐτῶν τῷ Φραντζήσκῳ, καὶ παντὶ
τῷ πλήθει τῆς πόλεως ὅσον τῶν εὐγενῶν, καὶ ὅσον
τῶν τοῦ δήμου ἀκόλουθον. Τότε καὶ ἡ δέσποινα
προϋπαντήσασα τῷ βασιλεῖ σὺν τῷ ᾿Ανδρονίκῳ βρεφυλλίῳ ὄντι, κατασπάζοντο ἀλλήλους, καὶ ἀγαλλό
μενοι εἰσῆλθον εἰς τὸ παλάτιον. 'Ο δὲ βασιλεὺς
Καντακουζηνός, ἀφεὶ; καὶ δόξαν, καὶ βασιλείαν, καὶ
τρυφὴν τὴν κατὰ κόσμον, ἐζήτει παρὰ τοῦ βασι
λέως λόγον ἐξελθεῖν τῆς πόλεως, καὶ ἐλθεῖν ἐν τῷ
ἁγίῳ ὄρει, καὶ μονάσαι ἐν ἑνὶ τῶν μοναστηρίων· δ
καὶ πεποίηκε, καὶ διαβιβάσας χρόνον ἱκανὸν καλώς
ἐν εἰρήνῃ ἀνεπαύσατο. Τότε καὶ ὁ Ορχάν ἐγγὺς
miniscitur. Ilabebat in triremibus 21 suis olearia
vasa plurima. Ab Italia namque discedens trivemes oleo partiin oncraverat, quo postea distracto
ac divendito amphoras vacuas fercbat; jussit ergo.
remiges linos singulos amphoram unam gestare,
et urbis muro allisam confringere, unde strepitus
vehemens erumperet; i'aque quassamyli fuen non
fecerunt, aut vociferandi, donec custodes audito
fragore excitati surgerent, et cum interrogassent
causam tanti fragoris ac strepitus, triremium
vectores responderunt, Navibus actuariis mercatores vehimur, multum oleum nobiscum portantes,
partine in mari Pontico distracturi, partim Constantinopoli, dumque navigamus, ccc navium
nostŕarim una quássáta est: velitis ergo adjumento nobis esse, et vobiscum quasi frátribus residuas merces partiemur, nos saltem ill esos salvosque praestate, mare etenim exasperabatur, inque spumas fluctus assurgebant. Tunc qui intra
portas custodes erant, eas aperiunt, et numero
viginti extra prodeunt: at qui armati in insidiis stabant prope quingenti triremibus erumpentes ingrediuntur, et custodes turris, in quos inciderunt,
trucidant; triremibus demum vacuis relictis prope
bis mille armati et acie instructa procedentes urbem
ingrediuntur, statimque imperator familiares aliquos in domos Palæologorum paternorumque
amicòrum mittit, qui adventum suum eis nuntiarent; interim omnes, dum noctis tenebra sun
discurrunt. Franciscus in turrium unam ascend 1,
eique militum præsidium imponit, et in ca collucat
imperatorem satellitibus atque hastatis qui eum
protegérent cinctum, ipse vero cum magno militum agmine supra muros discurrit clamando intensa voce, Vivat multos annos imperator Joannes
Palaeologus. Jamque lucescebat, cum populus audito clamore in hippodromum cucurrit, ortóque sole
etiam ii qui in palatio erant, et plerique alii mrmatim confluxerunt. Joannes autem Cantacuzenus
monasterium venerande [Virginis] ingressus cofestim comam tondet, pullamque vestem induit, ac
imperatori genero suo significat palatii portas ipsi
patere. De turre deinde descendit Joannes imperaior et viam, quæ in palatium ducit, capessit, comitantibus omnibus Italis, eorumque duce Francisco,
populi ctiam multitudine tam patriciorum et illustrium, quam plebis. Tum etiam Augusta in occursum imperatoris processit cum filio Andronico
adhuc infaptulo, mutuisque amplexibus se salutaut,
et læti palatium ingrediuntur. Jamque Cantacuzenus abdicato imperio, dimissisque deliciis et muadana gloria, imperatorem rogat, ut urbe discedendi
22 copia sibi detur, possitque in sacrum montem
secedere, ibique in aliquo monasterio vitam monasticam agere, quod vitæ institutugi etiam secuIsmael s Bullialdi notæ.
Τάς Λαΐνας. Vox est idiomatis vulgaris Greci; figulus λαΐνας dicitur, vas fictile λαΐν:.
Ὁ δὲ Φραντζῆσκος ἀνελθὼν εἰς ἕνα τῶν πύργων καὶ ὀχυρώσας αὐτὸν σὺν ὑπασπισταῖς καὶ λογχαγοῖς, ἀνεβίβασε τὸν βασιλέα περιφράξας αὐτὸν Λατίνοις καὶ Ῥωμαίοις ὁπλίταις. Ὁ δ’ αὐτὸς ἔτρεχεν ἐπάνω τοῦ τείχους σὺν πλείστοις δορυφόροις, βοῶντας μεγαλοφώνως· Πολλὰ τὰ ἔτη τοῦ Παλαιολόγου βασιλέως Ἰωάννου.Ἤρξατο δὲ λυκαυγίζειν καὶ ὁ δῆμος ἐνωτισθεὶς τὴν βοὴν ἔτρεχεν εἰς τὸν ἱππόδρομον· πρωί̈ας δὲ γενομένης καὶ οἱ τοῦ παλατίου καὶ τοῦ δήμου πλεῖστοι σωρηδὸν συνεισέρχοντο. Ὁ δὲ βασιλεὺς Καντακουζηνὸς ἐν συντόμῳ τῇ μονῇ τῆς Περιβλέπτου εἰσελθὼν κείρεται τὴν κόμην καὶ ἀμφιέννυται τὰ μέλανα καὶ τῷ βασιλεῖ καὶ γαμβρῷ μηνύει τὴν τοῦ παλατίου δι’ αὐτὸν ἑτοιμασθεῖσαν εἴσοδον. Καὶ ὁ βασιλεὺς κατελθὼν ἀπὸ τοῦ ὀχυρώματος τὴν πρὸς τὸ παλάτιον ὥδευε σὺν πᾶσι τοῖς Ἰταλοῖς καὶ τῷ ἀρχηγῷ αὐτῶν Φραντζήσκῳ καὶ παντὶ τῷ πλήθει τῆς πόλεως, ὅσον τῶν εὐγενῶν καὶ ὅσον τῶν τοῦ δήμου ἀκόλουθον. Τότε καὶ ἡ δέσποινα προϋπαντήσασα τῷ βασιλεῖ σὺν τῷ Ἀνδρονίκῳ βρεφυλλίῳ ὄντι κατησπάζοντο ἀλλήλοις καὶ ἀγαλόμενοι εἰσῆλθον εἰς τὸ παλάτιον.νότου ὁ Φραντζῆσκος σοφίζεται πανουργίαν τινά. valido faute, Franciscus stratagema ejusmodi cumη
Ἐν γὰρ ταῖς τριήρεσιν αὐτοῦ ἦσαν ἐλαιοδόχα ἀγγελα πολλά. Ην γὰρ ἔχων ἀπὸ Ἰταλίας μερικών
φορτίον ἐλαίου, δ καὶ πέπρακε, καὶ τὰς λαίνας
κενὰς ἔφερε. Κελεύσας οὖν τοὺς ἐρέτας σύνδυο τὴν
μίαν βαστάζοντες ἐν τῷ τοίχῳ τῆς πόλεως συνέΟλαττον, καὶ ἦχος οὐκ ὀλίγος ἐξήρχετο, καὶ οὐ διέλείπον κρούοντες καὶ βοὴν ἀποτελοῦντες, ἕως οὗ
φύλακες ἀκούοντες ἐπήδησαν ἔξυπνοι· ἐρωτήσαντες
δὲ, τίς ὁ θροῦς, οἱ τῶν τριήρεων ἀπεκρίναντο, ὅτι
Εμπορικὰ νῆα ἐσμεν, φέροντες ἔλαιον πολύ, τὰ μὲν
ἐν τῇ Ποντικῇ θαλάσσῃ, τὰ δὲ ἐν αὐτῇ τῇ βασιλευ
ούσῃ, καὶ παρεικήσαντες ἰδοὺ τὸ ἐν τῶν νηῶν συν
ελλίδη. Γενέσθω οὖν ἀῤῥωγή τις ἐξ ὑμῶν πρὸς
ἡμᾶς, καὶ πάντα τὸν καταλειφθέντα φόρτον ὡς
ἀδελφοὶ διαμερισόμεθα, μόνον μὴ βλαβέντες τὰ σώ
ματα. Ην γὰρ ἡ θάλασσα πρὸς τὸ ἀγριώτερον
ὁρῶσα, καὶ κλυδωνικὸν σίελον ἀποπτύουσα. Τότε cl
ἐντὸς τῆς θύρας ἀνοίξαντες, καὶ ἐξελθόντες ὡς εἴ
κοσι τὸν ἀριθμὸν, οἱ παρακαθήμενοι ἔνοπλοι ἐκ τῶν
κατέργων ὡς πεντακόσιοι εἰσήεσαν, καὶ τοὺς εὐρε
θέντας ἐν τῷ πύργῳ φύλακας κατέσφαξαν, καὶ τὰς
τριήρεις κενὸς ἀφέντες; εἰσῆλθον ἐντὸς τῆς πόλεως
ὡς δισχίλιοι σὺν πάσῃ τῇ ὁπλοθήκῃ καὶ παρατάξει.
Ὁ δὲ βασιλεὺς εἰσελθὼν, καὶ παρευθὺ στείλας τῶν
οἰκείων αὐτοῦ ἐν τοῖς οἰκήμασι τῶν Παλαιολόγων,
καὶ τῶν πατρικῶν αὐτοῦ φίλων, ἐσήμανε τὴν αὐτοῦ
ἄφιξιν, καὶ πάντες ἔθεον· ἦν γὰρ νύξ. Ὁ δὲ Φραν
τζῆσκος ἀνελθὼν εἰς ἕνα τῶν πύργων, καὶ ὀχυρώσας
αὐτὸν σὺν ὑπασπισταῖς καὶ λοχαγοῖς, ἀνεβίβασε τὸν
βασιλέα περιφράξας αὐτὸν Λατίνοις καὶ Ρωμαίοις
ὁπλίταις. Ὁ δὲ αὐτὸς ἔτρεχε επάνω τοῦ τείχους σὺν
πλείστοις δορυφόροις, βοῶν μεγαλοφώνως, Πολλὰ
τὰ ἔτη τοῦ Παλαιολόγου βασιλέως Ιωάννου. "Ηρ.
ξατο δὲ λυκαυγίζειν, καὶ ὁ δῆμος ἐνωτισθεὶς τὴν
βοὴν ἔτρεχε εἰς τὸν Ιππόδρομον. Πρωτος δὲ γενομένης, καὶ οἱ τοῦ παλατίου, καὶ οἱ τοῦ δήμου πλεῖ
στοι σωρηδόν συνεισήρχοντο. Ὁ δὲ βασιλεὺς Καν
τακουζηνὸς ἐν συντόμῳ τῇ μονῇ τῆς Περιβλέπτου
εἰσελθὼν χείρεται τὴν κόμην, καὶ ἀμφιέννυται τὰ
μέλανα, καὶ τῷ βασιλεῖ καὶ γαμβρῷ μηνύει τὴν τοῦ
παλατίου δι' αὐτὸν ἑτοιμασθεῖσαν εἴσοδον. Καὶ ὁ
βασιλεὺς κατελθὼν ἀπὸ τοῦ ἐχυρώματος, τὴν πρὸς
τὸ παλάτιον φέρουσαν ὧδευε σὺν πᾶσι τοῖς Ἰταλοῖς
καὶ τῷ ἀρχηγῷ αὐτῶν τῷ Φραντζήσκῳ, καὶ παντὶ
τῷ πλήθει τῆς πόλεως ὅσον τῶν εὐγενῶν, καὶ ὅσον
τῶν τοῦ δήμου ἀκόλουθον. Τότε καὶ ἡ δέσποινα
προϋπαντήσασα τῷ βασιλεῖ σὺν τῷ ᾿Ανδρονίκῳ βρεφυλλίῳ ὄντι, κατασπάζοντο ἀλλήλους, καὶ ἀγαλλό
μενοι εἰσῆλθον εἰς τὸ παλάτιον. 'Ο δὲ βασιλεὺς
Καντακουζηνός, ἀφεὶ; καὶ δόξαν, καὶ βασιλείαν, καὶ
τρυφὴν τὴν κατὰ κόσμον, ἐζήτει παρὰ τοῦ βασι
λέως λόγον ἐξελθεῖν τῆς πόλεως, καὶ ἐλθεῖν ἐν τῷ
ἁγίῳ ὄρει, καὶ μονάσαι ἐν ἑνὶ τῶν μοναστηρίων· δ
καὶ πεποίηκε, καὶ διαβιβάσας χρόνον ἱκανὸν καλώς
ἐν εἰρήνῃ ἀνεπαύσατο. Τότε καὶ ὁ Ορχάν ἐγγὺς
miniscitur. Ilabebat in triremibus 21 suis olearia
vasa plurima. Ab Italia namque discedens trivemes oleo partiin oncraverat, quo postea distracto
ac divendito amphoras vacuas fercbat; jussit ergo.
remiges linos singulos amphoram unam gestare,
et urbis muro allisam confringere, unde strepitus
vehemens erumperet; i'aque quassamyli fuen non
fecerunt, aut vociferandi, donec custodes audito
fragore excitati surgerent, et cum interrogassent
causam tanti fragoris ac strepitus, triremium
vectores responderunt, Navibus actuariis mercatores vehimur, multum oleum nobiscum portantes,
partine in mari Pontico distracturi, partim Constantinopoli, dumque navigamus, ccc navium
nostŕarim una quássáta est: velitis ergo adjumento nobis esse, et vobiscum quasi frátribus residuas merces partiemur, nos saltem ill esos salvosque praestate, mare etenim exasperabatur, inque spumas fluctus assurgebant. Tunc qui intra
portas custodes erant, eas aperiunt, et numero
viginti extra prodeunt: at qui armati in insidiis stabant prope quingenti triremibus erumpentes ingrediuntur, et custodes turris, in quos inciderunt,
trucidant; triremibus demum vacuis relictis prope
bis mille armati et acie instructa procedentes urbem
ingrediuntur, statimque imperator familiares aliquos in domos Palæologorum paternorumque
amicòrum mittit, qui adventum suum eis nuntiarent; interim omnes, dum noctis tenebra sun
discurrunt. Franciscus in turrium unam ascend 1,
eique militum præsidium imponit, et in ca collucat
imperatorem satellitibus atque hastatis qui eum
protegérent cinctum, ipse vero cum magno militum agmine supra muros discurrit clamando intensa voce, Vivat multos annos imperator Joannes
Palaeologus. Jamque lucescebat, cum populus audito clamore in hippodromum cucurrit, ortóque sole
etiam ii qui in palatio erant, et plerique alii mrmatim confluxerunt. Joannes autem Cantacuzenus
monasterium venerande [Virginis] ingressus cofestim comam tondet, pullamque vestem induit, ac
imperatori genero suo significat palatii portas ipsi
patere. De turre deinde descendit Joannes imperaior et viam, quæ in palatium ducit, capessit, comitantibus omnibus Italis, eorumque duce Francisco,
populi ctiam multitudine tam patriciorum et illustrium, quam plebis. Tum etiam Augusta in occursum imperatoris processit cum filio Andronico
adhuc infaptulo, mutuisque amplexibus se salutaut,
et læti palatium ingrediuntur. Jamque Cantacuzenus abdicato imperio, dimissisque deliciis et muadana gloria, imperatorem rogat, ut urbe discedendi
22 copia sibi detur, possitque in sacrum montem
secedere, ibique in aliquo monasterio vitam monasticam agere, quod vitæ institutugi etiam secuIsmael s Bullialdi notæ.
Τάς Λαΐνας. Vox est idiomatis vulgaris Greci; figulus λαΐνας dicitur, vas fictile λαΐν:.
Ὁ δὲ βασιλεὺς Καντακουζηνὸς ἅπαξ ἀφεὶς καὶ δόξαν καὶ βασιλείαν καὶ τρυφὴν τὴν κατὰ κόσμον ἐζήτει παρὰ τοῦ βασιλέως λόγον τοῦ ἐξελθεῖν τῆς Πόλεως καὶ ἐλθεῖν ἐν τῷ Ἁγίῳ Ὄρει καὶ μονάσαι ἐν ἑνὶ τῶν μοναστηρίων· ὃ καὶ πεποίηκε κἀκεῖ διαβιβάσας χρόνον ἱκανὸν καλῶς ἐν εἰρήνῃ ἀνεπαύσατο. Τότε καὶ ὁ Ὀρχὰν ἐγγὺς ἐπλήρωσε τὸ τῆς ζωῆς αὐτοῦ τέλος, τὴν ἡγεμονίαν καταλιπὼν τῷ υἱῷ αὐτοῦ Μωράτ. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης ὑπερβὰς τὰ κε ἔτη καὶ τὴν ἀνδρῴαν ἡλικίαν ἐνδὺς ἐποίησεν υἱοὺς μετὰ τὸν Ἀνδρόνικον δύο· Μανουὴλ καὶ Θεόδωρον. Ὁ δ’ Ἀνδρόνικος ὑπερεῖχε πάντας τοὺς συνηλικιώτας ἔν τε ῥώμῃ σώματος καὶ ἐν ἡλικίᾳ καὶ κάλλει διαφέρων πολλούς. Ὁ δὲ Μωρὰτ καὶ αὐτὸς ἔχων υἱοὺς τόν τε Σαβούτζιον τὸν προρρηθέντα καὶ Κουντούζην καὶ Παγιαζήτ, ὁ δὲ Κουντούζης ἰσήλικος ὢν σὺν τῷ Ἀνδρονίκῳ καὶ κατὰ καιρὸν συνὼν αὐτῷ καὶ συνευφραινόμενος ἐῤῥέθη λόγος, ὡς ὀμόσαντες ἄμφω ἀνταρσίαν εἰσπράξονται καί, ὁ μὲν Κουντούζης τὸν Μωράτ, ὁ δ’ Ἀνδρόνικος τὸν Ἰωάννην, τὸν πατέρα αὐτοῦ, διαχειρίσονται καὶ ἔσονται ἀδελφοὶ εἰς τὸ ἑξῆς καὶ ὁ μὲν Ἀνδρόνικος τὴν βασιλείαν, ὁ δὲ Κουντούζης τὴν ἡγεμονίαν ἀναδέξηται.νότου ὁ Φραντζῆσκος σοφίζεται πανουργίαν τινά. valido faute, Franciscus stratagema ejusmodi cumη
Ἐν γὰρ ταῖς τριήρεσιν αὐτοῦ ἦσαν ἐλαιοδόχα ἀγγελα πολλά. Ην γὰρ ἔχων ἀπὸ Ἰταλίας μερικών
φορτίον ἐλαίου, δ καὶ πέπρακε, καὶ τὰς λαίνας
κενὰς ἔφερε. Κελεύσας οὖν τοὺς ἐρέτας σύνδυο τὴν
μίαν βαστάζοντες ἐν τῷ τοίχῳ τῆς πόλεως συνέΟλαττον, καὶ ἦχος οὐκ ὀλίγος ἐξήρχετο, καὶ οὐ διέλείπον κρούοντες καὶ βοὴν ἀποτελοῦντες, ἕως οὗ
φύλακες ἀκούοντες ἐπήδησαν ἔξυπνοι· ἐρωτήσαντες
δὲ, τίς ὁ θροῦς, οἱ τῶν τριήρεων ἀπεκρίναντο, ὅτι
Εμπορικὰ νῆα ἐσμεν, φέροντες ἔλαιον πολύ, τὰ μὲν
ἐν τῇ Ποντικῇ θαλάσσῃ, τὰ δὲ ἐν αὐτῇ τῇ βασιλευ
ούσῃ, καὶ παρεικήσαντες ἰδοὺ τὸ ἐν τῶν νηῶν συν
ελλίδη. Γενέσθω οὖν ἀῤῥωγή τις ἐξ ὑμῶν πρὸς
ἡμᾶς, καὶ πάντα τὸν καταλειφθέντα φόρτον ὡς
ἀδελφοὶ διαμερισόμεθα, μόνον μὴ βλαβέντες τὰ σώ
ματα. Ην γὰρ ἡ θάλασσα πρὸς τὸ ἀγριώτερον
ὁρῶσα, καὶ κλυδωνικὸν σίελον ἀποπτύουσα. Τότε cl
ἐντὸς τῆς θύρας ἀνοίξαντες, καὶ ἐξελθόντες ὡς εἴ
κοσι τὸν ἀριθμὸν, οἱ παρακαθήμενοι ἔνοπλοι ἐκ τῶν
κατέργων ὡς πεντακόσιοι εἰσήεσαν, καὶ τοὺς εὐρε
θέντας ἐν τῷ πύργῳ φύλακας κατέσφαξαν, καὶ τὰς
τριήρεις κενὸς ἀφέντες; εἰσῆλθον ἐντὸς τῆς πόλεως
ὡς δισχίλιοι σὺν πάσῃ τῇ ὁπλοθήκῃ καὶ παρατάξει.
Ὁ δὲ βασιλεὺς εἰσελθὼν, καὶ παρευθὺ στείλας τῶν
οἰκείων αὐτοῦ ἐν τοῖς οἰκήμασι τῶν Παλαιολόγων,
καὶ τῶν πατρικῶν αὐτοῦ φίλων, ἐσήμανε τὴν αὐτοῦ
ἄφιξιν, καὶ πάντες ἔθεον· ἦν γὰρ νύξ. Ὁ δὲ Φραν
τζῆσκος ἀνελθὼν εἰς ἕνα τῶν πύργων, καὶ ὀχυρώσας
αὐτὸν σὺν ὑπασπισταῖς καὶ λοχαγοῖς, ἀνεβίβασε τὸν
βασιλέα περιφράξας αὐτὸν Λατίνοις καὶ Ρωμαίοις
ὁπλίταις. Ὁ δὲ αὐτὸς ἔτρεχε επάνω τοῦ τείχους σὺν
πλείστοις δορυφόροις, βοῶν μεγαλοφώνως, Πολλὰ
τὰ ἔτη τοῦ Παλαιολόγου βασιλέως Ιωάννου. "Ηρ.
ξατο δὲ λυκαυγίζειν, καὶ ὁ δῆμος ἐνωτισθεὶς τὴν
βοὴν ἔτρεχε εἰς τὸν Ιππόδρομον. Πρωτος δὲ γενομένης, καὶ οἱ τοῦ παλατίου, καὶ οἱ τοῦ δήμου πλεῖ
στοι σωρηδόν συνεισήρχοντο. Ὁ δὲ βασιλεὺς Καν
τακουζηνὸς ἐν συντόμῳ τῇ μονῇ τῆς Περιβλέπτου
εἰσελθὼν χείρεται τὴν κόμην, καὶ ἀμφιέννυται τὰ
μέλανα, καὶ τῷ βασιλεῖ καὶ γαμβρῷ μηνύει τὴν τοῦ
παλατίου δι' αὐτὸν ἑτοιμασθεῖσαν εἴσοδον. Καὶ ὁ
βασιλεὺς κατελθὼν ἀπὸ τοῦ ἐχυρώματος, τὴν πρὸς
τὸ παλάτιον φέρουσαν ὧδευε σὺν πᾶσι τοῖς Ἰταλοῖς
καὶ τῷ ἀρχηγῷ αὐτῶν τῷ Φραντζήσκῳ, καὶ παντὶ
τῷ πλήθει τῆς πόλεως ὅσον τῶν εὐγενῶν, καὶ ὅσον
τῶν τοῦ δήμου ἀκόλουθον. Τότε καὶ ἡ δέσποινα
προϋπαντήσασα τῷ βασιλεῖ σὺν τῷ ᾿Ανδρονίκῳ βρεφυλλίῳ ὄντι, κατασπάζοντο ἀλλήλους, καὶ ἀγαλλό
μενοι εἰσῆλθον εἰς τὸ παλάτιον. 'Ο δὲ βασιλεὺς
Καντακουζηνός, ἀφεὶ; καὶ δόξαν, καὶ βασιλείαν, καὶ
τρυφὴν τὴν κατὰ κόσμον, ἐζήτει παρὰ τοῦ βασι
λέως λόγον ἐξελθεῖν τῆς πόλεως, καὶ ἐλθεῖν ἐν τῷ
ἁγίῳ ὄρει, καὶ μονάσαι ἐν ἑνὶ τῶν μοναστηρίων· δ
καὶ πεποίηκε, καὶ διαβιβάσας χρόνον ἱκανὸν καλώς
ἐν εἰρήνῃ ἀνεπαύσατο. Τότε καὶ ὁ Ορχάν ἐγγὺς
miniscitur. Ilabebat in triremibus 21 suis olearia
vasa plurima. Ab Italia namque discedens trivemes oleo partiin oncraverat, quo postea distracto
ac divendito amphoras vacuas fercbat; jussit ergo.
remiges linos singulos amphoram unam gestare,
et urbis muro allisam confringere, unde strepitus
vehemens erumperet; i'aque quassamyli fuen non
fecerunt, aut vociferandi, donec custodes audito
fragore excitati surgerent, et cum interrogassent
causam tanti fragoris ac strepitus, triremium
vectores responderunt, Navibus actuariis mercatores vehimur, multum oleum nobiscum portantes,
partine in mari Pontico distracturi, partim Constantinopoli, dumque navigamus, ccc navium
nostŕarim una quássáta est: velitis ergo adjumento nobis esse, et vobiscum quasi frátribus residuas merces partiemur, nos saltem ill esos salvosque praestate, mare etenim exasperabatur, inque spumas fluctus assurgebant. Tunc qui intra
portas custodes erant, eas aperiunt, et numero
viginti extra prodeunt: at qui armati in insidiis stabant prope quingenti triremibus erumpentes ingrediuntur, et custodes turris, in quos inciderunt,
trucidant; triremibus demum vacuis relictis prope
bis mille armati et acie instructa procedentes urbem
ingrediuntur, statimque imperator familiares aliquos in domos Palæologorum paternorumque
amicòrum mittit, qui adventum suum eis nuntiarent; interim omnes, dum noctis tenebra sun
discurrunt. Franciscus in turrium unam ascend 1,
eique militum præsidium imponit, et in ca collucat
imperatorem satellitibus atque hastatis qui eum
protegérent cinctum, ipse vero cum magno militum agmine supra muros discurrit clamando intensa voce, Vivat multos annos imperator Joannes
Palaeologus. Jamque lucescebat, cum populus audito clamore in hippodromum cucurrit, ortóque sole
etiam ii qui in palatio erant, et plerique alii mrmatim confluxerunt. Joannes autem Cantacuzenus
monasterium venerande [Virginis] ingressus cofestim comam tondet, pullamque vestem induit, ac
imperatori genero suo significat palatii portas ipsi
patere. De turre deinde descendit Joannes imperaior et viam, quæ in palatium ducit, capessit, comitantibus omnibus Italis, eorumque duce Francisco,
populi ctiam multitudine tam patriciorum et illustrium, quam plebis. Tum etiam Augusta in occursum imperatoris processit cum filio Andronico
adhuc infaptulo, mutuisque amplexibus se salutaut,
et læti palatium ingrediuntur. Jamque Cantacuzenus abdicato imperio, dimissisque deliciis et muadana gloria, imperatorem rogat, ut urbe discedendi
22 copia sibi detur, possitque in sacrum montem
secedere, ibique in aliquo monasterio vitam monasticam agere, quod vitæ institutugi etiam secuIsmael s Bullialdi notæ.
Τάς Λαΐνας. Vox est idiomatis vulgaris Greci; figulus λαΐνας dicitur, vas fictile λαΐν:.
PG 157:803Ἐνωτισθεὶς δὲ ταῦτα ὁ Μωρὰτ καὶ ἐξετάσας ἀκριβῶς καὶ μαθὼν τὰ λαληθέντα ἀληθῆ, ἐξορύττει τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Κουντουζίου καὶ στέλλει πρὸς τὸν βασιλέα Ἰωάννην γραφὰς δηλούσας τὴν τύφλωσιν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ τὴν αἰτίαν τῆς τυφλώσεως καὶ συναίτιον δηλῶν τὸν Ἀνδρόνικον καὶ υἱὸν αὐτοῦ· καὶ εἰ μὴ καὶ αὐτὸς τὰ ὅμοια δράσει τῷ Ἀνδρονίκῳ, ἐγερεῖ μάχην ἄσπονδον κατ’ αὐτοῦ. Τότε ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης ἢ διὰ τὴν ἀδυναμίαν ἣν εἶχε, μὴ φέρων ἐχθρωδῶς διακεῖσθαι τῷ Μουράτ, ἢ διὰ τὴν ὑστέρησιν τῆς γνώσεως,ἦν γὰρ ὡς ἐπιπολὺ κοῦφος καὶ μὴ πολυπραγμονῶν ἐν ἄλλοις τὰ πράγματα πλὴν ἐν γυναιξὶν ὡραίαις καὶ καλαῖς τῷ εἴδει καὶ τίνος καὶ πῶς παγιδεύσῃ αὐτήν, ἐν δὲ πράγμασιν ἑτέροις, ὡς ἔλθοι κατὰ τύχην καὶ κατατροχάδην ἀποῤῥεύσει, οὕτω καὶ ἐδέχετο καὶ ἀντελάμβανε,ἐτύφλωσεν οὖν καὶ αὐτὸς τὸν Ἀνδρόνικον καὶ οὐ μόνον αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ τὸν υἱὸν αὐτοῦ Ἰωάννην, νήπιον ὄντα καὶ μόλις ψελλίζοντα. Ἀντ’ αὐτοῦ δὲ στέφει τὸν δεύτερον τῶν υἱῶν αὐτοῦ εἰς βασιλέα Ῥωμαίων, τὸν Μανουήλ· τὸν δὲ τρίτον, τὸν καὶ Θεόδωρον, δεσπότην Λακεδαιμονίας καθίστησιν.DUCA
tus est, longoque tempore ibi exaco in pace pie ἡ ἐπλήρωσε τὸ τῆς ζωῆς αὐτοῦ τέλο;, τὴν ἡγεμονίαν
quievit. Eodem fere tempore Orchanes obiit, filio- καταλιπών τῷ υἱ; αὐτοῦ Μωράτο
que suo Morati principatum reliquit.
CAPUT XII.
Joannis imperatoris filiorum natu major Andronicus, et Cuntuzes Moralis filius secundogenitus in parentes confu
ram, deque occupanda tyrannide consilia agitant quibus patefactis Morates filium suum oculis privat, significatque Joanni, si pucem secum habere vut, ut Andronicum etiam excarcet, cui Joannes morem gerens filio atque etiam ex eo
nepoti visum adimit et in carcerem conjicit. Andronicus Genuensium ope liberatus imperium invadit, patrem et
fratres carceri mancipal; carcere asti se liberant, et Joannes in solium imperatorium restituitur. Manuel ei successor
designatur. Νuptia Catalusii et Marie Palmologika.
Imperator Joannes, cum annis viginti quinque
major esset virilemque ætatem adeptus, præter
Andronicum genuit filios duos Manuelen et Theodorum. Omnes equidem coætaneos superabat Andronicus corporis robore, multosque proceritate ac
forma excellebat. Morates etiam filios genuit Sabucium, de quo mentionem fecimus, Kuntuzem et
Bajazitem; æqualis porro ætatis erant Kuntuzes et
Andronicus, cumque dala occasione inter se collo -
cuti essent, et oblectandi animi causa simul convenissent, fama ferebatur ipsus conspirasse, rebellionemque esse meditatos, qua patrem suum uterque
de medio tolleret: Kun:uzes Moralemn, Andronicus
vera Joannem; et in posterum fraterna amicitia
fœdusque intercederent, hicque imperium, ille
principatum adipisceretur. Hæc cum ad Moratem
delata essent, post diligens et accuratum rei exanien, compertusque sermones esse veros, quos in -
ter se habuerant, filio suo Kuntazio oculos effodi
jubet, epistolamque ad imperatorem Joannem dirigit, qua significat filium suum jussu suo excæcatum, causanque facti exponit: Andronicum etiam
efus alium conjurationis participem accusat: quem
misi tali poena mulctaverit, bellum internecinum
illaturum minatur. Tunc Joannes Augustus, aut
imbecillitatis, qua laborabat, conscius, veritusque
hostem in se concitare Moratem, vel crassa ignorantia gravatus [obtemperavit. Erat enim ut plurimum hebes ac stupidus, nullaque negotia tractabat: sed totus in captandis formosis mulieribus
et venustis occupabatur, ut aliquam quomodocunque alliceret, et illaquearet. 23 Cateras vero les
omissas fortunæ volvendas permittebat, neque de
earum exitu, quo tandem abirent, erat sollicitus,
verum ad bonos vel malos successus indifferens.
Excrcavit ergo Andronicum;:oque eum solum,
sed etiam ex illo nepotem Joannem, infantem admodum et vix balbutienten, inque locum ejus alterum Glium Manuele Romanorum imperatorem
coronatum suffecit. Tertiumque Theodorum dictum
ς
Ο δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης ὑπερβὰς τὰ εἴκοσι καὶ
πέντε ἔτη, καὶ τὴν ἀνδρῷαν ἡλικίαν ἐνδύς, ἐποίησ
σεν υἱοὺς μετὰ τὸν ᾿Ανδρόνικον δύο, Μανουὴλ καὶ
Θεόδωρον. Ο δὲ ᾿Ανδρόνικος ὑπερείχε πάντας τοὺς
συνηλικιώτας ἔν τε τώμῃ σώματος, καὶ ἐν ἡλικία
καὶ κάλλει διαφέρων πολλούς. Ο δὲ Μωρὰτ καὶ αὐ
τὸς ἔχων υἱοὺς τόν τε Σαβούτζιον τὸν προῤῥηθέντα,
καὶ Κουντούλην, καὶ Παγιαζήτ. Ὁ δὲ Κουντούζης
ισήλικος ὢν σὺν τῷ ᾿Ανδρονίκῳ, καὶ κατὰ καιρὸν
συνὼν αὐτῷ καὶ συνευφραινόμενος, ἐῤῥέθη λόγος,
ὡς ὁμόσαντες ἄμφω ανταρσίαν εἰσπράξονται· καὶ
ὁ μὲν Κουντούζιος τὸν Μυράτ, ὁ δὲ ᾿Ανδρόνικος τὸν
Ἰωάννην τὸν πατέρα αὐτοῦ διαχειρίσονται, και
ἔσονται ἀδελφοὶ εἰς τὸ ἑξῆς. Καὶ ὁ μὲν ᾿Ανδρόνικος
τὴν βασιλείαν, ὁ δὲ Κουντούζης τὴν ἡγεμονίαν ἀνα
δέξεται. Ενωτισθεὶς δὲ ταῦτα ὁ Μωράτ, καὶ ἐξε
τάσας ἀκριβῶς, καὶ μαθὼν τὰ λαληθέντα ἀληθῆ,
ἐξορύττει τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Κουντου
ζίου· καὶ στέλλει πρὸς τὸν βασιλέα 'Ιωάννην γραφὰς δηλούσας την τύφλωσιν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, καὶ
τὴν αἰτίαν τῆς τυφλώσεως, και συναίτιον δηλῶν τὸν
Ανδρόνικον καὶ υἱὸν αὐτοῦ· καὶ εἰ μὴ καὶ αὐτό;
τὰ ὅμοια δράσει τῷ ᾿Ανδρονίκῳ, ἐγερεῖ μάχην ἄσποι
δον κατ' αὐτοῦ. Τότε ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης, ἢ διὰ τὴν
αδυναμίαν ἣν εἶχε, μὴ φέρων ἐχθρωδῶς διακεῖσθαι
τῷ Μωράτ· ἢ διὰ τὴν ὑστέρησιν τῆς γνώσεως, ἦν γὰρ
ὡς ἐπιπολὺ κούφος, καὶ μὴ πολυπραγμονῶν ἐν ἄλο
λοις τὰ πράγματα πλὴν ἐν γυναιξὶν ὡραίαις καὶ
καλαῖς τῷ εἴνει, καὶ τίνος καὶ πῶς παγιδεύσει απο
τήν· ἐν δὲ πράγμασιν ἑτέροις, ὡς ἔλθοι κατὰ τύχην,
καὶ κατατροχάδην αποξεύσει, οὕτω καὶ ἐδέχετο,
καὶ ἀντελάμβανε· ετύφλωσεν οὖν καὶ αὐτὸς τὸν
Ανδρόνικον· καὶ οὐ μόνον αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ τὸν υἱὸν
αὐτοῦ Ἰωάννην νήπιον ὄντα, καὶ μόλις ψελλίζοντα,
ἀντ᾽ αὐτοῦ δὲ στέφει τον δεύτερον τῶν υἱῶν αὐτοῦ
εἰς βασιλέα Ρωμαίων, τὸν Μανουήλ. Τὸν δὲ τρίτον,
τὸν καὶ Θεόδωρον, δεσπότην Λακεδαιμονίας καθί
στησι. Τὸν δὲ τυφλὸν ᾿Ανδρόνικον μετὰ τοῦ παι
δὸς Ἰωάννου καὶ τῆς γυναικὸς ἐγκλείστους ἐν τῷ
πύργῳ τοῦ 'Ανεμα καθείργνυσιν· διετίαν δὲ ἐν
Ismaelis Bullialdi nota
De excaecatione Cuntuzis et Andronici adeun--
dus Laonicus lib. 1 qui Sauzen, non Cuntuzen appellat, et natu maximum filiorum Moratis fuisse
dicit. Joannes imp. aceto fervido Andronici oculis
infuso cum excæcavit. Puranzes lib. 1, c. 16, Moratis istuin filium appellat Mosen Zelebin,
patris jussu capite plexum fuisse ait. De illorum excæcatione Leunclavius nullum vertuin
facil.
et
Ἐν τῷ πύργῳ τοῦ 'Ανεμᾶ. Leunclavius in
Pandectis Histor. Turcorum docet se a Zygomala
didicisse Constantinopoli turres illas, quas Leonar
dus Chiensis in narratione expugnationis Constan
tinopoleos Aveniades appellat, vero nomine Anemmanis turres vocari, et esse eas, quæ in arce Pentapyrgo, ad angulum urbis)orientalem, juxta Bla
chernarum templum, sita visebantur.
Τὸν δὲ τυφλὸν Ἀνδρόνικον μετὰ τοῦ παιδὸς Ἰωάννου καὶ τῆς γυναικὸς ἐγκλείστους ἐν τῷ πύργῳ τοῦ Ἀνεμᾶ καθείργνυσιν. Διετίαν δὲ ἐν φυλακῇ ἔγκλειστοι γενόμενοι συνδρομῇ τῶν τοῦ Γαλατᾶ Λατίνων ἀπὸ τοῦ πύργου ἐξέφυγον· καὶ οἱ Γενουῖται τοῦτον δεξάμενοι ἤρξαντο ἀντιμάχεσθαι τοῖς Πολίταις, προσωπεῖον κεκτήμενοι τὸν Ἀνδρόνικον. Καὶ πολεμήσαντες ἡμέρας ἱκανὰς πατὴρ πρὸς υἱὸν καὶ υἱὸς πρὸς πατέρα,τοῦτο τῆς Ῥωμαίων ἀπανθρωπίας καὶ τῆς πρὸς Θεὸν ἔχθρας διὰ τῶν φρικωδεστάτων ὅρκων γενομένης παραβάσεώς ποτε·εἴσεισιν ἐν τῇ Πόλει Ἀνδρόνικος καὶ βασιλεὺς Ῥωμαίων ἀναγορεύεται, τὸν δὲ πατέρα αὐτοῦ καὶ τοὺς ἀδελφοὺς Μανουὴλ καὶ Θεόδωρον ἐγκλείστους ὁ πύργος, ὃν αὐτὸς εἶχεν ὡς τάρταρον, ὡς ὁ Ζεὺς τὸν πατέρα καὶ Κρόνον καὶ τοὺς ἀδελφοὺς Πλούτωνα καὶ Ποσειδῶνα ἔνδον κατεῖχε· καὶ αὐτὸς τῆς βασιλείας ἀντεποιεῖτο. Διετίαν οὖν καὶ αὐτοὶ ἐν τῷ πύργῳ ἔγκλειστοι γενόμενοι ἀπέδρασαν συνεργείᾳ τινὸς ἀλάστορος, ὄνομα μὲν αὐτῷ Ἄγγελος, τῇ δὲ ἐπωνυμίᾳ διάβολος καί, μίγδην φέρων σὺν τῇ ἐπωνυμίᾳ τὸ ὄνομα, ἐκαλεῖτο Διαβολάγγελος.DUCA
tus est, longoque tempore ibi exaco in pace pie ἡ ἐπλήρωσε τὸ τῆς ζωῆς αὐτοῦ τέλο;, τὴν ἡγεμονίαν
quievit. Eodem fere tempore Orchanes obiit, filio- καταλιπών τῷ υἱ; αὐτοῦ Μωράτο
que suo Morati principatum reliquit.
CAPUT XII.
Joannis imperatoris filiorum natu major Andronicus, et Cuntuzes Moralis filius secundogenitus in parentes confu
ram, deque occupanda tyrannide consilia agitant quibus patefactis Morates filium suum oculis privat, significatque Joanni, si pucem secum habere vut, ut Andronicum etiam excarcet, cui Joannes morem gerens filio atque etiam ex eo
nepoti visum adimit et in carcerem conjicit. Andronicus Genuensium ope liberatus imperium invadit, patrem et
fratres carceri mancipal; carcere asti se liberant, et Joannes in solium imperatorium restituitur. Manuel ei successor
designatur. Νuptia Catalusii et Marie Palmologika.
Imperator Joannes, cum annis viginti quinque
major esset virilemque ætatem adeptus, præter
Andronicum genuit filios duos Manuelen et Theodorum. Omnes equidem coætaneos superabat Andronicus corporis robore, multosque proceritate ac
forma excellebat. Morates etiam filios genuit Sabucium, de quo mentionem fecimus, Kuntuzem et
Bajazitem; æqualis porro ætatis erant Kuntuzes et
Andronicus, cumque dala occasione inter se collo -
cuti essent, et oblectandi animi causa simul convenissent, fama ferebatur ipsus conspirasse, rebellionemque esse meditatos, qua patrem suum uterque
de medio tolleret: Kun:uzes Moralemn, Andronicus
vera Joannem; et in posterum fraterna amicitia
fœdusque intercederent, hicque imperium, ille
principatum adipisceretur. Hæc cum ad Moratem
delata essent, post diligens et accuratum rei exanien, compertusque sermones esse veros, quos in -
ter se habuerant, filio suo Kuntazio oculos effodi
jubet, epistolamque ad imperatorem Joannem dirigit, qua significat filium suum jussu suo excæcatum, causanque facti exponit: Andronicum etiam
efus alium conjurationis participem accusat: quem
misi tali poena mulctaverit, bellum internecinum
illaturum minatur. Tunc Joannes Augustus, aut
imbecillitatis, qua laborabat, conscius, veritusque
hostem in se concitare Moratem, vel crassa ignorantia gravatus [obtemperavit. Erat enim ut plurimum hebes ac stupidus, nullaque negotia tractabat: sed totus in captandis formosis mulieribus
et venustis occupabatur, ut aliquam quomodocunque alliceret, et illaquearet. 23 Cateras vero les
omissas fortunæ volvendas permittebat, neque de
earum exitu, quo tandem abirent, erat sollicitus,
verum ad bonos vel malos successus indifferens.
Excrcavit ergo Andronicum;:oque eum solum,
sed etiam ex illo nepotem Joannem, infantem admodum et vix balbutienten, inque locum ejus alterum Glium Manuele Romanorum imperatorem
coronatum suffecit. Tertiumque Theodorum dictum
ς
Ο δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης ὑπερβὰς τὰ εἴκοσι καὶ
πέντε ἔτη, καὶ τὴν ἀνδρῷαν ἡλικίαν ἐνδύς, ἐποίησ
σεν υἱοὺς μετὰ τὸν ᾿Ανδρόνικον δύο, Μανουὴλ καὶ
Θεόδωρον. Ο δὲ ᾿Ανδρόνικος ὑπερείχε πάντας τοὺς
συνηλικιώτας ἔν τε τώμῃ σώματος, καὶ ἐν ἡλικία
καὶ κάλλει διαφέρων πολλούς. Ο δὲ Μωρὰτ καὶ αὐ
τὸς ἔχων υἱοὺς τόν τε Σαβούτζιον τὸν προῤῥηθέντα,
καὶ Κουντούλην, καὶ Παγιαζήτ. Ὁ δὲ Κουντούζης
ισήλικος ὢν σὺν τῷ ᾿Ανδρονίκῳ, καὶ κατὰ καιρὸν
συνὼν αὐτῷ καὶ συνευφραινόμενος, ἐῤῥέθη λόγος,
ὡς ὁμόσαντες ἄμφω ανταρσίαν εἰσπράξονται· καὶ
ὁ μὲν Κουντούζιος τὸν Μυράτ, ὁ δὲ ᾿Ανδρόνικος τὸν
Ἰωάννην τὸν πατέρα αὐτοῦ διαχειρίσονται, και
ἔσονται ἀδελφοὶ εἰς τὸ ἑξῆς. Καὶ ὁ μὲν ᾿Ανδρόνικος
τὴν βασιλείαν, ὁ δὲ Κουντούζης τὴν ἡγεμονίαν ἀνα
δέξεται. Ενωτισθεὶς δὲ ταῦτα ὁ Μωράτ, καὶ ἐξε
τάσας ἀκριβῶς, καὶ μαθὼν τὰ λαληθέντα ἀληθῆ,
ἐξορύττει τοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Κουντου
ζίου· καὶ στέλλει πρὸς τὸν βασιλέα 'Ιωάννην γραφὰς δηλούσας την τύφλωσιν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, καὶ
τὴν αἰτίαν τῆς τυφλώσεως, και συναίτιον δηλῶν τὸν
Ανδρόνικον καὶ υἱὸν αὐτοῦ· καὶ εἰ μὴ καὶ αὐτό;
τὰ ὅμοια δράσει τῷ ᾿Ανδρονίκῳ, ἐγερεῖ μάχην ἄσποι
δον κατ' αὐτοῦ. Τότε ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης, ἢ διὰ τὴν
αδυναμίαν ἣν εἶχε, μὴ φέρων ἐχθρωδῶς διακεῖσθαι
τῷ Μωράτ· ἢ διὰ τὴν ὑστέρησιν τῆς γνώσεως, ἦν γὰρ
ὡς ἐπιπολὺ κούφος, καὶ μὴ πολυπραγμονῶν ἐν ἄλο
λοις τὰ πράγματα πλὴν ἐν γυναιξὶν ὡραίαις καὶ
καλαῖς τῷ εἴνει, καὶ τίνος καὶ πῶς παγιδεύσει απο
τήν· ἐν δὲ πράγμασιν ἑτέροις, ὡς ἔλθοι κατὰ τύχην,
καὶ κατατροχάδην αποξεύσει, οὕτω καὶ ἐδέχετο,
καὶ ἀντελάμβανε· ετύφλωσεν οὖν καὶ αὐτὸς τὸν
Ανδρόνικον· καὶ οὐ μόνον αὐτὸν, ἀλλὰ καὶ τὸν υἱὸν
αὐτοῦ Ἰωάννην νήπιον ὄντα, καὶ μόλις ψελλίζοντα,
ἀντ᾽ αὐτοῦ δὲ στέφει τον δεύτερον τῶν υἱῶν αὐτοῦ
εἰς βασιλέα Ρωμαίων, τὸν Μανουήλ. Τὸν δὲ τρίτον,
τὸν καὶ Θεόδωρον, δεσπότην Λακεδαιμονίας καθί
στησι. Τὸν δὲ τυφλὸν ᾿Ανδρόνικον μετὰ τοῦ παι
δὸς Ἰωάννου καὶ τῆς γυναικὸς ἐγκλείστους ἐν τῷ
πύργῳ τοῦ 'Ανεμα καθείργνυσιν· διετίαν δὲ ἐν
Ismaelis Bullialdi nota
De excaecatione Cuntuzis et Andronici adeun--
dus Laonicus lib. 1 qui Sauzen, non Cuntuzen appellat, et natu maximum filiorum Moratis fuisse
dicit. Joannes imp. aceto fervido Andronici oculis
infuso cum excæcavit. Puranzes lib. 1, c. 16, Moratis istuin filium appellat Mosen Zelebin,
patris jussu capite plexum fuisse ait. De illorum excæcatione Leunclavius nullum vertuin
facil.
et
Ἐν τῷ πύργῳ τοῦ 'Ανεμᾶ. Leunclavius in
Pandectis Histor. Turcorum docet se a Zygomala
didicisse Constantinopoli turres illas, quas Leonar
dus Chiensis in narratione expugnationis Constan
tinopoleos Aveniades appellat, vero nomine Anemmanis turres vocari, et esse eas, quæ in arce Pentapyrgo, ad angulum urbis)orientalem, juxta Bla
chernarum templum, sita visebantur.
PG 157:805Αὐτὸς τοίνυν ἐκβαλὼν ἀπὸ τοῦ πύργου εἴτε ἀγγέλου εἴτε δαίμονος τέχνῃ, ἐπέρασεν αὐτοὺς ἐμβαλὼν ἐν ἀκατίῳ πέραν εἰς τὸ Σκουταρίον. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἀνδρόνικος μαθὼν τὴν φυγὴν τοῦ πατρὸς καὶ τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ οὐκ ἠθέλησεν εἰς μακρὰν γενέσθαι τὰ δυστυχήματα Ῥωμαίοις, οὐδ’ αὐτὸς εἶναι τῶν κακῶν αἴτιος, ἀλλὰ μετακαλεῖται τὸν πατέρα καὶ τοὺς ἀδελφοὺς δοὺς πίστεις ἐνόρκους καὶ εἰσάγει τούτους ἐν τῇ Πόλει· καὶ ἀναβιβάζει τὸν πατέρα ἐν τοῖς τῆς βασιλείας θώκοις καὶ πίπτει ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ καὶ ζητεῖ λύσιν τῶν ἐγκλημάτων· καὶ αὐτὸς ἀφίησιν. Ἦν γὰρ Ἀνδρόνικος τὸν ἕνα τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ἔχων ἀνεῳγμένον, ὁ δὲ Ἰωάννης, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, καὶ τοὺς δύο, σκαρδαμυκτῶν καὶ παραβλὼψ θεωρῶν. Τότε ὁ βασιλεὺς καμφθεὶς καὶ ἐπὶ τῷ γεγονότι πάθει σφοδρῶς λυπηθεὶς ἔπεμψεν αὐτὸν σὺν τῷ παιδὶ καὶ τῇ γυναικὶ οἰκεῖν ἐν Σηλυβρίᾳ δωρήσας αὐτῷ ταύτην καὶ Δάνειον καὶ Ἡράκλειαν Ῥεδαιστόν τε καὶ Πάνιδον. Τὸν δὲ Μανουὴλ στέφει ταινίοις καὶ βασιλέα ἀναγορεύει Ῥωμαίων.φυλακή Εγκ'ειστοι γενόμενοι συνδρομῇ τῶν Lacedemonis principem constituit. Excacalum
τοῦ Γαλατά Λατίνων ἀπὸ τοῦ πύργου ἐξέφυγον, καὶ
οἱ Γενουῖται τοῦτον δεξάμενοι, ήρξαντο ἀντιμάχε
σθαι τοῖς πολίταις προσωπεῖον κεκτημένοι τὸν 'Ανδρόνικον. Καὶ πολεμήσαντε; ἡμέρας ἱκανὸς πατὴρ
πρὸς υἱὸν, καὶ υἱὸς πρὸς πατέρα (τοῦτο τῆς 'Ρωμαίων ἀπανθρωπίας, καὶ τῆς πρὸς Θεὸν ἔχθρας)
διὰ τῶν φρικωδεστάτων όρκων γενομένης παραβά
σεώς ποτε είσεισιν ἐν τῇ πόλει Ανδρόνικος, καὶ
βασιλεὺς Ρωμαίων ἀναγορεύεται. Τὸν δὲ πατέρα
αὐτοῦ καὶ τοὺς ἀδελφοὺς Μανουὴλ καὶ Θεόδωρον
ἐγκλείστους ὁ πύργος, ὃν αὐτὸς εἶχεν ὡς τάρταρον,
ὡς ὁ Ζεὺς τὸν πατέρα καὶ Κρόνον, καὶ τοὺς ἀδελ
φούς Πλούτωνα καὶ Ποσειδῶνα ἔνδον κατείχε, καὶ
αὐτὸς τῆς βασιλείας ἀντεποιεῖτο. Διετίαν οὖν καὶ
αὐτοὶ ἐν τῷ πύργῳ γενόμενοι, ἀπέδρασαν συνεργείᾳ τινὸς ἀλάστορος· ὄνομα μὲν αὐτῷ ᾿Αγγελος,
τῇ δὲ ἐπωνυμία διάβολος· καὶ μίγδην φέροντες σὺν
τῇ ἐπωνυμία τὸ ὄνομα, ἐκαλεῖτο Διαβολάγγελος.
Αὐτὸς τοίνυν ἐκβάλλων ἀπὸ τοῦ πύργου εἴτε ἀγγέ
λου, εἴτε δαίμονος τέχνῃ ἐπέρασεν αὐτοὺς ἐμβάλλων
ἐν ἀκατίῳ πέραν εἰς τὸ Σκουτάριον. Ο δὲ βασιλεὺς
Ανδρόνικος μαθὼν τὴν φυγὴν τοῦ πατρὸς καὶ τῶν
ἀδελφῶν αὐτοῦ οὐκ ἠθέλησεν εἰς μακρὰν γενέσθαι τὰ
ξυστυχήματα Ρωμαίοις, οὐδὲ αὐτὸς εἶναι τῶν κα
κῶν αἴτιος· ἀλλὰ μετακαλεῖται τὸν πατέρα, καὶ τοὺς
ἀδελφοὺς δοὺς πίστεις ενόρκους, καὶ εἰσάγει τούτους
ἐν τῇ πόλει, καὶ ἀναβιβάζει τὸν πατέρα ἐν τοῖς τῆς
βασιλείας θώκοις, καὶ πίπτει ὑπὸ τοὺς πέδας αύτοῦ, καὶ ζητεῖ λύσιν τῶν ἐγκλημάτων, καὶ αὐτὸς
ἀφίησιν. Ην γὰρ ὁ ᾿Ανδρόνικος τὸν ἕνα τῶν ἐθαλ,
μῶν αὐτοῦ ἔχων ἀνεῳγμένον, ὁ δὲ Ἰωάννης, ὁ
ιἱὸς αὐτοῦ, καὶ τοὺς δύο σκαρδαμυκτῶν, καὶ παρα
Ελών θεωρών. Τότε ὁ βασιλεὺς καμφθείς, καὶ ἐπὶ
τῷ γεγονότι πάθει σφοδρώς λυπηθείς, ἔπεμψεν απ
τὸν σὺν τῷ παιδὶ καὶ τῇ γυναικὶ οἰκεῖν ἐν Συληβρί
[Σηλυμβρία] δωρήσας αὐτῷ ταύτην, καὶ Δάνειον,
καὶ Ἡράκλειαν Ρεδα:στόν τε καὶ Πάνιδων·
Andronicum cum nepote Joanne et illius uxore in
turri Anemæ concludit; cumque per biennium ibi
detenti fuissent, concursu Latinorum e Galata
facto evaserunt. Genuensesque hunc Andronicum
suscipientes, ejusque obtendentes nomen civibus
Constantinopolis bellumn inferre caferunt. Per plures itaque dies cum pater et filius mutuis præliis
certassent (ita feri erant Romani, et Deum sic odio
habebani), Andronicus conceptis exsecranidis juramentis, quae deinde violavit, ingreditur civitatem,
et Romanorum imperator proclamatus, patrem
deinde fratresque suos Manuelem et Theodorum,
ut olim Jupiter Saturnum patrem, fratresque suos
Plutonem et Νeptunum, incarcerat in ea turri, in
qua captivus detentus fuerat, quam etiam æque
ac Tartarum aversabatur, imperiique solium invadit. Per biennium quoque isti in turri manserunt
evaserunique ope cujusdam perditi nebulonis, qui
vocabatur Angelus, cognomenque ei erat diaboluş:
conjunctisquc nomine ac cognomine vocabatur Diabolangelus. Is igitur, cum eos turri extraxisst sive
angeli sive demonis arte, navigio impositos Scutarium ultră mare Trajecit. Verum Androniens, cognita
patris fratrumque fuga, noluit amplius auctor esse
calamitatum et infortuniorum, quibus Romæi premebantur; patremque accersit et fratres, obstricta
iis per jusjurandum fide eos in urbem accipit, parentemque solio imperii restituit, et ejus pedibus
advolutus errorum veniam rogat et consequitur
Andronicus equidem ille oculorum alterum apertura
habebat, Joannes vero filius ejus utroque lusciticsus erat, et oblique intuebatur. Imperator filii precibus jam delinitus, et corum quæ acciderant pertæsus, eum cum uxore et filiolo Selymbriam ad
habitandum misit, quam ei concedit Daniumque,
Heracleam et Panidum. Manuelem deinde imperiali
diademate ornat. Francisco Gateluzo, quem aiiIsmaelis Bullialdi notæ.
Διετίαν δὲ ἐν φυλακῇ. In carcerem conjectus est Andronicus a patre excrcatus, ut c. 16
narrat Phranzes; ex eo vero extractus est, cum
proceres Constantinopolitani Ameram Moratem ut
liberaretur exoratum” habnerunt. Narrat postea
Joannem in Italiam profectum, Andronicum excæcatum despotam rebus imperii interea procurandis
praefecisse: at, ubi reversus fuit, Manuelem filius
suum secundogenitum, universis applaudentibus,
imperatorem proclamasse. Quod indigne ferens
Andronicus ad Bajaziten aufugit: et auxilia ab
eo consecutus, urbem noctu ex improviso adortus,
patrem fratremque cepit, et in carcerem compegit:
qui post duos annos cum semisse, Bulgaris custodilus deceptis, ad Bajazilem aufugerunt: tributa
anua pendere polliciti, in imperium reducti sunt.
Hac de re Leomici narratio lib. 1, Hist. de rebus
Turc. valde confusa est, nec his consentit. Vult
etiam ante Andronici excrcationem Joannem in Italiam discessisse. De Andronici ad Bajasiten prolectione, lib. ut, agit.
(63 Δάνειον καὶ Ηράκλειαν. Apud alios legitur
Daonium oppidum est Thraciæ maritimum sub
Heracleensi metropolita. Heraclea, quæ hodie
Propontidi adjacet, et metropolis est, olim Perinthus appellata fuit, ut clare docet inscriptio, quam
Heracleae anno 1647. Maii die 1, ea marmore iranscripsimus. Lapis ille marmoreus olim fuit Stylobates, cui imperatoris Severi statua imposita erat.
Parieti templi metropolitanæ lleracleensis, quod
templorum Christianorum per Græciam universam
residuorum elegantissimum est, transverse insertus
visitur lapis ille, non erectus: et qui illum inseruere fabri, forinsecus inscriptionem apparere, ut
legeretur, voluerunt: illam in marmoribus Arundellianis Seldenus transcripsit, pag. 55, sed
corruptam; qualem ipsi legimus, hic proponin:us:
ΑΓΑΘΗΝ ΤΥΧΗΙ
ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑ ΚΑΙΣΑΡΑ
ΣΕΠΤΙΜΙΟΝ ΣΕΟΥΗΡΟΝ
ΕΥΣΕΒΗ ΠΕΡΠΝΑΚΑ
ΣΕΒΑΣΤΟΝ ΑΡΑΒΙΚΟΝ
AAJABHNIKON HAPOIKON
Uilinæ syllabæ duarum vocum Σεπτίμιον Σεονῆρον ita scrip!æe sunt, ut intra Ο τὸ N comprehendatur.
PG 157:807Τὸν δὲ Φραντζῆσκον Γατελοῦζον, ὃν ὁ λόγος ὡς φίλον καλὸν καὶ πιστότατον ἐδήλωσε προλαβών, δίδωσι τὴν αὐτοῦ ἀδελφὴν ὁ βασιλεὺς εἰς γυναῖκα καὶ εἰς προῖκα τὴν νῆσον Λέσβον· καὶ τοὺς γάμους τελέσαντες ἀπῆραν ἐκεῖθεν καὶ ἐν Μιτυλήνῃ κατῴκησαν. Μέχρι τοῦ νῦν κατὰ διαδοχὴν ἐκ τοῦ γένους αὐτῶν τὴν νῆσον ταύτην κυριεύοντες οὐκ ἔλειψαν. Ἐπεὶ δ’ ὁ λόγος ἡμᾶς ἀναποδίζων ἀπὸ τοῦ Παγιαζὴτ εἰς τὸν πάππον αὐτοῦ τὸν Ὀρχὰν ἕνεκα τῶν αἰτιαμάτων τοῦ Καντακουζηνοῦ ἀναχαιτίσας κατήντησε, φέρε πάλιν τὴν αὐτὴν ῥύμην ἀρξάμενοι πρὸς τὰ τοῦ Παγιαζὴτ εὐθυδρομήσωμεν, μᾶλλον δὲ πρὸς τὰ τῶν Ῥωμαίων δυστυχήματα, καὶ ἴδωμεν τὴν διήγησιν ἄχρι ποῦ καταντῆσαι σπουδάζει. Ἐπεὶ δὲ ὁ Παγιαζὴτ τὰς πολυαρχίας πάσας ἐξῆρεν ἐκ προσώπου τῆς Ἀσιάτιδος γῆς, καὶ Βιθυνίας καὶ Φρυγίας, Μυσίας λέγω καὶ Καρίας, καὶ μονάρχης ἐγένετο, τότε κατὰ τῆς Πόλεως καὶ τὸν νοῦν καὶ τὸν ὀφθαλμὸν ἔστησε· καὶ κατὰ μὲν τὸ πρῶτον πέμψας ἀποκρισιαρίους εἰς βασιλέα ᾐτήσατο φόρους διδόναι καὶ ἐν ἐξπεδίτῳ ἕνα τῶν υἱῶν αὐτοῦ πέμπειν σὺν στρατιώταις ρ.DUCE
cum optimum et exploratæ fidei supra memora- τὸν δὲ Μανουήλ στέφει ταινίαις καὶ βασιλέα
vimus, uptui collocal sororem suam, dolisque αναγορεύε: Ρωμαίων. Τὸν δὲ Φραντζῆσκον Γατεnomine Lesbum insulam el tradidit, nuptiarumque λούζον, ἂν ὁ λόγος ὡς φίλον καλὸν καὶ πιστότατον
solemnitate peracta Mitylenen 24 abierunt, eamque ἐδήλωσε προλαβών, δίδωσι τὴν αὐτοῦ ἀδελφὴν ὁ
ad nostra tempora corum posteri successione per- βασιλεὺς εἰς γυναῖκα, καὶ εἰς προίκα τὴν νῆσον
petua possederunt. Quoniam vero narrationis se- Λέσβον, καὶ τοὺς γάμου; τελέσαντες ἀπῆραν ἐκεῖ.
ries a Bējazite regressa ad Orchanem illins´avum
θεν καὶ ἐν τῇ Μιτυλήνῃ κατώκησαν μέχρι τοῦ νῦν
nos retraxit, propter crimina Cantacuzeno objecta, κατὰ διαδοχὴν ἐκ τοῦ γένους αὐτῶν τὴν νῆσον ταύ
in viam rursus redeamus, et ad Bajazitis res, po- την κυριεύοντες οὐκ ἔλειψαν. Ἐπεὶ δ' ὁ λόγος ἡμᾶς
tius vero Rom. infortunia esponenda pergamus, ἀναποδίζων ἀπὸ τοῦ Παγιαζήτ εἰς τὸν πάππον απο
narrationemque earum ad finem perducamus. τοῦ τὸν ὑρχὴν ἕνεκα τῶν αἰτιαμάτων τοῦ Καντακουζηνοῦ ἀναχαιτίσας κατήντησε, φέρε πάλιν τὴν αὐτὴ ῥύμην ἀρξάμενοι πρὸς τὰ τοῦ Παγιαζήτ εὐ·
Ουδρομήσωμεν, μᾶλλον δὲ πρὸς τὰ τῶν Ῥωμαίων δυστυχήματα· καὶ ἴδωμεν τὴν διήγησιν ἄχρι που
καταντήσει σπουδάζει.
CAPUT XIII.
Dajazites trituta Joanni imperat, et sibi militatum venire alterum ex cjus filiis postulat. Cycladas insulas invadil,
Joan's Constant nopolim munit, Batazitis jussu exstructa a se propugnacula diruit, tandemque obiit Manuel qui
Baiazizi militabat inque ejus aula versabatur, audita patris morte, clam Constantinopolim advenit. Baiaz:tes id a'gre lerens graves durasque conditiones ipsi imponit, Thessalonicam occupat,Constantinopolim vexul et cibaria in eam invehiimpe it. Hungari uc maxima pars occidentalium principum in Baiazitem movent, et ad Nicopolim a Turcis cœduntur et vincuntur.
Postquam Bajazites omnes Asiæ principatus, qui 1
plures erant, evertit, et Bitlyniæ, Phrygia, Mysiæ, Cariæ monarcham se gessit, adversus Constantinopolim mentem el oculos direxit. Primum
omnium missis ad imperatorem apocrisiariis tributum poscit, ejusque filiorum unum cum militibus
centum ad bellum paratis mitti. Destitutus impe
rator regum omnium auxilio, desertusque a rebus
publicis jaziti obtemperat; semel etiam atque
iterum Manuel cum cohorte centum armatorum miΜΕΓΙΣΤΟΝ Η ΒΟΥΛΗ ΚΑΙ
Ο ΔΗΜΟΣ ΤΩΝ
ΝΕΟΚΟΡΩΝ
ΠΕΡΙΝΟΙΩΝ.
Επει δ' ὁ Παγιαζήτ τὰς πολυαρχίας πάσας
ἐξῆρεν ἐκ προσώπου τῆς ᾿Ασιάτιδος γῆς, καὶ Βιθυ
νίας, και Φρυγίας, Μυσίας λέγω καὶ Καρίας, και
μονάρχης ἐγένετο, τότε κατὰ τῆς πόλεως καὶ τὸν
νοῦν καὶ τὸν ὀφθαλμὸν ἔστησε. Καὶ κατὰ μὲν τὸ
πρῶτον πέμψας αποκρισιαρίους εἰς βασιλέα
ᾐτήσατο φόρους διδόναι, καὶ ἐν ἐξπεδίτῳ ἕνα τῶν
υἱῶν αὐτοῦ πέμπειν σὺν στρατιώταις ἑκατόν· ὁ δὲ
βασιλεὺς μὴ ἔχων βοήθειαν ἔκ τινος τῶν ῥηγάδων,
ἢ τῶν ἀριστοκρατούντων, ἢ τῶν δημοκρατούντων
Ismaelis Bullialdi notæ.
Qua staiua posita fuit procul dubio a Perinthiis: c
quando capta a Severo quæ ei fame compulsa se
permisit, Byzantium, muris, balneis, publicisque
ædificiis ejus dirutis, in vici formam redacta, omni
jurisdictione privata, Perinthiis attributa est, ut
Dion Nicenus in Severo prodidit, Και δασμοφόρον
αποφήνας τάς τε οὐσίας τῶν πολιτῶν δημεύσας,
αὐτὴν τε καὶ τὴν χώραν αὐτῆς τοῖς Περινθίοις έχαρίσατο. Vectigalem eam reddidit, ciriumque bene in
fiscum publicum redegit, ipsamque et ejus agrum
Perinthiis gratuito attribuit. In ista inscriptione
lec verba. Ο δήμος τῶν νεοκόρων, significant
universitatem, vel collegium sacerdotum, vel æditnorum. Latini hac etiam voce usi sunt, ut apud
Grutherum inscriptionum libre legimus pag.
VETTIO AGORIO PONTIFICI.
VESTE PONTIFIC.
Soli Quindecimviro, Auguţi,
TACROBOLIATO, CURIALI, NEOCORO,
MIKROFANTE, PATRI SACRORUM.
Zosimus, qui tempore erecti hujus monumenti
posterior est, lib. 1 etiam testatur suis tempo: ibus
Perinthi nomine omisso, Heracleam vocatam fuisse.
Διατρίβοντι αὐτῷ κατὰ τὴν Πέρινθον, ἢ νῦν Πράκλειον μετωνόμασται. Stephanus de urbibus idem
les.atur..
Τὸν δὲ Μανουήλ στέψει ταινίοις. Annum
quò Manuel imperator designatus est, excæcato Andronico, labemus in the.nate celesti erecto al
meridianum Constantinopoleos ipso meridie, anno
mnandi 6882, Septembris 25, id est, anno Christi
1373. Sic se habet, θέμα γεγονὸς ἐπὶ τῇ ἀναγο
ρεύσει κυρίου Μανουήλ, τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλέως
Ιωάννου τοῦ Παλαιολόγου, έτει 'ςωπς', μηλ
Σεπτεμβρίῳ κέ, ἐπ' αὐτῆς τῆς μεσημβρίας. lloroscopus Sagittarii gradus 17, Dom. 2, Capricorni
grad. 19, m. 40, dom. 3; Aquarii grad. 27, m. 20,
don. 4, Arietis grad. 40, dom. 5; Arietis 27, m.
20, dom. 6, Tauri grad. 19. m. 40; opposite domus sex inde haberi possunt. Loca vero planetarum
sic se habuerunt: Sol in Libre gradu 10, m. 21;
Luna Capricorni gradu 8, m. 44; Saturnus, Capricorui gral. 27, m. 50; Jupiter, Cancri grad. 26,
m. 22. Mars, Arietis grad. 12, in. 28; Venus, Libre grad. 12, m. 10; Mercurins, Libræ grad. 18,
m. 37: Nodus ascendens seu caput Draconis, Virginis grad. 28; Κλήρος βασιλέως, seu Surs regia
in Capricorni grad. 9; Τύχη, seu Pars Fortune,
Piscum gral. 15, 13. Quivis ex istis, them.te
delineato, planetas et alia puneta cœli per domus
distribuere poterit. Hocce porro thema caleste
nacti sumus in bibliotheca serenissimi Magni Etruriæ Ducis Ferdinandi II, principis sapientissian et
erga litteratos humanissimi.
Επεὶ δὲ ὁ Παγιαζήτ. Supra cap. & legenda
sunt quæ scripsit Ducas.
Καὶ κατὰ μὲν τὸ πρῶτον. Supra adnotavimus Byzantinos imperatores tributa obtulisse.
Laonicus porro, Phranzes et Leunclavius nullanı
inentionem faciunt munitæ a Joanne imperatore
Constantinopo.eus: aut tributa ei a Bajazite imperata fuisse.
Ὁ δὲ βασιλεὺς μὴ ἔχων βοήθειαν ἐκ τινὸς τῶν ῥηγάδων ἢ τῶν ἀριστοκρατούντων ἢ τῶν δημοκρατούντων, εἰς τοῦτο κατένευσεν· καὶ μίαν καὶ δευτέραν ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ σὺν ἑκατὸν στρατιώταις ὁπλίταις Ῥωμαίοις ἐπέμφθη παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ἰωάννου τοῦ βασιλέως εἰς ὑπουργίαν συστρατεύων τῷ Παγιαζήτ, ὅτε πρὸς Παμφυλίαν κατὰ Τούρκων ἐχώρει. Τὴν δὲ σιτοπομπίαν ἐκώλυσε τὴν κατ’ ἔτος λαμβανομένην ἐξ Ἀσίας εἰς τὰς νήσους, Λέσβον λέγω, Χίον, Λῆμνον, Ῥόδον καὶ τὰς ἑξῆς. Καὶ δὴ στόλον ἑτοιμάσας πέμπει ἐν Χίῳ μακρὰς νῆας ἑξήκοντα καὶ πυρὶ τὴν πόλιν ἐμπιπρᾷ καὶ τὰς πέριξ κώμας ἀφανίζει καὶ τὰς Κυκλάδας νήσους καὶ τὴν Εὔβοιαν καὶ τὰ τῶν Ἀθηνῶν μέρη.DUCE
cum optimum et exploratæ fidei supra memora- τὸν δὲ Μανουήλ στέφει ταινίαις καὶ βασιλέα
vimus, uptui collocal sororem suam, dolisque αναγορεύε: Ρωμαίων. Τὸν δὲ Φραντζῆσκον Γατεnomine Lesbum insulam el tradidit, nuptiarumque λούζον, ἂν ὁ λόγος ὡς φίλον καλὸν καὶ πιστότατον
solemnitate peracta Mitylenen 24 abierunt, eamque ἐδήλωσε προλαβών, δίδωσι τὴν αὐτοῦ ἀδελφὴν ὁ
ad nostra tempora corum posteri successione per- βασιλεὺς εἰς γυναῖκα, καὶ εἰς προίκα τὴν νῆσον
petua possederunt. Quoniam vero narrationis se- Λέσβον, καὶ τοὺς γάμου; τελέσαντες ἀπῆραν ἐκεῖ.
ries a Bējazite regressa ad Orchanem illins´avum
θεν καὶ ἐν τῇ Μιτυλήνῃ κατώκησαν μέχρι τοῦ νῦν
nos retraxit, propter crimina Cantacuzeno objecta, κατὰ διαδοχὴν ἐκ τοῦ γένους αὐτῶν τὴν νῆσον ταύ
in viam rursus redeamus, et ad Bajazitis res, po- την κυριεύοντες οὐκ ἔλειψαν. Ἐπεὶ δ' ὁ λόγος ἡμᾶς
tius vero Rom. infortunia esponenda pergamus, ἀναποδίζων ἀπὸ τοῦ Παγιαζήτ εἰς τὸν πάππον απο
narrationemque earum ad finem perducamus. τοῦ τὸν ὑρχὴν ἕνεκα τῶν αἰτιαμάτων τοῦ Καντακουζηνοῦ ἀναχαιτίσας κατήντησε, φέρε πάλιν τὴν αὐτὴ ῥύμην ἀρξάμενοι πρὸς τὰ τοῦ Παγιαζήτ εὐ·
Ουδρομήσωμεν, μᾶλλον δὲ πρὸς τὰ τῶν Ῥωμαίων δυστυχήματα· καὶ ἴδωμεν τὴν διήγησιν ἄχρι που
καταντήσει σπουδάζει.
CAPUT XIII.
Dajazites trituta Joanni imperat, et sibi militatum venire alterum ex cjus filiis postulat. Cycladas insulas invadil,
Joan's Constant nopolim munit, Batazitis jussu exstructa a se propugnacula diruit, tandemque obiit Manuel qui
Baiazizi militabat inque ejus aula versabatur, audita patris morte, clam Constantinopolim advenit. Baiaz:tes id a'gre lerens graves durasque conditiones ipsi imponit, Thessalonicam occupat,Constantinopolim vexul et cibaria in eam invehiimpe it. Hungari uc maxima pars occidentalium principum in Baiazitem movent, et ad Nicopolim a Turcis cœduntur et vincuntur.
Postquam Bajazites omnes Asiæ principatus, qui 1
plures erant, evertit, et Bitlyniæ, Phrygia, Mysiæ, Cariæ monarcham se gessit, adversus Constantinopolim mentem el oculos direxit. Primum
omnium missis ad imperatorem apocrisiariis tributum poscit, ejusque filiorum unum cum militibus
centum ad bellum paratis mitti. Destitutus impe
rator regum omnium auxilio, desertusque a rebus
publicis jaziti obtemperat; semel etiam atque
iterum Manuel cum cohorte centum armatorum miΜΕΓΙΣΤΟΝ Η ΒΟΥΛΗ ΚΑΙ
Ο ΔΗΜΟΣ ΤΩΝ
ΝΕΟΚΟΡΩΝ
ΠΕΡΙΝΟΙΩΝ.
Επει δ' ὁ Παγιαζήτ τὰς πολυαρχίας πάσας
ἐξῆρεν ἐκ προσώπου τῆς ᾿Ασιάτιδος γῆς, καὶ Βιθυ
νίας, και Φρυγίας, Μυσίας λέγω καὶ Καρίας, και
μονάρχης ἐγένετο, τότε κατὰ τῆς πόλεως καὶ τὸν
νοῦν καὶ τὸν ὀφθαλμὸν ἔστησε. Καὶ κατὰ μὲν τὸ
πρῶτον πέμψας αποκρισιαρίους εἰς βασιλέα
ᾐτήσατο φόρους διδόναι, καὶ ἐν ἐξπεδίτῳ ἕνα τῶν
υἱῶν αὐτοῦ πέμπειν σὺν στρατιώταις ἑκατόν· ὁ δὲ
βασιλεὺς μὴ ἔχων βοήθειαν ἔκ τινος τῶν ῥηγάδων,
ἢ τῶν ἀριστοκρατούντων, ἢ τῶν δημοκρατούντων
Ismaelis Bullialdi notæ.
Qua staiua posita fuit procul dubio a Perinthiis: c
quando capta a Severo quæ ei fame compulsa se
permisit, Byzantium, muris, balneis, publicisque
ædificiis ejus dirutis, in vici formam redacta, omni
jurisdictione privata, Perinthiis attributa est, ut
Dion Nicenus in Severo prodidit, Και δασμοφόρον
αποφήνας τάς τε οὐσίας τῶν πολιτῶν δημεύσας,
αὐτὴν τε καὶ τὴν χώραν αὐτῆς τοῖς Περινθίοις έχαρίσατο. Vectigalem eam reddidit, ciriumque bene in
fiscum publicum redegit, ipsamque et ejus agrum
Perinthiis gratuito attribuit. In ista inscriptione
lec verba. Ο δήμος τῶν νεοκόρων, significant
universitatem, vel collegium sacerdotum, vel æditnorum. Latini hac etiam voce usi sunt, ut apud
Grutherum inscriptionum libre legimus pag.
VETTIO AGORIO PONTIFICI.
VESTE PONTIFIC.
Soli Quindecimviro, Auguţi,
TACROBOLIATO, CURIALI, NEOCORO,
MIKROFANTE, PATRI SACRORUM.
Zosimus, qui tempore erecti hujus monumenti
posterior est, lib. 1 etiam testatur suis tempo: ibus
Perinthi nomine omisso, Heracleam vocatam fuisse.
Διατρίβοντι αὐτῷ κατὰ τὴν Πέρινθον, ἢ νῦν Πράκλειον μετωνόμασται. Stephanus de urbibus idem
les.atur..
Τὸν δὲ Μανουήλ στέψει ταινίοις. Annum
quò Manuel imperator designatus est, excæcato Andronico, labemus in the.nate celesti erecto al
meridianum Constantinopoleos ipso meridie, anno
mnandi 6882, Septembris 25, id est, anno Christi
1373. Sic se habet, θέμα γεγονὸς ἐπὶ τῇ ἀναγο
ρεύσει κυρίου Μανουήλ, τοῦ υἱοῦ τοῦ βασιλέως
Ιωάννου τοῦ Παλαιολόγου, έτει 'ςωπς', μηλ
Σεπτεμβρίῳ κέ, ἐπ' αὐτῆς τῆς μεσημβρίας. lloroscopus Sagittarii gradus 17, Dom. 2, Capricorni
grad. 19, m. 40, dom. 3; Aquarii grad. 27, m. 20,
don. 4, Arietis grad. 40, dom. 5; Arietis 27, m.
20, dom. 6, Tauri grad. 19. m. 40; opposite domus sex inde haberi possunt. Loca vero planetarum
sic se habuerunt: Sol in Libre gradu 10, m. 21;
Luna Capricorni gradu 8, m. 44; Saturnus, Capricorui gral. 27, m. 50; Jupiter, Cancri grad. 26,
m. 22. Mars, Arietis grad. 12, in. 28; Venus, Libre grad. 12, m. 10; Mercurins, Libræ grad. 18,
m. 37: Nodus ascendens seu caput Draconis, Virginis grad. 28; Κλήρος βασιλέως, seu Surs regia
in Capricorni grad. 9; Τύχη, seu Pars Fortune,
Piscum gral. 15, 13. Quivis ex istis, them.te
delineato, planetas et alia puneta cœli per domus
distribuere poterit. Hocce porro thema caleste
nacti sumus in bibliotheca serenissimi Magni Etruriæ Ducis Ferdinandi II, principis sapientissian et
erga litteratos humanissimi.
Επεὶ δὲ ὁ Παγιαζήτ. Supra cap. & legenda
sunt quæ scripsit Ducas.
Καὶ κατὰ μὲν τὸ πρῶτον. Supra adnotavimus Byzantinos imperatores tributa obtulisse.
Laonicus porro, Phranzes et Leunclavius nullanı
inentionem faciunt munitæ a Joanne imperatore
Constantinopo.eus: aut tributa ei a Bajazite imperata fuisse.
PG 157:809Ὁ δὲ βασιλεὺς ὁρῶν τοῦ τυράννου τὸ ἀπερικάλυπτον καὶ αὔθαδες, ἤρξατο κτίζειν εἰς ἓν μέρος τῆς Πόλεως, τὸ λεγόμενον Χρυσείαν Πύλην, κατασκευάσας πύργους δύο ἐν τῷ θατέρῳ τῶν μερῶν τῆς πύλης, λευκῷ μαρμάρῳ συνηρμοσμένῳ οἰκοδομήσας αὐτοὺς οὐ διὰ λιθοξόων οὐδὲ διὰ οἰκείων ἀναλωμάτων, ἀλλὰ δι’ ἑτέρων ἀναθημάτων καλλίστων, κατεάξας τὸν ναὸν τὸν ἐπ’ ὀνόματι πάντων τῶν ἁγίων κτισθέντα παρὰ κυροῦ Λέοντος, τοῦ σοφοῦ καὶ μεγάλου βασιλέως, καὶ τὸν ναὸν τῶν ἁγίων τεσσαράκοντα, καλῶς οἰκοδομηθέντα καὶ αὐτὸν παρὰ τοῦ βασιλέως Μαυρικίου, καὶ τὰ παραλειπόμενα τοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου Μωκίου, ὃν ἀνήγειρεν ὁ μέγας βασιλεὺς Κωνσταντῖνος. Ἐχώρισεν οὖν μέρος τῆς πόλεως ἀπὸ τῆς Χρυσείας Πύλης ἕως τοῦ αἰγιαλοῦ τοῦ πρὸ μεσημβρίαν, κατασκευάσας καὶ ὁρμητήριον, ἔχων αὐτὸ πρὸς καταφυγὴν ἐν καιρῷ. Ἀπαρτισθέντος οὖν τοῦ πολιχνίου, ὁ Παγιαζὴτ ἠβουλήθη ἐκστρατεῦσαι κατὰ Τούρκων κειμένων ἐν τοῖς μέρεσι τοῖς κατὰ Πέργην τῆς Παμφυλίας· καὶ δὴ καλέσας τὸν βασιλέα, πέμπει κατὰ τὸ σύνηθες τὸν υἱὸν καὶ βασιλέα Μανουὴλ σὺν τοῖς ἑκατὸν στρατιώταις.Ꮪ
εἰς τοῦτο κατένευσε· καὶ μίαν, καὶ δευτέραν ὁ βα- litum Romæorum a.patre missus, ut Bajaziti ope
σιλεὺς Μανουήλ σὺν ἑκατὸν στρατιώταις ὁπλίταῖς Ῥωμαίοις ἐπέμφθη παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ἰωάν
νου τοῦ βασιλέως εἰς ὑπουργίαν συστρατεύων τῷ Παγιαζήτ, ὅτι πρὸς Παμφυλίαν κατὰ Τούρκων ἐχώ
ρει. Τὴν δὲ σιτοπομπίαν ἐκέλυσε, τὴν κατ' ἔτος
λαμβανομένην ἐξ ᾿Ασίας εἰς τὰς νήσους Λέσβου
λέγω, Χίον, Λήμνον, Ρόδον καὶ τὰς ἑξῆς. Καὶ δὴ
στόλον ἑτοιμάσας πέμπει ἐν Χίῳ μακρὰς νῆας εξήκοντα, καὶ πυρὶ τὴν πόλιν ἐμπιπρᾷ, καὶ τὰς πέριξ
χώμα; ἀφανίζει, καὶ τὰς κυκλάδας νήσους καὶ τὴν
Εὔβοιαν, καὶ τὰ τῶν ᾿Αθηνῶν μέρη. Ο δὲ βασιλεὺς
ὁρῶν τοῦ τυράννου τὸ ἀποκάλυπτον καὶ αὔθαδες,
ἤρξατο κτίζειν εἰς ἐν μέρος τῆς πόλεως τὸ λεγόμε
ναν Χρυσείαν πύλην, κατασκευάσας πύργους δύο ἐν
τῷ θατέρῳ τῶν μερῶν τῆς πύλης λευκῷ μαρμάρῳ "
συνηρμοσμένῳ, οἰκοδομήσας αὐτοὺς οὐ διὰ λιθοξόων,
οὐδὲ διὰ οἰκείων ἀναλωμάτων, ἀλλὰ δι' ἑτέρων ἀναθημάτων καλλίστων, κατεάξας τὸν ναὸν ἐπ'
ὀνόματι πάντων τῶν ἁγίων κτισθέντα παρὰ κυρίου
Λέοντος τοῦ Σοφοῦ, καὶ μεγάλου βασιλέως, καὶ τοῦ
ναοῦ τῶν ἁγίων τεσσαράκοντα καλῶς οικοδομηθέντα, καὶ αὐτὸν παρὰ τοῦ βασιλέως Μαυρικίου -
καὶ τὰ παραλειπόμενα τοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου Μωκίου,
ὃν ἀνήγειρεν ὁ μέγας βασιλεύς Κωνσταντίνος. Εχώρησεν οὖν μέρος τῆς πόλεως ἀπὸ τῆς Χρυσείας πύ
λης ἕως τοῦ αἰγιαλοῦ τοῦ πρὸς μεσημβρίαν
κατασκευάσας, καὶ ὁρμητήριον ἔχων αὐτὴ πρὸς και
ταφυγὴν ἐν καιρῷ. Απαρτισθέντος οὖν τοῦ πολι
χνίου, ὁ Παγιαζήτ ἠβουλήθη ἐκστρατεῦσαι κατά expeditionem meditabatur: quam imperatori signiΤούρκων κειμένων ἐν τοῖς μέρεσι τοῖς κατὰ Πέργην
της Παμφυλίας. Καὶ δὴ καλέσας τὴν βασιλέα πέμπει τὸ σύνηθες τὸν υἱὸν, καὶ βασιλέα Μανουὴλ συν
τοῖς ἑκατὸν στρατιώταις. Καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον
μηνύει τῷ βασιλεῖ Ιωάννῃ ἐν τῇ Προύσῃ ἔντος τοῦ
Μανουήλ, ἢ τὸ τῆς Χρυσείας πολίχνιον, ὁ ἀνήγειρεν
ἐκ νέου, χαλάσαι, καὶ ἐρείπιον ἀφεῖναι, ἢ τὰς τοῦ
Μανουήλ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ κόρας ἐξορύξας ταχέως εἰς
αὐτὸν πέμπει τετυφλωμένον. Ο οὖν βασιλεὺς Ἰωάν
νης ὁρῶν τὴν τοσαύτην δυναστείαν, καὶ μὴ
ἔχων ὅ τι δράσει (ἦν γὰρ κατάκοιτος, καὶ ἀλγῶν
ram suam præberet, subque cjus signis militaret
in expeditione ab eo adversus Turcos Pamphyliam
tenentes suscepta. Frugum insuper convectionem
annuam ex Asia in insulas Lesbum, Chium, Lemnum, Rhodum et alias prohibuit Bajazites. Classe
deinde instructa sexaginta longas naves in Chium
mittit, urbem incendio defet, pagos vicinos diruit,
Cycladas insulus afigit, Eubcam et Altieæ regionis partem. Tunc imperator cognita tyranni
ambitione manifesta atque audacia, aggressus est
munire quamdam urbis partem, quæ Aurea porta
dicitur, duabus ad utrumque portæ latus marmore
albo bene expolito exstructis turribus, non propriis
tamen impensis ex latomiis convecto, sed e magnificentissimis, quæ diruit ipse, donariis consecratis
olim ab aliis imperatoribus. Namque templum nomini Omnium Sanctorum dedicatum, quod Leo
imperator, Philosophus et Maguns exstruxerat,
evertit; aliud quoque Sanctorum 25 Quadraginta,
quod imperator Mauricius ærlilicari jusserat; residuaque ad opus absolvendum congessit rudera
Basilicæ sancti Mocii, quam Constantinus Magnus
ædificandam locaverat. Hoc munimento exstructo
partem civitatis ab Aurea porta ad littus maris
meridiei objacens, cinxerat, sibique effugii locuov
quo se reciperet, paraverat. Jam absolutum era›
illud propugnaculum cum Bajazites adversus Turcos, qui agrum Pergæum in Pamphylia tenebant,
ficat: qui, quod jam facere assueverat, Manuelem
filium atque imperatorem com centum militibus
mittit. Ex qua expeditione cum rediisset Bajazites,
et Manuel Prusæ commoraretur, Joauni imperator
significat, ut propugnaculum Aureæ portæ dirueret,
soloque rudera æquaret, alias excrcatum Manuclem effossis pupillis ei se remissurum statim minatur. Formidans itaque Joannes tyranni istius vires,
animi pendens, consilii viriumque inops (in lecto
etenim decumbebat podagra confectus, et uti verum
dicam, deliciis ninioque cibo et polu semimortuus),
ismaelis Bullialdı notæ.
Ὁ βασιλεύς Μανουήλ σὺν ἑκατόν. Non curavit. Joannes quoque Curopalates hujus templi,
solum Manuel, si Phranzæ credimus, sed et illius
pater Joannes Bajaziti militarunt, ut narrat lib. 1,
cap. 16, et Laonicus lib. n.
᾿Αλλὰ δι' ἑτέρων αναθημάτων. Georgius Ce
drenus in Mauricio meminit templi illius quadragiwta martyrilus dicati: quodque a Tiberio inchoatum a Mauricio imperii sui anno octavo absolutum. Ejus verba talia sunt: Tỷ dè abrý) črei Mavρίκιος τὸν ναὸν τῶν Ἁγίων τεσσαράκοντα, ὁ ἀπήρξατο
Τιβέριος, ἀνεπλήρωσε. Zonaras iisdem fere verbis
tomo tertio. De templo sancti Mocii mentionem
facit idem Cedrenus in Basilio, qui collapsum refecit. Εποιήσατο καὶ τὸ μέγα τέμενος Μωκίου τοῦ
μάρτυρος, καὶ τὸ ἄδυτον τούτου καταβληθὲν ἄχρι
γῆς, ὡς καὶ τὴν ἱερὰν κατεάξαι τράπεζαν, ἐπιμε
λείας ἠξίωσε καὶ τοῦ πτώματος ἤγειρε. Martyris
Mosii templum deinceps absolvit: adytuque in terram
usque prolapsa, quorum ruina sacra mensa fracta
uc disrupta fuerat, refici et de integro instaurar
PATROL. GR. CLVIL.
quique illud refecit, Basilit meminit. De Omnium
Sanctorum templo, de quo Ducas hoc loco verba
facit, nihil præterea legi.
᾿Απὸ τῆς χρυσείας πύλης. Arcem istam
Joannes ædificaverat in memum urbis angulo, qui
ostio Propontidis et Bosphori Thracii adjacet; in
quo Mehemetes 1 post captam CP. castrum alifi
cari jussit, quod a septem turribus Jedi-cula Turcice appellatur: hodie desertum pene visiiur, et a
paucis hominibus habitatum. Aurea illa porta nunc
eliam, ut et Leunclavii temporibus, clausa est.
De hac arce infra, cap. 45, Ducas mentionem
facit.
'Ο οὖν βασιλεὺς Ιωάννης. De hoc Joanne
imperatore, ejusque libidimībus et lascivia Laonicus lib. 1, ubi scribit ipsum Manueli filio suo spone,
sain Trapezuntini imperatoris F. abstulisse, et
quamvis podagra confectum, uxorem dušisse.
Καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον μηνύει τῷ βασιλεῖ Ἰωάννῃ, ἐν τῇ Προύσῃ ὄντος τοῦ Μανουήλ, ἢ τὸ τῆς Χρυσείας πολίχνιον, ὃ ἀνήγειρεν ἐκ νέου, χαλάσαι καὶ ἐρείπιον ἀφεῖναι ἢ τὰς τοῦ Μανουὴλ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ κόρας ἐξορύξας ταχέως εἰς αὐτὸν πέμψει τετυφλωμένον. Ὁ οὖν βασιλεὺς Ἰωάννης ὁρῶν τὴν τοσαύτην δυναστείαν καὶ μὴ ἔχων, ὅ τι δράσῃ, ἦν γὰρ κατάκοιτος καὶ ἀλγῶν τοὺς πόδας, ἡμιθανὴς ὡς εἰπεῖν ὑπὸ πολλῆς ἀδηφαγίας καὶ πολυποσίας καὶ τῶν ἡδυπαθειῶν, μὴ ἔχων ἕτερον ἀντὶ τοῦ Μανουὴλ στέψαι καὶ καταλιπεῖν βασιλέα, βάλλει τὸ φρούριον κάτω καὶ μηνύει τῷ τυράννῳ δι’ ἐναργῶν ἀποδείξεων, ὅτι τὸ κελευσθὲν πέρας εἴληφεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀκούσας τὸ πικρὸν καὶ ἀπαίσιον μήνυμα, ἔτι ὄντος ἐν ὀδύναις σωμάτων, ἀπέδωκε τὸ χρεών. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ μαθὼν τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ διὰ νυκτὸς φυγὰς ᾤχετο καὶ δὴ καταλαβὼν τὴν Πόλιν καὶ τὸ πένθος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὡς ἔθος πληρώσας, ἐκάθητο μεριμνῶν περὶ τοῦ τυράννου, τί ἄρα βούλεται κατ’ αὐτοῦ καὶ κατὰ τῆς Πόλεως.Ꮪ
εἰς τοῦτο κατένευσε· καὶ μίαν, καὶ δευτέραν ὁ βα- litum Romæorum a.patre missus, ut Bajaziti ope
σιλεὺς Μανουήλ σὺν ἑκατὸν στρατιώταις ὁπλίταῖς Ῥωμαίοις ἐπέμφθη παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Ἰωάν
νου τοῦ βασιλέως εἰς ὑπουργίαν συστρατεύων τῷ Παγιαζήτ, ὅτι πρὸς Παμφυλίαν κατὰ Τούρκων ἐχώ
ρει. Τὴν δὲ σιτοπομπίαν ἐκέλυσε, τὴν κατ' ἔτος
λαμβανομένην ἐξ ᾿Ασίας εἰς τὰς νήσους Λέσβου
λέγω, Χίον, Λήμνον, Ρόδον καὶ τὰς ἑξῆς. Καὶ δὴ
στόλον ἑτοιμάσας πέμπει ἐν Χίῳ μακρὰς νῆας εξήκοντα, καὶ πυρὶ τὴν πόλιν ἐμπιπρᾷ, καὶ τὰς πέριξ
χώμα; ἀφανίζει, καὶ τὰς κυκλάδας νήσους καὶ τὴν
Εὔβοιαν, καὶ τὰ τῶν ᾿Αθηνῶν μέρη. Ο δὲ βασιλεὺς
ὁρῶν τοῦ τυράννου τὸ ἀποκάλυπτον καὶ αὔθαδες,
ἤρξατο κτίζειν εἰς ἐν μέρος τῆς πόλεως τὸ λεγόμε
ναν Χρυσείαν πύλην, κατασκευάσας πύργους δύο ἐν
τῷ θατέρῳ τῶν μερῶν τῆς πύλης λευκῷ μαρμάρῳ "
συνηρμοσμένῳ, οἰκοδομήσας αὐτοὺς οὐ διὰ λιθοξόων,
οὐδὲ διὰ οἰκείων ἀναλωμάτων, ἀλλὰ δι' ἑτέρων ἀναθημάτων καλλίστων, κατεάξας τὸν ναὸν ἐπ'
ὀνόματι πάντων τῶν ἁγίων κτισθέντα παρὰ κυρίου
Λέοντος τοῦ Σοφοῦ, καὶ μεγάλου βασιλέως, καὶ τοῦ
ναοῦ τῶν ἁγίων τεσσαράκοντα καλῶς οικοδομηθέντα, καὶ αὐτὸν παρὰ τοῦ βασιλέως Μαυρικίου -
καὶ τὰ παραλειπόμενα τοῦ ναοῦ τοῦ ἁγίου Μωκίου,
ὃν ἀνήγειρεν ὁ μέγας βασιλεύς Κωνσταντίνος. Εχώρησεν οὖν μέρος τῆς πόλεως ἀπὸ τῆς Χρυσείας πύ
λης ἕως τοῦ αἰγιαλοῦ τοῦ πρὸς μεσημβρίαν
κατασκευάσας, καὶ ὁρμητήριον ἔχων αὐτὴ πρὸς και
ταφυγὴν ἐν καιρῷ. Απαρτισθέντος οὖν τοῦ πολι
χνίου, ὁ Παγιαζήτ ἠβουλήθη ἐκστρατεῦσαι κατά expeditionem meditabatur: quam imperatori signiΤούρκων κειμένων ἐν τοῖς μέρεσι τοῖς κατὰ Πέργην
της Παμφυλίας. Καὶ δὴ καλέσας τὴν βασιλέα πέμπει τὸ σύνηθες τὸν υἱὸν, καὶ βασιλέα Μανουὴλ συν
τοῖς ἑκατὸν στρατιώταις. Καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον
μηνύει τῷ βασιλεῖ Ιωάννῃ ἐν τῇ Προύσῃ ἔντος τοῦ
Μανουήλ, ἢ τὸ τῆς Χρυσείας πολίχνιον, ὁ ἀνήγειρεν
ἐκ νέου, χαλάσαι, καὶ ἐρείπιον ἀφεῖναι, ἢ τὰς τοῦ
Μανουήλ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ κόρας ἐξορύξας ταχέως εἰς
αὐτὸν πέμπει τετυφλωμένον. Ο οὖν βασιλεὺς Ἰωάν
νης ὁρῶν τὴν τοσαύτην δυναστείαν, καὶ μὴ
ἔχων ὅ τι δράσει (ἦν γὰρ κατάκοιτος, καὶ ἀλγῶν
ram suam præberet, subque cjus signis militaret
in expeditione ab eo adversus Turcos Pamphyliam
tenentes suscepta. Frugum insuper convectionem
annuam ex Asia in insulas Lesbum, Chium, Lemnum, Rhodum et alias prohibuit Bajazites. Classe
deinde instructa sexaginta longas naves in Chium
mittit, urbem incendio defet, pagos vicinos diruit,
Cycladas insulus afigit, Eubcam et Altieæ regionis partem. Tunc imperator cognita tyranni
ambitione manifesta atque audacia, aggressus est
munire quamdam urbis partem, quæ Aurea porta
dicitur, duabus ad utrumque portæ latus marmore
albo bene expolito exstructis turribus, non propriis
tamen impensis ex latomiis convecto, sed e magnificentissimis, quæ diruit ipse, donariis consecratis
olim ab aliis imperatoribus. Namque templum nomini Omnium Sanctorum dedicatum, quod Leo
imperator, Philosophus et Maguns exstruxerat,
evertit; aliud quoque Sanctorum 25 Quadraginta,
quod imperator Mauricius ærlilicari jusserat; residuaque ad opus absolvendum congessit rudera
Basilicæ sancti Mocii, quam Constantinus Magnus
ædificandam locaverat. Hoc munimento exstructo
partem civitatis ab Aurea porta ad littus maris
meridiei objacens, cinxerat, sibique effugii locuov
quo se reciperet, paraverat. Jam absolutum era›
illud propugnaculum cum Bajazites adversus Turcos, qui agrum Pergæum in Pamphylia tenebant,
ficat: qui, quod jam facere assueverat, Manuelem
filium atque imperatorem com centum militibus
mittit. Ex qua expeditione cum rediisset Bajazites,
et Manuel Prusæ commoraretur, Joauni imperator
significat, ut propugnaculum Aureæ portæ dirueret,
soloque rudera æquaret, alias excrcatum Manuclem effossis pupillis ei se remissurum statim minatur. Formidans itaque Joannes tyranni istius vires,
animi pendens, consilii viriumque inops (in lecto
etenim decumbebat podagra confectus, et uti verum
dicam, deliciis ninioque cibo et polu semimortuus),
ismaelis Bullialdı notæ.
Ὁ βασιλεύς Μανουήλ σὺν ἑκατόν. Non curavit. Joannes quoque Curopalates hujus templi,
solum Manuel, si Phranzæ credimus, sed et illius
pater Joannes Bajaziti militarunt, ut narrat lib. 1,
cap. 16, et Laonicus lib. n.
᾿Αλλὰ δι' ἑτέρων αναθημάτων. Georgius Ce
drenus in Mauricio meminit templi illius quadragiwta martyrilus dicati: quodque a Tiberio inchoatum a Mauricio imperii sui anno octavo absolutum. Ejus verba talia sunt: Tỷ dè abrý) črei Mavρίκιος τὸν ναὸν τῶν Ἁγίων τεσσαράκοντα, ὁ ἀπήρξατο
Τιβέριος, ἀνεπλήρωσε. Zonaras iisdem fere verbis
tomo tertio. De templo sancti Mocii mentionem
facit idem Cedrenus in Basilio, qui collapsum refecit. Εποιήσατο καὶ τὸ μέγα τέμενος Μωκίου τοῦ
μάρτυρος, καὶ τὸ ἄδυτον τούτου καταβληθὲν ἄχρι
γῆς, ὡς καὶ τὴν ἱερὰν κατεάξαι τράπεζαν, ἐπιμε
λείας ἠξίωσε καὶ τοῦ πτώματος ἤγειρε. Martyris
Mosii templum deinceps absolvit: adytuque in terram
usque prolapsa, quorum ruina sacra mensa fracta
uc disrupta fuerat, refici et de integro instaurar
PATROL. GR. CLVIL.
quique illud refecit, Basilit meminit. De Omnium
Sanctorum templo, de quo Ducas hoc loco verba
facit, nihil præterea legi.
᾿Απὸ τῆς χρυσείας πύλης. Arcem istam
Joannes ædificaverat in memum urbis angulo, qui
ostio Propontidis et Bosphori Thracii adjacet; in
quo Mehemetes 1 post captam CP. castrum alifi
cari jussit, quod a septem turribus Jedi-cula Turcice appellatur: hodie desertum pene visiiur, et a
paucis hominibus habitatum. Aurea illa porta nunc
eliam, ut et Leunclavii temporibus, clausa est.
De hac arce infra, cap. 45, Ducas mentionem
facit.
'Ο οὖν βασιλεὺς Ιωάννης. De hoc Joanne
imperatore, ejusque libidimībus et lascivia Laonicus lib. 1, ubi scribit ipsum Manueli filio suo spone,
sain Trapezuntini imperatoris F. abstulisse, et
quamvis podagra confectum, uxorem dušisse.
PG 157:811Ὁ δὲ τύραννος μαθὼν τὸν θάνατον τοῦ βασιλέως καὶ τὴν φυγὴν τοῦ Μανουήλ, ἠνιᾶτο καὶ δυσχέραινε καὶ κατὰ τῶν οἰκείων ἐμαίνετο, πῶς διέδρα καὶ οὐδεὶς αὐτὸν ἔγνω. Ἠβούλετο γὰρ θανατῶσαι αὐτόν, εἰ ἐν χερσὶν ἔτυχεν ὤν. Τότε στέλλει πρὸς τὸν βασιλέα Μανουὴλ ἀποκρισιαρίους ζητῶν, ὅτι βούλεται τοῦ εἶναι καὶ διαμένειν ἐντὸς τῆς Πόλεως ἕνα τῶν αὐτοῦ κριτῶν καὶ νομιμαρίων, ὃν αὐτοὶ καλοῦσι καδῆν, οὐκ εἶναι δίκαιον λέγων τοὺς Μουσουλμάνους ἐν ἐμπορίαις ἀσχολουμένους καὶ ἐν τῇ Κωσταντίνου ἀπερχομένους διά τινων ὑποθέσεων καὶ ἀμφιβολιῶν παρίστασθαι τοὺς Μουσουλμάνους ἐν κριτηρίῳ καβουρίδων, ἀλλὰ τὸν Μουσουλμάνον δεῖ Μουσουλμάνος κρῖναι, καὶ ἕτερα παραπλήσια γέμοντα φόρτους ἀδικίας καὶ συκοφαντίας. Τέλος· Εἰ οὐ βούλει ποιῆσαι καὶ δοῦναι μοι, ὅσα σοι προστάττω, κλεῖσον τὰς θύρας τῆς Πόλεως καὶ βασίλευε ἐν μέσῳ αὐτῆς· τὰ δὲ ἐκτὸς αὐτῆς ἐμὰ πάντα εἰσίν. Τότε ὁ τύραννος περάσας ἀπὸ Βιθυνίας εἰς Θρᾴκην πάντα τὰ τῆς Πόλεως ἄστη κατέσκαψε καὶ τοὺς οἰκοῦντας μετοίκισεν ἀπὸ Πανίδου ἄχρις αὐτῆς Πόλεως. Εἷλε καὶ Θεσσαλονίκην καὶ τὰ μετὰ τὴν Θεσσαλονίκην χωρία.DUC.B
nullum etiam prater Manuelem superstitem alium τοὺς πόδας, ημιθανής, ὡς εἰπεῖν, ὑπὸ πολλῆς ἀδ
habens, quem hæredem imperii sibique successorem relinqueret, propugnaculum solo æquat, certisque indiciis notum facit tyranno, peracta esse
quæ jusserat. Imperator certe cum tam acerba
nefariaque mandata ipsi nuntiata sunt, corporis
doloribus adhuc conflictatus, fato cessit. Manuel
audita patris morte noetu in fugam se conjicit,
inque urbem pervenit, et postquam parentem mortuum de more luxisset, sollicitus atque anxius admodum propter tyrannum erat, dubius an se et
urbem ille bello petat. At tyrannus, cognita imperateris morte Manuelisque fuga, a'gre et moleste
id ferens, in domesticos ira ac furore percitus
excanduit, quod eorum nullo animadvertente aufuisset; illum quippe occidere destinaverat, si in
polestate sua habuisset. Statim ergo ad imperato
rem Mannelem apocrisiarios mittit, qui ei denuntiarent sibi visum esse, ut in urbe Constantinopoli
suorum judicum et jurisperitorum unus, quem
Cadin ipsi appellant, resideret ac jus diceret: non
æquam esse asserens Musulmanos mercaturam
exercentes et Constantinopolimn frequentantes,
natis litibus et centroversiis ju jus vocari, el pro
Tribunali Cavuridum vadimonio adesse; sed oportere Musulmanum a Musulmano judicari, aliaque
similia supra modum iniqua et injusta per calumtiam proponit. llæq_tandem ferociter ac superbe
addit: Nisi velis quæcunque tibi impero exsequi,
quaque postulo concedere, 26 portis urbis clausis G
in ea regna, quæ extra muros sunt, omnia possideo.
Eodem tempore tyrannus ex Bithynia in Thraciam
trajicit, omnisque oppida et vicos intra præfe
cturæ urbanæ limites a Panido ad urbis mœuia
evertit, incelasque alio transportat. Thessalonieam
δηφαγίας, καὶ πολυποσίας, καὶ τῶν ἠδυπαθειῶν), μὴ
ἔχων ἕτερον ἀντὶ τοῦ Μανουὴλ στέψαι καὶ καταλιπεῖν βασιλέα, βάλλει τὸ φρούριον κάτω, και μηνύει τῷ τυράννῳ δι' ἐναργῶν ἀποδείξεων ὅτι τὸ κει
λευσθὲν πέρας εἴληφεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀκούσας τὸ
πικρὸν καὶ ἀπαίτιον μήνυμα, ἔτι ὄντος [ἂν] ἐν δού
ναις σωμάτων, ἀπέδωκε τὸ χρεών 'Ο δὲ βασι
λεὺ; Μανουὴλ μαθὼν τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ,
διὰ νυκτὸς φυγὰς ᾤχετο, καὶ δὴ καταλαβὼν τὴν
πόλιν, καὶ τὸ πένθος τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὡς ἔθος πλη
ρώσας, ἐκάθητο μεριμνών περὶ τοῦ τυράννου, καὶ
ἄρα βούλεται κατὰ αὐτοῦ, καὶ κατ' τῆς πόλεως Ὁ
δὲ τύραννος μαθὼν τὸν θάνατον τοῦ βασιλέως, καὶ
τὴν φυγὴν τοῦ Μανουήλ, ηνιᾶτο καὶ ἐδυσχέραινε·
καὶ κατὰ τῶν οἰκείων εμαίνετο πῶς διέδρα, καὶ
οὐδεὶς αὐτὸν ἔγνω. Ηβούλετο γὰρ θανατῶσαι αὐτ
τὸν, εἰ ἐν χερσὶν ἔτυχεν ὤν. Τότε στέλλει πρὸς τὸν
βασιλέα Μανουὴλ ἀποκρισιαρίους ζητῶν ὅτι βούλε
ται τοῦ εἶναι καὶ διαμένειν ἐντὸς τῆς πόλεως ἕνα
τῶν αὐτοῦ κριτῶν καὶ νομιμαρίων, ὃν αὐτοὶ
καλοῦσι Καδίν· οὐκ εἶναι δίκαιον λέγων τοὺς Μουσουλμάνους ἐν ἐμπορίαις ἀσχολουμένους, καὶ ἐν τῇ
Κωνσταντίνου ἀπερχομένους, διά τινων υποθέσεων,
καὶ ἀμφιβολιών παρίστασθαι τοὺς Μουσουλμάνους
ἐν κριτηρίῳ Καβουρίδων, ἀλλὰ τὸν Μου.ουλμάνων
δεί Μουσουλμάνον χρῖναι, καὶ ἕτερα παραπλήσια.
γέμοντα φόρτους ἀδικίας καὶ συκοφαντίας· τέλος τ
Εἰ οὐ βούλει ποιῆσαι, καὶ δοῦναι ὅσα σοι πρεσ
τάττω, κλεῖσον τὰς θύρας τῆς πόλεως, καὶ
βασίλευε ἐν μέσῳ αὐτῆς. Τὰ δὲ ἐκτὸς αὐτῆς
ἐμὰ πάντα εἰσίν. Τότε ὁ τύραννος περάσας
ἀπὸ Βιθυνίας εἰς Θράκην, πάντα τὰ τῆς πόλεως
ἄστη κατέσκαψε, καὶ τοὺς οἰκοῦντας μετώκισεν ἀπὸ
Πανίδου ἄχρι αὐτῆς πόλεως. Είλε καὶ Θεσσα
Ismaelis Bullialdi nota
Obiit imp. Joannes anno mun:li 6899, indict.
x, Christi 1391.
Ενα τῶν αὐτοῦ κριτῶν. Omnes Musulmani
hoc semper ambierunt, ut in Christianorum, quas
incoluerunt, urbibus Cadizios seu Cazileros, a quibus
judicarentur, suos haberent. Messitas se habuisse
Constantinopoli' jactant Musulmani, Constantino
Copronymo ejusque successore Leone regnantibus:
quod tradit Leuncl. lib. i Hist. Musulm. Iuter monumenta mss. Nicolai Fabri Pierescii viri clarissimi, et in antiquitate investiganda accuratissimi, repertum est exemplar pactorum olim fæderum inter
Imperatorem Fredericum Sicilie regem, et Abu-israc F. Abu-ebrain, nepotis Abi-Hafri, auuo legire
628, Ziuma:liachis, id est, secundo mediante seu die
15. Fuit anuus Christi 4231, Aprilis 21, die Dominica: co namque auno littera Dominicalis fuit E. Cœpit vero annus Hegiræ 628, anno 1230, Noveinbris
y, feria 7. In illorum faderum diplomate talia verba leguntur ex versione Marci Opelii Citeronis: Et
al elium detur illis dimidium tributi insulæ Casira signatum et ordinarium tempore messis sulite. Neque
Kubeant Christiani in prædicta insula Cosita jurisdictionem super ullum Mahumetanum, præter præf.clum
Mahumetunum missum a prædicto rege Sicilia nomine
sun, ad regendos tantummodo populos unitatis, et sit
occupatus un negotiis populi Unitatis, quem Deus hoMorificet. Ex quibus pater omnino Musulmanos seu
Mahumetanos semper in eo laborasse, ut a Christianis judicibus lites eorum minime dirimerentur, sed
a suis Cadiziis. In verbis allegatis notandum est Cosiram vel Cossyram insulam jacere inter Siciliam
et Africam, hodieque Pantalaream appellari. Per populos unitatis Mahumetani intelligendi sunt, non
propterea quod Deum haud in personarum Triaitate, sed in unitate tam essentiæ quain personæ adorent; verum dicuntur populi unitatis, id est concordiæ, quoniam inter se concordiam et consensum
unanimes, sunt appellati, ut passim adnotat Leunca
diutissime servaruni, et propterea Islami, id est
vius. Fridericus, qui cum Abu-Issac foedus iuivit,
nomine secundus est, Friderici Ænobarbi nepos. De
isto judice Musulmano Constantinopoli instituto Laonicus lib. n adnotat, Andronicum luminibus privatum hanc conditionem Bajaziti, cujus opibus ac viribus imperium recuperare sperabat, proposuisse,
præter vectigal annuum imperii causa solvendum.
καὶ ἁρμοστὴν ἔχειν ἐν τῇ πόλει, Judicem se in urbe
habiturum: quem scilicet e Musulmanis Bajazites
dedisset. Verum Laohici perturbatæ narrationi ac
confusæ parum fidei adhibendum esse mihi videtur.
Τότε ο τύραννος. Leunclavius, ul. vi, in
Gilderune Bajazite agrum Thessalonicensein tune
solummodo occupatum fuisse a Turcis memorat,
urbem neutiquam, prout a quibusdam trad.tum est.
᾿Απὸ Πανίδου. Pamidus urbs ad Propontidem
sita, olim Pactya dicta et Paros. Plinio lib, av cap
11. Pactie vocatur.
PG 157:813Εἰς Πελοπόννησον δὲ πέμπει Ἀβρανέζην ἀρχηγὸν καὶ λεηλατεῖ πᾶσαν Λακεδαιμονίαν καὶ Ἀχαίαν. Ἐν δὲ ταῖς πόλεσι ταῖς πρὸς Εὔξεινον Πόντον κειμέναις πέμπει Τουραχάνην καὶ ἐρημίᾳ ἐρήμωσεν αὐτάς· καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν τὰ πάντα ἠφανίσθη καὶ γεγόνασιν ἄοικα. Ἡ δὲ Πόλις οὐκ εἶχεν οὔτε τὸν θερίζοντα οὔτε τὸν ἁλοῶντα, ἀλλὰ τῷ μεγέθει τοῦ λιμοῦ ἐστενοχωρεῖτο καὶ ἀπεβάλλετο τὴν ψυχήν. Οὐ γὰρ ἐπολέμει ταύτην ὁ τύραννος, οὐδὲ ῥιψεπάλξεις οὐδὲ τειχεπάλξεις οὐδ’ ἀκροβολισμοὺς οὐδ’ ἄλλο τι τῶν μηχανικῶν ἀντεπήγαγεν, ἀλλὰ μόνον ἀνθρώπους ὑπὲρ μυρίους καθημένους κύκλῳ μακρόθεν καὶ προσέχοντας τὰς διεξόδους τοῦ μὴ ἐξέρχεσθαι ἢ εἰσέρχεσθαί τι ἐν αὐτῇ. Ἐγένετο οὖν λιμὸς ἰσχυρὸς ἔνδον τῆς Πόλεως ἀπό τε σίτου, οἴνου, ἐλαίου καὶ ἑτέρων εἰδῶν. Πρὸς δὲ χρείαν ἄρτου καὶ πάσης ἄλλης κατασκευῆς, ἣν ὑπουργοῦσι μαγείρων παῖδες, ἐνδείας οὔσης ξύλων, κατέῤῥιπτον τοὺς ἐξαισίους οἴκους καὶ τὰς δοκοὺς κατέκαιον. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ἀπορήσας καὶ μηδεμίαν βοήθειαν οὖσαν ἐξάπαντος, γράφει πρὸς πάππαν, πρὸς τὸν ῥῆγα Φραγγίας, πρὸς τὸν κράλην Οὐγγρίας, μηνύων τὸν ἀποκλεισμὸν καὶ τὴν στενοχωρίαν τῆς Πόλεως·$13
λονίκη» καὶ τὰ μετὰ τὴν Θεσσαλονίκην χωρία. 4 inde cepit, oppidulaque ulterius sita. Abranezem
Εἰς Πελοπόννησον δὲ πέμπει ᾿Αβρανέζην αρχηγὴν καὶ ἐλεηλάτει πᾶσαν Λακεδαιμονίαν καὶ
Αχαΐαν. Ἐν δὲ ταῖς πόλεσι ταῖς πρὸς Εύξεινον πόνε
τον κειμέναις πέμπει Τουραχάνην καὶ ἐρημία
ἐρήμωσεν αὐτάς· καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν τὰ πάντα ηφα
νίσθη, καὶ γεγόνασιν ἄοικα, ἡ δὲ πόλις οὐκ εἶχεν
οὔτε τὸν θερίζοντα, οὔτε τὴν ἁλοῶντα, ἀλλὰ τῷ μετ
γέθει τοῦ λιμοῦ ἐστενοχωρεῖτο, καὶ ἀπεβάλλετο την
ψυχήν. Οὐ γὰρ ἐπολέμει ταύτην ὁ τύραννος, οὐδὲ
διψεπάλξεις, οὐδὲ τοιχεπάλξεις, οὐδ᾽ ἀκροβολισμούς
οὐδ᾽ ἄλλο τι τῶν μηχανικῶν ἀντεπήγαγεν, ἀλλὰ μέσ
νον ἀνθρώπους ὑπὲρ μυρίους καθημένους κύκλῳ
μακρόθεν, καὶ προσέχοντας τάς διεξόδους, τοῦ μὴ
ἐξέρχεσθαι, ἢ εἰσέρχεσθαί τι ἐν αὐτῇ. Εγένετο οὖν
λιμὸς ἰσχυρὸς ἔνδον τῆς πόλεως ἀπό τε σίτου, οίνου, "
ἐλαίου, καὶ ἑτέρων εἰδῶν· πρὸς δὲ χρείαν ἄρτον,
καὶ πάσης ἄλλης κατασκευής, ἣν ὑπουργοῦσι με
γείρων παῖδες, ἐνδείας οὔσης ξύλων, κατέρριπτον
τοὺς ἐξαισίους οίκους, καὶ τὰς δοκούς κατέκαιον.
Ο δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ἀπορήσας, καὶ μηδεμίαν
βοήθειαν οὖσαν ἐξ ἅπαντος γράφει προς πάππαν,
πρὸς τὸν ῥῆγα Φραγγίας, πρὸς τὸν Κράλην Οὐγγρίας, μηνύων τὸν ἀποκλεισμὸν καὶ τὴν στενοχω
ρίαν τῆς πόλεως· καὶ εἰ μὴ τάχος φθάσει ἀρωγή
τις καὶ βοήθεια, παραδίδοται εἰς χεῖρας ἐχθρῶν τῆς
τῶν Χριστιανῶν πίστεως. Καμφθέντες οὖν ἐπὶ του
τοις τοῖς λόγοις οἱ τῶν ἐσπερίων ἀρχηγοί, καὶ
πρὸς ἀντιπαράταξιν τῶν ἐχθρῶν τοῦ σταυροῦ και
θοπλίσαντε; ἑαυτοὺς, ήλθοσαν εἰς Οὐγγρίαν, έαρος armantur, ineunteque vere in Hungariam accedunt
etiam in Peloponesum mittit, qui universam Spartanam regionem Achaiamque diripuit; et adversus
urbes ad Pontum Euxinum sitas Turachanem, qui·
eas devastavit. Utque plane quod res est dicam.
omnia eversa ac desolata sunt, intraque urbem
non messor erat, non qui triticum trituraret, sed
ira, fame ac desperatione laborabatur. Tyrannus
equidem bello non tentabat urbem, pinnas marorum dejiciendo, eosve machinis ullis quatiendo,
nec præterea velitationibus aut levibus oppugna-'
tionibus lacessebat: sed aderant militum supra
decem millia, quas longe a muris in ambitu habebat obsidentes aditus; observantesque, ne qu'd in
urbem importaretur, aut ea exportaretur. Fames
propterea in urbe ingravescebat, defcientibus tri
tico, vino, oleo caterisque alimentorum speciebus:
utque panem coquerent cæteraque obsonia, quæ
coqui conficiunt, quod lignum ipsos defceret, domos altas diruerunt, trabibusque carum ad ignem
usi sunt. In ejusmodi angustiis constitutus imperator, nullumque præsens auxilium cernens, að
papam, regem Franciæ, eLHungariæ cralem scribis,
monetque Constantinopolim obsidione cingi, et in
ea conclusum se esse ad rerum omnium penuriam redaçlum, et nisi prompte auxilium opemque
ipsi tulerint, in hostium fidei Christianæ manns
urbem concessuram. His permoti occiduarum regionum principes ad resistendum crucis hostibus
Flandriæ comes, Anglorumque manus magna,
Franciæ quoque proceres, et Italorum non pauci;
perque sidus caniculæ ad Danubii ripam castrameTati sunt; quibus Hungariæ Crales Sigismundus so
adjunxerat: Romanorum imperator is oral, et ita
appellabatur, et cun Nicopoli in alteram oppositamque Danubii ripam trajecissent, ad prælium
contra Bajazitem strenue capessendum sese comparavere. Ante multum tempus certior factus erat
Bajaziles, gentes Occidentales exercitum conscribere, quapropter Orientis atque Occidentis copias
in unum coegit: quibus adjunxit eas quæ urbemn
obsidebant, et in occursum Occidentalium educit;
ἀρξαμένου, ὅ τε της Φιλάνδρας (Φλάνδρας], καὶ ἐκ
τῶν Ἰγγλήνων πλεῖστοι, καὶ τῆς Φραγγίας οἱ μεγι
στάνες, καὶ ἐκ τῶν Ἰταλῶν οὐκ ὀλίγοι· καὶ δὴ πρὸς
τὰς ἐπιτολὰς τοῦ Κυνὸς ἔπηξαν τὰς σκηνὰς παρὰ
τὰς ὄχθας τοῦ Δανούβεως, ἔχοντες μετ' αὐτῶν τὸν
Κράλην Ουγγρίας Σιγισμούνδον, δ; καὶ βασιλεύς
τῶν Ῥωμαίων ὑπῆρχε τε καὶ ἐλέγετο· καὶ δὴ
· περάσαντες τὴν περαίαν ἐν Νικοπόλει, καὶ καλῶς
ετοιμασθέντες κατὰ τοῦ Παγιαζήτ επλίζοντο. Ο δὲ
Παγιαζήτ πρὸ ἱκανὰς ἡμέρας μαθὼν τὴν ἄθροισιν
τῶν γενῶν τῶν ἀπὸ ἑσπερίων, καὶ συναθροίσας καὶ
αὐτὸς ἅπαντα τὸν στρατὸν αὐτοῦ, ἀνατολῆς τε καὶ
δύσεως, καὶ αὐτοὺς τοὺς φυλάσσοντας τὴν πόλιν,
κατὰ πρόσωπον ήλαυνε· καὶ περάσας τὴν Φιλίππου, prætergressusque Philippopolim, montesque altis
· καὶ τὰ ὄρη τὰ ὑπερμεγέθη, καὶ τοῖς λιβάσι καταν
simnos ad paludes, quæ Sophia vicine sunt, 27
Ismaelis Bullialdi nota.
Anno Hegiræ 793, Zinmasiulachir 19, Christi
1391, Maii 25, Thessalonica capta est a Bajazite.
Αβρανέζην ἀρχηγόν. His temporibus res
gessisse Eurenosem in Thessalia ad Serras Leunclarius tradit, sed Pliranzes, lib. 1. cap. 20, item
cap. 29, Brenezem in Peloponnesum missum esse
scribit, et ita cum nostro Duca sentit. Hic Eurenoses ab uno e tribus ducibus, cum quibus Othmanes fœdus ac societatem inivit, et qui inter Turcos
nobiles habentur, genus ducebat; alii erant Marcozogli, a quodam Marco religionis Christianr desertore, et Michalogli ab alio Michaele appellato, pariterque apostals, genus ducentes.
Τουραχάνην. Turachanides a quodam Turachane nobili etiam inter Turcos habito. Infra de
nobilitate ac antiquitate generis illustribus, cap. 25,
pag. 95. Leunclav. in Pandectis cap. 27.
Η δὲ πόλις οὐκ εἶχεν. Per totum fere deeennium urbs Constantinopolis a Bajazite circumsessa fuit admodumque vexata, ut narrat Phranzes,
lib. 1. cap. 19, sub finem. Verum cepisse circumdari milite Turco, postquam pugnatu i ad Nicopolim fuit, memorat. Ducas vero noster ante pralium
id commissum cœptam obsideri scribit: et cum eo
convenit Leunclavius, lib. vi Hist. Musulm., qui Bajazitem terra marique Constantinopolim obsedisse
narrat ante pugnam adl Niropolim initam.
· Καμβέντες οὖν ἐπὶ τούτοις τοῖς λόγοις.
Adleundi Laonicus, lib. ur; Purauzes lib. 1, cap. 19;
Leunclavius. lib. vi Hist. Musulm.; Bonlinius Hist
Hungarica decadia tti, lib. 11; Froissardus, vol. 1V,
cap. 79 et seqil., aliique.
καὶ εἰ μὴ τάχος φθάσει ἀρωγή τις καὶ βοήθεια, παραδίδοται εἰς χεῖρας ἐχθρῶν τῆς τῶν χριστιανῶν πίστεως. Καμφθέντες οὖν ἐπὶ τούτοις τοῖς λόγοις οἱ τῶν ἑσπερίων ἀρχηγοὶ καὶ πρὸς τὴν ἀντιπαράταξιν τῶν ἐχθρῶν τοῦ σταυροῦ καθοπλίσαντες ἑαυτούς, ἤλθοσαν εἰς Οὐγγρίαν ἔαρος ἀρξαμένου ὅ τε ῥὴξ Φιλάνδρας καὶ ἐκ τῶν Ἰγγλήνων πλεῖστοι καὶ τῆς Φραγγίας οἱ μεγιστᾶνες καὶ ἐκ τῶν Ἰταλῶν οὐκ ὀλίγοι. Καὶ δὴ πρὸς τὰς ἐπιτολὰς τοῦ Κυνὸς ἔπηξαν τὰς σκηνὰς παρὰ τὰς ὄχθας τοῦ Δανούβεως, ἔχοντες μετ’ αὐτῶν τὸν κράλην Οὐγγρίας Σιγισμοῦνδον, ὃς καὶ βασιλεὺς τῶν Ῥωμάνων ὑπῆρχέ τε καὶ ἐλέγετο. Καὶ δὴ περάσαντες τὴν περαίαν ἐν Νικοπόλει καὶ καλῶς ἑτοιμασθέντες κατὰ τοῦ Παγιαζὴτ ὡπλίζοντο. Ὁ δὲ Παγιαζὴτ πρὸ ἱκανὰς ἡμέρας μαθὼν τὴν ἄθροισιν τῶν γενῶν τῶν ἀπὸ ἑσπερίων καὶ συναθροίσας καὶ αὐτὸς ἅπαντα τὸν στρατὸν αὐτοῦ ἀνατολῆς τε καὶ δύσεως καὶ αὐτοὺς τοὺς φυλάσσοντας τὴν Πόλιν, κατὰ πρόσωπον ἤλαυνε. Καὶ περάσας τὴν Φιλίππου καὶ τὰ ὄρη τὰ ὑπερμεγέθη καὶ ἐν τοῖς λιβάσι καταντήσας τοῖς πρὸς Σοφίαν, ἐκεῖ αὐτοὺς ἀπεκδέχετο.$13
λονίκη» καὶ τὰ μετὰ τὴν Θεσσαλονίκην χωρία. 4 inde cepit, oppidulaque ulterius sita. Abranezem
Εἰς Πελοπόννησον δὲ πέμπει ᾿Αβρανέζην αρχηγὴν καὶ ἐλεηλάτει πᾶσαν Λακεδαιμονίαν καὶ
Αχαΐαν. Ἐν δὲ ταῖς πόλεσι ταῖς πρὸς Εύξεινον πόνε
τον κειμέναις πέμπει Τουραχάνην καὶ ἐρημία
ἐρήμωσεν αὐτάς· καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν τὰ πάντα ηφα
νίσθη, καὶ γεγόνασιν ἄοικα, ἡ δὲ πόλις οὐκ εἶχεν
οὔτε τὸν θερίζοντα, οὔτε τὴν ἁλοῶντα, ἀλλὰ τῷ μετ
γέθει τοῦ λιμοῦ ἐστενοχωρεῖτο, καὶ ἀπεβάλλετο την
ψυχήν. Οὐ γὰρ ἐπολέμει ταύτην ὁ τύραννος, οὐδὲ
διψεπάλξεις, οὐδὲ τοιχεπάλξεις, οὐδ᾽ ἀκροβολισμούς
οὐδ᾽ ἄλλο τι τῶν μηχανικῶν ἀντεπήγαγεν, ἀλλὰ μέσ
νον ἀνθρώπους ὑπὲρ μυρίους καθημένους κύκλῳ
μακρόθεν, καὶ προσέχοντας τάς διεξόδους, τοῦ μὴ
ἐξέρχεσθαι, ἢ εἰσέρχεσθαί τι ἐν αὐτῇ. Εγένετο οὖν
λιμὸς ἰσχυρὸς ἔνδον τῆς πόλεως ἀπό τε σίτου, οίνου, "
ἐλαίου, καὶ ἑτέρων εἰδῶν· πρὸς δὲ χρείαν ἄρτον,
καὶ πάσης ἄλλης κατασκευής, ἣν ὑπουργοῦσι με
γείρων παῖδες, ἐνδείας οὔσης ξύλων, κατέρριπτον
τοὺς ἐξαισίους οίκους, καὶ τὰς δοκούς κατέκαιον.
Ο δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ἀπορήσας, καὶ μηδεμίαν
βοήθειαν οὖσαν ἐξ ἅπαντος γράφει προς πάππαν,
πρὸς τὸν ῥῆγα Φραγγίας, πρὸς τὸν Κράλην Οὐγγρίας, μηνύων τὸν ἀποκλεισμὸν καὶ τὴν στενοχω
ρίαν τῆς πόλεως· καὶ εἰ μὴ τάχος φθάσει ἀρωγή
τις καὶ βοήθεια, παραδίδοται εἰς χεῖρας ἐχθρῶν τῆς
τῶν Χριστιανῶν πίστεως. Καμφθέντες οὖν ἐπὶ του
τοις τοῖς λόγοις οἱ τῶν ἐσπερίων ἀρχηγοί, καὶ
πρὸς ἀντιπαράταξιν τῶν ἐχθρῶν τοῦ σταυροῦ και
θοπλίσαντε; ἑαυτοὺς, ήλθοσαν εἰς Οὐγγρίαν, έαρος armantur, ineunteque vere in Hungariam accedunt
etiam in Peloponesum mittit, qui universam Spartanam regionem Achaiamque diripuit; et adversus
urbes ad Pontum Euxinum sitas Turachanem, qui·
eas devastavit. Utque plane quod res est dicam.
omnia eversa ac desolata sunt, intraque urbem
non messor erat, non qui triticum trituraret, sed
ira, fame ac desperatione laborabatur. Tyrannus
equidem bello non tentabat urbem, pinnas marorum dejiciendo, eosve machinis ullis quatiendo,
nec præterea velitationibus aut levibus oppugna-'
tionibus lacessebat: sed aderant militum supra
decem millia, quas longe a muris in ambitu habebat obsidentes aditus; observantesque, ne qu'd in
urbem importaretur, aut ea exportaretur. Fames
propterea in urbe ingravescebat, defcientibus tri
tico, vino, oleo caterisque alimentorum speciebus:
utque panem coquerent cæteraque obsonia, quæ
coqui conficiunt, quod lignum ipsos defceret, domos altas diruerunt, trabibusque carum ad ignem
usi sunt. In ejusmodi angustiis constitutus imperator, nullumque præsens auxilium cernens, að
papam, regem Franciæ, eLHungariæ cralem scribis,
monetque Constantinopolim obsidione cingi, et in
ea conclusum se esse ad rerum omnium penuriam redaçlum, et nisi prompte auxilium opemque
ipsi tulerint, in hostium fidei Christianæ manns
urbem concessuram. His permoti occiduarum regionum principes ad resistendum crucis hostibus
Flandriæ comes, Anglorumque manus magna,
Franciæ quoque proceres, et Italorum non pauci;
perque sidus caniculæ ad Danubii ripam castrameTati sunt; quibus Hungariæ Crales Sigismundus so
adjunxerat: Romanorum imperator is oral, et ita
appellabatur, et cun Nicopoli in alteram oppositamque Danubii ripam trajecissent, ad prælium
contra Bajazitem strenue capessendum sese comparavere. Ante multum tempus certior factus erat
Bajaziles, gentes Occidentales exercitum conscribere, quapropter Orientis atque Occidentis copias
in unum coegit: quibus adjunxit eas quæ urbemn
obsidebant, et in occursum Occidentalium educit;
ἀρξαμένου, ὅ τε της Φιλάνδρας (Φλάνδρας], καὶ ἐκ
τῶν Ἰγγλήνων πλεῖστοι, καὶ τῆς Φραγγίας οἱ μεγι
στάνες, καὶ ἐκ τῶν Ἰταλῶν οὐκ ὀλίγοι· καὶ δὴ πρὸς
τὰς ἐπιτολὰς τοῦ Κυνὸς ἔπηξαν τὰς σκηνὰς παρὰ
τὰς ὄχθας τοῦ Δανούβεως, ἔχοντες μετ' αὐτῶν τὸν
Κράλην Ουγγρίας Σιγισμούνδον, δ; καὶ βασιλεύς
τῶν Ῥωμαίων ὑπῆρχε τε καὶ ἐλέγετο· καὶ δὴ
· περάσαντες τὴν περαίαν ἐν Νικοπόλει, καὶ καλῶς
ετοιμασθέντες κατὰ τοῦ Παγιαζήτ επλίζοντο. Ο δὲ
Παγιαζήτ πρὸ ἱκανὰς ἡμέρας μαθὼν τὴν ἄθροισιν
τῶν γενῶν τῶν ἀπὸ ἑσπερίων, καὶ συναθροίσας καὶ
αὐτὸς ἅπαντα τὸν στρατὸν αὐτοῦ, ἀνατολῆς τε καὶ
δύσεως, καὶ αὐτοὺς τοὺς φυλάσσοντας τὴν πόλιν,
κατὰ πρόσωπον ήλαυνε· καὶ περάσας τὴν Φιλίππου, prætergressusque Philippopolim, montesque altis
· καὶ τὰ ὄρη τὰ ὑπερμεγέθη, καὶ τοῖς λιβάσι καταν
simnos ad paludes, quæ Sophia vicine sunt, 27
Ismaelis Bullialdi nota.
Anno Hegiræ 793, Zinmasiulachir 19, Christi
1391, Maii 25, Thessalonica capta est a Bajazite.
Αβρανέζην ἀρχηγόν. His temporibus res
gessisse Eurenosem in Thessalia ad Serras Leunclarius tradit, sed Pliranzes, lib. 1. cap. 20, item
cap. 29, Brenezem in Peloponnesum missum esse
scribit, et ita cum nostro Duca sentit. Hic Eurenoses ab uno e tribus ducibus, cum quibus Othmanes fœdus ac societatem inivit, et qui inter Turcos
nobiles habentur, genus ducebat; alii erant Marcozogli, a quodam Marco religionis Christianr desertore, et Michalogli ab alio Michaele appellato, pariterque apostals, genus ducentes.
Τουραχάνην. Turachanides a quodam Turachane nobili etiam inter Turcos habito. Infra de
nobilitate ac antiquitate generis illustribus, cap. 25,
pag. 95. Leunclav. in Pandectis cap. 27.
Η δὲ πόλις οὐκ εἶχεν. Per totum fere deeennium urbs Constantinopolis a Bajazite circumsessa fuit admodumque vexata, ut narrat Phranzes,
lib. 1. cap. 19, sub finem. Verum cepisse circumdari milite Turco, postquam pugnatu i ad Nicopolim fuit, memorat. Ducas vero noster ante pralium
id commissum cœptam obsideri scribit: et cum eo
convenit Leunclavius, lib. vi Hist. Musulm., qui Bajazitem terra marique Constantinopolim obsedisse
narrat ante pugnam adl Niropolim initam.
· Καμβέντες οὖν ἐπὶ τούτοις τοῖς λόγοις.
Adleundi Laonicus, lib. ur; Purauzes lib. 1, cap. 19;
Leunclavius. lib. vi Hist. Musulm.; Bonlinius Hist
Hungarica decadia tti, lib. 11; Froissardus, vol. 1V,
cap. 79 et seqil., aliique.
PG 157:815Τῇ ἐπιούσῃ τοίνυν ἐμφανεῖς γενόμενοι οἱ χριστιανοὶ καὶ κατὰ σειρὰν παραστάντες, συνασπισμὸν ποιησάμενοι πρῶτον τὸ μέσον διέῤῥηξαν τῆς τῶν πολεμίων φάλαγγος, λίαν εὐρώστως ἀγωνιζόμενοι καὶ κατακόπτοντες τοὺς ἀνθισταμένους, ἕως διήλασαν καὶ ἐς αὐτὴν τὴν τῶν πολεμίων οὐραγίαν. Καὶ συστρέψαντες αὖθις πάντ’ ἔδρων τὰ κράτιστα, ὡς ἀπράκτους ἤδη φαίνεσθαι τοὺς τῶν Τούρκων σφενδονήτας τε καὶ τοξότας. Ὡς δὲ οἱ τῆς Φλάνδρας εἶδον τὸν πόλεμον δεξιῶς πρὸς τοὺς Τούρκους ἀντικαθιστάμενον καί, τὰ πρὸς φυγὴν ὁρμώμενοι, καὶ αὐτοὶ χύδην ὄπισθεν ἔτρεχον καὶ τὰς παρεμβολὰς τῶν Τούρκων διαβάντες καὶ αἱματόφυρτα τὰ τέλματα τοῦ πεδίου ἐργασάμενοι εἰς τὰς αὐτῶν παρεμβολὰς ὑπέστρεφον. Οἱ δὲ Τοῦρκοι σὺν τῷ ἀρχηγῷ Παγιαζήτ, οἵτινες Πόρτα καλεῖται οἷον θύρα τοῦ παλατίου τῆς αὐλῆς, ὄντες ἀργυρώνητοι πάντες καὶ ἐκ διαφόρων γενῶν τῶν ἀπαριθμουμένων ἐν χριστιανοῖς, ὑπὲρ μυρίους ὄντας καὶ ἐν λόχμῃ τινὶ κεκρυμμένους διὰ τὸ ἀνύποπτον, συμφρονήσαντες αὐτοβοεί τε κατὰ τῶν Φράγκων καὶ τῶν Οὔγγρων ὁρμήσαντες καὶ κατὰ κύκλον περιελθόντες καὶ συμμίξαντες, τοὺς μὲν ἔργον ἀπέφαινον ξίφους, τοὺς δὲ φυγάδας ἐποίουν.Τῇ ἐπιούσῃ τοίνυν ἐμφανείς γενόμενοι οἱ Χριστια
νοί, καὶ κατὰ σειρὰν παραστάντες, συνασπισμέν
ποιησάμενοι, πρῶτον τὸ μέσον διέρρηξαν τῆς τῶν
πολεμίων φάλαγγος, λίαν εὐρώστως ἀγωνιζόμενοι,
καὶ κατακόπτοντες τοὺς ἀνθισταμένους, ἕως διήλασαν καὶ ἐς αὐτὴν τῶν πολεμίων οὐραγίαν. Καὶ συν
στρέψαντες αὖθις πάντ' ἔδρων τὰ κράτιστα, ὡς
ἀπράκτους ήδη φαίνεσθαι τοὺς τῶν Τούρκων σφενδονήτας τε καὶ τοξότας. Ὡς δ' οἱ τῆς Φλάνδρας εξ
δον τὸν πόλεμον δεξιῶς πρὸς τοὺς Τούρκους ἀντικαθιστάμενον, καὶ τὰ πρὸς φυγὴν ὁρμώμενοι, καὶ αὐτοὶ
χύδην ἔπισθεν ἔτρεχον, καὶ τὰς παρεμβολὰς τῶν
Τούρκων διαβάντες, καὶ αἱματόφυρτα τὰ τέλματα
τοῦ πεδίου ἐργασάμενοι, εἰς τὰς αὐτῶν παρεμβολάς
secessit, illieque exspectans substitit. Postridie τήτας τοῖς πρὸ Σοφίαν, ἐκεῖ αὐτοὺς ἀπεξεδέχετο.
Christiani acie instructa in conspectum Turcici
exercitus procedunt, et testudine facta primo impetu mediam hostium phalangem perrumpunt, et
strenue admodum pugnant; et donec ad postremam aciem hostium penetrassent, omnes, qui restiterunt, concidunt. Iterumque globo conferto rem
ita strenue gesserunt, ut Turcorum funditorum et
sagittariorum operam inutilem redderent. Ubi demum Flandricæ cohortes pugnam adversus Turcos
feliciter cedere animadverterunt, et horum pleTosque fugæ se committere, effuso cursu turbatis-'
que ordinibus tergo instant, et in medios Turcicæ
aciei ordines penetrant, occisorumque cruore cœnosas lacunas camporum complent; inque ordines
eosdem remeaudo impetu ruunt. Tum demum ὑπέστρεφον. Οἱ δὲ Τοῦρκοι σὺν τῷ ἀρχηγῷ Παγιαprincipis Bajazitis satellites, qui Poria vocantur,
veluti ad aulæ palatinæ januam stantes, pecunia
empti omnes, exque variis Christianis gentibus
supra decem millia coacti, in insidiis delitescentes,
uno impetu ac clamo;e in Francos ac Hungaros
impressionem faciunt, cosque undique circumdatos consertis manibus partim ferro cadunt, pa: tim
in fugam vertunt. Flandri vero a prælio se recipientes ubi fugatos flungaros fusosque vident,
Turcosque lætitiæ vocibus ac clamoribus aerein
complere, et a tergo instare, fugam capessunt:
part'mque ab hostibus cum clamore et tubarum
clangore insequentibus proligantur, partim equis
deturbantur. Repugnantes neci dederunt Turci,
cæterosque ad Danubii ripam persecuti sunt, quorum plurimi in fluvium præcipites ruerunt, et
aquis absorpti sunt. Multos itaque principes viros
ac magnates vivos cœperunt, ducem Burgundiæ,
qui et Flandriæe comes erat, aliosque Francos et
ζήτ, οἵτινες Πόρτα καλεῖται, οἷον θύρα τοῦ παλα
τίου τῆς αὐλῆς ὄντες, ἀργυρώνητοι πάντες, καὶ
ἐκ διαφόρων γενῶν τῶν ἀπαριθμουμένων ἐν Χρι
στιανοῖς, ὑπὲρ μυρίους ὄντες καὶ ἐν λόχμῃ τινί
κεκρυμμένοι διὰ τὸ ἀνύποπτον, συμφρονήσαντε; αὐτ
τοβοεί τε κατὰ τῶν Φράγκων καὶ τῶν Ούγγρων ἐρμήσαντες, καὶ κατὰ κύκλον περιελθόντες, καὶ συμ
μίξαντες, τοὺς μὲν ἔργον ἀπέφαινον ξίφους, τοὺς δὲ
φυγάδας ἐποίουν. Στραφέντες δὲ οἱ τῶν Φρανδάλων,
καὶ ἰδόντες τὴν τροπὴν τῶν Ούγγρων, καὶ τοὺς
Τούρκους ἀλαλάζοντας, καὶ εἰς ἀέρα φωνὰς πέμπον
τας καὶ κατόπιν τρέχοντας, ἐξαίφνης ἄλλοι σὺν βαζ
ταραχώδει, καὶ σαλπίγγων ἠχῇ ἐπεισπεσόντες τοῖς
Φράγκοις, τοὺς μὲν ἐδίωξαν, ἄλλους δὲ ἔβαλον κάτω
τῶν ἵππων, καὶ τοὺς ἑτέρους τοὺς ἀνθισταμένους
κατέσφαξαν· καταδιώξαντες τους λοιποὺς ἄχρι Δε
νούδεως, ὧν πλεῖστοι ἐν τῷ ποταμῷ ἔῤῥιψαν ἑαυτοὺς
καὶ ἀπεπνίγησαν. Ἐζώγρησαν οὖν ζώντας μεγι
στάνας τὸν δοῦκα τῶν Φρανδάλων [Φλάνδρων]
Ismaelis Bullialdi notæ.
Τὸν δοῦκα των Φλάνδρων. Hic est Jeannes dux Nivernensis, Philippi Audacis Burgundie Ducis filius, Joannis Galliarum regis nepos.
Omnes porro ævi illius æquales historici acceptæ a
Sigismundo tam insignis cladis culpam in nostros
conferunt, qui, Turcorum modum ac artem pugnandi nescientés, temerario impetu in perniciem suam
cæterorumque ruerunt. Annus autem hujus prælii
varie a diversis proditus est. Turcorum annales,
quos sequitur Leunclavius, illain Christianorum
stragem editam a Musulmanis tradunt anno Hegira
794, qui coepit anno Christi 1391, Novemb. 29. fer.
4. Quapropter pugna illa commissa est anno Christi
1592. Turcorum chronologiam secutus est Calvisius
in prima editione: sed perperam scribit anno 1391,
Novemb. 27 cœpisse annum llegiræ 794, fortasse
error est typographicus: in posteriori vero editiome ad annum 1596 transtulit. Quare vero Turci anno
Hegire 794, hocce prælium commissum esse scripserint, causam, ut mihi videtur, valde probabilem
adducam. Ex Hist. Hungarica Bontinii decad. 3,
lib. 11, constat Sigismundum Hungariæ regem, post
cæsum profligatumque Walachorum Turcorumque
exercitum, Nicopoli minorem obsedissa et expugnasse anno Christi 1392, hanc cladem a suis passam, ut ex annalibus suis expungant Turci; anno
1392, quo eorum exercitus cæsus est, prælium Niz
copolitanum assignant, insigne Christianorum strage
ac carde: duas ergo pugnas confundunt, et sibi
prosperam in ɔunun 1392 transferunt, ut improsperæ memoriam obliterent. His adversatur Froissardus locd citato, qui accidisse ait anno 1396, die
lunæ seu feria 2, ante festum S. Michaelis, qui fait
Septembris 25. Quoniam anno illo fuerunt litteræ
Dominicales B, A, Boutinius decad. tit. lib. " contigisse ait Kalend. Octob, anno 1396. Brassoviæ seu
Corone in Transsylvania in Ecclesiæ parietibus ita
scriptum legitur: Anno 1396, Sigismundus infelici
ter pugnat ad Nicopolin contra Bajazitem Septemb.
28; ita in volumine scriptorumque Hist. Hungarica.
His Maurus Orbinus in Slavorumi Historia consentit. Buntingus et Ubo Emmius in Chronologia anno
1595 contigisse scribunt. At Puranzes, quem haclenus Latine solum habemus, illam cladem ad annun mundi 6900, id est, Christi 1392, refert, et
Turcicis congruit Annalibus. Ubi notandum etiam,
Phranzem post pugnam illam Nicopolitanam, Christianis tam lugubrem, Manuelis in Italiam discessum,
ut et Duçam collocare; ex Hist. Veneta constat, anno
1595, Manuelemn Constantinopoli solvisse, et Vene
tias accessisse: quod si hujus profectio cladem ad
Nicopolim secula est, annus prælii Nicopolitani autecessit annum 1395. Quomodo conciliari possint
jsta, non video.: sed nostris auctoribus fidendum
potius existime, qui accuratius, et hoc loco meliori, quain Turci, Gide tempora observarunt.
Στραφέντες δὲ οἱ τῶν Φρανδάλων καὶ ἰδόντες τὴν τροπὴν τῶν Οὔγγρων καὶ τοὺς Τούρκους ἀλαλάζοντας καὶ εἰς ἀέρα φωνὰς πέμποντας καὶ κατόπιν τρέχοντας, ἐξαίφνης ἄλλοι σὺν βοῇ ταραχώδει καὶ σαλπίγγων ἠχῇ ἐπεισπεσόντες τοῖς Φράγγοις, τοὺς μὲν ἐδίωξαν, ἄλλους δὲ ἔβαλον κάτω τῶν ἵππων καὶ τοὺς ἑτέρους τοὺς ἀνθισταμένους κατέσφαξαν, καταδιώξαντες τοὺς λοιποὺς ἄχρι Δανούβεως, ὧν οἱ πλεῖστοι ἐν τῷ ποταμῷ ἔῤῥιψαν ἑαυτοὺς καὶ ἀπεπνίγησαν. Ἐζώγρησαν οὖν ζῶντας μεγιστᾶνας, τὸν δοῦκα τῶν Φρανδάλων καὶ Μπεργονίας καὶ ἑτέρους Φραντζέζιδας καὶ ὑψηλοτάτους μπαρούνιδας, οὓς πέμψας ἐν τῇ Προύσῃ ἀπέκλεισεν καὶ διὰ πολλῶν χρημάτων ἀπεμπόλησεν, δόντες ἐγγυητὴν τὸν αὐθέντην Μιτυλήνης καὶ υἱὸν τοῦ προῤῥηθέντος Φραντζήσκου τοῦ Γατελούζου. Φυσιωθεὶς οὖν ἐν τῷ τοιούτῳ εὐτυχήματι καὶ λίαν ἐπαρθεὶς πέμπει πρὸς τὸν βασιλέα Μανουὴλ ἀποκρισιαρίους, ζητῶν τὴν Πόλιν· αὐτὸς δὲ οὐδ’ ἀπόκρισιν ἔδωκεν. Οἱ δὲ πλεῖστοι τῆς Πόλεως βιαζόμενοι ὑπὸ τοῦ λιμοῦ, συνεθλίβοντο μὲν καὶ δώσειν προαιροῦντο τὴν πόλιν.Τῇ ἐπιούσῃ τοίνυν ἐμφανείς γενόμενοι οἱ Χριστια
νοί, καὶ κατὰ σειρὰν παραστάντες, συνασπισμέν
ποιησάμενοι, πρῶτον τὸ μέσον διέρρηξαν τῆς τῶν
πολεμίων φάλαγγος, λίαν εὐρώστως ἀγωνιζόμενοι,
καὶ κατακόπτοντες τοὺς ἀνθισταμένους, ἕως διήλασαν καὶ ἐς αὐτὴν τῶν πολεμίων οὐραγίαν. Καὶ συν
στρέψαντες αὖθις πάντ' ἔδρων τὰ κράτιστα, ὡς
ἀπράκτους ήδη φαίνεσθαι τοὺς τῶν Τούρκων σφενδονήτας τε καὶ τοξότας. Ὡς δ' οἱ τῆς Φλάνδρας εξ
δον τὸν πόλεμον δεξιῶς πρὸς τοὺς Τούρκους ἀντικαθιστάμενον, καὶ τὰ πρὸς φυγὴν ὁρμώμενοι, καὶ αὐτοὶ
χύδην ἔπισθεν ἔτρεχον, καὶ τὰς παρεμβολὰς τῶν
Τούρκων διαβάντες, καὶ αἱματόφυρτα τὰ τέλματα
τοῦ πεδίου ἐργασάμενοι, εἰς τὰς αὐτῶν παρεμβολάς
secessit, illieque exspectans substitit. Postridie τήτας τοῖς πρὸ Σοφίαν, ἐκεῖ αὐτοὺς ἀπεξεδέχετο.
Christiani acie instructa in conspectum Turcici
exercitus procedunt, et testudine facta primo impetu mediam hostium phalangem perrumpunt, et
strenue admodum pugnant; et donec ad postremam aciem hostium penetrassent, omnes, qui restiterunt, concidunt. Iterumque globo conferto rem
ita strenue gesserunt, ut Turcorum funditorum et
sagittariorum operam inutilem redderent. Ubi demum Flandricæ cohortes pugnam adversus Turcos
feliciter cedere animadverterunt, et horum pleTosque fugæ se committere, effuso cursu turbatis-'
que ordinibus tergo instant, et in medios Turcicæ
aciei ordines penetrant, occisorumque cruore cœnosas lacunas camporum complent; inque ordines
eosdem remeaudo impetu ruunt. Tum demum ὑπέστρεφον. Οἱ δὲ Τοῦρκοι σὺν τῷ ἀρχηγῷ Παγιαprincipis Bajazitis satellites, qui Poria vocantur,
veluti ad aulæ palatinæ januam stantes, pecunia
empti omnes, exque variis Christianis gentibus
supra decem millia coacti, in insidiis delitescentes,
uno impetu ac clamo;e in Francos ac Hungaros
impressionem faciunt, cosque undique circumdatos consertis manibus partim ferro cadunt, pa: tim
in fugam vertunt. Flandri vero a prælio se recipientes ubi fugatos flungaros fusosque vident,
Turcosque lætitiæ vocibus ac clamoribus aerein
complere, et a tergo instare, fugam capessunt:
part'mque ab hostibus cum clamore et tubarum
clangore insequentibus proligantur, partim equis
deturbantur. Repugnantes neci dederunt Turci,
cæterosque ad Danubii ripam persecuti sunt, quorum plurimi in fluvium præcipites ruerunt, et
aquis absorpti sunt. Multos itaque principes viros
ac magnates vivos cœperunt, ducem Burgundiæ,
qui et Flandriæe comes erat, aliosque Francos et
ζήτ, οἵτινες Πόρτα καλεῖται, οἷον θύρα τοῦ παλα
τίου τῆς αὐλῆς ὄντες, ἀργυρώνητοι πάντες, καὶ
ἐκ διαφόρων γενῶν τῶν ἀπαριθμουμένων ἐν Χρι
στιανοῖς, ὑπὲρ μυρίους ὄντες καὶ ἐν λόχμῃ τινί
κεκρυμμένοι διὰ τὸ ἀνύποπτον, συμφρονήσαντε; αὐτ
τοβοεί τε κατὰ τῶν Φράγκων καὶ τῶν Ούγγρων ἐρμήσαντες, καὶ κατὰ κύκλον περιελθόντες, καὶ συμ
μίξαντες, τοὺς μὲν ἔργον ἀπέφαινον ξίφους, τοὺς δὲ
φυγάδας ἐποίουν. Στραφέντες δὲ οἱ τῶν Φρανδάλων,
καὶ ἰδόντες τὴν τροπὴν τῶν Ούγγρων, καὶ τοὺς
Τούρκους ἀλαλάζοντας, καὶ εἰς ἀέρα φωνὰς πέμπον
τας καὶ κατόπιν τρέχοντας, ἐξαίφνης ἄλλοι σὺν βαζ
ταραχώδει, καὶ σαλπίγγων ἠχῇ ἐπεισπεσόντες τοῖς
Φράγκοις, τοὺς μὲν ἐδίωξαν, ἄλλους δὲ ἔβαλον κάτω
τῶν ἵππων, καὶ τοὺς ἑτέρους τοὺς ἀνθισταμένους
κατέσφαξαν· καταδιώξαντες τους λοιποὺς ἄχρι Δε
νούδεως, ὧν πλεῖστοι ἐν τῷ ποταμῷ ἔῤῥιψαν ἑαυτοὺς
καὶ ἀπεπνίγησαν. Ἐζώγρησαν οὖν ζώντας μεγι
στάνας τὸν δοῦκα τῶν Φρανδάλων [Φλάνδρων]
Ismaelis Bullialdi notæ.
Τὸν δοῦκα των Φλάνδρων. Hic est Jeannes dux Nivernensis, Philippi Audacis Burgundie Ducis filius, Joannis Galliarum regis nepos.
Omnes porro ævi illius æquales historici acceptæ a
Sigismundo tam insignis cladis culpam in nostros
conferunt, qui, Turcorum modum ac artem pugnandi nescientés, temerario impetu in perniciem suam
cæterorumque ruerunt. Annus autem hujus prælii
varie a diversis proditus est. Turcorum annales,
quos sequitur Leunclavius, illain Christianorum
stragem editam a Musulmanis tradunt anno Hegira
794, qui coepit anno Christi 1391, Novemb. 29. fer.
4. Quapropter pugna illa commissa est anno Christi
1592. Turcorum chronologiam secutus est Calvisius
in prima editione: sed perperam scribit anno 1391,
Novemb. 27 cœpisse annum llegiræ 794, fortasse
error est typographicus: in posteriori vero editiome ad annum 1596 transtulit. Quare vero Turci anno
Hegire 794, hocce prælium commissum esse scripserint, causam, ut mihi videtur, valde probabilem
adducam. Ex Hist. Hungarica Bontinii decad. 3,
lib. 11, constat Sigismundum Hungariæ regem, post
cæsum profligatumque Walachorum Turcorumque
exercitum, Nicopoli minorem obsedissa et expugnasse anno Christi 1392, hanc cladem a suis passam, ut ex annalibus suis expungant Turci; anno
1392, quo eorum exercitus cæsus est, prælium Niz
copolitanum assignant, insigne Christianorum strage
ac carde: duas ergo pugnas confundunt, et sibi
prosperam in ɔunun 1392 transferunt, ut improsperæ memoriam obliterent. His adversatur Froissardus locd citato, qui accidisse ait anno 1396, die
lunæ seu feria 2, ante festum S. Michaelis, qui fait
Septembris 25. Quoniam anno illo fuerunt litteræ
Dominicales B, A, Boutinius decad. tit. lib. " contigisse ait Kalend. Octob, anno 1396. Brassoviæ seu
Corone in Transsylvania in Ecclesiæ parietibus ita
scriptum legitur: Anno 1396, Sigismundus infelici
ter pugnat ad Nicopolin contra Bajazitem Septemb.
28; ita in volumine scriptorumque Hist. Hungarica.
His Maurus Orbinus in Slavorumi Historia consentit. Buntingus et Ubo Emmius in Chronologia anno
1595 contigisse scribunt. At Puranzes, quem haclenus Latine solum habemus, illam cladem ad annun mundi 6900, id est, Christi 1392, refert, et
Turcicis congruit Annalibus. Ubi notandum etiam,
Phranzem post pugnam illam Nicopolitanam, Christianis tam lugubrem, Manuelis in Italiam discessum,
ut et Duçam collocare; ex Hist. Veneta constat, anno
1595, Manuelemn Constantinopoli solvisse, et Vene
tias accessisse: quod si hujus profectio cladem ad
Nicopolim secula est, annus prælii Nicopolitani autecessit annum 1395. Quomodo conciliari possint
jsta, non video.: sed nostris auctoribus fidendum
potius existime, qui accuratius, et hoc loco meliori, quain Turci, Gide tempora observarunt.
PG 157:817Ἀλλ’ ὑπομιμνήσκοντες τὰ πραχθέντα ἐν τῇ Ἀσίᾳ παρὰ τῶν Τούρκων, τὴν φθορὰν τῶν πόλεων, τὴν ἐρήμωσιν τῶν ἱερῶν τεμενῶν, τοὺς καθ’ ἑκάστην ὥραν πειρασμοὺς καὶ συκοφαντίας τοῦ ἐξομόσασθαι τὴν εὐσέβειαν, ὀπισθόρμως τὸν νοῦν ἤλαυνον λέγοντες· Μὴ ἀποκάμωμεν· θήσωμεν εἰς Θεὸν τὰς ἐλπίδας ἡμῶν· ἔτι μικρὸν ὑπομείνωμεν καὶ τίς οἶδεν, εἰ ἄρα ὁ Θεὸς παριδὼν τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, ὥς ποτε τοὺς Νινευί̈τας ἐλεήσει καὶ σώσει ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ θηρίου τούτου. Ὁ δὲ τύραννος ὅσον ἔβλεπε τοὺς Πολίτας ἀνθισταμένους καὶ μὴ ἐνδόντας τοῖς αὐτοῦ θελήμασιν, τοσοῦτον ἠγρίαινε καὶ ἐθυμοῦτο κατὰ τῆς πόλεως. Τί δὲ συνέβη; Ὁ πρὸ μικροῦ λαληθεὶς Ἀνδρόνικος καὶ ἀδελφὸς τοῦ βασιλέως Μανουὴλ ἦν τεθνηκὼς ἐν Σηλυβρίᾳ, ὁ δὲ μεῖραξ Ἰωάννης, ὁ υἱὸς αὐτοῦ, ἀνδρωθεὶς καὶ τὸν τόπον ἐπέχων τὸν πατρικόν, ἐζητεῖτο παρὰ τοῦ Παγιαζὴτ Σηλυβρία. Ὁ δὲ οὐκ ἠνέσχετο, λέγων καὶ διηγούμενος τὴν ἀδικίαν, ἣν ἔπαθεν παρὰ τοῦ πάππου αὐτοῦ, αὐτὸς καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ. Καὶ ἀνέκειτο εἰς αὐτοὺς τὸ βασίλειον, ὁ δὲ ἀδικήσας αὐτοὺς ἔδωκε τὴν βασιλείαν τῷ δευτέρῳ υἱῷ καὶ τὸν ἐμὸν πατέρα τὸ πολίχνιον τοῦτο, ὡς ὁρᾷς·καὶ Μπεργονίας, καὶ ἑτέρους Φρανζέζιδας, καὶ ύψη- illustres barones, quos Prusam misit Bajazites, et
λοτάτους μπαρούνιδας, οὓς πέμψας ἐν τῇ Προύσῃ
ἀπέκλεισε, καὶ διὰ πολλῶν χρημάτων απεμπόλησε,
δόντες ἐγγύην τὸν αὐθέντην Μιτυλήνης καὶ
υἱὸν τοῦ προβληθέντος Φραντζίσκου τοῦ Γατε
λούζου.
illic captivos vinctosque detinuit: multisque deinde
pecuniis vendidit, sponsore vadeque accepto Mitylenes principe, Francisci Gateluzi supra memorati
flio.
28 CAPUT XIV.
Bajazites Constantinopolim sibi dedi petit: et Joannem ejecto Manuele imperatorem constituit. Manuel salutį urbis ac
plebis consulens Constantinopoli discedit in Pelopormesum, hinc in Italiam proficiscitar, et occidentalitas regnis ac provinciis peragratis in Peloponnesum revertitur.
β
Φυσιωθεὶς οὖν ἐν τῷ τοιούτῳ εὐτυχήματι,
καὶ λίαν ἐπαρθεὶς, πέμπει πρὸς τὸν βασιλέα Μανουήλ
ἀποκρισαρίους, ζητῶν τὴν πόλιν· αὐτὸς δὲ οὐδ᾽ ἀπό
κρισιν ἔδωκεν. Οἱ δὲ πλείστοι τῆς πόλεως βιαζόμενοι
ὑπὸ τοῦ λιμοῦ συνεθλίβοντο μὲν, καὶ δώσειν προηροῦντο τὴν πόλιν· ἀλλ' ὑπομιμνήσκοντες τὰ πρα
χθέντα ἐν τῇ ᾿Ασίᾳ παρὰ τῶν Τούρκων, την φθοράν
τῶν πόλεων, τὴν ἐρήμωσιν τῶν ἱερῶν τεμενών, τοὺς
καθ᾿ ἑκάστην ὥραν πειρασμούς καὶ συκοφαντίας
τοῦ ἐξομόσασθαι τὴν εὐσέβειαν, ὀπισθόρμως τὸν νοῦν
ήλαυνον, λέγοντες· Μὴ ἀκοκάμωμεν, θήσωμεν εἰς
Θεὸν τὰς ἐλπίδας ἡμῶν, ἔτι μικρὸν ὑπομείνω
μεν· καὶ τίς οἶδεν εἰ ἄρα ὁ Θεὸς παριδὼν τὰς
ἁμαρτίας ἡμῶν, ὡς ποτὲ τοὺς Νενευΐτας ἐλεήσει,
καὶ σώσει ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ θηρίου τούτου; Ὁ δὲ
τύραννος ὅσον ἔβλεπε τοὺς πολίτας ἀνθισταμένους,
καὶ μὴ ἐνδόντας τοῖς αὐτοῦ θελήμασι, τοσοῦτον
ἡγρίαινε καὶ ἐθυμοῦτο κατὰ τῆς πόλεως. Τί δὲ συνέβη; Ο πρλ μικροῦ λαληθείς Ανδρόνικος καὶ
ἀδελφὸς τοῦ βασιλέως Μανουήλ, ἦν τεθνηκὼς ἐν Σηλυμβρίᾳ, ὁ δὲ μείραξ Ἰωάννης ὁ υἱὸς αὐτοῦ ἀνδρω
θεὶς, καὶ τὸν τόπον ἐπέχων τὸν πατρικὸν, ἐζητεῖτο
παρὰ τοῦ Παγιαζήτ Σηλυμβρίαν. Ὁ δὲ οὐκ ἠνέσχετο, λέγων, καὶ διηγούμενος τὴν ἀδικίαν ἦν ἔπαθε
παρὰ τοῦ πάππου αὐτοῦ αὐτὸς καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ·
* Tam prospero successu superbiens, ac supra modum elatus Turcus ad imperatorem Manuele apocrisiarios mittit, urbemque Constantinopolim sibi
tradi per eos poseit, nec tamen aliquod responsum
accipit. Maxima pars interim civium fame laborantes conflictabantur, urbemque Turco prodi malebant: tamen cum eorum memoriam subirent, quæ
in Asia a Turcis patrata erant,'urbiumque eversiones, sacrorum templorum desolationes ac pollutiones, quibusque calumniis et vexationibus tentarentur singulis horis, adque pietatem ejurandam
cogerentur, animum a tali proposito revocabant,
bis additis verbis: Labore atque ærumna ne fatiscanius, speque nostra in Deum reposita ad breve tempus sustineamus; nam quis novit an Deus erroribus
ac peccatis nostris dissimulatis, sicut olim Ninivitarum, nostri non miserebitur, et a fera ista salvos
integrosque præstubit? At tyrannus quanto obfirmaLos civium animos videt suæque libidini haud obtemperantes, tanto feritas illius in eos exasperabaLur. Quid demum accidit? Andronicus ille paulo
prius nobis dictus, imperatoris Manuelis frater Se
lymbris superstite flio Joanne adolescente jam ohierat. Hic virilem ætatem adeptus ditionem paternam obtinuit, a quo Bajazites Selymbriam sibi traIsmaelis Bullialdi notæ.
Δόντες ἐγγύην τὸν αὐθέντην Μιτυλή
της. idem scribit Proissardus de spousione facia
a Principe Mitylenes; verum in rebus aç geographia regionuin Orientalium ignarum admodum ac
imperitum se prodit. Hoc autem loco rem adnotare,
quæ ad pugnæ illius Nicopolitanæ historiam pertinet,
alienum prorsus non erit. Inter Galliæ principes qui
ei interfuerunt, Philippus Artesius regiæ prosapiæ
princeps, Comes de Eu, et Franciæ conestabuliarius
recensetur: isque una cum Joanne Nivernensium
duce captus est. De ejus obitus die et loco, ubi fato
coneessit, historicos nostros et monumenta, quæ
Constantinopoli exstant, inter se dissentire animadverto clarissimi viri Sammarthani fratres Genealogiæ domus Franciæ, lib. xxx, Philippum Artesium Prusæ, vulgo Burusæ, die 3 Junii 1397 fato
functum fuisse tradunt: ejusque cadaver in GalJiam translatum, et in choro templi monastern seu
abbatiz S.Laurentii Essuorum, vulgo de Eu, conditum esse. Dum vero anno 1647, per menses Februarium, Martium et Aprilem Constantinopoli agebamus, in monasterii S. Francisci Galatensis sacello uno, peristylio seu claustro contiguo, sepulcrum
illius principis marmoreum vidimus, cui sequens
epitaphium characteribus Gotthicis insculptuin legitur Sepulcrum magnifici domini Philippi de
Artoes, comitis de Eu, et Conestabiliarii Francia, qui
otiit in Micalici 1387 Junii die 13 in...g.. est carne
sua: anima cujus requiescal in pace. llorce epitaphiusw
crux in medio posita in duas partes dívilit, Ad
latus insignia gentilitia Franciæ, qualia tunc indefinito liliorum numero constabant, addita Artesiæ
familiæ peculiari trifidæ laciniæ in scuti fronte distinctione, cernuntur. Micalici seu Michalizi urbs
et regio est, non plus decem milliaribus distans a
lacu Lopadio, ejusdemque nominis urbe; quam hodie Græci Lupadi, Turci Ulubal appellant. Burusa
etiam bidui itinere abest. Laouicus lib. Iv regionis
Michalizii, et Leunclavius Histor. Musulm. libb. w
el xui, atque in Panalectis, cap. 86, meminerit. In
illo epitaphio quid significet illud..g.. assequi baclenus non pofiti.
°
Φυσιωθεὶς οὖν. Leunclavius lib. vi, idem
scribit, caduccatorein scilicet a Bajazite missum,
Constantinopolim sibi dedi, Mammielenque ea
decedere juberet.
qui
῾Ο πρὸ μικροῦ λαληθεὶς ᾿Ανδρόνικος. Πα
Joanne Andronici excæcati litio in imperium a Bajazite constituto Ducas a Phranze multum discrepa'.
Hic nanque lib. 1, cap. 20, Joannem a patruo suo
Manuele in Italiam discedente rebus Constantinopoleos administrandis præfectum fuisse refert, mon
vero a Bajazite sultano in solium imperatorium
collocatum. Laonicus omnia confuse lib. is descrir
bit.
PG 157:819εἰ δὲ καὶ σὺ τοῦτο λάβεις, ὑπερηδίκημαι.Τότε ὁ Παγιαζὴτ χώραν εὑρών, ἄλλην ἐτράπη· ζητῶν γὰρ ἔκτοτε τὴν Κωνσταντίνου, καὶ τὸ τοῦ Ἰωάννου, τοῦ ἀνεψιοῦ τοῦ Μανουήλ, ὄνομα οὐκ ἔλειπε λέγων· Ἔξελθε, σὺ Μανουήλ, ἐκ τῆς Πόλεως· εἰσαχθήτω ὁ Ἰωάννης ὡς φύσει κληρονόμος τῆς βασιλείας καὶ ἐγὼ παντοίαν γαλήνην ἕξω καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν σὺν τοῖς Πολίταις. Τότε ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ ὁρῶν τὸν δῆμον ἐν δυχοστασίαις σαλευόμενονκαὶ τὸ μὲν ἀνταῖρον ἦν καὶ καταβοῶν, τὸ δὲ καὶ μάλα ἐνθαῤῥύνετο καὶ ἐκέκραγεν, ὡς· Ἰωάννης εἰσαχθήτω καὶ ἀρθήτω τὰ σκάνδαλα·ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ σύννους ὢν καὶ παιδείας μεστός, ὁρῶν τὸν χυδαῖον λαὸν παραψιθυρίζοντα καὶ αἰτιῶντα, ὡς οὐ παραχωρεῖ τῷ ἐφέδρῳ τὴν καθέδραν, ἀλλὰ τυραννικῶς ἡγεμονεύειν ἐθέλων οὐ φροντίζει τὰ περὶ τῆς σωτηρίας τοῦ κοινοῦ, βουλὴν βουλεύεται σοφωτάτην καὶ μάλα συνετικήν.DUCE
di poscebat: quod minime tolerans Joannes, patri καὶ ἀνέκειτο εἰς αὐτοὺς τὸ βασίλειον. Ὁ δὲ, ἀδικήsibique illatam ab avo injuriam allegavit; quod cum
imperii successio ad patrem ejusque posteros jure
deferretur, avus inique in eos se gerens secundo
filio illul tradiderit, et patri, inquit, meo hoc oppidulum concesserit, quod si occupaveris damno haud
mediocri afficior. Tunc Bajazites cum aliam occasionem nactus esset, a proposito tali divertit. Jam
diu ille, quibus artibus Constantinopolim invadevet, animo versabat: non omnisit itaque nomen obtendere Joannis, qui Manuelis ex fratre nepos erat,
jubetque Manuelem urbe cedere, et Joannem in illam introduci, ad quem natura lege imperium pertinebat; pollicebatur insuper cum civibus Constantinopoleos deinceps se pacifice acturum. Cum itaque populum dissidiis agitatum sensisset Manuel,
29 et adversum se seditione ac clamoribus insurgere, aliosque audaciam sumentes conclamare, ut
Joannes introduceretur, et tollerentur scandala: audiissetque passim murmurantes et accusantes, quod
imperii solio non cederet, illudque legitimo sucessori non restitueret, sed tyrannice regnare vellet
salutis publica immemor: ipse prudentia ac eruditione apprime instructus, sapiens commodumqu
consilium init: et Joanni, qui in castris Turcoruın
cum exercitu duodecim millium militum erat, denuntiat, eum in urbem accepturum esse et introducturum, accepto datoque utrimque juramento, eique imperium restituere velle, modo sibi liceat urbe excedere, quoque versum Deo visum fuerit abire, triremesque ad navigandum aptas, quæ in porsu reperirentur, abducere. Jurato itaque Manueli fldens Joannes ingreditur urbem, benigne ab eo exeeplus, eamque eum palatio recepit. Manuel deinde, coram cœtu nobilium primorumque plebis oratione habita, triremem conscendit cum uxore et liberis, urbe cessit et imperio, Joannique summam
rerum tradidit. Bajazitis equidem scopus cum eo,
quem sibi proponebat Manuel, fine haud congruebat.
Animum induxerat ille posse se Joanni urbem eripere, quod et antea ab eo stipulatus fuerat, isque
vicission consenserat: addit que jurejurando Bajazites ei promiserat daturum esse pro urbe Peloponnesum, et pacem firmam inter eos in posterum in -
tercessura. Imperator equidem Christianissimus,
inque divinis eximie eruditus, cum videret cunctos
sulalitos inopia aflietos (modius enim tritici pluris
quam viginti nummis vænibat), vini pariter cæterorumque ciborum, quibus vita sustinetur, penuria
presses: plebem tot ærumnis confectam, ad prodendam insigni perfidia patriam vergere præsentiscebat, singulisque diei horis hæc verba ad Deum
dirigebat: Absit a me, Christe Rex, ut apud longinquas nationes fama exeat, quod Manuelis imperatoris temporibus urbs hostibus prodita sit, impiis-
¡que Christianorum adversariis tradita sancla ac
pretiosa supplex. Quare cum vidisset Joannemt tyranno operan suam locare, ut imperio posiretur,
Turcumque totum negotium tractare, quasi rebus
σας αὐτοὺς, ἔδωκε τὴν βασιλείαν τῷ δευτέρῳ υἱῷ,
καὶ τὸν ἐμὸν πατέρα τὸ πολίχνιον τοῦτο ὡς ὁρᾷς
εἰ δὲ καὶ σὺ τοῦτο λάβοις, ὑπερηδίκημαι. Τότε ὁ
Παγιαζήτ χώραν εὑρὼν ἄλλην ἐτράπη· ζητῶν γὰρ
ἔκτοτε τὴν Κωνσταντίνου, καὶ τὸ τοῦ Ἰωάννου τοῦ
ἀνεψιοῦ τοῦ Μανουήλ ὄνομα οὐκ ἔλιπε, λέγων· Εξελθε
σύ, Μανουήλ, ἐκ τῆς πόλεως, εισαχθήτω ὁ Ἰωάννης
ὡς φύσει κληρονόμος τῆς βασιλείας, καὶ ἐγὼ π
τοίαν γαλήνην ἔξω, καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν σὺν
τοῖς πολίταις. Τότε ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ ὁρῶν τὸν
δῆμον ἐν διχοστασίαις σαλευόμενον, καὶ τὸ μὲν ἀν
ταίρων ἦν καὶ καταβοῶν, τὸ δὲ καὶ μάλα ἐθαρρύ
νετο, καὶ ἐκέκραγεν, ὡς Ιωάννης εἰσαχθήτου,
καὶ ἀρθήτω τὰ σκάνδαλα· ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουήλ
καὶ σύννους ὤν, καὶ παιδείας μεττὸς, ὁρῶν τὸν χυδαῖον λαόν παρατιθυρίζοντα καὶ αἰτιῶντα, ὡς οὐ
παραχωρεῖ τῷ ἐφέδρῳ τὴν καθέδραν, ἀλλὰ τυραννικῶς ἡγεμονεύειν ἐθέλων οὐ φροντίζει τὰ περὶ τῆς
σωτηρίας τοῦ κοινοῦ, βουλὴν βουλεύεται σοφωτάτην
καὶ μάλα συνετικήν. Μηνύει τῷ Ἰωάννῃ παρακα
θημένῳ τότε τῇ Κωνσταντίνου σὺν Τούρκοι; χιλιάσι
δέκα, καὶ δίδωσι ὅρκους αὐτῷ, καὶ λαμβάνει παρ'
αὐτοῦ τοῦ εἰσαχθῆναι ἐντὸς τῆς πόλεως, καὶ παρα
δοῦναι αὐτῷ τὴν βασιλείαν τῶν Ῥωμαίων, αὐτὸς δὲ
δ. Μανουὴλ ἐξελθεῖν σὺν ταῖς τριήρεσι ταῖς εύρισκο
μέναι, καὶ ἀπελθεῖν ὅπου ἄρα Θεός βούλεται. Πει.
σθεὶς οὖν τοῖς βήμασι καὶ τοῖς ὅρκοις εἴσεισι· καὶ
δὴ φιλοφρόνως δεξάμενος αὐτὸν ὁ βασιλεὺς, καὶ
παραδοὺς αὐτῷ τὸ παλάτιον, καὶ δημηγορήσας κατενώπιον πάντων τῶν ἀρίστων, καὶ τῶν τοῦ δήμου,
αὐτὸς ἐν τριήρεσιν ἐμβὺς σὺν γυναικὶ καὶ τέκνοις
ἐξῆλθε τῆς πόλεως, παραδοὺς τὴν βασιλείαν τῷ
Ιωάννῃ. Τίς δὲ ὁ σκοπός τοῦ Παγιαζήτ, καὶ εἰς ἐ
τοῦ βασιλέως Μανουήλ; Ὁ μὲν Παγιαζήτ ἐφαντά
ζετο τὴν πόλιν ἔχειν ἐκ χειρὸς τοῦ Ἰωάννου· καὶ
γὰρ προεζήτησε τοῦτο καὶ αὐτὸς ὑπέσχετο, καὶ ἡ
Παγιαζήτ ἀντὶ τῆς πόλεως ὑπέσχετο δώσειν τὴν Πελοπόννησον ἐνόρκως, καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἔχειν εἰρην
ναίαν κατάστασιν. Ο δὲ βασιλεὺς Χριστιανικώτατος
ὢν, καὶ μεμυημένος τὰ θεῖα, καὶ ἐν φρονήσει με
στὸς, ὁρῶν τὸ ὑπήκουν ἅπαν ταλαιπωρούμενον ὑπὸ
ἐνδείας (μόδιος γὰρ σίτου ὑπὲρ τὰ εἴκοσι νομίσματα
καὶ ποὺ νόμισμα) οἴνου τὸ ὁμοίως καὶ ἄλλων ἀναγ
καίων τροφῶν λείψ:ς· ἐξ ἀνάγκης ὁ κοινὸς λαὸς εἰς
ἀπιστίαν, καὶ προδοσίαν πατρίδος εύρα, καὶ αὐτὸς
ἐξωμολογεῖτο καθ' ἑκάστην ὥραν τε καὶ ἡμέραν τῷ
Θεῷ, λέγων, Μή μοι γένοιτο, Χριστέ βασιλεύ,
μηδὲ ἀκουσθήτω ἐν τοῖς ἀπείροις ἔθνεσι τῶν
Χριστιανῶν, ὅτι ἐν ἡμέραις Μανουὴλ τοῦ βασι
λέως παρεδόθη ἡ πόλις, καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ἅγια
καὶ τίμια σκεύη τοῖς ἀσεβέσι καὶ Χρισομάχοις.
Εὑρὼν οὖν τότε τὸν Ἰωάννην συνεργοῦντα τῷ τυ
ράννῳ τοῦ ποιῆσαι αὐτὸν βασιλέα· καὶ ὁ τύραννος
φροντίζων τὴν πραγματείαν ὡς ὑπὲρ ἐκείνου, ὁ
Μανουὴλ είρηκε τον Σώζων σώζου, καὶ μὴ μελέτω
σοι περὶ βασιλείας. Ελθὼν δὲ ἐν τοῖς παραλίοις
τοῦ Πέλοπος, ἀφῆκε τὴν δέσποιναν σὺν τοῖς τέκνοις
ἐκεῖ. Εἶχε γὰρ τὸν Ἰωάννην βρέφος, καὶ τὸν Θεό
Μηνύει τῷ Ἰωάννῃ παρακαθημένῳ τότε τῇ Κωσταντίνου σὺν Τούρκοις χιλιάσι δέκα καὶ δίδει ὅρκους αὐτῷ καὶ λαμβάνει παρ’ αὐτοῦ τοῦ εἰσαχθῆναι ἐντὸς τῆς Πόλεως καὶ παραδοῦναι αὐτῷ τὴν βασιλείαν τῶν Ῥωμαίων, αὐτὸς δὲ ὁ Μανουὴλ ἐξελθεῖν σὺν ταῖς τριήρεσι ταῖς εὑρισκομέναις καὶ ἀπελθεῖν, ὅπου ἄρα Θεὸς βούλεται. Πεισθεὶς οὖν τοῖς ῥήμασι καὶ τοῖς ὅρκοις εἴσεισι· καὶ δὴ φιλοφρόνως δεξάμενος αὐτὸν ὁ βασιλεὺς καὶ παραδοὺς αὐτῷ τὸ παλάτιον καὶ δημηγορήσας κατενώπιον πάντων τῶν ἀρίστων καὶ τῶν τοῦ δήμου, αὐτὸς ἐν τριήρεσιν ἐμβὰς σὺν γυναικὶ καὶ τέκνοις ἐξῆλθε τῆς Πόλεως, παραδοὺς τὴν βασιλείαν τῷ Ἰωάννῃ. Τίς δὲ ὁ σκοπὸς τοῦ Παγιαζὴτ καὶ τίς ὁ τοῦ βασιλέως Μανουήλ; Ὁ μὲν Παγιαζὴτ ἐφαντάζετο τὴν Πόλιν ἔχειν ἐκ χειρὸς τοῦ Ἰωάννου· καὶ γὰρ προεζήτησε τοῦτο καὶ αὐτὸς ὑπέσχετο· καὶ ὁ Παγιαζὴτ ἀντὶ τῆς Πόλεως ὑπέσχετο δώσειν τὴν Πελοπόννησον ἐνόρκως καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἔχειν εἰρηναίαν κατάστασιν. Ὁ δὲ βασιλεὺς χριστιανικώτατος ὢν καὶ μεμνημένος τὰ θεῖα καὶ ἐν φρονήσει μεστός, ὁρῶν τὸ ὑπήκοον ἅπαν ταλαιπωρούμενον ὑπὸ ἐνδείας, μόδιος γὰρ σίτου ὑπὲρ τὰ εἴκοσι νομίσματα· καὶ ποῦ νόμισμα; οἴνου τὸ ὁμοίως·DUCE
di poscebat: quod minime tolerans Joannes, patri καὶ ἀνέκειτο εἰς αὐτοὺς τὸ βασίλειον. Ὁ δὲ, ἀδικήsibique illatam ab avo injuriam allegavit; quod cum
imperii successio ad patrem ejusque posteros jure
deferretur, avus inique in eos se gerens secundo
filio illul tradiderit, et patri, inquit, meo hoc oppidulum concesserit, quod si occupaveris damno haud
mediocri afficior. Tunc Bajazites cum aliam occasionem nactus esset, a proposito tali divertit. Jam
diu ille, quibus artibus Constantinopolim invadevet, animo versabat: non omnisit itaque nomen obtendere Joannis, qui Manuelis ex fratre nepos erat,
jubetque Manuelem urbe cedere, et Joannem in illam introduci, ad quem natura lege imperium pertinebat; pollicebatur insuper cum civibus Constantinopoleos deinceps se pacifice acturum. Cum itaque populum dissidiis agitatum sensisset Manuel,
29 et adversum se seditione ac clamoribus insurgere, aliosque audaciam sumentes conclamare, ut
Joannes introduceretur, et tollerentur scandala: audiissetque passim murmurantes et accusantes, quod
imperii solio non cederet, illudque legitimo sucessori non restitueret, sed tyrannice regnare vellet
salutis publica immemor: ipse prudentia ac eruditione apprime instructus, sapiens commodumqu
consilium init: et Joanni, qui in castris Turcoruın
cum exercitu duodecim millium militum erat, denuntiat, eum in urbem accepturum esse et introducturum, accepto datoque utrimque juramento, eique imperium restituere velle, modo sibi liceat urbe excedere, quoque versum Deo visum fuerit abire, triremesque ad navigandum aptas, quæ in porsu reperirentur, abducere. Jurato itaque Manueli fldens Joannes ingreditur urbem, benigne ab eo exeeplus, eamque eum palatio recepit. Manuel deinde, coram cœtu nobilium primorumque plebis oratione habita, triremem conscendit cum uxore et liberis, urbe cessit et imperio, Joannique summam
rerum tradidit. Bajazitis equidem scopus cum eo,
quem sibi proponebat Manuel, fine haud congruebat.
Animum induxerat ille posse se Joanni urbem eripere, quod et antea ab eo stipulatus fuerat, isque
vicission consenserat: addit que jurejurando Bajazites ei promiserat daturum esse pro urbe Peloponnesum, et pacem firmam inter eos in posterum in -
tercessura. Imperator equidem Christianissimus,
inque divinis eximie eruditus, cum videret cunctos
sulalitos inopia aflietos (modius enim tritici pluris
quam viginti nummis vænibat), vini pariter cæterorumque ciborum, quibus vita sustinetur, penuria
presses: plebem tot ærumnis confectam, ad prodendam insigni perfidia patriam vergere præsentiscebat, singulisque diei horis hæc verba ad Deum
dirigebat: Absit a me, Christe Rex, ut apud longinquas nationes fama exeat, quod Manuelis imperatoris temporibus urbs hostibus prodita sit, impiis-
¡que Christianorum adversariis tradita sancla ac
pretiosa supplex. Quare cum vidisset Joannemt tyranno operan suam locare, ut imperio posiretur,
Turcumque totum negotium tractare, quasi rebus
σας αὐτοὺς, ἔδωκε τὴν βασιλείαν τῷ δευτέρῳ υἱῷ,
καὶ τὸν ἐμὸν πατέρα τὸ πολίχνιον τοῦτο ὡς ὁρᾷς
εἰ δὲ καὶ σὺ τοῦτο λάβοις, ὑπερηδίκημαι. Τότε ὁ
Παγιαζήτ χώραν εὑρὼν ἄλλην ἐτράπη· ζητῶν γὰρ
ἔκτοτε τὴν Κωνσταντίνου, καὶ τὸ τοῦ Ἰωάννου τοῦ
ἀνεψιοῦ τοῦ Μανουήλ ὄνομα οὐκ ἔλιπε, λέγων· Εξελθε
σύ, Μανουήλ, ἐκ τῆς πόλεως, εισαχθήτω ὁ Ἰωάννης
ὡς φύσει κληρονόμος τῆς βασιλείας, καὶ ἐγὼ π
τοίαν γαλήνην ἔξω, καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν σὺν
τοῖς πολίταις. Τότε ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ ὁρῶν τὸν
δῆμον ἐν διχοστασίαις σαλευόμενον, καὶ τὸ μὲν ἀν
ταίρων ἦν καὶ καταβοῶν, τὸ δὲ καὶ μάλα ἐθαρρύ
νετο, καὶ ἐκέκραγεν, ὡς Ιωάννης εἰσαχθήτου,
καὶ ἀρθήτω τὰ σκάνδαλα· ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουήλ
καὶ σύννους ὤν, καὶ παιδείας μεττὸς, ὁρῶν τὸν χυδαῖον λαόν παρατιθυρίζοντα καὶ αἰτιῶντα, ὡς οὐ
παραχωρεῖ τῷ ἐφέδρῳ τὴν καθέδραν, ἀλλὰ τυραννικῶς ἡγεμονεύειν ἐθέλων οὐ φροντίζει τὰ περὶ τῆς
σωτηρίας τοῦ κοινοῦ, βουλὴν βουλεύεται σοφωτάτην
καὶ μάλα συνετικήν. Μηνύει τῷ Ἰωάννῃ παρακα
θημένῳ τότε τῇ Κωνσταντίνου σὺν Τούρκοι; χιλιάσι
δέκα, καὶ δίδωσι ὅρκους αὐτῷ, καὶ λαμβάνει παρ'
αὐτοῦ τοῦ εἰσαχθῆναι ἐντὸς τῆς πόλεως, καὶ παρα
δοῦναι αὐτῷ τὴν βασιλείαν τῶν Ῥωμαίων, αὐτὸς δὲ
δ. Μανουὴλ ἐξελθεῖν σὺν ταῖς τριήρεσι ταῖς εύρισκο
μέναι, καὶ ἀπελθεῖν ὅπου ἄρα Θεός βούλεται. Πει.
σθεὶς οὖν τοῖς βήμασι καὶ τοῖς ὅρκοις εἴσεισι· καὶ
δὴ φιλοφρόνως δεξάμενος αὐτὸν ὁ βασιλεὺς, καὶ
παραδοὺς αὐτῷ τὸ παλάτιον, καὶ δημηγορήσας κατενώπιον πάντων τῶν ἀρίστων, καὶ τῶν τοῦ δήμου,
αὐτὸς ἐν τριήρεσιν ἐμβὺς σὺν γυναικὶ καὶ τέκνοις
ἐξῆλθε τῆς πόλεως, παραδοὺς τὴν βασιλείαν τῷ
Ιωάννῃ. Τίς δὲ ὁ σκοπός τοῦ Παγιαζήτ, καὶ εἰς ἐ
τοῦ βασιλέως Μανουήλ; Ὁ μὲν Παγιαζήτ ἐφαντά
ζετο τὴν πόλιν ἔχειν ἐκ χειρὸς τοῦ Ἰωάννου· καὶ
γὰρ προεζήτησε τοῦτο καὶ αὐτὸς ὑπέσχετο, καὶ ἡ
Παγιαζήτ ἀντὶ τῆς πόλεως ὑπέσχετο δώσειν τὴν Πελοπόννησον ἐνόρκως, καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἔχειν εἰρην
ναίαν κατάστασιν. Ο δὲ βασιλεὺς Χριστιανικώτατος
ὢν, καὶ μεμυημένος τὰ θεῖα, καὶ ἐν φρονήσει με
στὸς, ὁρῶν τὸ ὑπήκουν ἅπαν ταλαιπωρούμενον ὑπὸ
ἐνδείας (μόδιος γὰρ σίτου ὑπὲρ τὰ εἴκοσι νομίσματα
καὶ ποὺ νόμισμα) οἴνου τὸ ὁμοίως καὶ ἄλλων ἀναγ
καίων τροφῶν λείψ:ς· ἐξ ἀνάγκης ὁ κοινὸς λαὸς εἰς
ἀπιστίαν, καὶ προδοσίαν πατρίδος εύρα, καὶ αὐτὸς
ἐξωμολογεῖτο καθ' ἑκάστην ὥραν τε καὶ ἡμέραν τῷ
Θεῷ, λέγων, Μή μοι γένοιτο, Χριστέ βασιλεύ,
μηδὲ ἀκουσθήτω ἐν τοῖς ἀπείροις ἔθνεσι τῶν
Χριστιανῶν, ὅτι ἐν ἡμέραις Μανουὴλ τοῦ βασι
λέως παρεδόθη ἡ πόλις, καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ἅγια
καὶ τίμια σκεύη τοῖς ἀσεβέσι καὶ Χρισομάχοις.
Εὑρὼν οὖν τότε τὸν Ἰωάννην συνεργοῦντα τῷ τυ
ράννῳ τοῦ ποιῆσαι αὐτὸν βασιλέα· καὶ ὁ τύραννος
φροντίζων τὴν πραγματείαν ὡς ὑπὲρ ἐκείνου, ὁ
Μανουὴλ είρηκε τον Σώζων σώζου, καὶ μὴ μελέτω
σοι περὶ βασιλείας. Ελθὼν δὲ ἐν τοῖς παραλίοις
τοῦ Πέλοπος, ἀφῆκε τὴν δέσποιναν σὺν τοῖς τέκνοις
ἐκεῖ. Εἶχε γὰρ τὸν Ἰωάννην βρέφος, καὶ τὸν Θεό
καὶ ἄλλων ἀναγκαίων τροφῶν λείψις· ἐξ ἀνάγκης ὁ κοινὸς λαὸς εἰς ἀπιστίαν καὶ προδοσίαν πατρίδος ἑώρα·καὶ αὐτὸς ἐξωμολογεῖτο καθ’ ἑκάστην ὥραν τε καὶ ἡμέραν τῷ Θεῷ, λέγων· Μή μοι γένοιτο, Χριστὲ βασιλεῦ, μηδὲ ἀκουσθήτω ἐν τοῖς ἀπείροις ἔθνεσι τῶν χριστιανῶν, ὅτι ἐν ἡμέραις Μανουὴλ τοῦ βασιλέως παρεδόθη ἡ Πόλις καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ἅγια καὶ τίμια σκεύη τοῖς ἀσεβέσι καὶ χριστομάχοις· Εὑρὼν οὖν τότε τὸν Ἰωάννην συνεργοῦντα τῷ τυράννῳ τοῦ ποιῆσαι αὐτὸν βασιλέα.καὶ ὁ τύραννος φροντίζων τὴν πραγματείαν ὡς ὑπὲρ ἐκείνου,ὁ Μανουὴλ εἰρήκει τὸ σῷζον· Σῴζου καὶ μὴ μελέτω σοι περὶ βασιλείας· Ἐλθὼν δὲ ἐν τοῖς παραλίοις τοῦ Πέλοπος ἀφῆκε τὴν δέσποιναν σὺν τοῖς τέκνοις ἐκεῖ· εἶχε γὰρ τὸν Ἰωάννην βρέφος καὶ τὸν Θεόδωρον νήπιον. Καταλείψας δὲ αὐτοὺς ἐν Μεθώνῃ καὶ τὰς τριήρεις ὄπισθεν πέμψας, αὐτὸς ἐν μιᾷ τῶν μεγάλων νηῶν εἰσελθὼν ἔπλει εἰς Βενετίαν, ἀπὸ δὲ Βενετίας εἰς Μεδιόλανα, Γενοῦαν, Φλωρέντζιαν, Φεραρίαν καὶ ἅπασαν Ἰταλίαν διελθών, ἀπὸ Προβέντζας ἐχώρει εἰς Γερμανίαν ἤτοι Φραγγίαν· καὶ πάντες οἱ ῥηγάδες καὶ δοῦκαι καὶ κόντιδες ἐτίμων αὐτὸν καὶ ὡς ἡμίθεον δώροις ἠμείβοντο.DUCE
di poscebat: quod minime tolerans Joannes, patri καὶ ἀνέκειτο εἰς αὐτοὺς τὸ βασίλειον. Ὁ δὲ, ἀδικήsibique illatam ab avo injuriam allegavit; quod cum
imperii successio ad patrem ejusque posteros jure
deferretur, avus inique in eos se gerens secundo
filio illul tradiderit, et patri, inquit, meo hoc oppidulum concesserit, quod si occupaveris damno haud
mediocri afficior. Tunc Bajazites cum aliam occasionem nactus esset, a proposito tali divertit. Jam
diu ille, quibus artibus Constantinopolim invadevet, animo versabat: non omnisit itaque nomen obtendere Joannis, qui Manuelis ex fratre nepos erat,
jubetque Manuelem urbe cedere, et Joannem in illam introduci, ad quem natura lege imperium pertinebat; pollicebatur insuper cum civibus Constantinopoleos deinceps se pacifice acturum. Cum itaque populum dissidiis agitatum sensisset Manuel,
29 et adversum se seditione ac clamoribus insurgere, aliosque audaciam sumentes conclamare, ut
Joannes introduceretur, et tollerentur scandala: audiissetque passim murmurantes et accusantes, quod
imperii solio non cederet, illudque legitimo sucessori non restitueret, sed tyrannice regnare vellet
salutis publica immemor: ipse prudentia ac eruditione apprime instructus, sapiens commodumqu
consilium init: et Joanni, qui in castris Turcoruın
cum exercitu duodecim millium militum erat, denuntiat, eum in urbem accepturum esse et introducturum, accepto datoque utrimque juramento, eique imperium restituere velle, modo sibi liceat urbe excedere, quoque versum Deo visum fuerit abire, triremesque ad navigandum aptas, quæ in porsu reperirentur, abducere. Jurato itaque Manueli fldens Joannes ingreditur urbem, benigne ab eo exeeplus, eamque eum palatio recepit. Manuel deinde, coram cœtu nobilium primorumque plebis oratione habita, triremem conscendit cum uxore et liberis, urbe cessit et imperio, Joannique summam
rerum tradidit. Bajazitis equidem scopus cum eo,
quem sibi proponebat Manuel, fine haud congruebat.
Animum induxerat ille posse se Joanni urbem eripere, quod et antea ab eo stipulatus fuerat, isque
vicission consenserat: addit que jurejurando Bajazites ei promiserat daturum esse pro urbe Peloponnesum, et pacem firmam inter eos in posterum in -
tercessura. Imperator equidem Christianissimus,
inque divinis eximie eruditus, cum videret cunctos
sulalitos inopia aflietos (modius enim tritici pluris
quam viginti nummis vænibat), vini pariter cæterorumque ciborum, quibus vita sustinetur, penuria
presses: plebem tot ærumnis confectam, ad prodendam insigni perfidia patriam vergere præsentiscebat, singulisque diei horis hæc verba ad Deum
dirigebat: Absit a me, Christe Rex, ut apud longinquas nationes fama exeat, quod Manuelis imperatoris temporibus urbs hostibus prodita sit, impiis-
¡que Christianorum adversariis tradita sancla ac
pretiosa supplex. Quare cum vidisset Joannemt tyranno operan suam locare, ut imperio posiretur,
Turcumque totum negotium tractare, quasi rebus
σας αὐτοὺς, ἔδωκε τὴν βασιλείαν τῷ δευτέρῳ υἱῷ,
καὶ τὸν ἐμὸν πατέρα τὸ πολίχνιον τοῦτο ὡς ὁρᾷς
εἰ δὲ καὶ σὺ τοῦτο λάβοις, ὑπερηδίκημαι. Τότε ὁ
Παγιαζήτ χώραν εὑρὼν ἄλλην ἐτράπη· ζητῶν γὰρ
ἔκτοτε τὴν Κωνσταντίνου, καὶ τὸ τοῦ Ἰωάννου τοῦ
ἀνεψιοῦ τοῦ Μανουήλ ὄνομα οὐκ ἔλιπε, λέγων· Εξελθε
σύ, Μανουήλ, ἐκ τῆς πόλεως, εισαχθήτω ὁ Ἰωάννης
ὡς φύσει κληρονόμος τῆς βασιλείας, καὶ ἐγὼ π
τοίαν γαλήνην ἔξω, καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν σὺν
τοῖς πολίταις. Τότε ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ ὁρῶν τὸν
δῆμον ἐν διχοστασίαις σαλευόμενον, καὶ τὸ μὲν ἀν
ταίρων ἦν καὶ καταβοῶν, τὸ δὲ καὶ μάλα ἐθαρρύ
νετο, καὶ ἐκέκραγεν, ὡς Ιωάννης εἰσαχθήτου,
καὶ ἀρθήτω τὰ σκάνδαλα· ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουήλ
καὶ σύννους ὤν, καὶ παιδείας μεττὸς, ὁρῶν τὸν χυδαῖον λαόν παρατιθυρίζοντα καὶ αἰτιῶντα, ὡς οὐ
παραχωρεῖ τῷ ἐφέδρῳ τὴν καθέδραν, ἀλλὰ τυραννικῶς ἡγεμονεύειν ἐθέλων οὐ φροντίζει τὰ περὶ τῆς
σωτηρίας τοῦ κοινοῦ, βουλὴν βουλεύεται σοφωτάτην
καὶ μάλα συνετικήν. Μηνύει τῷ Ἰωάννῃ παρακα
θημένῳ τότε τῇ Κωνσταντίνου σὺν Τούρκοι; χιλιάσι
δέκα, καὶ δίδωσι ὅρκους αὐτῷ, καὶ λαμβάνει παρ'
αὐτοῦ τοῦ εἰσαχθῆναι ἐντὸς τῆς πόλεως, καὶ παρα
δοῦναι αὐτῷ τὴν βασιλείαν τῶν Ῥωμαίων, αὐτὸς δὲ
δ. Μανουὴλ ἐξελθεῖν σὺν ταῖς τριήρεσι ταῖς εύρισκο
μέναι, καὶ ἀπελθεῖν ὅπου ἄρα Θεός βούλεται. Πει.
σθεὶς οὖν τοῖς βήμασι καὶ τοῖς ὅρκοις εἴσεισι· καὶ
δὴ φιλοφρόνως δεξάμενος αὐτὸν ὁ βασιλεὺς, καὶ
παραδοὺς αὐτῷ τὸ παλάτιον, καὶ δημηγορήσας κατενώπιον πάντων τῶν ἀρίστων, καὶ τῶν τοῦ δήμου,
αὐτὸς ἐν τριήρεσιν ἐμβὺς σὺν γυναικὶ καὶ τέκνοις
ἐξῆλθε τῆς πόλεως, παραδοὺς τὴν βασιλείαν τῷ
Ιωάννῃ. Τίς δὲ ὁ σκοπός τοῦ Παγιαζήτ, καὶ εἰς ἐ
τοῦ βασιλέως Μανουήλ; Ὁ μὲν Παγιαζήτ ἐφαντά
ζετο τὴν πόλιν ἔχειν ἐκ χειρὸς τοῦ Ἰωάννου· καὶ
γὰρ προεζήτησε τοῦτο καὶ αὐτὸς ὑπέσχετο, καὶ ἡ
Παγιαζήτ ἀντὶ τῆς πόλεως ὑπέσχετο δώσειν τὴν Πελοπόννησον ἐνόρκως, καὶ εἰς τὸ ἑξῆς ἔχειν εἰρην
ναίαν κατάστασιν. Ο δὲ βασιλεὺς Χριστιανικώτατος
ὢν, καὶ μεμυημένος τὰ θεῖα, καὶ ἐν φρονήσει με
στὸς, ὁρῶν τὸ ὑπήκουν ἅπαν ταλαιπωρούμενον ὑπὸ
ἐνδείας (μόδιος γὰρ σίτου ὑπὲρ τὰ εἴκοσι νομίσματα
καὶ ποὺ νόμισμα) οἴνου τὸ ὁμοίως καὶ ἄλλων ἀναγ
καίων τροφῶν λείψ:ς· ἐξ ἀνάγκης ὁ κοινὸς λαὸς εἰς
ἀπιστίαν, καὶ προδοσίαν πατρίδος εύρα, καὶ αὐτὸς
ἐξωμολογεῖτο καθ' ἑκάστην ὥραν τε καὶ ἡμέραν τῷ
Θεῷ, λέγων, Μή μοι γένοιτο, Χριστέ βασιλεύ,
μηδὲ ἀκουσθήτω ἐν τοῖς ἀπείροις ἔθνεσι τῶν
Χριστιανῶν, ὅτι ἐν ἡμέραις Μανουὴλ τοῦ βασι
λέως παρεδόθη ἡ πόλις, καὶ τὰ ἐν αὐτῇ ἅγια
καὶ τίμια σκεύη τοῖς ἀσεβέσι καὶ Χρισομάχοις.
Εὑρὼν οὖν τότε τὸν Ἰωάννην συνεργοῦντα τῷ τυ
ράννῳ τοῦ ποιῆσαι αὐτὸν βασιλέα· καὶ ὁ τύραννος
φροντίζων τὴν πραγματείαν ὡς ὑπὲρ ἐκείνου, ὁ
Μανουὴλ είρηκε τον Σώζων σώζου, καὶ μὴ μελέτω
σοι περὶ βασιλείας. Ελθὼν δὲ ἐν τοῖς παραλίοις
τοῦ Πέλοπος, ἀφῆκε τὴν δέσποιναν σὺν τοῖς τέκνοις
ἐκεῖ. Εἶχε γὰρ τὸν Ἰωάννην βρέφος, καὶ τὸν Θεό
PG 157:821Διελθὼν δὲ πᾶσαν Φραγγίαν καὶ εἰς τὰ τῶν Ἀλαμανῶν ὅρια περάσας, πάλιν ἦλθεν εἰς Βενετίαν. Οἱ δὲ Βένετοι πρεπόντως φιλοξενήσαντες καὶ σὺν δώροις πλείστοις ἀποπέμψαντες, ἐστράφη εἰς Μεθώνην σὺν ταῖς αὐτῶν τριήρεσι καὶ συντυχὼν τῇ δεσποίνῃ καὶ τοῖς τέκνοις ἐκάθητο καραδοκῶν τὰ τῆς Πόλεως ἀτυχήματα, μᾶλλον τὰ τοῦ ἔθνους τῶν Ῥωμαίων δυστυχήματα. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης εἰσελθὼν ἐν τῇ Πόλει καὶ στεφθεὶς βασιλεὺς εἰσῆξε πρῶτον κατὰ τὸ αἴτημα τοῦ Παγιαζὴτ κριτὴν Τοῦρκον, ὃς τὰς ἀμφιβολίας τὰς ἀναμεταξὺ συμβαινούσας Ῥωμαίοις καὶ Τούρκοις αὐτὸς διέκρινε κατὰ τὸν Ἀραβικὸν νόμον. Καὶ πάντα ὅσα εἶχον Ῥωμαῖοι μέχρι Σηλυβρίας καὶ αὐτὴ Σηλυβρία τοῦ Παγιαζὴτ ἐγένοντο καὶ ὁ Ἰωάννης ἦν βασιλεύων μόνον ἐντὸς τῆς Πόλεως.82°
δωρον νήπιον. Καταλείψας δ' αὐτοὺς ἐν Μεθώνη, illius 3tuleret, talia dixit: Orbis saluti consulendo
καὶ τὰς τριήρεις ὄπισθεν πέμψας, αὐτὸς ἐν μιᾷ τῶν
μεγάλων νηῶν εἰσελθὼν ἔπλει εἰς Βενετίαν εἰς
Μεδιόλανα, Γένουαν, Φλορέντζιαν, Φεραρίαν, καὶ
ἅπασαν Ἰταλίαν διελθών, ἀπὸ Προβέντζας έχώρει
εἰς Γερμανίαν, ήτει Φραγγίαν· καὶ πάντες οἱ ῥηγάδες, καὶ δούκες, καὶ κόντιδες ἐτίμων αὐτὸν, καὶ ὡ;
ἡμίθεον δώροις ἡμείβοντο. Διελθὼν δὲ πᾶσαν Φραγγίαν, καὶ εἰς τὰ τῶν ᾿Αλαμανῶν ὅρια περάσας, πά
λιν ἦλθεν εἰς Βενετίαν. Οἱ δὲ Βενετοί πρεπόντως
φιλοξενήσαντες, καὶ σὺν δώροις πλείστοις ἀποπέμ
ψαντες, ἐστράφη εἰς Μεθώνην σὺν ταῖς αὐτῶν
τριήρεσι· καὶ συντυχών τῇ δεσποίνῃ καὶ τοῖς τέ
κνοις, ἐκάθητο καραδοκῶν τὰ τῆς πόλεως ἀτυχή
ματα, μᾶλλον τὰ τοῦ ἔθνους τῶν Ῥωμαίων δυστυχήματα.
te ipse sulva, neque de imperio rétinendo sis sollici.
tus. All littora deinde Peloponnesi delatus, imperatricem et liberos quos ex ea susceperat, Joannem
recens natum Theodornmque infantem, Methonæ
reliquit, triremibusque remissis navium n:agnarun
unam conscendit, 30 et Venetias appulit: lustravitque deinceps Mediolanum, Genuam, Florentiam,
Ferrariam totamque Italiam peragravit, et ubi in
(Narbonensen) Provinciam venit, hinc demum in
Franciam et Germaniam profectus est. Hunc cerle reges omnes, duces et comites maximo howore
habuerunt, et velut semideum donis cumularunt.
Ubi ergo tetam Galliam peragravit, in Germanianı
abiit, indeqne Venetias repetit: quem Veneti, at
decebat, amice et benevole tractarunt, eique multa
doma largiti sunt, eorumque triremibus vectus Methonem reversus est ad imperatricem et liberos, et
cum eis, urbis malam fortunam, potiusque totius Græcorum gentis cladem exspectans, tranquillam
privatamque vitam egebat.
CAPUT XV.
Joannes precaria imperium obtinet a Baiazile, et cadin. seu ju licem Musulmanum intra urbis mœnia accipit.
Ad Baiazitem voluptatibus immersum veniunt a Temire Chane legati, qui contumeliose a Baiazite kabiti recedunt: ipse
deinde in Armenium movet. Constantinopolim a Joanne repetit, sed Constantinopolitani deditionem facere renuunt.
Temyr Syriam invadit, urbes expugnat, in incolas immaniter sævil. Damascum, et Hulepum diripit et vasini.
Ο δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης εἰσελθὼν ἐν τῇ πόλει, Postquam imperator Joannes orbem ingressus
καὶ στεφθεὶς βασιλεὺς, εἰσῆξε πρῶτον κατὰ τὸ αἴ- diadema imperatorium sumpsit, ante omnia condi -
σημα του Παγιαζήτ κριτὴν Τούρκον, ὃς τὰς ἀμφι lionem a Bajazite latam adimplens, judicem Turcum
βολίας τὰς ἀναμεταξὺ συμβαινούσας 'Ρωμαίοις καὶ in urbe constituit, qui de litibus et controversiis
Τούρκος αὐτὸς διέκρινε κατὰ τὸν ᾿Αραβικὸν νόμον· inter Græcos et Turces ortis cognosceret, et s
καὶ πάντα στα εἶχον Ρωμαίοι μέχρι Σηλυμβρίας, c ex lege Arabica dirimeret. Omnia insuper oppida
καὶ αὐτὴ Σηλυμβρία του Παγιαζήτ ἐγένοντο, καὶ ὁ at Selymbriam usque sita, ipsaque Selymbria in
Ιωάννης ἦν βασιλεύων μόνον ἐντὸς τῆς πόλεως. Ο ditionem Bajazitis cesserunt, Joanne intra muros
δὲ Παγιαζήτ καθήμενος ἐν Προύσῃ, καὶ τὰ τῆς εὐ- arbis tantummodo imperante. Interea Bajazites
τυχίας ὑψίκομα δένδρα ὁρῶν καρποῖς βρίθοντα, καὶ Prusæ agere, et prospere fortunæ fructibus, quos
καθεκάστην ἡμέραν ἀδεῶς κατατρυφῶντα ἐν διασ ex illa tanquam ex arbore pendentes et inter avium
φόροις στρουθῶν κελαδίσμασιν οὐ γὰρ ἔλλειπέ cantus quotidie incrementum capientes suscipiebat,
τι τῶν ἐν τοῖς γένεσι τῶν γλωσσῶν ὡραῖον, εἴτε ἐν potiri, et luxui ac deliciis quotidie deditus, variis
σώματι ζώου, ἢ μετάλλου, ἢ ἄλλης τινὸς ἐν τῷ κα libidinum generibus secure vacare. In thesauris
σμην δοθείσης παρὰ τοῦ Θεοῦ ἡδεία; ὄψεως, τοῦ μὴ quippe congestum habebat quidquid pulchri ac veεἶναί τε καὶ εὑρίσκεσθαι ἐν τοῖς θησαυροῖς αὐτοῦ. nusti cunctæ gentes mittere possunt, cum auimaΕκλεγόμενα τοίνυν τὰ καθαρὰ τῶν σωμάτων, καὶ lia corporis forma præstantia, tum metalla et alia,
τῶν ὡραίᾳ τῇ ἔψει ἀῤῥένων τε καὶ θηλείων παρίσ quæ oculis grata Deus in rerum natura produxit.
σταντο, παιδάρια νέα καὶ τρυφερά, καὶ κόρα: ὑπὲρ Sélecti astabant pusiones et puellæ forma et corpoτὸν ἥλιον λάμπουσαι. Τίνων; Ρωμαίων, Σέρβων, re integri, florenteque ætate teneri, virgines etiam
Βλάχων, ᾿Αλβανιτών, Ούγγρων, Σάξων Βουλ. Doris venustate ae praestantia solis splendori oficienIsmaelis Bullialdi notæ.
Επλεί εἰς Βενετίαν. Nicolaus Dolionus
Histor. Veneta lili, vi scribit Emmanuelem imperatorem Christi anno 1595 Constantinopoli discessisse, Venetiasque appulsum in Galliam inde translisse, ut adversus ingruentem singulisque diebus
auctam Turcorum potentiam, opem et suppetias
impetraret. Joannes Juvenalis Ursinius adnotavit
Manuelem anno Christi1400 Parisios venisse; anno
demum 1402 ab aula regis Christianissimi pust
biennium cum anni semisse in ea transactum
discessisse. Augustinus Justinianus in Annalibus
Genuensibus tradit ipsum Genuam advenisse Januarii die 22, anno 1403.
Εἰς Μεθώνην. Urbs Peloponnesi Methone,
quæ hodie Modon appellatur, in sinu Messeniaco,
vulgo Golfo di Coron.
Leunclavius lib. vt tradit cazim seu cadim
ab imperatore Byzantino Constantinopoli admissuu
anno Hegiræ 795, qui fuit Christi 4593.
'Εν διαφέροις στρουθῶν κελαδίσμασι.
Passeres pro omni genere avium hic sumuntur: e
rure tamen petitum schemia illud: nam aliæ sunt
aves magis vocales, 'quarumque suavior vocis inflexionibus variis cantus sentitur.
Σάξων. Cur hic Saxonum potius meminerit
Noster, quam Alemannorum seu Germanorum,
nescio: aut si per Saxones quos hic nominat, cos
intelligat qui Transylvaniæ partem unam incolunt,
reliquis duabusa Ciculis et Transylvanis occupatis. Dubitare etiam possumus an Polonos intelligui: infra siquiden cap. 32, ῥῆγα τῶν Σάξων
appellat Hungariæ regem Ladislaum Casimiri Poloniæ regis fratrem. Leunclavius adeumlus infra in
Pandectis num. 122.
• Digitized by
Ὁ δὲ Παγιαζὴτ καθήμενος ἐν Προύσῃ καὶ τὰ τῆς εὐτυχίας ὑψίκομα δένδρα ὁρῶν καρποῖς βρίθοντα καὶ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν ἀδεῶς κατατρυφῶντα ἐν διαφόροις στρουθῶν κελαδίσμασιν, οὐ γὰρ ἔλειπέ τι τῶν ἐν τοῖς γένεσι τῶν γλωσσῶν ὡραῖον, εἴτε ἐν σώματι ζῴου ἢ μετάλλου ἢ ἄλλης τινὸς ἐν τῷ κόσμῳ δοθείσης παρὰ τοῦ Θεοῦ ἡδείας ὄψεως, τοῦ μὴ εἶναί τε καὶ εὑρίσκεσθαι ἐν τοῖς θησαυροῖς αὐτοῦ, ἐκλεγόμενα τοίνυν τὰ καθαρὰ τῶν σωμάτων καὶ τῶν ὡραίᾳ τῇ ὄψει ἀῤῥένων τε καὶ θηλέων, παρίσταντο παιδάρια νέα καὶ τρυφερὰ καὶ κόραι ὑπὲρ τὸν ἥλιον λάμπουσαι,τίνων; Ῥωμαίων, Σέρβων, Βλάχων, Ἀλβανιτῶν, Οὔγγρων, Σάξων, Βουλγάρων καὶ Λατίνων,ἕνα ἕκαστον μελῳδούντων τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ καὶ μὴ βουλομένων, αὐτὸς δὲ καθήμενος καὶ κατασπαταλῶν οὐκ ἐπαύετο ἀφροδισιάζων, ἐν ἀῤῥένοις ἀσελγαίνων καὶ θήλεσιν. Ταῦτα τῶν παρανομιῶν ἡμῶν τὰ ἐπίχειρα. Δικαία ἡ τοῦ Θεοῦ παίδευσις. Ἀλλὰ σύ, κύριε, ἀπόδος καὶ αὐτοῖς κατὰ τὰ ἔργα αὐτῶν· Πάριδε τὰς ἀνομίας ἡμῶν, δέσποτα, καὶ μὴ ἐάσῃς συντριβῆναι ἡμᾶς ὡς καλάμην στυπείου, ἀλλὰ βλέψον εἰς ἡμᾶς ἱλέῳ ὄμματί σου.82°
δωρον νήπιον. Καταλείψας δ' αὐτοὺς ἐν Μεθώνη, illius 3tuleret, talia dixit: Orbis saluti consulendo
καὶ τὰς τριήρεις ὄπισθεν πέμψας, αὐτὸς ἐν μιᾷ τῶν
μεγάλων νηῶν εἰσελθὼν ἔπλει εἰς Βενετίαν εἰς
Μεδιόλανα, Γένουαν, Φλορέντζιαν, Φεραρίαν, καὶ
ἅπασαν Ἰταλίαν διελθών, ἀπὸ Προβέντζας έχώρει
εἰς Γερμανίαν, ήτει Φραγγίαν· καὶ πάντες οἱ ῥηγάδες, καὶ δούκες, καὶ κόντιδες ἐτίμων αὐτὸν, καὶ ὡ;
ἡμίθεον δώροις ἡμείβοντο. Διελθὼν δὲ πᾶσαν Φραγγίαν, καὶ εἰς τὰ τῶν ᾿Αλαμανῶν ὅρια περάσας, πά
λιν ἦλθεν εἰς Βενετίαν. Οἱ δὲ Βενετοί πρεπόντως
φιλοξενήσαντες, καὶ σὺν δώροις πλείστοις ἀποπέμ
ψαντες, ἐστράφη εἰς Μεθώνην σὺν ταῖς αὐτῶν
τριήρεσι· καὶ συντυχών τῇ δεσποίνῃ καὶ τοῖς τέ
κνοις, ἐκάθητο καραδοκῶν τὰ τῆς πόλεως ἀτυχή
ματα, μᾶλλον τὰ τοῦ ἔθνους τῶν Ῥωμαίων δυστυχήματα.
te ipse sulva, neque de imperio rétinendo sis sollici.
tus. All littora deinde Peloponnesi delatus, imperatricem et liberos quos ex ea susceperat, Joannem
recens natum Theodornmque infantem, Methonæ
reliquit, triremibusque remissis navium n:agnarun
unam conscendit, 30 et Venetias appulit: lustravitque deinceps Mediolanum, Genuam, Florentiam,
Ferrariam totamque Italiam peragravit, et ubi in
(Narbonensen) Provinciam venit, hinc demum in
Franciam et Germaniam profectus est. Hunc cerle reges omnes, duces et comites maximo howore
habuerunt, et velut semideum donis cumularunt.
Ubi ergo tetam Galliam peragravit, in Germanianı
abiit, indeqne Venetias repetit: quem Veneti, at
decebat, amice et benevole tractarunt, eique multa
doma largiti sunt, eorumque triremibus vectus Methonem reversus est ad imperatricem et liberos, et
cum eis, urbis malam fortunam, potiusque totius Græcorum gentis cladem exspectans, tranquillam
privatamque vitam egebat.
CAPUT XV.
Joannes precaria imperium obtinet a Baiazile, et cadin. seu ju licem Musulmanum intra urbis mœnia accipit.
Ad Baiazitem voluptatibus immersum veniunt a Temire Chane legati, qui contumeliose a Baiazite kabiti recedunt: ipse
deinde in Armenium movet. Constantinopolim a Joanne repetit, sed Constantinopolitani deditionem facere renuunt.
Temyr Syriam invadit, urbes expugnat, in incolas immaniter sævil. Damascum, et Hulepum diripit et vasini.
Ο δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης εἰσελθὼν ἐν τῇ πόλει, Postquam imperator Joannes orbem ingressus
καὶ στεφθεὶς βασιλεὺς, εἰσῆξε πρῶτον κατὰ τὸ αἴ- diadema imperatorium sumpsit, ante omnia condi -
σημα του Παγιαζήτ κριτὴν Τούρκον, ὃς τὰς ἀμφι lionem a Bajazite latam adimplens, judicem Turcum
βολίας τὰς ἀναμεταξὺ συμβαινούσας 'Ρωμαίοις καὶ in urbe constituit, qui de litibus et controversiis
Τούρκος αὐτὸς διέκρινε κατὰ τὸν ᾿Αραβικὸν νόμον· inter Græcos et Turces ortis cognosceret, et s
καὶ πάντα στα εἶχον Ρωμαίοι μέχρι Σηλυμβρίας, c ex lege Arabica dirimeret. Omnia insuper oppida
καὶ αὐτὴ Σηλυμβρία του Παγιαζήτ ἐγένοντο, καὶ ὁ at Selymbriam usque sita, ipsaque Selymbria in
Ιωάννης ἦν βασιλεύων μόνον ἐντὸς τῆς πόλεως. Ο ditionem Bajazitis cesserunt, Joanne intra muros
δὲ Παγιαζήτ καθήμενος ἐν Προύσῃ, καὶ τὰ τῆς εὐ- arbis tantummodo imperante. Interea Bajazites
τυχίας ὑψίκομα δένδρα ὁρῶν καρποῖς βρίθοντα, καὶ Prusæ agere, et prospere fortunæ fructibus, quos
καθεκάστην ἡμέραν ἀδεῶς κατατρυφῶντα ἐν διασ ex illa tanquam ex arbore pendentes et inter avium
φόροις στρουθῶν κελαδίσμασιν οὐ γὰρ ἔλλειπέ cantus quotidie incrementum capientes suscipiebat,
τι τῶν ἐν τοῖς γένεσι τῶν γλωσσῶν ὡραῖον, εἴτε ἐν potiri, et luxui ac deliciis quotidie deditus, variis
σώματι ζώου, ἢ μετάλλου, ἢ ἄλλης τινὸς ἐν τῷ κα libidinum generibus secure vacare. In thesauris
σμην δοθείσης παρὰ τοῦ Θεοῦ ἡδεία; ὄψεως, τοῦ μὴ quippe congestum habebat quidquid pulchri ac veεἶναί τε καὶ εὑρίσκεσθαι ἐν τοῖς θησαυροῖς αὐτοῦ. nusti cunctæ gentes mittere possunt, cum auimaΕκλεγόμενα τοίνυν τὰ καθαρὰ τῶν σωμάτων, καὶ lia corporis forma præstantia, tum metalla et alia,
τῶν ὡραίᾳ τῇ ἔψει ἀῤῥένων τε καὶ θηλείων παρίσ quæ oculis grata Deus in rerum natura produxit.
σταντο, παιδάρια νέα καὶ τρυφερά, καὶ κόρα: ὑπὲρ Sélecti astabant pusiones et puellæ forma et corpoτὸν ἥλιον λάμπουσαι. Τίνων; Ρωμαίων, Σέρβων, re integri, florenteque ætate teneri, virgines etiam
Βλάχων, ᾿Αλβανιτών, Ούγγρων, Σάξων Βουλ. Doris venustate ae praestantia solis splendori oficienIsmaelis Bullialdi notæ.
Επλεί εἰς Βενετίαν. Nicolaus Dolionus
Histor. Veneta lili, vi scribit Emmanuelem imperatorem Christi anno 1595 Constantinopoli discessisse, Venetiasque appulsum in Galliam inde translisse, ut adversus ingruentem singulisque diebus
auctam Turcorum potentiam, opem et suppetias
impetraret. Joannes Juvenalis Ursinius adnotavit
Manuelem anno Christi1400 Parisios venisse; anno
demum 1402 ab aula regis Christianissimi pust
biennium cum anni semisse in ea transactum
discessisse. Augustinus Justinianus in Annalibus
Genuensibus tradit ipsum Genuam advenisse Januarii die 22, anno 1403.
Εἰς Μεθώνην. Urbs Peloponnesi Methone,
quæ hodie Modon appellatur, in sinu Messeniaco,
vulgo Golfo di Coron.
Leunclavius lib. vt tradit cazim seu cadim
ab imperatore Byzantino Constantinopoli admissuu
anno Hegiræ 795, qui fuit Christi 4593.
'Εν διαφέροις στρουθῶν κελαδίσμασι.
Passeres pro omni genere avium hic sumuntur: e
rure tamen petitum schemia illud: nam aliæ sunt
aves magis vocales, 'quarumque suavior vocis inflexionibus variis cantus sentitur.
Σάξων. Cur hic Saxonum potius meminerit
Noster, quam Alemannorum seu Germanorum,
nescio: aut si per Saxones quos hic nominat, cos
intelligat qui Transylvaniæ partem unam incolunt,
reliquis duabusa Ciculis et Transylvanis occupatis. Dubitare etiam possumus an Polonos intelligui: infra siquiden cap. 32, ῥῆγα τῶν Σάξων
appellat Hungariæ regem Ladislaum Casimiri Poloniæ regis fratrem. Leunclavius adeumlus infra in
Pandectis num. 122.
• Digitized by
PG 157:823Κατασπαταλῶντος οὖν μιᾷ τῶν ἡμερῶν, ἰδοὺ μήνυμα, ὡς ἀποκρισιάριοι ἤλθοσαν ἀπὸ Περσίας ζητοῦντες ἰδεῖν τὸν ἡγεμόνα.Παρὰ τίνος; ἀπεκρίνατο.Οἱ δέ· Παρὰ τοῦ Τεμὴρ χάν, σουλτάνου Περσίας καὶ Βαβυλῶνος.Ὁ δὲ προσέταξε τοῦ δοῦναι αὐτοῖς τόπον εἰς ἀνάπαυσιν. Μετὰ δέ τινας ἡμέρας προσκαλεσάμενος αὐτοὺς ἐζήτει τὰ τῆς πρεσβείας ἀκοῦσαι. Οἱ δὲ ἐλθόντες καὶ παραστάντες ἐνώπιον αὐτοῦ ἔφησαν· Ὁ μέγας χὰν Τεμὴρ δι’ ἡμᾶς τοὺς δούλους αὐτοῦ μηνύει σοι λέγων, ὅτι οὐκ ἔξεστίν σοι ἁρπάζειν τὰ ἀλλότρια καὶ δι’ αὐτῶν γενέσθαι σε μέγας ἀρχηγός. Ἀρκοῦ εἰς ὅσα σοι ὁ Θεὸς δέδωκε παρὰ τῶν ἀπίστων λαβών· τὰς δὲ ἐπαρχίας, ἃς παρὰ τῶν λοιπῶν ἡγεμόνων λῃστρικῶς ἥρπασας, παρευθὺ στρέψας δός, ἵνα καὶ παρὰ Θεῷ εὖ σοι γένηται καὶ παρὰ τῶν λοιπῶν ἡγεμόνων εὐχαριστίας καὶ ἐπαίνους ἕξεις. Εἰ δὲ μή, ἐγὼ ἔσομαι σὺν Θεῷ ἐκδικητὴς αὐτῶν.Ταῦτα καὶ ἄλλα πλείω εἰπόντες, ὁ Παγιαζὴτ ἐκέλευσεν ξυρίῳ καθᾶραι τοὺς πώγωνας καὶ ἀποπέμψαι ἀτίμους, φήσας αὐτοῖς· Ὑπάγετε, ἀπαγγείλατε τῷ κυρίῳ ὑμῶν· ἐρχέσθω ταχύ· ἐκδέχομαι γὰρ αὐτόν.DUCE
tes: iique omnes Græci erant, Servii, Valachi, Al- γάρων καὶ Λατίνων· ἕνα ἕκαστον μελωδοῦντα τῇ
bani, Hungari, Saxones, Bulgari et Latini, singulique lingua, 31 sua populari, etiam iuvisi, canebant. Ille itaque otio resolutus ac luxu diffluens,
venereis voluptatibus, in mares ac feminas promiscue insaniendo, indesinenter indulgebat: eaque peccatorum ac scelerum nostrorum præmia, divino
Numine in nos merito animadvertente, referebamus.
Sed tu, Domine, secundum opera eorum retribue
etiam illis, et peccata nostra post tergum projice,
neque tradas nos sicut cannabis całamun couterendos, sed oculis propitiis nos intuere. Per id tempus
Bajaziti voluptatibus indulgenti nuntius affertur, ex
Persia legatos adventasse, qui eum convenire peterent. Cumque interrogasset a quo et undenam
ad se miuerentur, dixerunt a Temyre Chan Persian
et Babylonis sultano inissos; jussit itaque hospitium
¡llis, ut se reficerent a via, præberi. Post paucos
demum dies vocat ad se legatos et ab eis, quæ in
ınandatis habebant, petit. Accedentes itaque ad
eum, dixerunt: Magnus Chan Temyr per nos servcs
suos tibi nuntiat, non licere tibi aliena rapere, et hac
ratione le præpotentem principem evadere. Contentus
esto illis, quæ Deo concedente infidelibus abstulisti.
Alias provincias, quas cæteris principibus inore prædonis eripuisti, animo mutato stalim restitue, ut
Deum tibi propitium facias, aliorumque principum
gratiam demerearis, laudemque ab eis consequaris.
Sin minus hac facere tibi libuerit, eorum, Deo juvante, vindex ero. Cum hæc aliaque plura exposuissent, jussit Bajziles barbas iis novacula abradi, "
contumeliisque affectos dimitti, responsumque tale
dedit: Abite, renuntiate domino vestro, ut celeriter
veniat, quodque eum venientem exspecto. Si vero non
ἰδίᾳ διαλέκτῳ καὶ μὴ βουλευομένων. Αὐτὸς δὲ καθήμενος, καὶ κατασπαταλῶν, οὐκ ἐπαύετο ἀφροδισιάζων, ἐν ἄῤῥεσιν ἀσελγαίνων καὶ θήλεσι Ταῦτα τῶν
παρανομιῶν ἡμῶν τὰ ἐπίχειρα, δικαία ἡ τοῦ Θεοῦ
παίδευσις. ᾿Αλλὰ σύ, Κύριε, ἀπόδος καὶ αὐτοῖς κατὰ
τὰ ἔργα αὐτῶν, πάριδε τὰς ἀνομίας ἡμῶν, Δέσποτα,
καὶ μὴ ἐάσῃς συντριβῆναι ἡμᾶς ὡς καλάμην στι
πείου, ἀλλὰ βλέψον εἰς ἡμᾶς ἱλέῳ ὄμματί σου. Κατα
σπαταλῶντος οὖν μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἰδοὺ μήνυμα,
ὡς ἀποκρισιάριοι ήλθοσαν ἀπὸ Περσίας ζητοῦντες
ἰδεῖν τὸν ἡγεμόνα. Από τίνος; ἀπεκρίνετο. Οἱ δὲ,
Παρὰ τοῦ Τεμὺρ Πάν σουλτάνου Περσίας και Βαβυλώ
νος. Ο δὲ προσέταξε τοῦ δοῦναι αὐτοῖς τόπον εἰς
ἀνάπαυσιν. Μετὰ δέ τίνας ἡμέρας προσκαλεσάμενο;
αὐτοὺς, ἐζήτει τὰ τῆς πρεσβείας ἀκοῦσαι. Οἱ δὲ ἐλα
θόντες, καὶ παραστάντες ενώπιον αὐτοῦ, ἔφησαν ο
Ο μέγας Χαν Τεμύρ δι' ἡμᾶς τοὺς δούλους απ
τοῦ μηνύει σοι λέγων, ὅτι οὐκ ἔξεστί σοι άρ
πάζειν τὰ ἀλλότρια, καὶ δι' αὐτῶν γενέσθαι σε
μέγας ἀρχηγός. ᾿Αρκοῦ εἰς ὅσα σοι ὁ Θεὸς δέδωκε παρὰ τῶν ἀπίστων λαβών. Τὰς δὲ ἐπαρχίας
ἃς παρὰ τῶν λοιπῶν ἡγεμόνων ληστρικώς ήρ
πασας, παρευθὺ στρέψας δὸς, ἵνα καὶ παρὰ θεῷ
εὖ σοι γένηται, καὶ παρὰ τῶν λοιπῶν ἡγεμόνων
εὐχαριστίας καὶ ἐπαίνους ἕξεις. Εἰ δὲ μὴ, ἐγὼ
ἔσομαι σὺν Θεῷ ἐκδικητὴς αὐτῶν. Ταῦτα καὶ
ἄλλα πλείω εἰπόντες, ὁ Παγιαζήτ ἐκέλευσε ξυρί
καθᾶραι τους πώγωνας καὶ ἀποπέμψαι ἀτί
μους, φήτας αὐτοῖς· Υπάγετε, απαγγείλατε τῷ
κυρίῳ ὑμῶν· ἐρχέσθω ταχὺ, ἐκδέχομαι γὰρ αὐτ
τόν. Εστω κεχωρισμένος ἀπὸ τῆς αὐτοῦ νομίμου γαμετῆς εἰ μὴ ἔλθοι. Ταῦτα καὶ ἕτερα
ἀδολεσχήματα εἰπὼν πρὸς αὐτοὺς ἀτίμως ἀπέπεμIsmaelis Bullialdi nota..
Κατασπαταλώντος οὖν. De legatione Te
myris, qui vulgo Tamerlanes dicitur, ad Bajazitem,
legendi sunt Phruzes lib. 1. cap. 21. Laonicus lib.
al, sub finem, et Leunclavius lib. vi Histor. Musulan.
Εκέλευσε ξυρίῳ καθᾶραι τοὺς πώγω
νας. Principes Turcos ignominia inurende causs barbamn alicui præcidi jubere mos fuit. Leunclavius lib. ¡v in Urchane Gasi, ubi de pristinis
Turcorum institutis agit, hacce scribit: Si cui rex
iratus esset, ignominiæ et pœnæ causa barbam homini præcidi jubebat. Et lib. x, exemplum bujus
affert, dum Suleimanus filiorum Bajazitis unus
bellum cum fratre suo Moyse gerebat, Chasani
Agæ barbam injuriæ ac contumeliæ inferendæ causa praecidi mandavit. Apud Cantacuz. etiam lib.v,
22 legimus Stephanum Serviæ Cralem, postquam
Macedoniæ Edessam in potestatein suam, pro:dentibus aliquot civibus, redegisset, jussisse, τὸ γένειον ἐπ' αὐτοῦ τίλλεσθαι, barbum e mento se coram
velli Lyzico ejus urbis præfecto; quod se acrius urbem intranti opponere voluisset. Leunclavius lib.
VII, legatos illos Temyris Bajazitem indigne habuisse, dona sibi missa flocci fecisse, tandemque
epistolam superbe ac insolenter scriptam eis tradidisse narrat.
"Εστω κεχωρισμένος ἀπὸ τῆς αὐτοῦ νομίμου γαμετῆς. Laonicus Hb. η sub finem alia verba respondisse Bajazitem legatis Temyrianis tra41, Τὸν δὲ Παγιαζήτην ὑπ λαθόντα ἐς τὸν ἄγω
γελον φάναι, Εἰ τοίνυν μὴ ἐπίῃ μαχόμενος ἡμῖν,
ἐς τρὶς τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα εχέτω ἀπολαβών,
Si itaque bellum nobis non intulerit, uxorem suam
[dimissam] ter apud se admittat. Exponit deinceps
virum quando uxorem repudiavit, jurejurando affirmare eam apud se nunquam admissurum, ita ut
ipsi fas non sit, cum a trinis splenibus dimisit uxorein. eam iterum domici accipere nisi adulterio
pollutam: idem Laonic. lib. I ubi de Turcorum
moribus disserit adeundus. Ratio ob quam turpissimum habetur ad uxorem dimissam redire hæc est:
perjurii ac levitatis nota ac macula se aspergit,
qui se non amplius admissurum juravit, deinceps
vero admittit: ab honesto denique et decoro alienum
est adulterio pollutam sibi uxorem adjungere. Quando igitur Bajazites dixit, a legitima uxore separetur, cartera subaudienda sunt, illamque repudiatam
a tribus splenibus apud se accipiat, quo dedecus
ipsi adultera ducta accedat, levitatisque ac perjurii
nota inuratur. Leunclavius lib. vit non longe a filne Temyris ad Bajazitem verba refert, quæ Incem
istis afferunt, Quid opus erat te quosdam ad me miltere, tot nugas mihi renuntiaturos, atque etiam addere, te pro marito meretricis me habiturum,
tuis in regionibus te quæsitum irem, ac vice versa ni
tu bello me venires oppugnatum, ut a te libera esset
mulier tua, hoc est, divortio separata; rursumque
tibi nuberet ab alio prius polluta? Quibus verbis
manifestus fit hujus loci sensus.
ni
Ἔστω κεχωρισμένος ἀπὸ τῆς αὐτοῦ νομίμου γαμετῆς, εἰ μὴ ἔλθοι.Ταῦτα καὶ ἕτερα ἀδολεσχήματα εἰπὼν πρὸς αὐτούς, ἀτίμως ἀπέπεμψεν. Αὐτὸς δὲ μὴ ἀμελήσας, ἀλλὰ σὺν πάσῃ τῇ στρατιᾷ πρὸς τὰ ἀνώτερα μέρη τῆς Ἀρμενίας ἐστράτευσεν. Ἦν γὰρ τῷ προλαβόντι χρόνῳ λαβὼν τὴν τῆς Καππαδοκίας Μεγάλην Σεβάστειαν· ἐν δὲ τῇ στρατείᾳ ταύτῃ διαβὰς τὰ ὅρια τῆς Μεγάλης Ἀρμενίας καὶ εἰς τὴν τῶν Τουρκοπερσῶν γῆν εἰσελθὼν ἐκράτησε μίαν τῶν πόλεων λεγομένην Ἀρσυγγάν. Ἐπαναζεύξας δὲ ἦλθεν ἐν Προύσῃ· ἀπάρας δὲ ἐκ τῆς Προύσης καὶ διαβὰς τὸν πορθμὸν ἦλθεν εἰς Ἀδριανούπολιν καὶ τῷ βασιλεῖ Ἰωάννῃ μηνύει λέγων, ὅτι· Ἐγὼ μέν, εἰ καὶ τὸν βασιλέα Μανουὴλ ἐξέωσα τῆς Πόλεως, οὐ διὰ σέ, ἀλλὰ δι’ ἐμὲ τοῦτο πεποίηκα. Καὶ εἰ μὲν βούλει τοῦ εἶναί σε ἡμέτερον φίλον, μετάστηθι τῶν ἐκεῖ καὶ δώσω σοι ἐπαρχίαν, ἣν ἂν βούλῃ· εἰ δὲ μή γε, μάρτυς μοι Θεὸς καὶ ὁ μέγας προφήτης, οὐ φείσομαί τινος, ἀλλὰ πάντας ἄρδην ὀλέσω.Ταῦτα καὶ ἕτερα ὁ Παγιαζὴτ ὀργίλα πέμψας μηνύματα, αὐτοὶ τῷ Θεῷ τὰς ἐλπίδας ἀνέθεντο· ἦσαν γὰρ προμελετηκότες ἐκ πολλῶν ὀλίγα πρὸς τροφήν. Οἱ δὲ ἀπεκρίναντο λέγοντες· Ὑπάγετε, ἀναγγείλατε τῷ κυρίῳ ὑμῶν·DUCE
tes: iique omnes Græci erant, Servii, Valachi, Al- γάρων καὶ Λατίνων· ἕνα ἕκαστον μελωδοῦντα τῇ
bani, Hungari, Saxones, Bulgari et Latini, singulique lingua, 31 sua populari, etiam iuvisi, canebant. Ille itaque otio resolutus ac luxu diffluens,
venereis voluptatibus, in mares ac feminas promiscue insaniendo, indesinenter indulgebat: eaque peccatorum ac scelerum nostrorum præmia, divino
Numine in nos merito animadvertente, referebamus.
Sed tu, Domine, secundum opera eorum retribue
etiam illis, et peccata nostra post tergum projice,
neque tradas nos sicut cannabis całamun couterendos, sed oculis propitiis nos intuere. Per id tempus
Bajaziti voluptatibus indulgenti nuntius affertur, ex
Persia legatos adventasse, qui eum convenire peterent. Cumque interrogasset a quo et undenam
ad se miuerentur, dixerunt a Temyre Chan Persian
et Babylonis sultano inissos; jussit itaque hospitium
¡llis, ut se reficerent a via, præberi. Post paucos
demum dies vocat ad se legatos et ab eis, quæ in
ınandatis habebant, petit. Accedentes itaque ad
eum, dixerunt: Magnus Chan Temyr per nos servcs
suos tibi nuntiat, non licere tibi aliena rapere, et hac
ratione le præpotentem principem evadere. Contentus
esto illis, quæ Deo concedente infidelibus abstulisti.
Alias provincias, quas cæteris principibus inore prædonis eripuisti, animo mutato stalim restitue, ut
Deum tibi propitium facias, aliorumque principum
gratiam demerearis, laudemque ab eis consequaris.
Sin minus hac facere tibi libuerit, eorum, Deo juvante, vindex ero. Cum hæc aliaque plura exposuissent, jussit Bajziles barbas iis novacula abradi, "
contumeliisque affectos dimitti, responsumque tale
dedit: Abite, renuntiate domino vestro, ut celeriter
veniat, quodque eum venientem exspecto. Si vero non
ἰδίᾳ διαλέκτῳ καὶ μὴ βουλευομένων. Αὐτὸς δὲ καθήμενος, καὶ κατασπαταλῶν, οὐκ ἐπαύετο ἀφροδισιάζων, ἐν ἄῤῥεσιν ἀσελγαίνων καὶ θήλεσι Ταῦτα τῶν
παρανομιῶν ἡμῶν τὰ ἐπίχειρα, δικαία ἡ τοῦ Θεοῦ
παίδευσις. ᾿Αλλὰ σύ, Κύριε, ἀπόδος καὶ αὐτοῖς κατὰ
τὰ ἔργα αὐτῶν, πάριδε τὰς ἀνομίας ἡμῶν, Δέσποτα,
καὶ μὴ ἐάσῃς συντριβῆναι ἡμᾶς ὡς καλάμην στι
πείου, ἀλλὰ βλέψον εἰς ἡμᾶς ἱλέῳ ὄμματί σου. Κατα
σπαταλῶντος οὖν μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἰδοὺ μήνυμα,
ὡς ἀποκρισιάριοι ήλθοσαν ἀπὸ Περσίας ζητοῦντες
ἰδεῖν τὸν ἡγεμόνα. Από τίνος; ἀπεκρίνετο. Οἱ δὲ,
Παρὰ τοῦ Τεμὺρ Πάν σουλτάνου Περσίας και Βαβυλώ
νος. Ο δὲ προσέταξε τοῦ δοῦναι αὐτοῖς τόπον εἰς
ἀνάπαυσιν. Μετὰ δέ τίνας ἡμέρας προσκαλεσάμενο;
αὐτοὺς, ἐζήτει τὰ τῆς πρεσβείας ἀκοῦσαι. Οἱ δὲ ἐλα
θόντες, καὶ παραστάντες ενώπιον αὐτοῦ, ἔφησαν ο
Ο μέγας Χαν Τεμύρ δι' ἡμᾶς τοὺς δούλους απ
τοῦ μηνύει σοι λέγων, ὅτι οὐκ ἔξεστί σοι άρ
πάζειν τὰ ἀλλότρια, καὶ δι' αὐτῶν γενέσθαι σε
μέγας ἀρχηγός. ᾿Αρκοῦ εἰς ὅσα σοι ὁ Θεὸς δέδωκε παρὰ τῶν ἀπίστων λαβών. Τὰς δὲ ἐπαρχίας
ἃς παρὰ τῶν λοιπῶν ἡγεμόνων ληστρικώς ήρ
πασας, παρευθὺ στρέψας δὸς, ἵνα καὶ παρὰ θεῷ
εὖ σοι γένηται, καὶ παρὰ τῶν λοιπῶν ἡγεμόνων
εὐχαριστίας καὶ ἐπαίνους ἕξεις. Εἰ δὲ μὴ, ἐγὼ
ἔσομαι σὺν Θεῷ ἐκδικητὴς αὐτῶν. Ταῦτα καὶ
ἄλλα πλείω εἰπόντες, ὁ Παγιαζήτ ἐκέλευσε ξυρί
καθᾶραι τους πώγωνας καὶ ἀποπέμψαι ἀτί
μους, φήτας αὐτοῖς· Υπάγετε, απαγγείλατε τῷ
κυρίῳ ὑμῶν· ἐρχέσθω ταχὺ, ἐκδέχομαι γὰρ αὐτ
τόν. Εστω κεχωρισμένος ἀπὸ τῆς αὐτοῦ νομίμου γαμετῆς εἰ μὴ ἔλθοι. Ταῦτα καὶ ἕτερα
ἀδολεσχήματα εἰπὼν πρὸς αὐτοὺς ἀτίμως ἀπέπεμIsmaelis Bullialdi nota..
Κατασπαταλώντος οὖν. De legatione Te
myris, qui vulgo Tamerlanes dicitur, ad Bajazitem,
legendi sunt Phruzes lib. 1. cap. 21. Laonicus lib.
al, sub finem, et Leunclavius lib. vi Histor. Musulan.
Εκέλευσε ξυρίῳ καθᾶραι τοὺς πώγω
νας. Principes Turcos ignominia inurende causs barbamn alicui præcidi jubere mos fuit. Leunclavius lib. ¡v in Urchane Gasi, ubi de pristinis
Turcorum institutis agit, hacce scribit: Si cui rex
iratus esset, ignominiæ et pœnæ causa barbam homini præcidi jubebat. Et lib. x, exemplum bujus
affert, dum Suleimanus filiorum Bajazitis unus
bellum cum fratre suo Moyse gerebat, Chasani
Agæ barbam injuriæ ac contumeliæ inferendæ causa praecidi mandavit. Apud Cantacuz. etiam lib.v,
22 legimus Stephanum Serviæ Cralem, postquam
Macedoniæ Edessam in potestatein suam, pro:dentibus aliquot civibus, redegisset, jussisse, τὸ γένειον ἐπ' αὐτοῦ τίλλεσθαι, barbum e mento se coram
velli Lyzico ejus urbis præfecto; quod se acrius urbem intranti opponere voluisset. Leunclavius lib.
VII, legatos illos Temyris Bajazitem indigne habuisse, dona sibi missa flocci fecisse, tandemque
epistolam superbe ac insolenter scriptam eis tradidisse narrat.
"Εστω κεχωρισμένος ἀπὸ τῆς αὐτοῦ νομίμου γαμετῆς. Laonicus Hb. η sub finem alia verba respondisse Bajazitem legatis Temyrianis tra41, Τὸν δὲ Παγιαζήτην ὑπ λαθόντα ἐς τὸν ἄγω
γελον φάναι, Εἰ τοίνυν μὴ ἐπίῃ μαχόμενος ἡμῖν,
ἐς τρὶς τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα εχέτω ἀπολαβών,
Si itaque bellum nobis non intulerit, uxorem suam
[dimissam] ter apud se admittat. Exponit deinceps
virum quando uxorem repudiavit, jurejurando affirmare eam apud se nunquam admissurum, ita ut
ipsi fas non sit, cum a trinis splenibus dimisit uxorein. eam iterum domici accipere nisi adulterio
pollutam: idem Laonic. lib. I ubi de Turcorum
moribus disserit adeundus. Ratio ob quam turpissimum habetur ad uxorem dimissam redire hæc est:
perjurii ac levitatis nota ac macula se aspergit,
qui se non amplius admissurum juravit, deinceps
vero admittit: ab honesto denique et decoro alienum
est adulterio pollutam sibi uxorem adjungere. Quando igitur Bajazites dixit, a legitima uxore separetur, cartera subaudienda sunt, illamque repudiatam
a tribus splenibus apud se accipiat, quo dedecus
ipsi adultera ducta accedat, levitatisque ac perjurii
nota inuratur. Leunclavius lib. vit non longe a filne Temyris ad Bajazitem verba refert, quæ Incem
istis afferunt, Quid opus erat te quosdam ad me miltere, tot nugas mihi renuntiaturos, atque etiam addere, te pro marito meretricis me habiturum,
tuis in regionibus te quæsitum irem, ac vice versa ni
tu bello me venires oppugnatum, ut a te libera esset
mulier tua, hoc est, divortio separata; rursumque
tibi nuberet ab alio prius polluta? Quibus verbis
manifestus fit hujus loci sensus.
ni
PG 157:825ἡμεῖς ἐν ἀδυναμίᾳ ὄντες καὶ δυναστίᾳ πολλῇ, οὐκ ἔχομεν ποῦ καταφυγεῖν, εἰ μὴ εἰς Θεὸν τὸν βοηθοῦντα τοὺς ἀδυνάτους καὶ καταδυναστεύοντα τοὺς δυνάστας. Καὶ εἴ τι βούλει, ποίει. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἦλθον μηνύματα φέροντες ἐξ Ἀμασείας, ὡς ὁ Τεμὴρ χὰν στρατεύει κατὰ τῆς Συρίας. Ὁ Παγιαζὴτ δὲ περάσας καὶ ἐν τῇ Προύσῃ διάγων, πέμψας ἁπανταχοῦ προσεκαλεῖτο τὰς δυνάμεις πάσας τῆς ἑῴας καὶ τῆς δύσεως. Ὁ δὲ Τεμὴρ χὰν διαβὰς τὴν Ἀρμενίαν ἐχειρώσατο πρῶτον τὸ Ἀρσυγγὰν πολέμου νόμῳ καὶ πάντας τοὺς οἰκισθέντας παρὰ τοῦ Παγιαζὴτ ξίφει κατέσφαξεν. Εἶτα ἐλθὼν εἰς Σεβάστειαν καὶ μεγαλόπολιν οὖσαν, ἔπηξε χάρακα· καὶ ζητήσας τὴν πόλιν καὶ μὴ ἐνδόντες οἱ ἐντός, κατορύξας γύροθεν ἔστησεν αὐτὴν ἐπάνω τῶν δοκῶν καὶ τῶν σανίδων κάτωθεν ἐκ θεμέθλων, μὴ γνόντος τινὸς τῶν ἐντός, τί ἄρα ἐγεγόνει τὰ κατ’ αὐτῶν· ἦσαν γὰρ οἱ ὀρύκται ἀρξάμενοι τὴν ὀρυγὴν ἀπὸ μακρόθεν τῆς πόλεως, μίλιον ἓν καὶ πλέον. Ἦν δὲ ἡ πόλις ἐκ πλίνθου ὠμῆς οἰκοδομηθεῖσα. Τότε πάλιν ἐμήνυσε τοῖς ἔνδον λέγων·δευσεν
ψεν. Αὐτὸς δὲ μὴ ἀμελήσας, ἀλλὰ σὺν πάσῃ τῇ στρα- accesserit, ab uxore legitima separetur. llisque per
τείς πρὸς τὰ ἀνώτερα μέρη της Αρμενίας ἐστράἦν γὰρ τῷ προλαβόντι χρόνῳ λαβὼν τὴν.
τῆς Καππαδοκίας μεγάλην Σεβάστειαν. Εν δὲ
τῇ στρατείᾳ ταύτῃ διαβὰς τὰ ὅρια τῆς μεγάλης
Αρμενίας, καὶ εἰς τὴν τῶν Τουρκοπερσῶν γῆν
εἰσελθὼν. ἐκράτησε μίαν τῶν πόλεων λεγομένην
Δρουγγάν ἐπαναζεύξας δὲ ἦλθεν ἐν Προύσῃ •
ἀπάρας δὲ ἐκ τῆς Προύσης, καὶ διαβας τὸν πορθμόν,
ἦλθεν εἰς 'Αδριανούπολιν, καὶ τῷ βασιλεῖ Ιωάννη
μηνύει λέγων, ὅτι Ἐγὼ μὲν εἰ καὶ τὸν βασιλέα
Μανουὴλ ἐξέωσα τῆς πόλεως, οὐ διὰ σέ, ἀλλὰ
δι' ἐμὲ τοῦτο πεποίηκα· εἰ μὲν βούλει τοῦ εἶναι
σε ἡμέτερον φίλον, μετάστηθι τῶν ἐκεῖ, καὶ
δώσω ἐπαρχίαν ἣν ἂν βούλῃ· εἰ δὲ μή γε, μάρτυς μοι Θεὸς καὶ ὁ μέγας προφήτης οὐ φε!.
σομαί τινος, ἀλλὰ πάντας ἄρδην ὀλέσω. Ταῦτα
καὶ ἕτερα ὁ Παγιαζήτ ὀργία πέμψας μηνύματα,
αὐτοὶ τῷ Θεῷ τὰς ἐλπίδας ἀνέθεντο. Ηταν γάρ
προμεμελετηκότες ἐκ πολλῶν ὀλίγα πρὸς τροφήν
οἱ δὲ ἀπεκρίναντο λέγοντες, Υπάγετε, ἀναγγείλατε
τῷ κυρίῳ ὑμῶν, Ἡμεῖς ἐν ἀδυναμίᾳ ὄντες, καὶ
δυναστεία ἀδυναστεία] πολλῇ, οὐκ ἔχομεν ποῦ
κατηφυγεῖν, εἰ μὴ εἰς Θεὸν τὸν βοηθοῦντα τους
ἀδυνάτους, καὶ καταδυναστεύοντα τοὺς Curaστας, καὶ εἴ τι βούλει, ποίει. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις
ἐκείναις ἦλθον μηνύματα φέροντες ἐξ 'Αμασείας,
ὡς ὁ Τεμύρ Χαν στρατεύει κατὰ τῆς Συρίας. Ο
Παγιαζήτ δὲ περάσας, καὶ ἐν τῇ Προύσῃ διάγων
πέμψας ἀπανταχοῦ προσεκαλεῖτο τὰς δυνάμεις πάσας τῆς ἔψας καὶ τῆς δύσεως. Ο δὲ Τεμίρ Χάν,
διαβὰς τὴν ᾿Αρμενίαν, εχειρώσατο πρῶτον τὸ 'Αρ
συγγὰν πολέμου νόμῳ, καὶ πάντας τοὺς οἰκισθέντας
, παρὰ τοῦ Παγιαζήτ ξίφει κατέσφαξεν· εἶτα ἐλθὼν
εἰς Σεβάστειαν καὶ μεγαλόπολιν οὖσαν, ἔπηξε
χάρακα· καὶ ζητήσας τὴν πόλιν, καὶ μὴ ἐνδόντες οἱ
ἐντὸς, κατορύξας γύροθεν ἔστησεν αὐτὴν ἐπάνω τῶν
δοκῶν καὶ τῶν σανίδων κάτωθεν ἐκ θεμέθλων, μή
γνώντος τινὸς τῶν ἐντὸς τί ἄρα ἐγεγόνει τὰ κατ' αυτ
τῶν. Ἦσαν γὰρ οἱ ὀρυκταὶ ἀρξάμενοι τὴν ὀρυγὴν
ἀπὸ μακρόθεν τῆς πόλεως μίλιον ἂν καὶ πλέον. Ην
δὲ ἡ πόλις ἐκ πλίνθου ὠμῆς οἰκοδομηθεῖσα. Τότε
πάλιν ἐμήνυσε τοῖς ἔνδον λέγων, Εἰ βούλεσθε τοῦ
σώζεσθαι, παράδοτε τὴν πόλιν. Αὐτοὶ δὲ μὴ πεισθέν
τις, ἀλλὰ λοιδορίας ἐκχέαντες ἀμέτρους, πῦρ ἐνίησι
fastum ac jactantiam factis verbis contumeliose ens
dimisit. Ipse vero rerum suarum haud negligens
cum universis copiis in Armeniam superiorem
contendit. Cumque prius Sebastiam magnam in Cappadocia occupasset, hac expeditione Armeniæ majis kimites transcendit, inque Turco-Persarum regionem penetravit, quamdamque urbem nomine Arsyngam in potestatem suam redegit; indeque relato pede Prusam reversus est. Illinc postea discedens fretum traficit, et Adrianopolim venit. Talia
deinde imperatori Joanni denuntiat: "Monuelem urbe non ejeci, ut ea poliaris, sed ut eam ditioni meæ
adjungerem; quod si me amicum tibi habere volueris,
abscede, aliam, quamcunque provinciam elegeris,
tivi concedam. Quod si ita facere recusaveris, Denm
testor ejusque magnum prophetam, quod nulli parcam,
sed omnia penitus perdam. Ejusmodi et alia minarum atque iræ plena mandaverat Bajazites; at cives 32 Constantinopolitaui, cum in Deum spon
suam reposuissent, annonamque et cibos aliquos in
urbem jamdiu importari providissent, responsum id
dederunt: Abite, nuntiate domino vestro nos imbecillos et viribus destitutos nullum præter Deum perfugium habere, qui infirmis auxiliatur, et potentes
deturbat, denique quod meditaris, aggredere. Dau
hæc geruntur nuntii Amasia advenerunt, qui Temmyrem Chan in Syriam tendere afferunt, quapropter
Bajazites superato freto Prusam contendit, illiqne
commorans copias suas tain ab Oecilente, quam ab
Oriente ex omni parte evocatas collegit. Interea Armeniam pertransiit Temyr Chan, primumque Arsyngam expugnat, omnesque colonos, qui a Bajarite illuc deducti erant, interficit. Sebastiam deinde urbein, quæ ampla erat, venit, ibique castra
metatus illam deditione a civibus facta recipere
querebat; cumque ei non auscultarent, muros per
ambitum ab imis fundamentis suffodit, sublicisque
et trabibus fulcit. Neque quibus artibus lostis aggrederetur urbemn muris ex latere non cocto cinetam, cives noveranꞌ, quod fossores plusquam uno
ab urbe milliari cuniculos agere cœpissent. Eo opere peracio monet iterum, sollicitatque cives, ut se
dedanj, si se salvos velint. At illi spreto hoste, convicia in eum atrocesque contumclias torquent; proIsmaelis Bullialdi notæ.
Selastia anno 796 Hegire, 1394 Christi
capta; Hegiræ 798, Christi 1596, ex Historia Musulmanica Leunclavius.
Καὶ εἰς τὴν τῶν Τουρκορεπσῶν. TurcoPersæ atque etiam Persæ appellati sunt Turci,
postquam in Persidem a Muchumete Imbrailis filio
vocati, in eumque deinceps rebellantes duce Tagrolipice, regionis illius dominium adepti sunt circa
annum Christi 1042, unde a Zengi, vel TzingtChane pulsi, circa annum Christi 1200 in Anatoliam venerunt. Turci etiam Iconienses hac appellatione comprehenduntur.
Αρσύγγαν. Olin Dascula, seu Dascusa, ut
habet Itinerarium Antonini, sita ad Euphratis
oram, in finibus Cappadociæ et Armeniæ majoris.
Illam Leunclav., lib. vi et vit, Ertzintzanem appellat.
Καὶ ὁ μέγας προφήτης. Bajarites intelligit
prophetam suuin Mohammedem.
Σεβάστειαν. Sebastia, urbs Cappadociæ, quam
Turci Sivas et Sivaste appellant: cuniculis ductis
eam cepisse Temyrem anno Hegiræ 802, Christi
1400, refert Leunclav. lib. vi; Laonicus vero lib.
tradit Temyrem suffossa trabibus sustentasse
monia, illisque igne injecto consumptis, ista corruisse.
Πλίνθου ὠμῆς. Hodie etiamnum in Anatolia
istis lateribus crudis ad domos ædificandas utuntur qui ex terra aqua modice subacta formantur
in liguca forma quadrata, et ad solem siccantur.
Εἰ βούλεσθε τοῦ σῴζεσθαι, παράδοτε τὴν πόλιν·Αὐτοὶ δὲ μὴ πεισθέντες, ἀλλὰ λοιδορίας ἐκχέαντες ἀμέτρους, πῦρ ἐνίησι τοῖς δοκοῖς, οἷς, ἐνίδρυτο ἡ πόλις καὶ ἐκ τῶν θεμελίων κατέπεσε καὶ εἰσελθόντες ἤρξαντο ἀφειδῶς κατακόπτειν καὶ σκυλεύειν τοὺς πολίτας. Ὁ δὲ Ταμὴρ χὰν ἐκέλευσε πάντας τοὺς προὔχοντας τῆς πόλεως συναθροῖσαι εἰς ἓν καὶ προστάξας λάκκους ὀρύγειν ὡς τάφους μεγέθεις καὶ δεσμεῖν αὐτοὺς δεσμόν, ὃν οὐκ ἐσοφίσατό τις τῶν τυράννων· τὸν γὰρ αὐχένα ὑποκλίναντες καὶ ἐν μέσῳ τῶν σκελῶν ὠθήσαντες, ἄχρις ἡ ῥὶν τοῦ δυστυχοῦς ἐκείνου, ὁποίου ἄρα καὶ εἴη, καταντήσῃ ἐν τῷ πρωκτῷ, αἱ δὲ κνῆμαι σὺν τοῖς γόνασιν ἐξ ἑκατέρων τῶν ὤτων ἀπῃωρημέναι, καὶ ὁ ἄνθρωπος ὥσπερ κανθόχοιρος σφαιροειδὴς ἐν τῷ τάφῳ ἠκοντίζετο. Καὶ δέκα ἢ καὶ πλείονες ἐν ἑνὶ μνημείῳ ὄντες, οὐ συνέκλειον χώμασιν, ἀλλὰ σανίσιν ἀσφαλίσαντες ἐπάνω τῶν σανίδων ἐχωμάτιζον, ἵνα μὴ εὐκόλως πνιγέντες ἀποβάλλωνται τοῦ ζῆν. Τοιαύτην ὁ Σκύθης ἐπενοήσατο βάσανον.δευσεν
ψεν. Αὐτὸς δὲ μὴ ἀμελήσας, ἀλλὰ σὺν πάσῃ τῇ στρα- accesserit, ab uxore legitima separetur. llisque per
τείς πρὸς τὰ ἀνώτερα μέρη της Αρμενίας ἐστράἦν γὰρ τῷ προλαβόντι χρόνῳ λαβὼν τὴν.
τῆς Καππαδοκίας μεγάλην Σεβάστειαν. Εν δὲ
τῇ στρατείᾳ ταύτῃ διαβὰς τὰ ὅρια τῆς μεγάλης
Αρμενίας, καὶ εἰς τὴν τῶν Τουρκοπερσῶν γῆν
εἰσελθὼν. ἐκράτησε μίαν τῶν πόλεων λεγομένην
Δρουγγάν ἐπαναζεύξας δὲ ἦλθεν ἐν Προύσῃ •
ἀπάρας δὲ ἐκ τῆς Προύσης, καὶ διαβας τὸν πορθμόν,
ἦλθεν εἰς 'Αδριανούπολιν, καὶ τῷ βασιλεῖ Ιωάννη
μηνύει λέγων, ὅτι Ἐγὼ μὲν εἰ καὶ τὸν βασιλέα
Μανουὴλ ἐξέωσα τῆς πόλεως, οὐ διὰ σέ, ἀλλὰ
δι' ἐμὲ τοῦτο πεποίηκα· εἰ μὲν βούλει τοῦ εἶναι
σε ἡμέτερον φίλον, μετάστηθι τῶν ἐκεῖ, καὶ
δώσω ἐπαρχίαν ἣν ἂν βούλῃ· εἰ δὲ μή γε, μάρτυς μοι Θεὸς καὶ ὁ μέγας προφήτης οὐ φε!.
σομαί τινος, ἀλλὰ πάντας ἄρδην ὀλέσω. Ταῦτα
καὶ ἕτερα ὁ Παγιαζήτ ὀργία πέμψας μηνύματα,
αὐτοὶ τῷ Θεῷ τὰς ἐλπίδας ἀνέθεντο. Ηταν γάρ
προμεμελετηκότες ἐκ πολλῶν ὀλίγα πρὸς τροφήν
οἱ δὲ ἀπεκρίναντο λέγοντες, Υπάγετε, ἀναγγείλατε
τῷ κυρίῳ ὑμῶν, Ἡμεῖς ἐν ἀδυναμίᾳ ὄντες, καὶ
δυναστεία ἀδυναστεία] πολλῇ, οὐκ ἔχομεν ποῦ
κατηφυγεῖν, εἰ μὴ εἰς Θεὸν τὸν βοηθοῦντα τους
ἀδυνάτους, καὶ καταδυναστεύοντα τοὺς Curaστας, καὶ εἴ τι βούλει, ποίει. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις
ἐκείναις ἦλθον μηνύματα φέροντες ἐξ 'Αμασείας,
ὡς ὁ Τεμύρ Χαν στρατεύει κατὰ τῆς Συρίας. Ο
Παγιαζήτ δὲ περάσας, καὶ ἐν τῇ Προύσῃ διάγων
πέμψας ἀπανταχοῦ προσεκαλεῖτο τὰς δυνάμεις πάσας τῆς ἔψας καὶ τῆς δύσεως. Ο δὲ Τεμίρ Χάν,
διαβὰς τὴν ᾿Αρμενίαν, εχειρώσατο πρῶτον τὸ 'Αρ
συγγὰν πολέμου νόμῳ, καὶ πάντας τοὺς οἰκισθέντας
, παρὰ τοῦ Παγιαζήτ ξίφει κατέσφαξεν· εἶτα ἐλθὼν
εἰς Σεβάστειαν καὶ μεγαλόπολιν οὖσαν, ἔπηξε
χάρακα· καὶ ζητήσας τὴν πόλιν, καὶ μὴ ἐνδόντες οἱ
ἐντὸς, κατορύξας γύροθεν ἔστησεν αὐτὴν ἐπάνω τῶν
δοκῶν καὶ τῶν σανίδων κάτωθεν ἐκ θεμέθλων, μή
γνώντος τινὸς τῶν ἐντὸς τί ἄρα ἐγεγόνει τὰ κατ' αυτ
τῶν. Ἦσαν γὰρ οἱ ὀρυκταὶ ἀρξάμενοι τὴν ὀρυγὴν
ἀπὸ μακρόθεν τῆς πόλεως μίλιον ἂν καὶ πλέον. Ην
δὲ ἡ πόλις ἐκ πλίνθου ὠμῆς οἰκοδομηθεῖσα. Τότε
πάλιν ἐμήνυσε τοῖς ἔνδον λέγων, Εἰ βούλεσθε τοῦ
σώζεσθαι, παράδοτε τὴν πόλιν. Αὐτοὶ δὲ μὴ πεισθέν
τις, ἀλλὰ λοιδορίας ἐκχέαντες ἀμέτρους, πῦρ ἐνίησι
fastum ac jactantiam factis verbis contumeliose ens
dimisit. Ipse vero rerum suarum haud negligens
cum universis copiis in Armeniam superiorem
contendit. Cumque prius Sebastiam magnam in Cappadocia occupasset, hac expeditione Armeniæ majis kimites transcendit, inque Turco-Persarum regionem penetravit, quamdamque urbem nomine Arsyngam in potestatem suam redegit; indeque relato pede Prusam reversus est. Illinc postea discedens fretum traficit, et Adrianopolim venit. Talia
deinde imperatori Joanni denuntiat: "Monuelem urbe non ejeci, ut ea poliaris, sed ut eam ditioni meæ
adjungerem; quod si me amicum tibi habere volueris,
abscede, aliam, quamcunque provinciam elegeris,
tivi concedam. Quod si ita facere recusaveris, Denm
testor ejusque magnum prophetam, quod nulli parcam,
sed omnia penitus perdam. Ejusmodi et alia minarum atque iræ plena mandaverat Bajazites; at cives 32 Constantinopolitaui, cum in Deum spon
suam reposuissent, annonamque et cibos aliquos in
urbem jamdiu importari providissent, responsum id
dederunt: Abite, nuntiate domino vestro nos imbecillos et viribus destitutos nullum præter Deum perfugium habere, qui infirmis auxiliatur, et potentes
deturbat, denique quod meditaris, aggredere. Dau
hæc geruntur nuntii Amasia advenerunt, qui Temmyrem Chan in Syriam tendere afferunt, quapropter
Bajazites superato freto Prusam contendit, illiqne
commorans copias suas tain ab Oecilente, quam ab
Oriente ex omni parte evocatas collegit. Interea Armeniam pertransiit Temyr Chan, primumque Arsyngam expugnat, omnesque colonos, qui a Bajarite illuc deducti erant, interficit. Sebastiam deinde urbein, quæ ampla erat, venit, ibique castra
metatus illam deditione a civibus facta recipere
querebat; cumque ei non auscultarent, muros per
ambitum ab imis fundamentis suffodit, sublicisque
et trabibus fulcit. Neque quibus artibus lostis aggrederetur urbemn muris ex latere non cocto cinetam, cives noveranꞌ, quod fossores plusquam uno
ab urbe milliari cuniculos agere cœpissent. Eo opere peracio monet iterum, sollicitatque cives, ut se
dedanj, si se salvos velint. At illi spreto hoste, convicia in eum atrocesque contumclias torquent; proIsmaelis Bullialdi notæ.
Selastia anno 796 Hegire, 1394 Christi
capta; Hegiræ 798, Christi 1596, ex Historia Musulmanica Leunclavius.
Καὶ εἰς τὴν τῶν Τουρκορεπσῶν. TurcoPersæ atque etiam Persæ appellati sunt Turci,
postquam in Persidem a Muchumete Imbrailis filio
vocati, in eumque deinceps rebellantes duce Tagrolipice, regionis illius dominium adepti sunt circa
annum Christi 1042, unde a Zengi, vel TzingtChane pulsi, circa annum Christi 1200 in Anatoliam venerunt. Turci etiam Iconienses hac appellatione comprehenduntur.
Αρσύγγαν. Olin Dascula, seu Dascusa, ut
habet Itinerarium Antonini, sita ad Euphratis
oram, in finibus Cappadociæ et Armeniæ majoris.
Illam Leunclav., lib. vi et vit, Ertzintzanem appellat.
Καὶ ὁ μέγας προφήτης. Bajarites intelligit
prophetam suuin Mohammedem.
Σεβάστειαν. Sebastia, urbs Cappadociæ, quam
Turci Sivas et Sivaste appellant: cuniculis ductis
eam cepisse Temyrem anno Hegiræ 802, Christi
1400, refert Leunclav. lib. vi; Laonicus vero lib.
tradit Temyrem suffossa trabibus sustentasse
monia, illisque igne injecto consumptis, ista corruisse.
Πλίνθου ὠμῆς. Hodie etiamnum in Anatolia
istis lateribus crudis ad domos ædificandas utuntur qui ex terra aqua modice subacta formantur
in liguca forma quadrata, et ad solem siccantur.
PG 157:827Ἐπεὶ οὖν αὐτὴν εἰς τέλος ἠφάνισεν, ἔρχεται εἰς τὰ τῆς Φοινίκης μέρη καὶ ἕως αὐτῆς Δαμασκοῦ καὶ ἐμπιπρᾷ καὶ λεηλατεῖ καὶ λαμβάνει πλοῦτον ἀναρίθμητον καὶ αἰχμαλωσίαν πολλήν. Καὶ τὴν Δαμασκὸν ἐρημώσας ἐπὶ τὸ Χάλεπ διαβαίνει καὶ αὐτὸ ἠφάνισεν· καὶ πολλοὺς τῶν τεχνῶν ἐπιστήμονας εἰς Περσίαν μετοίκισεν. Καὶ τοὺς Ἄραβας φοβήσας ἐπανέζευξεν εἰς Σαμαρχάντ, μητρόπολιν Περσίας. Ὁ δὲ Παγιαζὴτ ἀκούων τὰ γενόμενα ἐν τῷ Ἀρσυγγάν, ἐν Σεβαστείᾳ τῇ πόλει, ἐν Συρίᾳ καὶ ἐν τῇ Δαμασκῷ καὶ τῷ Χάλεπ, οὐκ ἐπαύετο ποιῶν ἀπογραφὰς ἔν τε ἑῴᾳ καὶ ἐν τῇ Ἀσίᾳ ἀθροίζων νέον στρατὸν καὶ ὑπὲρ περισσοῦ τοῦτον πληθύνων. Οἱ δὲ πτωχοὶ Πολῖται σὺν τῷ βασιλεῖ χεῖρας πρὸς Θεὸν αἴροντες, σὺν δάκρυσι πλείστοις ἱκέτευον λέγοντες·DUCE
tinus ergo igne immisso sublicis trabibusque, qui- ταῖς δοκοῖς αἷς ἐνίδρυτο, ἡ πόλις, καὶ ἐκ τῶν θεμέ
bus gulfussi muri sustentabantur, ab imo corruunt:
hostesque urbem ingressi cives promiscue cædere,
eorumque res compilare ac diripere cœperunt. Jussit præterea Temyr Chan præcipuos omnes urbis
viros in unum locum cogi: lacus in modum amplorum sepulcrorum effodi, illosque vinciri modo
tyrannis anteactorum temporum ignoto. Addueta
enim inter femora cervix tantisper flectebatur,
dum nares miseri ac infelicis illius, quisquis fuerit
podici immitterentur, suræque et genua ab utraque
aure penderent: tum is in globum, tanquam echinus, convolutus ac constrictus in sepulcrum conjiciebatur: et ubi in unam fossam decem vel plures
abjecti sunt, terra non obruebantur; sed tabulis
fossæ superstratis terra congerebatur, ne cito ac
facile suffocati vita privarentur; taleque tormentuin
tyranni commentum fuit. Urbe postmodum illa eversa ac deleta, in Phoeniciam discessit, et Damascui
· usque pervenit, omnia igne vastat, diripit, ingentes
divitias congerit, ac plurimos captivos abducit. Damasco itaque devastata et in solitudinem redacta,
Halepum profectus est, quam quoque evertit, multosque artifices in 33 Persiam inde transtulit. Arabas
demum veritus, Samarchandum Persiæ caput reversus est. Cum Bajaziti nuntiata essent, quæ ad Arsyngam et Sebastiam gesta erant, quamque cladem
Syria, Damascus et Halepum accepissent, celeritate summa alque diligentia in orientalibus partibus et Asia militem recenset, novumque et præter
molum numerosum conscribit exercitum. Imperator ærumnosique cives Constantinopolitani manihins ad Deum protensis, lacrymisque affation fusis
interea ita supplicare: Domine Deus, miserere nostri
quamvis inutilium servorum tuorum, istique, qui nobus, huic domui, et iis qua in ea sunt, exitium minatur, aliam sollicitudinem et curam, aliudque propositum suggere, ut illius tyrannide absoluti te Patrem
et Filium sanctumque Spiritum, Deum unum per
sæcula celebremus ac collaudemus. Amen.
λίων κατέπεσε, καὶ εἰσελθόντες ήρξαντο ἀφειδώς
κατακόπτειν, καὶ σκυλεύειν τοὺς πολίτας. Ο δι
Τεμύρ Χὰν ἐκέλευσε πάντας τοὺς προύχοντας τῆς
πόλεως συναθροῖται εἰς ἕν, καὶ προστάξες λάκκους
ὀρύγειν ὡς τάφους ευμεγέθεις, καὶ δεσμεῖν αὐτοὺς
δεσμόν, ὃν οὐκ ἐσοφίσατό τις τῶν τυράννων· τὸν γὰρ
αὐχένα ὑποκλίναντες, καὶ ἐν μέσῳ τῶν σκελῶν ὠθή
σαντες, ἄχρις ἡ μὲν τοῦ δυστυχοῦς ἐκείνου, ὁποίου
ἄρα καὶ εἴη, κατάντης ἐν τῷ πρωκτῷ, αἱ δὲ κνήμαι
σὺν τοῖς γόνασι ἐξ ἑκατέρων τῶν ὤτων ἐπωρημέν
ναι. Καὶ ὁ ἄνθρωπος ώσπερ κανθόχοιρος (pro έχαν
θόχοιρος) σφαιροειδὴς ἐν τῷ τάφῳ ἡκοντίζετο· καὶ
δέκα ἢ καὶ πλείονες ἐν ἑνὶ μνημείῳ ὄντες, οὐ συν
έκλειον χώμασιν· ἀλλὰ σανίσιν ἀσφαλίσαντες,
ἐπάνω τῶν σανίδων ἐχωμάτιζον, ἵνα μὴ εὐκόλως
πνιγέντες ἀποβάλωνται τοῦ ζῆν. Τοιαύτην ὁ Σκύ
θης επενοήσατο βάσανον. Ἐπεὶ οὖν αὐτὴν εἰς τέλος
ἠφάνισεν, ἔρχεται εἰς τὰ τῆς Φοινίκης μέρη, καὶ
ἕως αὐτῆς Δαμασκοῦ καὶ ἐμπιπρᾷ καὶ λεηλατεί,
καὶ λαμβάνει πλοῦτον ἀναρίθμητον, καὶ αἰχμαλω
σίαν πολλήν. Καὶ τὴν Δαμασκὸν ἐρημώσας, ἐπὶ τὸ
Χάλεπ διαβαίνει, καὶ αὐτὸ ἡφάνισε, καὶ πολλοὺς
τῶν τεχνῶν ἐπιστήμονας εἰς Περσίαν μετώκισε, καὶ
τοὺς ᾿Αραβας φοβήσας, ἐπανέζευξεν εἰς Σαμαρχάνι
μητρόπολιν Περσίας. Ο δὲ Παγιαζήτ, ἀκούων τὰ
γενόμενα ἐν τῷ ᾿Αρσυγγάν, ἐν Σεβαστείᾳ τῇ πόλει,
ἐν Συρίᾳ, καὶ ἐν τῇ Δαμασκῷ, καὶ τῷ Χάλεπ, οὐκ
ἐπαύετο ποιῶν ἀπογραφὰς ἐν τε ἑᾳ, καὶ ἐν τῇ
'Ασίᾳ ἀθροίζων νέον στρατὸν, καὶ ὑπὲρ περισσοῦ
τοῦτον πληθύνων. Οἱ δὲ πτωχοὶ πολῖται σὺν τῷ βα
σιλεῖ χεῖρας πρὸς Θεὸν αίροντες, συν δάκρυσι πλεί
στοις ικέτευον, λέγοντες· Θεέ και Κύριε τοῦ ἐλέους,
ἐλέησον ἡμᾶς τοὺς ἀχρείους δούλους σου· καὶ
δὸς τὸν ἐπαπειλοῦντα ἡμᾶς, καὶ τὸν σὸν οἶκον
τοῦτον, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ ἅγια ἄλλην μέριμναν, άλλην φροντίδα, ἄλλον λογισμόν, ἵνα ἐλευθερω
θέντες τῆς αὐτοῦ τυραννίδος δοξάσωμέν σε τίτ
Πατέρα, καὶ Υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, τὸν ἔτι
Θεὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν.
CAPUT XVI.
Temyr versus Tanaim movet. Baiazites exercitum conscribit, et Temyri ad Ancyram castra habenti occurrit. Cometa
fulget. Pugna initur a Temyrianis cum Bajazitis copiis: Bajazites deseritur a magna copiarum suarum parte. Vincitur.
Captus ad Temyrem, qui Zatrichio seu Schachis ludebat, adducitur. Temyr Bajazitem consolatur et hum-me erga cum
se gerit, arcle nihilominus custodit. Per totam minorem Asiam copice Temyris se diffundunt. Mehemetes patrem est,
sed frustra, liberare aggreditur. Chociapherulzes Eunuchorum princeps cum Baiazitë domino suo captus, jussu Temyris capile plectitur.
Temyr Chan ineunte vere ex Persia versus Tanain
niovet, collectoque Tauroscytharum, Zynchorum et
Εαρος δ' ἀρξαμένου ἰδοὺ καὶ ὁ Τεμύρ Χἂν ἐκ
Περσίας πρὸς τὰ τοῦ Ναίδος [Τανάϊδο; ] μέρη ἐλθών,
Ismaelis Bullialli nota.
Καὶ ἕως αὐτῆς Δαμασκοῦ. Leunclavius lib.
su, Hist. Musulm. et in Annal. Turcicis Halepum
primum captam, deinde Damascum tradit: hoc
contigit anno Hegire 802, Christi 1400, ut etiam
Augustin, Justinian., episcop. Nebiens., in Annal.
Genuensibus adnotavit. Diris modis ac inhumanis
Damascum afflixit ac vastavit Temyr, cujus illate
cladis causa a Turcicæ historiæ scriptoribus talis
traditur. lezides princeps, hæreticus a Musulmanis
habitus, Hasanem et Huseinem prophetæ Muhameus e filia nepotes occidit, ejusque familiam contumeliis gravibus affecit: tandem mortuus Damasci
sepultus est. Illius itaque sepulcrum perquiri Temyr, et eo reperto ossa refodi ac comburi, stercore
etiam humano sepulcrum oppleri jussit, Quod
ergo Iezides Damasci sepultus esset, erga Damas
cenos tam crudeliter ac immaniter se gessit. Mitiori
vero modo Hamusenos, olim Emisenos dictos, habuit: quod inter ipsos Hlidis (qui Velidis flius
erat) et Amru (Humeia patre nuti) Mohametis sociorum ac discipulorum sepulcra ac monumenta
exstarent.
Θεὲ καὶ Κύριε τοῦ ἐλέους, ἐλέησον ἡμᾶς τοὺς ἀχρείους δούλους σου καὶ δὸς τὸν ἐπαπειλοῦντα ἡμᾶς καὶ τὸν σὸν οἶκον τοῦτον καὶ τὰ ἐν αὐτῷ ἅγια ἄλλην μέριμναν, ἄλλην φροντίδα, ἄλλον λογισμόν, ἵνα ἐλευθερωθέντες τῆς αὐτοῦ τυραννίδος δοξάσωμέν σε τὸν πατέρα καὶ υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον πνεῦμα, τὸν ἕνα Θεὸν εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν. Ἔαρος δὲ ἀρξαμένου ἰδοὺ καὶ ὁ Τεμὴρ χὰν ἐκ Περσίας πρὸς τὰ τοῦ Τανάϊδος μέρη ἐλθὼν καὶ τοὺς Ταυροσκύθας καὶ Ζικχοὺς καὶ Ἀβασγοὺς ἀθροίσας καὶ τὰ ἐν τῷ Βοσπόρῳ πολίχνια κατασκάψας, διέβη πρὸς τὰ τῆς Ἀρμενίας μέρη· καὶ τὴν Καπαδοκίαν διελθὼν σὺν πολλῇ στρατιᾷ καὶ ἐκ τῶν Ἀρμενίων οὐκ ὀλίγους παραλαβών, πρὸς τὰ τῶν Γαλατῶν μέρη ἀφίκετο στρατὸν ἔχων ὡς ὁπότε Ξέρξης πολυαρίθμητον. Ὁ δὲ Παγιαζὴτ καὶ αὐτὸς πᾶσαν στρατιὰν συνάξας θρᾳκικήν τε καὶ ἀνατολικὴν καὶ νεόλεκτον ἄλλον στρατὸν καὶ τὸν Σέρβον ἔχων ὁμοῦ Στέφανον, τὸν τοῦ Λαζάρου υἱὸν σὺν δορυφόροις πλείστοις, ἐξῆλθε καὶ αὐτὸς συναντήσων τῷ Τεμήρ. Ὡς δὲ καὶ αὐτὸς προσήγγισε τοῖς μέρεσι Γαλατίας, ἔμαθεν, ὅτι Τεμὴρ ἐν Ἀγγύρᾳ τῇ πόλει πληκεύων ἦν.DUCE
tinus ergo igne immisso sublicis trabibusque, qui- ταῖς δοκοῖς αἷς ἐνίδρυτο, ἡ πόλις, καὶ ἐκ τῶν θεμέ
bus gulfussi muri sustentabantur, ab imo corruunt:
hostesque urbem ingressi cives promiscue cædere,
eorumque res compilare ac diripere cœperunt. Jussit præterea Temyr Chan præcipuos omnes urbis
viros in unum locum cogi: lacus in modum amplorum sepulcrorum effodi, illosque vinciri modo
tyrannis anteactorum temporum ignoto. Addueta
enim inter femora cervix tantisper flectebatur,
dum nares miseri ac infelicis illius, quisquis fuerit
podici immitterentur, suræque et genua ab utraque
aure penderent: tum is in globum, tanquam echinus, convolutus ac constrictus in sepulcrum conjiciebatur: et ubi in unam fossam decem vel plures
abjecti sunt, terra non obruebantur; sed tabulis
fossæ superstratis terra congerebatur, ne cito ac
facile suffocati vita privarentur; taleque tormentuin
tyranni commentum fuit. Urbe postmodum illa eversa ac deleta, in Phoeniciam discessit, et Damascui
· usque pervenit, omnia igne vastat, diripit, ingentes
divitias congerit, ac plurimos captivos abducit. Damasco itaque devastata et in solitudinem redacta,
Halepum profectus est, quam quoque evertit, multosque artifices in 33 Persiam inde transtulit. Arabas
demum veritus, Samarchandum Persiæ caput reversus est. Cum Bajaziti nuntiata essent, quæ ad Arsyngam et Sebastiam gesta erant, quamque cladem
Syria, Damascus et Halepum accepissent, celeritate summa alque diligentia in orientalibus partibus et Asia militem recenset, novumque et præter
molum numerosum conscribit exercitum. Imperator ærumnosique cives Constantinopolitani manihins ad Deum protensis, lacrymisque affation fusis
interea ita supplicare: Domine Deus, miserere nostri
quamvis inutilium servorum tuorum, istique, qui nobus, huic domui, et iis qua in ea sunt, exitium minatur, aliam sollicitudinem et curam, aliudque propositum suggere, ut illius tyrannide absoluti te Patrem
et Filium sanctumque Spiritum, Deum unum per
sæcula celebremus ac collaudemus. Amen.
λίων κατέπεσε, καὶ εἰσελθόντες ήρξαντο ἀφειδώς
κατακόπτειν, καὶ σκυλεύειν τοὺς πολίτας. Ο δι
Τεμύρ Χὰν ἐκέλευσε πάντας τοὺς προύχοντας τῆς
πόλεως συναθροῖται εἰς ἕν, καὶ προστάξες λάκκους
ὀρύγειν ὡς τάφους ευμεγέθεις, καὶ δεσμεῖν αὐτοὺς
δεσμόν, ὃν οὐκ ἐσοφίσατό τις τῶν τυράννων· τὸν γὰρ
αὐχένα ὑποκλίναντες, καὶ ἐν μέσῳ τῶν σκελῶν ὠθή
σαντες, ἄχρις ἡ μὲν τοῦ δυστυχοῦς ἐκείνου, ὁποίου
ἄρα καὶ εἴη, κατάντης ἐν τῷ πρωκτῷ, αἱ δὲ κνήμαι
σὺν τοῖς γόνασι ἐξ ἑκατέρων τῶν ὤτων ἐπωρημέν
ναι. Καὶ ὁ ἄνθρωπος ώσπερ κανθόχοιρος (pro έχαν
θόχοιρος) σφαιροειδὴς ἐν τῷ τάφῳ ἡκοντίζετο· καὶ
δέκα ἢ καὶ πλείονες ἐν ἑνὶ μνημείῳ ὄντες, οὐ συν
έκλειον χώμασιν· ἀλλὰ σανίσιν ἀσφαλίσαντες,
ἐπάνω τῶν σανίδων ἐχωμάτιζον, ἵνα μὴ εὐκόλως
πνιγέντες ἀποβάλωνται τοῦ ζῆν. Τοιαύτην ὁ Σκύ
θης επενοήσατο βάσανον. Ἐπεὶ οὖν αὐτὴν εἰς τέλος
ἠφάνισεν, ἔρχεται εἰς τὰ τῆς Φοινίκης μέρη, καὶ
ἕως αὐτῆς Δαμασκοῦ καὶ ἐμπιπρᾷ καὶ λεηλατεί,
καὶ λαμβάνει πλοῦτον ἀναρίθμητον, καὶ αἰχμαλω
σίαν πολλήν. Καὶ τὴν Δαμασκὸν ἐρημώσας, ἐπὶ τὸ
Χάλεπ διαβαίνει, καὶ αὐτὸ ἡφάνισε, καὶ πολλοὺς
τῶν τεχνῶν ἐπιστήμονας εἰς Περσίαν μετώκισε, καὶ
τοὺς ᾿Αραβας φοβήσας, ἐπανέζευξεν εἰς Σαμαρχάνι
μητρόπολιν Περσίας. Ο δὲ Παγιαζήτ, ἀκούων τὰ
γενόμενα ἐν τῷ ᾿Αρσυγγάν, ἐν Σεβαστείᾳ τῇ πόλει,
ἐν Συρίᾳ, καὶ ἐν τῇ Δαμασκῷ, καὶ τῷ Χάλεπ, οὐκ
ἐπαύετο ποιῶν ἀπογραφὰς ἐν τε ἑᾳ, καὶ ἐν τῇ
'Ασίᾳ ἀθροίζων νέον στρατὸν, καὶ ὑπὲρ περισσοῦ
τοῦτον πληθύνων. Οἱ δὲ πτωχοὶ πολῖται σὺν τῷ βα
σιλεῖ χεῖρας πρὸς Θεὸν αίροντες, συν δάκρυσι πλεί
στοις ικέτευον, λέγοντες· Θεέ και Κύριε τοῦ ἐλέους,
ἐλέησον ἡμᾶς τοὺς ἀχρείους δούλους σου· καὶ
δὸς τὸν ἐπαπειλοῦντα ἡμᾶς, καὶ τὸν σὸν οἶκον
τοῦτον, καὶ τὰ ἐν αὐτῷ ἅγια ἄλλην μέριμναν, άλλην φροντίδα, ἄλλον λογισμόν, ἵνα ἐλευθερω
θέντες τῆς αὐτοῦ τυραννίδος δοξάσωμέν σε τίτ
Πατέρα, καὶ Υἱὸν καὶ τὸ ἅγιον Πνεῦμα, τὸν ἔτι
Θεὸν εἰς τοὺς αἰῶνας. Αμήν.
CAPUT XVI.
Temyr versus Tanaim movet. Baiazites exercitum conscribit, et Temyri ad Ancyram castra habenti occurrit. Cometa
fulget. Pugna initur a Temyrianis cum Bajazitis copiis: Bajazites deseritur a magna copiarum suarum parte. Vincitur.
Captus ad Temyrem, qui Zatrichio seu Schachis ludebat, adducitur. Temyr Bajazitem consolatur et hum-me erga cum
se gerit, arcle nihilominus custodit. Per totam minorem Asiam copice Temyris se diffundunt. Mehemetes patrem est,
sed frustra, liberare aggreditur. Chociapherulzes Eunuchorum princeps cum Baiazitë domino suo captus, jussu Temyris capile plectitur.
Temyr Chan ineunte vere ex Persia versus Tanain
niovet, collectoque Tauroscytharum, Zynchorum et
Εαρος δ' ἀρξαμένου ἰδοὺ καὶ ὁ Τεμύρ Χἂν ἐκ
Περσίας πρὸς τὰ τοῦ Ναίδος [Τανάϊδο; ] μέρη ἐλθών,
Ismaelis Bullialli nota.
Καὶ ἕως αὐτῆς Δαμασκοῦ. Leunclavius lib.
su, Hist. Musulm. et in Annal. Turcicis Halepum
primum captam, deinde Damascum tradit: hoc
contigit anno Hegire 802, Christi 1400, ut etiam
Augustin, Justinian., episcop. Nebiens., in Annal.
Genuensibus adnotavit. Diris modis ac inhumanis
Damascum afflixit ac vastavit Temyr, cujus illate
cladis causa a Turcicæ historiæ scriptoribus talis
traditur. lezides princeps, hæreticus a Musulmanis
habitus, Hasanem et Huseinem prophetæ Muhameus e filia nepotes occidit, ejusque familiam contumeliis gravibus affecit: tandem mortuus Damasci
sepultus est. Illius itaque sepulcrum perquiri Temyr, et eo reperto ossa refodi ac comburi, stercore
etiam humano sepulcrum oppleri jussit, Quod
ergo Iezides Damasci sepultus esset, erga Damas
cenos tam crudeliter ac immaniter se gessit. Mitiori
vero modo Hamusenos, olim Emisenos dictos, habuit: quod inter ipsos Hlidis (qui Velidis flius
erat) et Amru (Humeia patre nuti) Mohametis sociorum ac discipulorum sepulcra ac monumenta
exstarent.
PG 157:829Ἐγγίσας δὲ κἀκεῖνος πλησίον καὶ τὰς σκηνὰς πήξας ἐν μέσῳ τοῦ κάμπου πλησίον Ἀγγύρας, εἶχε καὶ τὸν ποταμὸν εὐθυῤῥοοῦντα καὶ τὸ πότιμον ὕδωρ διά τε τὴν χρείαν τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν ἵππων καὶ πάσης τῆς παρατάξεως· ὁ δὲ Τεμὴρ ἦν οἰκῶν ἐν ἀνύδρῳ γῇ. Πλὴν τί γίνεται; Κελεύει ὁ Παγιαζὴτ διαλαλιὰς γενέσθαι ἐν μέσῳ τοῦ φωσάτου τῇ ἐπιούσῃ ἐξελθεῖν ἅπαντας ἐν κυνηγεσίῳ. Ἐξῆλθεν οὖν σὺν παντὶ τῷ στρατεύματι τρεῖς ἡμέρας κυνηγετῶν καὶ ἐλάφους διώκων. Ὁ δὲ Τεμὴρ ἀναστὰς ἀπὸ τοῦ τόπου, οὗ ἦν, ἦλθε καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ταῖς ὄχθαις τοῦ ποταμοῦ, ὅπου ἐκάθητο πρώην ὁ Παγιαζήτ. Ὕδατος τοίνυν σπανίζοντος, ἐπεὶ καὶ ὁ ἥλιος ἐν τῷ λέοντι τὴν πορείαν ἐποίει, ὁ Τεμὴρ οὐκ ἐφρόντιζε πλέον περὶ ὑδροποσίας. Ἀλλ’ ὁ Παγιαζὴτ ἀλαζονευόμενος καὶ ὑπεροπτικῶς δεικνύων τὴν συμπλοκὴν τοῦ Τεμήρ, ὡς ἐκ δευτέρου λόγου προσέχων αὐτήν, ἐνήργησε τὰ κυνηγέσια· καὶ ἡ πρώτη τῆς αὐτοῦ δυστυχίας ἐμβολὴ ὑπῆρχεν αὕτη. Ἐξελθὼν γὰρ καὶ τοῦ ἡλίου ὄντος ἐν μεσουρανήματι, οἱ στρατιῶται ὑπὸ τοῦ καύσωνος ἀπελέγοντο τῇ ζωῇ· καὶ ἐζήτουν ὕδωρ καὶ οὐκ ἦν· καὶ ἐλειποψυχοῦντο καὶ ἀπέθνησκον. Ἀπέθανον οὖν ἐν τῇ κακοπαθείᾳ αὕτῃ ἄνδρες πεντακισχίλιοι.καὶ τοὺς Ταυροσκύθας, καὶ Ζυκχοὺς καὶ ᾿Αβα- Alasgorum ingenti numero, eversisque oppi:lis,
στοὺς ἀθροίσας, καὶ τὰ ἐν τῷ Βοσπόρῳ πολίχνια
κατασκάψας, διέβη πρὸς τὰ τῆς ᾿Αρμενίας μέρη, καὶ
τὴν Καππαδοκίαν διελθὼν σὺν πολλῇ στρατιά, καὶ
ἐκ τῶν ᾿Αρμενίων οὐκ ὀλίγους παραλαβὼν πρὸς τὰ
τῶν Γαλατῶν μέση ἀφίκετο, στρατὸν ἔχων ὡς ὁ ποτέ
Ξέρξης πολυαρίθμητον. Ὁ δὲ Παγιαζήτ καὶ αὐτὸς πα
σαν στρατιάν συνάξας Θρακικήν τε καὶ ἀνατολικήν
καὶ νεόλεκτον ἄλλον· στρατὸν, καὶ τὸν Σέρβου ἔχων
ὁμοῦ Στέφανον τὴν τοῦ Λαζάρου υἱὸν σὺν δορυφόρος
πλείστοις, ἐξῆλθε καὶ αὐτὸς, συναντήσων τῷ Τεμύρ.
ὺς δὲ καὶ αὐτὸς προσήγγισε τοῖς μέρεσι Γαλατίας,
ἔμαθεν ὅτι Τεμύρ ἐν 'Αγκύρᾳ τῇ πόλει πληκεύων
ἦν Εγγίσας δὲ κἀκεῖνος πλησίον, καὶ τὰς σκηνὰς πέξις ἐν μέσῳ τοῦ κάμπου πλησίον Αγκύ
ρας εἶχε καὶ τὸν ποταμὸν εὐθυῤῥοοῦντα, καὶ τὸ
πότιμον ὕδωρ διά τε τὴν χρείαν τοῦ στρατοῦ, καὶ
τῶν ἵππων, καὶ πάσης τῆς παρατάξεως. Ο δὲ
Τιμὰρ ἦν οἰκῶν ἐν ἀνδρῳ γῇ. Πλήν τί γίνεται; Κεν
λεύει ὁ Παγιαζήτ διαλαλιάς γενέσθαι ἐν μέσῳ τοῦ
φωτάτου, τῇ ἐπιούσῃ ἐξελθεῖν ἅπαντας ἐν κυνηγεσίῳ.
Ἐξῆλθεν οὖν σὺν παντὶ τῷ στρατεύματι, τρεῖς ἡμέρας κυνηγετῶν καὶ ἐλάφους διώχων. Ο δὲ Τεμύρ
ἀναστὰς ἀπὸ τοῦ τύπου οὗ ἦν, ἦλθε, καὶ ἐσκήνωσεν
ἐν ταῖς ὄχθαις τοῦ ποταμοῦ, ὅπου ἐκάθητο πρώην ὁ
Παγιαζήτ. Υδατος τοίνυν σπανίζοντος, ἐπεὶ καὶ ὁ
ἥλιος ἐν τῷ Λέοντι τὴν πορείαν ἐποίει, ὁ Τεμὑρ οὐκ
ἐφρόντιζε πλέον περὶ ὑδροποσίας· ἀλλ' ὁ Παγιαζήτ
ἀλαζονευόμενος, καὶ ὑπεροπτικῶς δεικνύων τὴν συμπλοκὴν τοῦ Τεμύρ, ὡς ἐκ δευτέρου λόγου προσέχων
αὐτὴν, ενήργησε τὰ κυνηγέσια· καὶ ἡ πρώτη τῆς
αὐτοῦ δυστυχία; ἐμβολὴ ὑπῆρχεν αὕτη ἐξελθὼν γάρ,
καὶ τοῦ ἡλίου ὄντος ἐν μεσουρανήματι, οἱ στρατιῶκαὶ ὑπὸ τοῦ καύσονος ἀπελέγοντο τῇ ζωῇ. Καὶ ἐζήτουν ὕδωρ, καὶ οὐκ ἦν, καὶ ἐλειποψυχοῦντο, καὶ
ἀπέθνησκον. 'Απέθανον οὖν ἐν τῇ κακοπαθείᾳ αὐτῇ
άνδρες πεντακισχίλιοι. Μετὰ δὲ τρεῖς ἡμέρας στρα
φεὶς ἐν ᾧ τόπῳ ἔκειτο, εὗρε τὸν Τεμὺρ ἐκεῖ κατευ
νεύσαντα καὶ τὸ ὕδωρ οὐχ ὑπ' ἐξουσίαν αὐτοῦ ἦν,
ἀλλ᾽ ἡ θέσις τοῦ τόπου ἀπεμάκρυνε τοῦτο, καὶ οὐκ
εἶχον εὐκόλως. Ἐξ ἀνάγκης οὖν ἔγνωσαν ότι τῇ
ἐπιούσῃ ἐξ ἀνάγκης μέλλουσι συνάψαι πόλεμον. Εν
qu❤ Bosporo (Cimmerio) adjacent, in Armeniam dein
et Cappadociam accessit: adjunxitque copiis suis
Armeniorum agmen numerosum; îndeque în Galatiam venit, exercitum ducens ei, quem Xerxes olim
conscripsit, multitudine parem. Bajazites vero cum
universis copiis Thraciis et orientalibus simul collectis, novoque conscripto milite et auxiliarilus
Serviorum hastatorum cohortibus, quas ducebat
Lazari filius Stephanus, in occursum Temyris processit. Cumque ad Galatiæ limites pervenisset, certior factus est Temyrem ad Ancyram castra habere.
Exercitum itaque prope admovet, castraque in medio campo Ancyræ vicino collocat, fluvium illic
vicinum labentem habuit, aquationemque facilem
et commodam universo excercitui et equis: cum
Temyr loca arida et aquis carentia teneret. Verum
quid accidit? Jubet Bajazites in mediis castris edictum 34 promulgari, ut postridie oinnes ad venationem exirent. Cum universo itaque exercitu per
triduum venationi cervoru:n operam dedit; quo
temporis spatio, quem tenebat locum, deserit Temyr
el castra movet, inque fluminis locat ripa in qua
Bajazites prilie consederat. Aquæ tunc penuria
erat, quod anni tempus ageretur, quo signum Levnis sol permeat, nec tamen de aquatione Temy?
amplius fuit sollicitus. Verum Bajazites vane 80perbiens, venatione tempus terendo demonstrabat
contemnere se, et aliis rebus posthabere pugnam,
si cumn Temyre ineunda esset: unde infortunium
ac clades ejus initium habuerunt. Nam ipso meridie egresso, æstu fervente milites intercipiebantur, et aquam frustra quærentes deficiebant, et exstinguebantur: atque penuria aque quinque mil
lia militum perierunt. Post triduum ad castra, que
tenuerat, reversus Bajazites deprehendit Temyrem
ea præoccupavisse, nec aquandi facultatem amplius
se habere: hinc prævisum omnibus postridie pngnandi sibi impositam necessitatem. Eo anno vere
jan affecto, dun sol Geminorum dodecatenorion
emelicbatur, in occidentali plaga signum in calo
malorum nuntium apparuit. Cometes is erat luciIsmaelis Bullialdi notæ.
Καὶ τοὺς Ταυροσκύθας καὶ Ζυγούς. Tau- genitus, lib. de administratione imperii, sub înem
roscythæ sunt, qui-inter Borysthenem et Tanaim,
et Tanricam Chersonesu u habitant. Zinchi populi
sunt al Businum pontum, Sindi alias dicti. Plinius,
lib. vi. cap. 7: Cimmerio accolunt Molici, Vali,
Serbi, Archi, Zingi, Pessii. Qui Zyngi Plinio ii
Zinchi sunt, in peninsula Corocondama siti. Sindi
Η Zinchi iidem sunt Eustathio ad Περιηγήσεως
Διονυσίου hunc versum,
Σίνδοι, Κιμμέριοί τε καὶ οἱ πέλας Εὐξίνοιο,
ότι Σαυρομάτας ἐπέχουσι οἱ Σίνδοι, οἱ καὶ Ζίκχοι
λεγόμενοι κατά τινας Sauromatis succedunt Sundi
qui apud quosdam Zinchi appellantur. Regio Zinhorum Ζυχία appellatur in biblioth. Regie 118.
libre, in formulis subscriptionum et inscriptionum
epistolarum patriarche Constantinopoleos: et habetur inter Metropolitas, quibus scribit patriarcha,
ὁ Μετράγων δς καὶ Ζηκχία;. Constant. Porphyrede Zinchia hoc adnotatum reliquit, Ἱστέον, ὅτι ἐν
τῇ Ζηκχίᾳ πρὸς τὸν τόπον τῆς Παπαγίας, τῆς οὔτης
πρὸς τὸ μέρος τῆς Πανάγιας, ἐν ᾗ κατοικούσι
Ζηκχοὶ, ἐννέα πηγα! εἰσι ἄφθας ἀναδιδοῦσαι. Τε
nendum in Zinchie parte ad fontem qui Papagiam
respicit, quam Zinchi incolunt, Novem esse syntes,
quorum aqua pota ulcera labiis atque pustulas afferi.
Πληκεύων ἦν. Leonis imperatoris Tactica
lib. i, cap. 2, hunc titulum babel, Περὶ ἀτλήκτων
διάταξις. Απληκτον vero et φοσσάτον eadem sunt,
et castra significant, et verbum ἀπληκεύειν, custra
locare eodein loco significat. Per apocopen toù a
scripsit Ducas πληκεύων, quæ ligura Graecis etiam
nunc tam familiaris est, ut unum verbum vix integrum ab iis pronuntietur, nec antiqui Græci idiomatis vestigia cernantur.
Πλησίον Αγκύρας. Ancyra urbs Galatia est.
Μετὰ δὲ τρεῖς ἡμέρας στραφεὶς ἐν ᾧ τόπῳ ἔκειτο, εὗρε τὸν Ταμὴρ ἐκεῖ κατουνεύσαντα· καὶ τὸ ὕδωρ οὐχ ὑπ’ ἐξουσίαν αὐτοῦ ἦν, ἀλλ’ ἡ θέσις τοῦ τόπου ἀπεμάκρυνε τοῦτο καὶ οὐκ εἶχον εὐκόλως. Ἐξ ἀνάγκης οὖν ἔγνωσαν, ὅτι τῇ ἐπιούσῃ ἐξ ἀνάγκης μέλλωσι συνάψαι πόλεμον. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ὁπότε τὴν ἐαρινὴν ὥραν ὁ ἥλιος ἐποίει διιὼν τοὺς διδύμους, περὶ τὰ ἑσπέρια μέρη σημεῖον ἐφάνη ἐξ οὐρανοῦ καὶ προάγγελος κακῶν. Τὸ δὲ ἦν κομήτης περιφανής, ὄρθιον ἔχων τὴν κόμην καὶ ὡς πῦρ φλογερὰν ὑπὲρ πήχεις τέτταρας, ἀπὸ δύσεως ἐν ἑῴᾳ ὡς δόρυ κινῶν τὴν ἀκτῖνα. Ὁπότε δ’ ἂν ὁ ἥλιος ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα δύνας ἦν, τότε καὶ αὐτὸς ἐξήπλου τὴν ἰδίαν ἀκτῖνα καὶ κατηύγαζε πάντα τὰ τῆς γῆς πέρατα καὶ οὐκ ἐδίδου τοῖς λοιποῖς ἀστράσιν ἐξαυγάζειν οὐδὲ τὸν ἀέρα μελανίζειν, ἀλλὰ μᾶλλον ὑπερεκτείνετο καὶ ἐν τῷ μεσουρανίσματι ὑπερεκκέχυτο ἡ φλόξ, ἕως ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα περιωρίζετο. Τοῦτο τὸ σημεῖον ἑωράκασιν Ἰνδοί, Χαλδαῖοι, Αἰγύπτιοι, Φρῦγες, Πέρσαι καὶ οἱ τὴν Μικρὰν Ἀσίαν οἰκοῦντες, Θρᾷκαί τε καὶ Οὗννοι, Δαλμάται καὶ Ἰταλοὶ καὶ Ἱσπανοὶ καὶ Γερμανοὶ καὶ ἄλλο εἴ τι ἔθνος ἦν οἰκῶν ἐν τοῖς τοῦ Ὠκεανοῦ ῥεύμασιν.καὶ τοὺς Ταυροσκύθας, καὶ Ζυκχοὺς καὶ ᾿Αβα- Alasgorum ingenti numero, eversisque oppi:lis,
στοὺς ἀθροίσας, καὶ τὰ ἐν τῷ Βοσπόρῳ πολίχνια
κατασκάψας, διέβη πρὸς τὰ τῆς ᾿Αρμενίας μέρη, καὶ
τὴν Καππαδοκίαν διελθὼν σὺν πολλῇ στρατιά, καὶ
ἐκ τῶν ᾿Αρμενίων οὐκ ὀλίγους παραλαβὼν πρὸς τὰ
τῶν Γαλατῶν μέση ἀφίκετο, στρατὸν ἔχων ὡς ὁ ποτέ
Ξέρξης πολυαρίθμητον. Ὁ δὲ Παγιαζήτ καὶ αὐτὸς πα
σαν στρατιάν συνάξας Θρακικήν τε καὶ ἀνατολικήν
καὶ νεόλεκτον ἄλλον· στρατὸν, καὶ τὸν Σέρβου ἔχων
ὁμοῦ Στέφανον τὴν τοῦ Λαζάρου υἱὸν σὺν δορυφόρος
πλείστοις, ἐξῆλθε καὶ αὐτὸς, συναντήσων τῷ Τεμύρ.
ὺς δὲ καὶ αὐτὸς προσήγγισε τοῖς μέρεσι Γαλατίας,
ἔμαθεν ὅτι Τεμύρ ἐν 'Αγκύρᾳ τῇ πόλει πληκεύων
ἦν Εγγίσας δὲ κἀκεῖνος πλησίον, καὶ τὰς σκηνὰς πέξις ἐν μέσῳ τοῦ κάμπου πλησίον Αγκύ
ρας εἶχε καὶ τὸν ποταμὸν εὐθυῤῥοοῦντα, καὶ τὸ
πότιμον ὕδωρ διά τε τὴν χρείαν τοῦ στρατοῦ, καὶ
τῶν ἵππων, καὶ πάσης τῆς παρατάξεως. Ο δὲ
Τιμὰρ ἦν οἰκῶν ἐν ἀνδρῳ γῇ. Πλήν τί γίνεται; Κεν
λεύει ὁ Παγιαζήτ διαλαλιάς γενέσθαι ἐν μέσῳ τοῦ
φωτάτου, τῇ ἐπιούσῃ ἐξελθεῖν ἅπαντας ἐν κυνηγεσίῳ.
Ἐξῆλθεν οὖν σὺν παντὶ τῷ στρατεύματι, τρεῖς ἡμέρας κυνηγετῶν καὶ ἐλάφους διώχων. Ο δὲ Τεμύρ
ἀναστὰς ἀπὸ τοῦ τύπου οὗ ἦν, ἦλθε, καὶ ἐσκήνωσεν
ἐν ταῖς ὄχθαις τοῦ ποταμοῦ, ὅπου ἐκάθητο πρώην ὁ
Παγιαζήτ. Υδατος τοίνυν σπανίζοντος, ἐπεὶ καὶ ὁ
ἥλιος ἐν τῷ Λέοντι τὴν πορείαν ἐποίει, ὁ Τεμὑρ οὐκ
ἐφρόντιζε πλέον περὶ ὑδροποσίας· ἀλλ' ὁ Παγιαζήτ
ἀλαζονευόμενος, καὶ ὑπεροπτικῶς δεικνύων τὴν συμπλοκὴν τοῦ Τεμύρ, ὡς ἐκ δευτέρου λόγου προσέχων
αὐτὴν, ενήργησε τὰ κυνηγέσια· καὶ ἡ πρώτη τῆς
αὐτοῦ δυστυχία; ἐμβολὴ ὑπῆρχεν αὕτη ἐξελθὼν γάρ,
καὶ τοῦ ἡλίου ὄντος ἐν μεσουρανήματι, οἱ στρατιῶκαὶ ὑπὸ τοῦ καύσονος ἀπελέγοντο τῇ ζωῇ. Καὶ ἐζήτουν ὕδωρ, καὶ οὐκ ἦν, καὶ ἐλειποψυχοῦντο, καὶ
ἀπέθνησκον. 'Απέθανον οὖν ἐν τῇ κακοπαθείᾳ αὐτῇ
άνδρες πεντακισχίλιοι. Μετὰ δὲ τρεῖς ἡμέρας στρα
φεὶς ἐν ᾧ τόπῳ ἔκειτο, εὗρε τὸν Τεμὺρ ἐκεῖ κατευ
νεύσαντα καὶ τὸ ὕδωρ οὐχ ὑπ' ἐξουσίαν αὐτοῦ ἦν,
ἀλλ᾽ ἡ θέσις τοῦ τόπου ἀπεμάκρυνε τοῦτο, καὶ οὐκ
εἶχον εὐκόλως. Ἐξ ἀνάγκης οὖν ἔγνωσαν ότι τῇ
ἐπιούσῃ ἐξ ἀνάγκης μέλλουσι συνάψαι πόλεμον. Εν
qu❤ Bosporo (Cimmerio) adjacent, in Armeniam dein
et Cappadociam accessit: adjunxitque copiis suis
Armeniorum agmen numerosum; îndeque în Galatiam venit, exercitum ducens ei, quem Xerxes olim
conscripsit, multitudine parem. Bajazites vero cum
universis copiis Thraciis et orientalibus simul collectis, novoque conscripto milite et auxiliarilus
Serviorum hastatorum cohortibus, quas ducebat
Lazari filius Stephanus, in occursum Temyris processit. Cumque ad Galatiæ limites pervenisset, certior factus est Temyrem ad Ancyram castra habere.
Exercitum itaque prope admovet, castraque in medio campo Ancyræ vicino collocat, fluvium illic
vicinum labentem habuit, aquationemque facilem
et commodam universo excercitui et equis: cum
Temyr loca arida et aquis carentia teneret. Verum
quid accidit? Jubet Bajazites in mediis castris edictum 34 promulgari, ut postridie oinnes ad venationem exirent. Cum universo itaque exercitu per
triduum venationi cervoru:n operam dedit; quo
temporis spatio, quem tenebat locum, deserit Temyr
el castra movet, inque fluminis locat ripa in qua
Bajazites prilie consederat. Aquæ tunc penuria
erat, quod anni tempus ageretur, quo signum Levnis sol permeat, nec tamen de aquatione Temy?
amplius fuit sollicitus. Verum Bajazites vane 80perbiens, venatione tempus terendo demonstrabat
contemnere se, et aliis rebus posthabere pugnam,
si cumn Temyre ineunda esset: unde infortunium
ac clades ejus initium habuerunt. Nam ipso meridie egresso, æstu fervente milites intercipiebantur, et aquam frustra quærentes deficiebant, et exstinguebantur: atque penuria aque quinque mil
lia militum perierunt. Post triduum ad castra, que
tenuerat, reversus Bajazites deprehendit Temyrem
ea præoccupavisse, nec aquandi facultatem amplius
se habere: hinc prævisum omnibus postridie pngnandi sibi impositam necessitatem. Eo anno vere
jan affecto, dun sol Geminorum dodecatenorion
emelicbatur, in occidentali plaga signum in calo
malorum nuntium apparuit. Cometes is erat luciIsmaelis Bullialdi notæ.
Καὶ τοὺς Ταυροσκύθας καὶ Ζυγούς. Tau- genitus, lib. de administratione imperii, sub înem
roscythæ sunt, qui-inter Borysthenem et Tanaim,
et Tanricam Chersonesu u habitant. Zinchi populi
sunt al Businum pontum, Sindi alias dicti. Plinius,
lib. vi. cap. 7: Cimmerio accolunt Molici, Vali,
Serbi, Archi, Zingi, Pessii. Qui Zyngi Plinio ii
Zinchi sunt, in peninsula Corocondama siti. Sindi
Η Zinchi iidem sunt Eustathio ad Περιηγήσεως
Διονυσίου hunc versum,
Σίνδοι, Κιμμέριοί τε καὶ οἱ πέλας Εὐξίνοιο,
ότι Σαυρομάτας ἐπέχουσι οἱ Σίνδοι, οἱ καὶ Ζίκχοι
λεγόμενοι κατά τινας Sauromatis succedunt Sundi
qui apud quosdam Zinchi appellantur. Regio Zinhorum Ζυχία appellatur in biblioth. Regie 118.
libre, in formulis subscriptionum et inscriptionum
epistolarum patriarche Constantinopoleos: et habetur inter Metropolitas, quibus scribit patriarcha,
ὁ Μετράγων δς καὶ Ζηκχία;. Constant. Porphyrede Zinchia hoc adnotatum reliquit, Ἱστέον, ὅτι ἐν
τῇ Ζηκχίᾳ πρὸς τὸν τόπον τῆς Παπαγίας, τῆς οὔτης
πρὸς τὸ μέρος τῆς Πανάγιας, ἐν ᾗ κατοικούσι
Ζηκχοὶ, ἐννέα πηγα! εἰσι ἄφθας ἀναδιδοῦσαι. Τε
nendum in Zinchie parte ad fontem qui Papagiam
respicit, quam Zinchi incolunt, Novem esse syntes,
quorum aqua pota ulcera labiis atque pustulas afferi.
Πληκεύων ἦν. Leonis imperatoris Tactica
lib. i, cap. 2, hunc titulum babel, Περὶ ἀτλήκτων
διάταξις. Απληκτον vero et φοσσάτον eadem sunt,
et castra significant, et verbum ἀπληκεύειν, custra
locare eodein loco significat. Per apocopen toù a
scripsit Ducas πληκεύων, quæ ligura Graecis etiam
nunc tam familiaris est, ut unum verbum vix integrum ab iis pronuntietur, nec antiqui Græci idiomatis vestigia cernantur.
Πλησίον Αγκύρας. Ancyra urbs Galatia est.
PG 157:831Ἔστη οὖν τὸ τοιοῦτον φρικωδέστατον τέρας ἁπανταχοῦ φαῖνον καὶ λάμπον, ὃ καὶ λαμπαδίας καλεῖται, ἄχρι τῆς φθινοπωρινῆς ἰσημερίας, τοῦ ἡλίου ἐν τῷ ζυγῷ τὴν πορείαν ἀρξαμένου ποιεῖσθαι. Ἀλλ’ ἐπανίωμεν αὖθις καὶ ἴδωμεν τὰ τοῦ Θεοῦ ξένα τεράστια, πῶς τὸν Φαραὼ κατεπόντισε δι’ ἑτέρου Φαραὼ καὶ πῶς ὁ τοῦ Κυρίου λαὸς εὗρεν ἀνακωχὴν τῶν πολλῶν πόνων αὐτοῦ· ἀλλ’ οὐκ εἶδεν οὐδὲ συνῆκε. Ὁ Σκύθης οὖν διαλαλιὰς ἀφ’ ἑσπέρας ποιήσας ἐν παντὶ τῷ στρατοπέδῳ ὥστε πρωὶ̈ εὑρεθῆναι τοὺς πάντας ἐπωχουμένους καὶ περιφραγμένους τοῖς ὅπλοις, ἀναστὰς ἤδη ὄρθρου βαθέος παρετάξατο πάντας τοὺς ταγματάρχας καὶ χιλιάρχους καὶ ἐν μὲν τῷ δεξιῷ κέρατι ἔστησεν ἀρχηγὸν τὸν πρῶτον τῶν υἱῶν αὐτοῦ, ἐν δὲ τῷ ἀριστερῷ τὸν ἔγγονον αὐτοῦ, ἦν γὰρ ὑπὲρ τὰ ξ ἔτη ὁ Τεμήρ, ἐν δὲ τῇ οὐραγίᾳ αὐτὸς ἐτέτακτο. Τότε προσέταξεν αὐτοῖς λέγων· Ὦ ἐμὸν ἄθροισμα καὶ στρατὸς ἀκαταγώνιστος, φύσις ἀδαμάντινος καὶ στεῤῥὸν τεῖχος καὶ γενεὰ δυσανάλωτος, ἠκούσατε τὰς ἐξ ἀρχῆς γεγονυίας παρὰ τῶν πατέρων ἡμῶν ἀριστείας οὐκ ἐν τῇ ἐῴᾳ, καὶ γὰρ αὕτη ἡμετέρα πατρίς ἐστιν, ἀλλ’ ἐν Εὐρώπῃ καὶ ἐν Λιβύῃ καὶ ἀπλῶς εἰπεῖν ἐν πάσῃ τῇ γῇ.DUCE
dus et clarus, comam erectam explicans ignis fam- δὲ ταῖς ἡμέραις εκείναις οπότε τὴν ἐαρινὴν
mantis specie; supraque quatuor cubitos, non se- ὥραν ὁ ἥλιος ἐποίει, διιὼν τοὺς Διδύμους, περὶ τὰ
cus ac hastam, ab occasu in ortum radios jaculabatur et sole infra horizontem demerso propriis
radiis effusis omnes orbis terræ terminos collustralat, nec aliis stellis lumen exserere concedebat,
aut aerem noctis umbra infuscari: quod ejus lumen aliorum splendorem vinceret, et ad cœli verticem flammans protenderetur, quaadiu supra horizontem exstabat. Hoc portentum conspexerunt
Indi, Chaldaei, Egyptii, Phryges, Pers, Asiæ minoris incola, Thraces, Hunni, Dalmata, ltali, Hispani, ca Germani, et si quæ aliæ gentes Oceani
littora accolunt: rutilansque ac splendens học
. maxime horrendum portentum, qui Lampadias
vocatur, usque ad æquinoctium autumnale perduravit, cum sol Libræ signum permeare incepit.
_
ἑσπέρια μέρη σημεῖον ἐφάνη ἐξ οὐρανοῦ, καὶ προάγο
γελος κακῶν. Τὸ δὲ ἦν κομήτης περιφανής, όρθιον
ἔχων τὴν κόμην, καὶ ὡς πῦρ φλογερὸν, ὑπὲρ πήχεις
· τέτταρας ἀπὸ δύσεως ἐν ἐᾳ ὡς δόρυ κινῶν τὴν
ἀκτῖνα ὁπότε δ' ἂν ὁ ἥλιος ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα δύνας
ἦν τότε καὶ αὐτὸς ἐξήπλου τὴν ἰδίαν ἀκτῖνα, καὶ
κατηύγαζε πάντα τὰ γῆς πέρατα, καὶ οὐκ ἐδίδου
τοῖς λοιποῖς ἄστρασιν ἐξαυγάζειν οὐδὲ τὸν ἀέρα με
λανίζειν· ἀλλὰ μᾶλλον ὑπερεκτείνετο καὶ ἐν τῷ μετ
σουρανήματι, ὑπερεκκέχυτο ἡ φλόξ, ἕως ὑπὲρ τὸν
ορίζοντα περιωρίζετο. Τοῦτο τὸ σημεῖον ἑωράκασιν
Ινδοι, Χαλδαίοι, Αἰγύπτιοι, Φρύγες, Πέρσαι, καὶ οἱ
τὴν μικρὰν Ασίαν οἰκοῦντες, Θρᾷκές τε καὶ οὖνια,
Δαλμάται, καὶ Ἰταλοὶ, καὶ Ἱσπανοί, καὶ Γερμενό,
καὶ ἄλλο εἴ τι ἔθνος ἦν οἰκῶν ἐν τοῖς τοῦ ὠκεανοῦ
ρεύμασιν. Εστη οὖν τὸ τοιοῦτον φρικωδέστατον
τέρας ἀπανταχοῦ φαῖνον καὶ λάμπον, δ καὶ λαμπαδίας καλεῖται, ἄχρι τῆς φθινοπωρινής Ισημερίας
τοῦ ἡλίου ἐν τῷ Ζυγῷ τὴν πορείαν, ἀρξαμένου ποιεῖσθαι.
Αλλ' ἐπανίωμεν αὖθις, καὶ ἴδωμεν τὰ τοῦ Θεοῦ
ξένα τεράστια, πῶς τὴν Φαραώ κατεπόντισε δι' ἑτέρου
Φαραώ, καὶ πῶς ὁ τοῦ Κυρίου λαὸς εὗρεν ἀνακωχὴν
τῶν πολλῶν πόνων αὐτοῦ· ἀλλ' οὐκ εἶδεν, οὐδὲ συνήκε. Ο Σκύθης οὖν διαλαλιὰς ἀφ' ἑσπέρας παί
σας ἐν παντὶ τῷ στρατοπέδῳ, ὥστε πρωί ευρεθήναι
τοὺς πάντας ἐποχουμένους καὶ περιπεφραγμένους
τοῖς ὅπλοις, ἀναστὰς ἤδη ὄρθρου βαθέος παρετάξατο
πάντας τους ταγματάρχας καὶ χιλιάρχους, καὶ ἐν
μὲν τῷ δεξιῷ κέρατι ἔστησεν ἀρχηγὸν τὸν πρῶτον
τῶν υἱῶν αὐτοῦ· ἐν δὲ τῷ ἀριστερῷ τὸν ἔκγονον αὐτ
τοῦ, ἦν γὰρ ὑπὲρ τὰ ξ' ἔτη ὁ Τεμύρ. Ἐν δὲ τῇ π
ραγίᾳ αὐτὸς ἐτέτακτο. Τότε προσέταξεν αὐτοῖς λέγων·
῾Ο ἐμὸν ἄθροισμα, καὶ στρατὸς ἀκαταγώνιστος,
φύσις ἀδαμάντινος, καὶ στεῤῥὸν τεῖχος, καὶ γε
γιὰ δυσανάλωτος, ἠκούσατε τὰς ἐξ ἀρχῆς γεγο
ννίας παρὰ τῶν πατρῶν ἡμῶν ἀριστείας, οὐκ
ἐν τῇ ἔψᾳ, καὶ γὰρ αὐτὴ ἡμετέρα πατρὶς ἐστιν,
ἀλλ' ἐν Εὐρώπῃ, καὶ ἐν Λιβύῃ, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν
ἐν πάσῃ τῇ γῇ. Οίδατε ἀκριβῶς τὴν Ξέρξου καὶ
Verum ad rem rursus redeamus, consideremusque
quomodo Deus novo mirabilique prodigio Pharao
nem imum in profundum mare per alterum demerserit, qui etiam Dei populus a malis et ærumnis
vacationem cessationemque obtinuerit; at quam
non vidit nec intellexit. Scytha igitur vespere per
castra ubique edixit, ut omnes sequenti luce equis
insidentes et armati adsint. Ipse deinde summo
mane lecto excitatus, cohortium præfectos et chiliarelias in aciem ordinavit; 35 dextroque cornu
filium natu majorem præfecit; sinistro, quem ex
eo habebat, nepotem: annos etenim sexaginta Temyr jam excesserat: ipse vero aciem postremam
duxit; his deindle verbis suos adhoratus est: O multitudo mea, invicte exercitus, naturæ adamantinæ
mare ahenee, generatio insuperabilis, audistis, qua
a principio majores nostri præclare gesserunt, non
inter orientales gentes, Oriens quippe patria nostra
est, sed in Europa et Africa, et, ut verbo dicam,
per universum orbem terrarum. Accurate novistis
adversus Gracos expeditionem a Xerxe el Artaxerxe 'Αρταξέρξου καθ' Ελλήνων ἐπανάστασιν, Ελsusceptam, Græcos inquam, semideos et heroas,
cum quibus profecto hi Turci semibarbari hybride
comparari nequeunt, nisi quomodo confertur cum
leone locusta; neque ut in vobis audaciam excitem
talia in memoriam vestri omnium revoco, jam etenim præda manibus nostri elabi non potest; verum
me locus efugiendi detur huic terriculamento: utque
etiam vivum integrumque capiatur, hincque in Persidem abducamus spectaculum futurum liberis nostris: erudiamusque ut in posterum nos per conjuges nostras non adjuret. Vos itaque jubeo hunc laλήνων λέγω τῶν ἡμιθέων ηρώων ἀνδρῶν· οὗτοι
γὰρ οἱ μιξοβάρβαροι Τοῦρκοι ὡς ἀκρὶς πρὸς λέοντας ἐγγὺς ἐκείνων εικάζονται· οὐ γὰρ θαῤῥύνων
ὑμᾶς ἀναμιμνήσκω ταῦτα, καὶ γὰρ ἤδη ἐν χερσὶν
ἡμετέραις τὸ θήραμα. ᾿Αλλὰ μὴ ἀποδρασάτω τὸ
μορμολύκειον τοῦτο ἐκ τῶν χειρῶν ἡμῶν· ἀλ
ἀγρευθήτω σῶον καὶ ὑγιες, ἵνα ἐν τῇ Περσική
γῇ ἀπαγαγόντες δείξωμεν αὐτὸ τοῖς τέκνοις
ἡμῶν, καὶ παιδεύσωμεν αὐτὸν τοῦ μὴ ἀφορκίζει
ἡμᾶς κατὰ τῶν συζύγων ἡμῶν. Βούλομαι τοίνυν
τὸ ὁρώμενον τοῦτο μέγα χωρίον περικυκλωθῆναι,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, Joannes Juvenalis Ursinius illius coneta, qui anno 1401
fulsit, et Buntingus in Chronologia meminerunt;
hicque mense Februario visum esse addit. Cometa
autem λαμπαδίας dictus, quod ardentes imiletur
faces, Plin. lib. ut, cap. 25.
Οἴδατε ἀκριβῶς τὴν Ξέρξου καὶ Ἀρταξέρξου κατ’ Ἑλλήνων ἐπανάστασιν, Ἑλλήνων λέγω τῶν ἡμιθέων ἡρώων ἀνδρῶν· οὗτοι γὰρ οἱ μιξοβάρβαροι Τοῦρκοι ὡς ἀκρὶς πρὸς λέοντας ἐγγὺς ἐκείνων εἰκάζονται. Οὐ γὰρ θαῤῥύνων ὑμᾶς ἀναμιμνήσκω ταῦτα· καὶ γὰρ ἤδη ἐν χερσὶν ἡμετέραις τὸ θήραμα. Ἀλλὰ μὴ ἀποδρασάτω τὸ μορμολύκιον τοῦτο ἐκ τῶν χειρῶν ἡμῶν, ἀλλ’ ἀγρευθήτω σῶον καὶ ὑγιές, ἵνα ἐν τῇ Περσικῇ γῇ ἀπαγαγόντες δείξωμεν αὐτὸ τοῖς τέκνοις ἡμῶν καὶ παιδεύσωμεν αὐτὸν τοῦ μὴ ἀφορκίζειν ἡμᾶς κατὰ τῶν συζύγων ἡμῶν. Βούλομαι τοίνυν τὸ ὁρώμενον τοῦτο μέγα χωρίον περικυκλωθῆναι καὶ τὸ μὲν δεξιὸν κέρας κυκλοφορικῶς ἀγέσθω, ὁμοίως καὶ τὸ ἀριστερόν· καὶ χαρακώσατε τὸ πεδίον ἅπαν καὶ ὁ ἐχθρὸς ἐν μέσῳ ὡς κέντρον τοῦ πόλου εὑρεθήτω.Τότε τὰ δύο κέρατα, τὸ μὲν ἐκ δεξιῶν, τὸ δὲ ἐξ εὐωνύμων, ἤρξαντο κυκλεῖν τὸ περίγειον ἔτι πρωί̈ας οὔσης. Ὁ δὲ Παγιαζὴτ ἡλίου ἀνατέλλοντος καὶ αὐτὸς τοὺς λεγεῶνας συντάξας καὶ τὸ ἐνυάλιον ἠχήσας, ἵστατο ἐκδεξόμενος ἀφετηρίας παρὰ τοῖς Σκύθαις. Οἱ δὲ ἐπράττοντο τὰ προσταχθέντα ἄνευ φωνῆς ἢ ἀλαλαγμοῦ ἢ τοῦ τυχόντος ἤχου, ἐργαζόμενοι ὡς ἄοκνοι μύρμηκες.DUCE
dus et clarus, comam erectam explicans ignis fam- δὲ ταῖς ἡμέραις εκείναις οπότε τὴν ἐαρινὴν
mantis specie; supraque quatuor cubitos, non se- ὥραν ὁ ἥλιος ἐποίει, διιὼν τοὺς Διδύμους, περὶ τὰ
cus ac hastam, ab occasu in ortum radios jaculabatur et sole infra horizontem demerso propriis
radiis effusis omnes orbis terræ terminos collustralat, nec aliis stellis lumen exserere concedebat,
aut aerem noctis umbra infuscari: quod ejus lumen aliorum splendorem vinceret, et ad cœli verticem flammans protenderetur, quaadiu supra horizontem exstabat. Hoc portentum conspexerunt
Indi, Chaldaei, Egyptii, Phryges, Pers, Asiæ minoris incola, Thraces, Hunni, Dalmata, ltali, Hispani, ca Germani, et si quæ aliæ gentes Oceani
littora accolunt: rutilansque ac splendens học
. maxime horrendum portentum, qui Lampadias
vocatur, usque ad æquinoctium autumnale perduravit, cum sol Libræ signum permeare incepit.
_
ἑσπέρια μέρη σημεῖον ἐφάνη ἐξ οὐρανοῦ, καὶ προάγο
γελος κακῶν. Τὸ δὲ ἦν κομήτης περιφανής, όρθιον
ἔχων τὴν κόμην, καὶ ὡς πῦρ φλογερὸν, ὑπὲρ πήχεις
· τέτταρας ἀπὸ δύσεως ἐν ἐᾳ ὡς δόρυ κινῶν τὴν
ἀκτῖνα ὁπότε δ' ἂν ὁ ἥλιος ὑπὸ τὸν ὁρίζοντα δύνας
ἦν τότε καὶ αὐτὸς ἐξήπλου τὴν ἰδίαν ἀκτῖνα, καὶ
κατηύγαζε πάντα τὰ γῆς πέρατα, καὶ οὐκ ἐδίδου
τοῖς λοιποῖς ἄστρασιν ἐξαυγάζειν οὐδὲ τὸν ἀέρα με
λανίζειν· ἀλλὰ μᾶλλον ὑπερεκτείνετο καὶ ἐν τῷ μετ
σουρανήματι, ὑπερεκκέχυτο ἡ φλόξ, ἕως ὑπὲρ τὸν
ορίζοντα περιωρίζετο. Τοῦτο τὸ σημεῖον ἑωράκασιν
Ινδοι, Χαλδαίοι, Αἰγύπτιοι, Φρύγες, Πέρσαι, καὶ οἱ
τὴν μικρὰν Ασίαν οἰκοῦντες, Θρᾷκές τε καὶ οὖνια,
Δαλμάται, καὶ Ἰταλοὶ, καὶ Ἱσπανοί, καὶ Γερμενό,
καὶ ἄλλο εἴ τι ἔθνος ἦν οἰκῶν ἐν τοῖς τοῦ ὠκεανοῦ
ρεύμασιν. Εστη οὖν τὸ τοιοῦτον φρικωδέστατον
τέρας ἀπανταχοῦ φαῖνον καὶ λάμπον, δ καὶ λαμπαδίας καλεῖται, ἄχρι τῆς φθινοπωρινής Ισημερίας
τοῦ ἡλίου ἐν τῷ Ζυγῷ τὴν πορείαν, ἀρξαμένου ποιεῖσθαι.
Αλλ' ἐπανίωμεν αὖθις, καὶ ἴδωμεν τὰ τοῦ Θεοῦ
ξένα τεράστια, πῶς τὴν Φαραώ κατεπόντισε δι' ἑτέρου
Φαραώ, καὶ πῶς ὁ τοῦ Κυρίου λαὸς εὗρεν ἀνακωχὴν
τῶν πολλῶν πόνων αὐτοῦ· ἀλλ' οὐκ εἶδεν, οὐδὲ συνήκε. Ο Σκύθης οὖν διαλαλιὰς ἀφ' ἑσπέρας παί
σας ἐν παντὶ τῷ στρατοπέδῳ, ὥστε πρωί ευρεθήναι
τοὺς πάντας ἐποχουμένους καὶ περιπεφραγμένους
τοῖς ὅπλοις, ἀναστὰς ἤδη ὄρθρου βαθέος παρετάξατο
πάντας τους ταγματάρχας καὶ χιλιάρχους, καὶ ἐν
μὲν τῷ δεξιῷ κέρατι ἔστησεν ἀρχηγὸν τὸν πρῶτον
τῶν υἱῶν αὐτοῦ· ἐν δὲ τῷ ἀριστερῷ τὸν ἔκγονον αὐτ
τοῦ, ἦν γὰρ ὑπὲρ τὰ ξ' ἔτη ὁ Τεμύρ. Ἐν δὲ τῇ π
ραγίᾳ αὐτὸς ἐτέτακτο. Τότε προσέταξεν αὐτοῖς λέγων·
῾Ο ἐμὸν ἄθροισμα, καὶ στρατὸς ἀκαταγώνιστος,
φύσις ἀδαμάντινος, καὶ στεῤῥὸν τεῖχος, καὶ γε
γιὰ δυσανάλωτος, ἠκούσατε τὰς ἐξ ἀρχῆς γεγο
ννίας παρὰ τῶν πατρῶν ἡμῶν ἀριστείας, οὐκ
ἐν τῇ ἔψᾳ, καὶ γὰρ αὐτὴ ἡμετέρα πατρὶς ἐστιν,
ἀλλ' ἐν Εὐρώπῃ, καὶ ἐν Λιβύῃ, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν
ἐν πάσῃ τῇ γῇ. Οίδατε ἀκριβῶς τὴν Ξέρξου καὶ
Verum ad rem rursus redeamus, consideremusque
quomodo Deus novo mirabilique prodigio Pharao
nem imum in profundum mare per alterum demerserit, qui etiam Dei populus a malis et ærumnis
vacationem cessationemque obtinuerit; at quam
non vidit nec intellexit. Scytha igitur vespere per
castra ubique edixit, ut omnes sequenti luce equis
insidentes et armati adsint. Ipse deinde summo
mane lecto excitatus, cohortium præfectos et chiliarelias in aciem ordinavit; 35 dextroque cornu
filium natu majorem præfecit; sinistro, quem ex
eo habebat, nepotem: annos etenim sexaginta Temyr jam excesserat: ipse vero aciem postremam
duxit; his deindle verbis suos adhoratus est: O multitudo mea, invicte exercitus, naturæ adamantinæ
mare ahenee, generatio insuperabilis, audistis, qua
a principio majores nostri præclare gesserunt, non
inter orientales gentes, Oriens quippe patria nostra
est, sed in Europa et Africa, et, ut verbo dicam,
per universum orbem terrarum. Accurate novistis
adversus Gracos expeditionem a Xerxe el Artaxerxe 'Αρταξέρξου καθ' Ελλήνων ἐπανάστασιν, Ελsusceptam, Græcos inquam, semideos et heroas,
cum quibus profecto hi Turci semibarbari hybride
comparari nequeunt, nisi quomodo confertur cum
leone locusta; neque ut in vobis audaciam excitem
talia in memoriam vestri omnium revoco, jam etenim præda manibus nostri elabi non potest; verum
me locus efugiendi detur huic terriculamento: utque
etiam vivum integrumque capiatur, hincque in Persidem abducamus spectaculum futurum liberis nostris: erudiamusque ut in posterum nos per conjuges nostras non adjuret. Vos itaque jubeo hunc laλήνων λέγω τῶν ἡμιθέων ηρώων ἀνδρῶν· οὗτοι
γὰρ οἱ μιξοβάρβαροι Τοῦρκοι ὡς ἀκρὶς πρὸς λέοντας ἐγγὺς ἐκείνων εικάζονται· οὐ γὰρ θαῤῥύνων
ὑμᾶς ἀναμιμνήσκω ταῦτα, καὶ γὰρ ἤδη ἐν χερσὶν
ἡμετέραις τὸ θήραμα. ᾿Αλλὰ μὴ ἀποδρασάτω τὸ
μορμολύκειον τοῦτο ἐκ τῶν χειρῶν ἡμῶν· ἀλ
ἀγρευθήτω σῶον καὶ ὑγιες, ἵνα ἐν τῇ Περσική
γῇ ἀπαγαγόντες δείξωμεν αὐτὸ τοῖς τέκνοις
ἡμῶν, καὶ παιδεύσωμεν αὐτὸν τοῦ μὴ ἀφορκίζει
ἡμᾶς κατὰ τῶν συζύγων ἡμῶν. Βούλομαι τοίνυν
τὸ ὁρώμενον τοῦτο μέγα χωρίον περικυκλωθῆναι,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, Joannes Juvenalis Ursinius illius coneta, qui anno 1401
fulsit, et Buntingus in Chronologia meminerunt;
hicque mense Februario visum esse addit. Cometa
autem λαμπαδίας dictus, quod ardentes imiletur
faces, Plin. lib. ut, cap. 25.
PG 157:833Ἤρξατο οὖν ὁ Παγιαζὴτ ἀδολεσχῶν καὶ ὑβρίζων τοὺς μεγιστᾶνας αὐτοῦ καὶ τοὺς τζιαβούσιδας ὑποβιβάζων καὶ δέρων, ὡς οὐ καλῶς τὸν πόλεμον ἀντιτίθενται. Εἷς δὲ τῶν ὑπερεχόντων ἀπὸ τοῦ βάνδου τοῦ Ἀτὴν ἐνωτισθείς, ὡς ὁ κύριος αὐτοῦ ὁ Ἀτὴν σὺν τῷ ἀδελφῷ κατὰ πρόσωπον εἱστήκει, ἀφεὶς ὅλας ἡνίας καὶ λαβὼν τὸ βάνδον σὺν πεντακοσίοις ὁπλίταις αὐτόμολος εἰς τοὺς ἐναντίους ἔδραμεν. Οἱ δὲ τοῦ Σαρχὰν καὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια ἔπραττον. Ὁμοίως καὶ οἱ τοῦ Μανταχία καὶ τοῦ Καρμιάν, ὁρῶντες τοὺς ἡγεμόνας αὐτῶν κράζοντας καὶ σημειοῦντας εἰς αὐτούς, ἅπαντες ἔφευγον καὶ πρὸς τοὺς ὑπεναντίους ἐχώρουν. Ὁ δὲ Παγιαζὴτ ὡς ὁ κολοιὸς κατ’ ὀλίγον ἐψιλοῦτο, ὁ χόρος δὲ τῶν Σκυθῶν ἐκυκλοῦτο καὶ σφαῖρα ὡς ἄρτι ἐγένετο. Ἰδὼν δὲ Στέφανος, ὁ τοῦ Λαζάρου υἱὸς καὶ γυναικαδελφὸς τοῦ Παγιαζήτ, ἔτι συνὼν αὐτῷ σὺν πεντακισχιλίοις ἀνδράσι Σέρβοις δορυφόροις καὶ μὴ φέρων τὴν ἧτταν, ἀρεϊκῷ θυμῷ πρὸς τοὺς Σκύθας χωρεῖ, στήσαντες τὰ δόρατα πάντα κατὰ πρόσωπον τῶν Σκυθῶν. Οἱ δὲ Σκύθαι ἰδόντες τὴν τόλμαν αὐτῶν πλήρης θυμοῦ, ἀνοίξαντες θύραν ἔδωκαν αὐτοῖς διέξοδον.καὶ τὸ μὲν δεξιὸν κυκλοφορικῶς ἀγέσθω, ὁμοίως tum campum in ambitu circumdare; dextrumque
καὶ τὸ ἀριστερόν· καὶ χαρακώσατε το πεδίον
ἅπαν, καὶ ὁ ἐχθρὸς ἐν μέσῳ ὡς κέντρον τοῦ πό
που εὑρεθήτω. Τότε τὰ δύο κέρατα, τὸ μὲν ἐκ δεν
ξιῶν, τὸ δὲ ἐξ εὐωνύμων ήρξαντο κυκλεῖν τὸ περίγειον, ὅτι πρωΐας ούσης. Ὁ δὲ Παγιαζήτ, ηλίου ἀνατέλλοντος, καὶ αὐτοὺς τοὺς λεγεώνας συντάξας καὶ
τὸ ἐνυάλιον ἠχήσας, ἵστατο ἐκδεξάμενος ἀφετηρίας
παρὰ τοῖς Σκύθαις. Οἱ δὲ ἔπραττον τὰ προσταχθέντα
ἄνευ φωνῆς καὶ ἀλαλαγμοῦ ἢ τοῦ τυχόντος ἤχου,
ἐργαζόμενοι ὡς ἄγχνοι μύρμηκες. Ηρξατο οὖν ὁ
Βαγιαζήτ αδολεσχῶν, καὶ ὑβρίζων τους μεγιστάνας
αὐτοῦ, καὶ τοὺς τζιαβούσιδας ὑποβιβάζων καὶ
δέρων, ὡς οὐ καλῶς τὸν πόλεμον ἀντιτίθενται· εἷς
δὲ τῶν ὑπερεχόντων ἀπὸ τοῦ βάνδου τοῦ Ατὴν
ἐνωτισθεὶς ὡς ὁ κύριος αὐτοῦ ὁ ᾿Ατὴν σὺν τῷ ἀδελφῷ
κατά πρόσωπον εἱστήκει, ἀφεὶς ὅλας τὰς ἡνίας, καὶ
λαθὼν τὸ βάνδον σὺν πεντακοσίοις ὁπλίταις αὐτήμη
λας εἰς τοὺς ἐναντίους έδραμεν. Οἱ δὲ τοῦ Σαρχάν
καὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια ἔπραττον, ομοίως καὶ οἱ τοῦ
Μανταχία καὶ τοῦ Καρμιάν, ὁρῶντες τοὺς ἡγεμόνας
αὐτῶν κράζοντας καὶ σημειοῦντας, εἰς αὐτοὺς ἅπαν
τις ἔφευγον, καὶ πρὸς τοὺς ὑπεναντίους ἐχώρουν· δ
δὲ Παγιαζήτ, ὡς κολοιός κατ' ολίγον ἐψιλοῦτο,
Ὁ χορὸς δὲ τῶν Σκυθῶν ἐκυκλοῦτο, καὶ σφαίρα ὡς
ἄρτι ἐγένετο. Ἰδὼν δὲ Στέφανος ὁ τοῦ Λαζάρου υἱὸς,
καὶ γυναικάδελφος τοῦ Παγιζήτ, ἔτι συνὼν αὐτῷ σὺν
πεντακισχιλίοις ἀνδράσι Σέρβοις δορυφόροις, καὶ μὴγ
φέρων τὴν ἦταν, ἀρεϊκῷ θυμῷ πρὸς τοὺς Σκύθας
χωρεί, στήσαντες τὰ δόρατα πάντα κατὰ πρόσωπον
τῶν Σκυθῶν. Οἱ δὲ Σκῦθαι ἰδόντες τὴν τόλμαν πλή
ρη: [πλήρη] θυμοῦ, ἀνοίξαντες θύραν ἔδωκαν αὐτοῖς
διέξοδον. Οἱ δὲ Σαῦθαι ἐξόπισθεν ἔβαλλον βέλεσι τοὺς
στρατιώτας ἐν τοῖς ὀπισθίοις τῶν ἵππων· τοὺς γὰρ
ἐπιβάτας οὐκ εἶχον ἀδικήσαι τι, περιπεφραγμένους
όντας μέλανι σιδήρῳ. Οἱ δὲ Σέρβοι πάλιν ἐπαναστραφέντες, καὶ πάλιν θύραν ἀνοίξαντες, οἱ Σκύθαι ἔδω
καν αὐτοῖς εἴσοδον· πλὴν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν
ἔπεσον οὐκ ὀλίγοι. Πλησιάσας δὲ ὁ Στέφανος τῷ
Παγιαζήτ, καὶ εἰπὼν εἰς τὸ οὖς ἱκανὰ βήματα, οὐκ
ἐποίησεν αὐτὸν καταπειθῆ τοῦ ἀποδρᾶσαι· ἤδη γὰρ
περιεκύκλωσαν αὐτὸν κύνες πολλοί, ταῦροι πίονες
περιέσχον αὐτόν. Ὁ δὲ Στέφανος, ὁρῶν τὰ γενόμενα,
καὶ προβλέπων τὰ μετ' ὀλίγον ἐσόμενα, τοὺς ἰδίους
λαθὼν, καὶ τὸν πρῶτον υἱὸν τοῦ Παγιαζήτ τον λεγόμενον Μουσουλμὰν κρούτας ἐν μέσῳ πάλιν
τῶν ὑπεναντίων, καὶ σὺν δυνάμει πολλῇ ἀραιώσας
αὐτοὺς, καὶ ἀποβάλλων πολλούς, καὶ αὐτὸς κατα
cornu et sinistrum pariter in falcem curvata acie procedere: totum itaque campum circumvallate, ut hostis in medio, relut punctum polare, reperiatur.
Ambo inde cornua dextrum sinistrumque, cum
adhuc mane esset, campum circulo facto claudere
cœperunt. Bajazites etiɔm oriente sole legiones swas
disposuit, aciemque instruxit, classicum cani jussit, Scytharum deinde impressionem exspectans
stabat. Scythæ sine strepitu et clamoribus ducis
sui jussa capessunt, tacentesque, velut impigræ formicæ, operi incumbunt. Quare Bajazites verba
plurima effutire capit, contumeliisque exagitare pra.
cipuos hostilis exercitus viros, Giahuzidasque depriinere, probrisque prosciudere, quod in pugna
hand strenut se gererent. At unas inter primarios,
qui sub vexitlisAtinis stipendia meruerat, cum audiisset dominum suum Atinem cum fratre in acie Temyris adesse, effusis habenis vexilloque rapto cum
quingentis armatis equitibus ad Scythas transfugit:
quos secuti sunt Sarchanis subditi, Mantachiæ et
Carmiani a principibns suis clamore ac gestu accersiti. Ad hostes igitur omnes transeunt, et, tanquam
fabula graculus, B.jnzites sensim spoliatur. Scy
tharum interim multitudo in orbem disponi, circulumque statim concludere. Quod cum animadvertisset Stephanus Lazari filius Bajazitis sororius,
quique in hoc prælio quinque millia hastatorum
Serviorum ducebat, vinci se non ferens, inartiali
animo in Scribas 36 hastis in eorum ora versis
impressionem facit. Cujus audaciam furentemque
impetunt violentes, minime sustinuerunt, sed ex
utroque latere cedentes exitum ei patefecerunt
Scylle, qui telis ac sapiuis in equorum posteriora
missis, cum ferreis loricis armatos vectores nequirent, equos vulnerarunt. At Servii, flexis equis in
hostes iterum invecti, viam denuo sibi, Scythis codentibus, et ah utraque parte multis cadentibus,
aperuerunt. Accessit deinde Stephanus ad Bajazitem, multumque sermonem in aurem ei fecit, sed
persuadere nequit, ut fugam arripiat, Illuin equidem
jam concluserant canes multi, tauri pingues ainbiebant. Attendens ergo Stephanus ad ea quæ gere.
bantur, exitumque prælii instautem pravidens, copias suas et primogenitun Bujazitis filiumn Musul
manuın abduxit, mediosque rursus hostes valida
impressione perrumpit ac disturbat: Lauleumque
manu sua moltis hostibus cæsis, suorum plurimis
Ismaelis Bullialdi
Τζιαβούζιδάς. Hanc periodum non ita claram
ob auctoris impurum stylumn, constructionemque.
barbaram, vertimus hoc sensu, ut Bajazitem Persis ignaviam exprobrantem exposuerimus; cum
antea de se mulä jactavisset, et contumeliose erga
eos se gessisset. Non sine ratione etiam potest
intelligi Bajazites suis iratus, quod pugnam segnius
inirent, probra in eos jactasse, tuncque per Tiabuzidas Tzauzios intelligere oportebit.
᾿Απὸ τοῦ βάνδου τοῦ 'Ατήν. Omnes isti
Turcorum reguli hic enumerati, antea a Bajazite
notæ.
spoliati fuerant, et ditionibus suis exuti, ut supra
Noster enarravit. Leuncl. lib. vu Idemn de Bayazite
ab illorum regulorum subditis deserto tes'atur.
Βάνδον autem significat vexillum, et βανδοφόρος,
verillifer. Βάνδον Turcis Sangiak.
Ο δὲ Παγιαζήτ ὡς κολοιός. fabula notissima graculi, qui plumis alienis se adornaverat, ab
aliis deinde avibus, dum suas quæque repetit, spoliatus est.
καὶ τὸν πρῶτον υἱὸν τοῦ Παγιαζήτ τὴν
λεγόμενον Μουσουλμάν. Laonicus, lib. ni, nOD
Οἱ δὲ Σκύθαι ἐξόπισθεν ἔβαλλον βέλεσι τοὺς στρατιώτας ἐν τοῖς ὀπισθίοις τῶν ἵππων· τοὺς γὰρ ἐπιβάτας οὐκ εἶχον ἀδικῆσαί τι περιπεφραγμένους ὄντας μέλανι σιδήρῳ. Οἱ δὲ Σέρβοι πάλιν ἐπαναστραφέντες καὶ πάλιν θύραν ἀνοίξαντες οἱ Σκύθαι, ἔδωκαν αὐτοῖς εἴσοδον, πλὴν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν ἔπεσον οὐκ ὀλίγοι. Πλησιάσας δὲ ὁ Στέφανος τῷ Παγιαζὴτ καὶ εἰπὼν εἰς τὸ οὖς ἱκανὰ ῥήματα, οὐκ ἔπεισεν αὐτὸν καταπειθῆ τοῦ ἀποδρᾶσαι· ἤδη γὰρ περιεκύκλωσαν αὐτὸν κύνες πολλοί, ταῦροι πίονες περιέσχον αὐτόν. Ὁ δὲ Στέφανος ὁρῶν τὰ γενόμενα καὶ προβλέπων τὰ μετ’ ὀλίγον ἐσόμενα, τοὺς ἰδίους λαβὼν καὶ τὸν πρῶτον υἱὸν τοῦ Παγιαζήτ, τὸν λεγόμενον Μουσουλμάν, κρούσας ἐν μέσῳ πάλιν τῶν ὑπεναντίων καὶ σὺν δυνάμει πολλῇ ἀραιώσας αὐτοὺς καὶ ἀποβαλὼν πολλοὺς καὶ αὐτὸς κατασφάξας πλείστους, μόλις ἐξῄει τῆς ἐνέδρας. Ἦσαν γὰρ οἱ Σκύθαι πεπυκνωμένοι, ἀπὸ τοῦ πρώτου κύκλου εἰς τὸ ναστὸν καταντήσαντες. Ὁ δὲ Στέφανος τὴν πρὸς Προῦσαν ἀπάγουσαν φεύγων ἦν καὶ ὁ Μουσουλμὰν σὺν αὐτῷ.καὶ τὸ μὲν δεξιὸν κυκλοφορικῶς ἀγέσθω, ὁμοίως tum campum in ambitu circumdare; dextrumque
καὶ τὸ ἀριστερόν· καὶ χαρακώσατε το πεδίον
ἅπαν, καὶ ὁ ἐχθρὸς ἐν μέσῳ ὡς κέντρον τοῦ πό
που εὑρεθήτω. Τότε τὰ δύο κέρατα, τὸ μὲν ἐκ δεν
ξιῶν, τὸ δὲ ἐξ εὐωνύμων ήρξαντο κυκλεῖν τὸ περίγειον, ὅτι πρωΐας ούσης. Ὁ δὲ Παγιαζήτ, ηλίου ἀνατέλλοντος, καὶ αὐτοὺς τοὺς λεγεώνας συντάξας καὶ
τὸ ἐνυάλιον ἠχήσας, ἵστατο ἐκδεξάμενος ἀφετηρίας
παρὰ τοῖς Σκύθαις. Οἱ δὲ ἔπραττον τὰ προσταχθέντα
ἄνευ φωνῆς καὶ ἀλαλαγμοῦ ἢ τοῦ τυχόντος ἤχου,
ἐργαζόμενοι ὡς ἄγχνοι μύρμηκες. Ηρξατο οὖν ὁ
Βαγιαζήτ αδολεσχῶν, καὶ ὑβρίζων τους μεγιστάνας
αὐτοῦ, καὶ τοὺς τζιαβούσιδας ὑποβιβάζων καὶ
δέρων, ὡς οὐ καλῶς τὸν πόλεμον ἀντιτίθενται· εἷς
δὲ τῶν ὑπερεχόντων ἀπὸ τοῦ βάνδου τοῦ Ατὴν
ἐνωτισθεὶς ὡς ὁ κύριος αὐτοῦ ὁ ᾿Ατὴν σὺν τῷ ἀδελφῷ
κατά πρόσωπον εἱστήκει, ἀφεὶς ὅλας τὰς ἡνίας, καὶ
λαθὼν τὸ βάνδον σὺν πεντακοσίοις ὁπλίταις αὐτήμη
λας εἰς τοὺς ἐναντίους έδραμεν. Οἱ δὲ τοῦ Σαρχάν
καὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια ἔπραττον, ομοίως καὶ οἱ τοῦ
Μανταχία καὶ τοῦ Καρμιάν, ὁρῶντες τοὺς ἡγεμόνας
αὐτῶν κράζοντας καὶ σημειοῦντας, εἰς αὐτοὺς ἅπαν
τις ἔφευγον, καὶ πρὸς τοὺς ὑπεναντίους ἐχώρουν· δ
δὲ Παγιαζήτ, ὡς κολοιός κατ' ολίγον ἐψιλοῦτο,
Ὁ χορὸς δὲ τῶν Σκυθῶν ἐκυκλοῦτο, καὶ σφαίρα ὡς
ἄρτι ἐγένετο. Ἰδὼν δὲ Στέφανος ὁ τοῦ Λαζάρου υἱὸς,
καὶ γυναικάδελφος τοῦ Παγιζήτ, ἔτι συνὼν αὐτῷ σὺν
πεντακισχιλίοις ἀνδράσι Σέρβοις δορυφόροις, καὶ μὴγ
φέρων τὴν ἦταν, ἀρεϊκῷ θυμῷ πρὸς τοὺς Σκύθας
χωρεί, στήσαντες τὰ δόρατα πάντα κατὰ πρόσωπον
τῶν Σκυθῶν. Οἱ δὲ Σκῦθαι ἰδόντες τὴν τόλμαν πλή
ρη: [πλήρη] θυμοῦ, ἀνοίξαντες θύραν ἔδωκαν αὐτοῖς
διέξοδον. Οἱ δὲ Σαῦθαι ἐξόπισθεν ἔβαλλον βέλεσι τοὺς
στρατιώτας ἐν τοῖς ὀπισθίοις τῶν ἵππων· τοὺς γὰρ
ἐπιβάτας οὐκ εἶχον ἀδικήσαι τι, περιπεφραγμένους
όντας μέλανι σιδήρῳ. Οἱ δὲ Σέρβοι πάλιν ἐπαναστραφέντες, καὶ πάλιν θύραν ἀνοίξαντες, οἱ Σκύθαι ἔδω
καν αὐτοῖς εἴσοδον· πλὴν ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν
ἔπεσον οὐκ ὀλίγοι. Πλησιάσας δὲ ὁ Στέφανος τῷ
Παγιαζήτ, καὶ εἰπὼν εἰς τὸ οὖς ἱκανὰ βήματα, οὐκ
ἐποίησεν αὐτὸν καταπειθῆ τοῦ ἀποδρᾶσαι· ἤδη γὰρ
περιεκύκλωσαν αὐτὸν κύνες πολλοί, ταῦροι πίονες
περιέσχον αὐτόν. Ὁ δὲ Στέφανος, ὁρῶν τὰ γενόμενα,
καὶ προβλέπων τὰ μετ' ὀλίγον ἐσόμενα, τοὺς ἰδίους
λαθὼν, καὶ τὸν πρῶτον υἱὸν τοῦ Παγιαζήτ τον λεγόμενον Μουσουλμὰν κρούτας ἐν μέσῳ πάλιν
τῶν ὑπεναντίων, καὶ σὺν δυνάμει πολλῇ ἀραιώσας
αὐτοὺς, καὶ ἀποβάλλων πολλούς, καὶ αὐτὸς κατα
cornu et sinistrum pariter in falcem curvata acie procedere: totum itaque campum circumvallate, ut hostis in medio, relut punctum polare, reperiatur.
Ambo inde cornua dextrum sinistrumque, cum
adhuc mane esset, campum circulo facto claudere
cœperunt. Bajazites etiɔm oriente sole legiones swas
disposuit, aciemque instruxit, classicum cani jussit, Scytharum deinde impressionem exspectans
stabat. Scythæ sine strepitu et clamoribus ducis
sui jussa capessunt, tacentesque, velut impigræ formicæ, operi incumbunt. Quare Bajazites verba
plurima effutire capit, contumeliisque exagitare pra.
cipuos hostilis exercitus viros, Giahuzidasque depriinere, probrisque prosciudere, quod in pugna
hand strenut se gererent. At unas inter primarios,
qui sub vexitlisAtinis stipendia meruerat, cum audiisset dominum suum Atinem cum fratre in acie Temyris adesse, effusis habenis vexilloque rapto cum
quingentis armatis equitibus ad Scythas transfugit:
quos secuti sunt Sarchanis subditi, Mantachiæ et
Carmiani a principibns suis clamore ac gestu accersiti. Ad hostes igitur omnes transeunt, et, tanquam
fabula graculus, B.jnzites sensim spoliatur. Scy
tharum interim multitudo in orbem disponi, circulumque statim concludere. Quod cum animadvertisset Stephanus Lazari filius Bajazitis sororius,
quique in hoc prælio quinque millia hastatorum
Serviorum ducebat, vinci se non ferens, inartiali
animo in Scribas 36 hastis in eorum ora versis
impressionem facit. Cujus audaciam furentemque
impetunt violentes, minime sustinuerunt, sed ex
utroque latere cedentes exitum ei patefecerunt
Scylle, qui telis ac sapiuis in equorum posteriora
missis, cum ferreis loricis armatos vectores nequirent, equos vulnerarunt. At Servii, flexis equis in
hostes iterum invecti, viam denuo sibi, Scythis codentibus, et ah utraque parte multis cadentibus,
aperuerunt. Accessit deinde Stephanus ad Bajazitem, multumque sermonem in aurem ei fecit, sed
persuadere nequit, ut fugam arripiat, Illuin equidem
jam concluserant canes multi, tauri pingues ainbiebant. Attendens ergo Stephanus ad ea quæ gere.
bantur, exitumque prælii instautem pravidens, copias suas et primogenitun Bujazitis filiumn Musul
manuın abduxit, mediosque rursus hostes valida
impressione perrumpit ac disturbat: Lauleumque
manu sua moltis hostibus cæsis, suorum plurimis
Ismaelis Bullialdi
Τζιαβούζιδάς. Hanc periodum non ita claram
ob auctoris impurum stylumn, constructionemque.
barbaram, vertimus hoc sensu, ut Bajazitem Persis ignaviam exprobrantem exposuerimus; cum
antea de se mulä jactavisset, et contumeliose erga
eos se gessisset. Non sine ratione etiam potest
intelligi Bajazites suis iratus, quod pugnam segnius
inirent, probra in eos jactasse, tuncque per Tiabuzidas Tzauzios intelligere oportebit.
᾿Απὸ τοῦ βάνδου τοῦ 'Ατήν. Omnes isti
Turcorum reguli hic enumerati, antea a Bajazite
notæ.
spoliati fuerant, et ditionibus suis exuti, ut supra
Noster enarravit. Leuncl. lib. vu Idemn de Bayazite
ab illorum regulorum subditis deserto tes'atur.
Βάνδον autem significat vexillum, et βανδοφόρος,
verillifer. Βάνδον Turcis Sangiak.
Ο δὲ Παγιαζήτ ὡς κολοιός. fabula notissima graculi, qui plumis alienis se adornaverat, ab
aliis deinde avibus, dum suas quæque repetit, spoliatus est.
καὶ τὸν πρῶτον υἱὸν τοῦ Παγιαζήτ τὴν
λεγόμενον Μουσουλμάν. Laonicus, lib. ni, nOD
PG 157:835Οἱ δὲ Σκύθαι πάντας τοὺς Τούρκους, ὅσοι φεύγοντες ἦσαν, ἅπαντας ἀφειδῶς κατέτεμον, ἕως οὗ ὁ Παγιαζὴτ ἀνελθὼν ἐν μέσῳ τοῦ κάμπου δι’ ἄκραν στενοχωρίαν ἐν βουνῷ τινι ἔχων παραλειπομένους ὡς δέκα χιλιάδας ἀργυρωνήτους σὺν αὐτῷ δούλους αὐτοῦ, τοὺς οὓς καλοῦσι γενιτζάριδας· τὸ δὲ λοιπὸν ἅπαν χύδην ᾤχετο. Οἱ δὲ Σκύθαι διώκοντες τοὺς Τούρκους, ὡς εἶδον τὸν Παγιαζὴτ ἐν μέσῳ τῶν ἀρκύων ἤδη ὡς λάβρακα σπαίροντα διαλαλιᾶς γενομένης μηδεὶς φονεῦσαί τινα, γυμνοὺς ποιοῦντες ἀφίεσαν. Νόμος γάρ ἐστιν οὗτος, ἄνωθεν ἐκ διαδοχῆς ἀεὶ πρὸς τοὺς ἀπογόνους κατιὼν ἀκήρατος, οὐ μόνον Ῥωμαίοις, ἀλλὰ καὶ Πέρσαις καὶ Τριβαλλοῖς καὶ Σκύθαις διὰ τὴν ταυτότητα τῆς πίστεως, τὰ μὲν πράγματα μόνα σκυλεύειν, τὰ δὲ σώματα μὴ ἀνδραποδίζεσθαι μηδὲ φονεύειν ἔξω τῆς πολεμικῆς παρατάξεως μηδένα. Τότε οἱ τοῦ Παγιαζὴτ δοῦλοι ὡς λέοντες ἀντέπιπτον τοῖς Σκύθαις· οἱ δὲ Σκύθαι διὰ τὴν ὑπὲρ περισσοῦ αὐτῶν σύνταξιν ἀντικαθίσταντο τοῖς Τούρκοις. Τί γὰρ εἶχον ποιῆσαι δέκα πρὸς ἑκατὸν Σκύθας; πλὴν πάντες ἐσφάγησαν. Καὶ τόσον κατηντήκει τὰ τοῦ Παγιαζὴτ δυστυχήματα, ὡς πλησιάσαι τοὺς Σκύθας καὶ εἰπεῖν αὐτῷ·'
DUCE
smissis ipse circumstantes vis efugit, quod Scy σφάξας πλείστους, μόλις ἐξῄει τὰς ἐνέδρας. Πίσαν
tharum ordines, a primo circulo ad interiorem et γὰρ οἱ Σκύθαι πεπυκνωμένοι ἀπὸ τοῦ πρώτου κύ
confertiorem, densati admodum essent. Stephanus κλου, εἰς τὸ ναστὸν καταντήσαντες. Ο δὲ Στέφανος
itaque fugæ se mandat, et Prusam versus viaın τὴν πρὸς Προῦσαν ἀπάγουσαν φεύγων ἦν, καὶ ὁ
direxit. At Scythæ Turcos omnes aufugientes ne- Μουσουλμὰν σὺν αὐτῷ. Οἱ δὲ Σκύθαι πάντας τοὺς
mini parcendo occiderunt, donec Bajazites in tu- Τούρκους, ὅσοι φεύγοντες ἦσαν, ἅπαντας ἀφειδῶ;
mulum quemdam, qui in medio campe erat, per κατέτεμον, ἕως οὗ ὁ Παγιαζήτ ἀναλθ' ν ἐν μέσῳ
angustias ascendisset, in quo collocatos habebat τοῦ κάμπου δι᾿ ἄκραν στενοχωρίαν ἐν βουνῷ τιν,
decem millia servorum pecunia emptorum quos Ge- ἔχων παραλειπομένους ὡς δέκα χιλιάδας ἀργυρωνί
nitzaridas vocant, cum cæteri in fugam versi di- τους σὺν αὐτῷ δούλους αὐτοῦ, τούς, οὓς καλοῦσι
laberentur. Quapropter Scythæ, Turcorum tergo Γενητζαρίδας· τὸ δὲ λοιπὸν ἅπαν χύδην ᾤχετο. Οι 63
instantes, ut Bajazitem veluti- lucium subsilientem Σχῦθαι διώκοντες τους Τούρκους, ὡς εἶδον τὸν Πεsc palpitanten, intra inedia retia consperere, ac γιαζήτ ἐν μέσῳ τῶν ἀκρύων ἤδη ὡς λάβρακα σπεί
pactione facta, ut a cædibus m³rimque abstinere- ροντα, διαλαλιᾶς γενομένης μηδεὶς φονεῦσαί τινα,
tar, spoliatos dimiserunt. Hanc equidem legem a γυμνούς ποιοῦντες ἀφίεσαν· νόμος γάρ ἐστιν ούmajoribus ad posterus derivatam non solum Roma- της ἄνωθεν ἐκ διαδοχῆς ἀεὶ πρὸς τοὺς ἀπηγές
ui, sed etiam Persæ, Triballi et Scythæ, quod eam- νους κατιὼν ἀκήρατος, οὐ μόνον Ρωμαίοις, ἀλλὰ
dem religionem profiteantur, inviolatam servant, καὶ Πέρσαις καὶ Τριβαλλοῖς, καὶ Σκύθαις διὰ τὴν
solam vestem auferre, corpora libera dimittere, nuk ταυτότητα τῆς πίστεως τὰ μὲν πράγματα μέτα
lumque extra prælium occidere. Tunc Bajazitis sa- σκυλλεύειν, τὰ δὲ σώματα μὴ ἀνδραποδίζεσθαι,
tellites tauquam leones iu Scythas irruunt; qui quod μηδὲ φονεύειν ἔξω τῆς πολεμικής παρατάξεως
in
mohitudine superiores longe essent, Turcorum vim μηδ' ένα. Τότε οἱ τοῦ Παγιαζήτ δοῦλοι ὡς λέονται;
represserunt et ad internecionem deleverunt; qui ἀντέπιπτον τοῖς Σκύθαις. Οἱ δὲ Σκύθαι διὰ τὴν ὑπὲρ
olenim decein adversus centum obsistere possent? περισσοῦ αὐτῶν σύνταξιν ἀντικαθίσταντο τοῖς Τούρ
eoque improspera fortuna Bajaziteņı adduxit, ut ad κοις· τί γὰρ εἶχον ποιῆσαι δέκα πρὸς ἑκατὸν Σκύθας;
elm Scythe accurrentes clamarent: Equo descende. πλὴν πάντες ἐσφάγησαν, καὶ τόσον κατηντήκει τὰ
domine Bajasiles, hucque accede, le accersit Temgr τοῦ Παγιαζήτ δυστυχήματα, ὡς πλησιάσαι τοὺς
Chan. Tumque, etsi insitus, ab Arabico maxinique Σκύθας, καὶ εἰπεῖν αὐτῷ· Κατάβηθι τοῦ ἵππου, κατ
pretii equo desilitt; isti vero humili vilique equo ρις Παγιαζήτ, καὶ δεῦρο, καλεί σε Τεμύρ Χάν
in-trato Bajazilem imponunt, et ad Chan Temyrein Τότε καὶ μὴ θέλων κατέβη τοῦ ἵππου ἦν γὰρ δ
cum
Ismaelis Bullialdi notæ.
longe a fine Bajazitem cum uxore et liberis suis
Musulmane, Jesu at Mehemete captum esse tradit.
At Leunclarius, lib. vii, in principia, solum Musain
(idl est, Mosem) cum patre caplini fuisse testatur:
et cum eo sentit Phranzes lib. i, cap. 22. Leuncl.
ibidem scribit Emirem Suleimanem ab EisnesBego et flassan-Aga pugnæ subtractum in Europam abductum fuisse. Hic Suleimanes Duca est
Mosainan, quem Stephanus, Leunclavio lib. vit
Vulcoglius, res desperatas videns arrepta fuga e
praelio abduxit.
Εως οὗ ὁ Παγιαζήτ. Leunclavius his consentit, dum Genitzeros Bajazitem últimos deseruisse scribit: nec deditionem eos fecisse, nisi cum
nulla spe salutis reliqua Bajazitem mox captum
iri vidissent.
Νόμος γάρ ἐστιν οὗτος. Quod pro lege
auctor noster adducit, Leunclav. lib. vi Temyris
propositum fuisse tradit, et illius ad Bajazitem
verba refert: Quo tempore, ait, micis e regionibus
ipse discedebam, hanc suscepturus expeditionem,
juratus promisi Deo, siquidem prælio victor eruderem, neminem me deinceps a pugna commissa interfecturum. Cum vero Ducas Romæos eadem con»uetudine usos ait, intelligere oportet erga Romæos;
sicut Musulmani erga Musulmanos utuntur.
Τότε καὶ μή θέλων κατέβη τοῦ ἵππου.
Hanc Bajazitis cladem et captivitatem referunt
Turci ad annum Hegira: 803, post triduum finientem, qui fuit amuus Christi 1401, Augusti 7, feria
1; cœpit enim annus 804 Augusti 11, feria 5; conlitmat hanc temporis epocham cometa visus vere
antecedente, quem Juvenalis Ursinius fulsisse te-
statur anno 1401, et in Chronologia Bantingns, n
jam diximus, quæ nota cæteris, anni etiam chara
eteribus vulgaribus, certior est. Congruit etiam
tempus anni calidissimum quo Leonis dodecatemorion Sol permeabat. Ursinius tamen anno 1402
prælium initum fuisse tradit; Phranzes eo lem anno contigisse vult Julii lie 28, ut colligitur ex lib.
1, capp. 21 et 22. lui illo natum se scribit anno
mundi 6909, Augusti die 30, dum Constantinopolis obsidebatur; certum est autem solutanı fuisse
urhis obsidionem diu antequam Temyr Bajazitem
bello vicisset; quare 28 Julii, quo Phranz's hosce
principes acie dimicasse tradit, erit sumus 6919,
Christi 1402, quod etiam confirmatur ejus verbis,
quibus profitetur, cap. 24, se scripturum deinceps
ea que ab anno 6910 praeclara facinora ac memoaria digna contigeruut: unde excluditur auous ille
6909. Non dissimulatum est, notam seu characlerem temporis, quem ex Hanivaldana historia refert
Leunclavius, congruere cum 28 Julii anni mund
6910 [Christi 1402]; dicit enim feria 6, quæ Zuma
jani, id est., dies templi, Turcis dicitur, ad Ancyram pugnatum fuisse: et inde dies Julii 28 fuit tería
6 Megir auno 804 fuiente, et post triduuia Bo
incipiente anno 805. Augusti die 1, feria 3. Paulus
luterianus in Αnnal. Genkens. lib. r, Ubertus Folle
ta lib. 13, Petrus Bizarus quoque lib. ix Historie
Genuens., Augustin. Justinian, in Anualibus Genuen
sibus pugnam anno 1402 commissam scribunt. Dae
mascum a Temyre captam et vastatai anno 1400
testatur Augustinus Justin. cujus urbis clades, secundum nostrum Ducam, anno uno pugnam ad Ancyram antecessit. Verumtamen conicle supradicu
Κατάβηθι τοῦ ἵππου, κύριε Παγιαζήτ, καὶ δεῦρο· καλεῖ σε ὁ Τεμὴρ χάν·Τότε καὶ μὴ θέλων κατέβη τοῦ ἵππου· ἦν γὰρ ὁ ἵππος ἀραβικὸς πολλοῦ τιμήματος ἄξιος. Οἱ δὲ ἔστρωσαν ἱππάριον σμικρὸν καὶ καθίσαντες αὐτὸν ἐπάνω πρὸς τὸν Τεμὴρ χὰν ἀπήγαγον. Ὁ δ’ αὐτὸς ἐνωτισθείς, ὅτι Παγιαζὴτ ἐν χερσὶν ἦν, κελεύσας πῆξαι σκηνήν, ἐκάθητο μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ἔνδον τῆς σκηνῆς παίζων ζατρίκιον, ὃ οἱ Πέρσαι σαντρὰτζ καλοῦσιν, οἱ δὲ Λατῖνοι σκάκον, δηλῶν ἐν αὐτῷ, ὡς· Οὐκέτι μοι φροντὶς ἦν περὶ τῆς τοῦ Παγιαζὴτ θηρεύσεως· εἶχον γὰρ αὐτὸν διὰ τῆς ἀναριθμήτου μου δυνάμεως ὡς στρουθίον ἐν παγίδι.Πλὴν τὸ ἀληθὲς ἦν ὑποκρίνων τὴν ἀλήθειαν· καὶ γὰρ εἰ καὶ ἐπὶ διπλασίονα ἐχώρει τὰ τούτου στρατεύματα, ἀλλὰ καὶ μεγάλη φροντὶς καὶ κότος συνεῖχεν αὐτῷ, ἕως οὗ τὰ τῆς τύχης εἶδεν εὐμαρῶς εἰς αὐτὸν διαῤῥέοντα. Τότε καὶ ἐτεχνάζετο καὶ εἰς μύθους ἐχώρει καὶ τῆς αὐτοῦ ἀνδραγαθίας ἐμέτρει τὰ τῆς τύχης δωρήματα. Ἀπαγαγόντες οὖν αὐτὸν καὶ ἐν τῇ πύλῃ τῆς σκηνῆς στήσαντες ὄρθιον, ἦραν φωνὴν εὐφημοῦντες τὸν Τεμὴρ χὰν καὶ σὺν τῇ εὐφημίᾳ καὶ τὸ τοῦ Παγιαζὴτ ὄνομα ἐπὶ χείλεσιν·'
DUCE
smissis ipse circumstantes vis efugit, quod Scy σφάξας πλείστους, μόλις ἐξῄει τὰς ἐνέδρας. Πίσαν
tharum ordines, a primo circulo ad interiorem et γὰρ οἱ Σκύθαι πεπυκνωμένοι ἀπὸ τοῦ πρώτου κύ
confertiorem, densati admodum essent. Stephanus κλου, εἰς τὸ ναστὸν καταντήσαντες. Ο δὲ Στέφανος
itaque fugæ se mandat, et Prusam versus viaın τὴν πρὸς Προῦσαν ἀπάγουσαν φεύγων ἦν, καὶ ὁ
direxit. At Scythæ Turcos omnes aufugientes ne- Μουσουλμὰν σὺν αὐτῷ. Οἱ δὲ Σκύθαι πάντας τοὺς
mini parcendo occiderunt, donec Bajazites in tu- Τούρκους, ὅσοι φεύγοντες ἦσαν, ἅπαντας ἀφειδῶ;
mulum quemdam, qui in medio campe erat, per κατέτεμον, ἕως οὗ ὁ Παγιαζήτ ἀναλθ' ν ἐν μέσῳ
angustias ascendisset, in quo collocatos habebat τοῦ κάμπου δι᾿ ἄκραν στενοχωρίαν ἐν βουνῷ τιν,
decem millia servorum pecunia emptorum quos Ge- ἔχων παραλειπομένους ὡς δέκα χιλιάδας ἀργυρωνί
nitzaridas vocant, cum cæteri in fugam versi di- τους σὺν αὐτῷ δούλους αὐτοῦ, τούς, οὓς καλοῦσι
laberentur. Quapropter Scythæ, Turcorum tergo Γενητζαρίδας· τὸ δὲ λοιπὸν ἅπαν χύδην ᾤχετο. Οι 63
instantes, ut Bajazitem veluti- lucium subsilientem Σχῦθαι διώκοντες τους Τούρκους, ὡς εἶδον τὸν Πεsc palpitanten, intra inedia retia consperere, ac γιαζήτ ἐν μέσῳ τῶν ἀκρύων ἤδη ὡς λάβρακα σπεί
pactione facta, ut a cædibus m³rimque abstinere- ροντα, διαλαλιᾶς γενομένης μηδεὶς φονεῦσαί τινα,
tar, spoliatos dimiserunt. Hanc equidem legem a γυμνούς ποιοῦντες ἀφίεσαν· νόμος γάρ ἐστιν ούmajoribus ad posterus derivatam non solum Roma- της ἄνωθεν ἐκ διαδοχῆς ἀεὶ πρὸς τοὺς ἀπηγές
ui, sed etiam Persæ, Triballi et Scythæ, quod eam- νους κατιὼν ἀκήρατος, οὐ μόνον Ρωμαίοις, ἀλλὰ
dem religionem profiteantur, inviolatam servant, καὶ Πέρσαις καὶ Τριβαλλοῖς, καὶ Σκύθαις διὰ τὴν
solam vestem auferre, corpora libera dimittere, nuk ταυτότητα τῆς πίστεως τὰ μὲν πράγματα μέτα
lumque extra prælium occidere. Tunc Bajazitis sa- σκυλλεύειν, τὰ δὲ σώματα μὴ ἀνδραποδίζεσθαι,
tellites tauquam leones iu Scythas irruunt; qui quod μηδὲ φονεύειν ἔξω τῆς πολεμικής παρατάξεως
in
mohitudine superiores longe essent, Turcorum vim μηδ' ένα. Τότε οἱ τοῦ Παγιαζήτ δοῦλοι ὡς λέονται;
represserunt et ad internecionem deleverunt; qui ἀντέπιπτον τοῖς Σκύθαις. Οἱ δὲ Σκύθαι διὰ τὴν ὑπὲρ
olenim decein adversus centum obsistere possent? περισσοῦ αὐτῶν σύνταξιν ἀντικαθίσταντο τοῖς Τούρ
eoque improspera fortuna Bajaziteņı adduxit, ut ad κοις· τί γὰρ εἶχον ποιῆσαι δέκα πρὸς ἑκατὸν Σκύθας;
elm Scythe accurrentes clamarent: Equo descende. πλὴν πάντες ἐσφάγησαν, καὶ τόσον κατηντήκει τὰ
domine Bajasiles, hucque accede, le accersit Temgr τοῦ Παγιαζήτ δυστυχήματα, ὡς πλησιάσαι τοὺς
Chan. Tumque, etsi insitus, ab Arabico maxinique Σκύθας, καὶ εἰπεῖν αὐτῷ· Κατάβηθι τοῦ ἵππου, κατ
pretii equo desilitt; isti vero humili vilique equo ρις Παγιαζήτ, καὶ δεῦρο, καλεί σε Τεμύρ Χάν
in-trato Bajazilem imponunt, et ad Chan Temyrein Τότε καὶ μὴ θέλων κατέβη τοῦ ἵππου ἦν γὰρ δ
cum
Ismaelis Bullialdi notæ.
longe a fine Bajazitem cum uxore et liberis suis
Musulmane, Jesu at Mehemete captum esse tradit.
At Leunclarius, lib. vii, in principia, solum Musain
(idl est, Mosem) cum patre caplini fuisse testatur:
et cum eo sentit Phranzes lib. i, cap. 22. Leuncl.
ibidem scribit Emirem Suleimanem ab EisnesBego et flassan-Aga pugnæ subtractum in Europam abductum fuisse. Hic Suleimanes Duca est
Mosainan, quem Stephanus, Leunclavio lib. vit
Vulcoglius, res desperatas videns arrepta fuga e
praelio abduxit.
Εως οὗ ὁ Παγιαζήτ. Leunclavius his consentit, dum Genitzeros Bajazitem últimos deseruisse scribit: nec deditionem eos fecisse, nisi cum
nulla spe salutis reliqua Bajazitem mox captum
iri vidissent.
Νόμος γάρ ἐστιν οὗτος. Quod pro lege
auctor noster adducit, Leunclav. lib. vi Temyris
propositum fuisse tradit, et illius ad Bajazitem
verba refert: Quo tempore, ait, micis e regionibus
ipse discedebam, hanc suscepturus expeditionem,
juratus promisi Deo, siquidem prælio victor eruderem, neminem me deinceps a pugna commissa interfecturum. Cum vero Ducas Romæos eadem con»uetudine usos ait, intelligere oportet erga Romæos;
sicut Musulmani erga Musulmanos utuntur.
Τότε καὶ μή θέλων κατέβη τοῦ ἵππου.
Hanc Bajazitis cladem et captivitatem referunt
Turci ad annum Hegira: 803, post triduum finientem, qui fuit amuus Christi 1401, Augusti 7, feria
1; cœpit enim annus 804 Augusti 11, feria 5; conlitmat hanc temporis epocham cometa visus vere
antecedente, quem Juvenalis Ursinius fulsisse te-
statur anno 1401, et in Chronologia Bantingns, n
jam diximus, quæ nota cæteris, anni etiam chara
eteribus vulgaribus, certior est. Congruit etiam
tempus anni calidissimum quo Leonis dodecatemorion Sol permeabat. Ursinius tamen anno 1402
prælium initum fuisse tradit; Phranzes eo lem anno contigisse vult Julii lie 28, ut colligitur ex lib.
1, capp. 21 et 22. lui illo natum se scribit anno
mundi 6909, Augusti die 30, dum Constantinopolis obsidebatur; certum est autem solutanı fuisse
urhis obsidionem diu antequam Temyr Bajazitem
bello vicisset; quare 28 Julii, quo Phranz's hosce
principes acie dimicasse tradit, erit sumus 6919,
Christi 1402, quod etiam confirmatur ejus verbis,
quibus profitetur, cap. 24, se scripturum deinceps
ea que ab anno 6910 praeclara facinora ac memoaria digna contigeruut: unde excluditur auous ille
6909. Non dissimulatum est, notam seu characlerem temporis, quem ex Hanivaldana historia refert
Leunclavius, congruere cum 28 Julii anni mund
6910 [Christi 1402]; dicit enim feria 6, quæ Zuma
jani, id est., dies templi, Turcis dicitur, ad Ancyram pugnatum fuisse: et inde dies Julii 28 fuit tería
6 Megir auno 804 fuiente, et post triduuia Bo
incipiente anno 805. Augusti die 1, feria 3. Paulus
luterianus in Αnnal. Genkens. lib. r, Ubertus Folle
ta lib. 13, Petrus Bizarus quoque lib. ix Historie
Genuens., Augustin. Justinian, in Anualibus Genuen
sibus pugnam anno 1402 commissam scribunt. Dae
mascum a Temyre captam et vastatai anno 1400
testatur Augustinus Justin. cujus urbis clades, secundum nostrum Ducam, anno uno pugnam ad Ancyram antecessit. Verumtamen conicle supradicu
PG 157:837Ἰδού, λέγοντες, καὶ ὁ τῶν Τούρκων ἀρχηγὸς παρειστήκει σοι δέσμιος.Ὁ δὲ Τεμὴρ ἀσχολούμενος ἐπὶ τῇ μελέτῃ τῶν σκάκων οὐκ ἀνέθορε πρὸς τοὺς εὐφημοῦντας αὐτόν. Τότε πάλιν γεγωνοτέρᾳ φωνῇ εὐφήμουν οἱ παρεστηκότες καὶ τὸ τοῦ Παγιαζὴτ ὄνομα ἐκ δευτέρου ἀνήγγειλαν. Τότε καὶ ὁ Ταμὴρ ἡττηθεὶς ἐν τῷ τοῦ σκάκω παιγνίῳ παρὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, δοὺς αὐτῷ περσιστὶ σιαχρούχ, ὃ λέγεται παρ’ Ἰταλοῖς σκάκω ζογάω, ἐκάλεσε τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἔκτοτε Σιαχρούχ, ἤγουν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ,ἀτενίσας οὖν καὶ ἰδὼν τὴν φάλαγγα καὶ τὸν Παγιαζὴτ ἐν μέσῳ ὡς κακοῦργον, ἠρώτησεν αὐτοὺς λέγων· Οὖτός ἐστιν ὁ πρὸ μικροῦ διαζευγνύων τὰς ἡμετέρας γυναῖκας, εἰ μὴ ἀντιπαραταξόμεθα;Ὁ δὲ Παγιαζὴτ ἀντιλαβὼν τὴν ἀπόκρισιν ἔφη· Ἐγώ εἰμι· οὐδὲ γάρ σε τοσοῦτον καταφρονεῖν τοὺς πεπτωκότας· ἀλλ’ ἴσθι, καὶ αὐτὸς ἀρχηγὸς ὤν, φυλάττειν σε τοὺς ὅρους τῆς ἡγεμονίας·Τότε ὁ Τεμὴρ αἰσθόμενος τὴν εἰς ὑπερβολὴν χολώδη ὑπέκκαυσιν αὐτοῦ, ἦν γὰρ ἀπὸ πρωὶ̈ ἕως δείλης νῆστις καὶ ὑπὸ τοῦ καύσωνος τοῦ δριμυτάτου καὶ τῆς ἀχλύος κατάξηρος, σταθεὶς ὄρθιος ἐκέλευσε καθίσαι τῷ Παγιαζὴτ ἄντικρυ τούτου·Ίππος Αραβικός πολλοῦ τιμήματος ἄξιος· οἱ δὲ deducunt. Qui cum audivisset Bafazitem in suam
έστρωσαν ἱππάριον σμικρὸν, καὶ καθίσαντες αὐτὸν
ἐπάνω πρὸς τὸν Τεμὺρ Χὰν ἀπήγαγον. Ο δ' αὐτὸς
ενωτισθεὶς ὅτι Παγιαζήτ ἐν χερσὶν ἦν, κελεύσας
τῆξαι σκηνήν, ἐκάθητο μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ἔνδον
τῆς σκηνής παίζων ζατρίκιον & οι Πέρσαι ζαν
τράτζ καλοῦσιν, οἱ δὲ Λατῖνοι σκάκκον· δηλῶν ἐν
αὐτῷ, ὡς Οὐκ ἔτι μοι φροντὶς ἦν περὶ τῆς τοῦ Παγιαζήτ θηρεύσεως· εἶχον γὰρ αὐτὸν διὰ τῆς ἀναριθμήτου μου δυνάμεως ὡς στρουθίον ἐν παγίδι. Πλὴν
τὰ ἀληθὲς ἦν ὑποκρίνων τὴν ἀλήθειαν· καὶ γὰρ εἰ καὶ
ἐπὶ διπλασίονα εχώρει τὰ τούτου στρατεύματα,
ἀλλὰ καὶ μεγάλη φροντὶς καὶ κότος συνεῖχεν αὐτῷ,
ἕως οὗ τὰ τῆς τύχης εἶδεν εὐμαρῶς εἰς αὐτὸν διαρ
ῥέοντα· τότε καὶ ἐτεχνάζετο, καὶ εἰς μύθους ἐχώρες,
καὶ τῆς αὐτοῦ ἀνδραγαθίας ἐμέτρει τὰ τῆς τύχης
ἱωρήματα. Απαγαγόντες οὖν αὐτὸν, καὶ ἐν τῇ
πύλη τῆς σκηνῆς στήσαντες ὄρθιον, ήραν φωνὴν,
εὐφημοῦντες τὸν Τεμίρ Χάν, καὶ σὺν τῇ εὐφημία
καὶ τὸ τοῦ Παγιαζήτ ὄνομα ἐπὶ χείλεσιν, Ιδού, λέγοντες, καὶ ὁ τῶν Τούρκων ἀρχηγὸς παρειστήκει
σοι δέσμιος. Ο δὲ Τεμύρ ἀσχολούμενος ἐπὶ τῇ με
λέτῃ τῶν σκάκων οὐκ ἀνέθορε πρὸς τοὺς εὐφημοῦν
τας αὐτόν. Τότε πάλιν γεγονοτέρα φωνῇ εὐφήμουν
οι παρεστηκότες, καὶ τὸ τοῦ Παγιαζήτ όνομα ἐκ
δευτέρου ἀνήγγειλαν· τότε καὶ ὁ Τεμὺρ ἡττηθεὶς ἐν
τῷ τοῦ σκάκου παιγνίῳ παρὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, δοὺς
αὐτῷ Περσιστὶ Σιαχρούχ δ λέγεται παρ' Ίταλες Σκάκω ζόγκω, ἐκάλεσε τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἔκτοτε
Σιαχρούχ, ήγουν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Ατενίσας οὖν
καὶ ἰδὼν τὴν φάλαγγα, καὶ τὸν Παγιαζήτ ἐν μέσῳ
ὡς κακούργον, ἠρώτησεν αὐτοὺς, λέγων· Οὗτός ἐστιν
ὁ πρὸ μικροῦ διαζευγνύων τὰς ἡμετέρας γυναῖκας,
εἰ μὴ ἀντιπαραταξόμεθα; Ὁ δὲ Παγιαζήτ, ἀντιλαδὲν τὴν ἀπόκρισιν, ἔφη, 'Εγώ εἰμι· οὐδὲ γάρ σε
τοσούτων καταφρονεῖν τοὺς πεπτωκότας· ἀλλ'
ἴσθι καὶ αὐτὸς ἀρχηγὸς ὢν φυλάττειν σε τοὺς
όρους τῆς ἡγεμονίας. Τότε ὁ Τεμύρ αἰσθόμενος
τὴν εἰς ὑπερβολὴν χολώδη υπέκκαυσιν αὐτοῦ, ἦν
potestatem devenisse, 37 jussit tentorium erigi sub
quo cum filio sedit zatrichium ludens, quem ludum
Persa Sanirals vocant, Latini vero scaccum. Hoc
ludiero oblectamento, quod de Bajazite compreIrendendo non ita sollicitus fuerat, demonstrare voluit, certamque copiis suis innumeris prædam intra retia habuisse; at, quod res fuit, dissimulabat.
Quamvis enim aciem duplo majoribus copiis instru-
´ctam habuisset, anxius tamen admodum ac iratus
apud se erat, donec feliciter res sibi cessisse sensit; tuncque astute et vafre disserere ipse, et fortunæ dona fortitudine sua admetiri et æstimare. Bajazitem demum adducunt, stantemque in tentorii
vestibulo collocant, elataque voce Chan Temyreın
faustis acclamationibus prosecuti sunt, interque
illas nomen Bajazitis sæpius est auditum: Ecce Turcorum princeps vinctus coram te stat. Temyr porro
#caccorum ludo intentus ad acclamantium voces nou
exsiliit: rursus ergo contentiori voce acclamare
astantes, nomenque Bajazitis denuo repetere. Ludo scaccoruin tunc Temyr a filio victus eì nomenk
Siachruch imposuit, eoque deinceps appellavit;
quae vox Persica ab lalis per Scaccum soccum redditur, victi regulo ad extremas angustias redacto.
Iulentis itaque in turbam circumfusam oculis, Bejazitem in medio tanquam scelestum reum intuitus,
eos sic interrogat: Hiccine est, qui paulo ante a
conjugibus nostris divortium nobis mandabat, nisi
bellum et inferremus? Ad quæ respondit Bajnzites:
Ille eum, nec te decet victos tam superbe habere et
despicere.:sed disce tu, qui princeps quoque es, imperio limiles et modum imponere. Ex iis tunc coguevit Temyr bilem illius immodice accensam, quod
a mane ad vesperam jejunus permansisset, æstuque
acerrimo et pulvere desiccatus ac retorridus esset.
Et cum rectus staret, jussit Temyr coram se eum
sedere, mitique ac blando sermone delinivit, et
consolatus est. Imperavit deinde tria taberuacula
G
Ismaelis Bullialdi uotæ
nota cæteris aliis certior est, ita ut in ea sententia
stenus, quæ anno 1401 pugnatum fuisse asserit:
Sethas Calvisius in Chronologia pugnam istam anno
Christi 1399 alligat, auno Hegir 801 jamjam diuientis Septemb. 2, fuisse quoque ferian 6 scribit: 2
vero longius recedit illa sententia, et a nota illustri
quam Ducas protulit, prorsus aliena est. Si enim
biduo vel triduo ante Septemb. diem 2 pugna commissa est, sol tunc Virginem, non Leonem tenuerit,
contra ipdicatum a Duca insignem characterem. Jacobus Bosius in Historia Ordinis Militia Ilierosolymitanæ annum prodidit Christi 1398. Qui a vero longissime distal, ut et Bonifius Decad. 3. lib. dum obi¬
ium Temyri ammo Christi 1399 accidisse scribit.
'Ην γὰρ ὁ ἵππος Αραβικός Hic et iufra
commendantur equi Arabici. Leunclavii locus in
supplemento Annalium Turc. ad annum Christi
1584 confirmat principes Osmancos his equis ut
maxime agilibus usos fuisse. Zonaras iu Romano
Diogene de equis Arabicis talia scribit: Οἱ γὰρ ίπποι
της Δραψι ταχεῖς μέν εἰσι τὴν πρώτην ὁρμὴν, καὶ
τῶν λοιπῶν ποδωκέστατοι, οὐκ ἐπὶ πολὺ δὲ τὸν δρό
μον ἐκτείνουσι· ἀλλ' ἀποκναίουσι τάχιστα. Arabum
equidem equi primo impetu prompti et præ cæteris
celeripedes sunt, cursum vero per longum spatium
statim defcientes minime continuant.
Ζατρίκιον. Ita appellatur ludus schaccorum
ab Artemidoro in Oneirocriticis.
Δοὺς αὐτῷ Περσιστὶ Σιαρούχ. Si Leunclavium sequimur, legendum erit Exipydoux, quo
Ducas noster id significare vult, quod Itali Scacco
matto, Galli Eschec mat appellant: quando in zatrichii ludo Regulus ad angustias ita redactus est,
ut mox capiendus et deturbandus, in nullam amplius
se movere possit partem, ut salvus evadat. Leauclavius lib. 11, Schach-Ruch duas distinctas voces
facit, quibus Rex Ruchus significetur: eo nomine
sic vocatus est Temyris filius, qui Laonico Sachruchus dicitur. Ad hunc Scbacchorum, ut mibi viletur,ludum alludebat Sinanes Bassa, cum anno 1583
allato nuntio cladis in Perside á Turcis acceptæ,
Sultanos morati III dixit Schachum Schacho, id est
· regem regi opponendum esse, ut res. Turcorum a
Persis fractas in melius restitueret.
καὶ ψυχαγωγήσας καὶ παραγορήσας διὰ λόγων ἐκέλευσε πῆξαι σκηνὰς τρεῖς, ἤγουν τέντας ἐντίμους, εἰπὼν αὐτῷ· Ὕπαγε ἀναπαύθητι καὶ μὴ λογίζου πράττειν εἰς σέ, ἃ σὺ εἰς ἄλλους πέπραχας. Ὄμνυμί σοι Θεὸν καὶ τὸν αὐτοῦ προφήτην, ὡς οὐκ ἄλλος χωρίσει τὴν ψυχήν σου ἐκ τοῦ σώματος αὐτῆς, εἰ μὴ Θεὸς ὁ ἑνώσας αὐτήν·Τότε ὁ Παγιαζὴτ εἰσελθὼν ἐν ταῖς σκηναῖς, ἃς ὁ Τεμὴρ ἐδωρήσατο, ἐκέλευσεν ὁ Τεμὴρ τάφρον ὀρύξαι γύρωθεν τῶν σκηνῶν καὶ κύκλῳ τῶν σκηνῶν φυλάττειν χιλίους ὁπλίτας Πέρσας, ἐκτὸς δὲ τῆς τάφρου πεντακισχιλίους εὐζώνους ἐκ τῶν οἰκιακῶν, καθ’ ἑκάστην νύκτα τε καὶ ἡμέραν ἐναλλάσσων αὐτούς. Ἐποίησεν οὖν ἡμέρας ὀκτὼ ἐν αὐτῷ τῷ πεδίῳ, ὅπου ὁ πόλεμος ἐγένετο καὶ ἐν ταύταις ταῖς ἡμέραις διεσκεδάσθη τὸ Περσικὸν στράτευμα ἀπὸ Γαλατίας εἰς Φρυγίαν, Βιθυνίαν, Παφλαγονίαν, Ἀσίαν Μικράν, Καρίαν, Λυκίαν καὶ Παμφυλίαν, ὥστε ἐν πάσῃ ἐπαρχίᾳ καὶ πόλει δοκεῖν εἶναι ἅπαν τὸ στράτευμα τοῦ Τεμὴρ καὶ αὐτὸν τὸν Τεμήρ· ἐν αὐταῖς ταῖς ὀκτὼ ἡμέραις ὑπερεχύθη καὶ ἐπλημμύρισεν.Ίππος Αραβικός πολλοῦ τιμήματος ἄξιος· οἱ δὲ deducunt. Qui cum audivisset Bafazitem in suam
έστρωσαν ἱππάριον σμικρὸν, καὶ καθίσαντες αὐτὸν
ἐπάνω πρὸς τὸν Τεμὺρ Χὰν ἀπήγαγον. Ο δ' αὐτὸς
ενωτισθεὶς ὅτι Παγιαζήτ ἐν χερσὶν ἦν, κελεύσας
τῆξαι σκηνήν, ἐκάθητο μετὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ ἔνδον
τῆς σκηνής παίζων ζατρίκιον & οι Πέρσαι ζαν
τράτζ καλοῦσιν, οἱ δὲ Λατῖνοι σκάκκον· δηλῶν ἐν
αὐτῷ, ὡς Οὐκ ἔτι μοι φροντὶς ἦν περὶ τῆς τοῦ Παγιαζήτ θηρεύσεως· εἶχον γὰρ αὐτὸν διὰ τῆς ἀναριθμήτου μου δυνάμεως ὡς στρουθίον ἐν παγίδι. Πλὴν
τὰ ἀληθὲς ἦν ὑποκρίνων τὴν ἀλήθειαν· καὶ γὰρ εἰ καὶ
ἐπὶ διπλασίονα εχώρει τὰ τούτου στρατεύματα,
ἀλλὰ καὶ μεγάλη φροντὶς καὶ κότος συνεῖχεν αὐτῷ,
ἕως οὗ τὰ τῆς τύχης εἶδεν εὐμαρῶς εἰς αὐτὸν διαρ
ῥέοντα· τότε καὶ ἐτεχνάζετο, καὶ εἰς μύθους ἐχώρες,
καὶ τῆς αὐτοῦ ἀνδραγαθίας ἐμέτρει τὰ τῆς τύχης
ἱωρήματα. Απαγαγόντες οὖν αὐτὸν, καὶ ἐν τῇ
πύλη τῆς σκηνῆς στήσαντες ὄρθιον, ήραν φωνὴν,
εὐφημοῦντες τὸν Τεμίρ Χάν, καὶ σὺν τῇ εὐφημία
καὶ τὸ τοῦ Παγιαζήτ ὄνομα ἐπὶ χείλεσιν, Ιδού, λέγοντες, καὶ ὁ τῶν Τούρκων ἀρχηγὸς παρειστήκει
σοι δέσμιος. Ο δὲ Τεμύρ ἀσχολούμενος ἐπὶ τῇ με
λέτῃ τῶν σκάκων οὐκ ἀνέθορε πρὸς τοὺς εὐφημοῦν
τας αὐτόν. Τότε πάλιν γεγονοτέρα φωνῇ εὐφήμουν
οι παρεστηκότες, καὶ τὸ τοῦ Παγιαζήτ όνομα ἐκ
δευτέρου ἀνήγγειλαν· τότε καὶ ὁ Τεμὺρ ἡττηθεὶς ἐν
τῷ τοῦ σκάκου παιγνίῳ παρὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, δοὺς
αὐτῷ Περσιστὶ Σιαχρούχ δ λέγεται παρ' Ίταλες Σκάκω ζόγκω, ἐκάλεσε τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἔκτοτε
Σιαχρούχ, ήγουν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ. Ατενίσας οὖν
καὶ ἰδὼν τὴν φάλαγγα, καὶ τὸν Παγιαζήτ ἐν μέσῳ
ὡς κακούργον, ἠρώτησεν αὐτοὺς, λέγων· Οὗτός ἐστιν
ὁ πρὸ μικροῦ διαζευγνύων τὰς ἡμετέρας γυναῖκας,
εἰ μὴ ἀντιπαραταξόμεθα; Ὁ δὲ Παγιαζήτ, ἀντιλαδὲν τὴν ἀπόκρισιν, ἔφη, 'Εγώ εἰμι· οὐδὲ γάρ σε
τοσούτων καταφρονεῖν τοὺς πεπτωκότας· ἀλλ'
ἴσθι καὶ αὐτὸς ἀρχηγὸς ὢν φυλάττειν σε τοὺς
όρους τῆς ἡγεμονίας. Τότε ὁ Τεμύρ αἰσθόμενος
τὴν εἰς ὑπερβολὴν χολώδη υπέκκαυσιν αὐτοῦ, ἦν
potestatem devenisse, 37 jussit tentorium erigi sub
quo cum filio sedit zatrichium ludens, quem ludum
Persa Sanirals vocant, Latini vero scaccum. Hoc
ludiero oblectamento, quod de Bajazite compreIrendendo non ita sollicitus fuerat, demonstrare voluit, certamque copiis suis innumeris prædam intra retia habuisse; at, quod res fuit, dissimulabat.
Quamvis enim aciem duplo majoribus copiis instru-
´ctam habuisset, anxius tamen admodum ac iratus
apud se erat, donec feliciter res sibi cessisse sensit; tuncque astute et vafre disserere ipse, et fortunæ dona fortitudine sua admetiri et æstimare. Bajazitem demum adducunt, stantemque in tentorii
vestibulo collocant, elataque voce Chan Temyreın
faustis acclamationibus prosecuti sunt, interque
illas nomen Bajazitis sæpius est auditum: Ecce Turcorum princeps vinctus coram te stat. Temyr porro
#caccorum ludo intentus ad acclamantium voces nou
exsiliit: rursus ergo contentiori voce acclamare
astantes, nomenque Bajazitis denuo repetere. Ludo scaccoruin tunc Temyr a filio victus eì nomenk
Siachruch imposuit, eoque deinceps appellavit;
quae vox Persica ab lalis per Scaccum soccum redditur, victi regulo ad extremas angustias redacto.
Iulentis itaque in turbam circumfusam oculis, Bejazitem in medio tanquam scelestum reum intuitus,
eos sic interrogat: Hiccine est, qui paulo ante a
conjugibus nostris divortium nobis mandabat, nisi
bellum et inferremus? Ad quæ respondit Bajnzites:
Ille eum, nec te decet victos tam superbe habere et
despicere.:sed disce tu, qui princeps quoque es, imperio limiles et modum imponere. Ex iis tunc coguevit Temyr bilem illius immodice accensam, quod
a mane ad vesperam jejunus permansisset, æstuque
acerrimo et pulvere desiccatus ac retorridus esset.
Et cum rectus staret, jussit Temyr coram se eum
sedere, mitique ac blando sermone delinivit, et
consolatus est. Imperavit deinde tria taberuacula
G
Ismaelis Bullialdi uotæ
nota cæteris aliis certior est, ita ut in ea sententia
stenus, quæ anno 1401 pugnatum fuisse asserit:
Sethas Calvisius in Chronologia pugnam istam anno
Christi 1399 alligat, auno Hegir 801 jamjam diuientis Septemb. 2, fuisse quoque ferian 6 scribit: 2
vero longius recedit illa sententia, et a nota illustri
quam Ducas protulit, prorsus aliena est. Si enim
biduo vel triduo ante Septemb. diem 2 pugna commissa est, sol tunc Virginem, non Leonem tenuerit,
contra ipdicatum a Duca insignem characterem. Jacobus Bosius in Historia Ordinis Militia Ilierosolymitanæ annum prodidit Christi 1398. Qui a vero longissime distal, ut et Bonifius Decad. 3. lib. dum obi¬
ium Temyri ammo Christi 1399 accidisse scribit.
'Ην γὰρ ὁ ἵππος Αραβικός Hic et iufra
commendantur equi Arabici. Leunclavii locus in
supplemento Annalium Turc. ad annum Christi
1584 confirmat principes Osmancos his equis ut
maxime agilibus usos fuisse. Zonaras iu Romano
Diogene de equis Arabicis talia scribit: Οἱ γὰρ ίπποι
της Δραψι ταχεῖς μέν εἰσι τὴν πρώτην ὁρμὴν, καὶ
τῶν λοιπῶν ποδωκέστατοι, οὐκ ἐπὶ πολὺ δὲ τὸν δρό
μον ἐκτείνουσι· ἀλλ' ἀποκναίουσι τάχιστα. Arabum
equidem equi primo impetu prompti et præ cæteris
celeripedes sunt, cursum vero per longum spatium
statim defcientes minime continuant.
Ζατρίκιον. Ita appellatur ludus schaccorum
ab Artemidoro in Oneirocriticis.
Δοὺς αὐτῷ Περσιστὶ Σιαρούχ. Si Leunclavium sequimur, legendum erit Exipydoux, quo
Ducas noster id significare vult, quod Itali Scacco
matto, Galli Eschec mat appellant: quando in zatrichii ludo Regulus ad angustias ita redactus est,
ut mox capiendus et deturbandus, in nullam amplius
se movere possit partem, ut salvus evadat. Leauclavius lib. 11, Schach-Ruch duas distinctas voces
facit, quibus Rex Ruchus significetur: eo nomine
sic vocatus est Temyris filius, qui Laonico Sachruchus dicitur. Ad hunc Scbacchorum, ut mibi viletur,ludum alludebat Sinanes Bassa, cum anno 1583
allato nuntio cladis in Perside á Turcis acceptæ,
Sultanos morati III dixit Schachum Schacho, id est
· regem regi opponendum esse, ut res. Turcorum a
Persis fractas in melius restitueret.
PG 157:839Ὁ δὲ Τεμὴρ λαβὼν πλοῦτον καὶ αἰχμαλωσίαν πολλὴν ἐξ Ἀγγύρας καὶ τοὺς συναντῶντας φλέγων καὶ καταναλίσκων, ἦλθεν εἰς Κοτυάειον, μητρόπολιν τῆς Φρυγίας, ἔχων σὺν αὐτῷ καὶ τὸν Παγιαζὴτ καλῶς περιπεφραγμένον τῷ τρόπῳ, ᾧ προλαβόντες εἰρήκαμεν. Πλὴν ἐγεγόνει ἐν Ἀγγύρᾳ τι, ὅπερ ἐστὶ μνήμης ἄξιον. Ἔτι ὄντος τοῦ Παγιαζὴτ ἐν τῷ καιρῷ τοῦ πολέμου ἦσαν σὺν αὐτῷ τέσσαρες τῶν υἱῶν αὐτοῦ· πρῶτος ὁ Μουσουλμάν, ὁ μετὰ τοῦτον Ἐσσὲς καὶ τρίτος ὁ Μεχεμὲτ καὶ τέταρτος ὁ Μωσῆς· εἶχε δὲ καὶ ἐν τῷ οἴκῳ δύο, Μουσταφᾶν καὶ Ὀρχάν, ἔτι νήπια ὄντα. Εἶχε δὲ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Γαλατίας κληρωθεῖσαν τὸ ἔτος ἐκεῖνο παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὁ Μεχεμὲτ ὁ τρίτος. Ὡς οὖν εἶδε κἀκεῖνος τὸν πατέρα ἔτι ἐν χερσὶ τῶν Σκυθῶν ὡς ἐν ὀλίγῳ ἐσόμενον, ἀπέδρα καὶ αὐτὸς σὺν τοῖς ὑπ’ αὐτὸν καὶ ἦν ἐν ὄρεσι φυγαδεύων καὶ καραδοκῶν τὸ μέλλον. Εὑρὼν οὖν τεχνίτας ὀρύκτας ἐπιτηδείους εἰς ἄγαν καὶ κατελθὼν διὰ τῆς νυκτός, ὤρυξαν τὴν τάφρον καὶ ἕως τὸ μέσον αὐτῶν τῶν σκηνῶν καταντήσαντες, εἶχον γὰρ τελεσιουργήσαντες τὸ πανούργευμα, εἰ μὴ θεία τις δύναμις ἐκώλυσε τοῦ μὴ ἐλευθερωθῆναι τὸν ἀλάστορα.DUCE
splendida ac magnifica, que tenia vulgo dicuntur, γὰρ ἀπὸ πρωΐ ἕως δείλης νήστις, καὶ ὑπὸ τοῦ καύ
erigi; dixitque illi: Srcedle et quiesce, et noli reforinilare ut in te admittam, quæ in alios patravisti:
per Deum tibi juro ejusque prophetam, quod nulJus alius animam tuam a corpore separabit præter
Deum, qui illam conjunxit. Bajazites tentoria statim ingreditur, quæ Temyr ipsi concesserat: quibus etiam hujus mandato fossa circumducta est, et
ilļis asservandis custodiendisque per ambitum mille
armnati Persae impositi, extra fossam vero quinque
millia expeditorum militum ex domesticis lectorum
collocata sunt, singulisque noctibus ac diebus deducta, aliis custodiæ vices obeuntibus.
σονος τοῦ δριμυτάτου, καὶ τῆς ἀχύος κατάξηρος
σταθεῖς ὄρθιος, ἐκέλευσε καθίσαι τῷ Παγιαζήτ ἀν
τικρύ τούτου. Καὶ ψυχαγωγήσας, καὶ παρηγορήσεις
διὰ λόγων, ἐκέλευσε πῆξαι σκηνές τρεῖς, ήγουν
τέντας εντίμους, εἰπὼν αὐτῷ· Υπαγε, ἀναπαύ
σθητι, καὶ μὴ λογίζου πράττειν εἰς σὲ, & σὺ εἰ;
ἄλλους πέπραχας· ἔμνυμί σοι Θεὸν καὶ τὸν αὐτοῦ
προφήτην, ὡς οὐκ ἄλλος χωρίσει τὴν ψυχήν σου ἐκ
τοῦ σώματος αὐτῆς, εἰ μὴ Θεὸς ὁ ἐνώσας αὐτήν.
Τότε ὁ Παγιαζήτ εἰσελθὼν ἐν ταῖς σκηναίς &ς ὁ
Τεμύρ ἐδωρήσατο, ἐκέλευσεν ὁ Τεμύρ τάφρον όρ
ξαι γύρωθεν τῶν σκηνῶν, καὶ κύκλῳ τῶν σκηνών
φυλάττειν χιλίου; ὁπλίτας Πέρσας, ἐκτὸς δὲ τῆς τάφρου πεντακισχιλίους εὐζώνους ἐκ τῶν οἰκια
κῶν, καθ' ἑκάστην νύχτα τε καὶ ἡμέραν ἐναλλάσσων αὐτούς.
tu 38 campo itaque, ubi pugnam conseruerant,
octo dies consumpsit, per quos Persicus exercitus
a Galatia in Phrygiam, Bithynian, Paphlagoniam,
Asiam minorem, Cariam, Lyciam, et Pamphyliam
sese diffudit, ita ut in singulis provinciis totus Temyris exercitus cum ipso duce adesse videretur:
hoc igitur octiduo multitúdo illa diffusa restagnavit.
Jamque Temyr divitiis ingentibus compilatis, mancipiisque pluribus Ancyra abductis, Cotyæum Phrygiæ metropolin accedit, obvios quoscunque flammis
tradens, Bajaritem quoque in custodia diligenter
asservatum, quomodo supra dicimus, trakebat. Contigit autem dum Ancyræ morabantur
quidpiam cujus meminisse operæ pretium est. Dum
Bajazites bellum adbuc gerebat, aderunt ei in exercitu quatuor filii, quorum natu grandior Musulmanus, secundus Esses, tertius Mehemetes, quartus
tandem Moses; domi vero duos adhuc infantes
Mustapham et Orchanem tenebat. Anno autem ille
quo pugnatum est, Mehemeti liberorum tertio Galatiam provinciam, ut eam regeret, pater attribuerat: qui cum patrem in Scytharum manus jamjam
venturum vidit, cum suis aufugit, et rerum exitum
exspectando per niontes fugitivus vagabatur. Inven -
tis itaque fossoribus apprime industriis ac impigris
noctu de montibus in planitiem descendit; terramΕποίησεν οὖν ἡμέρας ὀκτὼ ἐν αὐτῷ τῷ πεδίῳ
ὅπου ὁ πόλεμος ἐγένετο. Καὶ ἐν ταύταις ταῖς ἡμέ
ραις διεσκεδάσθη τὸ Περσικόν στράτευμα ἀπὸ Γα·
λατίας εἰς Φρυγίαν, Βιθυνίαν, Παφλαγονίαν, Ασίαν
μικράν, Καρίαν, Λυκίαν, καὶ Παμφυλίαν, ὥστε ἐν
πάσῃ ἐπαρχία καὶ πόλει δοκεῖν εἶναι ἅπαν τὸ στρά
τευμα τοῦ Τεμὰρ καὶ αὐτὸν τὸν Τεμύρ· ἐν αὐταῖς
ταῖς ὀκτὼ ἡμέραις ὑπερεχύθη, καὶ ἐπλημμύρησεν.
Ὁ δὲ Τεμύρ λαβὼν πλοῦτον καὶ αἰχμαλωσίαν
πολλὴν ἐξ Αγκύρας, καὶ τοὺς συναντώντας φλέγων
καὶ καταναλίσκων, ἦλθεν εἰ; Κοτυαῖον μητρόπολιν
τῆς Φρυγίας, ἔχων σὺν αὐτῷ καὶ τὸν Παγιαζής,
καλῶς περιπεφραγμένον τῷ τρόπῳ, ᾧ προλαβόντες
εἰρήκαμεν. Πλὴν ἐγεγόνει ἐν 'Αγκύρᾳ τι, ὅπερ ἐστὶ
μνήμης άξιον. "Ετι ὄντος τοῦ Παγιαζήτ ἐν τῷ καιρῷ
τοῦ πολέμου ἦσαν σὺν αὐτῷ τέσσαρες τῶν
υἱῶν αὐτοῦ, πρῶτος ὁ Μουσουλμάν, ὁ μετὰ τοῦτον
Εσσις, καὶ τρίτος ο Μεχμέτ, καὶ τέταρτος ὁ Με
σῆς. Εἶχε δὲ καὶ ἐν τῷ οἴκῳ δύο, Μουσταφάν
καὶ Ορχάν, ἔτι νήπια ὄντα· εἶχε δὲ τὴν ἐπαρχίαν
τῆς Γαλατίας κληρωθεῖσαν τὸ ἔτος ἐκεῖνο παρὰ τοῦ
πρὸς αὐτοῦ ὁ Μεχμέτ ὁ τρίτος. Ὡς οὖν εἶδε κάτ
κεῖνος τὸν πατέρα ἔτι ἐν χερσὶ τῶν Σκυθῶν ὡς ἐν
ὀλίγῳ ἐπόμενον, ἀπέδρα καὶ αὐτὸς σὺν τοῖς ὑπ' αὐτ
τοῦ, καὶ ἦν ἐν ὄρεσι φυγαδεύων, καὶ καραδοκῶν τὸ
μέλλον. Εὐρὼν οὖν τεχνίτας ὀρυκτὰς επιτηδείους
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ ψυχαγωγήσας καὶ παρηγορήσας. Ad
eundus Leuncl. lib. vii Historic Musulmamica, ubi
modum explicat, quo- Tenryr Bajazitem excepit et
habuit. Puranzes lib. 1, cap. 29, et Laonicus lil. ut
nou longe a fine, sed uterque a Duca et Leunclavio dissentiunt.
'Ο δὲ Τεμύρ λαβὼν πλοῦτον. Crudelissimum
et avarissimum fuisse Temyrem testantur Laonicus
et Leunclavius.
"Ετι όντος τοῦ Παγιαζήτ ἐν τῷ καιρῷ τοῦ
πολέμου. Leunclavius, lib. vult, in principio, omnes
Bajazitis filios enumerat. quorum nomina hæc fuere:
Ertogrul, emir Suleiman, Mustapha Zelebis, Isa Zelebis, Musa Zelebis, sultanus Mehemetes, Cassimes
vel Cassumies Zelebis. Occisus est Ertogrut in pugna
contra Casim Bucharedinem; Mustaphas in prælio
Temyriano periit. Suleimanes ex eo subtractus salvus evasit, etiamque Mehemetes rebus deploratis
excessit. Isa Prusam seu Burusam venit, illicque
imperti sedem habuit. Musa captus est cum patre;
interea vero Cassumes in Seraio educabatur. Hoc
loco noster Mustaphæ nomen omisit, eumque infra
in pugna non occubuisse asserit: quem porro Es:
vocal Ducas, eum Laonicus Jesam, Leunclarius
Isam appellant: hodieque Turci Dominum redemplorem nostrum Prophetam Isam vocant.
Εἶχε δὲ ἐν τῷ οἴκῳ. Hic Mustaphas postea
in scenam prodibit adversus Mehemetem, qui Musulmano, Mose et Esc seu Isa occisis, ac Mustapha
hocce debeHato. Osmanici imperii summam solas
obtinebit. Discrepat ergo Leunclavius a nostro tam
in Mustaphæ ætate, quam in natu minimi nomine,
qui Orchanes Nostro, Cassumes illi dicitur.
Εὐρών οὖν τεχνίτας ορύκτας. Laonicus, lit.
1. prodidit a Bajazitis ducibus, non & Mehemete
ejus filio, tentatum fuisse, ut in libertatem ille assereretur, corruptis grandi pecunia Temyris fossoribus, qui cuniculum in eam partem in qua Bajazites erat, egerunt: demumque in ipso opere deprehensi capti sunt. Leunclavius et Puranzes hujus facinoris egregii et audacis mullam mentionem
faciunt.
PG 157:841Καὶ δὴ πρωί̈ας οὔσης, ἦν γὰρ ὑπὸ γῆν κρυπτόμενος ὁ ἥλιος ἐννέα που ὥρας ἐν τῷ λέοντι βαδίζων, ἦλθεν ἡ παράταξις ἡ νέα καὶ ἰδόντες τὰ χώματα τῆς ὀπῆς ἐβόησαν καὶ ἐγερθέντες οἱ φυλάσσοντες τὴν νύκτα ἀνεβόησαν καὶ θόρυβος μέγας ἐγεγόνει παντὶ τῷ στρατῷ. Καὶ εἰσπηδήσαντες εὗρον τὸν Παγιαζὴτ ἱστάμενον ἐν μέσῳ τῆς τέντας καὶ τὸν Χοτζιαφερούζ, τὸν ἀρχιευνοῦχον αὐτοῦ, ἦν γὰρ οὗτος ὁμοῦ ἑαλωκὼς σὺν αὐτῷ. Οἱ δὲ ὀρύκται ἔφυγον καὶ σὺν αὐτοῖς ὁ Μεχεμέτ. Πρωί̈ας δὲ παραστὰς τῷ Ταμὴρ καὶ λοιδορήσας αὐτὸν καὶ λόγους ἐπαπειλητικοὺς εἰπὼν αὐτῷ, κατὰ πρόσωπον αὐτοῦ προστάξας ἀπεκεφάλισαν τὸν Χοτζιαφερούζ. Ἔκτοτε οὖν ἐγένετο μεγάλη φυλακὴ εἰς αὐτὸν καὶ σίδηροι κλοιοὶ καὶ χειροπέδαι διὰ τῆς νυκτός· τῇ δὲ ἡμέρᾳ μόνον συχνοὶ στρατιῶται οὐ διέλειπον φυλάσσοντες. Ἀπάρας δὲ ἀπὸ τὸ Κοτυάειον, φθείρας, αἰχμαλωτεύσας, λαβὼν πάντα θησαυρὸν τὸν εὑρισκόμενον σὺν βασάνοις καὶ τιμωρίαις πλείσταις, καίων, κρεμάζων, ζωντοθάπτους δεικνύων τοὺς ἀνθρώπους καὶ πᾶσαν ἄλλην τιμωρίαν ποιῶν, ἦλθεν εἰς Προῦσαν·εἰς ἄγαν, καὶ κατελθὼν διὰ τῆς νυκτὸς ὤρυξαν τὴν que vertendo ab eis in media tentoria perventum
τάφρον, καὶ ἕως τὸ μέσον αὐτῶν σκηνῶν καταντή
σαντες, εἶχον γὰρ τελεσιουργήσαντες τὸ πανούρ
τημα, εἰ μὴ θεία τις δύναμις εκώλυσε τοῦ μὴ ἐλευ
θερωθῆναι τὸν ἀλάστορα. Καὶ δὴ πρωΐας οὔσης, ἦν
γὰρ ὑπὸ γῆν κρυπτόμενος ὁ ἥλιος ἐννέα που ὥρας
ἐν τῷ Λέοντι βαδίζων, ἦλθεν ἡ παράταξις ἡ νέα,
καὶ ἰδὼν τὰ χώματα τῆς ὁπῆς ἐβόησαν, καὶ ἐγερ
θέντες οἱ φυλάσσοντες τὴν νύκτα ἀνεύθησαν, καὶ
θόρυβος μέγας ἐγεγόνει παντὶ τῷ στρατῷ. Καὶ εἰσπηδήσαντες εὗρον τὸν Παγιαζήτ ἱστάμενον ἐν μέσῳ
τῆς τέντας, καὶ τὸν Κοτζιαφεροὺς τὴν ἀρχιευνούχον
αὐτοῦ, ἦν γὰρ οὗτος ὁμοῦ ἑαλωκώς σὺν αὐτῷ.
Οἱ δ' ορυκταὶ ἔφυγον, καὶ σὺν αὐτοῖς ὁ Μεχμέτ.
Πρωΐας δὲ παραστάς τῷ Τεμύρ καὶ λοιδορήτας
αὐτὸν, καὶ λόγους επαπειλητικούς εἰπὼν αὐτῷ κατά
πρόσωπον αὐτοῦ, προστάξας ἀποκεφάλισαν τὴν Χυτ
ζιαφερούς. Έκτοτε οὖν ἐγένετο μεγάλη φυλακή εἰς
αὐτὸν, καὶ σιδηροῖ κλοιοὶ, καὶ χειροπέδες [χειροπέδαι
διὰ τῆς νυκτός· τῇ δὲ ἡμέρᾳ μόνον συχνοί στρατιῶται οὐ διέλειπον φυλάσσοντες.
erat opusque jam perfectum, nisi divina virtute
quadam obsistente prohibiti fuissent, quominus
scelus illud liberarent. Jamique orta luce, sol co
tempore novem horas infra horizontem consumebat Leonem permeans, recens custodum cohors ad
stationem advenit, qui conspectis ad ostium fossæ
aggeribus clamorem sustulerunt, quo nocturni cu -
stodes excitati pariter vociferantur, ingensque tre.
pidatio per universum exercitum est orta. Postea
ingressi Bajazitem in medio tabernaculo stautem,
et Chotziapheruzem eunuchorum ejus principem,
qui simul captus fuerat, invenerunt: fossores vero
et Mehemetes aufugerunt. Mane jam facto Temyr
adiit, ac probris eum et conviciis laceravit, cumque
co sermonem minarum plenum habuit, et Chatziapheruzi caput abscindi coram jussit. Sub arcta custodia deinceps habitus est Bajazites, ferreis compedibus ac manicis per noctem vinctus; interdiu militibus tantummodo frequentibus assiduisque custoditus.
39 CAPUT XVII
Temyr Asie urbes aliquot adit et capit, incendiis ac direptionibus omnia devastat. Bajazitis thesauros Pruse seu
Burusæ asservatos rapit. Smyrnam expugnat; ad eum Phocararum principes ut sibi placatum reddant, legatos mittant, donisque conciliant Cariam lustrat, et deinceps Salutariam iter flectit, ibique Bajazites moritur. Temyr in Persidem, anno in expeditione exarto,redit.
Απάρας δὲ ἀπὸ τοῦ Κοτυαίου, φθείρας, αίχμαλωτεύσας, λαβὼν πάντα θησαυρὸν τὸν εὑρισκόμενον
σὺν βασάνοις και τιμωρίαις πλείσταις· καίων,
κρεμάζων, ζωντοθάπτους δεικνύων τοὺς ἀνθρώπους,
καὶ πᾶσαν ἄλλην τιμωρίαν ποιῶν, ἦλθεν εἰς Προϋ
σαν· καὶ ἀνοίξας τους θησαυροὺς ἐξήντλει τὰ παρά
τῶν Ῥωμαίων κερδηθέντα κειμήλια χρυσά, όρο
γύρεα, λίθους τιμίους, μαργαρίτας δίκην κόκκων
σίτου μετρουμένους ἐν χοίνικι. Εὗρεν οὖν ἐκεῖ καὶ
τὰς γυναῖκας αὐτοῦ, καὶ τὰς παλλακὰς, καὶ σὺν
εὐταῖς τὴν θυγατέρα Λαζάρου Και λαβών
πάντα τὰ τῆς Προύσης, Νικαίας, Νικομηδίας καὶ
τῶν πέριξ πόλεων τοὺς ἀκενώτους θησαυρούς, εἰς
Φρυγίαν τὴν κάτω ἀφίκετο· καὶ πορθήσας ἅπαντα
πολίχνιά τε καὶ πόλεις ἦλθεν εἰς Ασίαν. Καὶ
διαβὰς Αδραμύντιον καὶ Ασσὸν, ἦλθεν εἰς
Cotyreo discedens Temyr, omnia evertens, ser=
vituți cunctos mancipaus, omnes thesauros cuntrectans, suppliciis variis adhibitis, urendo scilicet
miseros, et suspendio afficiendo, vivos sepeliendo,
carterisque tormentorum generibus torquendo,
Prusam venit, reseratosque thesauros exhaurit,
et, quæ Romanis erepta fuerat, compilat auream
argenteamque supellectilem, pretiosos lapides margaritasque, quas, tanta fuit earum copia, velut
grana frumenti chœnice admetiebatur. Illic quoque
uxores Bajazitis pellicesque invenit, interque eas
Lazari filiam: omnibusque abreptis, spoliatisque
thesauris, quos nactus est Pruse, Nicæm, Nicomediæ et in vicinis urbibus, in Phrygiam inferiorem
ire pergit, omnesque in itinere urbes ac oppida
populatur, et in Asiam abit, prateritisque AdraIsmaelis Builialdi notæ.
Πρωίας δὲ παραστὰς τῷ Τεμύρ. Nescio
quare Ducas caveam illam ferream ita reticeat,
ut nullum de ea verbum ipse fecerit, cum accurate
satis cætera recenseat. Equidem, ut quod sentio
aperiam, cum bona dissentientium venia, caveam
illam, ad immanitatem et sævitiam Temyris-chani
exaggerandam, commentos esse temporis illius homines ingenue dicam; vel fortasse manicas pedicasque ferreas, quibus noctu vinciebatur Bajazites,
caveam ferream ipsos appellavisse. Leunclavius,
lib. vit, narrationem Duca partim confirmat, quæ
ad Chotziaferuzen seu Hozzapherizem-Begum spectat, ipsum nempe in pugna captum fuisse: at ipsi
caput fuisse abscissumi omisit, quod noster factum
fuisse narral.
lloc capite res gestas a Temyre accuratius
Ducas, quam Leunclavius, aut Laomens, narrat:
Smyrnæ præcipue expugnationem describit, quam
optime, ob locorum viciniam, bidui siquidem itinere
Lesbos a Smyrna dissita est, nosse potuit; atque
etiam ex principis Lesbi seu Mitylenes monumenPATROL. GR. CLVII.
tis, qui Temyri honorem cultumque, ad sævitiam
ejus iracundiamque devitandam, exhibuit. Ducas ve
rollins Lesbi principis successori in præcipuis negotis operam suam navasit, et inter ejus maxime imiliares ac consiliarios habitus est. Jacobus Bosiug
in Hist. ord. Militiæ Hierosolymitana Smyrnam a
Temyre expugnatam fuisse prodidit, ut et Laonicus, lib. ut, qui breviter expeditionem illam explicat et machin's, quibus ad urbium expugnationem
niebatur Temyr, describit. Leunclavius Smyrnam
expugnatam fuisse non docet.
Καὶ σὺν αὐταῖς τὴν θυγατέρα Λαζά
ρου. Leunclavius, lib. vi, Lazari filiam, quæ in su
perioribus Maria appellatur, ad convivium Temyrs
imandato venire jussam tradit: cum apud Zaga.
taios Scythas id vitio aut dedecori non vertertur. Injuriam nihilominus sibi fieri Bajazites Gil
derum ex more gentis suæ reputans, id ægerrime tulit. Videndus etiam hac de re Laonicus,
lib. 1.
'Αδραμόντιον. Urbs maritima Phrygia
καὶ ἀνοίξας τοὺς θησαυροὺς ἐξήντλει τὰ παρὰ τῶν Ῥωμαίων κερδηθέντα κειμήλια χρυσᾶ, ἀργύρεα, λίθους τιμίους, μαργαρίτας δίκην κόκκων σίτου μετρουμένους ἐν χοίνικι. Εὗρε οὖν ἐκεῖ καὶ τὰς γυναῖκας αὐτοῦ καὶ τὰς παλλακὰς καὶ σὺν αὐταῖς τὴν θυγατέρα Λαζάρου. Καὶ λαβὼν πάντα τὰ τῆς Προύσης, Νικαίας, Νικομηδίας καὶ τῶν πέριξ πόλεων, τοὺς ἀκενώτους θησαυρούς, εἰς Φρυγίαν τὴν κάτω ἀφίκετο. Καὶ πορθήσας ἅπαντα πολίχνιά τε καὶ πόλεις ἦλθεν εἰς Ἀσίαν. Καὶ διαβὰς Ἀδραμύντιον καὶ Ἀσσὸν ἦλθεν εἰς Πέργαμον κἀκεῖ ποιήσας ἡμέρας καὶ ἀθροίσας τῶν πέριξ πόλεων τοὺς θησαυροὺς καὶ αἰχμαλωτίσας νέους καὶ παιδίσκας καὶ κολάσας καὶ τιμωρήσας πάντας Τούρκους τε καὶ Ῥωμαίους, πυρικαύστους καὶ ἐγκλείστους ὑπὸ ἀσιτίας λιμοκτονήσας ἕνεκα χρυσοῦ καὶ ἀργύρου, πάντα πλοῦτον σωρεύσας ἦλθεν εἰς Μαγνησίαν τὴν ἐν Σιπύλῳ κειμένην. Κἀκεῖ συναθροίσας πάντα τὰ τῆς Λυδίας χρύσεά τε καὶ ἀργυρᾶ κειμήλια καὶ πάντα τὸν ἐν ταῖς Σάρδεσι καὶ Φιλαδελφείᾳ καὶ Ἀττάλῳ σωρεύσας πλοῦτον, ἦλθεν εἰς Σμύρναν. Κἀκεῖ τεντώσας ἐν τῷ πολιχνίῳ τῶν φρερίων, ὃ ἀνήγειραν ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ προῤῥηθέντος Ὁμοῦρ, ἐζήτει τοῦτο παρ’ αὐτῶν.εἰς ἄγαν, καὶ κατελθὼν διὰ τῆς νυκτὸς ὤρυξαν τὴν que vertendo ab eis in media tentoria perventum
τάφρον, καὶ ἕως τὸ μέσον αὐτῶν σκηνῶν καταντή
σαντες, εἶχον γὰρ τελεσιουργήσαντες τὸ πανούρ
τημα, εἰ μὴ θεία τις δύναμις εκώλυσε τοῦ μὴ ἐλευ
θερωθῆναι τὸν ἀλάστορα. Καὶ δὴ πρωΐας οὔσης, ἦν
γὰρ ὑπὸ γῆν κρυπτόμενος ὁ ἥλιος ἐννέα που ὥρας
ἐν τῷ Λέοντι βαδίζων, ἦλθεν ἡ παράταξις ἡ νέα,
καὶ ἰδὼν τὰ χώματα τῆς ὁπῆς ἐβόησαν, καὶ ἐγερ
θέντες οἱ φυλάσσοντες τὴν νύκτα ἀνεύθησαν, καὶ
θόρυβος μέγας ἐγεγόνει παντὶ τῷ στρατῷ. Καὶ εἰσπηδήσαντες εὗρον τὸν Παγιαζήτ ἱστάμενον ἐν μέσῳ
τῆς τέντας, καὶ τὸν Κοτζιαφεροὺς τὴν ἀρχιευνούχον
αὐτοῦ, ἦν γὰρ οὗτος ὁμοῦ ἑαλωκώς σὺν αὐτῷ.
Οἱ δ' ορυκταὶ ἔφυγον, καὶ σὺν αὐτοῖς ὁ Μεχμέτ.
Πρωΐας δὲ παραστάς τῷ Τεμύρ καὶ λοιδορήτας
αὐτὸν, καὶ λόγους επαπειλητικούς εἰπὼν αὐτῷ κατά
πρόσωπον αὐτοῦ, προστάξας ἀποκεφάλισαν τὴν Χυτ
ζιαφερούς. Έκτοτε οὖν ἐγένετο μεγάλη φυλακή εἰς
αὐτὸν, καὶ σιδηροῖ κλοιοὶ, καὶ χειροπέδες [χειροπέδαι
διὰ τῆς νυκτός· τῇ δὲ ἡμέρᾳ μόνον συχνοί στρατιῶται οὐ διέλειπον φυλάσσοντες.
erat opusque jam perfectum, nisi divina virtute
quadam obsistente prohibiti fuissent, quominus
scelus illud liberarent. Jamique orta luce, sol co
tempore novem horas infra horizontem consumebat Leonem permeans, recens custodum cohors ad
stationem advenit, qui conspectis ad ostium fossæ
aggeribus clamorem sustulerunt, quo nocturni cu -
stodes excitati pariter vociferantur, ingensque tre.
pidatio per universum exercitum est orta. Postea
ingressi Bajazitem in medio tabernaculo stautem,
et Chotziapheruzem eunuchorum ejus principem,
qui simul captus fuerat, invenerunt: fossores vero
et Mehemetes aufugerunt. Mane jam facto Temyr
adiit, ac probris eum et conviciis laceravit, cumque
co sermonem minarum plenum habuit, et Chatziapheruzi caput abscindi coram jussit. Sub arcta custodia deinceps habitus est Bajazites, ferreis compedibus ac manicis per noctem vinctus; interdiu militibus tantummodo frequentibus assiduisque custoditus.
39 CAPUT XVII
Temyr Asie urbes aliquot adit et capit, incendiis ac direptionibus omnia devastat. Bajazitis thesauros Pruse seu
Burusæ asservatos rapit. Smyrnam expugnat; ad eum Phocararum principes ut sibi placatum reddant, legatos mittant, donisque conciliant Cariam lustrat, et deinceps Salutariam iter flectit, ibique Bajazites moritur. Temyr in Persidem, anno in expeditione exarto,redit.
Απάρας δὲ ἀπὸ τοῦ Κοτυαίου, φθείρας, αίχμαλωτεύσας, λαβὼν πάντα θησαυρὸν τὸν εὑρισκόμενον
σὺν βασάνοις και τιμωρίαις πλείσταις· καίων,
κρεμάζων, ζωντοθάπτους δεικνύων τοὺς ἀνθρώπους,
καὶ πᾶσαν ἄλλην τιμωρίαν ποιῶν, ἦλθεν εἰς Προϋ
σαν· καὶ ἀνοίξας τους θησαυροὺς ἐξήντλει τὰ παρά
τῶν Ῥωμαίων κερδηθέντα κειμήλια χρυσά, όρο
γύρεα, λίθους τιμίους, μαργαρίτας δίκην κόκκων
σίτου μετρουμένους ἐν χοίνικι. Εὗρεν οὖν ἐκεῖ καὶ
τὰς γυναῖκας αὐτοῦ, καὶ τὰς παλλακὰς, καὶ σὺν
εὐταῖς τὴν θυγατέρα Λαζάρου Και λαβών
πάντα τὰ τῆς Προύσης, Νικαίας, Νικομηδίας καὶ
τῶν πέριξ πόλεων τοὺς ἀκενώτους θησαυρούς, εἰς
Φρυγίαν τὴν κάτω ἀφίκετο· καὶ πορθήσας ἅπαντα
πολίχνιά τε καὶ πόλεις ἦλθεν εἰς Ασίαν. Καὶ
διαβὰς Αδραμύντιον καὶ Ασσὸν, ἦλθεν εἰς
Cotyreo discedens Temyr, omnia evertens, ser=
vituți cunctos mancipaus, omnes thesauros cuntrectans, suppliciis variis adhibitis, urendo scilicet
miseros, et suspendio afficiendo, vivos sepeliendo,
carterisque tormentorum generibus torquendo,
Prusam venit, reseratosque thesauros exhaurit,
et, quæ Romanis erepta fuerat, compilat auream
argenteamque supellectilem, pretiosos lapides margaritasque, quas, tanta fuit earum copia, velut
grana frumenti chœnice admetiebatur. Illic quoque
uxores Bajazitis pellicesque invenit, interque eas
Lazari filiam: omnibusque abreptis, spoliatisque
thesauris, quos nactus est Pruse, Nicæm, Nicomediæ et in vicinis urbibus, in Phrygiam inferiorem
ire pergit, omnesque in itinere urbes ac oppida
populatur, et in Asiam abit, prateritisque AdraIsmaelis Builialdi notæ.
Πρωίας δὲ παραστὰς τῷ Τεμύρ. Nescio
quare Ducas caveam illam ferream ita reticeat,
ut nullum de ea verbum ipse fecerit, cum accurate
satis cætera recenseat. Equidem, ut quod sentio
aperiam, cum bona dissentientium venia, caveam
illam, ad immanitatem et sævitiam Temyris-chani
exaggerandam, commentos esse temporis illius homines ingenue dicam; vel fortasse manicas pedicasque ferreas, quibus noctu vinciebatur Bajazites,
caveam ferream ipsos appellavisse. Leunclavius,
lib. vit, narrationem Duca partim confirmat, quæ
ad Chotziaferuzen seu Hozzapherizem-Begum spectat, ipsum nempe in pugna captum fuisse: at ipsi
caput fuisse abscissumi omisit, quod noster factum
fuisse narral.
lloc capite res gestas a Temyre accuratius
Ducas, quam Leunclavius, aut Laomens, narrat:
Smyrnæ præcipue expugnationem describit, quam
optime, ob locorum viciniam, bidui siquidem itinere
Lesbos a Smyrna dissita est, nosse potuit; atque
etiam ex principis Lesbi seu Mitylenes monumenPATROL. GR. CLVII.
tis, qui Temyri honorem cultumque, ad sævitiam
ejus iracundiamque devitandam, exhibuit. Ducas ve
rollins Lesbi principis successori in præcipuis negotis operam suam navasit, et inter ejus maxime imiliares ac consiliarios habitus est. Jacobus Bosiug
in Hist. ord. Militiæ Hierosolymitana Smyrnam a
Temyre expugnatam fuisse prodidit, ut et Laonicus, lib. ut, qui breviter expeditionem illam explicat et machin's, quibus ad urbium expugnationem
niebatur Temyr, describit. Leunclavius Smyrnam
expugnatam fuisse non docet.
Καὶ σὺν αὐταῖς τὴν θυγατέρα Λαζά
ρου. Leunclavius, lib. vi, Lazari filiam, quæ in su
perioribus Maria appellatur, ad convivium Temyrs
imandato venire jussam tradit: cum apud Zaga.
taios Scythas id vitio aut dedecori non vertertur. Injuriam nihilominus sibi fieri Bajazites Gil
derum ex more gentis suæ reputans, id ægerrime tulit. Videndus etiam hac de re Laonicus,
lib. 1.
'Αδραμόντιον. Urbs maritima Phrygia
Ὡς δὲ ἀντέλεγον οἱ φρέριοι, ἦσαν γὰρ πλεῖστοι ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες προσφυγόντες ἐν τῷ φρουρίῳ, Ἐφέσιοι, Θύραιοι, Νύμφαιοι καὶ ἀπὸ ἄλλων πόλεων, χριστιανοὶ θαῤῥῶντες ὡς οὐ κυριευθήσεται παρά τινος,καὶ γὰρ ὁ Παγιαζὴτ κατ’ ἔτος ἐπολέμει καὶ οὐ διέλειπεν ἀσφαλῶς τὰς διεξόδους τηρῶν, ὅπως ὑπὸ τοῦ λιμοῦ ἐγκρατὴς γένηται τοῦ πολιχνίου, ὑπὸ γὰρ πολέμου οὐδὲν ἤνυεν,τότε ὁ Τεμὴρ εἰς νοῦν λαβὼν φράττει τὸ τοῦ λιμένος στόμα, διαλαλιὰς ποιήσας ἀφ’ ἑσπέρας, ἵνα τὸ πρωὶ̈ ὁ καθεῖς τῶν στρατιωτῶν ἀνὰ λίθον ἄρας ῥίψῃ ἐν τῷ στόματι τοῦ λιμένος· ὃ καὶ γέγονεν. Ὁρῶντες δὲ οἱ τοῦ κάστρου ἐδειλίασαν· καὶ εἰ μὴ ἥλκυσαν τὰς τριήρεις καὶ τὰ πλοῖα ἔξω τοῦ λιμένος ἐν τῷ πελάγει, τῇ πρώτῃ ὥρᾳ τῆς ἡμέρας ἐτεφρώθησαν ἂν παρὰ τῶν Σκυθῶν. Ἀρξάμενοι δὲ πρωὶ̈ ἄχρι τῆς πρώτης ὥρας ἐποίησαν τὴν ὑγρὰν ξηράν· οὐδὲ τὸ δέκατον, τὶ λέγω δέκατον; οὐδὲ τὸ ἑκατοστὸν ὑπούργησεν τὸ τῆς διαλαλιᾶς πρόσταγμα.εἰς ἄγαν, καὶ κατελθὼν διὰ τῆς νυκτὸς ὤρυξαν τὴν que vertendo ab eis in media tentoria perventum
τάφρον, καὶ ἕως τὸ μέσον αὐτῶν σκηνῶν καταντή
σαντες, εἶχον γὰρ τελεσιουργήσαντες τὸ πανούρ
τημα, εἰ μὴ θεία τις δύναμις εκώλυσε τοῦ μὴ ἐλευ
θερωθῆναι τὸν ἀλάστορα. Καὶ δὴ πρωΐας οὔσης, ἦν
γὰρ ὑπὸ γῆν κρυπτόμενος ὁ ἥλιος ἐννέα που ὥρας
ἐν τῷ Λέοντι βαδίζων, ἦλθεν ἡ παράταξις ἡ νέα,
καὶ ἰδὼν τὰ χώματα τῆς ὁπῆς ἐβόησαν, καὶ ἐγερ
θέντες οἱ φυλάσσοντες τὴν νύκτα ἀνεύθησαν, καὶ
θόρυβος μέγας ἐγεγόνει παντὶ τῷ στρατῷ. Καὶ εἰσπηδήσαντες εὗρον τὸν Παγιαζήτ ἱστάμενον ἐν μέσῳ
τῆς τέντας, καὶ τὸν Κοτζιαφεροὺς τὴν ἀρχιευνούχον
αὐτοῦ, ἦν γὰρ οὗτος ὁμοῦ ἑαλωκώς σὺν αὐτῷ.
Οἱ δ' ορυκταὶ ἔφυγον, καὶ σὺν αὐτοῖς ὁ Μεχμέτ.
Πρωΐας δὲ παραστάς τῷ Τεμύρ καὶ λοιδορήτας
αὐτὸν, καὶ λόγους επαπειλητικούς εἰπὼν αὐτῷ κατά
πρόσωπον αὐτοῦ, προστάξας ἀποκεφάλισαν τὴν Χυτ
ζιαφερούς. Έκτοτε οὖν ἐγένετο μεγάλη φυλακή εἰς
αὐτὸν, καὶ σιδηροῖ κλοιοὶ, καὶ χειροπέδες [χειροπέδαι
διὰ τῆς νυκτός· τῇ δὲ ἡμέρᾳ μόνον συχνοί στρατιῶται οὐ διέλειπον φυλάσσοντες.
erat opusque jam perfectum, nisi divina virtute
quadam obsistente prohibiti fuissent, quominus
scelus illud liberarent. Jamique orta luce, sol co
tempore novem horas infra horizontem consumebat Leonem permeans, recens custodum cohors ad
stationem advenit, qui conspectis ad ostium fossæ
aggeribus clamorem sustulerunt, quo nocturni cu -
stodes excitati pariter vociferantur, ingensque tre.
pidatio per universum exercitum est orta. Postea
ingressi Bajazitem in medio tabernaculo stautem,
et Chotziapheruzem eunuchorum ejus principem,
qui simul captus fuerat, invenerunt: fossores vero
et Mehemetes aufugerunt. Mane jam facto Temyr
adiit, ac probris eum et conviciis laceravit, cumque
co sermonem minarum plenum habuit, et Chatziapheruzi caput abscindi coram jussit. Sub arcta custodia deinceps habitus est Bajazites, ferreis compedibus ac manicis per noctem vinctus; interdiu militibus tantummodo frequentibus assiduisque custoditus.
39 CAPUT XVII
Temyr Asie urbes aliquot adit et capit, incendiis ac direptionibus omnia devastat. Bajazitis thesauros Pruse seu
Burusæ asservatos rapit. Smyrnam expugnat; ad eum Phocararum principes ut sibi placatum reddant, legatos mittant, donisque conciliant Cariam lustrat, et deinceps Salutariam iter flectit, ibique Bajazites moritur. Temyr in Persidem, anno in expeditione exarto,redit.
Απάρας δὲ ἀπὸ τοῦ Κοτυαίου, φθείρας, αίχμαλωτεύσας, λαβὼν πάντα θησαυρὸν τὸν εὑρισκόμενον
σὺν βασάνοις και τιμωρίαις πλείσταις· καίων,
κρεμάζων, ζωντοθάπτους δεικνύων τοὺς ἀνθρώπους,
καὶ πᾶσαν ἄλλην τιμωρίαν ποιῶν, ἦλθεν εἰς Προϋ
σαν· καὶ ἀνοίξας τους θησαυροὺς ἐξήντλει τὰ παρά
τῶν Ῥωμαίων κερδηθέντα κειμήλια χρυσά, όρο
γύρεα, λίθους τιμίους, μαργαρίτας δίκην κόκκων
σίτου μετρουμένους ἐν χοίνικι. Εὗρεν οὖν ἐκεῖ καὶ
τὰς γυναῖκας αὐτοῦ, καὶ τὰς παλλακὰς, καὶ σὺν
εὐταῖς τὴν θυγατέρα Λαζάρου Και λαβών
πάντα τὰ τῆς Προύσης, Νικαίας, Νικομηδίας καὶ
τῶν πέριξ πόλεων τοὺς ἀκενώτους θησαυρούς, εἰς
Φρυγίαν τὴν κάτω ἀφίκετο· καὶ πορθήσας ἅπαντα
πολίχνιά τε καὶ πόλεις ἦλθεν εἰς Ασίαν. Καὶ
διαβὰς Αδραμύντιον καὶ Ασσὸν, ἦλθεν εἰς
Cotyreo discedens Temyr, omnia evertens, ser=
vituți cunctos mancipaus, omnes thesauros cuntrectans, suppliciis variis adhibitis, urendo scilicet
miseros, et suspendio afficiendo, vivos sepeliendo,
carterisque tormentorum generibus torquendo,
Prusam venit, reseratosque thesauros exhaurit,
et, quæ Romanis erepta fuerat, compilat auream
argenteamque supellectilem, pretiosos lapides margaritasque, quas, tanta fuit earum copia, velut
grana frumenti chœnice admetiebatur. Illic quoque
uxores Bajazitis pellicesque invenit, interque eas
Lazari filiam: omnibusque abreptis, spoliatisque
thesauris, quos nactus est Pruse, Nicæm, Nicomediæ et in vicinis urbibus, in Phrygiam inferiorem
ire pergit, omnesque in itinere urbes ac oppida
populatur, et in Asiam abit, prateritisque AdraIsmaelis Builialdi notæ.
Πρωίας δὲ παραστὰς τῷ Τεμύρ. Nescio
quare Ducas caveam illam ferream ita reticeat,
ut nullum de ea verbum ipse fecerit, cum accurate
satis cætera recenseat. Equidem, ut quod sentio
aperiam, cum bona dissentientium venia, caveam
illam, ad immanitatem et sævitiam Temyris-chani
exaggerandam, commentos esse temporis illius homines ingenue dicam; vel fortasse manicas pedicasque ferreas, quibus noctu vinciebatur Bajazites,
caveam ferream ipsos appellavisse. Leunclavius,
lib. vit, narrationem Duca partim confirmat, quæ
ad Chotziaferuzen seu Hozzapherizem-Begum spectat, ipsum nempe in pugna captum fuisse: at ipsi
caput fuisse abscissumi omisit, quod noster factum
fuisse narral.
lloc capite res gestas a Temyre accuratius
Ducas, quam Leunclavius, aut Laomens, narrat:
Smyrnæ præcipue expugnationem describit, quam
optime, ob locorum viciniam, bidui siquidem itinere
Lesbos a Smyrna dissita est, nosse potuit; atque
etiam ex principis Lesbi seu Mitylenes monumenPATROL. GR. CLVII.
tis, qui Temyri honorem cultumque, ad sævitiam
ejus iracundiamque devitandam, exhibuit. Ducas ve
rollins Lesbi principis successori in præcipuis negotis operam suam navasit, et inter ejus maxime imiliares ac consiliarios habitus est. Jacobus Bosiug
in Hist. ord. Militiæ Hierosolymitana Smyrnam a
Temyre expugnatam fuisse prodidit, ut et Laonicus, lib. ut, qui breviter expeditionem illam explicat et machin's, quibus ad urbium expugnationem
niebatur Temyr, describit. Leunclavius Smyrnam
expugnatam fuisse non docet.
Καὶ σὺν αὐταῖς τὴν θυγατέρα Λαζά
ρου. Leunclavius, lib. vi, Lazari filiam, quæ in su
perioribus Maria appellatur, ad convivium Temyrs
imandato venire jussam tradit: cum apud Zaga.
taios Scythas id vitio aut dedecori non vertertur. Injuriam nihilominus sibi fieri Bajazites Gil
derum ex more gentis suæ reputans, id ægerrime tulit. Videndus etiam hac de re Laonicus,
lib. 1.
'Αδραμόντιον. Urbs maritima Phrygia
Ποῦ γὰρ ἦν ὁ πᾶς ἀριθμὸς τοῦ στρατοῦ τότε;καθὼς ἔφημεν, περικυκλώσαντες τὴν ἅπασαν, ἄλλην ἐξ ἄλλης πρὶν ἀκουσθῆναι καταλαμβάνοντες, γῆν καὶ τριῶν διὰ μιᾶς ἡμέρας πολλάκις δίκην πτηνῶν αἰθερίων περιτρέχοντες οἰκουμένην, μηδὲν μὲν ἐπαγόμενοι, πάντα δ’ οὖν ἔχοντες ὅσα πρὸς τὸ ῥᾳδίως νικᾶν ἐφόδια κράτιστα· εἶναι γὰρ ταυτὶ τό τε κατὰ πλῆθος ἐξιέναι μικροῦ καὶ ἀριθμὸν ὑπερβαῖνον, τό τε τῆς κινήσεως εὔστροφον καὶ ὀξύτατον· καὶ ὃ τούτων μεῖζον τὸ τελείως ἀφειδεῖν ἑαυτῶν καὶ κατὰ πρόσωπον δίκην ἀγρίων θηρῶν ἀπαντᾶν εἰς τὰς μάχας. Διαβάντες τοίνυν τὸ στόμα τοῦ λιμένος καὶ παραστάντες τὴν τάφρον, οἱ μὲν φρέριοι διὰ τῶν βελῶν ἀνδρείως ἐμάχοντο ἐκ τῶν προμαχώνων καὶ δίκην ἀκρίδων κατακοπτομένων ὑπὸ στρουθῶν ἐν τῇ τάφρῳ ἐνέπιπτον καὶ ἡ τάφρος ὑψοῦτο τοῖς σώμασι τῶν Σκυθῶν καὶ οἱ Σκύθαι ὡς κεφαλαὶ τῆς Ὕδρας ἐφύοντο.εἰς ἄγαν, καὶ κατελθὼν διὰ τῆς νυκτὸς ὤρυξαν τὴν que vertendo ab eis in media tentoria perventum
τάφρον, καὶ ἕως τὸ μέσον αὐτῶν σκηνῶν καταντή
σαντες, εἶχον γὰρ τελεσιουργήσαντες τὸ πανούρ
τημα, εἰ μὴ θεία τις δύναμις εκώλυσε τοῦ μὴ ἐλευ
θερωθῆναι τὸν ἀλάστορα. Καὶ δὴ πρωΐας οὔσης, ἦν
γὰρ ὑπὸ γῆν κρυπτόμενος ὁ ἥλιος ἐννέα που ὥρας
ἐν τῷ Λέοντι βαδίζων, ἦλθεν ἡ παράταξις ἡ νέα,
καὶ ἰδὼν τὰ χώματα τῆς ὁπῆς ἐβόησαν, καὶ ἐγερ
θέντες οἱ φυλάσσοντες τὴν νύκτα ἀνεύθησαν, καὶ
θόρυβος μέγας ἐγεγόνει παντὶ τῷ στρατῷ. Καὶ εἰσπηδήσαντες εὗρον τὸν Παγιαζήτ ἱστάμενον ἐν μέσῳ
τῆς τέντας, καὶ τὸν Κοτζιαφεροὺς τὴν ἀρχιευνούχον
αὐτοῦ, ἦν γὰρ οὗτος ὁμοῦ ἑαλωκώς σὺν αὐτῷ.
Οἱ δ' ορυκταὶ ἔφυγον, καὶ σὺν αὐτοῖς ὁ Μεχμέτ.
Πρωΐας δὲ παραστάς τῷ Τεμύρ καὶ λοιδορήτας
αὐτὸν, καὶ λόγους επαπειλητικούς εἰπὼν αὐτῷ κατά
πρόσωπον αὐτοῦ, προστάξας ἀποκεφάλισαν τὴν Χυτ
ζιαφερούς. Έκτοτε οὖν ἐγένετο μεγάλη φυλακή εἰς
αὐτὸν, καὶ σιδηροῖ κλοιοὶ, καὶ χειροπέδες [χειροπέδαι
διὰ τῆς νυκτός· τῇ δὲ ἡμέρᾳ μόνον συχνοί στρατιῶται οὐ διέλειπον φυλάσσοντες.
erat opusque jam perfectum, nisi divina virtute
quadam obsistente prohibiti fuissent, quominus
scelus illud liberarent. Jamique orta luce, sol co
tempore novem horas infra horizontem consumebat Leonem permeans, recens custodum cohors ad
stationem advenit, qui conspectis ad ostium fossæ
aggeribus clamorem sustulerunt, quo nocturni cu -
stodes excitati pariter vociferantur, ingensque tre.
pidatio per universum exercitum est orta. Postea
ingressi Bajazitem in medio tabernaculo stautem,
et Chotziapheruzem eunuchorum ejus principem,
qui simul captus fuerat, invenerunt: fossores vero
et Mehemetes aufugerunt. Mane jam facto Temyr
adiit, ac probris eum et conviciis laceravit, cumque
co sermonem minarum plenum habuit, et Chatziapheruzi caput abscindi coram jussit. Sub arcta custodia deinceps habitus est Bajazites, ferreis compedibus ac manicis per noctem vinctus; interdiu militibus tantummodo frequentibus assiduisque custoditus.
39 CAPUT XVII
Temyr Asie urbes aliquot adit et capit, incendiis ac direptionibus omnia devastat. Bajazitis thesauros Pruse seu
Burusæ asservatos rapit. Smyrnam expugnat; ad eum Phocararum principes ut sibi placatum reddant, legatos mittant, donisque conciliant Cariam lustrat, et deinceps Salutariam iter flectit, ibique Bajazites moritur. Temyr in Persidem, anno in expeditione exarto,redit.
Απάρας δὲ ἀπὸ τοῦ Κοτυαίου, φθείρας, αίχμαλωτεύσας, λαβὼν πάντα θησαυρὸν τὸν εὑρισκόμενον
σὺν βασάνοις και τιμωρίαις πλείσταις· καίων,
κρεμάζων, ζωντοθάπτους δεικνύων τοὺς ἀνθρώπους,
καὶ πᾶσαν ἄλλην τιμωρίαν ποιῶν, ἦλθεν εἰς Προϋ
σαν· καὶ ἀνοίξας τους θησαυροὺς ἐξήντλει τὰ παρά
τῶν Ῥωμαίων κερδηθέντα κειμήλια χρυσά, όρο
γύρεα, λίθους τιμίους, μαργαρίτας δίκην κόκκων
σίτου μετρουμένους ἐν χοίνικι. Εὗρεν οὖν ἐκεῖ καὶ
τὰς γυναῖκας αὐτοῦ, καὶ τὰς παλλακὰς, καὶ σὺν
εὐταῖς τὴν θυγατέρα Λαζάρου Και λαβών
πάντα τὰ τῆς Προύσης, Νικαίας, Νικομηδίας καὶ
τῶν πέριξ πόλεων τοὺς ἀκενώτους θησαυρούς, εἰς
Φρυγίαν τὴν κάτω ἀφίκετο· καὶ πορθήσας ἅπαντα
πολίχνιά τε καὶ πόλεις ἦλθεν εἰς Ασίαν. Καὶ
διαβὰς Αδραμύντιον καὶ Ασσὸν, ἦλθεν εἰς
Cotyreo discedens Temyr, omnia evertens, ser=
vituți cunctos mancipaus, omnes thesauros cuntrectans, suppliciis variis adhibitis, urendo scilicet
miseros, et suspendio afficiendo, vivos sepeliendo,
carterisque tormentorum generibus torquendo,
Prusam venit, reseratosque thesauros exhaurit,
et, quæ Romanis erepta fuerat, compilat auream
argenteamque supellectilem, pretiosos lapides margaritasque, quas, tanta fuit earum copia, velut
grana frumenti chœnice admetiebatur. Illic quoque
uxores Bajazitis pellicesque invenit, interque eas
Lazari filiam: omnibusque abreptis, spoliatisque
thesauris, quos nactus est Pruse, Nicæm, Nicomediæ et in vicinis urbibus, in Phrygiam inferiorem
ire pergit, omnesque in itinere urbes ac oppida
populatur, et in Asiam abit, prateritisque AdraIsmaelis Builialdi notæ.
Πρωίας δὲ παραστὰς τῷ Τεμύρ. Nescio
quare Ducas caveam illam ferream ita reticeat,
ut nullum de ea verbum ipse fecerit, cum accurate
satis cætera recenseat. Equidem, ut quod sentio
aperiam, cum bona dissentientium venia, caveam
illam, ad immanitatem et sævitiam Temyris-chani
exaggerandam, commentos esse temporis illius homines ingenue dicam; vel fortasse manicas pedicasque ferreas, quibus noctu vinciebatur Bajazites,
caveam ferream ipsos appellavisse. Leunclavius,
lib. vit, narrationem Duca partim confirmat, quæ
ad Chotziaferuzen seu Hozzapherizem-Begum spectat, ipsum nempe in pugna captum fuisse: at ipsi
caput fuisse abscissumi omisit, quod noster factum
fuisse narral.
lloc capite res gestas a Temyre accuratius
Ducas, quam Leunclavius, aut Laomens, narrat:
Smyrnæ præcipue expugnationem describit, quam
optime, ob locorum viciniam, bidui siquidem itinere
Lesbos a Smyrna dissita est, nosse potuit; atque
etiam ex principis Lesbi seu Mitylenes monumenPATROL. GR. CLVII.
tis, qui Temyri honorem cultumque, ad sævitiam
ejus iracundiamque devitandam, exhibuit. Ducas ve
rollins Lesbi principis successori in præcipuis negotis operam suam navasit, et inter ejus maxime imiliares ac consiliarios habitus est. Jacobus Bosiug
in Hist. ord. Militiæ Hierosolymitana Smyrnam a
Temyre expugnatam fuisse prodidit, ut et Laonicus, lib. ut, qui breviter expeditionem illam explicat et machin's, quibus ad urbium expugnationem
niebatur Temyr, describit. Leunclavius Smyrnam
expugnatam fuisse non docet.
Καὶ σὺν αὐταῖς τὴν θυγατέρα Λαζά
ρου. Leunclavius, lib. vi, Lazari filiam, quæ in su
perioribus Maria appellatur, ad convivium Temyrs
imandato venire jussam tradit: cum apud Zaga.
taios Scythas id vitio aut dedecori non vertertur. Injuriam nihilominus sibi fieri Bajazites Gil
derum ex more gentis suæ reputans, id ægerrime tulit. Videndus etiam hac de re Laonicus,
lib. 1.
'Αδραμόντιον. Urbs maritima Phrygia
PG 157:845Πληρωθείσης οὖν τῆς τάφρου τῶν σωμάτων οἱ παραλειπόμενοι ὑπὲρ μέτρον Σκύθαι πατήσαντες τὰ τεθνηκότα τῶν σωμάτων καὶ κλίμακας ἐπιθέντες ἀνέβαινον, οἱ μὲν ἄνω, οἱ δὲ τὴν πρὸς τὸν Ἅιδην φέρουσαν κάθοδον, μὴ φροντίζων ὁ ζῶν διὰ τὸν τεθνηκότα, εἰ πατήρ ἐστιν ἢ υἱὸς γνήσιος, ἀλλὰ τὸ σπουδαζόμενον ἓν ἦν ἐν ταῖς τῶν ἁπάντων ψυχαῖς, τίς πρῶτος, ἀναβαίνειν καὶ τὸ σκῆπτρον θεῖναι ἐν τῷ πύργῳ. Τότε ἐκ πάντων τῶν μερῶν ἀναβάντες καὶ τοὺς φρερίους εἰς τὸ ἐνδότερον καταδιώξαντες, φυγῇ τὴν σωτηρίαν ἐπιμελοῦντο· τὰς δὲ τριήρεις ἐγγὺς τῆς ἀκροπόλεως ἑλκύσαντες φύρδην καὶ ἀτάκτως εἰσήρχοντο, ἔχοντες τὸν Μπαί̈ουλον αὐτὸν ὁμοῦ καὶ τοὺς λοιποὺς φρερίους. Οἱ δὲ ἐλθόντες τοῦ φυλαχθῆναι ἐκ τῶν ἐκτός, χριστιανοὶ ἅπαντες σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις, οἱ μὲν ἐν τῇ θαλάσσῃ, οἱ δὲ κρατοῦντες τὰ πηδάλια τῶν τριήρεων, οἱ δὲ τὰς κώπας, ἄλλοι τὰ τῆς πρώρας καλώδια καὶ τὰς ἀγγύρας, ἐβόων πρὸς τοὺς ἐπιβάτας· Ἐλεήσατε ἡμᾶς χριστιανοὺς ὄντας καὶ μὴ ἐγκαταλίπητε ὧδε·Αὐτοὶ δὲ σὺν ῥοπάλοις κρούσαντες εἰς χεῖρας τὰς ἀπῃωρημένας καὶ πτερώσαντες τὰ ἱστία, ἀφέντες αὐτοὺς ἡμιθανεῖς ἔπλεον.ἐφύοντο. Πληρωθείσης οὖν τῆς τάφρου των σωμά complebantur. Ili vero, ut hydre capita, succreτων, οι παραλειπόμενοι ὑπὲρ μέτρον Σκύθαι πατή
σαντες
τὰ τεθνηκότα τῶν σωμάτων, καὶ κλίμακας
ἐπιθέντες ἀνέβαινον, οἱ μὲν ἄνω, οἱ δὲ τὴν πρὸς
δην φέρουσαν κάθοδον, μὴ φροντίζων ὁ ζῶν διὰ
τὸν τεθνηκότα εἰ πατήρ ἐστιν ἢ υἱὸς γνήσιος· ἀλλὰ
τὸ σπουδαζόμενον ἐν ἦν ἐν ταῖς τῶν ἁπάντων ψυχαῖς,
εἰς πρῶτος ἀναβαίνειν, καὶ τὸ σκῆπτρον θεῖναι ἐν τῷ
πύργῳ. Τότε ἐκ πάντων τῶν μερῶν ἀναβάντες, καὶ
τοὺς φρερίους εἰς τὸ ἐνδότερον καταδιώξαντες, φυγῇ
τὴν σωτηρίαν ἐπεμελοῦντο, τὰς δὲ τριήρεις ἐγγὺς
τῆς ἀκροπόλεως ἑλκύσαντες, φύρδην καὶ ἀτάκτως
εἰσήρχοντο, ἔχοντες τὸν Μπαίουλον αὐτὸν ὁμοῦ καὶ
τοὺς λοιποὺς φρερίους. Οἱ δὲ ἐλθόντες τοῦ φυλαχθῆς
ναι ἐκ τῶν ἐκτὸς Χριστιανοὶ ἅπαντες σὺν γυναιξὶ
καὶ τέκνοις, οἱ μὲν ἐν τῇ θαλάσσῃ, οἱ δὲ κρατοῦντες —
τὰ πηδάλια τῶν τριήρεων, οἱ δὲ τὰς κώπας, ἄλλοι
τὰ τῆς πρώρας καλώδια καὶ τὰς ἀγκύρας, ἐβόων
πρὸς τοὺς ἐπιβάτας· Ἐλεήσατε ἡμᾶς Χριστιατοὺς ὄντας, καὶ μὴ ἐγκαταλείπητε ὧδε. Αὐτοὶ δὲ
σὺν ροπάλοις κρούσαντες εἰς χεῖρας τὰς ἀπῇωρημένας, καὶ πτερώσαντες τὰ ἱστία, ἀφέντες αὐτοὺς
ἡμιθανεῖς ἔπλεον. Οἱ δὲ Σκύθαι παραλαβόντες καὶ
τὴν ἀκρόπολιν, καὶ εἰς ἐν ἀθροίσαντες τὴν αἰχμα
λωσίαν, ἦσαν γὰρ σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ὑπὲρ τοὺς
χιλίους, καὶ ἀπαγαγόντες αὐτοὺς ἐνώπιον τοῦ Τε
μύρ, ἐκέλευσε πάντας ξίφει τὰς κεφαλὰς ἀποτμηθῆναι· καὶ οἰκοδομήσας πύργον ἕνα, μίαν πέτραν
ἐνθεὶς, καὶ μία, κεφαλὴν συναρμόσας ώστε
τὸ πρόσωπον ἵστασθαι καθ' εἱρμόν· καὶ ἐν τῇ ἑτέρᾳ
τάξει, ὅπου ἡ πέτρα ἦν ἐπάνω ταύτης κεφαλή· καὶ
ὅπου κεφαλὴ ἦν ἐπάνω ταύτης πέτρα, καὶ τὰ πρόσ
ωπα πάντα φαινόμενα περὶ τὴν ἔξω ἐμφάνειαν.
Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένον τέρας καὶ ἀπάνθρωπον ἐπινόημα.
Αἱ δὲ Φώκαιαι ἔστειλαν πρέσβεις πρὸ τοῦ ἐλθεῖν
αὐτὸν ἐν τοῖς μέρεσι τῆς Ἰωνίας, καὶ προσεκύνησαν
σὺν δώροις πλείστοις· καὶ αὐτὸς ὑπεδέξατο, καὶ
εἰρήνην σὺν αὐτοῖς ἐσπείσατο· ἦν γὰρ ἡ μία τῶν
Γενουϊτῶν, ἡ καὶ νέα καλουμένη· ἡ δὲ ἑτέρα ὑπὸ
τὸν ἡγεμόνα τῆς Μιτυλήνης ἀνέκειτο, ἡ καὶ παλαιὰ
καλουμένη. Ο δὲ Τεμὰρ ἐλθὼν ἐν τῇ Σμύρνῃ, καὶ
πολεμίζων αὐτὴν, ἔστειλε τὸν υἱωνὸν αὐτοῦ ἱστορή
των τὰς Φωκαίας· καὶ τοῦτο μαθὼν ὁ τῆς Λέσβου
ἡγεμὼν, ἐμβὰς ἐν τριήρει ἦλθεν εἰς Φωκαίας· καὶ
ἐξελθὼν ἔξω τῆς πόλεως, καὶ φιλοξενήσας ὡς ἐχρῆν
τὸν υἱωνὸν τοῦ Τεμύρ, φαγόντες, καὶ πιόντες, καὶ
εὐφρανθέντες ὁμοῦ, σὺν δώροις πλείστοις ἀπέπεμψεν. 'Ο δὲ τοῦ Τεμύρ ἔκγονος τοὺς αὐτῷ σκήπτρον
σημεῖον ἀγάπης, καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους, ὁ μὲν
ἐν τριήρει, ὁ δὲ ἀναβὰς ἐφ᾽ ἵππου, ἀπ' ἀλλήλων
ἐχωρίσθησαν. Ελθὼν δὲ καὶ εὑρὼν τὴν Σμύρναν
κατασκαφεῖσαν ἕως τῶν θεμελίων, πρὸς τὴν Ἔφεσον
τὴν πορείαν ἐποίουν, καὶ πανταχόθεν τὸ στράτευμα
scere. Congesta itaque cadaveribus fossa residui
immenso numero Scythæ cæsorum calcantes cadavera, scalasque adnioventes ascenderunt, aliique
in mœniorum pinnas evaserunt, alii, quæ ad inferos
et'lethum ducit, viam ingressi sunt. Neque superstes cæcorum patris aut liberorum cadavera calcare
aversabatur, aut eorum ab aliis discrimen aliquod
faciebat: sed uni tantum intentus erat quisque.
quomodo prior ascenderet, telumque turri indigeret.
Undequaque igitur muros subeuntes, in interiorem
arcis locum fratres compellunt, qui salutem fuga
quærentes triremes prope arcem adducunt, ipsasque tumultuantes ac trepidantes ingressi sunt
Ballivus et cæteri fratres. At Christiani, qui in id
oppidum securitatis causa ex aliis locis se receperant, omnes cum uxoribus et liberis mare ingressi,
partim triremium clavis adhærentes, partim in
remos nitentes, alii funibus anchorisque arreptis
vectorum fidem inclamabant: Miseremini nostri,
qui Christiani sumus, neque hic nos deserile. Vectores vero manus vociferantium protensas contis
quatientes ac submoventes, pansıs velis în altum
feruntur, hosque semimortuos deserunt. Scy'hæ
expugnato castro coactos in unum supra mille captivos, mulieres ac pueros ad Temyrem adducunt,
quos 41 ad unum interfici imperat, occisorumque
capita abscindi; in ædilicanda deinde turre, ordines
lapidibus capitibusque distinxit, ita ut caput unum
ad lapidis latus coagmentaretur, faciesque ordine
disposite essent: atque in secundo ordine lapidi
caput, lapis capiti (opere reticulato) superstruebatur: vultusque in exteriorem superficiem omnes
versi erant; conspiciendum illic exhibebatur novum
prodigium, inhumanumque commentum.
Ai Phocæarum principes legatos ad eum destinarunt, priusquam in foniam pervenisset, et multis
donis placavere: quibus ille acceptis pacem cum
iis composuit. Harum altera, quæ nova vocabatur,
Genuensibus parebat; altera, quæ et vetus, Mitylenes duci subdita erat. Cum Smyrnam Temigr accederet. eamque bello peteret, nepotem suum Phocæas exploratum misit; quod cum rescivisset Lesbi
princeps, conscensa trireme Phocæam appulit: urbeque egressus in occursum Temyris nepotis, comiter ac perhumane, prout decebat, eum suscepit;
et, postquam conviviis ac compotationibus indulserunt, et se simul oblectaverunt, cum multis donis
remisit. Temyris etiam nepos sceptrum illi dilectiomis amorisque signum largitus est, et mutuis tandem salutationibus ac osculis sese complexi discesserunt, ille quidem trireme vectus, hic equo insidens qui ad castra reversus Smyrnam a funda-·
mentis eversam dirutamque offendit, atque adeo
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μίαν πέτραν ἐνθεὶς, καὶ μίαν κεφαλὴν
συναρμόσας. Genus illud structure ad similitudinem reticulatæ facta erat, de qua sic Vitruvius,
lib. ut, cap. 8: Structurarum genera sunt hac, reiculatum, quo nunc omnes utuntur, et antiquum quod
in.ertam dicitur: ex his venustius est reticulatum,
sed ad rimas faciendas ideo paratum, quod in omnes
partes dissoluta habeat cubilia et coaginenta.
Οἱ δὲ Σκύθαι παραλαβόντες καὶ τὴν ἀκρόπολιν καὶ εἰς ἓν ἀθροίσαντες τὴν αἰχμαλωσίαν, ἦσαν γὰρ σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ὑπὲρ τοὺς χιλίους, καὶ ἀπαγαγόντες αὐτοὺς ἐνώπιον τοῦ Τεμήρ, ἐκέλευσε πάντας ξίφει τὰς κεφαλὰς ἀποτμηθῆναι. Καὶ οἰκοδομήσας πύργον ἕνα, μίαν πέτραν ἐνθεὶς καὶ μίαν κεφαλὴν συναρμόσας, ὥστε τὸ πρόσωπον ἵστασθαι καθ’ εἱρμόν· καὶ ἐν τῇ ἑτέρᾳ τάξει, ὅπου ἡ πέτρα ἦν, ἐπάνω ταύτης κεφαλὴ καί, ὅπου κεφαλὴ ἦν, ἐπάνω ταύτης πέτρα καὶ τὰ πρόσωπα πάντα φαινόμενα περὶ τὴν ἔξω ἐμφάνειαν. Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένον τέρας καὶ ἀπάνθρωπον ἐπινόημα. Αἱ δὲ Φώκαιαι ἔστειλαν πρέσβεις πρὸ τοῦ ἐλθεῖν αὐτὸν ἐν τοῖς μέρεσι τῆς Ἰωνίας, καὶ προσεκύνησαν σὺν δώροις πλείστοις· καὶ αὐτὸς ὑπεδέξατο καὶ εἰρήνην σὺν αὐτοῖς ἐσπείσατο. Ἦν γὰρ ἡ μία τῶν Γενουιτῶν, ἡ καὶ Νέα καλουμένη, ἡ δὲ ἑτέρα ὑπὸ τὸν ἡγεμόνα τῆς Μιτυλήνης ἀνέκειτο, ἡ καὶ Παλαιὰ καλουμένη. Ὁ δὲ Τεμὴρ ἐλθὼν ἐν τῇ Σμύρνῃ καὶ πολεμίζων αὐτὴν ἔστειλε τὸν υἱωνὸν αὐτοῦ, ἱστορήσων τὰς Φωκαίας.ἐφύοντο. Πληρωθείσης οὖν τῆς τάφρου των σωμά complebantur. Ili vero, ut hydre capita, succreτων, οι παραλειπόμενοι ὑπὲρ μέτρον Σκύθαι πατή
σαντες
τὰ τεθνηκότα τῶν σωμάτων, καὶ κλίμακας
ἐπιθέντες ἀνέβαινον, οἱ μὲν ἄνω, οἱ δὲ τὴν πρὸς
δην φέρουσαν κάθοδον, μὴ φροντίζων ὁ ζῶν διὰ
τὸν τεθνηκότα εἰ πατήρ ἐστιν ἢ υἱὸς γνήσιος· ἀλλὰ
τὸ σπουδαζόμενον ἐν ἦν ἐν ταῖς τῶν ἁπάντων ψυχαῖς,
εἰς πρῶτος ἀναβαίνειν, καὶ τὸ σκῆπτρον θεῖναι ἐν τῷ
πύργῳ. Τότε ἐκ πάντων τῶν μερῶν ἀναβάντες, καὶ
τοὺς φρερίους εἰς τὸ ἐνδότερον καταδιώξαντες, φυγῇ
τὴν σωτηρίαν ἐπεμελοῦντο, τὰς δὲ τριήρεις ἐγγὺς
τῆς ἀκροπόλεως ἑλκύσαντες, φύρδην καὶ ἀτάκτως
εἰσήρχοντο, ἔχοντες τὸν Μπαίουλον αὐτὸν ὁμοῦ καὶ
τοὺς λοιποὺς φρερίους. Οἱ δὲ ἐλθόντες τοῦ φυλαχθῆς
ναι ἐκ τῶν ἐκτὸς Χριστιανοὶ ἅπαντες σὺν γυναιξὶ
καὶ τέκνοις, οἱ μὲν ἐν τῇ θαλάσσῃ, οἱ δὲ κρατοῦντες —
τὰ πηδάλια τῶν τριήρεων, οἱ δὲ τὰς κώπας, ἄλλοι
τὰ τῆς πρώρας καλώδια καὶ τὰς ἀγκύρας, ἐβόων
πρὸς τοὺς ἐπιβάτας· Ἐλεήσατε ἡμᾶς Χριστιατοὺς ὄντας, καὶ μὴ ἐγκαταλείπητε ὧδε. Αὐτοὶ δὲ
σὺν ροπάλοις κρούσαντες εἰς χεῖρας τὰς ἀπῇωρημένας, καὶ πτερώσαντες τὰ ἱστία, ἀφέντες αὐτοὺς
ἡμιθανεῖς ἔπλεον. Οἱ δὲ Σκύθαι παραλαβόντες καὶ
τὴν ἀκρόπολιν, καὶ εἰς ἐν ἀθροίσαντες τὴν αἰχμα
λωσίαν, ἦσαν γὰρ σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ὑπὲρ τοὺς
χιλίους, καὶ ἀπαγαγόντες αὐτοὺς ἐνώπιον τοῦ Τε
μύρ, ἐκέλευσε πάντας ξίφει τὰς κεφαλὰς ἀποτμηθῆναι· καὶ οἰκοδομήσας πύργον ἕνα, μίαν πέτραν
ἐνθεὶς, καὶ μία, κεφαλὴν συναρμόσας ώστε
τὸ πρόσωπον ἵστασθαι καθ' εἱρμόν· καὶ ἐν τῇ ἑτέρᾳ
τάξει, ὅπου ἡ πέτρα ἦν ἐπάνω ταύτης κεφαλή· καὶ
ὅπου κεφαλὴ ἦν ἐπάνω ταύτης πέτρα, καὶ τὰ πρόσ
ωπα πάντα φαινόμενα περὶ τὴν ἔξω ἐμφάνειαν.
Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένον τέρας καὶ ἀπάνθρωπον ἐπινόημα.
Αἱ δὲ Φώκαιαι ἔστειλαν πρέσβεις πρὸ τοῦ ἐλθεῖν
αὐτὸν ἐν τοῖς μέρεσι τῆς Ἰωνίας, καὶ προσεκύνησαν
σὺν δώροις πλείστοις· καὶ αὐτὸς ὑπεδέξατο, καὶ
εἰρήνην σὺν αὐτοῖς ἐσπείσατο· ἦν γὰρ ἡ μία τῶν
Γενουϊτῶν, ἡ καὶ νέα καλουμένη· ἡ δὲ ἑτέρα ὑπὸ
τὸν ἡγεμόνα τῆς Μιτυλήνης ἀνέκειτο, ἡ καὶ παλαιὰ
καλουμένη. Ο δὲ Τεμὰρ ἐλθὼν ἐν τῇ Σμύρνῃ, καὶ
πολεμίζων αὐτὴν, ἔστειλε τὸν υἱωνὸν αὐτοῦ ἱστορή
των τὰς Φωκαίας· καὶ τοῦτο μαθὼν ὁ τῆς Λέσβου
ἡγεμὼν, ἐμβὰς ἐν τριήρει ἦλθεν εἰς Φωκαίας· καὶ
ἐξελθὼν ἔξω τῆς πόλεως, καὶ φιλοξενήσας ὡς ἐχρῆν
τὸν υἱωνὸν τοῦ Τεμύρ, φαγόντες, καὶ πιόντες, καὶ
εὐφρανθέντες ὁμοῦ, σὺν δώροις πλείστοις ἀπέπεμψεν. 'Ο δὲ τοῦ Τεμύρ ἔκγονος τοὺς αὐτῷ σκήπτρον
σημεῖον ἀγάπης, καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους, ὁ μὲν
ἐν τριήρει, ὁ δὲ ἀναβὰς ἐφ᾽ ἵππου, ἀπ' ἀλλήλων
ἐχωρίσθησαν. Ελθὼν δὲ καὶ εὑρὼν τὴν Σμύρναν
κατασκαφεῖσαν ἕως τῶν θεμελίων, πρὸς τὴν Ἔφεσον
τὴν πορείαν ἐποίουν, καὶ πανταχόθεν τὸ στράτευμα
scere. Congesta itaque cadaveribus fossa residui
immenso numero Scythæ cæsorum calcantes cadavera, scalasque adnioventes ascenderunt, aliique
in mœniorum pinnas evaserunt, alii, quæ ad inferos
et'lethum ducit, viam ingressi sunt. Neque superstes cæcorum patris aut liberorum cadavera calcare
aversabatur, aut eorum ab aliis discrimen aliquod
faciebat: sed uni tantum intentus erat quisque.
quomodo prior ascenderet, telumque turri indigeret.
Undequaque igitur muros subeuntes, in interiorem
arcis locum fratres compellunt, qui salutem fuga
quærentes triremes prope arcem adducunt, ipsasque tumultuantes ac trepidantes ingressi sunt
Ballivus et cæteri fratres. At Christiani, qui in id
oppidum securitatis causa ex aliis locis se receperant, omnes cum uxoribus et liberis mare ingressi,
partim triremium clavis adhærentes, partim in
remos nitentes, alii funibus anchorisque arreptis
vectorum fidem inclamabant: Miseremini nostri,
qui Christiani sumus, neque hic nos deserile. Vectores vero manus vociferantium protensas contis
quatientes ac submoventes, pansıs velis în altum
feruntur, hosque semimortuos deserunt. Scy'hæ
expugnato castro coactos in unum supra mille captivos, mulieres ac pueros ad Temyrem adducunt,
quos 41 ad unum interfici imperat, occisorumque
capita abscindi; in ædilicanda deinde turre, ordines
lapidibus capitibusque distinxit, ita ut caput unum
ad lapidis latus coagmentaretur, faciesque ordine
disposite essent: atque in secundo ordine lapidi
caput, lapis capiti (opere reticulato) superstruebatur: vultusque in exteriorem superficiem omnes
versi erant; conspiciendum illic exhibebatur novum
prodigium, inhumanumque commentum.
Ai Phocæarum principes legatos ad eum destinarunt, priusquam in foniam pervenisset, et multis
donis placavere: quibus ille acceptis pacem cum
iis composuit. Harum altera, quæ nova vocabatur,
Genuensibus parebat; altera, quæ et vetus, Mitylenes duci subdita erat. Cum Smyrnam Temigr accederet. eamque bello peteret, nepotem suum Phocæas exploratum misit; quod cum rescivisset Lesbi
princeps, conscensa trireme Phocæam appulit: urbeque egressus in occursum Temyris nepotis, comiter ac perhumane, prout decebat, eum suscepit;
et, postquam conviviis ac compotationibus indulserunt, et se simul oblectaverunt, cum multis donis
remisit. Temyris etiam nepos sceptrum illi dilectiomis amorisque signum largitus est, et mutuis tandem salutationibus ac osculis sese complexi discesserunt, ille quidem trireme vectus, hic equo insidens qui ad castra reversus Smyrnam a funda-·
mentis eversam dirutamque offendit, atque adeo
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μίαν πέτραν ἐνθεὶς, καὶ μίαν κεφαλὴν
συναρμόσας. Genus illud structure ad similitudinem reticulatæ facta erat, de qua sic Vitruvius,
lib. ut, cap. 8: Structurarum genera sunt hac, reiculatum, quo nunc omnes utuntur, et antiquum quod
in.ertam dicitur: ex his venustius est reticulatum,
sed ad rimas faciendas ideo paratum, quod in omnes
partes dissoluta habeat cubilia et coaginenta.
Καὶ τοῦτο μαθὼν ὁ τῆς Λέσβου ἡγεμών, ἐμβὰς ἐν τριήρει ἦλθεν εἰς Φωκαίας καὶ ἐξελθὼν ἔξω τῆς πόλεως καὶ φιλοξενήσας, ὡς ἐχρῆν, τὸν υἱωνὸν τοῦ Τεμήρ, φαγόντες καὶ πιόντες καὶ εὐφρανθέντες ὁμοῦ, σὺν δώροις πλείστοις ἀπέπεμψεν. Ὁ δὲ τοῦ Ταμὴρ ἔγγονος δοὺς αὐτῷ σκῆπτρον σημεῖον ἀγάπης καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους, ὁ μὲν ἐν τριήρει, ὁ δὲ ἀναβὰς ἐφ’ ἵππου, ἀπ’ ἀλλήλων ἐχωρίσθησαν. Ἐλθὼν δὲ καὶ εὑρὼν τὴν Σμύρνην κατασκαφεῖσαν ἕως τῶν θεμελίων, πρὸς τὴν Ἔφεσον τὴν πορείαν ἐποίουν καὶ πανταχόθεν τὸ στράτευμα συνέῤῥεεν. Ἦν γὰρ πρόσταγμα παρ’ αὐτοῦ ἐκδοθὲν ἐξ Ἀγγύρας, ὅπου ἂν τύχωσιν οἱ μεγιστᾶνες καὶ οἱ σατράπαι σὺν τοῖς ὑπ’ αὐτούς, οἱ πάντες εὑρεθῶσιν ἐν Ἐφέσῳ· καὶ γὰρ ἐξ Ἐφέσου ἦν ἀναποδίζων πρὸς τὰ πάτρια. Ἐκεῖ δὲ πήξας τὰς σκηνὰς ἐποίησεν ἡμέρας τριάκοντα.ἐφύοντο. Πληρωθείσης οὖν τῆς τάφρου των σωμά complebantur. Ili vero, ut hydre capita, succreτων, οι παραλειπόμενοι ὑπὲρ μέτρον Σκύθαι πατή
σαντες
τὰ τεθνηκότα τῶν σωμάτων, καὶ κλίμακας
ἐπιθέντες ἀνέβαινον, οἱ μὲν ἄνω, οἱ δὲ τὴν πρὸς
δην φέρουσαν κάθοδον, μὴ φροντίζων ὁ ζῶν διὰ
τὸν τεθνηκότα εἰ πατήρ ἐστιν ἢ υἱὸς γνήσιος· ἀλλὰ
τὸ σπουδαζόμενον ἐν ἦν ἐν ταῖς τῶν ἁπάντων ψυχαῖς,
εἰς πρῶτος ἀναβαίνειν, καὶ τὸ σκῆπτρον θεῖναι ἐν τῷ
πύργῳ. Τότε ἐκ πάντων τῶν μερῶν ἀναβάντες, καὶ
τοὺς φρερίους εἰς τὸ ἐνδότερον καταδιώξαντες, φυγῇ
τὴν σωτηρίαν ἐπεμελοῦντο, τὰς δὲ τριήρεις ἐγγὺς
τῆς ἀκροπόλεως ἑλκύσαντες, φύρδην καὶ ἀτάκτως
εἰσήρχοντο, ἔχοντες τὸν Μπαίουλον αὐτὸν ὁμοῦ καὶ
τοὺς λοιποὺς φρερίους. Οἱ δὲ ἐλθόντες τοῦ φυλαχθῆς
ναι ἐκ τῶν ἐκτὸς Χριστιανοὶ ἅπαντες σὺν γυναιξὶ
καὶ τέκνοις, οἱ μὲν ἐν τῇ θαλάσσῃ, οἱ δὲ κρατοῦντες —
τὰ πηδάλια τῶν τριήρεων, οἱ δὲ τὰς κώπας, ἄλλοι
τὰ τῆς πρώρας καλώδια καὶ τὰς ἀγκύρας, ἐβόων
πρὸς τοὺς ἐπιβάτας· Ἐλεήσατε ἡμᾶς Χριστιατοὺς ὄντας, καὶ μὴ ἐγκαταλείπητε ὧδε. Αὐτοὶ δὲ
σὺν ροπάλοις κρούσαντες εἰς χεῖρας τὰς ἀπῇωρημένας, καὶ πτερώσαντες τὰ ἱστία, ἀφέντες αὐτοὺς
ἡμιθανεῖς ἔπλεον. Οἱ δὲ Σκύθαι παραλαβόντες καὶ
τὴν ἀκρόπολιν, καὶ εἰς ἐν ἀθροίσαντες τὴν αἰχμα
λωσίαν, ἦσαν γὰρ σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ὑπὲρ τοὺς
χιλίους, καὶ ἀπαγαγόντες αὐτοὺς ἐνώπιον τοῦ Τε
μύρ, ἐκέλευσε πάντας ξίφει τὰς κεφαλὰς ἀποτμηθῆναι· καὶ οἰκοδομήσας πύργον ἕνα, μίαν πέτραν
ἐνθεὶς, καὶ μία, κεφαλὴν συναρμόσας ώστε
τὸ πρόσωπον ἵστασθαι καθ' εἱρμόν· καὶ ἐν τῇ ἑτέρᾳ
τάξει, ὅπου ἡ πέτρα ἦν ἐπάνω ταύτης κεφαλή· καὶ
ὅπου κεφαλὴ ἦν ἐπάνω ταύτης πέτρα, καὶ τὰ πρόσ
ωπα πάντα φαινόμενα περὶ τὴν ἔξω ἐμφάνειαν.
Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένον τέρας καὶ ἀπάνθρωπον ἐπινόημα.
Αἱ δὲ Φώκαιαι ἔστειλαν πρέσβεις πρὸ τοῦ ἐλθεῖν
αὐτὸν ἐν τοῖς μέρεσι τῆς Ἰωνίας, καὶ προσεκύνησαν
σὺν δώροις πλείστοις· καὶ αὐτὸς ὑπεδέξατο, καὶ
εἰρήνην σὺν αὐτοῖς ἐσπείσατο· ἦν γὰρ ἡ μία τῶν
Γενουϊτῶν, ἡ καὶ νέα καλουμένη· ἡ δὲ ἑτέρα ὑπὸ
τὸν ἡγεμόνα τῆς Μιτυλήνης ἀνέκειτο, ἡ καὶ παλαιὰ
καλουμένη. Ο δὲ Τεμὰρ ἐλθὼν ἐν τῇ Σμύρνῃ, καὶ
πολεμίζων αὐτὴν, ἔστειλε τὸν υἱωνὸν αὐτοῦ ἱστορή
των τὰς Φωκαίας· καὶ τοῦτο μαθὼν ὁ τῆς Λέσβου
ἡγεμὼν, ἐμβὰς ἐν τριήρει ἦλθεν εἰς Φωκαίας· καὶ
ἐξελθὼν ἔξω τῆς πόλεως, καὶ φιλοξενήσας ὡς ἐχρῆν
τὸν υἱωνὸν τοῦ Τεμύρ, φαγόντες, καὶ πιόντες, καὶ
εὐφρανθέντες ὁμοῦ, σὺν δώροις πλείστοις ἀπέπεμψεν. 'Ο δὲ τοῦ Τεμύρ ἔκγονος τοὺς αὐτῷ σκήπτρον
σημεῖον ἀγάπης, καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλους, ὁ μὲν
ἐν τριήρει, ὁ δὲ ἀναβὰς ἐφ᾽ ἵππου, ἀπ' ἀλλήλων
ἐχωρίσθησαν. Ελθὼν δὲ καὶ εὑρὼν τὴν Σμύρναν
κατασκαφεῖσαν ἕως τῶν θεμελίων, πρὸς τὴν Ἔφεσον
τὴν πορείαν ἐποίουν, καὶ πανταχόθεν τὸ στράτευμα
scere. Congesta itaque cadaveribus fossa residui
immenso numero Scythæ cæsorum calcantes cadavera, scalasque adnioventes ascenderunt, aliique
in mœniorum pinnas evaserunt, alii, quæ ad inferos
et'lethum ducit, viam ingressi sunt. Neque superstes cæcorum patris aut liberorum cadavera calcare
aversabatur, aut eorum ab aliis discrimen aliquod
faciebat: sed uni tantum intentus erat quisque.
quomodo prior ascenderet, telumque turri indigeret.
Undequaque igitur muros subeuntes, in interiorem
arcis locum fratres compellunt, qui salutem fuga
quærentes triremes prope arcem adducunt, ipsasque tumultuantes ac trepidantes ingressi sunt
Ballivus et cæteri fratres. At Christiani, qui in id
oppidum securitatis causa ex aliis locis se receperant, omnes cum uxoribus et liberis mare ingressi,
partim triremium clavis adhærentes, partim in
remos nitentes, alii funibus anchorisque arreptis
vectorum fidem inclamabant: Miseremini nostri,
qui Christiani sumus, neque hic nos deserile. Vectores vero manus vociferantium protensas contis
quatientes ac submoventes, pansıs velis în altum
feruntur, hosque semimortuos deserunt. Scy'hæ
expugnato castro coactos in unum supra mille captivos, mulieres ac pueros ad Temyrem adducunt,
quos 41 ad unum interfici imperat, occisorumque
capita abscindi; in ædilicanda deinde turre, ordines
lapidibus capitibusque distinxit, ita ut caput unum
ad lapidis latus coagmentaretur, faciesque ordine
disposite essent: atque in secundo ordine lapidi
caput, lapis capiti (opere reticulato) superstruebatur: vultusque in exteriorem superficiem omnes
versi erant; conspiciendum illic exhibebatur novum
prodigium, inhumanumque commentum.
Ai Phocæarum principes legatos ad eum destinarunt, priusquam in foniam pervenisset, et multis
donis placavere: quibus ille acceptis pacem cum
iis composuit. Harum altera, quæ nova vocabatur,
Genuensibus parebat; altera, quæ et vetus, Mitylenes duci subdita erat. Cum Smyrnam Temigr accederet. eamque bello peteret, nepotem suum Phocæas exploratum misit; quod cum rescivisset Lesbi
princeps, conscensa trireme Phocæam appulit: urbeque egressus in occursum Temyris nepotis, comiter ac perhumane, prout decebat, eum suscepit;
et, postquam conviviis ac compotationibus indulserunt, et se simul oblectaverunt, cum multis donis
remisit. Temyris etiam nepos sceptrum illi dilectiomis amorisque signum largitus est, et mutuis tandem salutationibus ac osculis sese complexi discesserunt, ille quidem trireme vectus, hic equo insidens qui ad castra reversus Smyrnam a funda-·
mentis eversam dirutamque offendit, atque adeo
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μίαν πέτραν ἐνθεὶς, καὶ μίαν κεφαλὴν
συναρμόσας. Genus illud structure ad similitudinem reticulatæ facta erat, de qua sic Vitruvius,
lib. ut, cap. 8: Structurarum genera sunt hac, reiculatum, quo nunc omnes utuntur, et antiquum quod
in.ertam dicitur: ex his venustius est reticulatum,
sed ad rimas faciendas ideo paratum, quod in omnes
partes dissoluta habeat cubilia et coaginenta.
PG 157:847Καὶ τὰ πέριξ ἅπαντα τῆς πόλεως κάστρα καὶ πόλεις καὶ κώμας ἀθροίσας ἅπαντας καὶ τὰ ἀπὸ τῶν προγόνων καταλειφθέντα χρυσᾶ τε καὶ ἀργυρᾶ καὶ ἄλλην πᾶσαν τιμίαν ὕλην καὶ ἱματισμὸν πολυτελῆ διὰ πολλῶν βασάνων καὶ καυστηριασμῶν συλλέξας, ἐξῆλθε καὶ πρὸς τὴν Μυλασέων, μητρόπολιν Καρίας, ἔρχεται, χειμῶνος οὕτω σφοδροῦ γενομένου, κρύους τε καὶ παγετοῦ, ὡς καὶ αὐτὴν τὴν τετράποδον φύσιν τῶν ζῴων καὶ τὰ πτηνὰ τὰ ἀέρια καὶ τὰ ἔνυγρα ζῷα παγιωθῆναι καὶ εἰς κρύσταλλον μεταμεῖψαι τὴν φύσιν αὐτῶν. Ἐξερχομένου δὲ ἀπὸ πόλεως εἰς πόλιν ἀπιέναι τὴν καταλελειμμένην εἰς τόσον ἀφίεσαν ἔρημον, ὅτι οὐδὲ κυνὸς ὑλακὴ τὸ παράπαν ἠκούετο οὐδὲ ὄρνιθος ἡμέρου κοκκυσμὸς οὐδὲ παιδίου κλαυθμυρισμός. Ἀλλ’ ὥσπερ σαγήνην χαλὼν ἁλιεὺς ἕλκει ταύτην ἐν τῇ ξηρᾷ ἀπὸ τοῦ πελάγους, εἴ τι ἂν συναντεῖ, τοῦτο καὶ ἕλκει πρὸς τὴν ξηράν, κἄν τε μέγαν ἰχθὺν κἄν τε σμικρὸν καὶ αὐτὸ τὸ φαυλότατον ἰχθύδιον καὶ καρκινίδιον, οὕτω καὶ οὗτοι τὴν ἅπασαν Ἀσίαν λεηλατήσαντες ᾤχοντο. Ἀπὸ δὲ τῶν Μυλάσων εἰς τὴν ἄνω Φρυγίαν Καπατιανὴν ᾔεσαν τὰ ὅμοια πράττοντες.Ephesum versus tendentem exercitum, eoque con. συνέῤῥειν. "Ην γὰρ πρόσταγμα παρ' αὐτοῦ ἐκδοθὲν
fluentem. Edixerat namque Temyr Ancyra digrediens, ut omnes proceres magnatesque, ubicunque
agerent, eum Ephesi adirent, illucque convenirent;
Epheso quippe discedens imperii sui provincias
repetiturus erat. Ibi castris collocatis triginta dies
consumpsit, interimque ex vicinis illi urbi oppidis
et vicis omnes incolas congregat: multisque cruciatibus et deustionibus ab iis extorquet, quidquid
a majoribus auri argentique, pretiosarum rerum,
vestisque relictum erat; hinc Mylasum Cariæ metropolim profectus est: tamque aspera et acris
biems invasit, geluque ita intensum est, ut quadrupedes, volucres aeriæ aquatiliaque animalia
gelu induruerint, eorumque naturalis calor frigore
exstinctus sit. Cum vero ab una urbe in aliam migraret exercitus Temyris, eam, unde movebat, tam
desertam ac solitudinis horrore plenam reliquit,
ut neque canis latrare usquam audiretur, non aves
domesticæ et cicures cucurrire, non infans vagire;
sed quo pacto laxato reti, et in littus postea ex
mari reducto, quicquid implicitum sive minutus
piscis sive amplus occurrit, in terram piscator
trahit, etiamque pisciculum vilissimum, 42 cancrumque minutulum; non aliter isti totam Asiam
egerunt et tulerunt, et Mylasso relicta in Phrygiam
Cappatianan, cuncta pariter agendo ferendoque,
iter direxerunt. Laodicea vero viam capessiverunt, quæ in Phrygiam Salutariam ducit, quam
provinciam lingua sua Turci Karasar appellant: τησαν, ἣν καὶ κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶσσαν οἱ Τοῦρκοι
ἐξ ᾿Αγκύρας· Οπου ἂν τύχωσι οἱ μεγιστάνες, καὶ
οἱ σατράπαι σὺν τοῖς ὑπ' αὐτοὺς, οἱ πάντες εὑρεθώ
σιν ἐν Ἐφέσῳ· καὶ γὰρ ἐξ Ἐφέσου ἦν ἀναποδίζων
πρὸς τὰ πάτρια· ἐκεῖ δὲ πήξας τὰς σκηνὰς ἐποίησ
σεν ἡμέρας τριάκοντα, καὶ τὰ πέριξ ἅπαντα τῆς
πόλεως κάστρα, καὶ πόλεις, καὶ κώμας ἀθροίσας
ἅπαντας, καὶ τὰ ἀπὸ τῶν προγόνων καταλειφθέντα
χρυσά τε καὶ ἀργυρᾶ, καὶ ἄλλην πᾶσαν τιμίαν
ὕλην, καὶ ἱματισμὸν πολυτελή, διὰ πολλῶν βασά.
νων καὶ καυστηριασμῶν συλλέξας, ἐξῆλθε, καὶ
πρὸς τὴν Μιλησίων [Μυλάσσων] μητρόπολιν Και
ρίας ἔρχεται, χειμῶνος οὕτω σφοδρού γενομένου,
κρύους τε καὶ παγετοῦ, ὡς καὶ αὐτὴν τὴν τετραπόδων
φύσιν τῶν ζώων, καὶ τὰ πτηνὰ τὰ ἀέρια, καὶ τὰ
ἔνυγρα ζῶα παγιωθῆναι, καὶ εἰς κρύσταλλον μεταμείψαι τὴν φύσιν αὐτῶν. Εξερχομένου δὲ ἀπὸ
πόλεως εἰς πόλιν ἀπιέναι, τὴν καταλελειμμένην εἰς
τόσον ἀφίεσαν ἔρημον, ὅτι οὔτε κυνὶς ὑλακὴ τὸ
παράπαν ηκούετο, οὐδὲ ὄρνιθος ἡμέρου κοκκυσμός,
οὐδὲ παιδίου κλαυθμυρισμός· ἀλλ' ὥσπερ σαγήνην
χιλῶν ἁλιεύς, ἕλκει ταύτην ἐν τῇ ξηρᾷ ἀπὸ τοῦ
πελάγους, εἴ τι ἂν συναντεῖ τοῦτο καὶ ἕλκει πρὸς
την ξηράν, κἄν τε μέγαν ἰχθὺν καν τε σμικρόν,
καὶ αὐτὸ τὸ φαυλότατον ἰχθύδιον καὶ καρκινίδιον·
οὕτω καὶ οὗτοι τὴν ἅπασαν Ασίαν λεηλατήσαντες
ᾤχοντο. ᾿Απὸ δὲ Μιλησίων εἰς τὴν ἄνω Φρυγίαν
Καπατιανὴν ᾔεσαν, τὰ ὅμοια πράττοντες. ᾿Απὸ δὲ
Λαοδικείας εἰς Φρυγίας Σαλουταρίαν κατήνillic ærumnis confectus Iltrim Bajazites fato concessit. Affirmant plurimi quod veneno mortem ipse
sibi consciverit. Volebat equidem Temyr hunc vivere, et in Persidem abducere, ut universæ genti
ostenderet qualem cujusque soli feram comprehenderat, spectandumque exhibere ad triumphi
ornatum et magnificentiam; tandem multis ærumnis ac miseriis attritum ad mortem sibi inferendam ipsum cogere. Verum ubi animam agere capit,
postremaque suspiria ducere, Temyri talia significat:Vitam cum morte jam commuto; tu lætus el
hilaris mortuum me conspice, cadaverque meum
Καράσαρ λέγουσιν· ἐκεῖ καὶ ὁ πολυπαθής Ἰλτρὶμ
Παγιαζήτ ἀπέθανεν. "Αδεται οὖν παρὰ πολλῶν, ὅτι
αὐτὸς ἑαυτὸν φαρμάκῳ τῆς ζωῆς ἐστέρησεν. Ο γὰρ
Τεμὰρ ἡβούλετο μὲν αὐτὸν ζῆν, καὶ ἐν τῇ Περσί
ἄγειν, καὶ δεῖξαι τους Πέρσας ποδαπού θηρίου
έγκρατὴς ἐγένετο, καὶ θεατρίσαι, καὶ πομπεῦσαι·
καὶ μετὰ ταῦτα διὰ πολλῆς στενοχωρίας του την
ἀπαλλάξειν ποιῆσαι. 'Αλλ' ἐπειδὴ τὰ λοίσθια πνέων
ἦν, μηνύει τῷ Τεμὺρ, ὡς Ἐγὼ νῦν μεταλλάττω
τὸν βίον· σὺ δὲ ἱλαρῶς βλέψον τεθνηκότα με,
καὶ τὸ σῶμά μου δὺς ταφῆναι ἐν τῷ παρ' ἐμοῦ
δομηθέντι μνημείῳ. Ακούσας δὲ τὰ ῥήματα ταῦτα
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ πρὸς τὴν Μιλησίων. Correximus jazitem diem supremum clausisse doret. Locus
Μυλάσσων, in Caria enim fuit Mylasta vel Mylas; a Stephano etenim et aliis ita appellatur.
In notitia Thronorum sub Constantinopolitano patriarcha, metropolita Staurupoleos subjicitur episcopus τῶν Μυλάντων, vel ut alius ms. codex correctius exhibet τῶν Μυλάσσων, et propterea Mylassum reddidimus, quod ad hodiernam pronuntiationem magis accedat.
᾿Απὸ δὲ Λαοδικείας ἐς Φρυγίας Σαλουταρίαν. Quo in loco mortuus sit Bajaziles non
prodiderunt Laonicus, Phranzes et Leunclavios.
Animi ægritudine confectum obiisse docet Laonicus; causam addit Leunclavius, quod Bajazites a
Temyre intellexisset, fore ut Semerkandum transferretur, idque Ducas aliquatenus innuit. Venenum a Temyre ipsi propinatum aliqui volunt, quod
Leuncl. in calce lib. vn Hist. Musulm. scribit. Duc.s in Phrygia Salutaria, Turcis Carasar dicta, Baautem ille Carasar, quo nomine noster Phrygiam
Salutariam intelligit, procul dubio est, quem KaraChisarem Turci appellant, id est arcem nigram;
Greci medii avi locum illum Μαυρόκαστρον, που
est nigrum castrum, quem antiqui" Corycum_appellarunt, ut notat Leuncl. lib. iii, et cup 144, Pandect. Turcic. Contigit mors Bajazitis anno Hegira
804, id est Christi 1402, postquam annos 14 regnasset; ita tradit Leunclavius lib. vu, at lib. vult
mortuum ait auno Hegira: 850. Laonici textus
admodum depravatus est, qui annos 25 eum regnasse prodit. Orbinus scribit uxorem Bajazitis,
Lazari filiam Milievam (Ducas Mariam appellat),
altero post maritum die obiisse; cui ut illuderet
Temyr, vestes illius ad pudenda usque rescindi
jussit, et eo habitu mensæ accumbentibus ministrare coegit.
Ἀπὸ δὲ Λαοδικείας εἰς Φρυγίαν Σαλουταρίαν κατήντησαν, ἣν καὶ κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶτταν οἱ Τοῦρκοι Καράσαρ λέγουσιν. Ἐκεῖ καὶ ὁ πολυπαθὴς Ἰλτρὴμ Παγιαζὴτ ἀπέθανεν. Ἄιδεται οὖν παρὰ πολλῶν, ὅτι αὐτὸς ἑαυτὸν φαρμάκῳ τῆς ζωῆς ἐστέρησεν. Ὁ γὰρ Τεμὴρ ἠβούλετο μὲν αὐτὸν ζῆν καὶ ἐν τῇ Περσίᾳ ἄγειν καὶ δεῖξαι τοὺς Πέρσας, ποδαποῦ θηρίου ἐγκρατὴς ἐγένετο, καὶ θεατρίσαι καὶ πομπεῦσαι καὶ μετὰ ταῦτα διὰ πολλῆς στενοχωρίας τοῦ ζῆν ἀπαλλάξειν ποιῆσαι. Ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰ λοίσθια πνέων ἦν, μηνύει τῷ Τεμήρ, ὡς Ἐγὼ νῦν μεταλλάτω τὸν βίον, σὺ δὲ ἱλαρῶς βλέψον τεθνηκότα με καὶ τὸ σῶμά μου δὸς ταφῆναι ἐν τῷ παρ’ ἐμοῦ δομηθέντι μνημείῳ.Ἀκούσας δὲ τὰ ῥήματα ταῦτα ὁ Σκύθης ἐκάμφθη τῇ γνώμῃ καὶ στείλας αὐτὸ δι’ ἐνταφιαστῶν δούλων αὐτοῦ ὡς ἑκατόν, ἐλευθερώσας αὐτούς, ἀπήγαγον αὐτὸν ἐν τῇ Προύσῃ καὶ ἔθαψαν ἐν τῷ μνημείῳ, ὃ αὐτὸς ᾠκοδόμησεν. Ὁ δὲ Τεμὴρ ἀπάρας ἐκεῖθεν πρὸς Λυκαονίαν ἀφίκετο κἀκεῖθεν εἰς Καισάρειαν, εἶτα εἰς Ἀρμενίαν Μικράν τε καὶ Μεγάλην, πληρώσας ἐνιαυτὸν ἕνα ἐκτὸς τῆς Περσίας. Καὶ μετὰ τὸν χρόνον εἰσῆλθεν νικητὴς τροπαιοῦχος, φέρων λάφυρα καὶ λείαν ὡς οὐδεὶς τῶν πώποτε τυράννων Περσῶν.Ephesum versus tendentem exercitum, eoque con. συνέῤῥειν. "Ην γὰρ πρόσταγμα παρ' αὐτοῦ ἐκδοθὲν
fluentem. Edixerat namque Temyr Ancyra digrediens, ut omnes proceres magnatesque, ubicunque
agerent, eum Ephesi adirent, illucque convenirent;
Epheso quippe discedens imperii sui provincias
repetiturus erat. Ibi castris collocatis triginta dies
consumpsit, interimque ex vicinis illi urbi oppidis
et vicis omnes incolas congregat: multisque cruciatibus et deustionibus ab iis extorquet, quidquid
a majoribus auri argentique, pretiosarum rerum,
vestisque relictum erat; hinc Mylasum Cariæ metropolim profectus est: tamque aspera et acris
biems invasit, geluque ita intensum est, ut quadrupedes, volucres aeriæ aquatiliaque animalia
gelu induruerint, eorumque naturalis calor frigore
exstinctus sit. Cum vero ab una urbe in aliam migraret exercitus Temyris, eam, unde movebat, tam
desertam ac solitudinis horrore plenam reliquit,
ut neque canis latrare usquam audiretur, non aves
domesticæ et cicures cucurrire, non infans vagire;
sed quo pacto laxato reti, et in littus postea ex
mari reducto, quicquid implicitum sive minutus
piscis sive amplus occurrit, in terram piscator
trahit, etiamque pisciculum vilissimum, 42 cancrumque minutulum; non aliter isti totam Asiam
egerunt et tulerunt, et Mylasso relicta in Phrygiam
Cappatianan, cuncta pariter agendo ferendoque,
iter direxerunt. Laodicea vero viam capessiverunt, quæ in Phrygiam Salutariam ducit, quam
provinciam lingua sua Turci Karasar appellant: τησαν, ἣν καὶ κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶσσαν οἱ Τοῦρκοι
ἐξ ᾿Αγκύρας· Οπου ἂν τύχωσι οἱ μεγιστάνες, καὶ
οἱ σατράπαι σὺν τοῖς ὑπ' αὐτοὺς, οἱ πάντες εὑρεθώ
σιν ἐν Ἐφέσῳ· καὶ γὰρ ἐξ Ἐφέσου ἦν ἀναποδίζων
πρὸς τὰ πάτρια· ἐκεῖ δὲ πήξας τὰς σκηνὰς ἐποίησ
σεν ἡμέρας τριάκοντα, καὶ τὰ πέριξ ἅπαντα τῆς
πόλεως κάστρα, καὶ πόλεις, καὶ κώμας ἀθροίσας
ἅπαντας, καὶ τὰ ἀπὸ τῶν προγόνων καταλειφθέντα
χρυσά τε καὶ ἀργυρᾶ, καὶ ἄλλην πᾶσαν τιμίαν
ὕλην, καὶ ἱματισμὸν πολυτελή, διὰ πολλῶν βασά.
νων καὶ καυστηριασμῶν συλλέξας, ἐξῆλθε, καὶ
πρὸς τὴν Μιλησίων [Μυλάσσων] μητρόπολιν Και
ρίας ἔρχεται, χειμῶνος οὕτω σφοδρού γενομένου,
κρύους τε καὶ παγετοῦ, ὡς καὶ αὐτὴν τὴν τετραπόδων
φύσιν τῶν ζώων, καὶ τὰ πτηνὰ τὰ ἀέρια, καὶ τὰ
ἔνυγρα ζῶα παγιωθῆναι, καὶ εἰς κρύσταλλον μεταμείψαι τὴν φύσιν αὐτῶν. Εξερχομένου δὲ ἀπὸ
πόλεως εἰς πόλιν ἀπιέναι, τὴν καταλελειμμένην εἰς
τόσον ἀφίεσαν ἔρημον, ὅτι οὔτε κυνὶς ὑλακὴ τὸ
παράπαν ηκούετο, οὐδὲ ὄρνιθος ἡμέρου κοκκυσμός,
οὐδὲ παιδίου κλαυθμυρισμός· ἀλλ' ὥσπερ σαγήνην
χιλῶν ἁλιεύς, ἕλκει ταύτην ἐν τῇ ξηρᾷ ἀπὸ τοῦ
πελάγους, εἴ τι ἂν συναντεῖ τοῦτο καὶ ἕλκει πρὸς
την ξηράν, κἄν τε μέγαν ἰχθὺν καν τε σμικρόν,
καὶ αὐτὸ τὸ φαυλότατον ἰχθύδιον καὶ καρκινίδιον·
οὕτω καὶ οὗτοι τὴν ἅπασαν Ασίαν λεηλατήσαντες
ᾤχοντο. ᾿Απὸ δὲ Μιλησίων εἰς τὴν ἄνω Φρυγίαν
Καπατιανὴν ᾔεσαν, τὰ ὅμοια πράττοντες. ᾿Απὸ δὲ
Λαοδικείας εἰς Φρυγίας Σαλουταρίαν κατήνillic ærumnis confectus Iltrim Bajazites fato concessit. Affirmant plurimi quod veneno mortem ipse
sibi consciverit. Volebat equidem Temyr hunc vivere, et in Persidem abducere, ut universæ genti
ostenderet qualem cujusque soli feram comprehenderat, spectandumque exhibere ad triumphi
ornatum et magnificentiam; tandem multis ærumnis ac miseriis attritum ad mortem sibi inferendam ipsum cogere. Verum ubi animam agere capit,
postremaque suspiria ducere, Temyri talia significat:Vitam cum morte jam commuto; tu lætus el
hilaris mortuum me conspice, cadaverque meum
Καράσαρ λέγουσιν· ἐκεῖ καὶ ὁ πολυπαθής Ἰλτρὶμ
Παγιαζήτ ἀπέθανεν. "Αδεται οὖν παρὰ πολλῶν, ὅτι
αὐτὸς ἑαυτὸν φαρμάκῳ τῆς ζωῆς ἐστέρησεν. Ο γὰρ
Τεμὰρ ἡβούλετο μὲν αὐτὸν ζῆν, καὶ ἐν τῇ Περσί
ἄγειν, καὶ δεῖξαι τους Πέρσας ποδαπού θηρίου
έγκρατὴς ἐγένετο, καὶ θεατρίσαι, καὶ πομπεῦσαι·
καὶ μετὰ ταῦτα διὰ πολλῆς στενοχωρίας του την
ἀπαλλάξειν ποιῆσαι. 'Αλλ' ἐπειδὴ τὰ λοίσθια πνέων
ἦν, μηνύει τῷ Τεμὺρ, ὡς Ἐγὼ νῦν μεταλλάττω
τὸν βίον· σὺ δὲ ἱλαρῶς βλέψον τεθνηκότα με,
καὶ τὸ σῶμά μου δὺς ταφῆναι ἐν τῷ παρ' ἐμοῦ
δομηθέντι μνημείῳ. Ακούσας δὲ τὰ ῥήματα ταῦτα
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ πρὸς τὴν Μιλησίων. Correximus jazitem diem supremum clausisse doret. Locus
Μυλάσσων, in Caria enim fuit Mylasta vel Mylas; a Stephano etenim et aliis ita appellatur.
In notitia Thronorum sub Constantinopolitano patriarcha, metropolita Staurupoleos subjicitur episcopus τῶν Μυλάντων, vel ut alius ms. codex correctius exhibet τῶν Μυλάσσων, et propterea Mylassum reddidimus, quod ad hodiernam pronuntiationem magis accedat.
᾿Απὸ δὲ Λαοδικείας ἐς Φρυγίας Σαλουταρίαν. Quo in loco mortuus sit Bajaziles non
prodiderunt Laonicus, Phranzes et Leunclavios.
Animi ægritudine confectum obiisse docet Laonicus; causam addit Leunclavius, quod Bajazites a
Temyre intellexisset, fore ut Semerkandum transferretur, idque Ducas aliquatenus innuit. Venenum a Temyre ipsi propinatum aliqui volunt, quod
Leuncl. in calce lib. vn Hist. Musulm. scribit. Duc.s in Phrygia Salutaria, Turcis Carasar dicta, Baautem ille Carasar, quo nomine noster Phrygiam
Salutariam intelligit, procul dubio est, quem KaraChisarem Turci appellant, id est arcem nigram;
Greci medii avi locum illum Μαυρόκαστρον, που
est nigrum castrum, quem antiqui" Corycum_appellarunt, ut notat Leuncl. lib. iii, et cup 144, Pandect. Turcic. Contigit mors Bajazitis anno Hegira
804, id est Christi 1402, postquam annos 14 regnasset; ita tradit Leunclavius lib. vu, at lib. vult
mortuum ait auno Hegira: 850. Laonici textus
admodum depravatus est, qui annos 25 eum regnasse prodit. Orbinus scribit uxorem Bajazitis,
Lazari filiam Milievam (Ducas Mariam appellat),
altero post maritum die obiisse; cui ut illuderet
Temyr, vestes illius ad pudenda usque rescindi
jussit, et eo habitu mensæ accumbentibus ministrare coegit.
PG 157:849Ἀλλ’ ἐπανίωμεν πάλιν εἰς τοὺς μεταγενεστέρους ἡγεμόνας τῶν Ὀθμάνων καὶ ἴδωμεν, πῶς καὶ ποίῳ τρόπῳ μετέπεσον εἰς αὐτοὺς τὰ τῆς ἡγεμονίας εὐτυχήματα. Ὁ γὰρ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐνωτισθεὶς τὴν ἧτταν τῶν Τούρκων καὶ τὴν τοῦ Παγιαζὴτ ἀθρόαν μεταβολήν, πῶς ἀπ’ οὐρανοῦ ὡς ἀστραπὴν πεσόντα, παρευθὺ πρὸς Βυζάντιον ἄνεισι καὶ ὁ ἀνεψιὸς αὐτοῦ παραχωρεῖ τῶν οἰάκων τῆς βασιλείας· καὶ αὐτὸς ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ πέμπεται καὶ ὁ Μανουὴλ μόνος βασιλεὺς παρὰ τοῦ παλατίου καὶ τοῦ δήμου εὐφημίζεται. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν περάσας ἐν τῇ δύσει εἰσῆλθεν ἐντὸς τῆς Πόλεως· καὶ πίπτει ἐν τοῖς ποσὶ τοῦ βασιλέως καὶ δέεται τούτου λέγων, ὅτι· Ἐγὼ ἔσομαί σοι εἰς υἱόν, σὺ δὲ πατὴρ ἐμὸς ἔσῃ· καὶ ἀπὸ τοῦ νῦν ἐν μέσῳ ἡμῶν οὐ φύει ζιζάνιον·ὁ Σκύθης ἐκάμφθη τῇ γνώμῃ· καὶ στείλας αὐτὸν trade sepeliendum in monumento quod mihi adificavi.
δι' ἐνταφιαστῶν δούλων αὐτοῦ ὡς ἑκατὸν ἐλευθερών
σας αὐτοὺς, ἀπήγαγον αὐτὸν ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ
ἔθαψαν ἐν τῷ μνημείῳ, ὁ αὐτὸς ᾠκοδόμησεν. Ο δὲ
Τεμὺρ ἀπάρας ἐκεῖθεν πρὸ; Λυκαονίαν ἀφίκετο,
κἀκεῖθεν εἰς Καισαρίαν, εἶτα εἰς ᾿Αρμενίαν μικράν
τε καὶ μεγάλην. Πληρώσας ἐνιαυτὸν ἕνα ἐκτὸς τῆς
Περσίας, καὶ μετὰ τὴν χρόνον εἰσῆλθε νικητής,
τροπαιούχος, φέρων λάφυρα και λείαν, ὡς οὐδεὶς
τῶν πώποτε τυράννων Περσῶν. 'Αλλ' ἐπανίωμεν
πάλιν εἰς τοὺς μεταγενεστέρους ἡγεμόνας τῶν
Οθμανῶν, καὶ ἴδωμεν καὶ ποίῳ τρόπῳ μετέπεσιν
εἰς αὐτοὺς τὰ τῆς ἡγεμονίας εὐτυχήματα.
His auditis Scytha animi rigore remisso emollitus
est, et libertatem centum illius servis concessit,
qui fumus procurarent; Prusamque cadaver abducendum permittitur, ubi in sepulcro, quod vivus
sibi posuerat, sepultum. Temyr in Lycaoniam inde
movit, deincepsque Casarean pervenit, tandemque
in Armeniam minorem ac majorem reversus est.
Annum in expeditione extra Persiam exegit, demumque victor ac triumphator rediit, præda ac
spoliis onustus, quanta nullus unquam Persarum
tyrannus reportavit. Sed iterum redeamus ad Othmanicae familiæ principes, qui postea successe
runt, et attendamus quomodo in eos imperium feliciter concesserit.
CAPUT XVIII.
ofMannel imperator Byzantium revertitur, et Joannem ex fratre nepotem in Lemnum relegat. Cum Musulmano Bajazitis
filio foedus amicitiamque init. Rerum status in Asia post Temyris Chanis discessum. "Ese, seu Isa, Bajazitis filius,
bello afratre Mehemete petitus Temyrte duce capitur, et laqueo profocatur. Cineites Smyrnaeus innotescit, Alinis filios
ex Tonia pellit, Musulmani partes sequitur. Atinis filii Mantachio ope Ephesum expugnant. Homur Atinis filius cum
Cineite affinitatem contrahit, et paulo post obit. Musulmani adversus Cineitem expeditio. Asia reguli adversus Musulmanum conjurant, sed mutuis suspicionibus a se invicem dissociantur.
Ο γὰρ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐνωτισθεὶς τὴν ἧττον
τῶν Τούρκων, καὶ τὴν τοῦ Παγιαζήτ αθρόαν μετα
βολὴν πῶς ἀπ᾿ οὐρανοῦ ὡς ἀστραπὴν πεσόντα,
παρευθὺ πρὸς Βυζάντιον ἄνεισι. Καὶ ὁ ἀνεψιός αὐτ
τοῦ παραχωρεῖ τῶν οἰάκων τῆς βασιλείας, καὶ αὐτὸς
ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ πέμπεται. Καὶ ὁ Μανουήλ μόνος
βασιλεὺς παρὰ τοῦ παλατίου καὶ τοῦ δήμου εὐφη
μίζεται. Ὁ δὲ Μουσουλμάν περάσα; ἐν τῇ δύσει,
εἰσῆλθεν ἐντὸς τῆς πόλεως, καὶ πίπτει ἐν τοῖ; ποσί
τοῦ βασιλέως, καὶ δέεται τούτου λέγων, ὅτι Ἐγὼ
ἔσομαί σοι εἰς υἱὸν, σὺ δὲ πατὴρ ἐμὺς ἔσῃ· καὶ
ἀπὸ τοῦ νῦν ἐν μέσῳ ἡμῶν οὐ φύσει ζιζίγιον, ἀλλ᾽ οὔτε σκάνδαλα ἔσονται· μόνον ἀναρευσόν με ἡγεμόνα Θρᾴκης, ὅσην καὶ ἄλλην
γῆν διὰ τῶν γονέων ἐπεκτησάμην· δοὺς αὐτῷ
καὶ ὁμήρους ἕνα τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τῶν ἀνήέων, καὶ μίαν τῶν ἀδελφίδων Φατμακάτουν ἐπονομαζομένην· ὑποσχεθείς δοῦναι τῷ βασιλεῖ τὴν
Θεσσαλονίκην, καὶ τὰ τοῦ Στρυμόνος ἄχρις
αὐτοῦ Ζητουνίου, καὶ τὴν Πελοπόννησον· τὰ δὲ τῆς
πόλεως πέριξ ἀπὸ Πανίδου μέχρι ἱεροῦ στομίου,
καὶ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ στομίου μέχρι Βάρνας ἅπαντα
τὰ παράλια κάστρα, τὰ ἐν τῷ Εὐξείνῳ Πόντῳ κείImperator Manuel cum cladem Turcorum audivisset, subitamque Bajazitis, qui velut fulgur
e coelo deciderat, fortunae mutationem, Byzantium confestim rediit, et clavum imperii
regendum a nepote, quem in Lemnum 43
relegat, recepit. Solus igitur Manuel a palatinis or
ficialibus et populo imperator salutatur. Λι Μια
sulmanus fretum transvectus in occidentales regiones se contulit, Constantinopolim ingressus imperatoris pedibus accidit, et apud eum hanc supplicem orationem habet: Ego tibi filius ero, tuque
mihi pater eris: et ab hoc tempore nulla inter nos
discordie zizania disseminabitur, nulæ offensiones
intercedent; tantummodo Thraciæ præfectum me
constitue et aliis regionibus, quantas majores mei
possederunt. Obsides quoque tradidit ex fratribus
suis impuberibus unum, sororemque unam PhaIma-catun appellatam: promisitque imperatori
Thessalonicam, oppida ad Strymonem Zetuniumı
usque sita, et Peloponnesum redditurum esse, atque
etiam oppida urbi vicina a Panido usque ad ostum
sacrum, et hinc Varnam usque conclas arces ma.
ritimas littoribus Euxini Ponti impositas. ImperaIsmaelis Bullialdi notæ.
'Αλλ' έπανίωμεν. Post mortem Bajazitis
interregnum constituunt Turcici Annales annorum 12, donec sultanus Melemedes rerum summa
et imperio potiretur.
Καὶ τὴν τοῦ Παγιαζήτ μεταβολήν. Ηoc
loco addendum καὶ αὐτὸν, absque quibus verbis
constructio orationis claudicat.
Ενα τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ. Ducas hoc loco
duos Bajazitis liberos obsides dates ait, marem
unum, feminam alteram nomine Phatma-Catun.
At infra, cap. 21), narrat tres obsides fuisse clalos,
duos mares impuberes, et illam Phatmam: quorum
alter, isque natu grandior, et Phatma redditi
sunt: minor Constantinopoli remansit, Christianisque sacris initiatus oi iit. Leunclavius iib. x, cui
Suleimanicus titulus est, Suleimanem Græcorum
auxilia sibi parare cogitantem, fratru o natu minimum Cassinem, et sororem suam Sultanam Fatimam obsides dedisse tradit. Phranzes, cap. 50,
lib. 1, eu.n qui Christianus obiit, Jusupham, id
est Josephum, appellat. Porro Platina, seu Fatim:-
Catun idem est ac Domina Fatima, Italis Signora
Fatima: ista enim vox Caden Turcis est quod Italis Signora ovvero Madamigella: Armeni Cadun
vel Catun per u Italicum pronuntiant. Nomen illust
Fatima Turcis familiare est ac venerandum: sie
enum appellabatur unica Muhamedis filia, quam ex
Aische Ebubekiris filia suscepit, et Hali patrueli
su anaptain dedit.
Τὰ τοῦ Στρυμόνος. Strymon Macedonia
flavius est; Zetunium oppidum est, cujus episcopus Larissaro secunda Graecie metropolitae olim
suberat, et ad Thermopylas situm Sperchii (laairis ripis adjacet. Laoniens, lib. 11. Τό τε Ζητοῦ κιν
τὸ ἐν Θερμοπύλαις. Sperchius olite, postea Αγριο
μέλας appellatus est, qui in sinum Palassicum,
hodie del Volo appellatum influit. Zetunii mentionem faciunt Joannes Curopalata Scillitza in Basilio et Constantino: et in iisdem Georgius Celehus.
ἀλλ’ οὔτε σκάνδαλα ἔσονται, μόνον ἀναγόρευσόν με ἡγεμόνα Θρᾴκης, ὅσην καὶ ἄλλην γῆν διὰ τῶν γονέων ἐπεκτησάμην.Δοὺς αὐτῷ καὶ ὁμήρους ἕνα τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τῶν ἀνήβων καὶ μίαν τῶν ἀδελφίδων Φατμακάτουν ἐπονομαζομένην, ὑποσχεθεὶς δοῦναι τῷ βασιλεῖ τὴν Θεσσαλονίκην καὶ τὰ τοῦ Στρυμόνος ἄχρις αὐτοῦ Ζητουνίου καὶ τὴν Πελοπόννησον, τὰ δὲ τῆς Πόλεως πέριξ ἀπὸ Πανίδου μέχρι Ἱεροῦ Στομίου καὶ ἀπὸ τοῦ Ἱεροῦ Στομίου μέχρι Βάρνας ἅπαντα τὰ παράλια κάστρα τὰ ἐν τῷ Εὐξείνῳ Πόντῳ κείμενα, ὁ δὲ βασιλεὺς εἰρηναίαν κατάστασιν ποιήσας καὶ αὐτὸν ἐν Ἀδριανουπόλει πέμψας, ἔστειλε Δημήτριον τὸν Λεοντάριν, ἄνδρα συνετὸν καὶ περὶ τὰ πολεμικὰ εὔστροφον, τοῦ παραλαβεῖν τὴν Θεσσαλονίκην. Ὁ δὲ παραλαβὼν αὐτὴν καὶ μηνύσας τῷ βασιλεῖ, εἰσάγει τὸν βασιλέα Ἰωάννην ἐντὸς καὶ δεικνύει τοῦτον βασιλέα πάσης Θετταλίας. Ὁμοίως καὶ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσι καὶ τοῖς πολιχνίοις ἔστειλεν ὁ βασιλεὺς Ῥωμαίους τῶν ἐνδόξων καὶ παρέλαβον πάντα διώξαντες τοὺς Τούρκους. Καὶ ἦν ἐν τοῖς Θρᾳκῴοις μέρεσιν εἰρήνη παντοία καὶ ἀστασίαστος γαλήνη, τὰ δὲ τῆς ἕω ἐν μεγάλῃ ταραχῇ καὶ ἀθρόα μεταβολὴ τῶν ἡγεμόνων ἐν ταῖς ἐπαρχίαις.ὁ Σκύθης ἐκάμφθη τῇ γνώμῃ· καὶ στείλας αὐτὸν trade sepeliendum in monumento quod mihi adificavi.
δι' ἐνταφιαστῶν δούλων αὐτοῦ ὡς ἑκατὸν ἐλευθερών
σας αὐτοὺς, ἀπήγαγον αὐτὸν ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ
ἔθαψαν ἐν τῷ μνημείῳ, ὁ αὐτὸς ᾠκοδόμησεν. Ο δὲ
Τεμὺρ ἀπάρας ἐκεῖθεν πρὸ; Λυκαονίαν ἀφίκετο,
κἀκεῖθεν εἰς Καισαρίαν, εἶτα εἰς ᾿Αρμενίαν μικράν
τε καὶ μεγάλην. Πληρώσας ἐνιαυτὸν ἕνα ἐκτὸς τῆς
Περσίας, καὶ μετὰ τὴν χρόνον εἰσῆλθε νικητής,
τροπαιούχος, φέρων λάφυρα και λείαν, ὡς οὐδεὶς
τῶν πώποτε τυράννων Περσῶν. 'Αλλ' ἐπανίωμεν
πάλιν εἰς τοὺς μεταγενεστέρους ἡγεμόνας τῶν
Οθμανῶν, καὶ ἴδωμεν καὶ ποίῳ τρόπῳ μετέπεσιν
εἰς αὐτοὺς τὰ τῆς ἡγεμονίας εὐτυχήματα.
His auditis Scytha animi rigore remisso emollitus
est, et libertatem centum illius servis concessit,
qui fumus procurarent; Prusamque cadaver abducendum permittitur, ubi in sepulcro, quod vivus
sibi posuerat, sepultum. Temyr in Lycaoniam inde
movit, deincepsque Casarean pervenit, tandemque
in Armeniam minorem ac majorem reversus est.
Annum in expeditione extra Persiam exegit, demumque victor ac triumphator rediit, præda ac
spoliis onustus, quanta nullus unquam Persarum
tyrannus reportavit. Sed iterum redeamus ad Othmanicae familiæ principes, qui postea successe
runt, et attendamus quomodo in eos imperium feliciter concesserit.
CAPUT XVIII.
ofMannel imperator Byzantium revertitur, et Joannem ex fratre nepotem in Lemnum relegat. Cum Musulmano Bajazitis
filio foedus amicitiamque init. Rerum status in Asia post Temyris Chanis discessum. "Ese, seu Isa, Bajazitis filius,
bello afratre Mehemete petitus Temyrte duce capitur, et laqueo profocatur. Cineites Smyrnaeus innotescit, Alinis filios
ex Tonia pellit, Musulmani partes sequitur. Atinis filii Mantachio ope Ephesum expugnant. Homur Atinis filius cum
Cineite affinitatem contrahit, et paulo post obit. Musulmani adversus Cineitem expeditio. Asia reguli adversus Musulmanum conjurant, sed mutuis suspicionibus a se invicem dissociantur.
Ο γὰρ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐνωτισθεὶς τὴν ἧττον
τῶν Τούρκων, καὶ τὴν τοῦ Παγιαζήτ αθρόαν μετα
βολὴν πῶς ἀπ᾿ οὐρανοῦ ὡς ἀστραπὴν πεσόντα,
παρευθὺ πρὸς Βυζάντιον ἄνεισι. Καὶ ὁ ἀνεψιός αὐτ
τοῦ παραχωρεῖ τῶν οἰάκων τῆς βασιλείας, καὶ αὐτὸς
ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ πέμπεται. Καὶ ὁ Μανουήλ μόνος
βασιλεὺς παρὰ τοῦ παλατίου καὶ τοῦ δήμου εὐφη
μίζεται. Ὁ δὲ Μουσουλμάν περάσα; ἐν τῇ δύσει,
εἰσῆλθεν ἐντὸς τῆς πόλεως, καὶ πίπτει ἐν τοῖ; ποσί
τοῦ βασιλέως, καὶ δέεται τούτου λέγων, ὅτι Ἐγὼ
ἔσομαί σοι εἰς υἱὸν, σὺ δὲ πατὴρ ἐμὺς ἔσῃ· καὶ
ἀπὸ τοῦ νῦν ἐν μέσῳ ἡμῶν οὐ φύσει ζιζίγιον, ἀλλ᾽ οὔτε σκάνδαλα ἔσονται· μόνον ἀναρευσόν με ἡγεμόνα Θρᾴκης, ὅσην καὶ ἄλλην
γῆν διὰ τῶν γονέων ἐπεκτησάμην· δοὺς αὐτῷ
καὶ ὁμήρους ἕνα τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ τῶν ἀνήέων, καὶ μίαν τῶν ἀδελφίδων Φατμακάτουν ἐπονομαζομένην· ὑποσχεθείς δοῦναι τῷ βασιλεῖ τὴν
Θεσσαλονίκην, καὶ τὰ τοῦ Στρυμόνος ἄχρις
αὐτοῦ Ζητουνίου, καὶ τὴν Πελοπόννησον· τὰ δὲ τῆς
πόλεως πέριξ ἀπὸ Πανίδου μέχρι ἱεροῦ στομίου,
καὶ ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ στομίου μέχρι Βάρνας ἅπαντα
τὰ παράλια κάστρα, τὰ ἐν τῷ Εὐξείνῳ Πόντῳ κείImperator Manuel cum cladem Turcorum audivisset, subitamque Bajazitis, qui velut fulgur
e coelo deciderat, fortunae mutationem, Byzantium confestim rediit, et clavum imperii
regendum a nepote, quem in Lemnum 43
relegat, recepit. Solus igitur Manuel a palatinis or
ficialibus et populo imperator salutatur. Λι Μια
sulmanus fretum transvectus in occidentales regiones se contulit, Constantinopolim ingressus imperatoris pedibus accidit, et apud eum hanc supplicem orationem habet: Ego tibi filius ero, tuque
mihi pater eris: et ab hoc tempore nulla inter nos
discordie zizania disseminabitur, nulæ offensiones
intercedent; tantummodo Thraciæ præfectum me
constitue et aliis regionibus, quantas majores mei
possederunt. Obsides quoque tradidit ex fratribus
suis impuberibus unum, sororemque unam PhaIma-catun appellatam: promisitque imperatori
Thessalonicam, oppida ad Strymonem Zetuniumı
usque sita, et Peloponnesum redditurum esse, atque
etiam oppida urbi vicina a Panido usque ad ostum
sacrum, et hinc Varnam usque conclas arces ma.
ritimas littoribus Euxini Ponti impositas. ImperaIsmaelis Bullialdi notæ.
'Αλλ' έπανίωμεν. Post mortem Bajazitis
interregnum constituunt Turcici Annales annorum 12, donec sultanus Melemedes rerum summa
et imperio potiretur.
Καὶ τὴν τοῦ Παγιαζήτ μεταβολήν. Ηoc
loco addendum καὶ αὐτὸν, absque quibus verbis
constructio orationis claudicat.
Ενα τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ. Ducas hoc loco
duos Bajazitis liberos obsides dates ait, marem
unum, feminam alteram nomine Phatma-Catun.
At infra, cap. 21), narrat tres obsides fuisse clalos,
duos mares impuberes, et illam Phatmam: quorum
alter, isque natu grandior, et Phatma redditi
sunt: minor Constantinopoli remansit, Christianisque sacris initiatus oi iit. Leunclavius iib. x, cui
Suleimanicus titulus est, Suleimanem Græcorum
auxilia sibi parare cogitantem, fratru o natu minimum Cassinem, et sororem suam Sultanam Fatimam obsides dedisse tradit. Phranzes, cap. 50,
lib. 1, eu.n qui Christianus obiit, Jusupham, id
est Josephum, appellat. Porro Platina, seu Fatim:-
Catun idem est ac Domina Fatima, Italis Signora
Fatima: ista enim vox Caden Turcis est quod Italis Signora ovvero Madamigella: Armeni Cadun
vel Catun per u Italicum pronuntiant. Nomen illust
Fatima Turcis familiare est ac venerandum: sie
enum appellabatur unica Muhamedis filia, quam ex
Aische Ebubekiris filia suscepit, et Hali patrueli
su anaptain dedit.
Τὰ τοῦ Στρυμόνος. Strymon Macedonia
flavius est; Zetunium oppidum est, cujus episcopus Larissaro secunda Graecie metropolitae olim
suberat, et ad Thermopylas situm Sperchii (laairis ripis adjacet. Laoniens, lib. 11. Τό τε Ζητοῦ κιν
τὸ ἐν Θερμοπύλαις. Sperchius olite, postea Αγριο
μέλας appellatus est, qui in sinum Palassicum,
hodie del Volo appellatum influit. Zetunii mentionem faciunt Joannes Curopalata Scillitza in Basilio et Constantino: et in iisdem Georgius Celehus.
PG 157:851Ἔαρος τοίνυν ἀρξαμένου καὶ τοῦ σφοδροῦ χειμῶνος ἐκείνου καὶ κλύδωνος παρελθόντος, ἐγεγόνει λιμὸς ἰσχυρὸς καὶ λοιμὸς ἐν πάσαις ταῖς ἐπαρχίαις, αἷς οἱ πόδες τῶν Σκυθῶν ἐπάτησαν, καὶ ἐμφύλιοι πόλεμοι. Καταβὰς τοίνυν ὁ Καρμιάν, δοὺς ὁ Τεμὴρ ἄδειαν, ἔλαβε τὴν πατρικὴν αὐτοῦ ἐπαρχίαν, Ἀλυσὰρ ἐπονομαζόμενος. Ὁμοίως καὶ Σαρχὰν Λυδίαν τὴν πατρικὴν ἐπαρχίαν πρὸς ἑαυτὸν ἐποιήσατο. Ὁ Ὀρχὰν καὶ οἱ τοῦ Ἀτὴν δύο υἱοὶ Ὁμοῦρ καὶ Ἐσὲς καὶ αὐτοὶ τὴν Ἰωνίαν πᾶσαν ἐκληρώσαντο. Καὶ ὁ τοῦ Μανταχία Ἐλιὲζ καὶ αὐτὸς Καρίαν καὶ Λυκίαν ἐπεκτήσατο. Οἱ δὲ καταλειφθέντες ἐν τῇ ἑῴᾳ τοῦ Παγιαζὴτ υἱοί, ὁ μὲν Μεχεμὲτ ἐν Ἀγγύρᾳ ἦν τῆς Γαλατίας, ἐπεὶ οὐκ εἶχε κληρονόμον ἡ ἐπαρχία· ἦν δὲ καὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ Μωσῆς μετ’ αὐτοῦ ἔτι παιδαρίσκος ὤν. Ὁ δὲ Ἐσὲς ὁ ἕτερος ἦν πλανώμενος ἔνθεν κἀκεῖθεν, μὴ ἔχων αὐθεντίαν· ὁμοίως καὶ Μουσταφᾶς. Ὅθεν στείλας ὁ Μεχεμέτ τινα τῶν μεγιστάνων τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Τεμηρτὲς ἐπονομαζόμενον ἐξ Ἀγγύρας, διάγοντα τότε τὸν Ἐσὲν ἐν τοῖς μέρεσιν ἐκείνοις, καὶ συνάψας πόλεμον μετ’ αὐτοῦ ἀπέτεμε τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μεχεμὲτ ἦν μεγαλυνόμενος ἐν Γαλατίᾳ.DUCE
tor, pace inita, Adrianopolin eum misit, Deme- μενα 'Ο δὲ βασιλεὺς εἰρηναίαν κατάστασιν ποιήσα;,
triumque Leontarium virum prudentem et in bello
impigrum ad recipiendam Thessalonicam destinát,
qui negotium confectum imperatori scribit, et
Joannem in eam urbem introducit, imperatoremque
totius Thessaliæ proclamat. Præterea Manuel Romanos illustres viros in alias urbes et oppidula
misit, qui eas pulsis Turcis receperunt. Eo tempore tota Thracia profunda pace et secura tranquillitate fruebatur; at orientales provinciæ tumultu ingenti turbabantur, subitaque principum
per provincias mutatione agitabantur. Vere itaque
inchuante, postque horrendam illam procellam, sedato astu, fanes dira, pestisque vehemens grassatæ sunt per provincias omnes, quas Scythæ invaserant, bellaque intestina orta. Carmianus namque qui Alysar cognominabatur, facultatem a Temyre consecutus in paternam ditionem redeundi,
eam recuperavit; Sarchan pariter Lydłam paternum principatum recepit. Orchan et Atinis ambo
filii, Homur et Esses, Ioniam totam sortiti sunt.
Mantachiæ filius Elias Cariam et Lyciam obtinuit;
qui vero in oriente relicti erant Bajazitis filii, eorum unus Mehemetes, cum provinciam nullamn
obtineret, Ancyræ in Galatia substiterat, cum quo
frater ejus minor natu Moses etiamnum puer degebat. Eses vero alius eorum huc et illuc vagabundus oberrabat, dignitate ac imperio prorsus
destitutus,'ejusdemque conditionis erat Mustaphas.
Quare Mehemetes quemdam e magnatibus, qui
patrem ejus comitabantur, Temirtem cognominatum, Ancyra adversus Esen, qui in regionibus
illis tunc agebat, progredi jussit: prælio cum eo
commisso Temirtes victor evasil, 44 Esemque
capite truncavit: unde Mehemetes in Galatia nomen famamque sibi fecit.
Interim in loniæ partibus, quas possederat Atin
quidam, Cineites appellatus, ejus, qui Karasupasi
vocabatur, filius innotuit, vir fortis ac generosus
καὶ αὐτὸν ἐν Αδριανουπόλει πέμψας, έστειλε Δημήτριον τὸν Λεοντάρι ἄνδρα συνετὸν καὶ περὶ
τὰ πολεμικὰ εὐστροφον, τοῦ παραλαβεῖν Θεσσαλο
νίκην. Ο δὲ παραλαβὼν αὐτὴν, καὶ μηνύσας τῷ
βασιλεῖ, εἰσάγει τὸν βασιλέα Ιωάννην ἐντὸς, καὶ
δεικνύει τοῦτον βασιλέα πάσης Θετταλίας. Ομοίως
καὶ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσι, καὶ τοῖς πολιχνίας
ἔστειλεν ὁ βασιλεὺς Ρωμαίους τῶν ἐνδόξων, καὶ
παρέλαβον πάντα διώξαντες τοὺς Τούρκους· καὶ ἐν
τοῖς Θρακῴοις μέρεσιν εἰρήνη παντοία, καὶ ἀντισίαστος γαλήνη· τὰ δὲ τῆς ἕω ἐν μεγάλη ταραχή
καὶ ἀθρός μεταβολῇ τῶν ἡγεμόνων ἐν ταῖς ἐπαφ
χίαις. Ἔαρος τοίνυν ἀρξαμένου, καὶ τοῦ σφοδρού
χειμῶνος ἐκείνου καὶ κλύδωνος παρελθόντος, ἔγει
γόνει λιμὸς ἰσχυρὸς, καὶ λοιμὸς ἐν πάσαις ταῖς
επαρχίαις, αἷς οἱ πίδες τῶν Σκυθῶν ἐπάτησαν, καὶ
ἐμφύλιοι πόλεμοι. Καταβάς τοίνυν ὁ Καρμιάν
δοὺς ὁ Τεμὰρ ἄδειαν, ἔλαβε τὴν πατρικὴν αὐτ
ἐπαρχίαν, Αλυσὰρ ἐπονομαζόμενος. Ομοίως καὶ
Σαρχὰν Λυδίαν τὴν πατρικὴν ἐπαρχίαν πρὸς ἑαυτὸν
ἐποιήσατο. Ο Ορχάν, καὶ οἱ τοῦ Ἀτὴν δύο υἱο!
Ομούρ καὶ Ἐσὲς, καὶ αὐτοὶ τὴν Ἰωνίαν πᾶσιν
ἐκληρώσαντο. Καὶ ὁ τοῦ Μανταρία Ελιές, καὶ αὐτὸς
Καρίαν καὶ Λυδίαν ἐπεκτήσατο. Οἱ δὲ καταλειφθέν
τες ἐν τῇ ἑψᾳ τοῦ Παγιαζήτ υἱοὶ ὁ μὲν Μεχμέτ
ἐν 'Αγκύρᾳ ἦν τῆς Γαλατίας, ἐπεὶ οὐκ εἶχε κληρο
νόμον, ἡ ἐπαρχίαν· ἦν δὲ καὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτο
Μωσῆς μετ' αὐτὸν ἔτι παιδαρίσκος ὤν. Ὁ δὲ Ἐσ;
ὁ ἕτερος ἦν πλανώμενος ἔνθεν κἀκεῖθεν, μὴ ἔχων
αὐθεντίαν, ὁμοίως καὶ Μουσταφά;. "Οθεν στείλας ὁ
Μεχμέτ τινὰ τῶν μεγιστάνων τοῦ πατρὸς αὐτοῦ,
Τεμηρτὲς ἐπονομαζόμενον, ἐξ 'Αγκύρας {πρὸ;] διάγοντα τότε τὸν Ἐσὲν ἐν τοῖς μέρεσι ἐκείνοις, καὶ
συνάψεις πόλεμον μετ᾿ αὐτοῦ ἀπέτεμε τὴν κεφαλὴν
αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μεχμέτ ην μεγαλυνόμενος ἐν Γαλατία.
Ἐν δὲ τῷ πρὸς Ἰωνίαν μέρει τοῦ 'Ατὴν
ηγέρθη τις ὄνομα Τζινεήτ, υἱὸς τοῦ λεγομένου
Καρασούπαση, ἀνὴρ γενναίος, καὶ εἰς τὰ πολεμικά
Ismaelis Bullialdi note.
Δημήτριον τὸν Λεοντάριν. Pro Λεοντάριον
more vulgaris idiomatis: hujus Demetrii meminit
Phranzes lib. 1, cap. 39.
Καταβὰς τοίνυν ὁ Καρμιάν. Leuncl. lib. 18
Hist. Musulm, narrat Temyrem principibus a Bajaz te spoliatis ditiones restituisse: qui hic vocatur
Carmian Alysar, Laonico Caramanus Alosurius
dicitur lib. ii. Videndlus Leuncl. in Pandectis hist.
Turcica, num. 56.
Παγιαζήτ υἱοί, ὁ μὲν Μεχμέτ. Leunclavius,
lib. x, x, et xr, hanc fratrum lanienamn stragesque
narrat. Lib. ix, quæ adversus Isam-begum gessit
Mehemeles, exponit; Temirtasem a partibus Ese
vel sæ stetisse, et a militibus Mehemetis occisum
fuisse, Isamque, postquam se fuge commisit, nusquani conspectum fuisse tradit. Verum noster
Temirtem, qui cum Temirtasi idem est, Mehemeti
militasse allirmat. Laonicus, lib. iv, Jesum seu
Isam contra Musulmanum bellum gessisse, et
captum prælio morte affectum fuisse seribit: cui
Phrauzes, lib. I, cap. 50, consensit. Sed quodl
lib. x, initio, dicit Leunclavius verissimum est,
Laonici narrationem confusam et mutilam esse, ex
qua vel acutiores sese extricare et expedire vix
possint. Becani Annales et Historia Verantiana,
eodem Leuncl. teste, et eos improbante, Isam 2
Musa occisum tradunt,
Ἐν δὲ τῷ πρὸς Ἰωνίαν μέρει. Ηujus
Cineitis mentio frequentissinia est in hac nostra
historia. Laonicus, iibb. iv et v, de eo verla lecit,
εἰ Ζουναΐτην appellat. Leunclavius ejus in "uirit
primum lib. x, in quo Dusme, seu supposititii Mustapha historiam contexuit, eumque Tzoneite:n nominat. Ducas ubique Τζινεήτ labet, quod nomen
Cineitem reddidimus, ita ut, ci, prima syllaba pronuntiatione Italica eferatur. Hic Cineites a Lounclavio Ismyroglii, id est Smyrnæ principis, filius
dicitur: Ducas vero cum Kara-Supassi, id est, nigri
Subassi filium fuisse prodit, et Adinis, seu Atimis
Glos, qui Ismyroglii, et Smyrnæ principes erant,
lonia expulisse. Obiter hic lectores monebimas, in
enarrandis interregui rebus Ducam nostrum a Laonico et Leunclavio multum differre.
Ἐν δὲ τὰ πρὸς Ἰωνίαν μέρη τοῦ Ἀτὴν ἠγέρθη τις ὄνομα Τζινεήτ, υἱὸς τοῦ λεγομένου Καρασούπασι, ἀνὴρ γενναῖος καὶ εἰς τὰ πολεμικὰ ἔνδοξος, ἔχων πρόνοιαν τὴν Σμύρνην ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ Παγιαζήτ· καὶ διὰ τὴν πολυχρόνιον ἡγεμονίαν ὡς καθολικὸν οἱ Σμυρναῖοι τοπάρχην ἐσέβοντο. Τότε ἤρατο μάχην πρὸς τοὺς υἱοὺς τοῦ Ἀτὴν, ᾤκουν γὰρ αὐτοὶ ἐν Ἐφέσῳ. Ὁ δὲ Τζινεὴτ ἀθροίσας Σμυρναίους καὶ ἐκ τῶν πέριξ χωρίων ὡς πεντακοσίους, κατερχόμενος ἐλῄστευε τοὺς ἐν τῷ κάμπῳ Ἐφέσου. Ὡς ἐν ὀλίγῳ δὲ συναθροίσας ἐπέκεινα τῶν πεντακοσίων εἰς αὐτὴν τὴν πόλιν τῶν Ἐφεσίων ἀφίκετο· καὶ δὴ παρακαθίσας τὸ πολίχνιον, ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ὁ τοῦ Ἀτὴν υἱὸς ἀφεὶς ἀπέδρα καὶ ὁ Τζινεὴτ κύριος καθειστήκει τῆς ἡγεμονίας. Πλὴν διαπαντὸς ἔγραφεν ἐν τῇ Θρᾴκῃ πρὸς τὸν Μουσουλμάν, ὡς· Ἐγὼ ὑπὲρ σοῦ πάσχω καὶ τὴν ἡγεμονίαν τοῦ Ἀτὴν οὐ δι’ ἐμέ, ἀλλὰ διὰ σὲ ταύτην ἐγκολποῦμαι. Στεῖλον οὖν μοι βοήθειαν, ἵνα εἰς τέλος ἀντιπαρατάξωμαι τοὺς ἐχθρούς σου.Ὁ δὲ Μουσουλμὰν ἀπὸ Καλλιουπόλεως ἐν Σμύρνῃ καὶ μίαν καὶ πολλάκις ἀπέστειλεν θησαυρὸν πολὺν καὶ δι’ ἐκείνου στρατεύων ἦν καθεκάστην, ἕως οὗ τοὺς κληρονόμους τοῦ Ἀτὴν ἐδίωξε.DUCE
tor, pace inita, Adrianopolin eum misit, Deme- μενα 'Ο δὲ βασιλεὺς εἰρηναίαν κατάστασιν ποιήσα;,
triumque Leontarium virum prudentem et in bello
impigrum ad recipiendam Thessalonicam destinát,
qui negotium confectum imperatori scribit, et
Joannem in eam urbem introducit, imperatoremque
totius Thessaliæ proclamat. Præterea Manuel Romanos illustres viros in alias urbes et oppidula
misit, qui eas pulsis Turcis receperunt. Eo tempore tota Thracia profunda pace et secura tranquillitate fruebatur; at orientales provinciæ tumultu ingenti turbabantur, subitaque principum
per provincias mutatione agitabantur. Vere itaque
inchuante, postque horrendam illam procellam, sedato astu, fanes dira, pestisque vehemens grassatæ sunt per provincias omnes, quas Scythæ invaserant, bellaque intestina orta. Carmianus namque qui Alysar cognominabatur, facultatem a Temyre consecutus in paternam ditionem redeundi,
eam recuperavit; Sarchan pariter Lydłam paternum principatum recepit. Orchan et Atinis ambo
filii, Homur et Esses, Ioniam totam sortiti sunt.
Mantachiæ filius Elias Cariam et Lyciam obtinuit;
qui vero in oriente relicti erant Bajazitis filii, eorum unus Mehemetes, cum provinciam nullamn
obtineret, Ancyræ in Galatia substiterat, cum quo
frater ejus minor natu Moses etiamnum puer degebat. Eses vero alius eorum huc et illuc vagabundus oberrabat, dignitate ac imperio prorsus
destitutus,'ejusdemque conditionis erat Mustaphas.
Quare Mehemetes quemdam e magnatibus, qui
patrem ejus comitabantur, Temirtem cognominatum, Ancyra adversus Esen, qui in regionibus
illis tunc agebat, progredi jussit: prælio cum eo
commisso Temirtes victor evasil, 44 Esemque
capite truncavit: unde Mehemetes in Galatia nomen famamque sibi fecit.
Interim in loniæ partibus, quas possederat Atin
quidam, Cineites appellatus, ejus, qui Karasupasi
vocabatur, filius innotuit, vir fortis ac generosus
καὶ αὐτὸν ἐν Αδριανουπόλει πέμψας, έστειλε Δημήτριον τὸν Λεοντάρι ἄνδρα συνετὸν καὶ περὶ
τὰ πολεμικὰ εὐστροφον, τοῦ παραλαβεῖν Θεσσαλο
νίκην. Ο δὲ παραλαβὼν αὐτὴν, καὶ μηνύσας τῷ
βασιλεῖ, εἰσάγει τὸν βασιλέα Ιωάννην ἐντὸς, καὶ
δεικνύει τοῦτον βασιλέα πάσης Θετταλίας. Ομοίως
καὶ ἐν πάσαις ταῖς πόλεσι, καὶ τοῖς πολιχνίας
ἔστειλεν ὁ βασιλεὺς Ρωμαίους τῶν ἐνδόξων, καὶ
παρέλαβον πάντα διώξαντες τοὺς Τούρκους· καὶ ἐν
τοῖς Θρακῴοις μέρεσιν εἰρήνη παντοία, καὶ ἀντισίαστος γαλήνη· τὰ δὲ τῆς ἕω ἐν μεγάλη ταραχή
καὶ ἀθρός μεταβολῇ τῶν ἡγεμόνων ἐν ταῖς ἐπαφ
χίαις. Ἔαρος τοίνυν ἀρξαμένου, καὶ τοῦ σφοδρού
χειμῶνος ἐκείνου καὶ κλύδωνος παρελθόντος, ἔγει
γόνει λιμὸς ἰσχυρὸς, καὶ λοιμὸς ἐν πάσαις ταῖς
επαρχίαις, αἷς οἱ πίδες τῶν Σκυθῶν ἐπάτησαν, καὶ
ἐμφύλιοι πόλεμοι. Καταβάς τοίνυν ὁ Καρμιάν
δοὺς ὁ Τεμὰρ ἄδειαν, ἔλαβε τὴν πατρικὴν αὐτ
ἐπαρχίαν, Αλυσὰρ ἐπονομαζόμενος. Ομοίως καὶ
Σαρχὰν Λυδίαν τὴν πατρικὴν ἐπαρχίαν πρὸς ἑαυτὸν
ἐποιήσατο. Ο Ορχάν, καὶ οἱ τοῦ Ἀτὴν δύο υἱο!
Ομούρ καὶ Ἐσὲς, καὶ αὐτοὶ τὴν Ἰωνίαν πᾶσιν
ἐκληρώσαντο. Καὶ ὁ τοῦ Μανταρία Ελιές, καὶ αὐτὸς
Καρίαν καὶ Λυδίαν ἐπεκτήσατο. Οἱ δὲ καταλειφθέν
τες ἐν τῇ ἑψᾳ τοῦ Παγιαζήτ υἱοὶ ὁ μὲν Μεχμέτ
ἐν 'Αγκύρᾳ ἦν τῆς Γαλατίας, ἐπεὶ οὐκ εἶχε κληρο
νόμον, ἡ ἐπαρχίαν· ἦν δὲ καὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτο
Μωσῆς μετ' αὐτὸν ἔτι παιδαρίσκος ὤν. Ὁ δὲ Ἐσ;
ὁ ἕτερος ἦν πλανώμενος ἔνθεν κἀκεῖθεν, μὴ ἔχων
αὐθεντίαν, ὁμοίως καὶ Μουσταφά;. "Οθεν στείλας ὁ
Μεχμέτ τινὰ τῶν μεγιστάνων τοῦ πατρὸς αὐτοῦ,
Τεμηρτὲς ἐπονομαζόμενον, ἐξ 'Αγκύρας {πρὸ;] διάγοντα τότε τὸν Ἐσὲν ἐν τοῖς μέρεσι ἐκείνοις, καὶ
συνάψεις πόλεμον μετ᾿ αὐτοῦ ἀπέτεμε τὴν κεφαλὴν
αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μεχμέτ ην μεγαλυνόμενος ἐν Γαλατία.
Ἐν δὲ τῷ πρὸς Ἰωνίαν μέρει τοῦ 'Ατὴν
ηγέρθη τις ὄνομα Τζινεήτ, υἱὸς τοῦ λεγομένου
Καρασούπαση, ἀνὴρ γενναίος, καὶ εἰς τὰ πολεμικά
Ismaelis Bullialdi note.
Δημήτριον τὸν Λεοντάριν. Pro Λεοντάριον
more vulgaris idiomatis: hujus Demetrii meminit
Phranzes lib. 1, cap. 39.
Καταβὰς τοίνυν ὁ Καρμιάν. Leuncl. lib. 18
Hist. Musulm, narrat Temyrem principibus a Bajaz te spoliatis ditiones restituisse: qui hic vocatur
Carmian Alysar, Laonico Caramanus Alosurius
dicitur lib. ii. Videndlus Leuncl. in Pandectis hist.
Turcica, num. 56.
Παγιαζήτ υἱοί, ὁ μὲν Μεχμέτ. Leunclavius,
lib. x, x, et xr, hanc fratrum lanienamn stragesque
narrat. Lib. ix, quæ adversus Isam-begum gessit
Mehemeles, exponit; Temirtasem a partibus Ese
vel sæ stetisse, et a militibus Mehemetis occisum
fuisse, Isamque, postquam se fuge commisit, nusquani conspectum fuisse tradit. Verum noster
Temirtem, qui cum Temirtasi idem est, Mehemeti
militasse allirmat. Laonicus, lib. iv, Jesum seu
Isam contra Musulmanum bellum gessisse, et
captum prælio morte affectum fuisse seribit: cui
Phrauzes, lib. I, cap. 50, consensit. Sed quodl
lib. x, initio, dicit Leunclavius verissimum est,
Laonici narrationem confusam et mutilam esse, ex
qua vel acutiores sese extricare et expedire vix
possint. Becani Annales et Historia Verantiana,
eodem Leuncl. teste, et eos improbante, Isam 2
Musa occisum tradunt,
Ἐν δὲ τῷ πρὸς Ἰωνίαν μέρει. Ηujus
Cineitis mentio frequentissinia est in hac nostra
historia. Laonicus, iibb. iv et v, de eo verla lecit,
εἰ Ζουναΐτην appellat. Leunclavius ejus in "uirit
primum lib. x, in quo Dusme, seu supposititii Mustapha historiam contexuit, eumque Tzoneite:n nominat. Ducas ubique Τζινεήτ labet, quod nomen
Cineitem reddidimus, ita ut, ci, prima syllaba pronuntiatione Italica eferatur. Hic Cineites a Lounclavio Ismyroglii, id est Smyrnæ principis, filius
dicitur: Ducas vero cum Kara-Supassi, id est, nigri
Subassi filium fuisse prodit, et Adinis, seu Atimis
Glos, qui Ismyroglii, et Smyrnæ principes erant,
lonia expulisse. Obiter hic lectores monebimas, in
enarrandis interregui rebus Ducam nostrum a Laonico et Leunclavio multum differre.
PG 157:853Ἔαρος δὲ ἀρχομένου καὶ τὸν δεύτερον ἤδη χρόνον μετὰ τὴν παραδρομὴν τοῦ δεινοῦ ἐκείνου κατακλυσμοῦ ἄρξαντες, ὁ εἷς τοῦ Ἀτὴν υἱὸς ὁ καὶ Ὁμοῦρ καλούμενος, τοῦ ἑτέρου τεθνηκότος, πρὸς τὸν θεῖον αὐτοῦ τὸν Μανταχία Ἐλιέζπεγιν, τὸν ἡγεμόνα Καρίας, ἐπανέρχεται καὶ ἱκετικῶς προσπίπτει τοῖς ποσὶν αὐτοῦ δεόμενος βοηθείας. Ὁ δὲ καὶ μάλα ἀσπασίως αὐτὸν ὑποδέχεται καὶ τὸ αἰτηθὲν πληροῖ· καὶ συνάξας τὸν ἅπαντα στρατὸν αὐτοῦ ἐν Ἐφέσῳ σὺν τῷ Ὁμοῦρ ἔρχεται, ἄγων σὺν αὐτῷ ὡς ἑξακισχιλίους ἄνδρας. Οἱ δὲ τῆς πόλεως σὺν τῷ Καρασούπασι, τῷ πατρὶ τοῦ Τζινεήτ, ἦσαν ὡς τρισχίλιοι, ὁ γὰρ Τζινεὴτ εὑρέθη ἐν τῇ Σμύρνῃ ὑπάρχων. Τότε μὴ ὑποκύψαντες οἱ Ἐφέσιοι, ἀλλὰ καρτερῶς ἀντικαθιστάμενοι, πῦρ ἀφιᾶσιν ἐν τῇ πόλει καὶ διὰ τῶν τεσσάρων μερῶν ἀναφθείσης τῆς φλογὸς κατεδαπάνει τὰς οἰκίας καὶ τὰ καταλειφθέντα παρὰ τῶν Σκυθῶν τὸ πῦρ ὡς χόρτον κατήσθιε καὶ ἦν ἡ πᾶσα πόλις τέφρα καὶ κόνις ἐν δυσὶν ἡμέραις. Οἱ δὲ Ἐφέσιοι ἰδόντες τὴν τοσαύτην ζημίαν προσεκύνησαν. Ὁ δὲ Καρασούπασις, γενόμενος ἔγκλειστος ἐν τῇ ἀκροπόλει, ἀντεμάχετο ἄχρι φθινοπωρινοῦ καιροῦ, ἐκδεχόμενος βοήθειαν παρὰ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Τζινεήτ.ἔνδοξος· ἔχων πρόνοιαν τῆς Σμύρνης ὁ πατὴρ αὐ- bellique peritia clarus; hujus parens, Bajazile reτοῦ ἐν ταῖς ἡμέραις του Παγιαζήτ, καὶ διὰ τὴν
πολυχρόνιον ἡγεμονίαν, ὡς καθολικὸν οἱ Σμυρναίοι
τοπάρχην ἐσέβοντο. Τότε ήρατο μάχην πρὸς τοὺς
υἱοὺς τοῦ 'Ατήν· ᾤκουν γὰρ αὐτοὶ ἐν Ἐφέσῳ. Ο δὲ
Τζινεὴς ἀθροίσας Σμυρναίους, καὶ ἐκ τῶν πέριξ
χωρίων ὡς πεντακοσίους, κατερχόμενος ελήστευε
τοὺς ἐν τῷ κάμπῳ Ἐφέσου· ὡς ἐν ὀλίγῳ δὲ συνα
Οροίσας ἐπέκεινα τῶν πεντακοσίων εἰς αὐτὴν τὴν
πόλιν τῶν Ἐφεσίων ἀφίκετο. Καὶ δὴ παρακαθίσας
τὸ πολίχνιον, ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ὁ τοῦ ᾿Ατὴν υἱὸς
ἀφεὶς ἀπέδρα, καὶ ὁ Τζινεὴτ κύριος καθειστήκει
τῆς ἡγεμονίας. Πλὴν διὰ παντὸς ἔγραφεν ἐν τῇ
Θράκῃ πρὸς τὸν Μουσουλμάν, ὡς Ἐγὼ ὑπὲρ σοῦ
πάσχω. καὶ τὴν ἡγεμονίαν τοῦ 'Ατὴν οὐ δι' ἐμὲ,
ἀλλὰ διὰ σὲ ταύτην ἐγκολποῦμαι· στεῖλον οὖν
μοι βοήθειαν ἵνα εἰς τέλος ἀντιπαρατάξωμαι
τοὺς ἐχθρούς σου. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν ἀπὸ Καλ.
λιουπόλεως ἐν Σμύρνῃ καὶ μίαν, καὶ πολλάκις
ἀπέστειλε θησαυρὸν πολύν, καὶ δι᾿ ἐκεῖνον στρα
τεύων ἦν καθ᾿ ἑκάστην, ἕως οὗ τοὺς κληρονόμους
τοῦ 'Ατὴν ἐδίωξε. Παρο; δὲ ἀρχομένου, καὶ τὸν δεύ
τερον ήδη χρόνον [καὶ τοῦ δευτέρου ήδη χρόνου]
μετὰ τὴν παραδρομὴν τοῦ δεινοῦ ἐκείνου κατα
κλυσμοῦ, ἀρξαντες ὁ εἷς τοῦ ᾿Ατὴν υἱὸς, ὁ καὶ
Ομούρ καλούμενος τοῦ ἑτέρου τεθνηκότος,
πρὸς τὸν θεῖον αὐτοῦ τὸν Μανταγία Ελιέςπεγην
τὸν ἡγεμόνα Καρίας επανέρχεται, καὶ ἱκετικῶς
προσπίπτει τοῖς ποσὶν αὐτοῦ δεόμενος βοηθείας. Ο
δὲ καὶ μάλα ἀσπασίως αὐτὸν ὑποδέχεται, καὶ τὸ
αἰτηθὲν πληρεῖ, καὶ συνάξας τὸν ἅπαντα στρατὸν
αὐτοῦ, ἐν Ἐφέσῳ σὺν τῷ Ὁμούρ ἔρχεται, ἄγων συν
αὐτῷ ὡς ἑξακισχιλίους ἄνδρας. Οἱ δὲ τῆς πόλεως
σὺν τῷ Καρασούπασῃ τῷ πατρὶ τοῦ Τζινεὴς ἦσαν
ὡς τρισχίλιοι. Ο γὰρ Τζινεήτ εὑρέθη ἐν τῇ Σμύρνῃ
ὑπάρχων. Τότε μὴ ὑποκύψαντες οἱ Ἐρέσιοι, ἀλλὰ
καρτερῶς ἀντικαθιστάμενοι, πῦρ ἀφιάσιν ἐν τῇ
πόλει, καὶ διὰ τῶν τεσσάρων μερῶν ἀναφθείσης
τῆς φλογὸς κατεδαπάνα τὰς οἰκίας· καὶ τὰ καταλειφθέντα παρὰ τῶν Σκυθῶν τὸ πῦρ ὡς χόρτον κατα
ήσθιε. Καὶ ἦν, ἡ πᾶσα πόλις τέφρα, καὶ κόνις ἐν
δυσὶν ἡμέραις. Οἱ δὲ Εφέσιοι ἰδόντες τὴν τοσαύτην
ζημίαν, προσεκύνησαν. Ο δὲ Καρασούπασης γενόμενος ἔγκλειστος ἐν τῇ ἀκροπόλει, ἀντιμάχετο ἄχρι
φθινοπωρινοῦ καιροῦ, ἐκδεχόμενος βοήθειαν παρὰ 1
τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Τζινεήτ. Ὁ δὲ οὐκ ἠδύνατο, ἀφεὶς
τὴν Σμύρνην, ἀπελθεῖν ἐν Ἐφέσῳ, ἦν γὰρ σπάνις
πολλὴ τῶν στρατιωτῶν. Τότε ἀνοίξας τὰς πύλας
ἐξῆλθε, καὶ πεσὼν ὑπετάγη τῷ Μανταχία. Παρα
λαβὼν οὖν αὐτὸν σὺν τοῖς ἄλλοις τῶν ὄντων ἐν τῷ
πολιχνίῳ, δεσμίους εἰς τὴν ἡγεμονίαν αὐτοῦ ἤγαγε.
Τῷ δὲ παιδὶ τοῦ Ἀτὴν τῷ ὑμούρ ἐγκαθιζάνει ἐν
τῇ ἡγεμονίᾳ τῇ πατρικῇ. Τὸν δὲ Καρασούπασην
rum summam obtinente, Smyrnam rexerat,
quod diuturnum regimen ejus fuisset, Smyrnai
tanquam generalem toparcham et præfectum venerabantur. Hoc igitur tempore bellum adversus
Alimis alios capessit, qui Ephesi principatus sed m
habebant; collectisque Smyrnæis, et ex circumjacentibus oppidulis quingentis ferme viris, in agrum
Ephesium venit, colonosque deprædatur. Brevi
vero cum præter quingentos coegisset alios, ad
ipsam urbem Ephesum accessit, arceque, post
paucorum dierum obsidionem, potitur, et princi
pem illius se gerit, cum ea deserta Atinis filius
aufugisset. Verumtamen litteris ad Musulmanum,
qui in Thracia agebat, datis aperte his professus
est verbis: Ego in tui gratiam tot labores sustineo,
principatumque Atinis invasi, non ut mihi, sed tibi
acquiram. Auxilium propterea ad me mitte, ut hostibus tuis quandiu steterint, obsistam. His fidem
præbens Musulmanus semel atque iterum sæpiusque pecunias multas Calliopoli Smyrnam transmisit, quibus belli impensas quotidianas sustinebat,
donec Atiuis hæredes expulit. Ineunte vere, alteroque anno ab horrenda illa Scytharum excursione,
Atinis filiorum unus, qui Homur quoque vocabatur,
alio demortuo superstes, ad avunculum suum Mantachiam Eliez pegum Cariæ principem se confert,
et supplex ad pedes illius prostratus auxilium rogat; quen perbenigne suscepit Mantachias, ejusque petitioni annuit, omnemque exercitum cogit,
et in comitatu Homurem habens circiter sex militum millia Ephesum ducit: urbis porro incole,
quibus præerat Karasupasi Cineitis pater, ter mille
tantum nuniero erant, quod hic Smyrnæ tunc ageret; nec cesserunt propterea Ephesii, sed forti
animo obstiterunt: at hostes per quatuor urbis
regiones ignem immiserunt, quo domus absorpt
sunt; et reliquias, quæ Scytharum vastationi su;
pererant, tanquam fœnum flammæ devorarunt:
biduiqne spatio tota urbs in cineres versa est.
Tunc Ephesii tantam cladem contuiti, hostibus se
permiserunt. Karasupasis vero intra arcem se recipit, et in autumnum dilata deditione, dum a
filio opem exspectat, obsidionem toleravit. Is Smyrna
deserta opem ferre patri, et Ephesum accedere
nequibat, quod militum paucitas id fieri vetarel.
Tandem 45 ergo portis reclusis arcem dedit,
que manus Mantachiæ devenit: qui illum aliosque
in arce comprehensos intra ditionis suæ limites
vinctos abduxit, reddita Atinis filio paterna hæreditate. Karasupasim aliosque Othmanicarum partium viros in castri cujusdam, qui Mamalus dicitur,
turrem conjecit, et conclusos tenuit. Quid vero
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Ο 'Ομούρ καλούμενος, Homur iste fuit frater Ese seu Isæ, et uterque Howares illius nepotes,
cui Smyrna ab Equitibus Militiae Hierosolymi'anæ
erepta fuit, uti supra, cap. 7, narratum. Vocantur
autem isti Atinis fili, quod ab Atine Turcoruin
induce genus duxerunt; filiorum etiam nomine nepotes et posteri continentur.
'Ελιέζπεγην. 11 est, Eliam-begum ex Man
tachia posteris.
Ὁ δὲ οὐκ ἠδύνατο ἀφεὶς τὴν Σμύρνην ἀπελθεῖν ἐν Ἐφέσῳ, ἦν γὰρ σπάνις πολλὴ τῶν στρατιωτῶν. Τότε ἀνοίξας τὰς πύλας ἐξῆλθε καὶ πεσὼν ὑπετάγη τῷ Μανταχίᾳ. Παραλαβὼν οὖν αὐτὸν σὺν τοῖς ἄλλοις τῶν ὄντων ἐν τῷ πολιχνίῳ δεσμίους εἰς τὴν ἡγεμονίαν αὐτοῦ ἤγαγε, τὸν δὲ παῖδα τοῦ Ἀτὴν τὸν Ὁμοῦρ ἐγκαθιζάνει ἐν τῇ ἡγεμονίᾳ τῇ πατρικῇ, τὸν δὲ Καρασούπασιν ἔγκλειστον ἐν τῷ πολιχνίῳ τινὶ ἐντὸς πύργου δεσμήσας ἔῤῥιψε καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ Ὀτμανίδας· Μάμαλος ὀνομάζεται τὸ πολίχνιον. Ὁ δὲ Τζινεὴτ τί δαὶ ἄρα δρᾷ; Ἐκ τῆς Σμύρνης ἐξελθὼν σὺν διήρει μιᾷ καὶ πλεύσας ἐν τῇ Καρίᾳ ἔρχεται εἰς Μάμαλον κἀκεῖ κρυφίως πέμπει πρὸς τοὺ ἐγκλείστους, ὡς ἤδη κλέψων ἦλθεν αὐτούς. Οἱ δὲ τοὺς φύλακας πανδαισίαν ποιήσαντες καὶ εἰς κόρον τὸν ἄκρατον κεράσαντες καὶ κοιμήσαντες ὡς τεθνηκότας, αὐτοὶ ἐξῆλθον τοῦ πύργου καὶ διὰ τοῦ τείχους χαλασθέντες καλωδίοις εἰσῆλθον ἐν τῇ διήρει καὶ πλεύσαντες ἦλθον εἰς Σμύρναν. Ἐγένετο οὖν μεγάλη χαρὰ ἐν τῇ τοιαύτῃ κλοπῇ.ἔνδοξος· ἔχων πρόνοιαν τῆς Σμύρνης ὁ πατὴρ αὐ- bellique peritia clarus; hujus parens, Bajazile reτοῦ ἐν ταῖς ἡμέραις του Παγιαζήτ, καὶ διὰ τὴν
πολυχρόνιον ἡγεμονίαν, ὡς καθολικὸν οἱ Σμυρναίοι
τοπάρχην ἐσέβοντο. Τότε ήρατο μάχην πρὸς τοὺς
υἱοὺς τοῦ 'Ατήν· ᾤκουν γὰρ αὐτοὶ ἐν Ἐφέσῳ. Ο δὲ
Τζινεὴς ἀθροίσας Σμυρναίους, καὶ ἐκ τῶν πέριξ
χωρίων ὡς πεντακοσίους, κατερχόμενος ελήστευε
τοὺς ἐν τῷ κάμπῳ Ἐφέσου· ὡς ἐν ὀλίγῳ δὲ συνα
Οροίσας ἐπέκεινα τῶν πεντακοσίων εἰς αὐτὴν τὴν
πόλιν τῶν Ἐφεσίων ἀφίκετο. Καὶ δὴ παρακαθίσας
τὸ πολίχνιον, ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ὁ τοῦ ᾿Ατὴν υἱὸς
ἀφεὶς ἀπέδρα, καὶ ὁ Τζινεὴτ κύριος καθειστήκει
τῆς ἡγεμονίας. Πλὴν διὰ παντὸς ἔγραφεν ἐν τῇ
Θράκῃ πρὸς τὸν Μουσουλμάν, ὡς Ἐγὼ ὑπὲρ σοῦ
πάσχω. καὶ τὴν ἡγεμονίαν τοῦ 'Ατὴν οὐ δι' ἐμὲ,
ἀλλὰ διὰ σὲ ταύτην ἐγκολποῦμαι· στεῖλον οὖν
μοι βοήθειαν ἵνα εἰς τέλος ἀντιπαρατάξωμαι
τοὺς ἐχθρούς σου. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν ἀπὸ Καλ.
λιουπόλεως ἐν Σμύρνῃ καὶ μίαν, καὶ πολλάκις
ἀπέστειλε θησαυρὸν πολύν, καὶ δι᾿ ἐκεῖνον στρα
τεύων ἦν καθ᾿ ἑκάστην, ἕως οὗ τοὺς κληρονόμους
τοῦ 'Ατὴν ἐδίωξε. Παρο; δὲ ἀρχομένου, καὶ τὸν δεύ
τερον ήδη χρόνον [καὶ τοῦ δευτέρου ήδη χρόνου]
μετὰ τὴν παραδρομὴν τοῦ δεινοῦ ἐκείνου κατα
κλυσμοῦ, ἀρξαντες ὁ εἷς τοῦ ᾿Ατὴν υἱὸς, ὁ καὶ
Ομούρ καλούμενος τοῦ ἑτέρου τεθνηκότος,
πρὸς τὸν θεῖον αὐτοῦ τὸν Μανταγία Ελιέςπεγην
τὸν ἡγεμόνα Καρίας επανέρχεται, καὶ ἱκετικῶς
προσπίπτει τοῖς ποσὶν αὐτοῦ δεόμενος βοηθείας. Ο
δὲ καὶ μάλα ἀσπασίως αὐτὸν ὑποδέχεται, καὶ τὸ
αἰτηθὲν πληρεῖ, καὶ συνάξας τὸν ἅπαντα στρατὸν
αὐτοῦ, ἐν Ἐφέσῳ σὺν τῷ Ὁμούρ ἔρχεται, ἄγων συν
αὐτῷ ὡς ἑξακισχιλίους ἄνδρας. Οἱ δὲ τῆς πόλεως
σὺν τῷ Καρασούπασῃ τῷ πατρὶ τοῦ Τζινεὴς ἦσαν
ὡς τρισχίλιοι. Ο γὰρ Τζινεήτ εὑρέθη ἐν τῇ Σμύρνῃ
ὑπάρχων. Τότε μὴ ὑποκύψαντες οἱ Ἐρέσιοι, ἀλλὰ
καρτερῶς ἀντικαθιστάμενοι, πῦρ ἀφιάσιν ἐν τῇ
πόλει, καὶ διὰ τῶν τεσσάρων μερῶν ἀναφθείσης
τῆς φλογὸς κατεδαπάνα τὰς οἰκίας· καὶ τὰ καταλειφθέντα παρὰ τῶν Σκυθῶν τὸ πῦρ ὡς χόρτον κατα
ήσθιε. Καὶ ἦν, ἡ πᾶσα πόλις τέφρα, καὶ κόνις ἐν
δυσὶν ἡμέραις. Οἱ δὲ Εφέσιοι ἰδόντες τὴν τοσαύτην
ζημίαν, προσεκύνησαν. Ο δὲ Καρασούπασης γενόμενος ἔγκλειστος ἐν τῇ ἀκροπόλει, ἀντιμάχετο ἄχρι
φθινοπωρινοῦ καιροῦ, ἐκδεχόμενος βοήθειαν παρὰ 1
τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Τζινεήτ. Ὁ δὲ οὐκ ἠδύνατο, ἀφεὶς
τὴν Σμύρνην, ἀπελθεῖν ἐν Ἐφέσῳ, ἦν γὰρ σπάνις
πολλὴ τῶν στρατιωτῶν. Τότε ἀνοίξας τὰς πύλας
ἐξῆλθε, καὶ πεσὼν ὑπετάγη τῷ Μανταχία. Παρα
λαβὼν οὖν αὐτὸν σὺν τοῖς ἄλλοις τῶν ὄντων ἐν τῷ
πολιχνίῳ, δεσμίους εἰς τὴν ἡγεμονίαν αὐτοῦ ἤγαγε.
Τῷ δὲ παιδὶ τοῦ Ἀτὴν τῷ ὑμούρ ἐγκαθιζάνει ἐν
τῇ ἡγεμονίᾳ τῇ πατρικῇ. Τὸν δὲ Καρασούπασην
rum summam obtinente, Smyrnam rexerat,
quod diuturnum regimen ejus fuisset, Smyrnai
tanquam generalem toparcham et præfectum venerabantur. Hoc igitur tempore bellum adversus
Alimis alios capessit, qui Ephesi principatus sed m
habebant; collectisque Smyrnæis, et ex circumjacentibus oppidulis quingentis ferme viris, in agrum
Ephesium venit, colonosque deprædatur. Brevi
vero cum præter quingentos coegisset alios, ad
ipsam urbem Ephesum accessit, arceque, post
paucorum dierum obsidionem, potitur, et princi
pem illius se gerit, cum ea deserta Atinis filius
aufugisset. Verumtamen litteris ad Musulmanum,
qui in Thracia agebat, datis aperte his professus
est verbis: Ego in tui gratiam tot labores sustineo,
principatumque Atinis invasi, non ut mihi, sed tibi
acquiram. Auxilium propterea ad me mitte, ut hostibus tuis quandiu steterint, obsistam. His fidem
præbens Musulmanus semel atque iterum sæpiusque pecunias multas Calliopoli Smyrnam transmisit, quibus belli impensas quotidianas sustinebat,
donec Atiuis hæredes expulit. Ineunte vere, alteroque anno ab horrenda illa Scytharum excursione,
Atinis filiorum unus, qui Homur quoque vocabatur,
alio demortuo superstes, ad avunculum suum Mantachiam Eliez pegum Cariæ principem se confert,
et supplex ad pedes illius prostratus auxilium rogat; quen perbenigne suscepit Mantachias, ejusque petitioni annuit, omnemque exercitum cogit,
et in comitatu Homurem habens circiter sex militum millia Ephesum ducit: urbis porro incole,
quibus præerat Karasupasi Cineitis pater, ter mille
tantum nuniero erant, quod hic Smyrnæ tunc ageret; nec cesserunt propterea Ephesii, sed forti
animo obstiterunt: at hostes per quatuor urbis
regiones ignem immiserunt, quo domus absorpt
sunt; et reliquias, quæ Scytharum vastationi su;
pererant, tanquam fœnum flammæ devorarunt:
biduiqne spatio tota urbs in cineres versa est.
Tunc Ephesii tantam cladem contuiti, hostibus se
permiserunt. Karasupasis vero intra arcem se recipit, et in autumnum dilata deditione, dum a
filio opem exspectat, obsidionem toleravit. Is Smyrna
deserta opem ferre patri, et Ephesum accedere
nequibat, quod militum paucitas id fieri vetarel.
Tandem 45 ergo portis reclusis arcem dedit,
que manus Mantachiæ devenit: qui illum aliosque
in arce comprehensos intra ditionis suæ limites
vinctos abduxit, reddita Atinis filio paterna hæreditate. Karasupasim aliosque Othmanicarum partium viros in castri cujusdam, qui Mamalus dicitur,
turrem conjecit, et conclusos tenuit. Quid vero
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Ο 'Ομούρ καλούμενος, Homur iste fuit frater Ese seu Isæ, et uterque Howares illius nepotes,
cui Smyrna ab Equitibus Militiae Hierosolymi'anæ
erepta fuit, uti supra, cap. 7, narratum. Vocantur
autem isti Atinis fili, quod ab Atine Turcoruin
induce genus duxerunt; filiorum etiam nomine nepotes et posteri continentur.
'Ελιέζπεγην. 11 est, Eliam-begum ex Man
tachia posteris.
PG 157:855Χειμῶνος δὲ ἀρχομένου ὁ Τζινεὴτ στρατεύει εἰς Ἔφεσον καὶ κλείει ἐντὸς τοῦ πολιχνίου τὸν Ὁμοῦρ καὶ τὴν πόλιν πᾶσαν τοῖς αὐτοῦ στρατιώταις πραῖδαν ποιεῖται καὶ πλὴν τῶν ἀνθρώπων, ὅτι οὐκ ᾐχμαλωτίζοντο, τὸ πᾶν ὃ ἐπεκτήσαντο μετὰ τὴν παραδρομὴν τῶν Σκυθῶν, ἐσκύλευσαν· καὶ πολλοὺς τῶν πολιτῶν κατέσφαξεν καὶ ἄλλα μύρια δεινὰ πέπραχεν ὁ ἀλάστωρ. Τότε εἰς συμβιβάσεις ἐλθὼν μετὰ τοῦ Ὁμοῦρ καὶ τὴν θυγατέρα εἰς γυναῖκαν αὐτῷ δοὺς καὶ ὅρκοις πιστώσας τὴν ἀλήθειαν, ἔξεισι τοῦ κάστρου καὶ περιπτύσσονται ὡς πατὴρ μετὰ υἱοῦ. Καὶ ἀποβάλλεται ἐνόρκως τὴν πρὸς τὸν Μουσουλμὰν εὐπείθειαν καὶ Ἀτηνὴς καθολικὸς ἀναδείκνυται, σὺν αὐτῷ οὖν διαδρομὼν τὴν πᾶσαν ἡγεμονίαν καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἑλκύσας τὰς πάσας πόλεις τὰς πρὸς Μαίανδρον καὶ τὰς πρὸς ἄρκτον, Φιλαδέλφειαν, Σάρδεις, Νύμφαιον, μέχρι τοῦ Ἕρμωνος ποταμοῦ, καὶ οἰκίσας τοὺς πιστοτάτους αὐτῷ καὶ τὴν πᾶσαν ἡγεμονίαν εἰς χεῖρας τῶν αὐτοῦ συγγενῶν καὶ φίλων ἐνθείς.DUCE
molitur Cineites? Smyrna cum una biremi solvit, ἔγκλειστον ἐν πολιχνίῳ τινὶ ἐντὸς πύργου δεσμήσας
et Cariae littora legens Mamalo appulit, clamque ἔῤῥιψε, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ Οτμανίδας· Μάμαλος
incarceratis per nuntium significat illuc advenisse,
vt furtim eos asportaret. Illi itaque cunctos custodes suos ad convivium vocant, meracioribusque
calicibus ad satietatem porrectis soporem ipsis,
ita ut pro mortuis haberentur, conciliaverunt:
turri deinde se proripuere, funibus de muro
demittentes, birememque conscenderunt, et gaudio
perfusi, quod clanculum ita se subduxissent, Smyrnam navigant.
se
Hieme deinde incipiente Cincites adversus Ephesum castra movet, intraque arcis mœnia Homurem
compellit, urbemque totam militibus diripiendam
permittit: et praeter corpora, quæ libera remanserunt, quæcunque cives illius residua post Scytharum incursionem possederant, ademerunt, pluresque etiam trucidarunt: aliaque sexcenta hor·
renda perniciosus ille patravit. Cum res eo loci essent, cum Homure paciscitur, filiamque suam ei
desponder: et ubi a Cineite jusjurandum accepit de
servandis pactis, castro egreditur: tumque parentum ac liberoruin more in mutuos amplexus eunt,
et juramento interposito Musulmano obsequium
Cincites renuntiat, Atinisque generalis proclamatur.
Cincites deinde Homurem comitatus totum illius
principatum lustrat, et in suas partes cunctas ur-
bes ad Mæandrum silas trahit: quæque add Borear @
sitae sunt, Philadelphiam, Sardeis et Nymphæum
usque ad fermonem fluvium. Cumque in iis collocasset viros sibi maxime fidos, earumque omnium
regimen et administrationem cognatis et amicis
suis concredidisset, cum futuro genero Ephesi
agebat. Quodam vero die mane inter cives rumor
differtur, ducem obiisse: post solis ergo ortum
funus extulerunt in castrum, quod pyrgion, id est
turricula, appellatur, ad Tmoli montis radices sitam,
et majoruin sepulcro mandarunt. Jam Cineites
viribus auctus provinciam, quain regebat, paternam hæreditatem reputans, supremus Asi e dux appellatur. Quamobrem cum Musulmanus tantam
ejus insolentiam haud ferret, in Bithyniam trajiὀνομάζεται τὸ πολίχνιον. Ὁ δὲ Τζινεὴς τί δαὶ
ἄρα δρᾷ; Ἐκ τῆς Σμύρνης ἐξελθὼν σὺν διήρει μια,
πλεύσας ἐν τῇ Καρίᾳ, ἔρχεται εἰς Μάμαλον, κἀκεῖ
κρυφίως πέμπει πρὸς τοὺς ἐγκλείστους, ὡς ἤδη
κλέψων ἦλθεν αὐτούς. Οἱ δὲ τοὺς φύλακας παν.
δαισίαν ποιήσαντες, καὶ εἰς κόρον τὸν ἄκρατον
κεράσαντες, καὶ κοιμήσαντες ὡς τεθνηκότας, αὐτοὶ
ἐξῆλθον τοῦ πύργου· καὶ διὰ τοῦ τείχους χαλασθέντες καλωδίοις, εἰσῆλθον ἐν τῇ διήρει, καὶ
Αλεύσαντες ἦλθον εἰς Σμύρναν. Εγένετο οὖν με
γάλη χαρὰ ἐν τῇ τοιαύτῃ κλοπῇ.
Χειμῶνος δὲ ἀρχομένου ὁ Τζινεὴι στρατεύει εἰς
Εφεσον, καὶ κλείει ἐντὸς τοῦ πολιχνίου τὴν Ὁμούρ,
καὶ τὴν πόλιν πᾶσαν τοῖς αὐτοῦ στρατιώταις πρέσ
δαν ποιεῖται· καὶ πλὴν τῶν ἀνθρώπων, ὅ τι οὐκ
Αχμαλωτίζοντο, τὸ πᾶν, ὅ ἐπεκτήσαντο μετὰ τὴν
παραδρομὴν τῶν Σκυθῶν, ἐσκύλευσαν, καὶ πολλοὺς
τῶν πολιτῶν κατέσφαξαν, καὶ ἄλλα μυρία δεινά
πέπραχεν ὁ ἁλάστωρ. Τότε εἰς συμβιβάσεις ἐλθὼν
μετὰ τοῦ Ὁμούρ, καὶ τὴν θυγατέρα εἰς γυναίκα
αὐτῷ δοὺς, καὶ ὅρκοις πιστώσας τὴν ἀλήθειαν,
ἔξεισι τοῦ Κάστρου· καὶ περιπτύσσονται ὡς πατέρ
μετὰ υἱοῦ, καὶ ἀποβάλλεται ενόρκως τὴν πρὸς τὸν
Μουσουλμὰν εὐπείθειαν, καὶ Ατήνης καθολικός
ἀναδείκνυται. Σὺν αὐτῷ οὖν διαδραμὼν τὴν πᾶσαν
ἡγεμονίαν, καὶ πρὸς ἑαυτὴν ἑλκύσας τὰς πάσας
πόλεις, τὰς πρὸς Μαίανδρον, καὶ τὰς πρὸς ἄρκτον,
Φιλαδέλφειαν, Σάρδεις, Νύμφαιον μέχρι τοῦ Ερα
μονος ποταμοῦ καὶ οἰκήσας [οἰκίσας] τους
πιστοτάτους αὐτῷ, καὶ τὴν πᾶσαν ἡγεμονίαν εἰς
χεῖρας τῶν αὐτοῦ συγγενῶν καὶ φίλων ἐνθείς,
αὐτὸς ἐν Ἐφέσῳ σὺν τῷ μελλογάμβρῳ διάγων,
θροὺς ἀναπηδήσας πρωΐ ἐν τῷ δήμω, ὡς ὁ ἡγεμὼν
ἐτεθνήκει, καὶ δὴ ἡλίου ἀνατείλαντος ἄραντες τὴ
πτῶμα αὐτοῦ, ἔφερον ἐν τῷ πολιχνίω, ο Πυργίου
καλεῖται, ἐν τῇ ὑπωρείᾳ τοῦ Τμώλου όρους κείμενον· ἐκεῖ αὐτὸν ἔθαψαν ἐγγὺς τῶν πατρῶν αὐτ
τοῦ. Ὁ δὲ Τζιντήτ εἰς ὕψος ἀρθεὶς, καὶ τὴν ἡγε
μονίαν ὡς πατρικὸν κλῆρον ἡγησάμενος, αὐτόνομες
ἡγεμὼν Ασίας ἐκλήθη. Ὁ δὲ Μουσουλμάν, μὴ
φέρων τὴν αὐτοῦ ἀναίδειαν, ήβουλήθη περίσα:
ἐν τῇ Βιθυνία. Καὶ δὴ περάσας, καὶ εἰσελθὼν ἐν
cere destinat, confestimque fretum transvectus Προύσῃ, ἅπαντες οἱ Προυσαεῖς ἀσπασίως αὐτὸν
Prusam ingreditur, eumque Prusensium universitas alacri bonoque animo excepit, omnesque 46
hilares admodum atque læti paratos se ad mortem pro
ὑπεδέξαντο, και μεθ' ὅσης χαρᾶς ἑτοίμως του
θανεῖν ὑπὲρ αὐτὸν ᾑρετήσαντο [ὑπὲρ αὐτοῦ ᾑρετία
σαντο]. Τότε δὲ ἔαρος ἀρξαμένου, στρατὸν ἀθροί
Ismaelis Bullialdı notæ.
Μάμαλος όνομάζεται. Hoc castrum ad maris
littus situm fuisse, quæ mox sequuntur, ostendunt:
et fortasse illud est, quod tabule geographie Guillelmi Blaeu ad sinum Halicarnassi, vel castri S.
Petri situm ostendunt, et Castelmarmora appellant.
Habent equidem Strabo, Ptolemæus et Stephanus
Μάλλον ἐν Κιλικίᾳ, sed non est ille de quo noster
hic verba facit, quippe situs est Mallus in extrema
fere Cilicia versus Amani portas et Issum; Mamalus vero in Caria esse debet. Turci Mermere -
psilant, unde in Rhodum brevis cal trajectus.
Καὶ Ατήνης καθολικός. Legatus genralis,
seu vicarius Atinis, id est, Adinensis ditionis, quam
Turci Aidin lli appellant; cum Homure enim
generalis proclamatus est.
Atine orto, affinitate contracta, so eri sui vicarius
Τοῦ Ἕρμονος ποταμοῦ. Hermus est qui
Syriæos campos alluit.
ϋ δὲ Μουσου ἐμὰν μὴ φέρων. Expeditio
Een suscepisse hanc Musulmantin sea Sale matem
a hersus Melemetam, et m Asiam transuisse Lun
clav., lib. x, ex Hanivaldana historia tradit.
Αὐτὸς ἐν Ἐφέσῳ σὺν τῷ μελλογάμβρῳ διάγων, θροῦς ἀναπηδήσας πρωὶ̈ ἐν τῷ δήμῳ, ὡς ὁ ἡγεμὼν ἐτεθνήκει, καὶ δὴ ἡλίου ἀνατείλαντος ἄραντες τὸ πτῶμα αὐτοῦ ἔφερον ἐν τῷ πολιχνίῳ, ὃ Πύργιον καλεῖται, ἐν τῇ ὑπωρείᾳ τοῦ Τμώλου ὄρους κείμενον ἐκεῖ αὐτὸν ἔθαψαν ἐγγὺς τῶν πατέρων αὐτοῦ. Ὁ δὲ Τζιναὴτ εἰς ὕψος ἀρθεὶς καὶ τὴν ἡγεμονίαν ὡς πατρικὸν κλῆρον ἡγησάμενος αὐτόνομος ἡγεμὼν Ἀσίας ἐκλήθη. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν μὴ φέρων τὴν αὐτοῦ ἀναίδειαν ἠβουλήθη περάσαι ἐν τῇ Βιθυνίᾳ. Καὶ δὴ περάσας καὶ εἰσελθὼν ἐν Προύσῃ ἅπαντες οἱ Προυσαεῖς ἀσπασίως αὐτὸν ὑπεδέξαντο καὶ μεθ’ ὅσης χαρᾶς ἑτοίμως τοῦ θανεῖν ὑπὲρ αὐτοῦ ᾑρετίσαντο. Τότε δὴ ἔαρος ἀρξαμένου στρατὸν ἀθροίζειν ἤρξατο κατὰ τοῦ Τζινεήτ. Ὁ δ’ αὐτὸς Τζινεὴτ σὺν ὀλίγοις ἵπποις δρομαῖος εἰς Ἰκόνιον, μητρόπολιν τῆς Λυκαονίας, ἔρχεται καὶ τῷ Καραμὰν ὁμιλήσας, κατέρχεται εἰς Κοτυάειον καὶ τῷ Καρμιὰν τὰ αὐτὰ εἰπών, ἕλκει αὐτοὺς μεθ’ ὅπλων εἰς Ἔφεσον. Οἱ δὲ λόγοι, οὓς ὡμίλησε μετὰ τῶν ἡγεμόνων, ἦσαν· Οἴδατε ἀκριβῶς τὴν ζημίαν, ἣν ὑπέστητε παρὰ τοῦ Παγιαζήτ· καὶ τοὺς ὑμετέρους γονεῖς οὓς μὲν ἔσφαξαν, οὓς δὲ ἀγχόνῃ ἀπέπνιξαν·DUCE
molitur Cineites? Smyrna cum una biremi solvit, ἔγκλειστον ἐν πολιχνίῳ τινὶ ἐντὸς πύργου δεσμήσας
et Cariae littora legens Mamalo appulit, clamque ἔῤῥιψε, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ Οτμανίδας· Μάμαλος
incarceratis per nuntium significat illuc advenisse,
vt furtim eos asportaret. Illi itaque cunctos custodes suos ad convivium vocant, meracioribusque
calicibus ad satietatem porrectis soporem ipsis,
ita ut pro mortuis haberentur, conciliaverunt:
turri deinde se proripuere, funibus de muro
demittentes, birememque conscenderunt, et gaudio
perfusi, quod clanculum ita se subduxissent, Smyrnam navigant.
se
Hieme deinde incipiente Cincites adversus Ephesum castra movet, intraque arcis mœnia Homurem
compellit, urbemque totam militibus diripiendam
permittit: et praeter corpora, quæ libera remanserunt, quæcunque cives illius residua post Scytharum incursionem possederant, ademerunt, pluresque etiam trucidarunt: aliaque sexcenta hor·
renda perniciosus ille patravit. Cum res eo loci essent, cum Homure paciscitur, filiamque suam ei
desponder: et ubi a Cineite jusjurandum accepit de
servandis pactis, castro egreditur: tumque parentum ac liberoruin more in mutuos amplexus eunt,
et juramento interposito Musulmano obsequium
Cincites renuntiat, Atinisque generalis proclamatur.
Cincites deinde Homurem comitatus totum illius
principatum lustrat, et in suas partes cunctas ur-
bes ad Mæandrum silas trahit: quæque add Borear @
sitae sunt, Philadelphiam, Sardeis et Nymphæum
usque ad fermonem fluvium. Cumque in iis collocasset viros sibi maxime fidos, earumque omnium
regimen et administrationem cognatis et amicis
suis concredidisset, cum futuro genero Ephesi
agebat. Quodam vero die mane inter cives rumor
differtur, ducem obiisse: post solis ergo ortum
funus extulerunt in castrum, quod pyrgion, id est
turricula, appellatur, ad Tmoli montis radices sitam,
et majoruin sepulcro mandarunt. Jam Cineites
viribus auctus provinciam, quain regebat, paternam hæreditatem reputans, supremus Asi e dux appellatur. Quamobrem cum Musulmanus tantam
ejus insolentiam haud ferret, in Bithyniam trajiὀνομάζεται τὸ πολίχνιον. Ὁ δὲ Τζινεὴς τί δαὶ
ἄρα δρᾷ; Ἐκ τῆς Σμύρνης ἐξελθὼν σὺν διήρει μια,
πλεύσας ἐν τῇ Καρίᾳ, ἔρχεται εἰς Μάμαλον, κἀκεῖ
κρυφίως πέμπει πρὸς τοὺς ἐγκλείστους, ὡς ἤδη
κλέψων ἦλθεν αὐτούς. Οἱ δὲ τοὺς φύλακας παν.
δαισίαν ποιήσαντες, καὶ εἰς κόρον τὸν ἄκρατον
κεράσαντες, καὶ κοιμήσαντες ὡς τεθνηκότας, αὐτοὶ
ἐξῆλθον τοῦ πύργου· καὶ διὰ τοῦ τείχους χαλασθέντες καλωδίοις, εἰσῆλθον ἐν τῇ διήρει, καὶ
Αλεύσαντες ἦλθον εἰς Σμύρναν. Εγένετο οὖν με
γάλη χαρὰ ἐν τῇ τοιαύτῃ κλοπῇ.
Χειμῶνος δὲ ἀρχομένου ὁ Τζινεὴι στρατεύει εἰς
Εφεσον, καὶ κλείει ἐντὸς τοῦ πολιχνίου τὴν Ὁμούρ,
καὶ τὴν πόλιν πᾶσαν τοῖς αὐτοῦ στρατιώταις πρέσ
δαν ποιεῖται· καὶ πλὴν τῶν ἀνθρώπων, ὅ τι οὐκ
Αχμαλωτίζοντο, τὸ πᾶν, ὅ ἐπεκτήσαντο μετὰ τὴν
παραδρομὴν τῶν Σκυθῶν, ἐσκύλευσαν, καὶ πολλοὺς
τῶν πολιτῶν κατέσφαξαν, καὶ ἄλλα μυρία δεινά
πέπραχεν ὁ ἁλάστωρ. Τότε εἰς συμβιβάσεις ἐλθὼν
μετὰ τοῦ Ὁμούρ, καὶ τὴν θυγατέρα εἰς γυναίκα
αὐτῷ δοὺς, καὶ ὅρκοις πιστώσας τὴν ἀλήθειαν,
ἔξεισι τοῦ Κάστρου· καὶ περιπτύσσονται ὡς πατέρ
μετὰ υἱοῦ, καὶ ἀποβάλλεται ενόρκως τὴν πρὸς τὸν
Μουσουλμὰν εὐπείθειαν, καὶ Ατήνης καθολικός
ἀναδείκνυται. Σὺν αὐτῷ οὖν διαδραμὼν τὴν πᾶσαν
ἡγεμονίαν, καὶ πρὸς ἑαυτὴν ἑλκύσας τὰς πάσας
πόλεις, τὰς πρὸς Μαίανδρον, καὶ τὰς πρὸς ἄρκτον,
Φιλαδέλφειαν, Σάρδεις, Νύμφαιον μέχρι τοῦ Ερα
μονος ποταμοῦ καὶ οἰκήσας [οἰκίσας] τους
πιστοτάτους αὐτῷ, καὶ τὴν πᾶσαν ἡγεμονίαν εἰς
χεῖρας τῶν αὐτοῦ συγγενῶν καὶ φίλων ἐνθείς,
αὐτὸς ἐν Ἐφέσῳ σὺν τῷ μελλογάμβρῳ διάγων,
θροὺς ἀναπηδήσας πρωΐ ἐν τῷ δήμω, ὡς ὁ ἡγεμὼν
ἐτεθνήκει, καὶ δὴ ἡλίου ἀνατείλαντος ἄραντες τὴ
πτῶμα αὐτοῦ, ἔφερον ἐν τῷ πολιχνίω, ο Πυργίου
καλεῖται, ἐν τῇ ὑπωρείᾳ τοῦ Τμώλου όρους κείμενον· ἐκεῖ αὐτὸν ἔθαψαν ἐγγὺς τῶν πατρῶν αὐτ
τοῦ. Ὁ δὲ Τζιντήτ εἰς ὕψος ἀρθεὶς, καὶ τὴν ἡγε
μονίαν ὡς πατρικὸν κλῆρον ἡγησάμενος, αὐτόνομες
ἡγεμὼν Ασίας ἐκλήθη. Ὁ δὲ Μουσουλμάν, μὴ
φέρων τὴν αὐτοῦ ἀναίδειαν, ήβουλήθη περίσα:
ἐν τῇ Βιθυνία. Καὶ δὴ περάσας, καὶ εἰσελθὼν ἐν
cere destinat, confestimque fretum transvectus Προύσῃ, ἅπαντες οἱ Προυσαεῖς ἀσπασίως αὐτὸν
Prusam ingreditur, eumque Prusensium universitas alacri bonoque animo excepit, omnesque 46
hilares admodum atque læti paratos se ad mortem pro
ὑπεδέξαντο, και μεθ' ὅσης χαρᾶς ἑτοίμως του
θανεῖν ὑπὲρ αὐτὸν ᾑρετήσαντο [ὑπὲρ αὐτοῦ ᾑρετία
σαντο]. Τότε δὲ ἔαρος ἀρξαμένου, στρατὸν ἀθροί
Ismaelis Bullialdı notæ.
Μάμαλος όνομάζεται. Hoc castrum ad maris
littus situm fuisse, quæ mox sequuntur, ostendunt:
et fortasse illud est, quod tabule geographie Guillelmi Blaeu ad sinum Halicarnassi, vel castri S.
Petri situm ostendunt, et Castelmarmora appellant.
Habent equidem Strabo, Ptolemæus et Stephanus
Μάλλον ἐν Κιλικίᾳ, sed non est ille de quo noster
hic verba facit, quippe situs est Mallus in extrema
fere Cilicia versus Amani portas et Issum; Mamalus vero in Caria esse debet. Turci Mermere -
psilant, unde in Rhodum brevis cal trajectus.
Καὶ Ατήνης καθολικός. Legatus genralis,
seu vicarius Atinis, id est, Adinensis ditionis, quam
Turci Aidin lli appellant; cum Homure enim
generalis proclamatus est.
Atine orto, affinitate contracta, so eri sui vicarius
Τοῦ Ἕρμονος ποταμοῦ. Hermus est qui
Syriæos campos alluit.
ϋ δὲ Μουσου ἐμὰν μὴ φέρων. Expeditio
Een suscepisse hanc Musulmantin sea Sale matem
a hersus Melemetam, et m Asiam transuisse Lun
clav., lib. x, ex Hanivaldana historia tradit.
PG 157:857καὶ αὐτὸς μονάρχης ἐγένετο καὶ ὑμᾶς ἐξορίστους ἐποίησεν. Νῦν δὲ ἐπεὶ δικαίᾳ Θεοῦ κρίσει ὁ ἀλάστωρ ἠφάνισται, μὴ καταπιέτω ἡμᾶς τὸ τῆς ἀσπίδος ἔκγονον, ἀλλὰ προθύμως ἔτι ἀκμάζον ὂν συντρίψωμεν αὐτοῦ τὴν κάραν καὶ τὸ λεῖπον ἐν ἀμεριμνίᾳ διάξωμεν.Τότε οἱ ἡγεμόνες ἐνωτισθέντες τοὺς λόγους αὐτοῦ καὶ εἰς συμφέρον αὐτῶν λογισάμενοι ἐχώρουν ἐν ἄρμασι καὶ ὁ μὲν Καραμὰν ἐν τρισὶ χιλιάσιν, ὁ δὲ Καρμιὰν ἐν δέκα καὶ ὁ Τζινεὴτ ἐν πέντε χιλιάσιν ἐν Ἐφέσῳ ἐστρατοπέδευσαν. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῆς Προύσης ἐν Λοπαδίῳ ἐλθὼν καὶ τὸν πάντα στρατὸν αὐτοῦ ἐν εἴκοσι πέντε χιλιάσιν ἀριθμήσας καὶ ἀπὸ Λοπαδίου ἐγερθεὶς ἦλθεν εἰς Πέργαμον, ἀπὸ δὲ Περγάμου, ἐν τῷ Κάμπῳ τοῦ Μαινομένου, ἀπὸ δὲ τοῦ Κάμπου ἐν Σμύρνῃ. Μαθὼν δὲ τὴν συνέλευσιν τοῦ Καραμὰν καὶ τοῦ Καρμιὰν ἠπορεῖτο καὶ ἤσχαλλεν. Ἀπὸ δὲ Σμύρνης πρὸς Ἔφεσον ἀπάρας ἦλθε πήξας τὰς σκηνὰς εἰς τόπον λεγόμενον Μεσαύλιον·UISTORIA ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ.
ζειν ἤρξατο κατὰ τοῦ Τζινεής. Ο δ' αὐτ»; Τζινεήτ Αeo obeundam dixerunt. Jamque vere inchoato exer
σὺν ὀλίγοις ἵπποις δρομαίος εἰς Ικόνιον μητρόπολιν
τῆς Λυκαονίας ἔρχεται, καὶ τῷ Καραμὰν ὁμιλήσας,
κατέρχεται εἰς Κοτύχιον, καὶ τῷ Καρμιὰν τὰ αὐτὰ
εἰπών, ἕλκει αὐτοὺς μεθ' ὅπλων εἰς Εφεσον. Οἱ δὲ
λόγοι οὓς ὡμίλησε μετὰ τῶν ἡγεμόνων ἦσαν· Οιδατε ἀκριβῶς τὴν ζημίαν, ἣν ὑπέστητε παρὰ
τοῦ Παγιαζήτ· καὶ τοὺς ὑμετέρους γονεῖς, οὓς
μὲν ἔσφαξεν, οὓς δὲ ἀγχόνῃ ἀπέπνιξε, καὶ αὐ
τὸς μονάρχης ἐγένετο, καὶ ὑμᾶς ἐξορίστους
ἐποίησεν. Νῖν δὲ ἐπεὶ δικαίᾳ Θεοῦ κρίσει ὁ
ἀλάστωρ ἠφάνισται, μὴ καταπιέτω ἡμᾶς τὸ τῆς
ἀσπίδος ἔκγονον, ἀλλὰ προθύμως ἔτι [οὕπω]
ἀκμάζον ὂν συντρίψωμεν αὐτοῦ τὴν κάραν, καὶ
τὸ λοιπὸν ἐν ἀμεριμνίᾳ διάξωμεν.
citum adversus Cineitem conscribit; hic vero paucis
equitibus comitantibus, cursu Iconium Lycaonis me
tropolim advolat, et Caramanum alloquitur, hine
Cotyæum venit, et cum Carmiano de iisdem habito
sermone, ipsos cum militibus Ephesum pertrahit.
Hancce vero apud eos orationem habuit: Accurate
novistis quam magna damna Bajazites vobis intulit
parentibusque vestris: quos partim occidit, partim
eis gulam laqueo fregit, ipseque monarcha vobis pulsis
evasit; quandoquidem vero pestis illa justo Dei jucicio de medio sublata est, non absorbeat nos aspidis
proles, sed quanto ocius et alacriter caput illius
contundamus, quando nondum viget ac valet, securamque vitam in posterum agamus.
Τότε οἱ ἡγεμόνες ἐνωτισθέντες τοῖς λόγοις αὐτ Ejus verba cum audiissent principes, utiliaque
τοῦ, καὶ εἰς συμφέρον αὐτῶν λογισάμενοι, ἐχώρουν sibi, quæ monuerat, rati, curribus vecti accesseἐν ἅρμασι· καὶ ὁ μὲν Καραμὰν ἐν τριάκοντα runt; triginta militum millia adduxit Caramanus,
[/. τρισὶ] χιλιάσιν, ὁ δὲ Καρμιὰν ἐν δέκα, καὶ ὁ Carmianus vero decem, quibus Cineites quinque
Τζινεὴς ἐν πέντε χιλιάσιν ἐν Ἐφέσῳ ἐστρατοπέ
millia adjunxit, et Ephesi castrametati sunt. Muδευσαν. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῆς sulmanus vero Prusa Lopadium venit, et in exerΠρούτης ἐν Λοπαδίῳ ἐλθὼν, καὶ τὸν πάντα στρατών citu viginti quinque millia hominum recenset:
αὐτοῦ ἐν εἰκοσιπέντε χιλιάσιν ἀριθμήσας, καὶ ἀπὸ cumque Lopadio movisset, Pergamum in campum
Λοπαδίου ἐγερθεὶς, ἦλθεν εἰς Πέργαμον ἐν τῷ Mænomeni accessit, unde Smyrnam contendit.
κάμπῳ τοῦ Μαινομένου ἀπὸ δὲ τοῦ κάμπου ἐν Valde quidem anxius ac sollicitus restitit, quod
Σμύρνη. Μαθὼν δὲ τὴν συνέλευσιν τοῦ Καραμὲν Caramanum Carmianumque copias conjunxisse
καὶ τοῦ Καρμιάν, ἀπορεῖτο καὶ ἤσχαλεν. ᾿Απὸ δὲ didicisset. Quare Smyrna digressus Ephesum
Σμύρνης πρὸς Ἔφεσον ἀπάρος, ἦλθε πήξας της versus movet, et in loco, quod Mesaulium vocatur,
σκηνὰς εἰς τόπον λεγόμενον Μεσαύλιον κἀκεῖ castra locat; illicque hostes reformidans tentoria
φοβηθεὶς τοὺς ὑπεναντίους, καὶ πυκνώσας τὰς τέν- constipat, fossam castris circumducit, et aggere3
τας, τάφρον έσκαψε, καὶ χώματα ἀνήγειρε· καὶ
excitat, seque intra vallum cum exercitu continet.
αὐτὸς ἐν μέσῳ μετὰ τοῦ στρατοῦ ἐκάθητο. Οἱ δὲ
At hujus hostes Ephesi castra habebant, nec dimi•
ὑπεναντίοι ἐν Ἐφέσῳ ἀπέχοντες ἡμερῶν [ἡμέρας]
dii diei, hoc est sex horarum, itinere remoti a se
οὐδὲ τὸ ἥμισυ, ἤγουν ἓξ ὡρῶν διάστημα ἀπ' ἀλλή
invicem erant. Sed neque Musulinanus ad pugnam
ίων, οὔτε αὐτὸς χωρῶν πρὸς ἐκείνους διὰ τὴν
lacessere, eosque aggredi timiditate pra peditus
δειλίαν, οὔτε ἐκεῖνοι πρὸς αὐτὸν διὰ τὴν ἀνισότητα. ausus est, ne jue illi, quod viribus impares essent.
Τοῦ πράγματος οὖν ἐν ἀμελείᾳ κειμένου, πρόσεισι
Cum igitur utrique pugnam detrectarent, neque
τῷ Τζινεὴτ εἷς τῶν αὐτοῦ μυστικῶν φίλων, καὶ belli opus ferveret, unus inter secretos intimosqua
λέγει αὐτῷ, Ο Καραμὰν καὶ ὁ Καρμιὰν ὁμονοή
Cineitis amicos cum adiit, monetque Caramanum
σαντες βούλονται τῇ νυκτὶ ταύτῃ παραδοῦναι σε
et Carmianum ex compacto decrevisse proxima
εἰς χεῖρας τοῦ Μουσουλμάν· ἐκεῖνοι δὲ εἰρηναίαν
nocte Musulmano eym tradere, et pace composita
κατάστασιν πράξαντες, ἀνατρέψουσιν ἀφόβως εἰς secure, ad sua esse reversuros; et hac procul duτὰ ἴδια· ἐν ταύτῃ οὖν τῇ νυκτὶ τὸ πᾶν διαπράξον bio ingruente nocte totum negotium absolvendum
ται. Μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ Τζινεὴς καὶ καταλα esse. Cum talia audivisset Cincites, vespere facto
Γεύσης τῆς ἑσπέρας φανοὺς καὶ λαμπάδας ἀνάψας
Din tentoriis suis funales et lampades accendit;
ἐν ταῖς αὐτοῦ σκηνεῖς, αὐτὸς τοὺς ταχυδρόμους τῶν selectis celeribus equis in arcem ascendit ad Baἵππων ἀναλεξάμενος, ἄνεισιν ἐν τῇ ἀκροπόλει πρός jazitem fratrem suum, qui ejus custodire praeerat,
τὸν αὐτοῦ ἀδελφὸν Μαγιαζήτ· ἦν γὰρ φύλαξ τοῦ quem postquam rerum suarum statum accurate
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ἐν τῷ κάμπῳ τοῦ Μαινομένου. Hodie retinet idem nomen, et ab omnibus Smyrne incolis
appellatur Μαίνεμαι, Meneme. Panities camporum
illa, quam Hermus alluit, Smyrnae ejusque sui
a Septentrione objacet. Fertilis est ager, vini generosi, peponum, aliorumque fructuum ferax. Il-focus
est de quo Leunclavius. lib. vi, mentionem facit,
cumque in Sarchanis seu Saruchanis ditione situm
fuisse, et a Turcis Metmen appellari docet: ubi
tare temporis salis officina erant.
Μεσαύλιοr. Deillo loco nihil legi: si cui
forte appellatio loci illius corrupta videtur, dispiciat num ex Νeᾶς Αὐλῆς degeneraverit; quam ur
bem Catalogus seu Notitia episcopatuum sub patriarchali Constantinopoleos throno constitutoria
refert, suppositam esse Ephesimo metropolite.
Μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ Τζινεής. Vater admodum
ac versipellis hic Cinettes fuit, ingenioque tam
versatili præditus, ut sæpius ad contrarias paries
transierit. Dinturnos carceres toleravit in Lemno
et tandem a ducibus sultani Moratis captus vitam
la pueo finivit,
κἀκεῖ φοβηθεὶς τοὺς ὑπεναντίους καὶ πυκνώσας τὰς τέντας, τάφρον ἔσκαψε καὶ χώματα ἀνήγειρε καὶ αὐτὸς ἐν μέσῳ μετὰ τοῦ στρατοῦ ἐκάθητο, οἱ δὲ ὑπεναντίοι ἐν Ἐφέσῳ, ἀπέχοντες ἡμερῶν οὐδὲ τὸ ἥμισυ, ἤγουν ἓξ ὡρῶν διάστημα ἀπ’ ἀλλήλων, οὔτε αὐτὸς χωρῶν πρὸς ἐκείνους διὰ τὴν δειλίαν οὐτ’ ἐκεῖνοι πρὸς αὐτὸν διὰ τὴν ἀνισότητα. Τοῦ πράγματος οὖν ἐν ἀμελείᾳ κειμένου, πρόσεισι τῷ Τζινεὴτ εἷς τῶν αὐτοῦ μυστικῶν φίλων καὶ λέγει αὐτῷ· Ὁ Καραμὰν καὶ ὁ Καρμιὰν ὁμονοήσαντες βούλονται τῇ νυκτὶ ταύτῃ παραδοῦναί σε εἰς χεῖρας τοῦ Μουσουλμάν· ἐκεῖνοι δὲ εἰρηναῖαν κατάστασιν πράξαντες ἀναστρέψωσιν ἀφόβως εἰς τὰ ἴδια. Ἐν ταύτῃ οὖν τῇ νυκτὶ τὸ πᾶν διαπράξονται.Μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ Τζινεὴτ καὶ καταλαβούσης τῆς ἑσπέρας φανοὺς καὶ λαμπάδας ἀνάψας ἐν ταῖς αὐτοῦ σκηναῖς, αὐτὸς τοὺς ταχυδρόμους τῶν ἵππων ἀναλεξάμενος ἄνεισι ἐν τῇ ἀκροπόλει πρὸς τὸν αὐτοῦ ἀδελφὸν Παγιαζὴτ, ἦν γὰρ φύλαξ τοῦ κάστρου καὶ πρόμαχος. Καὶ τὰ κατ’ αὐτὸν ἀκριβῶς ἱστορήσας καὶ παραγγείλας τὴν φυλακὴν τῆς πόλεως ἐπιμελῶς ἄχρι πρωί̈ας διατηρεῖν, αὐτὸς σὺν τοῖς λοιποῖς οἰκιακοῖς πρὸς τὸν Μουσουλμὰν ἐπάνεισι.UISTORIA ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ.
ζειν ἤρξατο κατὰ τοῦ Τζινεής. Ο δ' αὐτ»; Τζινεήτ Αeo obeundam dixerunt. Jamque vere inchoato exer
σὺν ὀλίγοις ἵπποις δρομαίος εἰς Ικόνιον μητρόπολιν
τῆς Λυκαονίας ἔρχεται, καὶ τῷ Καραμὰν ὁμιλήσας,
κατέρχεται εἰς Κοτύχιον, καὶ τῷ Καρμιὰν τὰ αὐτὰ
εἰπών, ἕλκει αὐτοὺς μεθ' ὅπλων εἰς Εφεσον. Οἱ δὲ
λόγοι οὓς ὡμίλησε μετὰ τῶν ἡγεμόνων ἦσαν· Οιδατε ἀκριβῶς τὴν ζημίαν, ἣν ὑπέστητε παρὰ
τοῦ Παγιαζήτ· καὶ τοὺς ὑμετέρους γονεῖς, οὓς
μὲν ἔσφαξεν, οὓς δὲ ἀγχόνῃ ἀπέπνιξε, καὶ αὐ
τὸς μονάρχης ἐγένετο, καὶ ὑμᾶς ἐξορίστους
ἐποίησεν. Νῖν δὲ ἐπεὶ δικαίᾳ Θεοῦ κρίσει ὁ
ἀλάστωρ ἠφάνισται, μὴ καταπιέτω ἡμᾶς τὸ τῆς
ἀσπίδος ἔκγονον, ἀλλὰ προθύμως ἔτι [οὕπω]
ἀκμάζον ὂν συντρίψωμεν αὐτοῦ τὴν κάραν, καὶ
τὸ λοιπὸν ἐν ἀμεριμνίᾳ διάξωμεν.
citum adversus Cineitem conscribit; hic vero paucis
equitibus comitantibus, cursu Iconium Lycaonis me
tropolim advolat, et Caramanum alloquitur, hine
Cotyæum venit, et cum Carmiano de iisdem habito
sermone, ipsos cum militibus Ephesum pertrahit.
Hancce vero apud eos orationem habuit: Accurate
novistis quam magna damna Bajazites vobis intulit
parentibusque vestris: quos partim occidit, partim
eis gulam laqueo fregit, ipseque monarcha vobis pulsis
evasit; quandoquidem vero pestis illa justo Dei jucicio de medio sublata est, non absorbeat nos aspidis
proles, sed quanto ocius et alacriter caput illius
contundamus, quando nondum viget ac valet, securamque vitam in posterum agamus.
Τότε οἱ ἡγεμόνες ἐνωτισθέντες τοῖς λόγοις αὐτ Ejus verba cum audiissent principes, utiliaque
τοῦ, καὶ εἰς συμφέρον αὐτῶν λογισάμενοι, ἐχώρουν sibi, quæ monuerat, rati, curribus vecti accesseἐν ἅρμασι· καὶ ὁ μὲν Καραμὰν ἐν τριάκοντα runt; triginta militum millia adduxit Caramanus,
[/. τρισὶ] χιλιάσιν, ὁ δὲ Καρμιὰν ἐν δέκα, καὶ ὁ Carmianus vero decem, quibus Cineites quinque
Τζινεὴς ἐν πέντε χιλιάσιν ἐν Ἐφέσῳ ἐστρατοπέ
millia adjunxit, et Ephesi castrametati sunt. Muδευσαν. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν καὶ αὐτὸς ἀπὸ τῆς sulmanus vero Prusa Lopadium venit, et in exerΠρούτης ἐν Λοπαδίῳ ἐλθὼν, καὶ τὸν πάντα στρατών citu viginti quinque millia hominum recenset:
αὐτοῦ ἐν εἰκοσιπέντε χιλιάσιν ἀριθμήσας, καὶ ἀπὸ cumque Lopadio movisset, Pergamum in campum
Λοπαδίου ἐγερθεὶς, ἦλθεν εἰς Πέργαμον ἐν τῷ Mænomeni accessit, unde Smyrnam contendit.
κάμπῳ τοῦ Μαινομένου ἀπὸ δὲ τοῦ κάμπου ἐν Valde quidem anxius ac sollicitus restitit, quod
Σμύρνη. Μαθὼν δὲ τὴν συνέλευσιν τοῦ Καραμὲν Caramanum Carmianumque copias conjunxisse
καὶ τοῦ Καρμιάν, ἀπορεῖτο καὶ ἤσχαλεν. ᾿Απὸ δὲ didicisset. Quare Smyrna digressus Ephesum
Σμύρνης πρὸς Ἔφεσον ἀπάρος, ἦλθε πήξας της versus movet, et in loco, quod Mesaulium vocatur,
σκηνὰς εἰς τόπον λεγόμενον Μεσαύλιον κἀκεῖ castra locat; illicque hostes reformidans tentoria
φοβηθεὶς τοὺς ὑπεναντίους, καὶ πυκνώσας τὰς τέν- constipat, fossam castris circumducit, et aggere3
τας, τάφρον έσκαψε, καὶ χώματα ἀνήγειρε· καὶ
excitat, seque intra vallum cum exercitu continet.
αὐτὸς ἐν μέσῳ μετὰ τοῦ στρατοῦ ἐκάθητο. Οἱ δὲ
At hujus hostes Ephesi castra habebant, nec dimi•
ὑπεναντίοι ἐν Ἐφέσῳ ἀπέχοντες ἡμερῶν [ἡμέρας]
dii diei, hoc est sex horarum, itinere remoti a se
οὐδὲ τὸ ἥμισυ, ἤγουν ἓξ ὡρῶν διάστημα ἀπ' ἀλλή
invicem erant. Sed neque Musulinanus ad pugnam
ίων, οὔτε αὐτὸς χωρῶν πρὸς ἐκείνους διὰ τὴν
lacessere, eosque aggredi timiditate pra peditus
δειλίαν, οὔτε ἐκεῖνοι πρὸς αὐτὸν διὰ τὴν ἀνισότητα. ausus est, ne jue illi, quod viribus impares essent.
Τοῦ πράγματος οὖν ἐν ἀμελείᾳ κειμένου, πρόσεισι
Cum igitur utrique pugnam detrectarent, neque
τῷ Τζινεὴτ εἷς τῶν αὐτοῦ μυστικῶν φίλων, καὶ belli opus ferveret, unus inter secretos intimosqua
λέγει αὐτῷ, Ο Καραμὰν καὶ ὁ Καρμιὰν ὁμονοή
Cineitis amicos cum adiit, monetque Caramanum
σαντες βούλονται τῇ νυκτὶ ταύτῃ παραδοῦναι σε
et Carmianum ex compacto decrevisse proxima
εἰς χεῖρας τοῦ Μουσουλμάν· ἐκεῖνοι δὲ εἰρηναίαν
nocte Musulmano eym tradere, et pace composita
κατάστασιν πράξαντες, ἀνατρέψουσιν ἀφόβως εἰς secure, ad sua esse reversuros; et hac procul duτὰ ἴδια· ἐν ταύτῃ οὖν τῇ νυκτὶ τὸ πᾶν διαπράξον bio ingruente nocte totum negotium absolvendum
ται. Μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ Τζινεὴς καὶ καταλα esse. Cum talia audivisset Cincites, vespere facto
Γεύσης τῆς ἑσπέρας φανοὺς καὶ λαμπάδας ἀνάψας
Din tentoriis suis funales et lampades accendit;
ἐν ταῖς αὐτοῦ σκηνεῖς, αὐτὸς τοὺς ταχυδρόμους τῶν selectis celeribus equis in arcem ascendit ad Baἵππων ἀναλεξάμενος, ἄνεισιν ἐν τῇ ἀκροπόλει πρός jazitem fratrem suum, qui ejus custodire praeerat,
τὸν αὐτοῦ ἀδελφὸν Μαγιαζήτ· ἦν γὰρ φύλαξ τοῦ quem postquam rerum suarum statum accurate
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ἐν τῷ κάμπῳ τοῦ Μαινομένου. Hodie retinet idem nomen, et ab omnibus Smyrne incolis
appellatur Μαίνεμαι, Meneme. Panities camporum
illa, quam Hermus alluit, Smyrnae ejusque sui
a Septentrione objacet. Fertilis est ager, vini generosi, peponum, aliorumque fructuum ferax. Il-focus
est de quo Leunclavius. lib. vi, mentionem facit,
cumque in Sarchanis seu Saruchanis ditione situm
fuisse, et a Turcis Metmen appellari docet: ubi
tare temporis salis officina erant.
Μεσαύλιοr. Deillo loco nihil legi: si cui
forte appellatio loci illius corrupta videtur, dispiciat num ex Νeᾶς Αὐλῆς degeneraverit; quam ur
bem Catalogus seu Notitia episcopatuum sub patriarchali Constantinopoleos throno constitutoria
refert, suppositam esse Ephesimo metropolite.
Μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ Τζινεής. Vater admodum
ac versipellis hic Cinettes fuit, ingenioque tam
versatili præditus, ut sæpius ad contrarias paries
transierit. Dinturnos carceres toleravit in Lemno
et tandem a ducibus sultani Moratis captus vitam
la pueo finivit,
PG 157:859Καὶ διὰ μέσης νυκτὸς οἱ τοῦ Καραμὰν καὶ τοῦ Καρμιὰν εἰς τὰς τέντας τοῦ Τζινεὴτ ἐλθόντες οὐδένα εὗρον. Ὁ δὲ Τζινεὴτ πρωί̈ας ἤδη γενομένης καὶ βρόχον ἐνθεὶς τῷ τραχήλῳ ἦλθεν ἐνώπιον τοῦ Μουσουλμὰν κλαίων καὶ λέγων· Κύριε, ἥμαρτον· ἄξιός εἰμι τοῦ θανεῖν. Ἐγὼ αὐτὸς τῷ τραχήλῳ μου τὸν βρόχον ἀνηρτησάμην. Ὡς βούλει, εἰς ἐμὲ πρᾶττε· ὑπεύθυνός εἰμι παντοίας καταδίκης,Ὁ δὲ Μουσουλμὰν καμφθεὶς τοῖς λόγοις τούτοις καὶ συμπαθήσας αὐτὸν καὶ στολὴν φαιδρὰν ἐνδύσας, ἠρώτησε Ποῦ εἰσι νῦν οἱ ἡγεμόνες ἐκεῖνοι καὶ ποῦ ἡ παράταξις αὐτῶν εὑρίσκεται;Ὁ δὲ εἶπεν· Ἐν Ἐφέσῳ· καὶ εἰ βούλει, χώρησόν μοι στρατὸν κἀγὼ ἐλθὼν αὐτοὺς δεσμίους ἄγω πρὸς σέ.Ὁ δὲ Μουσουλμὰν φοβηθεὶς μή πως πανουργία ἐν μέσῳ τούτων τῶν ὑποκρίσεων πράττεται, οὐκ ἠθέλησε καταδιώξαι ὀπίσω αὐτῶν, ἀλλ’ ἤδη τοῦ ἡλίου ἀνίσχοντος καὶ αὐτὸς ἐφ’ ἵππου ἐπιβὰς σὺν πάσῃ τῇ στρατιᾷ πρὸς Ἔφεσον ἐχώρει, ἔχων μετ’ αὐτοῦ καὶ τὸν Τζινεήτ. Ὁ δὲ Καραμὰν καὶ Καρμιάν, καθὼς ἔφημεν, περὶ τὰς μέσας νύκτας ἐλθόντες εἰς τὰς σκηνὰς τοῦ Τζινεὴτ καὶ μὴ εὑρόντες αὐτόν, ἐννόησαν τὴν ἐνέδραν·DUCE
edocuit, et ut diligenter urbem in tempus matuti- κάστρου καὶ πρόμαχος· καὶ τὰ κατ' αὐτὸν ἀκριβῶς
num· custodiat, hortatus est, ipse cum cæteris ἱστορήσας, καὶ παραγγείλας τὴν φυλακὴν τῆς
domesticis ad Musulmanum 47 abit: cumque
melia nocte Caramani ac Carmiani milites in Cineitis tentoria venissent, neminem offenderunt.
Orta jam luce Cineites laqueum collo pendentem
gestans, coram Musulmano lacry was fundens se
sistit, taliaque locutus est: Peccari, domine, morte
dignus sum. Quare collo meo laqueum injeci, de me,
prout libuerit, statue ac decerne: cuilibet enim
pœnæ jure sum obnoxius. Musulmanus eo sermone
delinitus, ejusque commisertus, veste nitida induit:
et interrogavit ubinam duces illi cum exercitu starent? Respondit iste, Ephesi. Quod si velis exerci
tum nihi credere, ad eos pergau, vinctosque allducam. At Musulmanus veritus ut fraus aliqua
subesset, et simulate hæc agerentur, noluit
eos insequi: sed orto sole equo insidens cum omnibus copiis Ephesum pergit, et Cineitem secum
abducit. Cumque, ut jam diximus, Caramanus cl
Carmianus circa mediam noctem ad Cineitis tentoria venissent, nec ullus in iis comparuisset, insidias sibi strui suspicati sunt; quare in castris
vehementer tumultuatum est, dum hi equos inquirunt, illi sellas et stragula, alii camelos et mulos,
alii currus ut sarcinas et impedimenta eis imponerent. Orto jam sole, omnibusque ad discedendum
rite instructis, duces cum equitatu et copiis pedestribus in edito loco stabant, ut cameli et muli,
quos cum omnibus impedimentis ante se agebant,
claustra Mæandri transirent; ipsi vero tandiu in
acie steterunt, donec graviora onera fauces illas
superasse vidissent: ipsi denum servatis ordinibus
claustra illa ingrediuntur, et cum jam illi, qui
postremam aciem claudebant, intrassent illa,
sulmaņus pedites suos ponte, qui Galesio monti
vicinus est, transmisit et Ephesum ingressus
est, hora diei quarta, sole Libræ signum temente. At Cineites multa frustra commentus est,
quibus hune principem induceret ad cos insequendum sed ille nusquam se persuaderi passus est.
Nam præterquam quod admodum facilis esset, et
alienis miseriis tangeretur, dolos et macbinas Cineitis reformidabat. Eratque Musulmanus iam probus et simplex, quam Cinoites improbus ac veterator. Castris itaque in agro Ephesio locatis quadrimestre tempus genio indulgens, voluptatesque
captans, per luxum ac delicias ibi transegit: præ cæteris enim vino deditus erat, et in libidinem pronus.
τοσοῦτον ἀγαθὸς καὶ ἁπλούστατος, ὅσον ὁ Τζινεὴτ πονηρὸς καὶ περίεργος. Πήξας οὖν τὰς σκηνάς
Muπόλεως ἐπιμελῶς ἄχρι πρωίας διατηρεῖν, αὐτὸς σὺν
τοῖς λοιποῖς οἰκειακοῖς πρὸς τὸν Μουσουλμὲν ἐπι
ἀνεισι· καὶ διὰ μέσης νυκτὸς οἱ τοῦ Καραμὰν καὶ
τοῦ Καρμιὰν εἰς τὰς τέντας του Τζιν ήτ ἐλθόντες
οὐδένα εὗρον. Ο δὲ Τζινεήτ, πρωΐας ήδη γενομένης,
καὶ βρόχον ἐνθεὶς τῷ τραχήλῳ, ἦλθεν ἐνώπιον τοῦ
Μουσουλμάν, κλαίων καὶ λέγων· Κύριε, ἥμαρτον,
ἄξιός είμι τοῦ θανεῖν. Ἐγὼ αὐτὸς τῷ τραχήλα
μου τὸν βρόχον ανηρτησάμην. Ὡς βούλει εἰς
ἐμὲ πρᾶττε, ὑπεύθυνος εἰμι παντοίας καταξί
κης. Ο δὲ Μουσουλμαν καμφθεὶς τοῖς λόγοις τού
τοις, καὶ συμπαθήσας αὐτόν, καὶ στολὴν φαιδριν
Ενδύσας, ερώτησε· Ποῦ εἰσι νῦν οἱ ἡγεμόνες ἐκεῖ·
νοι, καὶ ποῦ ἡ παράταξις αὐτῶν εὑρίσκεται; Ὁ δὲ
εἶπεν, Ἐν Ἐφέσῳ· καὶ εἰ βούλει χώρησόν μοι
στρατὸν, κἀγὼ ἐλθὼν αὐτοὺς δεσμίους ἄγω πρὸς σέ.
Ο δὲ Μουσουλμὰν φοβηθείς μή πως πανουργία ἐν
μέσῳ τούτων τῶν ὑποκρίσεων πράττηται, οὐκ
ἠθέλησε καταδιώξαι ὀπίσω αὐτῶν· ἀλλ᾽ ἤδη τοῦ
ἡλίου ἀνίσχοντος, καὶ αὐτὸς ἐφ᾽ ἵππου ἐπιβὰς, σύν
πάτῃ τῇ στρατιᾷ πρὸς ῎Εφεσον ἐχώρει, ἔχων μετ'
αὐτοῦ καὶ τὸν Τζινεήτ. Ὁ δὲ Καραμὰν καὶ Καρ
μιάν, καθὼς ἔφημεν, περὶ τὰς μέσας νύκτας έλα
θόντες εἰς τὰς σκηνές τοῦ Τζινεὴτ, καὶ μὴ εὑρόντες
αὐτὸν, ἐνόησαν τὴν ἐνέδριν· καὶ μέγας θροῦς ἐγε
γόνει ἐν τῷ φωσάτῳ καὶ ταραχή· οἱ μὲν ἐρευνῶντες
τοὺς ἵππου; αὐτῶν, οἱ δὲ τὰς ἐφεστρίδας, ἄλλοι τὰς
καμήλους καὶ τοὺς ἡμιόνους, πρὸς τὰ φορτία τῶν
παρασκευῶν ἐπιθεῖναι, ἕτεροι δὲ ἐν ἅρμασιν. Καὶ
δὴ ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου τὰ πάντα καλῶς παρασκευάσαντες, οἱ μὲν ἱππεῖς σὺν τοῖς ἡγεμόσι, καὶ τῷ
πεζικῷ στρατῷ ἐπὶ τόπου ὑψηλοῦ ἑστάμενοι, τὰς ἡμό
νους καὶ τὰς καμήλους σὺν παντὶ τῷ φορτικῷ τάγματ
προέπεμψαν, περάσαντες τὰς κλεισούρας τὰς πρὸς
Μαίανδρον· αὐτοὶ δὲ ίσταντο ἕως εἶδον, ὅτι τὰ δύσβατα
μέρη διέβησαν. Τότε καὶ αὐτοὶ κατὰ τάξιν εἰς τὰς
κλεισούρας εἰσήλθοσαν. "Οτε δὲ τὸ τέλος τῆς οὐρα
γίας ἐν τῷ στόματι τοῦ στενοῦ ἦν, τότε καὶ τὸ τοῦ
Μουσουλμὰν πεζικὸν ἀπὸ τῆς γεφύρας τῆς πρὸς
Γαλήσιον όρος κειμένης διαβὰς ἐν Ἐφέσῳ
ἦλθεν· καὶ τῇ τετάρτη ὥρᾳ τῆς ἡμέρας, ἡλίου ἐν
τῷ Ζυγῷ τὴν πορείαν ποιοῦντος, καὶ ὁ Μουσουλμάν
ἐν Ἐφέσῳ. Ο δὲ Τζινεήτ πολλὰ συμβουλεύσας του
ποιῆσαι καταπειθῆ τὸν ἄνδρα τοῦ καταδιῶξει ὀπίσω
αὐτῶν, οὐκ ἠνέσχετο, τὸ μὲν διὰ τὴν ἄκραν αὐτοῦ
συμπάθειαν, τὸ δὲ καὶ φοβούμενος αἰεὶ τὰς μας
διουργίας τοῦ Τζινεήτ· ἦν γὰρ ὁ Μουσουλμάν
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πρὸς Γαλήσιον όρος. Mons ille Galesius
Epheso vicinus est, et procul dubio nomen ab urbe
Galesio traxit, cujus meminit Stephanos de urbibus: Γαλήσιον πόλις Εφέσου. Παρθένιος ἐν ἐπικηδείῳ τῷ εἰς Αὐξίθεμιν. Calesium urbs Epheso subdita. Parthenius in Auxithemin epicedio. Abrahamus
Ortelius de illo monte perperam opinatur, cum
vicinum Constantinopoli il'um facit, et Gregoram
ut suam tueatur sententiam, adducit.
Πήξας οὖν τὰς σκηνάς. Lib. x, histor. Mε
sulm, notat Leuncl. hunc fuisse Soleimanis sea
Musulmani genium, ut diuturpis, aliquando quadrimestribus, compotationibus indulgeret: que ignavia ac socordia ultimam perniciem ei tandem allulerunt.
καὶ μέγας θροῦς ἐγεγόνει ἐν τῷ φωσάτῳ καὶ ταραχή, οἱ μὲν ἐρευνῶντες τοὺς ἵππους αὐτῶν, οἱ δὲ τὰς ἐφεστρίδας, ἄλλοι τὰς καμήλους καὶ τοὺς ἡμιόνους πρὸς τὸ τὰ φορτία τῶν παρασκευῶν ἐπιθεῖναι, ἕτεροι δὲ ἐν ἅρμασιν. Καὶ δὴ ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου τὰ πάντα καλῶς παρασκευάσαντες, οἱ μὲν ἱππεῖς σὺν τοῖς ἡγεμόσι καὶ τῷ πεζικῷ στρατῷ ἐπὶ τόπου ὑψηλοῦ ἱστάμενοι τὰς ἡμιόνους καὶ τὰς καμήλους σὺν παντὶ τῷ φορτικῷ τάγματι προέπεμψαν· περάσαντες τὰς κλεισούρας τὰς πρὸς Μαίανδρον, αὐτοὶ δὲ ἵσταντο, ἕως εἶδον, ὅτι τὰ δύσβατα μέρη διέβησαν, τότε καὶ αὐτοὶ κατὰ τάξιν εἰς τὰς κλεισούρας εἰσήλθασιν. Ὅτε δὲ τὸ τέλος τῆς οὐραγίας ἐν τῷ στόματι τοῦ στενοῦ ἦν, τότε καὶ τὸ τοῦ Μουσουλμὰν πεζικόν, ἀπὸ τῆς γεφύρας τῆς πρὸς τὸ Γαλλήσιον ὄρος κειμένης διαβάς, ἐν Ἐφέσῳ ἦλθεν· καὶ τῇ τετάρτῃ ὥρᾳ τῆς ἡμέρας, ἡλίου ἐν τῷ ζυγῷ τὴν πορείαν ποιοῦντος, καὶ ὁ Μουσουλμὰν ἐν Ἐφέσῳ. Ὁ δὲ Τζινεὴτ πολλὰ συμβουλεύσας τοῦ ποιῆσαι καταπειθῆ τὸν ἄνδρα τοῦ καταδιῶξαι ὀπίσω αὐτῶν, οὐκ ἠνέσχετο, τὸ μὲν διὰ τὴν ἄκραν αὐτοῦ συμπάθειαν, τὸ δὲ καὶ φοβούμενος ἀεὶ τὰς ῥᾳδιουργίας τοῦ Τζινεήτ·DUCE
edocuit, et ut diligenter urbem in tempus matuti- κάστρου καὶ πρόμαχος· καὶ τὰ κατ' αὐτὸν ἀκριβῶς
num· custodiat, hortatus est, ipse cum cæteris ἱστορήσας, καὶ παραγγείλας τὴν φυλακὴν τῆς
domesticis ad Musulmanum 47 abit: cumque
melia nocte Caramani ac Carmiani milites in Cineitis tentoria venissent, neminem offenderunt.
Orta jam luce Cineites laqueum collo pendentem
gestans, coram Musulmano lacry was fundens se
sistit, taliaque locutus est: Peccari, domine, morte
dignus sum. Quare collo meo laqueum injeci, de me,
prout libuerit, statue ac decerne: cuilibet enim
pœnæ jure sum obnoxius. Musulmanus eo sermone
delinitus, ejusque commisertus, veste nitida induit:
et interrogavit ubinam duces illi cum exercitu starent? Respondit iste, Ephesi. Quod si velis exerci
tum nihi credere, ad eos pergau, vinctosque allducam. At Musulmanus veritus ut fraus aliqua
subesset, et simulate hæc agerentur, noluit
eos insequi: sed orto sole equo insidens cum omnibus copiis Ephesum pergit, et Cineitem secum
abducit. Cumque, ut jam diximus, Caramanus cl
Carmianus circa mediam noctem ad Cineitis tentoria venissent, nec ullus in iis comparuisset, insidias sibi strui suspicati sunt; quare in castris
vehementer tumultuatum est, dum hi equos inquirunt, illi sellas et stragula, alii camelos et mulos,
alii currus ut sarcinas et impedimenta eis imponerent. Orto jam sole, omnibusque ad discedendum
rite instructis, duces cum equitatu et copiis pedestribus in edito loco stabant, ut cameli et muli,
quos cum omnibus impedimentis ante se agebant,
claustra Mæandri transirent; ipsi vero tandiu in
acie steterunt, donec graviora onera fauces illas
superasse vidissent: ipsi denum servatis ordinibus
claustra illa ingrediuntur, et cum jam illi, qui
postremam aciem claudebant, intrassent illa,
sulmaņus pedites suos ponte, qui Galesio monti
vicinus est, transmisit et Ephesum ingressus
est, hora diei quarta, sole Libræ signum temente. At Cineites multa frustra commentus est,
quibus hune principem induceret ad cos insequendum sed ille nusquam se persuaderi passus est.
Nam præterquam quod admodum facilis esset, et
alienis miseriis tangeretur, dolos et macbinas Cineitis reformidabat. Eratque Musulmanus iam probus et simplex, quam Cinoites improbus ac veterator. Castris itaque in agro Ephesio locatis quadrimestre tempus genio indulgens, voluptatesque
captans, per luxum ac delicias ibi transegit: præ cæteris enim vino deditus erat, et in libidinem pronus.
τοσοῦτον ἀγαθὸς καὶ ἁπλούστατος, ὅσον ὁ Τζινεὴτ πονηρὸς καὶ περίεργος. Πήξας οὖν τὰς σκηνάς
Muπόλεως ἐπιμελῶς ἄχρι πρωίας διατηρεῖν, αὐτὸς σὺν
τοῖς λοιποῖς οἰκειακοῖς πρὸς τὸν Μουσουλμὲν ἐπι
ἀνεισι· καὶ διὰ μέσης νυκτὸς οἱ τοῦ Καραμὰν καὶ
τοῦ Καρμιὰν εἰς τὰς τέντας του Τζιν ήτ ἐλθόντες
οὐδένα εὗρον. Ο δὲ Τζινεήτ, πρωΐας ήδη γενομένης,
καὶ βρόχον ἐνθεὶς τῷ τραχήλῳ, ἦλθεν ἐνώπιον τοῦ
Μουσουλμάν, κλαίων καὶ λέγων· Κύριε, ἥμαρτον,
ἄξιός είμι τοῦ θανεῖν. Ἐγὼ αὐτὸς τῷ τραχήλα
μου τὸν βρόχον ανηρτησάμην. Ὡς βούλει εἰς
ἐμὲ πρᾶττε, ὑπεύθυνος εἰμι παντοίας καταξί
κης. Ο δὲ Μουσουλμαν καμφθεὶς τοῖς λόγοις τού
τοις, καὶ συμπαθήσας αὐτόν, καὶ στολὴν φαιδριν
Ενδύσας, ερώτησε· Ποῦ εἰσι νῦν οἱ ἡγεμόνες ἐκεῖ·
νοι, καὶ ποῦ ἡ παράταξις αὐτῶν εὑρίσκεται; Ὁ δὲ
εἶπεν, Ἐν Ἐφέσῳ· καὶ εἰ βούλει χώρησόν μοι
στρατὸν, κἀγὼ ἐλθὼν αὐτοὺς δεσμίους ἄγω πρὸς σέ.
Ο δὲ Μουσουλμὰν φοβηθείς μή πως πανουργία ἐν
μέσῳ τούτων τῶν ὑποκρίσεων πράττηται, οὐκ
ἠθέλησε καταδιώξαι ὀπίσω αὐτῶν· ἀλλ᾽ ἤδη τοῦ
ἡλίου ἀνίσχοντος, καὶ αὐτὸς ἐφ᾽ ἵππου ἐπιβὰς, σύν
πάτῃ τῇ στρατιᾷ πρὸς ῎Εφεσον ἐχώρει, ἔχων μετ'
αὐτοῦ καὶ τὸν Τζινεήτ. Ὁ δὲ Καραμὰν καὶ Καρ
μιάν, καθὼς ἔφημεν, περὶ τὰς μέσας νύκτας έλα
θόντες εἰς τὰς σκηνές τοῦ Τζινεὴτ, καὶ μὴ εὑρόντες
αὐτὸν, ἐνόησαν τὴν ἐνέδριν· καὶ μέγας θροῦς ἐγε
γόνει ἐν τῷ φωσάτῳ καὶ ταραχή· οἱ μὲν ἐρευνῶντες
τοὺς ἵππου; αὐτῶν, οἱ δὲ τὰς ἐφεστρίδας, ἄλλοι τὰς
καμήλους καὶ τοὺς ἡμιόνους, πρὸς τὰ φορτία τῶν
παρασκευῶν ἐπιθεῖναι, ἕτεροι δὲ ἐν ἅρμασιν. Καὶ
δὴ ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου τὰ πάντα καλῶς παρασκευάσαντες, οἱ μὲν ἱππεῖς σὺν τοῖς ἡγεμόσι, καὶ τῷ
πεζικῷ στρατῷ ἐπὶ τόπου ὑψηλοῦ ἑστάμενοι, τὰς ἡμό
νους καὶ τὰς καμήλους σὺν παντὶ τῷ φορτικῷ τάγματ
προέπεμψαν, περάσαντες τὰς κλεισούρας τὰς πρὸς
Μαίανδρον· αὐτοὶ δὲ ίσταντο ἕως εἶδον, ὅτι τὰ δύσβατα
μέρη διέβησαν. Τότε καὶ αὐτοὶ κατὰ τάξιν εἰς τὰς
κλεισούρας εἰσήλθοσαν. "Οτε δὲ τὸ τέλος τῆς οὐρα
γίας ἐν τῷ στόματι τοῦ στενοῦ ἦν, τότε καὶ τὸ τοῦ
Μουσουλμὰν πεζικὸν ἀπὸ τῆς γεφύρας τῆς πρὸς
Γαλήσιον όρος κειμένης διαβὰς ἐν Ἐφέσῳ
ἦλθεν· καὶ τῇ τετάρτη ὥρᾳ τῆς ἡμέρας, ἡλίου ἐν
τῷ Ζυγῷ τὴν πορείαν ποιοῦντος, καὶ ὁ Μουσουλμάν
ἐν Ἐφέσῳ. Ο δὲ Τζινεήτ πολλὰ συμβουλεύσας του
ποιῆσαι καταπειθῆ τὸν ἄνδρα τοῦ καταδιῶξει ὀπίσω
αὐτῶν, οὐκ ἠνέσχετο, τὸ μὲν διὰ τὴν ἄκραν αὐτοῦ
συμπάθειαν, τὸ δὲ καὶ φοβούμενος αἰεὶ τὰς μας
διουργίας τοῦ Τζινεήτ· ἦν γὰρ ὁ Μουσουλμάν
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πρὸς Γαλήσιον όρος. Mons ille Galesius
Epheso vicinus est, et procul dubio nomen ab urbe
Galesio traxit, cujus meminit Stephanos de urbibus: Γαλήσιον πόλις Εφέσου. Παρθένιος ἐν ἐπικηδείῳ τῷ εἰς Αὐξίθεμιν. Calesium urbs Epheso subdita. Parthenius in Auxithemin epicedio. Abrahamus
Ortelius de illo monte perperam opinatur, cum
vicinum Constantinopoli il'um facit, et Gregoram
ut suam tueatur sententiam, adducit.
Πήξας οὖν τὰς σκηνάς. Lib. x, histor. Mε
sulm, notat Leuncl. hunc fuisse Soleimanis sea
Musulmani genium, ut diuturpis, aliquando quadrimestribus, compotationibus indulgeret: que ignavia ac socordia ultimam perniciem ei tandem allulerunt.
ἦν γὰρ ὁ Μουσουλμὰν τοσοῦτον ἀγαθὸς καὶ ἁπλούστατος, ὅσον ὁ Τζινεὴτ πονηρὸς καὶ περίεργος. Πήξας οὖν τὰς σκηνὰς ἐν τῷ τῆς Ἐφέσου κάμπῳ καὶ ποιήσας μῆνας τέςσαρας, οὐκ ἄλλο ἦν τὸ δρώμενον πλὴν τρυφῆς καὶ σπατάλης· ἦν γὰρ ὁ ἀνὴρ οἰνοπότης ὡς οὐδεὶς ἄλλος καὶ εἰς τὰς σαρκικὰς ἐπιθυμίας ἀδεῶς ἐμπίπτων. Ὁ δὲ Μωσῆς, ὃν ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, διάγων μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Μεχεμὲτ ἐν Ἀγγύρᾳ τῆς Γαλατίας καὶ φυγὼν ἧκε ἐν Σινώπῃ ἡγεμονεύοντος Σπεντιὰρ τοῦ Τουρκομάνου. Φιλοξενήσας οὖν αὐτόν, ὡς ἔδει, ἐζήτησε περᾶσαι Μωσῆς τὴν περαίαν τοῦ Εὐξείνου Πόντου, τὰ πρὸς Βλαχίαν. Ὁ δὲ ἀσπασίως τὴν αἴτησιν αὐτοῦ πληρώσας ἀφίησι καὶ εἰς Βλαχίαν περᾷ. Καὶ τῷ Μίλτζῃ βεηβόδᾳ συντυχὼν καὶ πληροφορήσας αὐτῷ, τίς τε εἴη καὶ πόθεν ἧκε καὶ πῶς, δίδωσιν αὐτῷ ἄδειαν τοῦ περιπατεῖν ἐν πάσῃ Βλαχίᾳ καὶ πράττειν τὰ δόξαντα.DUCE
edocuit, et ut diligenter urbem in tempus matuti- κάστρου καὶ πρόμαχος· καὶ τὰ κατ' αὐτὸν ἀκριβῶς
num· custodiat, hortatus est, ipse cum cæteris ἱστορήσας, καὶ παραγγείλας τὴν φυλακὴν τῆς
domesticis ad Musulmanum 47 abit: cumque
melia nocte Caramani ac Carmiani milites in Cineitis tentoria venissent, neminem offenderunt.
Orta jam luce Cineites laqueum collo pendentem
gestans, coram Musulmano lacry was fundens se
sistit, taliaque locutus est: Peccari, domine, morte
dignus sum. Quare collo meo laqueum injeci, de me,
prout libuerit, statue ac decerne: cuilibet enim
pœnæ jure sum obnoxius. Musulmanus eo sermone
delinitus, ejusque commisertus, veste nitida induit:
et interrogavit ubinam duces illi cum exercitu starent? Respondit iste, Ephesi. Quod si velis exerci
tum nihi credere, ad eos pergau, vinctosque allducam. At Musulmanus veritus ut fraus aliqua
subesset, et simulate hæc agerentur, noluit
eos insequi: sed orto sole equo insidens cum omnibus copiis Ephesum pergit, et Cineitem secum
abducit. Cumque, ut jam diximus, Caramanus cl
Carmianus circa mediam noctem ad Cineitis tentoria venissent, nec ullus in iis comparuisset, insidias sibi strui suspicati sunt; quare in castris
vehementer tumultuatum est, dum hi equos inquirunt, illi sellas et stragula, alii camelos et mulos,
alii currus ut sarcinas et impedimenta eis imponerent. Orto jam sole, omnibusque ad discedendum
rite instructis, duces cum equitatu et copiis pedestribus in edito loco stabant, ut cameli et muli,
quos cum omnibus impedimentis ante se agebant,
claustra Mæandri transirent; ipsi vero tandiu in
acie steterunt, donec graviora onera fauces illas
superasse vidissent: ipsi denum servatis ordinibus
claustra illa ingrediuntur, et cum jam illi, qui
postremam aciem claudebant, intrassent illa,
sulmaņus pedites suos ponte, qui Galesio monti
vicinus est, transmisit et Ephesum ingressus
est, hora diei quarta, sole Libræ signum temente. At Cineites multa frustra commentus est,
quibus hune principem induceret ad cos insequendum sed ille nusquam se persuaderi passus est.
Nam præterquam quod admodum facilis esset, et
alienis miseriis tangeretur, dolos et macbinas Cineitis reformidabat. Eratque Musulmanus iam probus et simplex, quam Cinoites improbus ac veterator. Castris itaque in agro Ephesio locatis quadrimestre tempus genio indulgens, voluptatesque
captans, per luxum ac delicias ibi transegit: præ cæteris enim vino deditus erat, et in libidinem pronus.
τοσοῦτον ἀγαθὸς καὶ ἁπλούστατος, ὅσον ὁ Τζινεὴτ πονηρὸς καὶ περίεργος. Πήξας οὖν τὰς σκηνάς
Muπόλεως ἐπιμελῶς ἄχρι πρωίας διατηρεῖν, αὐτὸς σὺν
τοῖς λοιποῖς οἰκειακοῖς πρὸς τὸν Μουσουλμὲν ἐπι
ἀνεισι· καὶ διὰ μέσης νυκτὸς οἱ τοῦ Καραμὰν καὶ
τοῦ Καρμιὰν εἰς τὰς τέντας του Τζιν ήτ ἐλθόντες
οὐδένα εὗρον. Ο δὲ Τζινεήτ, πρωΐας ήδη γενομένης,
καὶ βρόχον ἐνθεὶς τῷ τραχήλῳ, ἦλθεν ἐνώπιον τοῦ
Μουσουλμάν, κλαίων καὶ λέγων· Κύριε, ἥμαρτον,
ἄξιός είμι τοῦ θανεῖν. Ἐγὼ αὐτὸς τῷ τραχήλα
μου τὸν βρόχον ανηρτησάμην. Ὡς βούλει εἰς
ἐμὲ πρᾶττε, ὑπεύθυνος εἰμι παντοίας καταξί
κης. Ο δὲ Μουσουλμαν καμφθεὶς τοῖς λόγοις τού
τοις, καὶ συμπαθήσας αὐτόν, καὶ στολὴν φαιδριν
Ενδύσας, ερώτησε· Ποῦ εἰσι νῦν οἱ ἡγεμόνες ἐκεῖ·
νοι, καὶ ποῦ ἡ παράταξις αὐτῶν εὑρίσκεται; Ὁ δὲ
εἶπεν, Ἐν Ἐφέσῳ· καὶ εἰ βούλει χώρησόν μοι
στρατὸν, κἀγὼ ἐλθὼν αὐτοὺς δεσμίους ἄγω πρὸς σέ.
Ο δὲ Μουσουλμὰν φοβηθείς μή πως πανουργία ἐν
μέσῳ τούτων τῶν ὑποκρίσεων πράττηται, οὐκ
ἠθέλησε καταδιώξαι ὀπίσω αὐτῶν· ἀλλ᾽ ἤδη τοῦ
ἡλίου ἀνίσχοντος, καὶ αὐτὸς ἐφ᾽ ἵππου ἐπιβὰς, σύν
πάτῃ τῇ στρατιᾷ πρὸς ῎Εφεσον ἐχώρει, ἔχων μετ'
αὐτοῦ καὶ τὸν Τζινεήτ. Ὁ δὲ Καραμὰν καὶ Καρ
μιάν, καθὼς ἔφημεν, περὶ τὰς μέσας νύκτας έλα
θόντες εἰς τὰς σκηνές τοῦ Τζινεὴτ, καὶ μὴ εὑρόντες
αὐτὸν, ἐνόησαν τὴν ἐνέδριν· καὶ μέγας θροῦς ἐγε
γόνει ἐν τῷ φωσάτῳ καὶ ταραχή· οἱ μὲν ἐρευνῶντες
τοὺς ἵππου; αὐτῶν, οἱ δὲ τὰς ἐφεστρίδας, ἄλλοι τὰς
καμήλους καὶ τοὺς ἡμιόνους, πρὸς τὰ φορτία τῶν
παρασκευῶν ἐπιθεῖναι, ἕτεροι δὲ ἐν ἅρμασιν. Καὶ
δὴ ἀνατέλλοντος τοῦ ἡλίου τὰ πάντα καλῶς παρασκευάσαντες, οἱ μὲν ἱππεῖς σὺν τοῖς ἡγεμόσι, καὶ τῷ
πεζικῷ στρατῷ ἐπὶ τόπου ὑψηλοῦ ἑστάμενοι, τὰς ἡμό
νους καὶ τὰς καμήλους σὺν παντὶ τῷ φορτικῷ τάγματ
προέπεμψαν, περάσαντες τὰς κλεισούρας τὰς πρὸς
Μαίανδρον· αὐτοὶ δὲ ίσταντο ἕως εἶδον, ὅτι τὰ δύσβατα
μέρη διέβησαν. Τότε καὶ αὐτοὶ κατὰ τάξιν εἰς τὰς
κλεισούρας εἰσήλθοσαν. "Οτε δὲ τὸ τέλος τῆς οὐρα
γίας ἐν τῷ στόματι τοῦ στενοῦ ἦν, τότε καὶ τὸ τοῦ
Μουσουλμὰν πεζικὸν ἀπὸ τῆς γεφύρας τῆς πρὸς
Γαλήσιον όρος κειμένης διαβὰς ἐν Ἐφέσῳ
ἦλθεν· καὶ τῇ τετάρτη ὥρᾳ τῆς ἡμέρας, ἡλίου ἐν
τῷ Ζυγῷ τὴν πορείαν ποιοῦντος, καὶ ὁ Μουσουλμάν
ἐν Ἐφέσῳ. Ο δὲ Τζινεήτ πολλὰ συμβουλεύσας του
ποιῆσαι καταπειθῆ τὸν ἄνδρα τοῦ καταδιῶξει ὀπίσω
αὐτῶν, οὐκ ἠνέσχετο, τὸ μὲν διὰ τὴν ἄκραν αὐτοῦ
συμπάθειαν, τὸ δὲ καὶ φοβούμενος αἰεὶ τὰς μας
διουργίας τοῦ Τζινεήτ· ἦν γὰρ ὁ Μουσουλμάν
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πρὸς Γαλήσιον όρος. Mons ille Galesius
Epheso vicinus est, et procul dubio nomen ab urbe
Galesio traxit, cujus meminit Stephanos de urbibus: Γαλήσιον πόλις Εφέσου. Παρθένιος ἐν ἐπικηδείῳ τῷ εἰς Αὐξίθεμιν. Calesium urbs Epheso subdita. Parthenius in Auxithemin epicedio. Abrahamus
Ortelius de illo monte perperam opinatur, cum
vicinum Constantinopoli il'um facit, et Gregoram
ut suam tueatur sententiam, adducit.
Πήξας οὖν τὰς σκηνάς. Lib. x, histor. Mε
sulm, notat Leuncl. hunc fuisse Soleimanis sea
Musulmani genium, ut diuturpis, aliquando quadrimestribus, compotationibus indulgeret: que ignavia ac socordia ultimam perniciem ei tandem allulerunt.
PG 157:861Οἱ δὲ τῆς δύσεως σατράπαι καὶ τὰ τοῦ Δανούβεως μέρη φυλάττοντες, μαθόντες τὴν εἰς Βλαχίαν εἴσοδον τοῦ Μωσῆ, γράφουσι καὶ δηλοῦσι τῷ Μουσουλμὰν τὰ γενόμενα καὶ ὅπως, εἰ μὴ φθάσας περάσει ἐν τοῖς μέρεσι τῆς Θρᾴκης, τὴν δύσιν ὁ Μωσῆς κληρώσεται καὶ αὐτὸς ἐν Ἀσίᾳ διάγων εἰς αὐτὴν καὶ καταλήξει. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν ἐνωτισθεὶς τοὺς λόγους τούτους, συντόμως ἐξ Ἐφέσου πρὸς Λάμψακον ἔρχεται ἄγων ὁμοῦ καὶ τὸν Τζινεήτ, ἄλλον ἔπαρχον καταστήσας ἀντ’ αὐτοῦ ἐν Ἐφέσῳ καὶ ἐν πάσῃ τῇ ἐπαρχίᾳ. Ἦν δὲ ἐν Λαμψάκῳ κτίζων ἐπ’ ὀνόματι τοῦ Μουσουλμὰν πύργον ἕνα παμμεγέθη ἐν τῇ ἀκτῇ τῇ ἀπέναντι Καλλιουπόλεως· ὁ δὲ δομήτωρ ἦν Σαλγρούζω δὲ Νέγρω, Γενουίτης εἷς τῶν εὐγενῶν· ὃν καὶ οἰκοδομήσας, ὡς ἔπρεπεν, καὶ ἰδὼν αὐτὸν ὁ Μουσουλμὰν ἐδωρήσατο αὐτῷ πλεῖστα χρήματα. Καὶ περάσας ἐν Καλλιουπόλει καὶ καθίσας ἐν πότοις καὶ ἀμεριμνίαις, εὐφραινόμενος καὶ ἀσελγαίνων, οὐκ ἐφρόντιζε περὶ τοῦ Μωσῆ. Ὁ δὲ Μωσῆς οὐ διέλειπε γράφων τοῖς μεγιστάνοις καὶ τάττων αὐτοῖς πάντα τὰ χρήσιμα, εἰ ἐγκράτης τῆς ἡγεμονίας γενήσεται.ἐν τῷ τῆς Ἐφέσου κάμπῳ, καὶ ποιήσας μήνας τέσσαρας, οὐκ ἄλλο ἦν τὸ δρώμενον πλὴν τρυφῆς
καὶ σπατάλης· ἦν γὰρ ὁ ἀνὴρ οἰνοπότης, ὡς οὐδεὶς ἄλλος, καὶ εἰς τὰς σαρκικὰς ἐπιθυμίας ἀδεῶς ἐμ
τίκτων.
48 CAPUT XIX.
Noses a Mehemele fratre suo deficit et in Valachiam secedit, fratrem suum Musulmanum invadit et vincit. Musumanus dum fuga sibi consulit, et in quodam oppido a juvenibus occiditur; Moses oppidum et incolas comburit, in Serviam movet, deinde Constantinopolim frustra oppugnat. Manuel imperator Mehemelem adversus Mosem evocat et concital. Mehemetes bis victus Byzantium se recipit: tandem Moser vincit; hic inter fugiendum occiditur, ejusque cada
ver Prusam sepeliendum defertur.
Ὁ δὲ Μωσῆς, ἐν λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, διάγων At Moses, quem in superioribus nominavimus,
μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Μεχμέτ ἐν 'Αγκύρᾳ τῆς
Γαλατίας καὶ φυγών, ἧκεν ἐν Σινόπῃ ἡγεμονεύοντης Σπεντιὰρ τοῦ Τουρκομάνου Φιλοξενήσας
οὖν αὐτὸν, ὡς ἔδει, εζήτησε περίται Μωσῆς τὴν
περαίαν τοῦ Εὐξείνου πόντου, τὰ πρὸ; Βλαχίαν. Ο
δὲ ἀσπασίως τὴν αἴτησιν αὐτοῦ πληρώσας ἀφίησι,
καὶ εἰς Βλαχίαν περᾷ. Καὶ τῷ Μύλτζῃ βεηβόδα
συντυχών, καὶ πληροφορήσας αὐτῷ τίς τε εἴη, καὶ
πόθεν ἧκε, καὶ πῶς, δίδωσιν αὐτῷ ἄδειαν τοῦ περιπατεῖν ἐν πάσῃ Βλαχία, καὶ πράττειν τὰ δόξαντα.
Οἱ δὲ τῆς δύσεως σατράπαι, καὶ τὰ τοῦ Δανούσεως
μέρη φυλάττοντες, μαθόντες τὴν εἰς Βλαχίαν εἴσο
δον τοῦ Μωσῆ, γράφουσι καὶ δηλοῦσι τῷ Μουσουλμὲν τὰ γενόμενα· καὶ ὅπως, εἰ μὴ φθάσας περάσει
ἐν τοῖς μέρεσι τῆς Θράκης, την δύσιν ὁ Μωτής
κληρώσεται, καὶ αὐτὸς ἐν Ἀσίᾳ διάγων εἰς αὐτὴν
καὶ καταλήξει. Ο δὲ Μουσουλμὰν ἐνωτισθεὶς τοῖς
λόγοις τούτοις, συντόμως ἐξ Εφέσου πρὸς Λάμψα
κον ἔρχεται, ἄγων ὁμοῦ καὶ τὸν Τζινήτ, ἄλλον
ἔπαρχον καταστήσας ἀντ᾿ αὐτοῦ ἐν Ἐφέσῳ καὶ ἐν
πάσῃ τῇ ἐπαρχία. "Ην δὲ ἐν Λαμψάκῳ κτίζων ἐπ᾿
ὀνόματι τοῦ Μουσουλμὰν πύργον ἕνα παμμεγέθη,
ἐν τῇ ἀκτῇ τῇ ἀπέναντι Καλλίουπόλεως. Ο δὲ δου
μήτωρ ἦν Σαλαγρούζω δὲ Νέγρο Γενουΐτης εἷς
τῶν εὐγενῶν, ὃν καὶ οἰκοδομήσας ὡς ἔπρεπε, καὶ
ἰδὼν αὐτὸν ὁ Μουσουλμαν, δωρήσατο αὐτῷ πλεῖστα
χρήματα. Καὶ περάσας ἐν Καλλιουπόλει, καὶ και
θίσας ἐν πότοις καὶ ἀμεριμνίαις, εὐφραινόμενος,
καὶ ἀσελγαίνων οὐκ ἐφρόντιζε περὶ τοῦ Μωσή. Ο compotationibus et crapule operam dedit, et omncum fratre suo Mehemete Ancyræ in Galatia agebat; unde Sinopem aufugit ad Spentiarem Turcomanum, ejus urbis principem. Cumque ab co
benigne susceptus esset Moses, rogavit, ut in objectam continentem Valachiam versus trajicere
ejus ope et auxilio posset, quod etiam facillime at
eo obtinuit, et in Valachiam trajecit. Ad Vaivodam
deinde Myltzem se confert, cui certis indiciis no.
tum fecit, quisnam esset, unde et quomodo illue
accessisset. Quare Vaivoda libertatem ei concedit
secure per totam Valachiam eundi, et prout ei
placuerit agendi facultatem. Cum vero Bassis, qui
Occidentis provincias ad Danubium sitas regebant,
Mosis in Valachiam adventus innotuisset, Musulmano rem totam scriptis litteris exponunt, monentque nisi celeriter in Thraciam transierit, limites
imperii sui intra Asiam, in qua tempus terit, fixum
iri: Mosem vero occiduas provincias in ditionem
suam redacturum. Ilis monitis cum paruisset Mnsulmanus, quanto ocius Epheso Lampsacum proficiscitur, comitenique expeditionis Cineitem abducit, in ejus locum Epheso totique provinciae alio
præfecto. Per id tempus Musulmano auctore et
mandante Salagruzus de Negro patricius Genuensis
turrem amplam Lampsaci exstruebat in littore
Callipoli objecto: quam, ut par erat, solide constructam, ubi conspexit Musulmanus, multas ei pecunias largitus est. Inde Calliopolim transvectus,
δὲ Μωσῆς οὐ διέλειπε γράφων τοῖς μεγιστάνοις,
καὶ τάττων αὐτοῖς πάντα τὰ χρήσιμα, εἰ ἐγκρατής
τῆς ἡγεμονίας γενήσεται· καὶ οὐ μόνον ἦν ἐν τού
τοῖς, ἀλλὰ καὶ Τούρκους ἀθροίσας ἐκ τῶν τοῦ
Ίστρου μερῶν, παρ' αὐτῶν πάσης Θράκης καὶ
Θετταλίας καὶ Ἱλλουρικοῦ ἡγεμὼν ἀνηγορεύετο.
Ο δὲ Μουσουλμὰν τὸν Τζινεὴτ πρὸς τὰ μέρη τῆς
Βουλγαρίας, ἐν τοῖς μέρεσι τῶν ᾿Αχριδών
nibus curis remissis, deque Mose haud sollicitus,
voluptatibus curpemlis exercendisque libidinibus
attentus erat. Non cessabat interea Moses ad magnates primariosque viros scribere, et polliceri, si
rerum summa poliatur, fore ut corum commodo
ac utilitati studeat; neque his solum intentus Turcos etiam ex Istri tractu collegit, ab eisque totius
Thracia, Thessaliae et Illyrici princeps proclamatur.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Leunclavius lib. x, Mosis alversus Sulci.
manem seu Musulmanum gesta narrat, auctorumquº dissentientes narrationes notat.
Ηγεμονεύοντος Σπεντιὰρ τοῦ Τουρκομάνου.
Islendiares: Leunclavio appellatur, ejusque genealogiam descripsit. Turcis Omeroglii et Isten linrouli appellati sunt. Laoucus, lib. iv, Mosem ad
Sinopes principem profectum esse etiam narrat.
Καὶ τῷ Μύλτζη βεηβόδα. Mirkien Mak,
seu Marcum Valachum appellat illum Leunclavius;
Laonicus, lib. iv, Myrxen. Hic est Dani frater, de
quo intra fit mentio cap. 29.
Σαλαγρούζω δὲ Νέγρω. Annales Genuenses
malam isto tempore hujus Nigri mentionem fa
ciunt; en'usdam alius, qui sæculo superiore vixit,
nomen ab illis celebratur.
Εν τοῖς μέρεσιν τῶν ᾿Αγριδῶν. In ms. li'
bibliothecae Regiæ catalogus urbium et locorum,
quorum nomina mutata sunt, exstat: ineo Πρε
βέλλις ή Αχρίδα. In alio ms. ejusdem bibliothecae
exstant formule inscriptionum et subscriptionum,
quibus Constantinopolitanus patriarcha in litteris
ad papam, patriarchas et metropolitas utitur. Inter
ilos exstal, πρὸς τὴν Ἰουστινιανῆς, his verbis:
Μακαριώτατε ἀρχιεπίσκοπε τῆς πρώτης Ἰουστι
νιανής, Αχρίδων καὶ πάσης τῆς Βουλγαρίας ἐν ἁγίῳ
Πνεύματι· ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος.
Bearissime archiepiscope Justinianæ primæ, Achri-
Καὶ οὐ μόνον ἦν ἐν τούτοις, ἀλλὰ καὶ Τούρκους ἀθροίσας ἐκ τῶν τοῦ Ἴστρου μερῶν, παρ’ αὐτῶν πάσης Θρᾴκης καὶ Θετταλίας καὶ Ἰλλυρικοῦ ἡγεμὼν ἀνηγορεύετο. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν τὸν Τζινεὴτ πρὸς τὰ μέρη τῆς Βουλγαρίας ἐν τοῖς μέρεσι τῶν Ἀχριδῶν ἔπαρχον καταστήσας, ἔπεμψεν· αὐτὸς δὲ ἐν Ἀδριανουπόλει τὴν πορείαν ἐποίει καὶ εἰσελθὼν ἐντὸς τῆς πόλεως, ἅπαντες αὐτὸν ὡς εὐεργέτην καὶ δοτῆρα πάντων καλῶν ἀνηγόρευον. Καὶ ἐν ἀληθείᾳ οὕτως ἦν· ὅπου γὰρ ὁ Μουσουλμὰν ἤρχετο, κἄν τε ἐν πόλει κἄν τε ἐν κώμῃ, τοῦ ποιῆσαι ἐκεῖ ἡμέρας τριάκοντα, καὶ οἱ πλούσιοι καὶ οἱ πένητες καὶ αὐτοὶ οἱ δι’ ἔνδειαν τροφῶν προςαιτοῦντες, πάντες αὐτάρκεις ἐγένοντο. Τότε ὁ Μουσουλμὰν ἀπ’ Ἀδριανουπόλεως συλλέξας στρατὸν κατὰ τοῦ Μωσῆ ἔπεμψε καὶ αὐτὸς διημέρευεν ἐν πότοις. Ὁ δὲ Μωσῆς συνάψας πόλεμον καὶ ὑπέρτερος φανεὶς καὶ διώξας τὸν στρατὸν τοῦ Μουσουλμὰν ἐγγύς που Σοφίας, ἐγένετο ἁπανταχοῦ φήμη, ὡς ὁ Μωσῆς μέλλει τῆς δύσεως τοπάρχης γενέσθαι.ἐν τῷ τῆς Ἐφέσου κάμπῳ, καὶ ποιήσας μήνας τέσσαρας, οὐκ ἄλλο ἦν τὸ δρώμενον πλὴν τρυφῆς
καὶ σπατάλης· ἦν γὰρ ὁ ἀνὴρ οἰνοπότης, ὡς οὐδεὶς ἄλλος, καὶ εἰς τὰς σαρκικὰς ἐπιθυμίας ἀδεῶς ἐμ
τίκτων.
48 CAPUT XIX.
Noses a Mehemele fratre suo deficit et in Valachiam secedit, fratrem suum Musulmanum invadit et vincit. Musumanus dum fuga sibi consulit, et in quodam oppido a juvenibus occiditur; Moses oppidum et incolas comburit, in Serviam movet, deinde Constantinopolim frustra oppugnat. Manuel imperator Mehemelem adversus Mosem evocat et concital. Mehemetes bis victus Byzantium se recipit: tandem Moser vincit; hic inter fugiendum occiditur, ejusque cada
ver Prusam sepeliendum defertur.
Ὁ δὲ Μωσῆς, ἐν λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, διάγων At Moses, quem in superioribus nominavimus,
μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Μεχμέτ ἐν 'Αγκύρᾳ τῆς
Γαλατίας καὶ φυγών, ἧκεν ἐν Σινόπῃ ἡγεμονεύοντης Σπεντιὰρ τοῦ Τουρκομάνου Φιλοξενήσας
οὖν αὐτὸν, ὡς ἔδει, εζήτησε περίται Μωσῆς τὴν
περαίαν τοῦ Εὐξείνου πόντου, τὰ πρὸ; Βλαχίαν. Ο
δὲ ἀσπασίως τὴν αἴτησιν αὐτοῦ πληρώσας ἀφίησι,
καὶ εἰς Βλαχίαν περᾷ. Καὶ τῷ Μύλτζῃ βεηβόδα
συντυχών, καὶ πληροφορήσας αὐτῷ τίς τε εἴη, καὶ
πόθεν ἧκε, καὶ πῶς, δίδωσιν αὐτῷ ἄδειαν τοῦ περιπατεῖν ἐν πάσῃ Βλαχία, καὶ πράττειν τὰ δόξαντα.
Οἱ δὲ τῆς δύσεως σατράπαι, καὶ τὰ τοῦ Δανούσεως
μέρη φυλάττοντες, μαθόντες τὴν εἰς Βλαχίαν εἴσο
δον τοῦ Μωσῆ, γράφουσι καὶ δηλοῦσι τῷ Μουσουλμὲν τὰ γενόμενα· καὶ ὅπως, εἰ μὴ φθάσας περάσει
ἐν τοῖς μέρεσι τῆς Θράκης, την δύσιν ὁ Μωτής
κληρώσεται, καὶ αὐτὸς ἐν Ἀσίᾳ διάγων εἰς αὐτὴν
καὶ καταλήξει. Ο δὲ Μουσουλμὰν ἐνωτισθεὶς τοῖς
λόγοις τούτοις, συντόμως ἐξ Εφέσου πρὸς Λάμψα
κον ἔρχεται, ἄγων ὁμοῦ καὶ τὸν Τζινήτ, ἄλλον
ἔπαρχον καταστήσας ἀντ᾿ αὐτοῦ ἐν Ἐφέσῳ καὶ ἐν
πάσῃ τῇ ἐπαρχία. "Ην δὲ ἐν Λαμψάκῳ κτίζων ἐπ᾿
ὀνόματι τοῦ Μουσουλμὰν πύργον ἕνα παμμεγέθη,
ἐν τῇ ἀκτῇ τῇ ἀπέναντι Καλλίουπόλεως. Ο δὲ δου
μήτωρ ἦν Σαλαγρούζω δὲ Νέγρο Γενουΐτης εἷς
τῶν εὐγενῶν, ὃν καὶ οἰκοδομήσας ὡς ἔπρεπε, καὶ
ἰδὼν αὐτὸν ὁ Μουσουλμαν, δωρήσατο αὐτῷ πλεῖστα
χρήματα. Καὶ περάσας ἐν Καλλιουπόλει, καὶ και
θίσας ἐν πότοις καὶ ἀμεριμνίαις, εὐφραινόμενος,
καὶ ἀσελγαίνων οὐκ ἐφρόντιζε περὶ τοῦ Μωσή. Ο compotationibus et crapule operam dedit, et omncum fratre suo Mehemete Ancyræ in Galatia agebat; unde Sinopem aufugit ad Spentiarem Turcomanum, ejus urbis principem. Cumque ab co
benigne susceptus esset Moses, rogavit, ut in objectam continentem Valachiam versus trajicere
ejus ope et auxilio posset, quod etiam facillime at
eo obtinuit, et in Valachiam trajecit. Ad Vaivodam
deinde Myltzem se confert, cui certis indiciis no.
tum fecit, quisnam esset, unde et quomodo illue
accessisset. Quare Vaivoda libertatem ei concedit
secure per totam Valachiam eundi, et prout ei
placuerit agendi facultatem. Cum vero Bassis, qui
Occidentis provincias ad Danubium sitas regebant,
Mosis in Valachiam adventus innotuisset, Musulmano rem totam scriptis litteris exponunt, monentque nisi celeriter in Thraciam transierit, limites
imperii sui intra Asiam, in qua tempus terit, fixum
iri: Mosem vero occiduas provincias in ditionem
suam redacturum. Ilis monitis cum paruisset Mnsulmanus, quanto ocius Epheso Lampsacum proficiscitur, comitenique expeditionis Cineitem abducit, in ejus locum Epheso totique provinciae alio
præfecto. Per id tempus Musulmano auctore et
mandante Salagruzus de Negro patricius Genuensis
turrem amplam Lampsaci exstruebat in littore
Callipoli objecto: quam, ut par erat, solide constructam, ubi conspexit Musulmanus, multas ei pecunias largitus est. Inde Calliopolim transvectus,
δὲ Μωσῆς οὐ διέλειπε γράφων τοῖς μεγιστάνοις,
καὶ τάττων αὐτοῖς πάντα τὰ χρήσιμα, εἰ ἐγκρατής
τῆς ἡγεμονίας γενήσεται· καὶ οὐ μόνον ἦν ἐν τού
τοῖς, ἀλλὰ καὶ Τούρκους ἀθροίσας ἐκ τῶν τοῦ
Ίστρου μερῶν, παρ' αὐτῶν πάσης Θράκης καὶ
Θετταλίας καὶ Ἱλλουρικοῦ ἡγεμὼν ἀνηγορεύετο.
Ο δὲ Μουσουλμὰν τὸν Τζινεὴτ πρὸς τὰ μέρη τῆς
Βουλγαρίας, ἐν τοῖς μέρεσι τῶν ᾿Αχριδών
nibus curis remissis, deque Mose haud sollicitus,
voluptatibus curpemlis exercendisque libidinibus
attentus erat. Non cessabat interea Moses ad magnates primariosque viros scribere, et polliceri, si
rerum summa poliatur, fore ut corum commodo
ac utilitati studeat; neque his solum intentus Turcos etiam ex Istri tractu collegit, ab eisque totius
Thracia, Thessaliae et Illyrici princeps proclamatur.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Leunclavius lib. x, Mosis alversus Sulci.
manem seu Musulmanum gesta narrat, auctorumquº dissentientes narrationes notat.
Ηγεμονεύοντος Σπεντιὰρ τοῦ Τουρκομάνου.
Islendiares: Leunclavio appellatur, ejusque genealogiam descripsit. Turcis Omeroglii et Isten linrouli appellati sunt. Laoucus, lib. iv, Mosem ad
Sinopes principem profectum esse etiam narrat.
Καὶ τῷ Μύλτζη βεηβόδα. Mirkien Mak,
seu Marcum Valachum appellat illum Leunclavius;
Laonicus, lib. iv, Myrxen. Hic est Dani frater, de
quo intra fit mentio cap. 29.
Σαλαγρούζω δὲ Νέγρω. Annales Genuenses
malam isto tempore hujus Nigri mentionem fa
ciunt; en'usdam alius, qui sæculo superiore vixit,
nomen ab illis celebratur.
Εν τοῖς μέρεσιν τῶν ᾿Αγριδῶν. In ms. li'
bibliothecae Regiæ catalogus urbium et locorum,
quorum nomina mutata sunt, exstat: ineo Πρε
βέλλις ή Αχρίδα. In alio ms. ejusdem bibliothecae
exstant formule inscriptionum et subscriptionum,
quibus Constantinopolitanus patriarcha in litteris
ad papam, patriarchas et metropolitas utitur. Inter
ilos exstal, πρὸς τὴν Ἰουστινιανῆς, his verbis:
Μακαριώτατε ἀρχιεπίσκοπε τῆς πρώτης Ἰουστι
νιανής, Αχρίδων καὶ πάσης τῆς Βουλγαρίας ἐν ἁγίῳ
Πνεύματι· ἀγαπητὲ ἀδελφὲ τῆς ἡμῶν μετριότητος.
Bearissime archiepiscope Justinianæ primæ, Achri-
PG 157:863Καὶ δὴ ἐνωτισθεὶς ὁ Μουσουλμὰν τὴν ὡς ἐν ὀλίγῳ μέλλουσαν εἰσέλευσιν ἐν Ἀδριανουπόλει τοῦ Μωσῆ, ἦν γὰρ συῤῥέον ἅπαν τὸ πλῆθος ἐν αὐτῷ καὶ ἐκ τῶν προὐχόντων οὐκ ὀλίγοι, αὐτὸς ὀψέ ποτε ἀνανήψας ἐκ τοῦ κάρους τῆς μέθης ἠβουλήθη πρὸς Κωνσταντινούπολιν ἀπιέναι. Καὶ σὺν ὀλίγοις ἐπιβάταις τὴν ὁδὸν ἀρξάμενος, καὶ αὐτοὶ ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον καὶ πρὸς τὸν Μωσῆν ἤλαυνον. Ὁ δὲ Μουσουλμὰν ἐν χωρίῳ τινὶ καθ’ ὁδὸν ἐντυχὼν καὶ οἱ τοῦ χωρίου ἰδόντες αὐτὸν καὶ ἐκ τοῦ ἵππου καὶ ἐκ τῶν ἱματίων καὶ ἐκ τῆς μορφῆς καὶ γνωρίσαντες, ὡς ὁ ἡγεμών ἐστιν, ἔθεον ἐπὶ θέᾳ αὐτοῦ. Καὶ προκαταλαβόντες νεανίσκοι πέντε τοξόται φέροντες τόξα καὶ βέλη, ὁ Μουσουλμὰν ταραχθεὶς ἀφίησι βέλος κατ’ αὐτῶν καὶ ὁ εἷς κύμβαχος ὀλισθήσας ἔπεσεν. Καὶ δεύτερον πέμψας ῥίπτει τὸν ἕτερον. Τότε οἱ τρεῖς ὁμονοήσαντες, ἦσαν γὰρ καὶ οἱ πέντε ὁμοπάτριοι ὁμαίμονες, ἀφιᾶσι τὰ βέλη κατὰ τοῦ Μουσουλμὰν καὶ πίπτει τοῦ ἵππου καὶ τὴν κεφαλὴν ἀποτέμνουσιν. Ὁ δὲ Μωσῆς εἰσάγεται ἐν Ἀδριανουπόλει μετὰ δορυφορίας καὶ τιμῆς ὅσης καὶ ἡγεμὼν δύσεως ἀναδείκνυται.νουπόλει την πορείαν ἐπο!ε:, καὶ εἰσελθὼν ἐντὸς
τῆς πόλεως, ἅπαντες αὐτὸν ὡς εὐεργέτην καὶ δι
τῆρα πάντων καλῶν ἀνηγόρευον. Καὶ ἐν ἀληθεία
οὕτως ἦν· ὅπου γὰρ ὁ Μουσουλμάν ήρχετο κἄν τι
ἐν πόλει, κἄν τε ἐν κώμῃ τοῦ ποιῆσαι ἐκεῖ ἡμέρα;
τριάκοντα, καὶ οἱ πλούσιοι, καὶ οἱ πένητες και
αὐτοὶ οἱ δι᾽ ἔνδειαν τροφών προσαιτοῦντες, πάντες
αὐτάρκεις ἐγένοντο. Τότε ὁ Μουσουλμὰν ἀπ' ᾿Αδρια
νουπόλεως συλλέξας στρατὸν κατὰ τοῦ Μωσῆ ἔπεμψε, καὶ αὐτὸς διημέρευεν ἐν πότοις. Ὁ δὲ Μωσής
συνάψας πόλεμον, καὶ ὑπέρτερος φανείς, καὶ
διώξας τὸν στρατὸν τοῦ Μουσουλμὰν ἐγγύς που
Σοφίας, ἐγένετο ἀπανταχοῦ, φήμη, ὡς ὁ Μωσής
μέλλει τῆς δύσεως τοπάρχης γενέσθαι. Καὶ δὴ
Musulmanus vero neitem in Bulgariam misit, Επαρχον καταστήσας ἔπεμψεν· αυτὸς δὲ ἐν Αδριαeumque vicinis Achridarum 49 provinciæ partibus præfecit ipse Adrianopolim profectus eam
Ingreditur, et ab omnibus, ut bonorum omnium
auctor atque largitor, lauiibus in coelum effertur.·
Et revera talis erat Musulmanus: quamcunque
enim urbem aut vicum adiret, ut dies triginta ibi
moraretur, divitibus et pauperibus, illisque, qui
pra inopia mendicabant, ahunde largiebatur: tum
ergo coactum exercitum adversus Mosem misit,
dum ipse dies solidos in compotationibus consumebat. Moses itaque pugna commissa victor evasit,
exercitumque Musulmani usque ad portas Sophiæ
insecutus est, et faina ubique sparsa ipsum in occidente regnaturum. Ubi autem Musulmanus intellexit brevi Adrianopoli adfuturum Mosem, ad quem ενωτισθεὶς ὁ Μουσουλμὰν τὴν ὡς ἐν ὀλίγῳ μέλλου
undequaque turmatim omnes confluebant, etiamque
ex primariis plurimi, sero tandem veterno solutus
et excitatus ad mentem sobriam rediit, et Constantinopolim petere decrevit, viamque cum paucis
equitibus ingressus, ab eis ad Mosem deficientibus
deseritur. Musulmanus in quoddam oppidum iter
faciendo venit: quem ubi conspexere oppidani,
ex equi forma, vestium ornatu et vultu, principem
esse cognoverunt, et ad spectandum illum aceurrunt cumque juvenes quinque sagittarii pha.
retrati eum currendo prævenissent, tum turbatus
telum in eos emittit, quo percussus eorum unus
pronas in caput cecidit: secundo' deinde emisso
alium sternit: tunc tres qui supererant, quod fratres
germani isti quinque essent, uno consensu tela
in Musulmanum torquent, equo dejiciunt et lapso
caput abscindunt. Mosem etiam, quem longum
satellitum agmen comitabatur, Adrianopolitani
cives in urbem accipiunt, et quam exquisito possunt
cultu venerantur, ibique Occidentis princeps proclamatur. Cognita porro morte fratris sui Musula
mani eum luxit, et milites satraparumque præci -
puos misit, qui defuncti cadaver Adrianopolim apportarunt; Prusam postea magna pompa perlatum,
monumento, quod ipse posuerat, intulerunt. Diligentem etiam inquisitionem exercuit in eos qui
σαν εἰσέλευσιν ἐν ᾿Αδριανουπόλει τοῦ Μωτή· ν
γὰρ συῤῥέων ἅπαν τὸ πλῆθος ἐν αὐτῷ, καὶ ἐκ τῶν
προυχόντων οὐκ ὀλίγοι· αὐτὸς ὀψέ ποτε ἀνανήψας
ἐκ τοῦ κάμους τῆς μέθης ἠβουλήθη πρὸς Κωνστα
τινούπολιν ἀπιέναι· καὶ σὺν ὀλίγοις ἐπιβάταις τὴν
ὁδὸν ἀρξάμενος, καὶ αὐτοὶ ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον,
καὶ πρὸς τὸν Μωσήν ήλαυνον. Ο δὲ Μουσουλμάν
ἐν χωρίῳ τινὶ καθ᾽ ὁδὸν ἐντυχών· καὶ οἱ τοῦ
χωρίου εἶδόν τε αὐτὸν καὶ ἐκ τοῦ ἵππου, καὶ ἐκ
τῶν ἱματίων, καὶ ἐκ τῆς μορφῆς, καὶ γνωρίσαντες
ὡς ὁ ἡγεμών ἐστιν, ἔθεον ἐπὶ τῇ θέᾳ αὐτοῦ. Καὶ
προκαταλαβόντες νεανίσκοι πέντε τοξόται, φέροντες
τόξα καὶ βέλη· ὁ Μουσουλμάν ταραχθεὶς ἀφίησι
βέλος κατ' αὐτῶν, καὶ ὁ εἷς κύμβαχος ολισθήσεις
έπεσε, καὶ δεύτερον πέμψας ρίπτει τὴν ἕτερον· τότε
οἱ τρεῖς ὁμονοήσαντες, ἦσαν γὰρ καὶ οἱ πέντε
όμοπάτριοι καὶ ὁμαίμονες, ἀφιᾶσι τὰ βέλη κατά
τοῦ Μουσουλμάν, καὶ πίπτει τοῦ ἵππου, καὶ τὴν
κεφαλὴν ἀποτέμνουσιν. Ο δὲ Μωσῆς εἰσάγεται ἐν
Αδριανουπόλει μετὰ δορυφορίας και τιμῆς ὅσης,
καὶ ἡγεμὼν δύσεως ἀναδείκνυται. Μαθὼν δὲ τὴν
θάνατον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Μουσουλμὰν ἐπένθησε
καὶ στρατιώτας πέμψας, καὶ τοὺς πρώτους τῶν
σατραπῶν, ἔφερον τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν ᾿Αδριανου
πόλει, ἔπεμψεν αὐτὸ ἐντίμως ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ
έθαψαν ἐν τῷ παρ' αὐτοῦ δομηθέντι μνημείῳ. Ο
Ismaelis Bullialdi no:
Laouic. lib. 1, Macedoniae urbem Ochridem nominat. Acta etiam Leonis papae IX adversus Michaelea Cerularium, et Leonem Ach idiae episcopum,
arhem esse clare exponunt: in illis exstat epista1. Michaelis et Leonis que sie incipit: Michael
universalis patriarcha novæ Rome, et Leo archiepiscopus Achride metropolis Bulgarorum dilecto
fratri Joanni Cannensi episcopo. Cantacuzenus etiam
πόλιν ἑσπέριον eam appellat, lib. 1. cap. 20, ita u
dubiam omne tollatur, et Achridam esse urbem
constel.
darum, et universæ Bulgariæ in Spiritu sancto di- logotheta in Chron. de Achridis mentionem facit.
lecte modicitatis nostra frater. Ex his verbis videri posset Justiniana prima differre ab Achridis,
illaque esse urls, hire regio dici posset: cui couveniunt verba libri ms. 1932 bibliothecae Regiae,
Θρᾴκη ἐστὶν ἡ Ἀδριανούπολις μέχρι τῆς Κωνσταν
τινουπόλεως, καὶ τῆς Σοφίας, καὶ τῆς Βουλγαρίας
καὶ τῆς Ωχρίδος καὶ τῶν μερῶν αὐτῆς. Τhracία
ab Adrianopoli ad Constantinopolim extenditur, et
Sophia, Bulgaria et Ochride ejusque partibus terminatur.ltant Ochris seu Achris pro provincia et regiote hoc loco, non pro urbe accipiatur; Justiniana01
primam Turci Giustandil appellant. Urbs Achris
Η Gregora, lib. II, in Macedonia collocatur, quae et
Bulgarici regni in Flyricum usque protensi, pars
fisit. Libro etiam li halet: Περὶ τῆς ἀρχιεπισκοπῆς
τῆς Βουλγαρίας τῆς καὶ Ἀχρίδο καλουμένης, De
archiepiscopatu Bulgariæ, qui et Achridis dicitur,
caus metropolis Justinieni prima dicta. Goorg.
'Ο δὲ Μουσουλμὰν ἐν χωρίῳ τινί. Εjus
mortem eodem fere modo accidisse Beccani Annales et historia Verantiana narrant,- Dissentit ab
ilis Hanivaldana. Leunclavius, lib. x, aunum de
veti Musulmani ascribit Hegire anno 815, qui
cœpit Maii 6. feria 3, ann. Chr. 1410. Laonicus,
13. 18, rem aliter quam alii narrat.
Μαθὼν δὲ τὸν θάνατον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Μουσουλμὰν ἐπένθησε καὶ στρατιώτας πέμψας καὶ τοὺς πρώτους τῶν σατραπῶν, ἔφερον τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν Ἀδριανουπόλει καὶ ἀπὸ Ἀδριανοῦ ἔπεμψεν αὐτὸ ἐντίμως ἐν τῇ Προύσῃ καὶ ἔθαψαν ἐν τῷ παρ’ αὐτοῦ δομηθέντι μνημείῳ. Ὁ δὲ Μωσῆς ἀκριβῆ ἔρευναν ποιήσας εἰς τοὺς φονεῖς τοῦ Μουσουλμὰν καὶ εὑρὼν καὶ τοὺς τρεῖς καὶ πέμψας ἐν τῷ χωρίῳ, ᾧ ἐφονεύθη, καὶ ἀθροίσας πάντας τοὺς χωρίτας καὶ δεσμήσας τὸν καθένα σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις, ἀσφαλίσας τὸν καθένα ἐν ταῖς καλύβαις αὐτῶν πῦρ ἀφιᾶσιν· καὶ τέκνα καὶ γονεῖς καὶ συγγενεῖς καὶ αἱ καλύβαι καὶ τὸ χωρίον ἅπαν κατετεφρώθη καὶ εἰς κόνιν ἐγένοντο. Τοιαύτην ποινὴν ὁ ἀπάνθρωπος εἰς ἀνθρώπους εἰργάσατο, δεικνύων τὴν ἀπαρχὴν τῶν κακῶν ὧν ἤμελλε κατεργάζεσθαι ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ. Ἀθροίσας οὖν τοὺς μεγιστᾶνας τῆς Θρᾴκης καὶ Μακεδονίας καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, ἦσαν γὰρ συνηθροισμένοι πάντες εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ, δημηγορήσας εἴρηκε πρὸς αὐτούς·νουπόλει την πορείαν ἐπο!ε:, καὶ εἰσελθὼν ἐντὸς
τῆς πόλεως, ἅπαντες αὐτὸν ὡς εὐεργέτην καὶ δι
τῆρα πάντων καλῶν ἀνηγόρευον. Καὶ ἐν ἀληθεία
οὕτως ἦν· ὅπου γὰρ ὁ Μουσουλμάν ήρχετο κἄν τι
ἐν πόλει, κἄν τε ἐν κώμῃ τοῦ ποιῆσαι ἐκεῖ ἡμέρα;
τριάκοντα, καὶ οἱ πλούσιοι, καὶ οἱ πένητες και
αὐτοὶ οἱ δι᾽ ἔνδειαν τροφών προσαιτοῦντες, πάντες
αὐτάρκεις ἐγένοντο. Τότε ὁ Μουσουλμὰν ἀπ' ᾿Αδρια
νουπόλεως συλλέξας στρατὸν κατὰ τοῦ Μωσῆ ἔπεμψε, καὶ αὐτὸς διημέρευεν ἐν πότοις. Ὁ δὲ Μωσής
συνάψας πόλεμον, καὶ ὑπέρτερος φανείς, καὶ
διώξας τὸν στρατὸν τοῦ Μουσουλμὰν ἐγγύς που
Σοφίας, ἐγένετο ἀπανταχοῦ, φήμη, ὡς ὁ Μωσής
μέλλει τῆς δύσεως τοπάρχης γενέσθαι. Καὶ δὴ
Musulmanus vero neitem in Bulgariam misit, Επαρχον καταστήσας ἔπεμψεν· αυτὸς δὲ ἐν Αδριαeumque vicinis Achridarum 49 provinciæ partibus præfecit ipse Adrianopolim profectus eam
Ingreditur, et ab omnibus, ut bonorum omnium
auctor atque largitor, lauiibus in coelum effertur.·
Et revera talis erat Musulmanus: quamcunque
enim urbem aut vicum adiret, ut dies triginta ibi
moraretur, divitibus et pauperibus, illisque, qui
pra inopia mendicabant, ahunde largiebatur: tum
ergo coactum exercitum adversus Mosem misit,
dum ipse dies solidos in compotationibus consumebat. Moses itaque pugna commissa victor evasit,
exercitumque Musulmani usque ad portas Sophiæ
insecutus est, et faina ubique sparsa ipsum in occidente regnaturum. Ubi autem Musulmanus intellexit brevi Adrianopoli adfuturum Mosem, ad quem ενωτισθεὶς ὁ Μουσουλμὰν τὴν ὡς ἐν ὀλίγῳ μέλλου
undequaque turmatim omnes confluebant, etiamque
ex primariis plurimi, sero tandem veterno solutus
et excitatus ad mentem sobriam rediit, et Constantinopolim petere decrevit, viamque cum paucis
equitibus ingressus, ab eis ad Mosem deficientibus
deseritur. Musulmanus in quoddam oppidum iter
faciendo venit: quem ubi conspexere oppidani,
ex equi forma, vestium ornatu et vultu, principem
esse cognoverunt, et ad spectandum illum aceurrunt cumque juvenes quinque sagittarii pha.
retrati eum currendo prævenissent, tum turbatus
telum in eos emittit, quo percussus eorum unus
pronas in caput cecidit: secundo' deinde emisso
alium sternit: tunc tres qui supererant, quod fratres
germani isti quinque essent, uno consensu tela
in Musulmanum torquent, equo dejiciunt et lapso
caput abscindunt. Mosem etiam, quem longum
satellitum agmen comitabatur, Adrianopolitani
cives in urbem accipiunt, et quam exquisito possunt
cultu venerantur, ibique Occidentis princeps proclamatur. Cognita porro morte fratris sui Musula
mani eum luxit, et milites satraparumque præci -
puos misit, qui defuncti cadaver Adrianopolim apportarunt; Prusam postea magna pompa perlatum,
monumento, quod ipse posuerat, intulerunt. Diligentem etiam inquisitionem exercuit in eos qui
σαν εἰσέλευσιν ἐν ᾿Αδριανουπόλει τοῦ Μωτή· ν
γὰρ συῤῥέων ἅπαν τὸ πλῆθος ἐν αὐτῷ, καὶ ἐκ τῶν
προυχόντων οὐκ ὀλίγοι· αὐτὸς ὀψέ ποτε ἀνανήψας
ἐκ τοῦ κάμους τῆς μέθης ἠβουλήθη πρὸς Κωνστα
τινούπολιν ἀπιέναι· καὶ σὺν ὀλίγοις ἐπιβάταις τὴν
ὁδὸν ἀρξάμενος, καὶ αὐτοὶ ἀφέντες αὐτὸν ἔφυγον,
καὶ πρὸς τὸν Μωσήν ήλαυνον. Ο δὲ Μουσουλμάν
ἐν χωρίῳ τινὶ καθ᾽ ὁδὸν ἐντυχών· καὶ οἱ τοῦ
χωρίου εἶδόν τε αὐτὸν καὶ ἐκ τοῦ ἵππου, καὶ ἐκ
τῶν ἱματίων, καὶ ἐκ τῆς μορφῆς, καὶ γνωρίσαντες
ὡς ὁ ἡγεμών ἐστιν, ἔθεον ἐπὶ τῇ θέᾳ αὐτοῦ. Καὶ
προκαταλαβόντες νεανίσκοι πέντε τοξόται, φέροντες
τόξα καὶ βέλη· ὁ Μουσουλμάν ταραχθεὶς ἀφίησι
βέλος κατ' αὐτῶν, καὶ ὁ εἷς κύμβαχος ολισθήσεις
έπεσε, καὶ δεύτερον πέμψας ρίπτει τὴν ἕτερον· τότε
οἱ τρεῖς ὁμονοήσαντες, ἦσαν γὰρ καὶ οἱ πέντε
όμοπάτριοι καὶ ὁμαίμονες, ἀφιᾶσι τὰ βέλη κατά
τοῦ Μουσουλμάν, καὶ πίπτει τοῦ ἵππου, καὶ τὴν
κεφαλὴν ἀποτέμνουσιν. Ο δὲ Μωσῆς εἰσάγεται ἐν
Αδριανουπόλει μετὰ δορυφορίας και τιμῆς ὅσης,
καὶ ἡγεμὼν δύσεως ἀναδείκνυται. Μαθὼν δὲ τὴν
θάνατον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Μουσουλμὰν ἐπένθησε
καὶ στρατιώτας πέμψας, καὶ τοὺς πρώτους τῶν
σατραπῶν, ἔφερον τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐν ᾿Αδριανου
πόλει, ἔπεμψεν αὐτὸ ἐντίμως ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ
έθαψαν ἐν τῷ παρ' αὐτοῦ δομηθέντι μνημείῳ. Ο
Ismaelis Bullialdi no:
Laouic. lib. 1, Macedoniae urbem Ochridem nominat. Acta etiam Leonis papae IX adversus Michaelea Cerularium, et Leonem Ach idiae episcopum,
arhem esse clare exponunt: in illis exstat epista1. Michaelis et Leonis que sie incipit: Michael
universalis patriarcha novæ Rome, et Leo archiepiscopus Achride metropolis Bulgarorum dilecto
fratri Joanni Cannensi episcopo. Cantacuzenus etiam
πόλιν ἑσπέριον eam appellat, lib. 1. cap. 20, ita u
dubiam omne tollatur, et Achridam esse urbem
constel.
darum, et universæ Bulgariæ in Spiritu sancto di- logotheta in Chron. de Achridis mentionem facit.
lecte modicitatis nostra frater. Ex his verbis videri posset Justiniana prima differre ab Achridis,
illaque esse urls, hire regio dici posset: cui couveniunt verba libri ms. 1932 bibliothecae Regiae,
Θρᾴκη ἐστὶν ἡ Ἀδριανούπολις μέχρι τῆς Κωνσταν
τινουπόλεως, καὶ τῆς Σοφίας, καὶ τῆς Βουλγαρίας
καὶ τῆς Ωχρίδος καὶ τῶν μερῶν αὐτῆς. Τhracία
ab Adrianopoli ad Constantinopolim extenditur, et
Sophia, Bulgaria et Ochride ejusque partibus terminatur.ltant Ochris seu Achris pro provincia et regiote hoc loco, non pro urbe accipiatur; Justiniana01
primam Turci Giustandil appellant. Urbs Achris
Η Gregora, lib. II, in Macedonia collocatur, quae et
Bulgarici regni in Flyricum usque protensi, pars
fisit. Libro etiam li halet: Περὶ τῆς ἀρχιεπισκοπῆς
τῆς Βουλγαρίας τῆς καὶ Ἀχρίδο καλουμένης, De
archiepiscopatu Bulgariæ, qui et Achridis dicitur,
caus metropolis Justinieni prima dicta. Goorg.
'Ο δὲ Μουσουλμὰν ἐν χωρίῳ τινί. Εjus
mortem eodem fere modo accidisse Beccani Annales et historia Verantiana narrant,- Dissentit ab
ilis Hanivaldana. Leunclavius, lib. x, aunum de
veti Musulmani ascribit Hegire anno 815, qui
cœpit Maii 6. feria 3, ann. Chr. 1410. Laonicus,
13. 18, rem aliter quam alii narrat.
PG 157:865Ὦ ἄνδρες καὶ τοῦ ἐμοῦ πατρὸς φίλοι, καὶ γὰρ οὐ δούλους λέγω, οἴδατε ἀκριβῶς τὴν ἣν ὑπέστη παρὰ τοῦ Τεμὴρ ἀπειλὴν ἡ τῆς Ἀσίας μερὶς καὶ τὸ πλέον, ὅτι ὁ ἐμὸς πατὴρ παρεδόθη εἰς χεῖρας αὐτοῦ ὡς στρουθίον. Οὐκ ἄλλο τοίνυν ἦν τὸ καταβιβάσαν τοὺς Σκύθας καὶ Πέρσας καὶ τὸ λοιπὸν ἔθνος ἐν τοῖς ἡμετέροις σκηνώμασι πλὴν ἡ Κωνσταντίνου καὶ σὺν αὐτῇ οἱ ἐν ταύτῃ βασιλεύοντες. Ἐλθὼν οὖν ὁ ἐμὸς ἀδελφὸς καὶ κυριεύσας τὰ Θρᾳκῷα μέρη καὶ τὴν λιποῦσαν γῆν, ἣν ὁ ἡμέτερος ἀδελφὸς ἐκυρίευεν, οὐ μόνον τὴν πρὸς τὸ πάτριον σέβας στοργὴν οὐκ ἐνεδείξατο, ἀλλὰ μᾶλλον, εἰ χρὴ λέγειν, καὶ ἐφ’ ἡμισείας καβοὺρ ἐγένετο. Ἐν τούτῳ καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸν παραβλέψας, εἰς τὴν ἐμὴν χεῖρα τὴν ῥομφαίαν τοῦ προφήτου δέδωκε τοῦ διχοτομῆσαι τὸν ἄπιστον, τὸν δὲ πιστὸν ὑπερυψῶσαι καὶ ἀναβιβάσαι. Ἕνεκα γοῦν τούτου οὐ χρὴ τοσαύτην γῆν ἡ Κωνσταντίνου κληρώσασθαι, οὐ δὲ πόλεις Μακεδονικὰς καὶ ταῦτα τὴν Θεσσαλονίκην, ἣν διὰ πολλῶν ἱδρώτων ὁ ἐμὸς πατὴρ ἐκληρώσατο καὶ τοὺς βωμοὺς τῶν εἰδώλων εἰς ἱερὰ τεμένη τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου μετέστησεν.δὲ Μωσῆς ἀκριβῆ ἔρευναν ποιήσας εἰς τοὺς φονείς & Musulmanum interfecerant, tresque illos, qui
τοῦ Μουσουλμάν, καὶ εὑρὼν καὶ τοὺς τρεῖς, καὶ
πέμψας ἐν τῷ χωρίῳ ὅ [ού] έφονεύθη· καὶ ἀθροί
σας πάντας τους χωρίτας, καὶ δεσμήσας τὸν καθένα
σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις, ἀσφαλίσας τὸν καθένα ἐν
ταῖς καλύβαις αὐτῶν, πῦρ ἁγιάσιν· καὶ τέκνα και
γονεῖ, καὶ συγγενεῖς, καὶ αἱ καλύβαι, καὶ τὸ χω
ρίου ἅπαν κατετεφρώθη, καὶ εἰς κόνιν ἐγένοντο.
Τοιαύτην ποινήν ὁ ἀπάνθρωπος εἰς ἀνθρώπους
εἰργάσατο, δεικνύων τὴν ἀπαρχὴν τῶν κακῶν, ὧν
έμελλε κατεργάζεσθαι ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ.
Αθροίσας οὖν τους μεγιστάνας τῆς Θράκης και
Μακεδονίας καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιών· ἦσαν γὰρ
συνηθροισμένοι πάντες εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ·
δημηγορήσας εἴρηκε πρὸς αὐτούς· "Ω άνδρες καὶ
τοῦ ἐμοῦ πατρὸς φίλοι, καὶ γὰρ οὐ δούλους
λέγω, οίδατε ἀκριβῶς τὴν ἣν ὑπέστη παρὰ τοῦ
Τεμὰρ ἀπειλὴν ἡ τῆς ᾿Ασίας μερίς· καὶ τὸ
πλέον, ὅτι ὁ ἐμὸς πατὴρ παρεδόθη εἰς χεῖς ας
αὐτοῦ ὡς στρουθίον. Οὐκ ἄλλο τοίνυν ἦν τὸ κα·
ταβιβάσαν τοὺς Σκύθας καὶ Πέρσας καὶ τὸ
Λοιπὸν ἔθνος ἐν τοῖς ἡμετέροις σκηνώμασι,
τὴν ἡ Κωνσταντίνου, καὶ σὺν αὐτῇ οἱ ἐν
ταύτῃ βασιλεύοντες. Ελθών οὖν ὁ ἐμὲς ἀδελ
φὸς, καὶ κυριεύσας τὰ Θρᾳκῷα μέρη, καὶ τὴν
λείπουσαν γῆν, ἣν ὁ ἡμέτερος ἀδελφὸς [πατὴρ]
ἐκυρίευεν, οὐ μόνον τὴν πρὸς τὸ πάτριον σέβας
στοργὴν οὐκ ἐνεδείξατο· ἀλλὰ μᾶλλον, εἰ χρὴ
λέγειν, καὶ ἐφ' ἡμίσεος καβοὺς ἐγένετο Εν
τούτῳ καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸν παραβλέψας, εἰς τὴν
ἐμὴν χεῖρα τὴν ῥομφαίαν τοῦ προφήτου
δέδωκε, τοῦ διχοτομῆσαι τὸν ἄπιστον, τὸν δὲ
πιστὸν ὑπερυψῶσαι καὶ ἀναβιβάσαι. Ενεκα
γοῦν τούτου οὐ χρὴ τοσαύτην γῆν ἡ Κωνσταν
τίνου κληρώσασθαι, οὐδὲ πόλεις Μακεδονικάς,
καὶ ταῦτα τὴν Θεσσαλονίκην, ἣν διὰ πολλῶν
ιδρώτων ὁ ἐμὸς πατὴρ ἐκληρώσατο, καὶ τοὺς
βωμοὺς τῶν εἰδώλων εἰς ἱερὰ τεμένη τοῦ Θεοῦ
καὶ τοῦ προφήτου μετέστησεν· ἀλλὰ καὶ αὐτὴν
τὴν μητέρα τῶν πόλεων, καὶ τὸν φονέα τοῦ
ἐμοῦ πατρὸς, εἰ Θεῷ θελητόν ἐστι, διὰ συνδρομῆς ἐμῆς ἡμετέραν καταστήσω· καὶ τὰ ἐν αὐτῇ
προσευχῆς οἴκους. Τότε οἱ πάντες εὐφήμισαν, καὶ
ξαντο.
Αθροίσας οὖν στρατὸν ἱκανὸν, πρῶτον μὲν ἐν
Σερβία κατέδραμεν (έφθασε γὰρ ὁ δεσπότης
cædem patraverant, comprehensos in oppidum,
uhi occisus fuerat, misit: et in unum convocatos
omnes oppidanos, cum uxoribus et liberis singulos
vinxit, et in singulis tuguriis conclusit; immissoque igne liberi cum parentibus cognatisque, tugoria etiam, totumque oppidum conflagrant, et in
cineres vertuntur. Tali supplicio inhumanus ille
in homines animadvertit, primitias ac specimen
malorum scelerumque, quorum auctor temporibus
suis futurus erat, exhibens. 50 Convocatis
deinde Thracie, Macedoniæ aliarumque provincarum proceribus, qui ad eum venerandum convenerant, oratione habita talia locutus est: 0 viri
patris mei amici, neque enim servos appello, probe
novistis quanto cum horrore Asia ad Temyris minas
trepidaverit atque etiam, quod gravius est, patrem
meum in mɛnus illius velut passerem traditum esse.
Non alins tamen, præter Constantinopolim ejusque
imperatorem, accersivit Scythas et Persas, cæterasque gentes in patriam nostram evocavit. Cum
vero frater meus, qui Thraciæ cæterisque regionibus,
quas pater possederat dominabatur, non solum
venerationem ac pietatem patriæ debitam non exhibuerit: quin potius, si ita fari licet, cavour, id est
infidelis, ex semisse factus est: eapropter Deus illum apersatus, in manum lanceam prophetæ mini
tradidit, ut infidelem discindam, fidelem vero exa!.
tem et honoribus extollam. Propterea non convenit
Constantinopolim tam late imperare, aut urbes Macedonicas, imprimis vero Thessalonicam retinere,
quam tot laboribus et arumnis parens meus conquisierat, idolorumque aliarta in sacra Dei, ejusque prophetæ templa commutaverat: atque ipsum cæterararum urbium caput, patrisque mei homicidam, si
Dev ita placuerit, operi gnaviter incumbens, imperio
meo submittam, et templa, quæ in illa urbe stant
Deo et prophetæ ejus consecrata domos orationis
constituam. His dictis omnes faustis acclamationihus applauserunt, verbaque ejus, non secus ac
Dei, surious hauserunt.
τεμένη τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου τελέσω
ὡς παρὰ Θεοῦ τοὺς μιαροὺς αὐτοῦ λόγου; ἐδέ
Ingenti itaque conscripto esercitu Serviam pri
mum invadit (quam cquidem Stephanus Lazari fiIsmaelis Bullialdi notæ.
Καβούρ ἐγένετο. Gaurum et Gaurus scribit los 13 longus, et Alim eo contra Gauros utentem,
Leunclavius: Turci Giaour, dissyllabum Gallica
pronuntiatione: verium contumeliosam est, quod
infidelem significat. Moses porro fratrem suum
Musulmanum Gaurum sea infidelem appellat, οὐ
folus cum imperatore Manuela ab eo percussum
obsidesque fratrem ac sororem datos.
Την ῥομφαίαν τοῦ προφήτου. De Halis ari
nare bic locus intelligendus est: de quo Leuncl.
Hist. Musul. lib. 1, ex Arabum et Turcorum monumentis sic disserit: Hinc illæ Muhametanorum
fabellæ de illius Sulficare (sic Alis acinacem nominare consueverunt) quem narrant quo:ies vagina educeretur, ita se divisisse, ut geminus efficeretur, cubiab utroque latere non aliter ipsos ac segetem mes·
gares prosternere solitum, ac montes etiam seu sco
pulos eo dissecuisse. Mos indidem inolevit, ut in militaribus signis Musulmano um hic Alis acinar, sive
Sulficar, velut inauspicatus Christianis, faustus ips
sis exprimatur, etc. In superliminaribus quacumdam ædium publicarum Constantinopoli, hoc suificar expressum bifili ensis figura vidi, et gladium
Halis appellari ab incolis audivi: hoc μορμολυκείῳ
et terriculamento pavorem Christianis injicere
gens viribus suis nimum confisa credit.
Πρῶτον μὲν ἐν Σερβία κατέδραμεν. Adeundus Leunclavius lib. 11 Histor. Musuln. Muhamede
Ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν μητέρα τῶν πόλεων καὶ τὸν φονέα τοῦ ἐμοῦ πατρός, εἰ Θεῷ θελητόν ἐστιν, διὰ συνδρομῆς ἐμῆς ἡμετέραν καταστήσω καὶ τὰ ἐν αὐτῇ τεμένη τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου τελέσω προσευχῆς οἴκους.Τότε οἱ πάντες εὐφήμησαν καὶ ὡς παρὰ Θεοῦ τοὺς μιαροὺς αὐτοῦ λόγους ἐδέξαντο. Ἀθροίσας οὖν στρατὸν ἱκανόν, πρῶτον μὲν ἐν Σερβίᾳ κατέδραμεν,ἔφθασε γὰρ ὁ δεσπότης Στέφανος, ὁ τοῦ Λαζάρου υἱός, μὴ φέρων ἐν τοῖς ὠσὶν τὴν ἐπιδρομήν,καὶ παμπληθῆ χωρία καὶ κάμπους καταδραμὼν τὰ μὲν ὡραῖα τῇ ὄψει καὶ νέα σώματα ᾐχμαλώτιζεν, τοὺς δὲ λοιποὺς ἅπαντας ξίφει κατέσφαττε. Λαβὼν δὲ καὶ πολίχνια τρία πολέμῳ, πάντας ἐθέρισε καὶ θερίζων ἐν τοῖς σώμασι τῶν χριστιανῶν τράπεζαν ἐφήπλου καὶ πανδαισίαν ἐποίει μετὰ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ. Ἀπὸ δὲ Σερβίας στραφεὶς ἐν Ἀδριανουπόλει καὶ μικρὸν ἀναπαυσάμενος, τὰ πρὸς τὴν Κωνσταντίνου παρεσκεύαζεν πολεμικὰ τειχομηχανήματα. Πέμψας δὲ στρατὸν οὐκ ὀλίγον ἐν Θετταλίᾳ ἐπολιόρκει Θεσσαλονίκην·δὲ Μωσῆς ἀκριβῆ ἔρευναν ποιήσας εἰς τοὺς φονείς & Musulmanum interfecerant, tresque illos, qui
τοῦ Μουσουλμάν, καὶ εὑρὼν καὶ τοὺς τρεῖς, καὶ
πέμψας ἐν τῷ χωρίῳ ὅ [ού] έφονεύθη· καὶ ἀθροί
σας πάντας τους χωρίτας, καὶ δεσμήσας τὸν καθένα
σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις, ἀσφαλίσας τὸν καθένα ἐν
ταῖς καλύβαις αὐτῶν, πῦρ ἁγιάσιν· καὶ τέκνα και
γονεῖ, καὶ συγγενεῖς, καὶ αἱ καλύβαι, καὶ τὸ χω
ρίου ἅπαν κατετεφρώθη, καὶ εἰς κόνιν ἐγένοντο.
Τοιαύτην ποινήν ὁ ἀπάνθρωπος εἰς ἀνθρώπους
εἰργάσατο, δεικνύων τὴν ἀπαρχὴν τῶν κακῶν, ὧν
έμελλε κατεργάζεσθαι ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ.
Αθροίσας οὖν τους μεγιστάνας τῆς Θράκης και
Μακεδονίας καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιών· ἦσαν γὰρ
συνηθροισμένοι πάντες εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ·
δημηγορήσας εἴρηκε πρὸς αὐτούς· "Ω άνδρες καὶ
τοῦ ἐμοῦ πατρὸς φίλοι, καὶ γὰρ οὐ δούλους
λέγω, οίδατε ἀκριβῶς τὴν ἣν ὑπέστη παρὰ τοῦ
Τεμὰρ ἀπειλὴν ἡ τῆς ᾿Ασίας μερίς· καὶ τὸ
πλέον, ὅτι ὁ ἐμὸς πατὴρ παρεδόθη εἰς χεῖς ας
αὐτοῦ ὡς στρουθίον. Οὐκ ἄλλο τοίνυν ἦν τὸ κα·
ταβιβάσαν τοὺς Σκύθας καὶ Πέρσας καὶ τὸ
Λοιπὸν ἔθνος ἐν τοῖς ἡμετέροις σκηνώμασι,
τὴν ἡ Κωνσταντίνου, καὶ σὺν αὐτῇ οἱ ἐν
ταύτῃ βασιλεύοντες. Ελθών οὖν ὁ ἐμὲς ἀδελ
φὸς, καὶ κυριεύσας τὰ Θρᾳκῷα μέρη, καὶ τὴν
λείπουσαν γῆν, ἣν ὁ ἡμέτερος ἀδελφὸς [πατὴρ]
ἐκυρίευεν, οὐ μόνον τὴν πρὸς τὸ πάτριον σέβας
στοργὴν οὐκ ἐνεδείξατο· ἀλλὰ μᾶλλον, εἰ χρὴ
λέγειν, καὶ ἐφ' ἡμίσεος καβοὺς ἐγένετο Εν
τούτῳ καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸν παραβλέψας, εἰς τὴν
ἐμὴν χεῖρα τὴν ῥομφαίαν τοῦ προφήτου
δέδωκε, τοῦ διχοτομῆσαι τὸν ἄπιστον, τὸν δὲ
πιστὸν ὑπερυψῶσαι καὶ ἀναβιβάσαι. Ενεκα
γοῦν τούτου οὐ χρὴ τοσαύτην γῆν ἡ Κωνσταν
τίνου κληρώσασθαι, οὐδὲ πόλεις Μακεδονικάς,
καὶ ταῦτα τὴν Θεσσαλονίκην, ἣν διὰ πολλῶν
ιδρώτων ὁ ἐμὸς πατὴρ ἐκληρώσατο, καὶ τοὺς
βωμοὺς τῶν εἰδώλων εἰς ἱερὰ τεμένη τοῦ Θεοῦ
καὶ τοῦ προφήτου μετέστησεν· ἀλλὰ καὶ αὐτὴν
τὴν μητέρα τῶν πόλεων, καὶ τὸν φονέα τοῦ
ἐμοῦ πατρὸς, εἰ Θεῷ θελητόν ἐστι, διὰ συνδρομῆς ἐμῆς ἡμετέραν καταστήσω· καὶ τὰ ἐν αὐτῇ
προσευχῆς οἴκους. Τότε οἱ πάντες εὐφήμισαν, καὶ
ξαντο.
Αθροίσας οὖν στρατὸν ἱκανὸν, πρῶτον μὲν ἐν
Σερβία κατέδραμεν (έφθασε γὰρ ὁ δεσπότης
cædem patraverant, comprehensos in oppidum,
uhi occisus fuerat, misit: et in unum convocatos
omnes oppidanos, cum uxoribus et liberis singulos
vinxit, et in singulis tuguriis conclusit; immissoque igne liberi cum parentibus cognatisque, tugoria etiam, totumque oppidum conflagrant, et in
cineres vertuntur. Tali supplicio inhumanus ille
in homines animadvertit, primitias ac specimen
malorum scelerumque, quorum auctor temporibus
suis futurus erat, exhibens. 50 Convocatis
deinde Thracie, Macedoniæ aliarumque provincarum proceribus, qui ad eum venerandum convenerant, oratione habita talia locutus est: 0 viri
patris mei amici, neque enim servos appello, probe
novistis quanto cum horrore Asia ad Temyris minas
trepidaverit atque etiam, quod gravius est, patrem
meum in mɛnus illius velut passerem traditum esse.
Non alins tamen, præter Constantinopolim ejusque
imperatorem, accersivit Scythas et Persas, cæterasque gentes in patriam nostram evocavit. Cum
vero frater meus, qui Thraciæ cæterisque regionibus,
quas pater possederat dominabatur, non solum
venerationem ac pietatem patriæ debitam non exhibuerit: quin potius, si ita fari licet, cavour, id est
infidelis, ex semisse factus est: eapropter Deus illum apersatus, in manum lanceam prophetæ mini
tradidit, ut infidelem discindam, fidelem vero exa!.
tem et honoribus extollam. Propterea non convenit
Constantinopolim tam late imperare, aut urbes Macedonicas, imprimis vero Thessalonicam retinere,
quam tot laboribus et arumnis parens meus conquisierat, idolorumque aliarta in sacra Dei, ejusque prophetæ templa commutaverat: atque ipsum cæterararum urbium caput, patrisque mei homicidam, si
Dev ita placuerit, operi gnaviter incumbens, imperio
meo submittam, et templa, quæ in illa urbe stant
Deo et prophetæ ejus consecrata domos orationis
constituam. His dictis omnes faustis acclamationihus applauserunt, verbaque ejus, non secus ac
Dei, surious hauserunt.
τεμένη τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου τελέσω
ὡς παρὰ Θεοῦ τοὺς μιαροὺς αὐτοῦ λόγου; ἐδέ
Ingenti itaque conscripto esercitu Serviam pri
mum invadit (quam cquidem Stephanus Lazari fiIsmaelis Bullialdi notæ.
Καβούρ ἐγένετο. Gaurum et Gaurus scribit los 13 longus, et Alim eo contra Gauros utentem,
Leunclavius: Turci Giaour, dissyllabum Gallica
pronuntiatione: verium contumeliosam est, quod
infidelem significat. Moses porro fratrem suum
Musulmanum Gaurum sea infidelem appellat, οὐ
folus cum imperatore Manuela ab eo percussum
obsidesque fratrem ac sororem datos.
Την ῥομφαίαν τοῦ προφήτου. De Halis ari
nare bic locus intelligendus est: de quo Leuncl.
Hist. Musul. lib. 1, ex Arabum et Turcorum monumentis sic disserit: Hinc illæ Muhametanorum
fabellæ de illius Sulficare (sic Alis acinacem nominare consueverunt) quem narrant quo:ies vagina educeretur, ita se divisisse, ut geminus efficeretur, cubiab utroque latere non aliter ipsos ac segetem mes·
gares prosternere solitum, ac montes etiam seu sco
pulos eo dissecuisse. Mos indidem inolevit, ut in militaribus signis Musulmano um hic Alis acinar, sive
Sulficar, velut inauspicatus Christianis, faustus ips
sis exprimatur, etc. In superliminaribus quacumdam ædium publicarum Constantinopoli, hoc suificar expressum bifili ensis figura vidi, et gladium
Halis appellari ab incolis audivi: hoc μορμολυκείῳ
et terriculamento pavorem Christianis injicere
gens viribus suis nimum confisa credit.
Πρῶτον μὲν ἐν Σερβία κατέδραμεν. Adeundus Leunclavius lib. 11 Histor. Musuln. Muhamede
PG 157:867καὶ τὰ παρὰ τὸν Στρύμονα χωρία πάντα παραλαβὼν πλὴν Ζητουνίου, αὐτὸς πρὸς Κωνσταντινούπολιν ἐχώρει καὶ πάντα τὰ χωρία εὑρὼν ἔρημα, ἦν γὰρ μετοικίσας αὐτὰ ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐντὸς τῆς Πόλεως, πάντα πυρὶ παρέδωκεν. Αὐτὸς δὲ πήξας τὰς σκηνὰς τῇ μὲν γνώμῃ θαῤῥῶν ἦν, ὅτι γενήσεται ταύτης κύριος, τῇ δὲ πράξει καὶ τῇ λοιπῇ δυνάμει μακρόθεν ἦν ἑστώς. Πλὴν καθ’ ἡμέραν οὐκ ἐπαύετο πολεμῶν καὶ πολεμιζόμενος καὶ σφάττων καὶ σφαζόμενος παρὰ τῶν Πολιτῶν· ἐξερχόμενοι γὰρ οἱ Πολῖται συνεπλέκοντο τοῖς Τούρκοις καὶ εἰς τὸν ἕνα Ῥωμαῖον τρεῖς ἔπιπτον Τοῦρκοι. Τὸν δὲ βασιλέα οὐκ ἤρεσκε τοῦτο. Εἶχε γὰρ τοὺς Ῥωμαίους ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ διὰ τὴν ὀλιγότητα φυλάττων αὐτοὺς ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ. Ἔλεγε γάρ· Τί μοι ὄφελος, εἰ ἀπὸ τοὺς ἑκατὸν στρατιώτας Ῥωμαίους ὀλέσω δέκα ἢ τί τῷ Μωσῇ ζημία, εἰ ἀπὸ τοὺς χιλίους Τούρκους ὀλέσει ἑκατόν;Πλὴν ἡ θρασύτης τῶν Ῥωμαίων οὐ διέλειπε τοῦ ἐξέρχεσθαι καὶ συμπλέκειν τοὺς Τούρκους. Ἔλαβον οὖν ἐν πολέμῳ οἱ Τοῦρκοι ἕνα τῶν ἐνδόξων τὸν ἐπὶ τῆς τραπέζης Ἰωάννου τοῦ χρηματίσαντος βασιλέως, τοῦ βασιλέως Μανουὴλ υἱοῦ, ὃν καὶ ἀπέτεμον αὐτοῦ τὴν κεφαλήν.lius deseruerat tanti hostia adventu perculsus, ad Στέφανος ὁ τοῦ Λαζάρου υἱὸς μὴ φέρων ἐν τοῖς ὠσὶν
cujus etiam nomen solum pavescebat) et in quanplurima oppida agrosque patentes excursione facta,
venustos juvenes corpore ac vultu formosos mancipia abduxit; cæteros gladio peremit: cumque
tria castra expugnasset, omnes ense demessos
prostravit. Super cadaveribus deinde Christianorum
mensa instructa, convivio splendido ac celebri præcipuos suorum magnatesque excepit. Serva excedens Adrianopolim pedern refert, brevique spatio
quieti dalo ad Constantinopolim expugnandam
bellicas machinas apparat: et exercitu haud exiguo
in Thessaliam misso Thessalonicam oppugnal, occupatisque omnibus, excepto Zetunio, castris Sirymnoni impositis, ipse Constantinopolin teudit.
omniaque oppida deserta, unde imperator Manuel
incolas in urbem transtulerat, invenit eaque deussit. Dispositis deinde castris animo confisus eam
in potestatem suam redacturum sperabat. Rem e
longinquo gerebat, copias procul ab urbe tenens:
verum singulis diebus ad pugnam 51 lacessendo,
hostes cædebat, lacessitus quandoque ipse et cæsus,
Erumpentes namque Constantinopolis cives prælio
cum Turcis congrediebantur. horumque casorum
numerus Romæorum numerum triplo superabat.
Neque interim imperatori ejusmodi victorian grate
crant. Romæos enim ipsi charos ac commendabiles,
non minus ac pupillam oculi, eorum paucitas reddebat. Quid commodi, inquit, al me redlit, si decem milites Roæos ex centum amisero? quantamve cladem accipit Moses, si ex mille Turcis
centum perierint? Verumtamen audacia freti Romæi haud se continuerunt, ac eruptione facta
prælio Turcos aggredi non cessavere. Inter piguandum vero comprehenderunt Turci quemdam illustrium, Joannis olim imperatoris, Manuelisque F.
pincernam, quem capite truncarunt. Cognita cæde
cadaver pugnæ subtraxerunt Romæi, postque
diuturnam pugnam ac vociferationem illud in urLemn importarunt: at ejus caput ad Mosem attulere
Turci. Occisi pater Nicolaus Notarius imperatoris
D. Manuelis interpres, quique prædives erat, caput
abscissum multis centenis nummis illico redemit,
et una cum cadavere sepelivit. Ingenti dolore Romæorum juvenis ille desideratus est, patrisque et
Lucæ fratris, qui sub imperatore Joanne ultimo
Paleologo Mesazontis officio fungebatur; postremo
in civitatis universæ clade cum liberis capite
plexus est. Verum ad narrationis seriem revertaΔΙΑΓ.
Manuel equidem imperator cum tyranni ferum ac
immanem animum cerneret, bellumque interneciτὴν ἐπιδρομὴν), καὶ παμπληθή χωρία, καὶ κάμπους
καταδρομών, τὰ μὲν ὡραῖα τῇ ὄψει καὶ νέα σώματα
ᾐχμαλώτιζεν, τοὺς δὲ λοιποὺς ἅπαντας ξίφει κατέ
σφαττε. Λαβὼν δὲ καὶ πολίχνια τρία πολέμῳ πάνω
τὰς ἐθέρισε· καὶ θερίζων, ἐν τοῖς σώμασι τῶν
Χριστιανῶν τράπεζαν ἐφήπλου, καὶ πανδαισίαν
ἐποίει μετὰ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ. Ἀπὸ δὲ Σερο
είας στραφεὶς ἐν ᾿Αδριανουπόλει, καὶ μικρὸν ἀντο
παυσάμενος, τὰ πρὸς τὴν Κωνσταντίνου παρεσκεύαζι
πολεμικά τειχομηχανήματα· πέμψας δὲ στρατὸν
οὐκ ὀλίγον ἐν Θετταλίᾳ, ἐπολιόρκει Θεσσαλονίκην,
καὶ τὰ παρὰ τὸν Στρυμόνα χωρία ἅπαντα παραλα
6ών, πλην Ζητουνίου, αὐτὸς πρὸς Κωνσταντινούπολιν
ἐχώρει, καὶ πάντα τὰ χωρία εὑρὼν ἔρημα· ἦν γὰρ
μετοικήσας αὐτὰ ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐντὸς τῆς
πόλεως· πάντα πυρὶ παρέδωκεν· αὐτὸς δὲ πήξας
τὰς σκηνές, τῇ μὲν γνώμῃ θαῤῥῶν ἦν, ὅτι γενήσεται ταύτης κύριος· τῇ δὲ πράξει καὶ τῇ λοιπ
δυνάμει μακρόθεν ἦν ἐστώς- πλὴν καθ' ἡμέραν οὐκ
ἐπαύετο πολεμῶν, καὶ πολεμιζόμενος, καὶ σφάττων,
καὶ σφαζόμενος παρὰ τῶν πολιτῶν. Εξερχόμενες
γὰρ οἱ πολῖται συνεπλέκοντο τοῖς Τούρκοις, καὶ εἰς
Ένα Ῥωμαῖον τρεῖς ἔπιπτον Τοῦρκοι. Τὸν δὲ βασι
λέα οὐκ ἤρεσκε τοῦτο. Εἶχε γὰρ τοὺς Ρωμαίους ὡς
ἐπὶ τὸ πολὺ διὰ τὴν ὀλιγότητα φυλάττων αὐτοὺς ὡς
κόρην ὀφθαλμοῦ. Ἔλεγε γάρ, Τί μοι ὄφελος, εἰ ἀπὸ
τοὺς ἑκατὸν στρατιώτας Ρωμαίους ὀλέσω δέκα; Η
τίς τῷ Μωσῇ ζημία, εἰ ἀπὸ τοὺς χιλίους Τούρκους
ὀλέσει ἑκατόν; Πλὴν ἡ θρασύτης τῶν Ῥωμαίων
οὐ διέλιπε τοῦ ἐξέρχεσθαι καὶ συμπλέκειν τοῖς
Τούρκοις. Ἔλαβον οὖν ἐν πολέμῳ οἱ Τοῦρκοι δια
τῶν ἐνδόξων, τὴν ἐπὶ τῆς τραπέζης Ιωάννου του
χρηματίσαντος βασιλέως, τοῦ βασιλέως Μανουήλ
υἱοῦ, ἂν καὶ ἀπέτεμον αὐτοῦ τὴν κεφαλήν. Οἱ δὲ
Ρωμαῖοι μαθόντες τὸ γεγονὸς ἐξεπόρτησαν. Κα
διὰ πολλοῦ πολέμου καὶ κραυγῆς, ἔφεραν τὸ σῶμα
αὐτοῦ ἐντὸς τῆς πόλεως· τὴν δὲ κεφαλὴν αὐτοῦ οἱ
Τοῦρκοι τῷ Μωσῇ ἐκόμισαν. Τότε Νικόλαος Νοτι
μᾶς πατὴρ τοῦ τεθνηκότος, διερμηνευτής ὢν τοῦ
βασιλέως κυρίου Μανουήλ, πλούσιος ὢν σφόδρα,
ἐξαγοράσας διὰ πολλῶν κεντιναρίων τὴν κεφαλὴν
ἔθαψε σὺν τῷ σώματι. Μέγα πένθος ποιήσα; Ρωμαίοις ὁ νέος ἐκεῖνος καὶ τῷ πατρὶ καὶ τῷ ἀδελφῷ
Λουκᾷ· ὃς καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις υστάτου βασιλέως
Ἰωάννου τοῦ Παλαιολόγου μεσάζων ἐχρημάτισε,
καὶ ἐν τῇ παντελεῖ φθορᾷ τῆς πόλεως, καὶ αὐτὸς
σὺν τοῖς τέκνοις ἐκαρατομήθη. Αλλ' ἐπανιτέον ἤδη
πρὸς τὴν διήγησιν.
Ο βασιλεὺς γὰρ Μανουὴλ ἐρῶν τοῦ τυράννου το
ἀπηνές, καὶ τὸ πρὸς τὴν τῶν Χριστιανῶν μάχην
Ismaelis Bullialdi notæ.
per legatos ad fœdus amicitianique contrahendam
Manuelem imperatorem sollicitatum Verantiana et
Hanivaldana historiæ tradunt. Illa victum a Mehemete Mosem primo congressu, hæc vero secundo
prælio asserit: et utraque Mosen in fratris sui
Mehemetis manus vivum devenisse affirmant. De
Mose Laoniens, lib. iv, adeundus. Phranzes eliam,
lib. 1, cap. 30, istorum Bajazitis filiorum res ge
stas narrat: nostroque consentit, cum semel atque
iterum victuin Mehemetein a Mose recessisse, tertio tandem prælio victoria potitum esse scribit.
Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι μαθόντες τὸ γεγονὸς ἐξεπόρτησαν καὶ διὰ πολλοῦ πολέμου καὶ κραυγῆς ἔφερον τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐντὸς τῆς πόλεως, τὴν δὲ κεφαλὴν αὐτοῦ οἱ Τοῦρκοι τῷ Μωσῇ ἐκόμισαν. Τότε Νικόλαος Νοταρᾶς, πατὴρ τοῦ τεθνηκότος, διερμηνευτὴς ὢν τοῦ βασιλέως κυροῦ Μανουήλ, πλούσιος ὢν σφόδρα, ἐξαγοράσας διὰ πολλῶν κεντηναρίων τὴν κεφαλὴν ἔθαψε σὺν τῷ σώματι, μέγα πένθος ποιήσας Ῥωμαίοις ὁ νέος ἐκεῖνος καὶ τῷ πατρὶ καὶ τῷ ἀδελφῷ Λουκᾷ, ὃς καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ ὑστάτου βασιλέως Ἰωάννου τοῦ Παλαιολόγου μεσάζων ἐχρημάτισε καὶ ἐν τῇ παντελεῖ φθορᾷ τῆς Πόλεως καὶ αὐτὸς σὺν τοῖς τέκνοις ἐκαρατομήθη. Ἀλλ’ ἐπανιτέον ἤδη πρὸς τὴν διήγησιν. Ὁ βασιλεὺς γὰρ Μανουὴλ ὁρῶν τοῦ τυράννου τὸ ἀπηνὲς καὶ τὸ πρὸς τὴν τῶν χριστιανῶν μάχην, ἄσπονδον ἔχθραν, μηνύει τῷ Μαχουμέτ, τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ, ἔτι διάγων ἐν Προύσῃ, τοῦ ἐλθεῖν εἰς τὸ Σκουτάριον· καὶ ὁ βασιλεὺς σὺν τριήρεσι διαβιβάσει ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει, ἀπὸ δὲ Κωνσταντινουπόλεως βοηθείᾳ Θεοῦ καὶ τοῦ βασιλέως ἐξερχόμενος συμπλακήσεται τῷ τυράννῳ. Καὶ εἰ μὲν τὸ τῆς τύχης ἐπὶ τὸν τύραννον ῥέψει, ἡ Πόλις πάντοτε ἕτοιμος ἔσται εἰς ὑποδοχὴν αὐτοῦ·lius deseruerat tanti hostia adventu perculsus, ad Στέφανος ὁ τοῦ Λαζάρου υἱὸς μὴ φέρων ἐν τοῖς ὠσὶν
cujus etiam nomen solum pavescebat) et in quanplurima oppida agrosque patentes excursione facta,
venustos juvenes corpore ac vultu formosos mancipia abduxit; cæteros gladio peremit: cumque
tria castra expugnasset, omnes ense demessos
prostravit. Super cadaveribus deinde Christianorum
mensa instructa, convivio splendido ac celebri præcipuos suorum magnatesque excepit. Serva excedens Adrianopolim pedern refert, brevique spatio
quieti dalo ad Constantinopolim expugnandam
bellicas machinas apparat: et exercitu haud exiguo
in Thessaliam misso Thessalonicam oppugnal, occupatisque omnibus, excepto Zetunio, castris Sirymnoni impositis, ipse Constantinopolin teudit.
omniaque oppida deserta, unde imperator Manuel
incolas in urbem transtulerat, invenit eaque deussit. Dispositis deinde castris animo confisus eam
in potestatem suam redacturum sperabat. Rem e
longinquo gerebat, copias procul ab urbe tenens:
verum singulis diebus ad pugnam 51 lacessendo,
hostes cædebat, lacessitus quandoque ipse et cæsus,
Erumpentes namque Constantinopolis cives prælio
cum Turcis congrediebantur. horumque casorum
numerus Romæorum numerum triplo superabat.
Neque interim imperatori ejusmodi victorian grate
crant. Romæos enim ipsi charos ac commendabiles,
non minus ac pupillam oculi, eorum paucitas reddebat. Quid commodi, inquit, al me redlit, si decem milites Roæos ex centum amisero? quantamve cladem accipit Moses, si ex mille Turcis
centum perierint? Verumtamen audacia freti Romæi haud se continuerunt, ac eruptione facta
prælio Turcos aggredi non cessavere. Inter piguandum vero comprehenderunt Turci quemdam illustrium, Joannis olim imperatoris, Manuelisque F.
pincernam, quem capite truncarunt. Cognita cæde
cadaver pugnæ subtraxerunt Romæi, postque
diuturnam pugnam ac vociferationem illud in urLemn importarunt: at ejus caput ad Mosem attulere
Turci. Occisi pater Nicolaus Notarius imperatoris
D. Manuelis interpres, quique prædives erat, caput
abscissum multis centenis nummis illico redemit,
et una cum cadavere sepelivit. Ingenti dolore Romæorum juvenis ille desideratus est, patrisque et
Lucæ fratris, qui sub imperatore Joanne ultimo
Paleologo Mesazontis officio fungebatur; postremo
in civitatis universæ clade cum liberis capite
plexus est. Verum ad narrationis seriem revertaΔΙΑΓ.
Manuel equidem imperator cum tyranni ferum ac
immanem animum cerneret, bellumque interneciτὴν ἐπιδρομὴν), καὶ παμπληθή χωρία, καὶ κάμπους
καταδρομών, τὰ μὲν ὡραῖα τῇ ὄψει καὶ νέα σώματα
ᾐχμαλώτιζεν, τοὺς δὲ λοιποὺς ἅπαντας ξίφει κατέ
σφαττε. Λαβὼν δὲ καὶ πολίχνια τρία πολέμῳ πάνω
τὰς ἐθέρισε· καὶ θερίζων, ἐν τοῖς σώμασι τῶν
Χριστιανῶν τράπεζαν ἐφήπλου, καὶ πανδαισίαν
ἐποίει μετὰ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ. Ἀπὸ δὲ Σερο
είας στραφεὶς ἐν ᾿Αδριανουπόλει, καὶ μικρὸν ἀντο
παυσάμενος, τὰ πρὸς τὴν Κωνσταντίνου παρεσκεύαζι
πολεμικά τειχομηχανήματα· πέμψας δὲ στρατὸν
οὐκ ὀλίγον ἐν Θετταλίᾳ, ἐπολιόρκει Θεσσαλονίκην,
καὶ τὰ παρὰ τὸν Στρυμόνα χωρία ἅπαντα παραλα
6ών, πλην Ζητουνίου, αὐτὸς πρὸς Κωνσταντινούπολιν
ἐχώρει, καὶ πάντα τὰ χωρία εὑρὼν ἔρημα· ἦν γὰρ
μετοικήσας αὐτὰ ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐντὸς τῆς
πόλεως· πάντα πυρὶ παρέδωκεν· αὐτὸς δὲ πήξας
τὰς σκηνές, τῇ μὲν γνώμῃ θαῤῥῶν ἦν, ὅτι γενήσεται ταύτης κύριος· τῇ δὲ πράξει καὶ τῇ λοιπ
δυνάμει μακρόθεν ἦν ἐστώς- πλὴν καθ' ἡμέραν οὐκ
ἐπαύετο πολεμῶν, καὶ πολεμιζόμενος, καὶ σφάττων,
καὶ σφαζόμενος παρὰ τῶν πολιτῶν. Εξερχόμενες
γὰρ οἱ πολῖται συνεπλέκοντο τοῖς Τούρκοις, καὶ εἰς
Ένα Ῥωμαῖον τρεῖς ἔπιπτον Τοῦρκοι. Τὸν δὲ βασι
λέα οὐκ ἤρεσκε τοῦτο. Εἶχε γὰρ τοὺς Ρωμαίους ὡς
ἐπὶ τὸ πολὺ διὰ τὴν ὀλιγότητα φυλάττων αὐτοὺς ὡς
κόρην ὀφθαλμοῦ. Ἔλεγε γάρ, Τί μοι ὄφελος, εἰ ἀπὸ
τοὺς ἑκατὸν στρατιώτας Ρωμαίους ὀλέσω δέκα; Η
τίς τῷ Μωσῇ ζημία, εἰ ἀπὸ τοὺς χιλίους Τούρκους
ὀλέσει ἑκατόν; Πλὴν ἡ θρασύτης τῶν Ῥωμαίων
οὐ διέλιπε τοῦ ἐξέρχεσθαι καὶ συμπλέκειν τοῖς
Τούρκοις. Ἔλαβον οὖν ἐν πολέμῳ οἱ Τοῦρκοι δια
τῶν ἐνδόξων, τὴν ἐπὶ τῆς τραπέζης Ιωάννου του
χρηματίσαντος βασιλέως, τοῦ βασιλέως Μανουήλ
υἱοῦ, ἂν καὶ ἀπέτεμον αὐτοῦ τὴν κεφαλήν. Οἱ δὲ
Ρωμαῖοι μαθόντες τὸ γεγονὸς ἐξεπόρτησαν. Κα
διὰ πολλοῦ πολέμου καὶ κραυγῆς, ἔφεραν τὸ σῶμα
αὐτοῦ ἐντὸς τῆς πόλεως· τὴν δὲ κεφαλὴν αὐτοῦ οἱ
Τοῦρκοι τῷ Μωσῇ ἐκόμισαν. Τότε Νικόλαος Νοτι
μᾶς πατὴρ τοῦ τεθνηκότος, διερμηνευτής ὢν τοῦ
βασιλέως κυρίου Μανουήλ, πλούσιος ὢν σφόδρα,
ἐξαγοράσας διὰ πολλῶν κεντιναρίων τὴν κεφαλὴν
ἔθαψε σὺν τῷ σώματι. Μέγα πένθος ποιήσα; Ρωμαίοις ὁ νέος ἐκεῖνος καὶ τῷ πατρὶ καὶ τῷ ἀδελφῷ
Λουκᾷ· ὃς καὶ ἐν ταῖς ἡμέραις υστάτου βασιλέως
Ἰωάννου τοῦ Παλαιολόγου μεσάζων ἐχρημάτισε,
καὶ ἐν τῇ παντελεῖ φθορᾷ τῆς πόλεως, καὶ αὐτὸς
σὺν τοῖς τέκνοις ἐκαρατομήθη. Αλλ' ἐπανιτέον ἤδη
πρὸς τὴν διήγησιν.
Ο βασιλεὺς γὰρ Μανουὴλ ἐρῶν τοῦ τυράννου το
ἀπηνές, καὶ τὸ πρὸς τὴν τῶν Χριστιανῶν μάχην
Ismaelis Bullialdi notæ.
per legatos ad fœdus amicitianique contrahendam
Manuelem imperatorem sollicitatum Verantiana et
Hanivaldana historiæ tradunt. Illa victum a Mehemete Mosem primo congressu, hæc vero secundo
prælio asserit: et utraque Mosen in fratris sui
Mehemetis manus vivum devenisse affirmant. De
Mose Laoniens, lib. iv, adeundus. Phranzes eliam,
lib. 1, cap. 30, istorum Bajazitis filiorum res ge
stas narrat: nostroque consentit, cum semel atque
iterum victuin Mehemetein a Mose recessisse, tertio tandem prælio victoria potitum esse scribit.
PG 157:869εἰ δὲ τοὐναντίον, ὃ καὶ ἐπιθυμητὸν ἡμῖν ἐστι, τῆς ἡγεμονίας ἐγκρατὴς γενήσῃ, καὶ ὡς ἐμὸς υἱὸς ἔσῃ.Ὁ δὲ Μαχουμὲτ ἀκούσας τοὺς λόγους τούτους καὶ πρόθυμος γενόμενος, προθύμως εἰς τὸ Σκουτάριον ἤλαυνε πάσας τὰς αὐτοῦ δυνάμεις. Ὁ δὲ βασιλεὺς μαθών, ὅτι ἦλθεν εἰς τὸ πέραν, τὰς τριήρεις ἑτοίμους ἔχων περᾷ καὶ τῷ Μαχουμὲτ ἐντυχὼν καὶ λόγους ἐνόρκους λαβὼν καὶ δούς, περᾷ τὸν Μαχουμὲτ σὺν αὐτῷ εἰς τὴν Κωνσταντινούπολιν. Καὶ μεγάλην πανήγυριν ἐν τῇ εἰσόδῳ ποιήσας ὁ βασιλεὺς τρεῖς ἡμέρας, τῇ τετάρτῃ ἔξεισι τῆς Πόλεως ὁ Μεχεμὲτ σὺν πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ καὶ σὺν ὀλίγοις στρατιώταις Ῥωμαίοις. Καὶ συμμίξας τῷ Μωσῇ ἡττήθη καὶ ἡττηθεὶς κατέφυγεν ἐν τῇ Πόλει. Ὁ δὲ βασιλεὺς θεραπεύσας αὐτὸν διὰ λόγων σοφιστικῶν καὶ πραγμάτων στρατιωτικῶν, ὧν ἀπώλεσεν, ἐπεμελεῖτο πάλιν τοῦ ἐξελθεῖν ἐκ δευτέρου καὶ συμπλακῆναι τῷ Μωσῇ· Ὁ δὲ Μωσῆς ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Κωνσταντινουπόλεως, ἔχων πάντα τὸν δυτικὸν στρατὸν σὺν αὐτῷ, παρεσκευάζετο κατὰ τοῦ Μεχεμὲτ καὶ τῆς Πόλεως. Ἐξελθὼν δὲ πάλιν ἐκ δευτέρου ὁ Μεχέμετ καὶ πάλιν ἡττήθη καὶ πάλιν ἐν τῇ Πόλει κατέφυγε καὶ πάλιν ὁ βασιλεὺς αὐτὸν ὑπεδέξατο.ἄσπονδον ἔχθραν, μηνύει τῷ Μαχουμὲτ τῷ ἀδελφῷ num adversus Christianos odio implacabili euu
αὐτοῦ ἔτι διάγων ἐν Προύσῃ, τὸ ἐλθεῖν εἰς τὸ Σκουτάριον· καὶ ὁ βασιλεὺς σὺν τριήρεσι διαβιβάσει ἐν
τῇ Κωνσταντινουπόλει. ᾿Απὸ δὲ Κωνσταντινουπόλεως βοηθείᾳ Θεοῦ καὶ τοῦ βασιλέως ἐξερχόμενος
συμπλακήσεται τῷ τυράννῳ. Καὶ εἰ μὲν τὸ τῆς τύ
χης ἐπὶ τὸν τύραννον ῥέψει, ἡ πόλις πάντοτε έτοι
μας ἔσται εἰς ὑποδοχὴν αὐτοῦ· Εἰ δὲ τοὐναντίον,
8 καὶ ἐπιθυμητὶν ἡμῖν ἐστι, τῆς ἡγεμονίας εγκρατῆς γενήσῃ, καὶ ὡς ἐμὸς υἱὸς ἔσῃ. Ο δὲ Μαχουμὲτ ἀκούσας τοὺς λόγους τούτους, καὶ πρόθυμος
γενόμενος, προθύμως εἰς τὸ Σκουτάριον ήλαυνε πάν
σας τὰς αὐτοῦ δυνάμεις. Ο δὲ βασιλεὺς μαθὼν ὅτι
ἦλθεν εἰς τὸ πέραν, τὰς τριήρεις ἑτοίμους ἔχων
περᾷ, καὶ τῷ Μαχουμὲτ ἐντυχών, καὶ λόγους ενόρ
κους λαβὼν καὶ δοὺς, περᾷ τὸν Μαχουμέτ σὺν αὐτῷ
εἰς Κωνσταντινούπολιν. Καὶ μεγάλην πανήγυριν ἐν
τῇ εἰσίδῳ ποιήσας ὁ βασιλεὺς τρεῖς ἡμέρας, τῇ
τετάρτῃ ἕξεισι τῆς πόλεως ὁ Μεχεμέτ σὺν πάσῃ τῇ
στρατιᾷ αὐτοῦ καὶ σὺν ὀλίγοις στρατιώταις 'Ρωμαίοις· καὶ συμμίξας τῷ Μωσῇ ἡττήθη, καὶ ἡττη
θεὶς κατέφυγεν ἐν τῇ πόλει. Ο δὲ βασιλεὺς θερα
πεύσας αὐτὸν διὰ λόγων σοφιστικῶν, καὶ πραγμάτων
στρατιωτικῶν ὧν ἀπώλεσεν, ἐπεμελεῖτο πάλιν τοῦ
ἐξελθεῖν ἐκ δευτέρου, καὶ συμπλακήναι τῷ Μωση.
Ὁ δὲ Μωσῆς ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Κωνσταντινουπόλεως, ἔχων πάντα τὸν δυτικὸν στρατὸν σὺν αὐτῷ,
παρεσκευάζετο κατὰ τοῦ Μεχεμέτ καὶ τῆς πόλεως.
Ἐξελθὼν δὲ πάλιν ἐκ δευτέρου ὁ Μεχεμὲτ καὶ πάλιν ἡττήθη, καὶ πάλιν ἐν τῇ πόλει κατέφυγε, καὶ ο
πάλιν ὁ βασιλεὺς αὐτὸν ὑπεδέξατο. Τότε ὁ Μερεμέτ
ἐν ἀδημονίᾳ γεγονώς, καὶ τὴν τῆς τύχης μεταφορὰν
ὡς σφενδόνης στρεπτὸν ἡγησάμενος, εἴρηκε τῷ βασιλεῖ· Σὺ μὲν, πάτερ ἅγιε, ζυγοσταθμῶν, καὶ
προβλέπων τὰς πλάστιγγας, οὐκ ἀφίης μοι, ἄνω
καὶ κάτω τὴν τύχην ὁμῶν, τοῦ προδοθῆναι ἢ
παραδοθῆναι μοι τὸν ἐχθρὸν παρ' αὐτῆς. Ἐγὼ
δὲ λέγω, πᾶν τὸ ἐν μετώποις γραφέν ἑνὸς
ἑκάστου δακτύλῳ Θεοῦ ἀπαραιτήτως προβήσε.
ται. Κέλευσον οὖν μοι σὺν τοῖς ἐμοῖς τὴν πρὸς
Αδριανοῦ φέρουσαν τρίβον ἄρξασθαι· καὶ μόνον
εὔχου μοι ὡς πατὴρ υἱὸν, καθὰ καὶ εἰμὶ, τὰ δὲ
μέλλοντα τῷ θεῷ μελέτω. Τότε ὁ βασιλεὺς ἀκού
σας τοὺς λόγους αὐτοῦ, καὶ περιπλακεὶς αὐτὸν, καὶ
ἀσπασάμενος, καὶ δεῖπνον εὐτρεπίσας πολυτελή, καὶ
χαρμονικῶς εὐφρανθέντες· πρωΐας ήδη γενομένης
ἕξεισιν ὁ Μεχεμὲτ τῆς πόλεως, καὶ εἰς δύο μερίσας τὸν
στρατὸν, τὸ μὲν ἓν μέρος πρὸς τὰ τοῦ Εὐξείνου μέρη
ἔπεμψε, τὸ δὲ ἄλλο πρὸς τὴν ᾿Αδριανοῦ φέρουσαν
ὤδευε. Τότε ὁ Μωσῆς πάλιν ἀκούσας, καὶ μαθὼν
πῶς εἰς δύο κατατομὰς τὰ φοσάτα ἐμέρισε, τὰ πρὸς
τὸν πόντον μέρη ἐδίωκεν· καὶ δὴ ἐπεισπεσόντα
ἄμφω τὰ στρατόπεδα, καὶ οἱ τοῦ Μωσῆ ἡττηθέντες
πρὸς τὸν Μεχμέτ ἠθροίζοντο. Ο δὲ ἀσπασίως ὑπε
δέχετο. 'Ο δὲ Μωσῆς τὸ γεγονὸς ἰδὼν, καὶ τὸ τῆς
gerere, Mahometem fratrem ipsius Prusæ tunc
adbuc degentem monet, ut Scutarium accedat, unde
Constantinopolim triremibus imperatoriis trajiceret; Constantinopoli deinde farentibus Deo ac
imperatore egressus pugna cum tyranno experiretur: ita ut ipsi urbs ad tute se recipiendum pateat,
si tyranno fortuna arriserit: Sin minus id contige -
rit (quod impense nobis optandum), principatum
adipisceris, et mihi, non secus ac liberi, charus eris.
His auditis alacer promptusque factus Mahometes,
quascunque copias habebat, Scutarium confestim
duxit. Imperator ergo, ubi cum a venisse ad oram
oppositam dilicit, triremibus, quas instructas liabebat, eo trajicit; et cum Malonete collocutus,
mutuo jurejurando fide utrimque obstricta, eum
Constantinopolim secum velit. Exceptum celebri
pompa tridui spatio magnifce habuit: quarto demum die Mahometes urbe egreditur cum univers
exercitu et parva manu militum Romæorum; initaque 52 cum Mose pugna victus in urbem fuga
se recepit. Tum imperator animum illius sermonibus aptís erexit; curavitque apparatum bellicam
iterum instaurari, et amissa resarciri, ut eum
Mose acie denuo configeret. At Moses ex finibus
Constantinopolitanis occiduarum regionum omnes
copias deduxit, aciemque adversus et Mahometem
et urbem instruxit. Altera igitur vice erumpens
Mahometes, accepta iterum clade in urbem refugit, fugientemque imperator suscipit. Tunc mcestus
et anxius, reputans fortunam, æque ac fundam,
mutabilem volubilemque esse, his verbis imperaLorem alloquitur: Tu, pater sancte, qui momenta
rerum perpendis, lanciumque reciprocam librationem
prævides, cum fortunam contempleris susque deque
res meas versare, non dimittis me, ut ipsa me prodat, aut in
dat, aut in manus meas hostem mihi tradat. Ego
vero le coram hoc assero: quidquid in frontibus
uniuscujusque nostri Dei digito scriptum est, id irrevocabile esse, ac necessario eventurum. Jubeas igitur
me cum omnibus meis copiis viam, quæ Adrianopolim ducit, capessere: mihi bona faustaque solummodo precare et opta, ut patrem filio decet, futura
vero Dei providentiæ permittamus. Hunc sermonem
ubi audivit imperator, ipsum complexus ac
deosculatus est: cœna deinde opipare et laute instructa, hilares et læti genio indulserunt. Orta demum luce urbe exiit Mahometes, copiasque in acies
binas partitur; quarum altera versus Euxinom incessit, altera Aúrianopolim contendit. Moses auteni,
ubi cognovit exercitum suum Mahometem in duo
agmina divisisse: illud, quod ad Euxinum Pontum
properabat, insequitur, assequiturque; cumque
ambæ opposite acies concurrissent, Mosisque copiæ victa fuissent, ad Machometis partes transieIsmaelis Bullialdi nota.
Πᾶν τὸ ἐν μετώποις γραφέν. Juxta mentem
Musulmanicæ religionis, quæ prædestinationem
inevitabilem astruit, nihilque ex hominis voluntate
libera fieri asserit.
Τότε ὁ Μεχεμὲτ ἐν ἀδημονίᾳ γεγονὼς καὶ τὴν τύχης μεταφορὰν ὡς σφενδόνης στρεπτὸν ἡγησάμενος εἴρηκε τῷ βασιλεῖ· Σὺ μέν, πάτερ ἅγιε, ζυγοσταθμῶν καὶ προβλέπων τὰς πλάστιγγας, οὐκ ἀφίης μοι, ἄνω καὶ κάτω τὴν τύχην ὁρῶν, τοῦ προδοθῆναι ἢ παραδοθῆναί μοι τὸν ἐχθρὸν παρ’ αὐτῆς. Ἐγὼ δὲ λέγω· πᾶν τὸ ἐν μετώποις γραφὲν ἑνὸς ἑκάστου δακτύλῳ Θεοῦ ἀπαραιτήτως προβήσεται. Κέλευσον οὖν μοι σὺν τοῖς ἐμοῖς τὴν πρὸς Ἀδριανοῦ φέρουσαν τρίβον ἄρξασθαι καὶ μόνον εὔχου μοι ὡς πατὴρ υἱόν, καθὰ καὶ εἰμί· τὰ δὲ μέλλοντα τῷ Θεῷ μελέτω.Τότε ὁ βασιλεὺς ἀκούσας τοὺς λόγους αὐτοῦ καὶ περιπλακεὶς αὐτὸν καὶ ἀσπασάμενος καὶ δεῖπνον εὐτρεπίσας πολυτελῆ καὶ χαρμονικῶς εὐφρανθέντες, πρωί̈ας ἤδη γενομένης ἔξεισιν ὁ Μεχεμὲτ τῆς Πόλεως καὶ εἰς δύο μερίσας τὸν στρατόν, τὸ μὲν ἓν μέρος πρὸς τὰ τοῦ Εὐξείνου μέρη ἔπεμψε, τὸ δ’ ἄλλο τὴν πρὸς Ἀδριανοῦ φέρουσαν ὥδευε. Τότε ὁ Μωσῆς πάλιν ἀκούσας καὶ μαθών, πῶς εἰς δύο κατατομὰς τὰ φωσάτα ἐμέρισεν, τὰ πρὸς τὸν Πόντον μέρη ἐδίωκεν. Καὶ δὴ ἐπεισπεσόντα ἄμφω τὰ στρατόπεδα καὶ οἱ τοῦ Μωσῆ ἡττηθέντες, πρὸς τὸν Μεχεμὲτ ἠθροίζοντο, ὁ δὲ ἀσπασίως ὑπεδέχετο.ἄσπονδον ἔχθραν, μηνύει τῷ Μαχουμὲτ τῷ ἀδελφῷ num adversus Christianos odio implacabili euu
αὐτοῦ ἔτι διάγων ἐν Προύσῃ, τὸ ἐλθεῖν εἰς τὸ Σκουτάριον· καὶ ὁ βασιλεὺς σὺν τριήρεσι διαβιβάσει ἐν
τῇ Κωνσταντινουπόλει. ᾿Απὸ δὲ Κωνσταντινουπόλεως βοηθείᾳ Θεοῦ καὶ τοῦ βασιλέως ἐξερχόμενος
συμπλακήσεται τῷ τυράννῳ. Καὶ εἰ μὲν τὸ τῆς τύ
χης ἐπὶ τὸν τύραννον ῥέψει, ἡ πόλις πάντοτε έτοι
μας ἔσται εἰς ὑποδοχὴν αὐτοῦ· Εἰ δὲ τοὐναντίον,
8 καὶ ἐπιθυμητὶν ἡμῖν ἐστι, τῆς ἡγεμονίας εγκρατῆς γενήσῃ, καὶ ὡς ἐμὸς υἱὸς ἔσῃ. Ο δὲ Μαχουμὲτ ἀκούσας τοὺς λόγους τούτους, καὶ πρόθυμος
γενόμενος, προθύμως εἰς τὸ Σκουτάριον ήλαυνε πάν
σας τὰς αὐτοῦ δυνάμεις. Ο δὲ βασιλεὺς μαθὼν ὅτι
ἦλθεν εἰς τὸ πέραν, τὰς τριήρεις ἑτοίμους ἔχων
περᾷ, καὶ τῷ Μαχουμὲτ ἐντυχών, καὶ λόγους ενόρ
κους λαβὼν καὶ δοὺς, περᾷ τὸν Μαχουμέτ σὺν αὐτῷ
εἰς Κωνσταντινούπολιν. Καὶ μεγάλην πανήγυριν ἐν
τῇ εἰσίδῳ ποιήσας ὁ βασιλεὺς τρεῖς ἡμέρας, τῇ
τετάρτῃ ἕξεισι τῆς πόλεως ὁ Μεχεμέτ σὺν πάσῃ τῇ
στρατιᾷ αὐτοῦ καὶ σὺν ὀλίγοις στρατιώταις 'Ρωμαίοις· καὶ συμμίξας τῷ Μωσῇ ἡττήθη, καὶ ἡττη
θεὶς κατέφυγεν ἐν τῇ πόλει. Ο δὲ βασιλεὺς θερα
πεύσας αὐτὸν διὰ λόγων σοφιστικῶν, καὶ πραγμάτων
στρατιωτικῶν ὧν ἀπώλεσεν, ἐπεμελεῖτο πάλιν τοῦ
ἐξελθεῖν ἐκ δευτέρου, καὶ συμπλακήναι τῷ Μωση.
Ὁ δὲ Μωσῆς ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Κωνσταντινουπόλεως, ἔχων πάντα τὸν δυτικὸν στρατὸν σὺν αὐτῷ,
παρεσκευάζετο κατὰ τοῦ Μεχεμέτ καὶ τῆς πόλεως.
Ἐξελθὼν δὲ πάλιν ἐκ δευτέρου ὁ Μεχεμὲτ καὶ πάλιν ἡττήθη, καὶ πάλιν ἐν τῇ πόλει κατέφυγε, καὶ ο
πάλιν ὁ βασιλεὺς αὐτὸν ὑπεδέξατο. Τότε ὁ Μερεμέτ
ἐν ἀδημονίᾳ γεγονώς, καὶ τὴν τῆς τύχης μεταφορὰν
ὡς σφενδόνης στρεπτὸν ἡγησάμενος, εἴρηκε τῷ βασιλεῖ· Σὺ μὲν, πάτερ ἅγιε, ζυγοσταθμῶν, καὶ
προβλέπων τὰς πλάστιγγας, οὐκ ἀφίης μοι, ἄνω
καὶ κάτω τὴν τύχην ὁμῶν, τοῦ προδοθῆναι ἢ
παραδοθῆναι μοι τὸν ἐχθρὸν παρ' αὐτῆς. Ἐγὼ
δὲ λέγω, πᾶν τὸ ἐν μετώποις γραφέν ἑνὸς
ἑκάστου δακτύλῳ Θεοῦ ἀπαραιτήτως προβήσε.
ται. Κέλευσον οὖν μοι σὺν τοῖς ἐμοῖς τὴν πρὸς
Αδριανοῦ φέρουσαν τρίβον ἄρξασθαι· καὶ μόνον
εὔχου μοι ὡς πατὴρ υἱὸν, καθὰ καὶ εἰμὶ, τὰ δὲ
μέλλοντα τῷ θεῷ μελέτω. Τότε ὁ βασιλεὺς ἀκού
σας τοὺς λόγους αὐτοῦ, καὶ περιπλακεὶς αὐτὸν, καὶ
ἀσπασάμενος, καὶ δεῖπνον εὐτρεπίσας πολυτελή, καὶ
χαρμονικῶς εὐφρανθέντες· πρωΐας ήδη γενομένης
ἕξεισιν ὁ Μεχεμὲτ τῆς πόλεως, καὶ εἰς δύο μερίσας τὸν
στρατὸν, τὸ μὲν ἓν μέρος πρὸς τὰ τοῦ Εὐξείνου μέρη
ἔπεμψε, τὸ δὲ ἄλλο πρὸς τὴν ᾿Αδριανοῦ φέρουσαν
ὤδευε. Τότε ὁ Μωσῆς πάλιν ἀκούσας, καὶ μαθὼν
πῶς εἰς δύο κατατομὰς τὰ φοσάτα ἐμέρισε, τὰ πρὸς
τὸν πόντον μέρη ἐδίωκεν· καὶ δὴ ἐπεισπεσόντα
ἄμφω τὰ στρατόπεδα, καὶ οἱ τοῦ Μωσῆ ἡττηθέντες
πρὸς τὸν Μεχμέτ ἠθροίζοντο. Ο δὲ ἀσπασίως ὑπε
δέχετο. 'Ο δὲ Μωσῆς τὸ γεγονὸς ἰδὼν, καὶ τὸ τῆς
gerere, Mahometem fratrem ipsius Prusæ tunc
adbuc degentem monet, ut Scutarium accedat, unde
Constantinopolim triremibus imperatoriis trajiceret; Constantinopoli deinde farentibus Deo ac
imperatore egressus pugna cum tyranno experiretur: ita ut ipsi urbs ad tute se recipiendum pateat,
si tyranno fortuna arriserit: Sin minus id contige -
rit (quod impense nobis optandum), principatum
adipisceris, et mihi, non secus ac liberi, charus eris.
His auditis alacer promptusque factus Mahometes,
quascunque copias habebat, Scutarium confestim
duxit. Imperator ergo, ubi cum a venisse ad oram
oppositam dilicit, triremibus, quas instructas liabebat, eo trajicit; et cum Malonete collocutus,
mutuo jurejurando fide utrimque obstricta, eum
Constantinopolim secum velit. Exceptum celebri
pompa tridui spatio magnifce habuit: quarto demum die Mahometes urbe egreditur cum univers
exercitu et parva manu militum Romæorum; initaque 52 cum Mose pugna victus in urbem fuga
se recepit. Tum imperator animum illius sermonibus aptís erexit; curavitque apparatum bellicam
iterum instaurari, et amissa resarciri, ut eum
Mose acie denuo configeret. At Moses ex finibus
Constantinopolitanis occiduarum regionum omnes
copias deduxit, aciemque adversus et Mahometem
et urbem instruxit. Altera igitur vice erumpens
Mahometes, accepta iterum clade in urbem refugit, fugientemque imperator suscipit. Tunc mcestus
et anxius, reputans fortunam, æque ac fundam,
mutabilem volubilemque esse, his verbis imperaLorem alloquitur: Tu, pater sancte, qui momenta
rerum perpendis, lanciumque reciprocam librationem
prævides, cum fortunam contempleris susque deque
res meas versare, non dimittis me, ut ipsa me prodat, aut in
dat, aut in manus meas hostem mihi tradat. Ego
vero le coram hoc assero: quidquid in frontibus
uniuscujusque nostri Dei digito scriptum est, id irrevocabile esse, ac necessario eventurum. Jubeas igitur
me cum omnibus meis copiis viam, quæ Adrianopolim ducit, capessere: mihi bona faustaque solummodo precare et opta, ut patrem filio decet, futura
vero Dei providentiæ permittamus. Hunc sermonem
ubi audivit imperator, ipsum complexus ac
deosculatus est: cœna deinde opipare et laute instructa, hilares et læti genio indulserunt. Orta demum luce urbe exiit Mahometes, copiasque in acies
binas partitur; quarum altera versus Euxinom incessit, altera Aúrianopolim contendit. Moses auteni,
ubi cognovit exercitum suum Mahometem in duo
agmina divisisse: illud, quod ad Euxinum Pontum
properabat, insequitur, assequiturque; cumque
ambæ opposite acies concurrissent, Mosisque copiæ victa fuissent, ad Machometis partes transieIsmaelis Bullialdi nota.
Πᾶν τὸ ἐν μετώποις γραφέν. Juxta mentem
Musulmanicæ religionis, quæ prædestinationem
inevitabilem astruit, nihilque ex hominis voluntate
libera fieri asserit.
Ὁ δὲ Μωσῆς τὸ γεγονὸς ἰδὼν καὶ τὸ τῆς τύχης εὐμετάβολον, ἔφευγεν. Εἰς ἕλος δέ τι μὴ γνοὺς ἐμπεσὼν καὶ εἷς τῶν σατραπῶν τοῦ Μεχεμὲτ καταδιώκων, στραφεὶς ὁ Μωσῆς ἀπέκτεινεν αὐτόν. Ὁ δὲ τοῦ σατράπου δοῦλος φθάσας ἱππότης ἀφεῖλεν αὐτοῦ τὴν δεξιὰν ἀπὸ τοῦ ὤμου, ῥίψας αὐτὴν ἐν τῷ ἕλει. Μονόχειρ δὲ εἰσελθὼν καὶ διὰ τῆς ῥύσεως τοῦ αἵματος λειποψυχήσας ἔπεσεν ἐκ τοῦ ἵππου. Ὁ δὲ δοῦλος τοῦ σατράπου ἐλθὼν εἰς τὸν ἡγεμόνα ἀπήγγειλε καὶ τὸν θάνατον τοῦ κυρίου αὐτοῦ καὶ τοῦ Μωσῆ τὴν πληγήν· ἐλθόντες δὲ ἐν τῷ ἕλει εὗρον τεθνηκότα καὶ ἦραν τὸ σῶμα αὐτοῦ καὶ ἔφερον ἐνώπιον τοῦ Μαχουμέτ. Ἰδὼν δὲ καὶ ὑρηνήσας κατὰ τὸ ἀπάνθρωπον ἔθος αὐτῶν ἔπεμψε τὸ πτῶμα αὐτοῦ ταφῆναι ἐν Προύσῃ ἐν τοῖς πατράσιν ἐγγύς. Ὁ δὲ Μεχεμὲτ ἐπαναζεύξας ἐν Ἀδριανουπόλει καὶ καθίσας ἐν τοῖς θώκοις τοῖς πατρικοῖς, εἰσήρχοντο καθεκάστην οἱ τῆς δύσεως προὔχοντες στρατηγοὶ καὶ προσεκύνουν αὐτῷ.ἄσπονδον ἔχθραν, μηνύει τῷ Μαχουμὲτ τῷ ἀδελφῷ num adversus Christianos odio implacabili euu
αὐτοῦ ἔτι διάγων ἐν Προύσῃ, τὸ ἐλθεῖν εἰς τὸ Σκουτάριον· καὶ ὁ βασιλεὺς σὺν τριήρεσι διαβιβάσει ἐν
τῇ Κωνσταντινουπόλει. ᾿Απὸ δὲ Κωνσταντινουπόλεως βοηθείᾳ Θεοῦ καὶ τοῦ βασιλέως ἐξερχόμενος
συμπλακήσεται τῷ τυράννῳ. Καὶ εἰ μὲν τὸ τῆς τύ
χης ἐπὶ τὸν τύραννον ῥέψει, ἡ πόλις πάντοτε έτοι
μας ἔσται εἰς ὑποδοχὴν αὐτοῦ· Εἰ δὲ τοὐναντίον,
8 καὶ ἐπιθυμητὶν ἡμῖν ἐστι, τῆς ἡγεμονίας εγκρατῆς γενήσῃ, καὶ ὡς ἐμὸς υἱὸς ἔσῃ. Ο δὲ Μαχουμὲτ ἀκούσας τοὺς λόγους τούτους, καὶ πρόθυμος
γενόμενος, προθύμως εἰς τὸ Σκουτάριον ήλαυνε πάν
σας τὰς αὐτοῦ δυνάμεις. Ο δὲ βασιλεὺς μαθὼν ὅτι
ἦλθεν εἰς τὸ πέραν, τὰς τριήρεις ἑτοίμους ἔχων
περᾷ, καὶ τῷ Μαχουμὲτ ἐντυχών, καὶ λόγους ενόρ
κους λαβὼν καὶ δοὺς, περᾷ τὸν Μαχουμέτ σὺν αὐτῷ
εἰς Κωνσταντινούπολιν. Καὶ μεγάλην πανήγυριν ἐν
τῇ εἰσίδῳ ποιήσας ὁ βασιλεὺς τρεῖς ἡμέρας, τῇ
τετάρτῃ ἕξεισι τῆς πόλεως ὁ Μεχεμέτ σὺν πάσῃ τῇ
στρατιᾷ αὐτοῦ καὶ σὺν ὀλίγοις στρατιώταις 'Ρωμαίοις· καὶ συμμίξας τῷ Μωσῇ ἡττήθη, καὶ ἡττη
θεὶς κατέφυγεν ἐν τῇ πόλει. Ο δὲ βασιλεὺς θερα
πεύσας αὐτὸν διὰ λόγων σοφιστικῶν, καὶ πραγμάτων
στρατιωτικῶν ὧν ἀπώλεσεν, ἐπεμελεῖτο πάλιν τοῦ
ἐξελθεῖν ἐκ δευτέρου, καὶ συμπλακήναι τῷ Μωση.
Ὁ δὲ Μωσῆς ἐξελθὼν ἐκ τῶν ὁρίων Κωνσταντινουπόλεως, ἔχων πάντα τὸν δυτικὸν στρατὸν σὺν αὐτῷ,
παρεσκευάζετο κατὰ τοῦ Μεχεμέτ καὶ τῆς πόλεως.
Ἐξελθὼν δὲ πάλιν ἐκ δευτέρου ὁ Μεχεμὲτ καὶ πάλιν ἡττήθη, καὶ πάλιν ἐν τῇ πόλει κατέφυγε, καὶ ο
πάλιν ὁ βασιλεὺς αὐτὸν ὑπεδέξατο. Τότε ὁ Μερεμέτ
ἐν ἀδημονίᾳ γεγονώς, καὶ τὴν τῆς τύχης μεταφορὰν
ὡς σφενδόνης στρεπτὸν ἡγησάμενος, εἴρηκε τῷ βασιλεῖ· Σὺ μὲν, πάτερ ἅγιε, ζυγοσταθμῶν, καὶ
προβλέπων τὰς πλάστιγγας, οὐκ ἀφίης μοι, ἄνω
καὶ κάτω τὴν τύχην ὁμῶν, τοῦ προδοθῆναι ἢ
παραδοθῆναι μοι τὸν ἐχθρὸν παρ' αὐτῆς. Ἐγὼ
δὲ λέγω, πᾶν τὸ ἐν μετώποις γραφέν ἑνὸς
ἑκάστου δακτύλῳ Θεοῦ ἀπαραιτήτως προβήσε.
ται. Κέλευσον οὖν μοι σὺν τοῖς ἐμοῖς τὴν πρὸς
Αδριανοῦ φέρουσαν τρίβον ἄρξασθαι· καὶ μόνον
εὔχου μοι ὡς πατὴρ υἱὸν, καθὰ καὶ εἰμὶ, τὰ δὲ
μέλλοντα τῷ θεῷ μελέτω. Τότε ὁ βασιλεὺς ἀκού
σας τοὺς λόγους αὐτοῦ, καὶ περιπλακεὶς αὐτὸν, καὶ
ἀσπασάμενος, καὶ δεῖπνον εὐτρεπίσας πολυτελή, καὶ
χαρμονικῶς εὐφρανθέντες· πρωΐας ήδη γενομένης
ἕξεισιν ὁ Μεχεμὲτ τῆς πόλεως, καὶ εἰς δύο μερίσας τὸν
στρατὸν, τὸ μὲν ἓν μέρος πρὸς τὰ τοῦ Εὐξείνου μέρη
ἔπεμψε, τὸ δὲ ἄλλο πρὸς τὴν ᾿Αδριανοῦ φέρουσαν
ὤδευε. Τότε ὁ Μωσῆς πάλιν ἀκούσας, καὶ μαθὼν
πῶς εἰς δύο κατατομὰς τὰ φοσάτα ἐμέρισε, τὰ πρὸς
τὸν πόντον μέρη ἐδίωκεν· καὶ δὴ ἐπεισπεσόντα
ἄμφω τὰ στρατόπεδα, καὶ οἱ τοῦ Μωσῆ ἡττηθέντες
πρὸς τὸν Μεχμέτ ἠθροίζοντο. Ο δὲ ἀσπασίως ὑπε
δέχετο. 'Ο δὲ Μωσῆς τὸ γεγονὸς ἰδὼν, καὶ τὸ τῆς
gerere, Mahometem fratrem ipsius Prusæ tunc
adbuc degentem monet, ut Scutarium accedat, unde
Constantinopolim triremibus imperatoriis trajiceret; Constantinopoli deinde farentibus Deo ac
imperatore egressus pugna cum tyranno experiretur: ita ut ipsi urbs ad tute se recipiendum pateat,
si tyranno fortuna arriserit: Sin minus id contige -
rit (quod impense nobis optandum), principatum
adipisceris, et mihi, non secus ac liberi, charus eris.
His auditis alacer promptusque factus Mahometes,
quascunque copias habebat, Scutarium confestim
duxit. Imperator ergo, ubi cum a venisse ad oram
oppositam dilicit, triremibus, quas instructas liabebat, eo trajicit; et cum Malonete collocutus,
mutuo jurejurando fide utrimque obstricta, eum
Constantinopolim secum velit. Exceptum celebri
pompa tridui spatio magnifce habuit: quarto demum die Mahometes urbe egreditur cum univers
exercitu et parva manu militum Romæorum; initaque 52 cum Mose pugna victus in urbem fuga
se recepit. Tum imperator animum illius sermonibus aptís erexit; curavitque apparatum bellicam
iterum instaurari, et amissa resarciri, ut eum
Mose acie denuo configeret. At Moses ex finibus
Constantinopolitanis occiduarum regionum omnes
copias deduxit, aciemque adversus et Mahometem
et urbem instruxit. Altera igitur vice erumpens
Mahometes, accepta iterum clade in urbem refugit, fugientemque imperator suscipit. Tunc mcestus
et anxius, reputans fortunam, æque ac fundam,
mutabilem volubilemque esse, his verbis imperaLorem alloquitur: Tu, pater sancte, qui momenta
rerum perpendis, lanciumque reciprocam librationem
prævides, cum fortunam contempleris susque deque
res meas versare, non dimittis me, ut ipsa me prodat, aut in
dat, aut in manus meas hostem mihi tradat. Ego
vero le coram hoc assero: quidquid in frontibus
uniuscujusque nostri Dei digito scriptum est, id irrevocabile esse, ac necessario eventurum. Jubeas igitur
me cum omnibus meis copiis viam, quæ Adrianopolim ducit, capessere: mihi bona faustaque solummodo precare et opta, ut patrem filio decet, futura
vero Dei providentiæ permittamus. Hunc sermonem
ubi audivit imperator, ipsum complexus ac
deosculatus est: cœna deinde opipare et laute instructa, hilares et læti genio indulserunt. Orta demum luce urbe exiit Mahometes, copiasque in acies
binas partitur; quarum altera versus Euxinom incessit, altera Aúrianopolim contendit. Moses auteni,
ubi cognovit exercitum suum Mahometem in duo
agmina divisisse: illud, quod ad Euxinum Pontum
properabat, insequitur, assequiturque; cumque
ambæ opposite acies concurrissent, Mosisque copiæ victa fuissent, ad Machometis partes transieIsmaelis Bullialdi nota.
Πᾶν τὸ ἐν μετώποις γραφέν. Juxta mentem
Musulmanicæ religionis, quæ prædestinationem
inevitabilem astruit, nihilque ex hominis voluntate
libera fieri asserit.
PG 157:871Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἔχων σχολὴν καὶ ἀγωνίαν ὁ Μωσῆς μετὰ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Μαχουμέτ, ἔλαθε φεύγων ὁ Τζινεὴτ τὰ Θρᾳκῷα μέρη καὶ περάσας τὸν Ἑλλήσποντον κρύφα καὶ εἰς Ἀσίαν ἐλθὼν καὶ στρατὸν ἀπὸ Σμύρνης καὶ Θυραίων συναγαγών, ἔρχεται εἰς Ἔφεσον καὶ τὸν ἡγεμόνα, τὸν ὃν ὁ Μουσουλμὰν χειροτονήσας ἀφῆκεν, καρατομεῖ καὶ κύριος ὡς ἐν ὀλίγῳ πάσης Ἀσίας γίνεται, πρὸ τοῦ γενέσθαι τὸν Μαχουμὲτ ἐν τῇ Θρᾴκῃ. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ μαθὼν τὴν μοναρχίαν τοῦ Μαχουμὲτ καὶ ἀποκρισιαρίους στείλας εὐγενεστέρους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ, ζητεῖ παρ’ αὐτοῦ, ὅσα συνεκατετέθη δοῦναι ἔτι ἐν Κωνσταντίνου διάγοντος. Ὁ δὲ Μαχουμὲτ δεξιῶς αὐτοὺς ἰδὼν καὶ συνθήκας ἐνόρκους ποιήσας, δοὺς ἅπαντα τὰ τοῦ Εὐξείνου Πόντου κάστρα καὶ τὰ πρὸς Θετταλίαν χωρία καὶ κάστρα καὶ τὰ τῆς Προποντίδος ἅπαντα, φιλοτιμήσας καὶ δώροις πλείστοις κορέσας ἀπέλυσεν αὐτοὺς ἐν εἰρήνῃ, παραγγείλας αὐτοῖς, λέγων· Ὑπάγετε, εἴπατε τῷ ἐμῷ πατρὶ τῷ βασιλεῖ τῶν Ῥωμαίων, ὅτι βοηθείᾳ Θεοῦ καὶ συνεργείᾳ τοῦ ἐμοῦ πατρὸς καὶ βασιλέως ἐζωσάμην τὴν δύναμιν τὴν πατρικήν. Ἀπὸ τοῦ νῦν δὲ εἰμὶ καὶ ἔσομαι ὑπήκοος αὐτῷ ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα·DUCE
runt, qui es benevole admisit. Moses hoc casu for- τύχης εὐμετάβολον, ἔφυγεν. Εἰς ἔλος δέ τι μὴ γνούς
tunæque inconstantia perculsus aufugit, inque pa- ἐμπεσων, καὶ εἰς τῶν σατραπῶν τοῦ Μεχεμέτ και
Idem locorum ignaros incidit. Fugientem vero
insequebatur et urgebat quidam ex satrapis, qui
Mahometi militabant, quem conversus Moses occidit. At satrapæ servus equo insidens Mosem invadit,
eique brachium dextrum ab humero rescindit, el
in paludem decutit. Altero itaque brachio ipsi amputato, et sanguine affatim profluente, animo deficiens ex equo devolvitur. Reversus satrapæ servis
ad imperatorem heri sui mortem nuntiat, Mocisque
vulnus: ad paludem deinde cum ventum esset,
mortuum offenderunt, cadaverque in Mahometis
conspectum attulere. Quod contemplatus, et pro
more istius gentis fero ac inhumano cum luxisset fratrem mortuum, Prusam conditum mittit 53 in majorum suorum sepulcro. Mahometes his prospere
gestis magnis itineribus Adrianopolim petit, ibique
paterno in solio sedit: accessere deinde singulis
diebus proceres ac magnates Occidentis ipsum veneraturi. Per id autem tempus, quo Moses bello a
fratre suo Mahomete nondum petitus fuerat, Thraciam deserens clam aufugit Cineites, et superatu
Hellesponto in Asian venit: collectoque e Smyrnæis Thyræisque exercitu Ephesum occupat; quemque illius custodiæ imposuerat Musulmanus, capite
truncat, totiusque Asiæ mox potitur, priusquam in
Thraciam Mahometus advenisset.
ταδιώκων, στραφεὶς ὁ Μωσῆς ἀπέκτεινεν αὐτόν.
Ὁ δὲ τοῦ σατράπου δοῦλος φθάσας ἱππότης, ἀφε
δεν αὐτοῦ τὴν δεξιὰν ἀπὸ τοῦ ὤμου, είψας αὐτὴν ἐν
τῷ ἔλει· μονόχειρ δὲ εἰσελθὼν, καὶ διὰ τῆς φύσεως
τοῦ αἵματος λειποψυχήσας ἔπεσεν ἐκ τοῦ ἵππου. Ὁ δὲ
δοῦλος τοῦ σατράπον ἐλθὼν εἰς τὸν ἡγεμόνα. ἀπήν
γειλε καὶ τὸν θάνατον τοῦ κυρίου αὐτοῦ, καὶ τοῦ
Μωσῆ τὴν πληγὴν· ἐλθόντες δὲ ἐν τῷ ἔλει εὗρον
τεθνηκότα (61'), καὶ ἦταν τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐνώπιον
τοῦ Μαχουμέτ. Ἰδὼν δὲ καὶ θρηνήσας κατὰ τὸ
ἀπάνθρωπον ἔθος αὐτῶν. ἔπεμψε τὸ πτῶμα αὐτοῦ
ταφῆναι ἐν Προύσῃ ἐν τοῖς πατράσιν ἐγγύς. Ὁ δὲ
Μεχεμὲν ἐπαναζεύξας ἐν ᾿Αδριανουπόλει, καὶ κατ
Οίσας ἐν τοῖς (ώκοις τοῖς πατρικοῖς, εἰσήρχοντο
καθ' ἑκάστην οἱ τῆς Δύσεως προύχοντες στρατηγοί,
καὶ προσεκύνουν αὐτῷ. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκεί
ναις, ἔχων σχολὴν καὶ ἀγωνίαν ὁ Μωσῆς μετά τοῦ
δ
ἀδελφοῦ αὐτοῦ Μαχουμέτ, ἔλαθε φεύγων ὁ Τζινείτ
τα Θρακία μέρη, καὶ περάσας τὸν Ἑλλήσποντον
κρύφα καὶ εἰς Ασίαν ἐλθὼν, καὶ στρατὸν ἀπὸ
Σμύρνης καὶ θυρέων συναγαγὼν ἔρχεται εἰς Εφε
σον. Καὶ τὸν ἡγεμόνα, τὸν ἐν Μουσουλμὰν χειροτονήσας ἀφῆκεν, καρατομεῖ, καὶ κύριος ὡς ἐν ὀλίγῳο
πάσης Ασίας γίνεται πρὸ τοῦ γενέσθαι τὸν Μαχον
μὲτ ἐν τῇ Θράκῃ.
CAPUT XX.
Manuel ad Mahometem Apocrisiarios mittit alii quoque principes legatos mittunt, quos Mahometes benigne excipit,
pacemque cum ommibus amplectitur. Manuel Joanni filio suo uxorem dat Russiæ magni Ducis filiam, quæ pe
ste moritur, filiorumque Bajazitis unus, isque baptizatus. Secundæ ac tertiæ Joannis nuptiæ. Manuelis in Peloponesum profectio.
Ο δὲ βασιλεὺς Μανουήλ μαθὼν τὴν μοναρχίαν
τοῦ Μαχουμέτ, καὶ ἀποκρισιαρίους στείλας τοὺς
εὐγενεστέρους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ, ζητεῖ παρ' αυ
τοῦ ὅσα συγκατετέθη δοῦναι ἔτι ἐν Κωνσταντίνου
διάγοντος. Ο δὲ Μαχουμέτ δεξιῶς αὐτοὺς ἰδὼν, καὶ
συνθήκας ενόρκους ποιήσας, δοὺς ἅπαντα τὰ τοῦ Εὐξείνου πόντου κάστρα, καὶ τὰ πρὸς Θετταλίαν χω
ρία, καὶ κάστρα, καὶ τὰ τῆς Προποντίδος ἅπαντα,
φιλοτιμήσας, καὶ δώροις πλείστοις κορέσας, ἀπέλυσεν αὐτοὺς ἐν εἰρήνῃ παραγγείλας αὐτοῖς, λέγων
Υπάγετε, είπατε τῷ ἐμῷ πατρὶ τῷ βασιλεῖ τῶν
Ρωμαίων ότι βοηθείᾳ Θεοῦ καὶ συνεργείᾳ τοῦ
ἐμοῦ πατρὸς καὶ βασιλέως ἐζωσάμην τὴν δύναμιν τὴν πατρικήν. ᾿Απὸ τοῦ νῦν δέ εἰμι καὶ ἔσο
μα ὑπήκοος αὐτῷ, ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα. Οὐκ
Postquam igitur imperator Manuel nuntium accepit, summanı rerum penes Mahometem esse,
delectos magnates e præcipua nobilitate apocrisiarios ad eum mittit, et ex fodere, dum Constantinopoli ageret, inito, res fepetit, quæ pactis conrentis comprehendebantur. Hos comiter suscepit
· Mahometes; firmatisque juramento pactis, arces
omnes Euxino ponto impositas restituit: oppida
quoque et castra Thessaliæ ac Propontidi vicina.
Honorifice demum habitos, plurimisque donis cumulatos pacifice dimisit, responso hocce dato:
Abite et nuntiate patri meo Romæorum imperatori,
me, auxiliante Dei numine, patreque meo imperutore opem ferente, paternum regnum recuperavisse.
Ab hoc vero, et in posterum illi, quemadmodum
filium decet, me subditum iri. Non immemor ele- εἰμὶ γὰρ ἀγνώμων, οὐδ᾽ ἀχάριστος ὀρθήσομαι.
nim sum, neque beneficiorum acceptorum unquam
obliviscar. Pro libitu imperet, quam promptissime
jussa ipsius exsequar. Legatos quoque missos a
Serviis, Walachis, Bulgaris, et duce Johanas
Κελευέτω μοι τὸ δοκοῦν αὐτῷ. ἐγὼ δὲ μετὰ χαρᾶς ὅτι πλείστης ἔχω τοῦ δουλεύειν αὐτῷ.
Ομοίως καὶ πρέσβεις Σερβίας καὶ Βλαχίας, Βουλ
γαρίας τε, καὶ δουκὸς τῶν Ἰωαννίνων καὶ τοῦ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Moses vincitur et inter dieitur anno legiræ 816, qui cœpit anno Christi 1413, April, 1.1, feria
Leunclavius, libb. an et ait, corum quæ inter Manuelem imperatorem et principes Othmancos
gesta sunt, nihil attigit.
(65 Καὶ δουκὺς τῶν Ἰωαννίνων. Urbs Epiri sub
metropolita. Naupacti Etolia, olim Cassiope appellata, hune Joanima.
οὔκ εἰμι γὰρ ἀγνώμων οὐδ’ ἀχάριστος ὀφθήσομαι. Κελευέτω μοι τὸ δοκοῦν αὐτῷ, ἐγὼ δὲ μετὰ χαρᾶς ὅτι πλείστης ἔχω τοῦ δουλεύειν αὐτῷ. Ὁμοίως καὶ πρέσβεις Σερβίας καὶ Βλαχίας Βουλγαρίας τε καὶ δουκὸς τῶν Ἰωαννίνων καὶ τοῦ δεσπότου Λακεδεμονίας καὶ πρίγκιπος Ἀχαί̈ας καὶ πάντας ἡμέρως προσαγορεύσας καὶ ἐν ἀρίστῳ ὁμοτραπέζους συγκαθεδρίσας καὶ ταῖς φιλοτησίαις εἰς ἀνάδειξιν πάντων ἐγκαταστήσας, ἀπέλυσε τοὺς πάντας ἐν εἰρήνῃ λέγων αὐτοῖς· Ἀναγγείλατε τοῖς κυρίοις ὑμῶν, ἐγὼ μετὰ πάντων εἰρήνην δίδωμι καὶ εἰρήνην λαμβάνω. Ὃς πανουργεύει τὴν εἰρήνην καὶ ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης κατ’ αὐτοῦ. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐν ἀδείᾳ ὢν καὶ μὴ ἔχων τὸν παρεμποδίζοντα, ἠβουλήθη γάμους ποιῆσαι τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάννῃ· καὶ στείλας εἰς τὸν ῥῆγα Ῥωσίας, ἠγάγετο νύμφην τὴν θυγατέρα αὐτοῦ. Καὶ ἁρμόσας ταύτην, μετακαλέσας τὸ ὄνομα αὐτῆς Ἄνναν, οὐκ ἠβουλήθη στέψαι τότε εἰς βασιλέα, ἦν γὰρ ἡ κόρη τὸ ἐνδέκατον ἄγουσα ἔτος. Περαιουμένων δὲ τριῶν ἐτῶν καὶ λοιμικῆς νόσου καταλαβούσης τῇ Πόλει καὶ πολὺ πλῆθος λαοῦ διὰ τοῦ βομβῶνος τεθνηκότος, ἐτελεύτησε καὶ ἡ βασιλὶς Ἄννα, μέγα πένθος καταλιποῦσα τοῖς Πολίταις.DUCE
runt, qui es benevole admisit. Moses hoc casu for- τύχης εὐμετάβολον, ἔφυγεν. Εἰς ἔλος δέ τι μὴ γνούς
tunæque inconstantia perculsus aufugit, inque pa- ἐμπεσων, καὶ εἰς τῶν σατραπῶν τοῦ Μεχεμέτ και
Idem locorum ignaros incidit. Fugientem vero
insequebatur et urgebat quidam ex satrapis, qui
Mahometi militabant, quem conversus Moses occidit. At satrapæ servus equo insidens Mosem invadit,
eique brachium dextrum ab humero rescindit, el
in paludem decutit. Altero itaque brachio ipsi amputato, et sanguine affatim profluente, animo deficiens ex equo devolvitur. Reversus satrapæ servis
ad imperatorem heri sui mortem nuntiat, Mocisque
vulnus: ad paludem deinde cum ventum esset,
mortuum offenderunt, cadaverque in Mahometis
conspectum attulere. Quod contemplatus, et pro
more istius gentis fero ac inhumano cum luxisset fratrem mortuum, Prusam conditum mittit 53 in majorum suorum sepulcro. Mahometes his prospere
gestis magnis itineribus Adrianopolim petit, ibique
paterno in solio sedit: accessere deinde singulis
diebus proceres ac magnates Occidentis ipsum veneraturi. Per id autem tempus, quo Moses bello a
fratre suo Mahomete nondum petitus fuerat, Thraciam deserens clam aufugit Cineites, et superatu
Hellesponto in Asian venit: collectoque e Smyrnæis Thyræisque exercitu Ephesum occupat; quemque illius custodiæ imposuerat Musulmanus, capite
truncat, totiusque Asiæ mox potitur, priusquam in
Thraciam Mahometus advenisset.
ταδιώκων, στραφεὶς ὁ Μωσῆς ἀπέκτεινεν αὐτόν.
Ὁ δὲ τοῦ σατράπου δοῦλος φθάσας ἱππότης, ἀφε
δεν αὐτοῦ τὴν δεξιὰν ἀπὸ τοῦ ὤμου, είψας αὐτὴν ἐν
τῷ ἔλει· μονόχειρ δὲ εἰσελθὼν, καὶ διὰ τῆς φύσεως
τοῦ αἵματος λειποψυχήσας ἔπεσεν ἐκ τοῦ ἵππου. Ὁ δὲ
δοῦλος τοῦ σατράπον ἐλθὼν εἰς τὸν ἡγεμόνα. ἀπήν
γειλε καὶ τὸν θάνατον τοῦ κυρίου αὐτοῦ, καὶ τοῦ
Μωσῆ τὴν πληγὴν· ἐλθόντες δὲ ἐν τῷ ἔλει εὗρον
τεθνηκότα (61'), καὶ ἦταν τὸ σῶμα αὐτοῦ ἐνώπιον
τοῦ Μαχουμέτ. Ἰδὼν δὲ καὶ θρηνήσας κατὰ τὸ
ἀπάνθρωπον ἔθος αὐτῶν. ἔπεμψε τὸ πτῶμα αὐτοῦ
ταφῆναι ἐν Προύσῃ ἐν τοῖς πατράσιν ἐγγύς. Ὁ δὲ
Μεχεμὲν ἐπαναζεύξας ἐν ᾿Αδριανουπόλει, καὶ κατ
Οίσας ἐν τοῖς (ώκοις τοῖς πατρικοῖς, εἰσήρχοντο
καθ' ἑκάστην οἱ τῆς Δύσεως προύχοντες στρατηγοί,
καὶ προσεκύνουν αὐτῷ. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκεί
ναις, ἔχων σχολὴν καὶ ἀγωνίαν ὁ Μωσῆς μετά τοῦ
δ
ἀδελφοῦ αὐτοῦ Μαχουμέτ, ἔλαθε φεύγων ὁ Τζινείτ
τα Θρακία μέρη, καὶ περάσας τὸν Ἑλλήσποντον
κρύφα καὶ εἰς Ασίαν ἐλθὼν, καὶ στρατὸν ἀπὸ
Σμύρνης καὶ θυρέων συναγαγὼν ἔρχεται εἰς Εφε
σον. Καὶ τὸν ἡγεμόνα, τὸν ἐν Μουσουλμὰν χειροτονήσας ἀφῆκεν, καρατομεῖ, καὶ κύριος ὡς ἐν ὀλίγῳο
πάσης Ασίας γίνεται πρὸ τοῦ γενέσθαι τὸν Μαχον
μὲτ ἐν τῇ Θράκῃ.
CAPUT XX.
Manuel ad Mahometem Apocrisiarios mittit alii quoque principes legatos mittunt, quos Mahometes benigne excipit,
pacemque cum ommibus amplectitur. Manuel Joanni filio suo uxorem dat Russiæ magni Ducis filiam, quæ pe
ste moritur, filiorumque Bajazitis unus, isque baptizatus. Secundæ ac tertiæ Joannis nuptiæ. Manuelis in Peloponesum profectio.
Ο δὲ βασιλεὺς Μανουήλ μαθὼν τὴν μοναρχίαν
τοῦ Μαχουμέτ, καὶ ἀποκρισιαρίους στείλας τοὺς
εὐγενεστέρους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ, ζητεῖ παρ' αυ
τοῦ ὅσα συγκατετέθη δοῦναι ἔτι ἐν Κωνσταντίνου
διάγοντος. Ο δὲ Μαχουμέτ δεξιῶς αὐτοὺς ἰδὼν, καὶ
συνθήκας ενόρκους ποιήσας, δοὺς ἅπαντα τὰ τοῦ Εὐξείνου πόντου κάστρα, καὶ τὰ πρὸς Θετταλίαν χω
ρία, καὶ κάστρα, καὶ τὰ τῆς Προποντίδος ἅπαντα,
φιλοτιμήσας, καὶ δώροις πλείστοις κορέσας, ἀπέλυσεν αὐτοὺς ἐν εἰρήνῃ παραγγείλας αὐτοῖς, λέγων
Υπάγετε, είπατε τῷ ἐμῷ πατρὶ τῷ βασιλεῖ τῶν
Ρωμαίων ότι βοηθείᾳ Θεοῦ καὶ συνεργείᾳ τοῦ
ἐμοῦ πατρὸς καὶ βασιλέως ἐζωσάμην τὴν δύναμιν τὴν πατρικήν. ᾿Απὸ τοῦ νῦν δέ εἰμι καὶ ἔσο
μα ὑπήκοος αὐτῷ, ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα. Οὐκ
Postquam igitur imperator Manuel nuntium accepit, summanı rerum penes Mahometem esse,
delectos magnates e præcipua nobilitate apocrisiarios ad eum mittit, et ex fodere, dum Constantinopoli ageret, inito, res fepetit, quæ pactis conrentis comprehendebantur. Hos comiter suscepit
· Mahometes; firmatisque juramento pactis, arces
omnes Euxino ponto impositas restituit: oppida
quoque et castra Thessaliæ ac Propontidi vicina.
Honorifice demum habitos, plurimisque donis cumulatos pacifice dimisit, responso hocce dato:
Abite et nuntiate patri meo Romæorum imperatori,
me, auxiliante Dei numine, patreque meo imperutore opem ferente, paternum regnum recuperavisse.
Ab hoc vero, et in posterum illi, quemadmodum
filium decet, me subditum iri. Non immemor ele- εἰμὶ γὰρ ἀγνώμων, οὐδ᾽ ἀχάριστος ὀρθήσομαι.
nim sum, neque beneficiorum acceptorum unquam
obliviscar. Pro libitu imperet, quam promptissime
jussa ipsius exsequar. Legatos quoque missos a
Serviis, Walachis, Bulgaris, et duce Johanas
Κελευέτω μοι τὸ δοκοῦν αὐτῷ. ἐγὼ δὲ μετὰ χαρᾶς ὅτι πλείστης ἔχω τοῦ δουλεύειν αὐτῷ.
Ομοίως καὶ πρέσβεις Σερβίας καὶ Βλαχίας, Βουλ
γαρίας τε, καὶ δουκὸς τῶν Ἰωαννίνων καὶ τοῦ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Moses vincitur et inter dieitur anno legiræ 816, qui cœpit anno Christi 1413, April, 1.1, feria
Leunclavius, libb. an et ait, corum quæ inter Manuelem imperatorem et principes Othmancos
gesta sunt, nihil attigit.
(65 Καὶ δουκὺς τῶν Ἰωαννίνων. Urbs Epiri sub
metropolita. Naupacti Etolia, olim Cassiope appellata, hune Joanima.
PG 157:873Ὁ δὲ υἱὸς τοῦ Παγιαζὴτ ὁ εἰς ὁμήρους ἀνατεθεὶς παρὰ τοῦ Μουσουλμὰν τῷ βασιλεῖ Μανουὴλ, ὁ μὲν εἷς ὁ καὶ πρῶτος σὺν ἀδελφῇ τῇ Φατμᾷ ἀπελύθη καὶ ἐν τῇ Προύσῃ ἐτρέφετο, ὁ δ’ ἄλλος ἠράσθη παιδείας Ἑλληνικῆς ἔτι συνὼν τῷ τοῦ βασιλέως υἱῷ Ἰωάννῃ καὶ ἐν τῷ σχολείῳ ἐρχόμενος ἐμύετο γράμμασιν καὶ ἐδιδάσκετο. Τοσοῦτον οὖν ἐφλέγετο ὑπὸ τοῦ ἔρωτος τῆς μαθήσεως καὶ τῆς μετὰ τοῦ Ἰωάννου παιδοτριβῆς, ὡς καὶ προσιέναι τῷ βασιλεῖ Μανουὴλ καὶ δεόμενος τοῦ βαπτισθῆναι χριστιανικῷ νόμῳ καὶ ὁμολογῶν τῷ βασιλεῖ καθεκάστην, ὡς χριστιανός ἐστι καὶ οὐ προσίεται τὰ τοῦ Μωάμεδ δόγματα. Ὁ δὲ βασιλεὺς οὐκ ἤθελεν ἀκοῦσαι, ἵνα μὴ σκανδάλων ἀφορμὴ γένηται. Τότε ἐν ἐκείναις ταῖς ἡμέραις τῆς νόσου καταδαπανούσης καὶ ἀφανιζούσης τὰ σώματα, μὴ αἰδουμένης καὶ μὴ φειδομένης τῆς τυχούσης ἡλικίας, ἔφθασε καὶ εἰς τὸν ἄνηβον παῖδα τὸν τοῦ Παγιαζήτ. Μηνύει γοῦν τῷ βασιλεῖ Ἰωάννῃ λέγων· Ὦ βασιλεῦ τῶν Ῥωμαίων, ἐμοὶ δὲ αὐθέντα καὶ πάτερ, ἤδη παρίσταμαι καὶ μὴ θέλων ἀφίημι πάντα καὶ ἀπέρχομαι εἰς τὰ ἐκεῖ δικαιωτήρια.δεσπότου Λακεδαιμονίας καὶ πρίγκιπος 'Αχαΐας, rum, Lacedænonis despota et principe Acbaiz
καὶ πάντας ἡμέρως προσαγορεύσας, καὶ ἐν ἀρίστῳ
ὁμοτραπέζους συγκαθεδρίσας, καὶ ταῖς φιλοτησίαις
εἰς ἀνάδειξιν πάντων ἐγκαταστήσας, ἀπέλυσε τοὺς
πάντας ἐν εἰρήνῃ, λέγων αὐτοῖς· Αναγγείλατε
τοῖς κυρίοις ὑμῶν, ἐγὼ μετὰ πάντων εἰρήνην
δίδωμι, καὶ εἰρήνην λαμβάνω. Ὃς πανουργεύει
τὴν εἰρήνην, καὶ ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης κατ' αὐτοῦ·
Ο δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐν ἀδείᾳ ὢν καὶ μὴ ἔχων
τὸν παρεμποδίζοντα, ἐβουλήθη γάμους ποιῆσαι τῷ
υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάννῃ. Καὶ στείλας εἰς τὸν ῥῆγα Ῥω
σίας Αγάγετο νύμφην τὴν θυγατέρα αὐτοῦ. Καὶ
ἁρμόσας ταύτην, μετακαλέσας τὸ ὄνομα αὐτῆς
Ανναν, οὐκ ἠβουλήθη στέψαι τότε εἰς βασιλέα [βασιλίδα]· ἦν γὰρ ἡ κόρη τὸ ἐνδέκατον ἄγουσα· ἔτος
περαιουμένων δὲ τριῶν ἐτῶν, καὶ λοιμικῆς νόσου
καταλαβούσης τῇ πόλει, καὶ πολὺ πλῆθος λαοῦ διὰ
τοῦ βουδῶνος τεθνηκότος, ἐτελεύτησε καὶ ἡ βασιλίς
'Αννα, μέγα πένθος καταλιποῦσα τοῖς πολίταις. Ο
δὲ υἱὸς τοῦ Παγιαζήτ, ὁ εἰς ὁμήρους ανατεθεὶς παρὰ
τοῦ Μουσουλμὰν τῷ βασιλεῖ Μανουήλ, ὁ μὲν εἷς ὁ
καὶ πρῶτος σὺν ἀδελφῇ τῇ Φατμᾷ ἀπελύθη, καὶ ἐν
τῇ Προύσῃ ἐτρέφετο· ὁ δ᾽ ἄλλος ηράσθη παι
δείας Ελληνικῆς, ἔτι συνὼν τῷ τοῦ βασιλέως υἱῷ
Ἰωάννῃ· καὶ ἐν τῷ σχολείῳ ἐρχόμενος ἐμυητο γράμμασι, καὶ ἐδιδάσκετο. Τοσοῦτον οὖν ἐφλέγετο ὑπὸ
τοῦ ἔρωτος τῆς μαθήσεως καὶ τῆς μετὰ τοῦ Ἰωάν
του παιδοτριβής, ὡς καὶ προσεῖναι τῷ βασιλεῖ Μανουήλ, καὶ δεόμενος τοῦ βαπτισθῆναι Χριστιανικῷ
νόμῳ. Καὶ ἐμολογῶν τῷ βασιλεῖ καθ᾿ ἑκάστην ὡς
Χριστιανός ἐστι, καὶ οὐ προσίεται τὰ τοῦ Μωάμεδ
δόγματα. Ο δὲ βασιλεὺς οὐκ ἤθελεν ἀκοῦσαι, ἵνα
μὴ σκανδάλων ἀφορμὴ γένηται. Τότε ἐν ἐκείναις
ταῖς ἡμέραις τῆς νόσου καταδαπανώσης, καὶ ἀφανι
ζούσης τὰ σώματα, μὴ αἰδουμένης καὶ μὴ φειδομέ
νῆς τῆς τυχούσης ηλικίας, έφθασε καὶ εἰς τὸν ἄνητον παῖδα τὸν τοῦ Παγιαζήτ. Μηνύει οὖν τῷ βασιλεῖ Ιωάννῃ λέγων· 'Ο βασιλεῦ τῶν Ρωμαίων,
ἐμοὶ δὲ αὐθέντα καὶ πάτερ, ἤδη παρίσταμαι, καὶ
μὴ θέλων ἀφίημι πάντα, καὶ ἀπέρχομαι εἰς τὰ
ἐκεῖ δικαιωτήρια. Εγὼ γὰρ ὁμολογῶ ὅτι Χριστιατός εἰμι, σὺ δὲ τὸν ἀῤῥαβῶνα τῆς πίστεως καὶ
τὴν σφραγίδα τοῦ Πνεύματος οὐ δίδως μοι. ΓΙνωσκε τοίνυν, θανὼν ἀβάπτιστος ἔχω κατηγορίας
φέρων κατὰ σοῦ ἐν τῷ κριτηρίῳ τοῦ ἀδεκάστου
Θεοῦ. Τότε ὁ βασιλεὺς καμφθεὶς τοῖς ῥήμασι τούτους, πέμψας ἐβάπτισεν αὐτὸν, αὐτὸς ἀνάδοχος για
γονώς· καὶ τῇ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ τέθνηκεν. Ο βασιλεύς
δὲ μεθ᾽ ὅσης τιμῆς ἔθαψεν αὐτὸν ἐν τῇ μονῇ τοῦ
Προδρόμου, ἐν τοῖς Στουδίου ἐν μαρμαρίνῳ λάρνακι
πλησίον τοῦ ναοῦ ἐντὸς τῆς πύλης.
benigne ac clementer allocutus ad unens suæ
sacra admisit, et inter compotandum singulis compellatis propinavit. demumque pacifce dimisit,
et responsum quod referrent tale dedit: Nuntiate dominis vestris me pacem omnibus offerre, ab
iisque oblatam amplecti. Qui fraude pacem corruperit, ipsi Deus pacis infestus esto. Rebus ergo Ma.
nuelis imperatoris in tuto collocatis, nulliusque
injuria obnoxiis, 54 decrevit uxorem ilio suo
Joanni dare; quare per legatos a Russiæ rege
(Moscovia duce) fliam ejus puellam adhuc obtinuit.
Contracto deinde matrimonio Annam appellarit
mutato proprio nomine. Neque tamen imperatoriam coronam ei imponere voluit, quod tunc undecimum annum tantummodo ageret. At exactis
tribus annis, morboque pestilenti per Constantinopolim grassante, ingenti plebis numero bubonibus exstincto, obiit etiam imperatrix Anna, quam
acerbo luctu prosecuti sunt mæsti cives. Bajazitis quoque filiorum, quos obsides Manueli dederat
Musulmanus, unus isque natu grandior cum sorore
sua Phatma remissus fuerat, et Prusæ educabatur.
At alter litteras Græcas addiscendi amore tenebatur, et cum Joanne imperatoris F. familiariter
versabatur, scholamque frequentans in litteris
erudiebatur. Porro eo usque processit ejus erga
scientias liberales studium, et sibi cum Joanne
communem educationem tanti faciebat, ut Manuelem imperatorem adierit, rogaveritque, ut
juxta Christianum ritum baptisma suscipere liceret,
per singulos dies apud eum professus se Christianum esse, neque Mohamedis dogmatibus consentire. Istis auscultare noluit imperator, ne scandala inde orirentur. Verum per id tempus morbo
saviente, funeribusque omnis promiscue atatis
frequentissimis exhausta urbe, corripitur illo impubes Bajazitis filius; qui Joannem imperatorem
his verbis monet: Romæorum imperator, domine
mi ac pater, jamjam vadimonium obeo, invitus omnia dimitto, et
nia dimitto, et ad tribunalia, quæ illic in altera'
vita sunt, abeo. Profiteor equidem me Christianum
esse; tu vero fidei Christianæ arrhabonem et signaculum Spiritus suscipere mihi non concedis. Scias
velim, quoniam non baptizatus mortem obeo, tibi
accusationem inscripturum me apud tribunal Dei
judicis incorruptibilis. His verbis imperator emollitus ac flexus misit, qui eum baptizaret; ipseque
e sacro lavacro suscepit; postridie tandem baptizatus fatis concessit. Honorifico funere eum extulit Manuel, sepelivitque in monasterio Studitarum nomini sancti Joannis Baptistæ Præcursoris dicato; conditumque est cadaver in arca marmo⚫
rea intra monasteris portas juxta templum.
smaelis Bullialdi notæ.
Καὶ στείλας εἰς τὸν ῥῆγα 'Ρωσίας. De his
nuptiis pauca Phranzes, lib. 1 cap. 38. Illius Annæ
a Rhosia seu Russia obitum accidisse auno 6925,
Christi 1417, et peste consumptam fuisse scribit.
PATROL. GR. CLVII.
'Ο δὲ ἄλλος ηράσθη. Hunc filiorum Bajazitis natu minimum Christianum fuisse· testantur
Laonicus lib. iv, qui Jesum eum appellat, et Phran
zes, lib. 1, cap. 30, eique Jusuph seu Josephum No.
men fuisse tradit.
Ἐγὼ γὰρ ὁμολογῶ, ὅτι χριστιανός εἰμι, σὺ δὲ τὸν ἀῤῥαβῶνα τῆς πίστεως καὶ τὴν σφραγῖδα τοῦ πνεύματος οὐ δίδως μοι. Γίνωσκε τοίνυν, θανὼν ἀβάπτιστος, ἔχω κατηγορίας φέρων κατὰ σοῦ ἐν τῷ κριτηρίῳ τοῦ ἀδεκάστου Θεοῦ.Τότε ὁ βασιλεὺς καμφθεὶς τοῖς ῥήμασι τούτοις, πέμψας ἐβάπτισεν αὐτόν, αὐτὸς ἀνάδοχος γεγονώς· καὶ τῇ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ τέθνηκεν. Ὁ βασιλεὺς δὲ μεθ’ ὅσης τιμῆς ἔθαψεν αὐτὸν ἐν τῇ μονῇ τοῦ Προδρόμου ἐν τοῖς Στουδίου ἐν μαρμαρίνῳ λάρνακι πλησίον τοῦ ναοῦ ἐντὸς τῆς πύλης. Ὁ δὲ βασιλεὺς μετὰ παραδρομὴν ἐτῶν τριῶν ἐγγύς που ἠβουλήθη ἑτέραν ἀγαγέσθαι νύμφην τῷ Ἰωάννῃ καὶ τῷ δευτέρῳ τῷ Θεοδώρῳ καὶ στείλας ἐν Ἰταλίᾳ ἠγάγετο θυγατέραν Θεοδώρου μαρκεσίου Μόντης Φεράρα τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάννῃ, τῷ δὲ Θεοδώρῳ θυγατέραν κόντε Μαλατέστα. Καὶ εἰσελθόντων ἐν τῇ Πόλει καὶ στεφανώσας αὐτοὺς ὁ πατὴρ νόμῳ γάμου, ταινιοῖ τούτους καὶ βασιλεῖς Ῥωμαίων ἀναδείκνυσι, τὴν δὲ θυγατέρα τοῦ Μαλατέστα τῷ Θεοδώρῳ καὶ δεσπότην Λακεδαιμονίας εὐφήμησεν, ἐνδύσας αὐτὸν τὰ παράσημα. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης ἦν μὴ στέργων τὴν σύνοικον· ἡ κόρη γὰρ τῷ μὲν σώματι καὶ μάλα εὐάρμοστος·δεσπότου Λακεδαιμονίας καὶ πρίγκιπος 'Αχαΐας, rum, Lacedænonis despota et principe Acbaiz
καὶ πάντας ἡμέρως προσαγορεύσας, καὶ ἐν ἀρίστῳ
ὁμοτραπέζους συγκαθεδρίσας, καὶ ταῖς φιλοτησίαις
εἰς ἀνάδειξιν πάντων ἐγκαταστήσας, ἀπέλυσε τοὺς
πάντας ἐν εἰρήνῃ, λέγων αὐτοῖς· Αναγγείλατε
τοῖς κυρίοις ὑμῶν, ἐγὼ μετὰ πάντων εἰρήνην
δίδωμι, καὶ εἰρήνην λαμβάνω. Ὃς πανουργεύει
τὴν εἰρήνην, καὶ ὁ Θεὸς τῆς εἰρήνης κατ' αὐτοῦ·
Ο δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐν ἀδείᾳ ὢν καὶ μὴ ἔχων
τὸν παρεμποδίζοντα, ἐβουλήθη γάμους ποιῆσαι τῷ
υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάννῃ. Καὶ στείλας εἰς τὸν ῥῆγα Ῥω
σίας Αγάγετο νύμφην τὴν θυγατέρα αὐτοῦ. Καὶ
ἁρμόσας ταύτην, μετακαλέσας τὸ ὄνομα αὐτῆς
Ανναν, οὐκ ἠβουλήθη στέψαι τότε εἰς βασιλέα [βασιλίδα]· ἦν γὰρ ἡ κόρη τὸ ἐνδέκατον ἄγουσα· ἔτος
περαιουμένων δὲ τριῶν ἐτῶν, καὶ λοιμικῆς νόσου
καταλαβούσης τῇ πόλει, καὶ πολὺ πλῆθος λαοῦ διὰ
τοῦ βουδῶνος τεθνηκότος, ἐτελεύτησε καὶ ἡ βασιλίς
'Αννα, μέγα πένθος καταλιποῦσα τοῖς πολίταις. Ο
δὲ υἱὸς τοῦ Παγιαζήτ, ὁ εἰς ὁμήρους ανατεθεὶς παρὰ
τοῦ Μουσουλμὰν τῷ βασιλεῖ Μανουήλ, ὁ μὲν εἷς ὁ
καὶ πρῶτος σὺν ἀδελφῇ τῇ Φατμᾷ ἀπελύθη, καὶ ἐν
τῇ Προύσῃ ἐτρέφετο· ὁ δ᾽ ἄλλος ηράσθη παι
δείας Ελληνικῆς, ἔτι συνὼν τῷ τοῦ βασιλέως υἱῷ
Ἰωάννῃ· καὶ ἐν τῷ σχολείῳ ἐρχόμενος ἐμυητο γράμμασι, καὶ ἐδιδάσκετο. Τοσοῦτον οὖν ἐφλέγετο ὑπὸ
τοῦ ἔρωτος τῆς μαθήσεως καὶ τῆς μετὰ τοῦ Ἰωάν
του παιδοτριβής, ὡς καὶ προσεῖναι τῷ βασιλεῖ Μανουήλ, καὶ δεόμενος τοῦ βαπτισθῆναι Χριστιανικῷ
νόμῳ. Καὶ ἐμολογῶν τῷ βασιλεῖ καθ᾿ ἑκάστην ὡς
Χριστιανός ἐστι, καὶ οὐ προσίεται τὰ τοῦ Μωάμεδ
δόγματα. Ο δὲ βασιλεὺς οὐκ ἤθελεν ἀκοῦσαι, ἵνα
μὴ σκανδάλων ἀφορμὴ γένηται. Τότε ἐν ἐκείναις
ταῖς ἡμέραις τῆς νόσου καταδαπανώσης, καὶ ἀφανι
ζούσης τὰ σώματα, μὴ αἰδουμένης καὶ μὴ φειδομέ
νῆς τῆς τυχούσης ηλικίας, έφθασε καὶ εἰς τὸν ἄνητον παῖδα τὸν τοῦ Παγιαζήτ. Μηνύει οὖν τῷ βασιλεῖ Ιωάννῃ λέγων· 'Ο βασιλεῦ τῶν Ρωμαίων,
ἐμοὶ δὲ αὐθέντα καὶ πάτερ, ἤδη παρίσταμαι, καὶ
μὴ θέλων ἀφίημι πάντα, καὶ ἀπέρχομαι εἰς τὰ
ἐκεῖ δικαιωτήρια. Εγὼ γὰρ ὁμολογῶ ὅτι Χριστιατός εἰμι, σὺ δὲ τὸν ἀῤῥαβῶνα τῆς πίστεως καὶ
τὴν σφραγίδα τοῦ Πνεύματος οὐ δίδως μοι. ΓΙνωσκε τοίνυν, θανὼν ἀβάπτιστος ἔχω κατηγορίας
φέρων κατὰ σοῦ ἐν τῷ κριτηρίῳ τοῦ ἀδεκάστου
Θεοῦ. Τότε ὁ βασιλεὺς καμφθεὶς τοῖς ῥήμασι τούτους, πέμψας ἐβάπτισεν αὐτὸν, αὐτὸς ἀνάδοχος για
γονώς· καὶ τῇ ἐπιούσῃ ἡμέρᾳ τέθνηκεν. Ο βασιλεύς
δὲ μεθ᾽ ὅσης τιμῆς ἔθαψεν αὐτὸν ἐν τῇ μονῇ τοῦ
Προδρόμου, ἐν τοῖς Στουδίου ἐν μαρμαρίνῳ λάρνακι
πλησίον τοῦ ναοῦ ἐντὸς τῆς πύλης.
benigne ac clementer allocutus ad unens suæ
sacra admisit, et inter compotandum singulis compellatis propinavit. demumque pacifce dimisit,
et responsum quod referrent tale dedit: Nuntiate dominis vestris me pacem omnibus offerre, ab
iisque oblatam amplecti. Qui fraude pacem corruperit, ipsi Deus pacis infestus esto. Rebus ergo Ma.
nuelis imperatoris in tuto collocatis, nulliusque
injuria obnoxiis, 54 decrevit uxorem ilio suo
Joanni dare; quare per legatos a Russiæ rege
(Moscovia duce) fliam ejus puellam adhuc obtinuit.
Contracto deinde matrimonio Annam appellarit
mutato proprio nomine. Neque tamen imperatoriam coronam ei imponere voluit, quod tunc undecimum annum tantummodo ageret. At exactis
tribus annis, morboque pestilenti per Constantinopolim grassante, ingenti plebis numero bubonibus exstincto, obiit etiam imperatrix Anna, quam
acerbo luctu prosecuti sunt mæsti cives. Bajazitis quoque filiorum, quos obsides Manueli dederat
Musulmanus, unus isque natu grandior cum sorore
sua Phatma remissus fuerat, et Prusæ educabatur.
At alter litteras Græcas addiscendi amore tenebatur, et cum Joanne imperatoris F. familiariter
versabatur, scholamque frequentans in litteris
erudiebatur. Porro eo usque processit ejus erga
scientias liberales studium, et sibi cum Joanne
communem educationem tanti faciebat, ut Manuelem imperatorem adierit, rogaveritque, ut
juxta Christianum ritum baptisma suscipere liceret,
per singulos dies apud eum professus se Christianum esse, neque Mohamedis dogmatibus consentire. Istis auscultare noluit imperator, ne scandala inde orirentur. Verum per id tempus morbo
saviente, funeribusque omnis promiscue atatis
frequentissimis exhausta urbe, corripitur illo impubes Bajazitis filius; qui Joannem imperatorem
his verbis monet: Romæorum imperator, domine
mi ac pater, jamjam vadimonium obeo, invitus omnia dimitto, et
nia dimitto, et ad tribunalia, quæ illic in altera'
vita sunt, abeo. Profiteor equidem me Christianum
esse; tu vero fidei Christianæ arrhabonem et signaculum Spiritus suscipere mihi non concedis. Scias
velim, quoniam non baptizatus mortem obeo, tibi
accusationem inscripturum me apud tribunal Dei
judicis incorruptibilis. His verbis imperator emollitus ac flexus misit, qui eum baptizaret; ipseque
e sacro lavacro suscepit; postridie tandem baptizatus fatis concessit. Honorifico funere eum extulit Manuel, sepelivitque in monasterio Studitarum nomini sancti Joannis Baptistæ Præcursoris dicato; conditumque est cadaver in arca marmo⚫
rea intra monasteris portas juxta templum.
smaelis Bullialdi notæ.
Καὶ στείλας εἰς τὸν ῥῆγα 'Ρωσίας. De his
nuptiis pauca Phranzes, lib. 1 cap. 38. Illius Annæ
a Rhosia seu Russia obitum accidisse auno 6925,
Christi 1417, et peste consumptam fuisse scribit.
PATROL. GR. CLVII.
'Ο δὲ ἄλλος ηράσθη. Hunc filiorum Bajazitis natu minimum Christianum fuisse· testantur
Laonicus lib. iv, qui Jesum eum appellat, et Phran
zes, lib. 1, cap. 30, eique Jusuph seu Josephum No.
men fuisse tradit.
PG 157:875τράχηλος εὐειδής, θρὶξ ὑποξανθίζουσα καὶ τοὺς πλοκάμους ὡς ῥύακας χρυσαυγίζοντας μέχρι τῶν ἀστραγάλων καταρεομένους ἔχουσα, ὤμους πλατεῖς καὶ βραχίονας καὶ στέρνα καὶ χεῖρας ἐμμέτρους καὶ δακτύλους κρυσταλλοειδεῖς καὶ τὴν πᾶσαν ἡλικίαν τοῦ σώματος ἀνωῤῥεπῆ καὶ πολὺ εἰς τὸ ὄρθιον ἱσταμένη· ὄψις δὲ καὶ χείλη καὶ ῥινὸς κατάστασις καὶ ὀφθαλμῶν καὶ ὀφρύων σύνθεσις ἀειδεστάτη· παντάπασιν ὡς ἔπος χυδαῖον εἰπεῖν· Ἀφ’ ἐμπρὸς τεσσαρακοστὴ καὶ ὄπισθεν πάσχα.Τοιαύτην οὖν ἰδὼν ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης οὐκ ἐμίγη ταύτην, οὐδὲ τὸ παράπαν σύγκοιτος ταύτης ἐγένετο· διὸ καὶ μονάζουσα ἦν ἐν ἑνὶ τῶν κοιτώνων τοῦ παλατίου. Ἰδὼν οὖν ὁ βασιλεὺς ἠβουλήθη πέμψαι ἐν Ἰταλίᾳ ἐν τοῖς τοῦ πατρὸς δόμοις καὶ διὰ τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, τοῦ βασιλέως Μανουήλ, στοργὴν ἐκωλύετο. Ἡ δὲ βασιλὶς ὁρῶσα τὸ ἀμετάθετον τῆς γνώμης αὐτοῦ ἠβουλήθη διαδρᾶσαι ἐκ μέσου αὐτῶν· ὃ καὶ πεποίηκεν. Πέμψασα εἰς τοὺς Γενουίτας τοῦ Γαλατᾶ καὶ δηλώσασα τὴν αὐτῆς ἀποδημίαν, μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἔξεισι τῆς πόλεως ἔν τινι τῶν τερπνῶν κήπων εὐθυμίας χάριν σὺν τῇ γυναικωνίτιδι, ταῖς ὁμογλώσσαις, καὶ σὺν ὀλίγοις νέοις, οὓς ἀπὸ τοῦ πατρικοῦ οἴκου ἐξήγαγε·$76
Ὁ δὲ βασιλεὺς μετὰ παραδρομήν ἐτῶν τριῶν ἐγο
γύς που ἠβουλήθη ἑτέραν ἀγαγέσθαι νύμφην τῷ
Ιωάννῃ, καὶ τῷ δευτέρῳ τῷ Θεοδώρῳ· καὶ στείλας
ἐν Ιταλία ηγάγετο θυγατέρα Θεοδώρου μαρ
κεσίου Μόντης Φεράρα τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάννῃ· τῷ
δὲ Θεοδώρῳ θυγατέρα κόντε Μαλατέστα· καὶ εἰσελ.
θόντων ἐν τῇ πόλει, καὶ στεφανώσας αὐτοὺς ὁ παι
τὴρ νόμῳ γάμου ταινιοί τούτους, καὶ βασιλεῖς Ῥω
μαίων αναδείκνυσι· τὴν δὲ θυγατέρα τοῦ Μαλατέστα
τῷ Θεοδώρῳ, καὶ δεσπότην Λακεδαιμονίας ευφήμε
σεν, ἐνδύσας αὐτὸν τὰ παράσημα. Ὁ δὲ βασιλεὺς
Ιωάννης ἦν μὴ στέργων τὴν σύνοικον· ἡ κόρη γὰρ
τῷ μὲν σώματι καὶ μάλα ευάρμοστος· τράχηλος
εὐειδής, θρίξ ὑποξανθίζουσα, καὶ τοὺς πλοκάμους
ὡς βύακας χρυσαυγίζοντας, μέχρι τῶν ἀστραγάλων
καταρρεομένους ἔχουσα. Ωμους πλατεῖς, καὶ βρα
χίονας, καὶ στέρνα καὶ χεῖρας ἐμμέτρους, καὶ δακτύλους κρυσταλλοειδεῖς, καὶ τὴν πᾶσαν ἡλικίαν τοῦ
σώματος άνωῤῥεπῆ, καὶ πολὺ εἰς τὸ ὄρθιον ἱσταμένη· ὄψις δὲ καὶ χείλη, καὶ ῥινὸς κατάστασις, καὶ
ὀφθαλμῶν καὶ ὀφρύων σύνθεσις εὐειδεστάτη παντάπασιν, ὡς ἔπος χυδαῖον εἰπεῖν· Ἀπ᾿ ἐμπρὸς Τεσ
σαρακοστή, καὶ ὄπισθεν. Πάσχα. Τοιαύτην οὖν
ἰδὼν ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης οὐκ ἐμίγη ταύτην, οὐδὲ
τὸ παράπαν σύγχοιτος ταύτης ἐγένετο. Διὸ καὶ μου
νάζουσα ἦν ἐν ἑνὶ τῶν κοιτώνων τοῦ παλατίου. Ἰδὼν
οὖν ὁ βασιλεὺς ἠβουλήθη πέμψαι ἐν Ἰταλίᾳ ἐν τοῖς
τοῦ πατρὸς δόμοις, καὶ διὰ τὴν τοῦ πατρὸς αὐτο
τοῦ βασιλέως Μανουήλ στοργήν ἐκωλύετο. Η δ
At hoc elapso triennio aliam uxorem despondere voluit Joanni liberorum primogenito, atque
etiam Theodoro natu minori. Quamobrem legatos
In Italiam misit ad marchionem Montisferrati, qui
ejus filiam Joanni despondendam obtinuerunt. Eis
pariter comes Malatesta filiam suam, ut Theodoro
nuberet, tradidit. Constantinopolim cum reversi
essent, nuptias secundum 55 leges et ritus connubiorum celebrat pater imperator, Romæorumque
imperatorum diadematibus redimitos eos designat.
Nuptias quoque Theodori et filiæ comitis Malatestæ
celebrat, eumque Lacedaemonis principem ornamentis ac symbolis impositis proclamavit. Verum
imperator Joannes uxorem suam aversabstur,
quamvis decenti esset corpore, formeso collo, favisque crinibus, capillos cincinnatos ad instar radiantis auri ad talos usque defuentes gestabat,
lati illi erant humeri, brachia, pectus et manus
egregia proportione composita. Digiti ipsius clrystalli nitorem ac splendorem imitabantur, corporis
statura erecta ac mediocri procerior: cæterum
formosissimo erat vultu, naso, oculis et superciliis, ita ut, juxta volgare proverbium: Anterius
Quadragesima, pone vero Paschati similis esse videretur. Talem conspiciens imperator Joannes ab
ca abstinuit, solamque semper in lecto jacentem
neglexit. Quamobrem illa in Palatii parte remota
seorsim agebat. Cogitabat imperatoris Joannes
eam in Italiam remittere ad paternos lares, nisi
eum vetuisset amor, quo Manuelem imperatorem βασιλὶς ὁρῶσα τὸ ἀμετάθετον τῆς γνώμης αν
prosequebatur. Cum itaque penitus nosset imperatrix animum ipsius obstinatum ac pertinacem,
e medio eorum clam se subducere meditabatur:
tandemque aufugit, communicatis de faga, quam
parabat, consiliis cum Genuensibus qui Galatam
incolebant. Quadam ergo die urbe egressa, obleclandi animi gratia abit in hortos ad captandas
delicias consitos, quam secutæ sunt mulieres famule suæ conterranea: aliqui etiam adolescentes,
quos secum domo paterna discedens abduxerat.
Sub vesperam deinde biremen unam instructam
præcipui Galatæ oppidani conscendunt, littori appellunt, et imperatricem cum honore et reverentia
susceptam Peram trajecerunt, cui omnes, utpote
dominæ et imperatrici, obviam processere, eamque
obsequiis cunctis præstitis venerati sunt. Nihil vero
eorum quae gerebantur, quidquam vespere jam
facto senserunt cives; at postridie mane per totum
palatium res innotuit, quam omnes ægre tulere:
τοῦ ἠβουλήθη διαδρᾶσαι ἐκ μέσου αὐτῶν· δ καὶ
πεποίηκε πέμψασα εἰς τοὺς Γενομίτας τοῦ Γαλα
καὶ δηλώσασα τὴν αὐτῆς ἀποδημίαν. Μια τῶν ἡμε
ρῶν ἔξεισι τῆς πόλεως ἔν τινι τῶν τερπνῶν κήπων
εὐθυμίας χάριν σὺν ταῖς γυναικωνίτισι ταῖς ὁμε
γλώσσοις, καὶ σὺν ὀλίγοις νέοις, οὓς ἀπὸ τοῦ και
τρικοῦ οἴκου ἐξήγαγε. Καὶ πρὸς ἑσπέραν διήρη μίαν
ἑτοιμάσαντες, καὶ οἱ τοῦ Γαλατά προύχοντες εἰσελθόντες, καὶ τῷ αἰγιαλῷ πλησιάσαντες, εντίμως αὐ
τὴν λαβόντες τὴν περαίαν διέβησαν, καὶ πάντες
προϋπήντων αὐτὴν, καὶ δουλικῶς προτεκύνουν ὡς
κυρίαν αὐτῶν καὶ δέσποιναν. Οἱ δὲ τῆς πόλεως
μηδ' όπωσοῦ, ἐννοήσαντες τὸ δράμα ἑσπέρας τη
καταλαβούσης· τῇ ἔωθεν οἱ τοῦ παλατίου πάντες
μαθόντες τὸ γεγονὸς ἐδυσχέραινον· καὶ μὴ φέροντα;
τὴν καταφρόνησιν ἣν ὑπέστησαν παρὰ τῶν τοῦ Γε
λάτου, ήτοιμάζοντο καταδραμεῖν, καὶ ἀφανίσαι τὰ
αὐτῶν προάστεια. Ο δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐχώ
λυσεν· ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης τὸ γεγονὸς ἀπ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ στείλας εν Ιταλίᾳ. Hæ secunda Joan
nis imperatoris nuptiæ juxta Phranzem celebrate
sunt auno 6927 (Christi 1419 ), Januarii 19, ita ut
biennium intercedat ut plurimum inter mortem
Anna a Russia, et secundas istas nuptias: nequaquam vero triennium secundum Ducæ calculum,
qui hanc alteram Joannis uxorem Sophiam appellatam, eximia et absoluta pulchritudine nitentem
ironice describit: ejusque partes anteriores Quadragesina, posteriores Paschati, proverbio non
nimis bonesto, comparat, Hinc facie macilenta pre
florida deformemque fuisse concludere licet. De
illa Laonicus, lib, Iv non longe a fine illam narral
ἐπιεικῇ μὲν τὸν τρόπον, ἀηδῆ δὲ τὴν ὄψιν, moribu
quidem honestis, sed ingrata ac deformi facie fuisse.
Ἡ δὲ βασιλὶς ὁρῶσα τὸ ἀμετάθετον. ω.
ultimo lib. 1 Phranzes eam aufugisse testatur anuð
6954 (Christi 1426) Augusto mense.
'Ο δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ εκώλυσε. Phar
zes et Ducas dissentiunt in assignando tempore,
καὶ πρὸς ἑσπέραν διῆριν μίαν ἑτοιμάσαντες καὶ οἱ τοῦ Γαλατᾶ προὔχοντες εἰσελθόντες καὶ τῷ αἰγιαλῷ πλησιάσαντες, ἐντίμως αὐτὴν λαβόντες τὴν περαίαν ἐδιέβησαν καὶ πάντες προϋπήντουν αὐτὴν καὶ δουλικῶς προσεκύνουν ὡς κυρίαν αὐτῶν καὶ δέσποιναν. Οἱ δὲ τῆς Πόλεως μηδ’ ὁπωσοῦν ἐννοήσαντες τὸ δρᾶμα ἑσπέρας ἤδη καταλαβούσης, τῇ ἕωθεν οἱ τοῦ παλατίου πάντες μαθόντες τὸ γεγονὸς ἐδυσχέραινον· καὶ μὴ φέροντες τὴν καταφρόνησιν, ἣν ὑπέστησαν παρὰ τῶν τοῦ Γαλάτου, ἡτοιμάζοντο καταδραμεῖν καὶ ἀφανίσαι τὰ αὐτῶν προάστεια. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐκώλυσεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης τὸ γεγονὸς ἀπεδέξατο. Ἦν δὲ τὰ φορτία φέρουσα μία ναῦς ὑπερμεγέθης τῶν Γενουϊτῶν, ἑτοίμως ἔχουσα τοῦ πλεῦσαι ἐν Ἰταλίᾳ. Ἀνέμου δὲ βορέως πνεύσαντος εἰσῆλθεν ἐντίμως μετὰ δόξης ἡ βασιλὶς ἐν αὐτῇ καὶ τὰ ἱστία πτερώσαντες εἰς Ἰταλίαν ἀφίκοντο, ἄλλο μηδὲν ἕτερον κερδάνασα, πλὴν τοῦ οὗ ἐστέφθη στέμματος, εἰποῦσα καὶ τοῦτο· Ἀρκεῖ μοι τοῦτο εἰς μαρτύριον, ὅτι βασίλισσα τῶν Ῥωμαίων ἐγενόμην καὶ εἰμί·$76
Ὁ δὲ βασιλεὺς μετὰ παραδρομήν ἐτῶν τριῶν ἐγο
γύς που ἠβουλήθη ἑτέραν ἀγαγέσθαι νύμφην τῷ
Ιωάννῃ, καὶ τῷ δευτέρῳ τῷ Θεοδώρῳ· καὶ στείλας
ἐν Ιταλία ηγάγετο θυγατέρα Θεοδώρου μαρ
κεσίου Μόντης Φεράρα τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάννῃ· τῷ
δὲ Θεοδώρῳ θυγατέρα κόντε Μαλατέστα· καὶ εἰσελ.
θόντων ἐν τῇ πόλει, καὶ στεφανώσας αὐτοὺς ὁ παι
τὴρ νόμῳ γάμου ταινιοί τούτους, καὶ βασιλεῖς Ῥω
μαίων αναδείκνυσι· τὴν δὲ θυγατέρα τοῦ Μαλατέστα
τῷ Θεοδώρῳ, καὶ δεσπότην Λακεδαιμονίας ευφήμε
σεν, ἐνδύσας αὐτὸν τὰ παράσημα. Ὁ δὲ βασιλεὺς
Ιωάννης ἦν μὴ στέργων τὴν σύνοικον· ἡ κόρη γὰρ
τῷ μὲν σώματι καὶ μάλα ευάρμοστος· τράχηλος
εὐειδής, θρίξ ὑποξανθίζουσα, καὶ τοὺς πλοκάμους
ὡς βύακας χρυσαυγίζοντας, μέχρι τῶν ἀστραγάλων
καταρρεομένους ἔχουσα. Ωμους πλατεῖς, καὶ βρα
χίονας, καὶ στέρνα καὶ χεῖρας ἐμμέτρους, καὶ δακτύλους κρυσταλλοειδεῖς, καὶ τὴν πᾶσαν ἡλικίαν τοῦ
σώματος άνωῤῥεπῆ, καὶ πολὺ εἰς τὸ ὄρθιον ἱσταμένη· ὄψις δὲ καὶ χείλη, καὶ ῥινὸς κατάστασις, καὶ
ὀφθαλμῶν καὶ ὀφρύων σύνθεσις εὐειδεστάτη παντάπασιν, ὡς ἔπος χυδαῖον εἰπεῖν· Ἀπ᾿ ἐμπρὸς Τεσ
σαρακοστή, καὶ ὄπισθεν. Πάσχα. Τοιαύτην οὖν
ἰδὼν ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης οὐκ ἐμίγη ταύτην, οὐδὲ
τὸ παράπαν σύγχοιτος ταύτης ἐγένετο. Διὸ καὶ μου
νάζουσα ἦν ἐν ἑνὶ τῶν κοιτώνων τοῦ παλατίου. Ἰδὼν
οὖν ὁ βασιλεὺς ἠβουλήθη πέμψαι ἐν Ἰταλίᾳ ἐν τοῖς
τοῦ πατρὸς δόμοις, καὶ διὰ τὴν τοῦ πατρὸς αὐτο
τοῦ βασιλέως Μανουήλ στοργήν ἐκωλύετο. Η δ
At hoc elapso triennio aliam uxorem despondere voluit Joanni liberorum primogenito, atque
etiam Theodoro natu minori. Quamobrem legatos
In Italiam misit ad marchionem Montisferrati, qui
ejus filiam Joanni despondendam obtinuerunt. Eis
pariter comes Malatesta filiam suam, ut Theodoro
nuberet, tradidit. Constantinopolim cum reversi
essent, nuptias secundum 55 leges et ritus connubiorum celebrat pater imperator, Romæorumque
imperatorum diadematibus redimitos eos designat.
Nuptias quoque Theodori et filiæ comitis Malatestæ
celebrat, eumque Lacedaemonis principem ornamentis ac symbolis impositis proclamavit. Verum
imperator Joannes uxorem suam aversabstur,
quamvis decenti esset corpore, formeso collo, favisque crinibus, capillos cincinnatos ad instar radiantis auri ad talos usque defuentes gestabat,
lati illi erant humeri, brachia, pectus et manus
egregia proportione composita. Digiti ipsius clrystalli nitorem ac splendorem imitabantur, corporis
statura erecta ac mediocri procerior: cæterum
formosissimo erat vultu, naso, oculis et superciliis, ita ut, juxta volgare proverbium: Anterius
Quadragesima, pone vero Paschati similis esse videretur. Talem conspiciens imperator Joannes ab
ca abstinuit, solamque semper in lecto jacentem
neglexit. Quamobrem illa in Palatii parte remota
seorsim agebat. Cogitabat imperatoris Joannes
eam in Italiam remittere ad paternos lares, nisi
eum vetuisset amor, quo Manuelem imperatorem βασιλὶς ὁρῶσα τὸ ἀμετάθετον τῆς γνώμης αν
prosequebatur. Cum itaque penitus nosset imperatrix animum ipsius obstinatum ac pertinacem,
e medio eorum clam se subducere meditabatur:
tandemque aufugit, communicatis de faga, quam
parabat, consiliis cum Genuensibus qui Galatam
incolebant. Quadam ergo die urbe egressa, obleclandi animi gratia abit in hortos ad captandas
delicias consitos, quam secutæ sunt mulieres famule suæ conterranea: aliqui etiam adolescentes,
quos secum domo paterna discedens abduxerat.
Sub vesperam deinde biremen unam instructam
præcipui Galatæ oppidani conscendunt, littori appellunt, et imperatricem cum honore et reverentia
susceptam Peram trajecerunt, cui omnes, utpote
dominæ et imperatrici, obviam processere, eamque
obsequiis cunctis præstitis venerati sunt. Nihil vero
eorum quae gerebantur, quidquam vespere jam
facto senserunt cives; at postridie mane per totum
palatium res innotuit, quam omnes ægre tulere:
τοῦ ἠβουλήθη διαδρᾶσαι ἐκ μέσου αὐτῶν· δ καὶ
πεποίηκε πέμψασα εἰς τοὺς Γενομίτας τοῦ Γαλα
καὶ δηλώσασα τὴν αὐτῆς ἀποδημίαν. Μια τῶν ἡμε
ρῶν ἔξεισι τῆς πόλεως ἔν τινι τῶν τερπνῶν κήπων
εὐθυμίας χάριν σὺν ταῖς γυναικωνίτισι ταῖς ὁμε
γλώσσοις, καὶ σὺν ὀλίγοις νέοις, οὓς ἀπὸ τοῦ και
τρικοῦ οἴκου ἐξήγαγε. Καὶ πρὸς ἑσπέραν διήρη μίαν
ἑτοιμάσαντες, καὶ οἱ τοῦ Γαλατά προύχοντες εἰσελθόντες, καὶ τῷ αἰγιαλῷ πλησιάσαντες, εντίμως αὐ
τὴν λαβόντες τὴν περαίαν διέβησαν, καὶ πάντες
προϋπήντων αὐτὴν, καὶ δουλικῶς προτεκύνουν ὡς
κυρίαν αὐτῶν καὶ δέσποιναν. Οἱ δὲ τῆς πόλεως
μηδ' όπωσοῦ, ἐννοήσαντες τὸ δράμα ἑσπέρας τη
καταλαβούσης· τῇ ἔωθεν οἱ τοῦ παλατίου πάντες
μαθόντες τὸ γεγονὸς ἐδυσχέραινον· καὶ μὴ φέροντα;
τὴν καταφρόνησιν ἣν ὑπέστησαν παρὰ τῶν τοῦ Γε
λάτου, ήτοιμάζοντο καταδραμεῖν, καὶ ἀφανίσαι τὰ
αὐτῶν προάστεια. Ο δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐχώ
λυσεν· ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης τὸ γεγονὸς ἀπ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ στείλας εν Ιταλίᾳ. Hæ secunda Joan
nis imperatoris nuptiæ juxta Phranzem celebrate
sunt auno 6927 (Christi 1419 ), Januarii 19, ita ut
biennium intercedat ut plurimum inter mortem
Anna a Russia, et secundas istas nuptias: nequaquam vero triennium secundum Ducæ calculum,
qui hanc alteram Joannis uxorem Sophiam appellatam, eximia et absoluta pulchritudine nitentem
ironice describit: ejusque partes anteriores Quadragesina, posteriores Paschati, proverbio non
nimis bonesto, comparat, Hinc facie macilenta pre
florida deformemque fuisse concludere licet. De
illa Laonicus, lib, Iv non longe a fine illam narral
ἐπιεικῇ μὲν τὸν τρόπον, ἀηδῆ δὲ τὴν ὄψιν, moribu
quidem honestis, sed ingrata ac deformi facie fuisse.
Ἡ δὲ βασιλὶς ὁρῶσα τὸ ἀμετάθετον. ω.
ultimo lib. 1 Phranzes eam aufugisse testatur anuð
6954 (Christi 1426) Augusto mense.
'Ο δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ εκώλυσε. Phar
zes et Ducas dissentiunt in assignando tempore,
PG 157:877περὶ δὲ θησαυρῶν μυριοταλάντων οὐ μέλει μοι.Ἐλθοῦσα δὲ ἐν τοῖς ὁρίοις τῆς ἐπαρχίας τῶν Φεράρων καὶ μαθόντες οἱ τῆς ἡγεμονίας ἐκείνης προὔχοντες σὺν τῷ ἀδελφῷ αὐτῆς μαρκεσίῳ ἐξῆλθον εἰς συνάντησιν αὐτῆς καὶ προπέμψαντες αὐτὴν μέχρι τῶν παλατίων τῆς πατρικῆς ἑστίας. Αὐτὴ εἰς ἓν τῶν μοναστηρίων ἐλθοῦσα ἐκεῖ τὴν οἴκησιν ᾑρετίσατο καὶ τῷ Θεῷ ἑαυτὴν ἀναθεῖσα τὸ λεῖπον τῆς ζωῆς ἀνεπλήρωσεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης στείλας εἰς Κομνηνὸν Ἀλέξιον, βασιλέα Τραπεζοῦντος, ἡρμόσατο τὴν θυγατέρα αὐτοῦ Μαρίαν εἰς γυναῖκα, ὡραῖαν καὶ κάλλει καὶ ἤθει· καὶ ἀγαγόντες ἀπὸ Τραπεζοῦντος κατήγαγον ἐν Κωνσταντινουπόλει. Καὶ ὁ πατριάρχης Ἰωσὴφ διὰ συνήθων ἱεροτελεστιῶν εἰς ἓν συνῆψε καὶ δέσποινα Ῥωμαίων ἀνηγορεύθη. Ὁ βασιλεὺς δὲ ἀπάρας ἀπὸ Κωνσταντινουπόλεως σὺν τριήρεσιν πλείσταις κατῆλθεν ἕως Πελοπόννησον καὶ τὸν πρίγκιπα Ἀχαί̈ας ὑποτάξας καὶ ἑτέρους ἀπογόνους τοὺς ἐκ τῆς Ναυάρας καταγομένους ὑποχειρίους λαβών, ἀνῆκεν εἰς Κωνσταντινούπολιν, καταλιπὼν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Θεόδωρον δεσπότην πάσης Πελοποννήσου.δέξατο· ἦν δὲ τὰ φορτία φέρουσα μία ναῦς ὑπερ- nec se contemptos ac sprelos ab oppidanis Galata
μεγέθης τῶν Γενουΐτῶν, ἑτοίμως ἔχουσα τοῦ πλεῦσαι ἐν Ἰταλίᾳ. ᾿Ανέμου δὲ βοραῖος [βαρβαίου] πνεύσαντος, εἰσῆλθεν ἐντίμως μετὰ δόξης ἡ βασιλὶς ἐν
αὐτῇ, καὶ τὰ ἱστία πτερώσαντες εἰς Ἰταλίαν ἀφίσ
κοντο, ἄλλο μηδὲν ἕτερον κερδάνασα, πλὴν τοῦ οὐ
ἐστέφθη στέμματος, εἰποῦσα καὶ τοῦτο, Αρκεί μοι
τοῦτο εἰς μαρτύριον ὅτι βασίλισσα τῶν Ρωμαίων
ἐγενόμην, καὶ εἰμί· περὶ δὲ θησαυρῶν μυριοταλάν
των οὐ μέλει μοι. Ελθοῦσα δὲ ἐν τοῖς ὁρίοις τῆς
επαρχίας τῶν Φεράρων, καὶ μαθόντες οἱ τῆς ἡγε
μονίας ἐκείνης προύχοντες, σὺν τῷ ἀδελφῷ αὐτῆς
μαρκεσίῳ ἐξῆλθον εἰς συνάντησιν αὐτῆς, καὶ προ
πέμψαντες αὐτὴν μέχρι τῶν παλατίων τῆς πατρικῆς
ἑστίας. Αὐτὴ εἰς ἐν τῶν μοναστηρίων ἐλθοῦσα ἐκεῖ
τὴν οίκησιν ᾑρετίσατο, καὶ τῷ θεῷ ἑαυτὴν ἀναθεῖσα β
τὸ λοιπὸν τῆς ζωῆς ἀνεπλήρωσεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς
Ιωάννης στείλας εἰς Κομνηνὸν ᾿Αλέξιον βασιλέα Τραπεζοῦντος, ἡρμόσατο τὴν θυγατέρα αὐτοῦ
Μαρίαν εἰς γυναῖκα, ὡραίαν καὶ κάλλει καὶ ἤθει·
καὶ ἀγαγόντες ἀπὸ Τραπεζοῦντος, κατήγαγον ἐν
Κωνσταντινουπόλει. Καὶ ὁ πατριάρχης Ἰωσὴφ διὰ
τῶν συνήθων ἱεροτελεστιῶν εἰς ἐν συνῆψε, καὶ δέσποινα Ρωμαίων ανηγορεύθη. Ο βασιλεύς δ' ἀπάρας ἀπὸ Κωνσταντινουπόλεως σὺν τριήρεσι
πλείσταις, κατῆλθεν ἕως Πελοπόννησον. Καὶ τὸν
πρίγκιπα Αχαΐας ὑποτάξας, καὶ ἑτέρους ἀπογό
νους, τοὺς ἐκ τῆς Ναυάρας καταγομένους υποχει
ρίους λαβών, ἀνῆκεν εἰς Κωνσταντινούπολιν, κατα
λιπὼν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Θεόδωρον δεσπότην πάσης
Πελοποννήσου. Επαναζεύξας δὲ καὶ εἰς Καλλιονπολιν ἐντυχών τῷ Μαχουμέτ· καὶ τοσαύτην πίστιν ἐν
δειξάμενος εἰς τὸν βασιλέα, ὡς καὶ ἐν τῇ τριήρει
Inaltosque sustinebant; jamque ab ipsis arma
sumpta ad invadenda funditusque cvertenda suburbia eorum, nisi impetum coercuisset Manuel
imperator. Cæterum his quæ acta erant, lætatus est
Joannes. Aderat autem actuaria navis prægrandis
Genuensis, quae in Italiam mox solvebat. Orto itaque Borea vento, illam decenter apparatam conscendit imperatrix, velisque expansis in Italiam
contendit. He equidem præter coronationis gloriam ac decus nihil lucri reportaverat: taliaque
verba 56 jactabat: lloc unum mihi sufficiens
testimonium est, quod Romæorum imperatrix facta,
titulum istum retineam: nec de thesauris amplissimis sollicita sum. Tandem cum ad fines ditionis Montisferrari venisset, ad famnem adventur
obviam processit frater ipsins marchio, quem comitabantur regionis illius proceres et nobiles, eamque in palatium paternum deduxere. In monasterium quoddam ipsa deinde secedens habitationem
illic elegit, et reliquum vike tempus Deo devota
et consecrata exegit. Uxorem deinde imperator
Joannes sibi habuit Mariam Alexii Comneni Tra.
pezuntini imperatoris Aliam, formosam certe et
moribus commendabilem, quam ab eo consecutus
est, missis Trapezuntem legatis, qui Constantino.
polim eam advexerunt. Patriarcha deinde Josephus
per solemnes ritus sacros simul conjunxit, ipsa -
que Romæorum despœna scu imperatrix appellata
est. Imperator quoque Manuel Constantinopoleos
portu solvens cum plurimis triremibus in Pelopo
nesum usque navigavit. Achaiæ principem in ordinem redactum sibi parere coegit: aliosque, a
Ismaelis Bullialdi notæ.
quo Sophia in Italiam aufugit. Ducas Manuele superstite id factum tradit: contra vero Phranzes jam
obilsse diem Manuelem astruit: fato siquidem concessit Manuel, ut refert Phranzes. lib. i, cap. ultimo, anno mundi 6933 [ Christi 1425] Julii die 21.
Sophia vero auno 6934. mense Augusto, aufugit,
post mortem seilicet Manuelis. Alind etiam hoc
loco notabimus eirca te uporis momenta a Phranze
indicata de Manuelis obitu et Joannis initiis. Mors
Manuelis contigit anno predicto 6933 Julii 21. Capite deinde primo lib. 11, narrat anno 6934 mense
Augusto rerum summam ad Joannem imperatorem
devolutam fuisse. Quod equidem verisimile mihi
non videtur, Joannem jam coronatum imperatorem
post annum a morte patris Mannelis, rerum summam adeptum esse. Phranzem ergo, aut qui illum
transcripsit, errasse puto, vel, pro Septembre mense
Augustum scripsisse: vel si Augusto mense Joanpes imperii administrare res coepit, pro anno 6934
legendum esse anno 6933.
'Ο δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης. Phranzes, lib. 11,
cap. 1, auno 6935 [ Christi 1427 | Augusti 29, Mariam Trapezuntinain Constantinopolim advenisse,
et anno 6936 [eodem Christi anno 4427, ] mense
Septembri, nuptiarum solemnia celebrata esse scribit. At Laonicus rerum ordinem perturbans narrat,
postquam marchionis Movpapala; filia aufugisset,
aliam uxorem Joannem duxisse ἀπὸ τῆς Σαρματίας
τοῦ Σαρμάτων ἡγεμόνος θυγατέρα. Sarmatia Sarmaturum, id est, Russie seu Moscoviæ, regis filiam;
quod duobus testibus Duce et Phranzi repugnat,
qui tertiam Joannis uxorem Trapezuntini imperatoris Aliam esse asserunt.
Ο βασιλεὺς δὲ ἀπάρας ἀπὸ Κωνσταντι
νούπ. Auctor noster trium uxorum Joannis historiam
digressione usvs hactenus pertexuit. Redit deinceps ad narrationis seriem, exponitque Manuelis in
Peloponnesum profectionem: quam imperator hicce, anno adventum Annie a Russia sequenti, teste
Phrauze suscepit, mundi nempe 6925 (Christi 1415),
cujus mense Martio die 23, in Cenchrearum portum salvus venit. Anno deinde sequente 6224, Constantinopolim rediit. Profectionis illius mentionem
facit Laonicus, lib. iv, Hexamiliumque, quod et
Phranzes testatur, ab eo refectum. Martinus papa
V indulgentias plenarias postea concessit illis qui
ad Hexamilium propugnandum abire vellent. Quoniam vero de Cenchrearum navali et portu hic
mentio injecta est, lectorem admonebimus Leunclavium, lib. xiv Historia Musulmanicæ, et in Pandecis Historia Turcica, cap. 120, nec sibi constare
nee veritatem assecutum omnino esse. Non sibi
similis est, quod lib. τιν, Geremen in Isthmo Corinthiaco prope Corinthumn collocet: cap. vero 120
Pandect. in Laconia seu Tzaconia. Quod impossibile est, in duobus locis eamdem urbem sitam esse.
Veritatem partim assecutus est, cum Geremen in
Isthmo Corinthiaco prope Corinthum sitam dixit;
at Coriuthus non est, sed Cenchreæ in Saronico
sinu, ubi quondam fuerunt Corinthiorum navalia,.
Ἐπαναζεύξας δὲ καὶ εἰς Καλλιούπολιν, ἐντυχὼν τῷ Μαχουμὲτ καὶ τοσαύτην πίστην ἐνδειξάμενος εἰς τὸν βασιλέα, ὡς καὶ ἐν τῇ τριήρει τῇ βασιλικῇ εἰσελθὼν καὶ συνεστιαθεὶς τῷ βασιλεῖ καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτὸν σὺν δώροις πλείστοις καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ δεξιώσας, ἐξῆλθε. Καὶ αἱ τριήρεις σὺν τῷ βασιλεῖ μετὰ χαρᾶς ὅτι πλείστης τὴν ἐπάνοδον ἤνυον. Καὶ οἱ τῆς Κωνσταντίνου ἅπαντες σὺν τῷ πατριάρχῃ καὶ τῇ συγκλήτῳ ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ καὶ μετ’ εὐφημίας καὶ ὕμνων ἐν τῷ παλατίῳ ἀπήγαγον· καὶ τὰ τῆς ἐπανόδου ἐπεπλήρωτο. Ὁ δὲ Μαχουμὲτ τὰ τῆς δύσεως μέρη καλῶς ἀπαρτίσας καὶ ταραχὴν οὐδεμίαν ἐξόπισθεν ἀφεὶς περᾷ τὰ τῆς ἑῴας μέρη· καὶ ἐν τῇ Προύσῃ ἐλθὼν καὶ τὰ ἀφανισθέντα καὶ πυρὶ παραδοθέντα οἰκοδομήματα παρὰ τοῦ Καραμὰν ἀνανεώσας ἐκεῖθεν εἰς Ἀσίαν καταίρει. Ὁ γὰρ Καραμάν, ὅτε ὁ Μαχουμὲτ εἰς Κωνσταντινούπολιν ἐλθὼν ἠγωνίζετο κατὰ τοῦ Μωσῆ, ἀπάρας ἀπὸ Ἰκονίου εἰς Προῦσαν σὺν δυνάμει κατῆλθε καὶ λεηλατήσας αὐτὴν καὶ τὰ ὀστᾶ τοῦ Παγιαζήτ, τοῦ πατρὸς τοῦ Μαχουμὲτ, ἀνακομίσας ἐκ τοῦ τάφου πυρὶ παρέδωκεν. Ὁ γὰρ αὐτὸς Παγιαζὴτ ἀπεκεφάλισέ ποτε ἐν Ἰκονίῳ τὸν πατέρα τοῦ ῥηθέντος Καραμάν.δέξατο· ἦν δὲ τὰ φορτία φέρουσα μία ναῦς ὑπερ- nec se contemptos ac sprelos ab oppidanis Galata
μεγέθης τῶν Γενουΐτῶν, ἑτοίμως ἔχουσα τοῦ πλεῦσαι ἐν Ἰταλίᾳ. ᾿Ανέμου δὲ βοραῖος [βαρβαίου] πνεύσαντος, εἰσῆλθεν ἐντίμως μετὰ δόξης ἡ βασιλὶς ἐν
αὐτῇ, καὶ τὰ ἱστία πτερώσαντες εἰς Ἰταλίαν ἀφίσ
κοντο, ἄλλο μηδὲν ἕτερον κερδάνασα, πλὴν τοῦ οὐ
ἐστέφθη στέμματος, εἰποῦσα καὶ τοῦτο, Αρκεί μοι
τοῦτο εἰς μαρτύριον ὅτι βασίλισσα τῶν Ρωμαίων
ἐγενόμην, καὶ εἰμί· περὶ δὲ θησαυρῶν μυριοταλάν
των οὐ μέλει μοι. Ελθοῦσα δὲ ἐν τοῖς ὁρίοις τῆς
επαρχίας τῶν Φεράρων, καὶ μαθόντες οἱ τῆς ἡγε
μονίας ἐκείνης προύχοντες, σὺν τῷ ἀδελφῷ αὐτῆς
μαρκεσίῳ ἐξῆλθον εἰς συνάντησιν αὐτῆς, καὶ προ
πέμψαντες αὐτὴν μέχρι τῶν παλατίων τῆς πατρικῆς
ἑστίας. Αὐτὴ εἰς ἐν τῶν μοναστηρίων ἐλθοῦσα ἐκεῖ
τὴν οίκησιν ᾑρετίσατο, καὶ τῷ θεῷ ἑαυτὴν ἀναθεῖσα β
τὸ λοιπὸν τῆς ζωῆς ἀνεπλήρωσεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς
Ιωάννης στείλας εἰς Κομνηνὸν ᾿Αλέξιον βασιλέα Τραπεζοῦντος, ἡρμόσατο τὴν θυγατέρα αὐτοῦ
Μαρίαν εἰς γυναῖκα, ὡραίαν καὶ κάλλει καὶ ἤθει·
καὶ ἀγαγόντες ἀπὸ Τραπεζοῦντος, κατήγαγον ἐν
Κωνσταντινουπόλει. Καὶ ὁ πατριάρχης Ἰωσὴφ διὰ
τῶν συνήθων ἱεροτελεστιῶν εἰς ἐν συνῆψε, καὶ δέσποινα Ρωμαίων ανηγορεύθη. Ο βασιλεύς δ' ἀπάρας ἀπὸ Κωνσταντινουπόλεως σὺν τριήρεσι
πλείσταις, κατῆλθεν ἕως Πελοπόννησον. Καὶ τὸν
πρίγκιπα Αχαΐας ὑποτάξας, καὶ ἑτέρους ἀπογό
νους, τοὺς ἐκ τῆς Ναυάρας καταγομένους υποχει
ρίους λαβών, ἀνῆκεν εἰς Κωνσταντινούπολιν, κατα
λιπὼν τὸν υἱὸν αὐτοῦ Θεόδωρον δεσπότην πάσης
Πελοποννήσου. Επαναζεύξας δὲ καὶ εἰς Καλλιονπολιν ἐντυχών τῷ Μαχουμέτ· καὶ τοσαύτην πίστιν ἐν
δειξάμενος εἰς τὸν βασιλέα, ὡς καὶ ἐν τῇ τριήρει
Inaltosque sustinebant; jamque ab ipsis arma
sumpta ad invadenda funditusque cvertenda suburbia eorum, nisi impetum coercuisset Manuel
imperator. Cæterum his quæ acta erant, lætatus est
Joannes. Aderat autem actuaria navis prægrandis
Genuensis, quae in Italiam mox solvebat. Orto itaque Borea vento, illam decenter apparatam conscendit imperatrix, velisque expansis in Italiam
contendit. He equidem præter coronationis gloriam ac decus nihil lucri reportaverat: taliaque
verba 56 jactabat: lloc unum mihi sufficiens
testimonium est, quod Romæorum imperatrix facta,
titulum istum retineam: nec de thesauris amplissimis sollicita sum. Tandem cum ad fines ditionis Montisferrari venisset, ad famnem adventur
obviam processit frater ipsins marchio, quem comitabantur regionis illius proceres et nobiles, eamque in palatium paternum deduxere. In monasterium quoddam ipsa deinde secedens habitationem
illic elegit, et reliquum vike tempus Deo devota
et consecrata exegit. Uxorem deinde imperator
Joannes sibi habuit Mariam Alexii Comneni Tra.
pezuntini imperatoris Aliam, formosam certe et
moribus commendabilem, quam ab eo consecutus
est, missis Trapezuntem legatis, qui Constantino.
polim eam advexerunt. Patriarcha deinde Josephus
per solemnes ritus sacros simul conjunxit, ipsa -
que Romæorum despœna scu imperatrix appellata
est. Imperator quoque Manuel Constantinopoleos
portu solvens cum plurimis triremibus in Pelopo
nesum usque navigavit. Achaiæ principem in ordinem redactum sibi parere coegit: aliosque, a
Ismaelis Bullialdi notæ.
quo Sophia in Italiam aufugit. Ducas Manuele superstite id factum tradit: contra vero Phranzes jam
obilsse diem Manuelem astruit: fato siquidem concessit Manuel, ut refert Phranzes. lib. i, cap. ultimo, anno mundi 6933 [ Christi 1425] Julii die 21.
Sophia vero auno 6934. mense Augusto, aufugit,
post mortem seilicet Manuelis. Alind etiam hoc
loco notabimus eirca te uporis momenta a Phranze
indicata de Manuelis obitu et Joannis initiis. Mors
Manuelis contigit anno predicto 6933 Julii 21. Capite deinde primo lib. 11, narrat anno 6934 mense
Augusto rerum summam ad Joannem imperatorem
devolutam fuisse. Quod equidem verisimile mihi
non videtur, Joannem jam coronatum imperatorem
post annum a morte patris Mannelis, rerum summam adeptum esse. Phranzem ergo, aut qui illum
transcripsit, errasse puto, vel, pro Septembre mense
Augustum scripsisse: vel si Augusto mense Joanpes imperii administrare res coepit, pro anno 6934
legendum esse anno 6933.
'Ο δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης. Phranzes, lib. 11,
cap. 1, auno 6935 [ Christi 1427 | Augusti 29, Mariam Trapezuntinain Constantinopolim advenisse,
et anno 6936 [eodem Christi anno 4427, ] mense
Septembri, nuptiarum solemnia celebrata esse scribit. At Laonicus rerum ordinem perturbans narrat,
postquam marchionis Movpapala; filia aufugisset,
aliam uxorem Joannem duxisse ἀπὸ τῆς Σαρματίας
τοῦ Σαρμάτων ἡγεμόνος θυγατέρα. Sarmatia Sarmaturum, id est, Russie seu Moscoviæ, regis filiam;
quod duobus testibus Duce et Phranzi repugnat,
qui tertiam Joannis uxorem Trapezuntini imperatoris Aliam esse asserunt.
Ο βασιλεὺς δὲ ἀπάρας ἀπὸ Κωνσταντι
νούπ. Auctor noster trium uxorum Joannis historiam
digressione usvs hactenus pertexuit. Redit deinceps ad narrationis seriem, exponitque Manuelis in
Peloponnesum profectionem: quam imperator hicce, anno adventum Annie a Russia sequenti, teste
Phrauze suscepit, mundi nempe 6925 (Christi 1415),
cujus mense Martio die 23, in Cenchrearum portum salvus venit. Anno deinde sequente 6224, Constantinopolim rediit. Profectionis illius mentionem
facit Laonicus, lib. iv, Hexamiliumque, quod et
Phranzes testatur, ab eo refectum. Martinus papa
V indulgentias plenarias postea concessit illis qui
ad Hexamilium propugnandum abire vellent. Quoniam vero de Cenchrearum navali et portu hic
mentio injecta est, lectorem admonebimus Leunclavium, lib. xiv Historia Musulmanicæ, et in Pandecis Historia Turcica, cap. 120, nec sibi constare
nee veritatem assecutum omnino esse. Non sibi
similis est, quod lib. τιν, Geremen in Isthmo Corinthiaco prope Corinthumn collocet: cap. vero 120
Pandect. in Laconia seu Tzaconia. Quod impossibile est, in duobus locis eamdem urbem sitam esse.
Veritatem partim assecutus est, cum Geremen in
Isthmo Corinthiaco prope Corinthum sitam dixit;
at Coriuthus non est, sed Cenchreæ in Saronico
sinu, ubi quondam fuerunt Corinthiorum navalia,.
PG 157:879Κατελθὼν δὲ ἐν Ἀσίᾳ εὗρε τὸν Τζιναὴτ μεγαλυνθέντα καὶ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα πηδῶντα· ἐλθὼν δὲ ἐν Περγάμῳ τῆς Ἀσίας μηνύει τῷ Τζινεὴτ παραχωρῆσαι τῶν ἐκεῖ καὶ ἀφεῖναι τὴν ἐπαρχίαν. Ὁ δὲ Τζινεὴτ οὐδὲ τὸ παράπαν ἡγησάμενος ἠσφαλίσατο τὰ κάστρα καὶ ἐκάθητο ἐκδεχόμενος τὴν ὑπαντὴν αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μαχουμὲτ ἐλθὼν εἰς Κύμην καὶ ζητήσας τὸ φρούριον, ἦν γὰρ [ὁ] κρατῶν διὰ τὸν Τζινεήτ, πολεμήσας κατέσχε καὶ τοὺς μὲν ὁπλίτας αὐτοῦ ξίφει ἀνεῖλε, τοὺς δὲ ἐγχωρίους ἐλευθέρωσεν. Ἀπάρας δ’ ἐκεῖθεν ἦλθεν εἰς τὸν τοῦ Μαινομένου Κάμπον. Ἦν δ’ ἐκεῖ φρούριον ὀχυρὸν τὸ τοῦ Ἀρχαγγέλου λεγόμενον, οἱ Τοῦρκοι δὲ Καγιατζὴκ μετωνόμασαν. Κἀκεῖνο σὺν πλείστῃ δυνάμει καὶ ἀκροβολισμοῖς παραλαβὼν ἦλθεν εἰς Νύμφαιον· καὶ τὸ Νύμφαιον σὺν πολέμῳ λαβὼν ἦλθεν εἰς Σμύρναν. Τὴν δὲ Σμύρναν, ὡς ἔπρεπε, τειχήσας καὶ πλείστους τῶν στρατιωτῶν ἐμβαλὼν καὶ μεγάλην σύνταξιν ἑτοιμάσας διά τε ὅπλων καὶ ἀνδρῶν καὶ ἑτέρων ἀναγκαίων παρασκευῶν ὁ Τζινεήτ, αὐτὸς εἰς Ἔφεσον ἦλθε καταλιπὼν τὴν μητέρα καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Παγιαζὴτ καὶ τὰ τέκνα ἐν Σμύρνῃ ἔγκλειστα.DUCE
Navarrzis illuc profectis genus ducentes, in diuo- τῇ βασιλικῇ εἰσελθὼν, καὶ συνεστιαθεὶς τῷ βασιλεῖ,
Καὶ ὁ βασιλεὺς αὐτὸν σὺν δώροις πλείστοις, καὶ
τοὺς σὺν αὐτῷ δεξιώσας, ἐξῆλθε· καὶ αἱ τριήρεις
σὺν τῷ βασιλεῖ μετὰ χαρᾶς ὅτι πλείστης τὴν ἐπάνοδον ήνυον. Καὶ οἱ τῆς Κωνσταντίνου ἅπαντες σύν
τῷ πατριάρχῃ καὶ τῇ συγκλήτῳ ἐξῆλθον εἰς ἀπάν
τησιν αὐτοῦ, καὶ μετ᾿ εὐφημίας καὶ ὕμνων ἐν τῷ
παλατίῳ ἀπήγαγον· καὶ τὰ τῆς ἐπανόδου ἐπεπλήρωτο.
nem suam redegit: indeque Constantinopolim revertimur, relicto Theodoro filio univers Pelopo·
nesi domino. Cum vero Callipolim appulisset, cum
Mahomete collocutus est: qui, quantum imperatori
confideret, triremen ejus ingressus, cibumque simul capiens palam approbavit. Imperator quoque,
multa dona ei largitus ejusque purpuratis, inde
cum cæteris triremibus solvit, et summa cum lætitia navigationem absolvit. Advenientis etiam in occursum processit universus Constantinopolis populus cum patriarcha et senatu: faustisque acclamationibus et hymnis prosecuti in palatium
deduxerunt: huncque exitum expeditio ejus sortita est.
57 CAPUT ΧΧΙ.
Mahometes in Asiam trajicit. Cineitem in ordinem redigit cujus insolentia maxima erat. Magnus Rhodi magister
castrum Smyrnæ instaurat, sed a Mahomete prohibetur. Smyrna ab uxore Cineitis Mahometi deditur. Magno ma
gistro concessum ædificare castrum in Cariæ et Lyciæ finibus. Cineites veniam impetrat. Turci bello navali Nazum
aggrediuntur, prælio a Veneta classe superantur. Veneti Lampsaci turrim frustra tentant. Cineites Nicopoli ad Denubium præficitur. Novam religionis sectam in Ionia a monacho Turco institutam multi amplectuntur, adversus quos
Muhametes Susmani filium et deinde Hali Begum misit: qui re infeliciter gesta occubuerunt, Tandem a Morate Mahomelis filio Bajazite Bassa oppressi ac deleli sunt, et paupertutem voluntariam profitentes interſecti.
At Mahometes, rebus in occidentalibus provinriis rite constitutis, turbis ubique compositis, in
partes orientales trajecit: Prusam venit, ibique
refectis ædificiis quæ Caramanus incenderat, iltinc in Asiam profectionem instituit. Etenim Caramanus per illud tempus, quo Mahometes Constantinopolim profectus bellum adversus Mosem
gessit, ab Iconio cum exercitu Prusam advolat,
eamque diripit. Bajazitis quoque, qui et Malometis parens fuerat, ossa e sepulcro eruta igni tradidit. Iste enim Bajazites bujus Caramani patrem
Iconii olim capite truncari jusseral. Asiam itaque
ingressus Mahometes Cineitem superbia elatum
sensit, et supra metas, ut vulgo dicitur, transilientem. Ubi vero Pergamum Asiæ devenit, illico
Cineitem monet, ut locis, quæ illic occupabat, &
cedat, provinciaque excedat. Verum Cineites eum
prorsus occifaciens castra unire, quietusque
exspectare illius adventum. Mahometes igitur Cymam veniens, quæ Cineitis partes sequebatur,
presidiariis, ut se dedant, per feciales denuntiat,
recusantesque deinde expugnat. Omnes qui Cineiti
militabant neci dedit, indigenasque liberos esse
jussit. Illinc discedens venit in Campum Menomeui, in quo exstructum erat castrum munitum,
quod Archangeli nomine appellabatur, Turcis vero
nomine mutato Kagiacik: id magna vi oppugnatum
recepit, indeque Nymphæum profectus est: quo
Ὁ δὲ Μαχουμὲς τὰ τῆς δύσεως μέρη καλώς
ἀπαρτίσας, καὶ ταραχὴν οὐδεμίαν ἐξόπισθεν ἀφεὶς,
περᾷ τὰ τῆς ἑας μέρη· καὶ ἐν τῇ Προύσῃ ἐλθὼν,
καὶ τὰ ἀφανισθέντα καὶ πυρὶ παραδοθέντα οίκοδο
μήματα παρὰ τοῦ Καραμὰν ἀνανεώσας, ἐκεῖθεν εις
Ασίαν καταίρει. Ο γὰρ Καραμάν, ότε ὁ Μαχουμέν
εἰς Κωνσταντινούπολιν ἐλθὼν ἡγωνίζετο κατὰ τοῦ
Μωσῆ, ἀπάρας ἀπὸ Ικονίου εἰς Προῦσαν σὺν δυνά
μει κατῆλθε, καὶ λεηλατήσας αὐτὴν, καὶ τὰ ὀστα
τοῦ Παγιαζήτ τοῦ πατρὸς τοῦ Μαχουμὲς ἀνακομίσας ἐκ τοῦ τάφου, πυρὶ παρέδωκεν. Ο γὰρ αὐτὸς
Μαγιαζήτ ἀπεκεφάλισε ποτε ἐν Ἰκονίῳ τὸν πατέρα
τοῦ ῥηθέντος Καραμάν. Κατελθὼν δὲ ἐν Ἀσίᾳ εὗρε
τὸν Τζινεὴτ μεγαλυνθέντα, καὶ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα
πηδῶντα· ἐλθὼν δὲ ἐν Περγάμῳ τῆς Ασίας μηνύει
τῷ Τζινεὴτ παραχωρῆσαι, τῶν ἐκεῖ δὲ ἀφεῖναι τὴν
επαρχίαν. Ὁ δὲ Τζινεὴς οὐδὲ τὸ παράπαν ἡγησάμενος, ἠσφαλίσατο τὰ κάστρα, καὶ ἐκάθητο εκδεχόμε
νος τὴν ὑπαντὴν αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μαχουμὲν ἐλθὼν εἰς
Κύμην και ζητήσας τὸ φρούριον, ἦν γὰρ κριτῶν διὰ τὸν Τζινεήτ, πολεμήσας κατέσχε. Καὶ τοὺς
μὲν ὁπλίτας αὐτοῦ ξίφει ἀνεῖλε, τοὺς δὲ ἐγχωρίους
ἠλευθέρωσεν. Ἀπάρας δὲ ἐκεῖθεν ἦλθεν εἰς τὸν τοῦ
Μαινομένου κάμπον, ἦν δὲ ἐκεῖ φρούριον ὀχυρόν,
τὸ τοῦ ᾿Αρχαγγέλου λεγόμενον, οἱ Τοῦρκοι δὲ Κα
γιατζής μετωνόμασαν, κἀκεῖνο σὺν πλείστη
δυνάμει καὶ ἀκροβολισμοῖς παραλαβὼν ἦλθεν εἰς
Νύμφαιον· καὶ τὸ Νύμφαιον σὺν πολέμῳ λαβὼν
Ismaelis Bullialdi notæ.
Leunclavius, Histor. Musulme. lib. xr, et in
Annalibus Turcicis expeditionis Mohametis contra
Cinentem, qui illi Ismyroglius est, nullum verbum
facit, sed adversus Caramanum in Asiam movisse
scrib t.
Ελθὼν εἰς Κύμην. Κύμη πόλις Αιολίδος
πρὸ τῆς Λέσβου, ἀπὸ Κύμης 'Αμαζόνος. Stephanus
De urbibus. Idem Strabo, lib. n, Dominicus Marius
Niger vult esse Phocæam novam, quæ Lesbo objacet.
(75)Τό τοῦ 'Αρχαγγέλου λεγόμενον, οἱ Τοῦρκοι
δὲ Καγιαζήκ. Νotitia Metropoleon sub Smyrnae
throno habet επίσκοπον τοῦ ᾿Αρχαγγέλου, qui procul dubio is est cujus hic nomen a nostro refertur.
Το Νυμφαίον. Urbis istius nonen in par
tibus Eolidis, Lydia, aut Ioniæ in antiquis Geographis non reperitur: Ptolemzus, Strabo et Ste
phanus in Taurica Nymphæum habent inter PanLicaprum et Theodosiam. Abrahamus Ortelios
hujus nostri in Lydia Nimphæi nullum verbum
facit. At Gregoras duobus in locis de co loquitur
oppido, lib. 11, in fine, ubi de Joannis Ducæ obita,
qur in eo obiit, περὶ τὸ Νυμφαίον τότε ποιούμενος
τὰς διατριβάς, et lib. vi, cap. 13, ubi de Porphy
rogenito verba facit, ἐπεὶ δὲ τέως περὶ τὸ Νυμφαίον
τῆς Λυδίας ἐτύγχανε, etc.
PG 157:881Τὸν δὲ γαμβρὸν αὐτοῦ καὶ δοῦλον Αὐδουλὰν ὀνόματι εἰς τὸ Νύμφαιον εὑρόντες οἱ τοῦ Μαχουμέτ, ἦν γὰρ φύλαξ τοῦ φρουρίου, ἀπήγαγον παραστήσοντες τῷ Παγιαζὴτ βεζίρῃ, ἤγουν μεσάζοντι τοῦ Μαχουμέτ· ἦν γὰρ ἐν ἐξουσίᾳ καὶ ἀδείᾳ πολλῇ, δεύτερος ἀρχηγὸς ὡς ἔπος εἰπεῖν. Δοῦλος γὰρ ὑπῆρχε τοῦ Μαχουμέτ, ἀλλὰ διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτοῦ δουλείαν κατέστησεν ἄρχοντα τοῦ οἴκου αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ ὁ ῥηθεὶς Παγιαζὴτ ἔτι ὄντος ἐν Θράκῃ τοῦ Μαχουμὲτ γράφει πρὸς τὸν Τζινεήτ· Εἰ βούλει τοῦ εἶναί σε κύριον Ἰωνίας, μὴ ἔχειν τὸν τυχόντα πειρασμὸν παρ’ ἡμῖν, δός μοι τὴν σὴν θυγατέρα νόμῳ γάμου καὶ ἔσομαί σοι γαμβρός, σὺ δ’ ἐμὸς πενθερὸς γενήσῃ καὶ ἔκτοτε ἔσο ἀμερίμνως διάγων ἐν τῇ σῇ ἡγεμονίᾳ.Ὁ Τζινεὴτ δὲ θέλων δηλῶσαι τὴν ἀλαζονίαν αὐτοῦ καὶ ὑπερηφάνιαν ἐνώπιον τοῦ πιττακοκομιστοῦ, παρισταμένου τοῦ Αὐδουλᾶ, δούλου ὑπάρχοντος αὐτοῦ, λέγει πρὸς αὐτόν· Τίνος εἶ δοῦλος;Ὁ δὲ Τῆς σῆς αὐθεντίας·Ὁ δὲ Τζινεήτ· Καὶ ποίου γένους;Αὐδουλὰς δέ· Τῶν Ἀλβανῶν·Ποίας θρησκείας;Ὁ δ’ Αὐδουλάς· Πρώην μὲν καβοὺρ ὑπῆρχον, νῦν δὲ μουσουλμάνος.Ὁ δὲ Τζινεὴτ πρὸς τοὺς μεγιστᾶνας αὐτοῦ φησιν·ἦλθεν εἰς Σμύρναν. Τὴν δὲ Σμύρναν ὡς ἔπρεπε τοι- expugnato Smyrnam abiit. Cineites autem Sinyrχίσας, καὶ πλείστους τῶν στρατιωτῶν ἐμβαλών, καὶ
μεγάλην σύνταξιν ἑτοιμάσας διά τε ὅπλων καὶ ἀν
δρῶν, καὶ ἑτέρων ἀναγκαίων παρασκευῶν, ὁ Τζι
νεὴτ αὐτὸς εἰς Ἔφεσον ἦλθε, καταλιπών την μητέρα, καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Παγιαζήτ, καὶ τὰ
τέκνα ἐν Σμύρνῃ ἔγκλειστα. Τὸν δὲ γαμβρὸν αὐτοῦ
καὶ δοῦλον, Αὐδουλᾶν ὀνόματι, εἰς τὸ Νύμφαιον
εὑρόντες οἱ τοῦ Μαχουμέτ, ἦν γὰρ φύλαξ τοῦ φρουρίου, ἀπήγαγον παραστήσοντες τῷ Παγιαζήτ Βε
ζίρῃ ήγουν μεσάζοντι τοῦ Μαχουμέτ· ἦν γὰρ ἐν
ἐξουσίᾳ καὶ ἀδείᾳ πολλῇ, δεύτερος ἀρχηγὸς ὡς ἔπος
εἰπεῖν· δοῦλος γὰρ ὑπῆρχε τοῦ Μαχουμέτ, ἀλλὰ διὰ
τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτοῦ δουλείαν κατέστησεν ἄρα
χοντα τοῦ οἶκον αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ ὁ ῥηθεὶς Παγιαζήτ
ἔτι ὄντος ἐν Θράκῃ τοῦ Μαχουμεν γράφει πρὸς τὸν
Τζινεήτ· Εἰ βούλει τοῦ εἶναι σε κύριον Ἰωνίας
καὶ μὴ ἔχειν τὸν τυχόντα πειρασμὸν παρ' ἡμῖν,
δός μοι τὴν σὴν θυγατέρα νόμῳ γάμου, καὶ
ἔσομαί σοι γαμβρὲς, σὺ δ' ἐμὸς πενθερὸς γενήσῃ,
καὶ ἔκτοτε ἔσο ἀμερίμνως διάγων ἐν τῇ σῇ ἡγεμονίᾳ. Ο Τζινεὴς δὲ θέλων δηλῶσαι τὴν ἀλαζο
νείαν αὐτοῦ καὶ ὑπερηφανίαν ἐνώπιον τοῦ πυκτακοκομιστοῦ παρισταμένου τοῦ Αὐδουλα δούλου
ὑπάρχοντος αὐτοῦ, λέγει πρὸς αὐτόν· Τίνος εἶ
δοῦλος; Ο δε, Τῆς σῆς αὐθεντίας. Ο δὲ Τζινετ, Καὶ ποίου γένους; Αὐδουλᾶς δὲ, Τῶν 'Αβανῶν. Ποίας θρησκείας; Ὁ δὲ Αὐδουλᾶς, Πρώην
μὲν Καβούρ ὑπῆρχον, νῦν δὲ Μουσουλμάνος.
'Ο δὲ Τζινεὴ πρὸς τοὺς μεγιστάνας αὐτοῦ φησιν·
Τὴν σήμερον ἡμέραν κατ' ἐνώπιον πάντων ὑμῶν
Μου δίδωμι τὴν ἐμὴν θυγατέραν εἰς γυναῖκα
νόμιμον τῷ ἐμῷ δούλῳ Αὐδουλάχ· καὶ ποιῶ
τοῦτον ἐλεύθερον καὶ γαμβρὸν ἀπὸ τὴν σήμε
ρον, καὶ ἕνα τῶν ἐμῶν συγγενῶν. Εὐφημήσαντες
δὲ πάντες τὸν Τζινιήτ οἱ συνεδριάζοντες, ἀνοίξας
τὸ στόμα πρὸς τὸν ἀπεσταλμένον τοὺς λόγους τούτους εἴρηκεν· 'Ανάγγειλον τῷ κυρίῳ σου Παγιαζητ, ὅτι ἀνελάβομεν γαμβρὸν ἐκ τῶν ᾿Αλβανῶν
ὡς ἐκεῖνον, δοῦλον ἀργυρώνητον ὡς ἐκεῖνον,
νεώτερον ὑπὲρ ἐκεῖνον, καὶ φρονιμώτερον παρ'
ἐκεῖνον. Ο δ' ἀπεσταλμένος συνιείς τοὺς λόγους,
ἀπεκάλυψε πᾶσαν τὴν περίληψιν τῷ κυρίῳ αὐτοῦ,
καὶ ἦν ἔκτοτε τρέφων μανίαν ἄσπονδον κατὰ τοῦ
Τζινεήτ. Εὑρὼν δὲ καιρὸν ἂν ἐδέετο συλλαβὼν τὸν
Αὐδουλᾶν εἰς τὸ Νύμφαιον τοὺς ὄρχεις αὐτοῦ ἐξε
θέρισεν ευνουχίσας αὐτόν. 'Αλλ' ἐπανίωμεν αὖθις
εἰς τὸν τῆς ἱστορίας εἱρμόν.
Ο γὰρ Μαχουμὲν ἐλθὼν εἰς Σμύρναν, καὶ περικυκλώσας αὐτὴν, εὗρεν ἐκεῖ τὸν μεγαμαγίστοραν
Ρόδου σὺν τριήρεσι τρισί, ἀνοικοδομοῦντα τὸ φρού
ριον τὰ παρὰ τοῦ Τεμ ρ φθαρον, καὶ μὴ θέλοντος τοῦ
Τζινεήτ. Τότε οἱ τῶν πέριξ νήσων ηγεμόνες μαθόντες τὴν ἄφιξιν τοῦ Μαχουμὲν ἐν τῇ Σμύρνῃ, ἅπαν
τες ἔθεον εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ διὰ δύο τινῶν αἰτιῶν,
nam validis propugnaculis muniverat, niagnamque
manum præsidiariorum militum imposuerat. Instructo deinde armorum apparatu ingenti, militumque numero magno conscripto, cæterisque necessaris comparatis, Ephesum discessit, relictis
matre ac fratre Bajazite, liberisque suis intra
Smyrnae muros conclusis: 58 gener ipsius, qui et
servus erat, Audulasque vocabatur a Mahometis
ducibus Nymphæi, cujus custodiæ præfectus erat,
comprehenditur, et in conspectum Bajaxitis reziri;
id est mesazontis, Malometis adducitur. Hic pos
tentia ac opibus cæteros antecellebat, et ut alter
inperator eminebat. Inter mancipia Mahomelis
fuerat; quodque servitio promptus et habilis magis
videretur, familiæ totins directio ipsi concredita
est. Hic itaque, de quo nobis sermo, Bajazites að
Gineitem, cum in Thracia adhuc ageret Mahometes, scripsit: Si dominium Ionia retinere cupis,
neque a nobis ullatenus lacessiri, filiam tuam l'es
gitimo conjugio mihi junge, tuus gener ero, tu vero
socer meus eris, deincepsque securus et quietus in
tua ditione vives. At Cineites animi superbiam ac
fastum ostentare cogitans, coram nuntio, qui fitteras ipsi attulerat, ad se venire jubet mancipium -
Audulam, qui ipsi servicbat, eumque interrogat:
Cujusnam es servus? Respondit iste, Dominationis
tua. Cineites iterum, Unde natus es? Ad quein Audulas, Albanus sum. Cujus religionis? respondit
Aululas: Antea Cavur eram, nunc Musulmanus
sum. Conversus illico ad proceres aulæ suze Cineites fatur: Hodie coram vobis omnibus filiam
meam uxorem legitimam servo meo Andulach nuplum do: eumque libertate dono, generumque in
posterum adscisco, et inter affines meos. His Cineitis sermonibus universus consessus applausit.
Ipse vero ad nuntium Bajazitis hocce responsum
dedit: Renuntia hero tuo generum mihi ex Albanis,
cujus gentis ipse quoque est, qdscivisse; mancipium
pecunia emptum, paris etiam ac ipse conditionis
verum ipso juniorem et prudentiorem. Nuntius igitur Bajazitis intellectis ejusmodi verbis, ad herum
reversus omnia refert, qui deinceps adversus Cineitem odio capitali exarsit: occasione demum,
quam avide expetebat, oblata, injuriam spret
affinitatis ultus, captum Audulam apud Nymphæum
resectis testiculis eunuchum fecit. Redeamus aưtem ad historiæ seriem.
Mahometes Smyrnam profectus obsidione eam
ciugit. At Rhodi magnum Magistrum illic invenit
cam tribus triremibus, castrum, quod a Temyre
eversum fuerat, invito etiam Cineite instaurantem.
Cum vero Mahometis Smyrnam adventus fama
´diffusa fuisset, ad illum conveniunt omnes insularum vicinarum duces duabas de causis: cum propIsmaelis Bullialdi notæ
Πυκτακοκομιστοῦ. Phavorinus, Πυκτός δηλοί. Πυκτός αpud Homerum abacum seu tabulam
πίναξ παρ' Ομήρῳ τὴν ἐπιστολὴν παρὰ τοῖς ὕστερον είgn feal, apud recentiores epistolam.
Τὴν σήμερον ἡμέραν, κατενώπιον πάντων ὑμῶν, ἰδοὺ δίδωμι τὴν ἐμὴν θυγατέραν εἰς γυναῖκα νόμιμον τῷ ἐμῷ δούλῳ Ἀυδουλὰχ καὶ ποιῶ τοῦτον ἐλεύθερον καὶ γαμβρὸν ἀπὸ τὴν σήμερον καὶ ἕνα τῶν ἐμῶν συγγενῶν.Εὐφημήσαντες δὲ πάντες τὸν Τζινεὴτ οἱ συνεδριάζοντες, ἀνοίξας τὸ στόμα πρὸς τὸν ἀπεσταλμένον τοὺς λόγους τούτους εἴρηκεν· Ἀνάγγειλον τῷ κυρίῳ σου Παγιαζήτ, ὅτι ἀνελαβόμην γαμβρὸν ἐκ τῶν Ἀλβανῶν ὡς ἐκεῖνον, δοῦλον ἀργυρώνητον ὡς ἐκεῖνον, δεσπότην ἔχοντα αὐθέντην ὅμοιον ὡς ἐκείνου, νεώτερον ὑπὲρ ἐκεῖνον καὶ φρονιμώτερον παρ’ ἐκεῖνον.Ὁ δ’ ἀπεσταλμένος συνιεὶς τοὺς λόγους ἀπεκάλυψε πᾶσαν τὴν περίληψιν τῷ κυρίῳ αὐτοῦ· καὶ ἦν ἔκτοτε τρέφων μανίαν ἄσπονδον κατὰ τοῦ Τζινεήτ. Εὑρὼν δὲ καιρόν, ὃν ἐδέετο, συλλαβὼν τὸν Αὐδουλὰν εἰς τὸ Νύμφαιον, τοὺς ὄρχεις αὐτοῦ ἐξεθέρισεν, εὐνουχίσας αὐτόν. Ἀλλ’ ἐπανίωμεν αὖθις εἰς τὸν τῆς ἱστορίας εἱρμόν. Ὁ γὰρ Μαχουμὲτ ἐλθὼν εἰς Σμύρναν καὶ περικυκλώσας αὐτὴν εὗρεν ἐκεῖ τὸν μέγα μαγίστοραν Ῥόδου σὺν τριήρεσι τρισὶ ἀνοικοδομοῦντα τὸ φρούριον, τὸ παρὰ τοῦ Τεμὴρ φθαρέν, καὶ μὴ θέλοντος τοῦ Τζινεήτ.ἦλθεν εἰς Σμύρναν. Τὴν δὲ Σμύρναν ὡς ἔπρεπε τοι- expugnato Smyrnam abiit. Cineites autem Sinyrχίσας, καὶ πλείστους τῶν στρατιωτῶν ἐμβαλών, καὶ
μεγάλην σύνταξιν ἑτοιμάσας διά τε ὅπλων καὶ ἀν
δρῶν, καὶ ἑτέρων ἀναγκαίων παρασκευῶν, ὁ Τζι
νεὴτ αὐτὸς εἰς Ἔφεσον ἦλθε, καταλιπών την μητέρα, καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Παγιαζήτ, καὶ τὰ
τέκνα ἐν Σμύρνῃ ἔγκλειστα. Τὸν δὲ γαμβρὸν αὐτοῦ
καὶ δοῦλον, Αὐδουλᾶν ὀνόματι, εἰς τὸ Νύμφαιον
εὑρόντες οἱ τοῦ Μαχουμέτ, ἦν γὰρ φύλαξ τοῦ φρουρίου, ἀπήγαγον παραστήσοντες τῷ Παγιαζήτ Βε
ζίρῃ ήγουν μεσάζοντι τοῦ Μαχουμέτ· ἦν γὰρ ἐν
ἐξουσίᾳ καὶ ἀδείᾳ πολλῇ, δεύτερος ἀρχηγὸς ὡς ἔπος
εἰπεῖν· δοῦλος γὰρ ὑπῆρχε τοῦ Μαχουμέτ, ἀλλὰ διὰ
τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτοῦ δουλείαν κατέστησεν ἄρα
χοντα τοῦ οἶκον αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ ὁ ῥηθεὶς Παγιαζήτ
ἔτι ὄντος ἐν Θράκῃ τοῦ Μαχουμεν γράφει πρὸς τὸν
Τζινεήτ· Εἰ βούλει τοῦ εἶναι σε κύριον Ἰωνίας
καὶ μὴ ἔχειν τὸν τυχόντα πειρασμὸν παρ' ἡμῖν,
δός μοι τὴν σὴν θυγατέρα νόμῳ γάμου, καὶ
ἔσομαί σοι γαμβρὲς, σὺ δ' ἐμὸς πενθερὸς γενήσῃ,
καὶ ἔκτοτε ἔσο ἀμερίμνως διάγων ἐν τῇ σῇ ἡγεμονίᾳ. Ο Τζινεὴς δὲ θέλων δηλῶσαι τὴν ἀλαζο
νείαν αὐτοῦ καὶ ὑπερηφανίαν ἐνώπιον τοῦ πυκτακοκομιστοῦ παρισταμένου τοῦ Αὐδουλα δούλου
ὑπάρχοντος αὐτοῦ, λέγει πρὸς αὐτόν· Τίνος εἶ
δοῦλος; Ο δε, Τῆς σῆς αὐθεντίας. Ο δὲ Τζινετ, Καὶ ποίου γένους; Αὐδουλᾶς δὲ, Τῶν 'Αβανῶν. Ποίας θρησκείας; Ὁ δὲ Αὐδουλᾶς, Πρώην
μὲν Καβούρ ὑπῆρχον, νῦν δὲ Μουσουλμάνος.
'Ο δὲ Τζινεὴ πρὸς τοὺς μεγιστάνας αὐτοῦ φησιν·
Τὴν σήμερον ἡμέραν κατ' ἐνώπιον πάντων ὑμῶν
Μου δίδωμι τὴν ἐμὴν θυγατέραν εἰς γυναῖκα
νόμιμον τῷ ἐμῷ δούλῳ Αὐδουλάχ· καὶ ποιῶ
τοῦτον ἐλεύθερον καὶ γαμβρὸν ἀπὸ τὴν σήμε
ρον, καὶ ἕνα τῶν ἐμῶν συγγενῶν. Εὐφημήσαντες
δὲ πάντες τὸν Τζινιήτ οἱ συνεδριάζοντες, ἀνοίξας
τὸ στόμα πρὸς τὸν ἀπεσταλμένον τοὺς λόγους τούτους εἴρηκεν· 'Ανάγγειλον τῷ κυρίῳ σου Παγιαζητ, ὅτι ἀνελάβομεν γαμβρὸν ἐκ τῶν ᾿Αλβανῶν
ὡς ἐκεῖνον, δοῦλον ἀργυρώνητον ὡς ἐκεῖνον,
νεώτερον ὑπὲρ ἐκεῖνον, καὶ φρονιμώτερον παρ'
ἐκεῖνον. Ο δ' ἀπεσταλμένος συνιείς τοὺς λόγους,
ἀπεκάλυψε πᾶσαν τὴν περίληψιν τῷ κυρίῳ αὐτοῦ,
καὶ ἦν ἔκτοτε τρέφων μανίαν ἄσπονδον κατὰ τοῦ
Τζινεήτ. Εὑρὼν δὲ καιρὸν ἂν ἐδέετο συλλαβὼν τὸν
Αὐδουλᾶν εἰς τὸ Νύμφαιον τοὺς ὄρχεις αὐτοῦ ἐξε
θέρισεν ευνουχίσας αὐτόν. 'Αλλ' ἐπανίωμεν αὖθις
εἰς τὸν τῆς ἱστορίας εἱρμόν.
Ο γὰρ Μαχουμὲν ἐλθὼν εἰς Σμύρναν, καὶ περικυκλώσας αὐτὴν, εὗρεν ἐκεῖ τὸν μεγαμαγίστοραν
Ρόδου σὺν τριήρεσι τρισί, ἀνοικοδομοῦντα τὸ φρού
ριον τὰ παρὰ τοῦ Τεμ ρ φθαρον, καὶ μὴ θέλοντος τοῦ
Τζινεήτ. Τότε οἱ τῶν πέριξ νήσων ηγεμόνες μαθόντες τὴν ἄφιξιν τοῦ Μαχουμὲν ἐν τῇ Σμύρνῃ, ἅπαν
τες ἔθεον εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ διὰ δύο τινῶν αἰτιῶν,
nam validis propugnaculis muniverat, niagnamque
manum præsidiariorum militum imposuerat. Instructo deinde armorum apparatu ingenti, militumque numero magno conscripto, cæterisque necessaris comparatis, Ephesum discessit, relictis
matre ac fratre Bajazite, liberisque suis intra
Smyrnae muros conclusis: 58 gener ipsius, qui et
servus erat, Audulasque vocabatur a Mahometis
ducibus Nymphæi, cujus custodiæ præfectus erat,
comprehenditur, et in conspectum Bajaxitis reziri;
id est mesazontis, Malometis adducitur. Hic pos
tentia ac opibus cæteros antecellebat, et ut alter
inperator eminebat. Inter mancipia Mahomelis
fuerat; quodque servitio promptus et habilis magis
videretur, familiæ totins directio ipsi concredita
est. Hic itaque, de quo nobis sermo, Bajazites að
Gineitem, cum in Thracia adhuc ageret Mahometes, scripsit: Si dominium Ionia retinere cupis,
neque a nobis ullatenus lacessiri, filiam tuam l'es
gitimo conjugio mihi junge, tuus gener ero, tu vero
socer meus eris, deincepsque securus et quietus in
tua ditione vives. At Cineites animi superbiam ac
fastum ostentare cogitans, coram nuntio, qui fitteras ipsi attulerat, ad se venire jubet mancipium -
Audulam, qui ipsi servicbat, eumque interrogat:
Cujusnam es servus? Respondit iste, Dominationis
tua. Cineites iterum, Unde natus es? Ad quein Audulas, Albanus sum. Cujus religionis? respondit
Aululas: Antea Cavur eram, nunc Musulmanus
sum. Conversus illico ad proceres aulæ suze Cineites fatur: Hodie coram vobis omnibus filiam
meam uxorem legitimam servo meo Andulach nuplum do: eumque libertate dono, generumque in
posterum adscisco, et inter affines meos. His Cineitis sermonibus universus consessus applausit.
Ipse vero ad nuntium Bajazitis hocce responsum
dedit: Renuntia hero tuo generum mihi ex Albanis,
cujus gentis ipse quoque est, qdscivisse; mancipium
pecunia emptum, paris etiam ac ipse conditionis
verum ipso juniorem et prudentiorem. Nuntius igitur Bajazitis intellectis ejusmodi verbis, ad herum
reversus omnia refert, qui deinceps adversus Cineitem odio capitali exarsit: occasione demum,
quam avide expetebat, oblata, injuriam spret
affinitatis ultus, captum Audulam apud Nymphæum
resectis testiculis eunuchum fecit. Redeamus aưtem ad historiæ seriem.
Mahometes Smyrnam profectus obsidione eam
ciugit. At Rhodi magnum Magistrum illic invenit
cam tribus triremibus, castrum, quod a Temyre
eversum fuerat, invito etiam Cineite instaurantem.
Cum vero Mahometis Smyrnam adventus fama
´diffusa fuisset, ad illum conveniunt omnes insularum vicinarum duces duabas de causis: cum propIsmaelis Bullialdi notæ
Πυκτακοκομιστοῦ. Phavorinus, Πυκτός δηλοί. Πυκτός αpud Homerum abacum seu tabulam
πίναξ παρ' Ομήρῳ τὴν ἐπιστολὴν παρὰ τοῖς ὕστερον είgn feal, apud recentiores epistolam.
Τότε οἱ τῶν πέριξ νήσων ἡγεμόνες μαθόντες τὴν ἄφιξιν τοῦ Μαχουμὲτ ἐν τῇ Σμύρνῃ ἅπαντες ἔθεον εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ διὰ δύο τινῶν αἰτιῶν, διὰ τὴν ἀγαθότητα καὶ ἡμερότητα καὶ τὸ ὑπερβολικὸν τῆς δυνάμεως τοῦ Μαχουμὲτ καὶ διὰ τὸ πανοῦργον καὶ λῃστρικὸν τοῦ Τζινεήτ, οἱ τῶν Φωκαιῶν οὖν ἔξαρχοι, οἱ μὲν διὰ ξηρᾶς, οἱ δὲ διὰ θαλάσσης, ὁ Καρμιὰν τῆς ἄνω Φρυγίας, ὁ Μανταχίας Καρίας, ὁ Μιτυλήνης διὰ τριήρεων, οἱ Χίου καὶ αὐτοὶ διὰ τριήρεως,ὁ Ῥόδου καὶ ἦν ἐκεῖ,ἅπαντες εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ καὶ συνδρομὴν ἕνεκα τῆς καταλύσεως τοῦ τυράννου· καὶ τοὺς ἅπαντας ἀσπασίως ὡς ἀδελφοὺς ἠσπάσατο. Ποιήσας οὖν ἡμέρας δέκα, πολεμῶν τὴν Σμύρναν καὶ συμβοηθοῦντες ὡς δυνατὸν καὶ οἱ τῶν νήσων διὰ θαλάσσης, ἐν τῇ δεκάτῃ ἐξῆλθεν ἡ μητὴρ τοῦ Τζινεὴτ σὺν γυναικὶ καὶ τέκνοις αὐτοῦ καὶ προσεκύνησαν τῷ Μαχουμέτ, αἰτοῦντες συγχώρησιν τῶν ἐπταισμένων. Παρέδωκαν οὖν τὴν Σμύρναν· καὶ παραλαβὼν αὐτὴν καὶ εἰς πολλὰ μέρη κατεάξας ἕως γῆς τὰ τείχη ταύτης καὶ τοὺς προμαχῶνας καὶ πύργους αὐτῆς καθελὼν ἐκ μέρους, ἀφῆκε τοὺς οἰκήτορας κατοικεῖν ἀπεριφράκτους.ἦλθεν εἰς Σμύρναν. Τὴν δὲ Σμύρναν ὡς ἔπρεπε τοι- expugnato Smyrnam abiit. Cineites autem Sinyrχίσας, καὶ πλείστους τῶν στρατιωτῶν ἐμβαλών, καὶ
μεγάλην σύνταξιν ἑτοιμάσας διά τε ὅπλων καὶ ἀν
δρῶν, καὶ ἑτέρων ἀναγκαίων παρασκευῶν, ὁ Τζι
νεὴτ αὐτὸς εἰς Ἔφεσον ἦλθε, καταλιπών την μητέρα, καὶ τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ Παγιαζήτ, καὶ τὰ
τέκνα ἐν Σμύρνῃ ἔγκλειστα. Τὸν δὲ γαμβρὸν αὐτοῦ
καὶ δοῦλον, Αὐδουλᾶν ὀνόματι, εἰς τὸ Νύμφαιον
εὑρόντες οἱ τοῦ Μαχουμέτ, ἦν γὰρ φύλαξ τοῦ φρουρίου, ἀπήγαγον παραστήσοντες τῷ Παγιαζήτ Βε
ζίρῃ ήγουν μεσάζοντι τοῦ Μαχουμέτ· ἦν γὰρ ἐν
ἐξουσίᾳ καὶ ἀδείᾳ πολλῇ, δεύτερος ἀρχηγὸς ὡς ἔπος
εἰπεῖν· δοῦλος γὰρ ὑπῆρχε τοῦ Μαχουμέτ, ἀλλὰ διὰ
τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτοῦ δουλείαν κατέστησεν ἄρα
χοντα τοῦ οἶκον αὐτοῦ. Αὐτὸς δὲ ὁ ῥηθεὶς Παγιαζήτ
ἔτι ὄντος ἐν Θράκῃ τοῦ Μαχουμεν γράφει πρὸς τὸν
Τζινεήτ· Εἰ βούλει τοῦ εἶναι σε κύριον Ἰωνίας
καὶ μὴ ἔχειν τὸν τυχόντα πειρασμὸν παρ' ἡμῖν,
δός μοι τὴν σὴν θυγατέρα νόμῳ γάμου, καὶ
ἔσομαί σοι γαμβρὲς, σὺ δ' ἐμὸς πενθερὸς γενήσῃ,
καὶ ἔκτοτε ἔσο ἀμερίμνως διάγων ἐν τῇ σῇ ἡγεμονίᾳ. Ο Τζινεὴς δὲ θέλων δηλῶσαι τὴν ἀλαζο
νείαν αὐτοῦ καὶ ὑπερηφανίαν ἐνώπιον τοῦ πυκτακοκομιστοῦ παρισταμένου τοῦ Αὐδουλα δούλου
ὑπάρχοντος αὐτοῦ, λέγει πρὸς αὐτόν· Τίνος εἶ
δοῦλος; Ο δε, Τῆς σῆς αὐθεντίας. Ο δὲ Τζινετ, Καὶ ποίου γένους; Αὐδουλᾶς δὲ, Τῶν 'Αβανῶν. Ποίας θρησκείας; Ὁ δὲ Αὐδουλᾶς, Πρώην
μὲν Καβούρ ὑπῆρχον, νῦν δὲ Μουσουλμάνος.
'Ο δὲ Τζινεὴ πρὸς τοὺς μεγιστάνας αὐτοῦ φησιν·
Τὴν σήμερον ἡμέραν κατ' ἐνώπιον πάντων ὑμῶν
Μου δίδωμι τὴν ἐμὴν θυγατέραν εἰς γυναῖκα
νόμιμον τῷ ἐμῷ δούλῳ Αὐδουλάχ· καὶ ποιῶ
τοῦτον ἐλεύθερον καὶ γαμβρὸν ἀπὸ τὴν σήμε
ρον, καὶ ἕνα τῶν ἐμῶν συγγενῶν. Εὐφημήσαντες
δὲ πάντες τὸν Τζινιήτ οἱ συνεδριάζοντες, ἀνοίξας
τὸ στόμα πρὸς τὸν ἀπεσταλμένον τοὺς λόγους τούτους εἴρηκεν· 'Ανάγγειλον τῷ κυρίῳ σου Παγιαζητ, ὅτι ἀνελάβομεν γαμβρὸν ἐκ τῶν ᾿Αλβανῶν
ὡς ἐκεῖνον, δοῦλον ἀργυρώνητον ὡς ἐκεῖνον,
νεώτερον ὑπὲρ ἐκεῖνον, καὶ φρονιμώτερον παρ'
ἐκεῖνον. Ο δ' ἀπεσταλμένος συνιείς τοὺς λόγους,
ἀπεκάλυψε πᾶσαν τὴν περίληψιν τῷ κυρίῳ αὐτοῦ,
καὶ ἦν ἔκτοτε τρέφων μανίαν ἄσπονδον κατὰ τοῦ
Τζινεήτ. Εὑρὼν δὲ καιρὸν ἂν ἐδέετο συλλαβὼν τὸν
Αὐδουλᾶν εἰς τὸ Νύμφαιον τοὺς ὄρχεις αὐτοῦ ἐξε
θέρισεν ευνουχίσας αὐτόν. 'Αλλ' ἐπανίωμεν αὖθις
εἰς τὸν τῆς ἱστορίας εἱρμόν.
Ο γὰρ Μαχουμὲν ἐλθὼν εἰς Σμύρναν, καὶ περικυκλώσας αὐτὴν, εὗρεν ἐκεῖ τὸν μεγαμαγίστοραν
Ρόδου σὺν τριήρεσι τρισί, ἀνοικοδομοῦντα τὸ φρού
ριον τὰ παρὰ τοῦ Τεμ ρ φθαρον, καὶ μὴ θέλοντος τοῦ
Τζινεήτ. Τότε οἱ τῶν πέριξ νήσων ηγεμόνες μαθόντες τὴν ἄφιξιν τοῦ Μαχουμὲν ἐν τῇ Σμύρνῃ, ἅπαν
τες ἔθεον εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ διὰ δύο τινῶν αἰτιῶν,
nam validis propugnaculis muniverat, niagnamque
manum præsidiariorum militum imposuerat. Instructo deinde armorum apparatu ingenti, militumque numero magno conscripto, cæterisque necessaris comparatis, Ephesum discessit, relictis
matre ac fratre Bajazite, liberisque suis intra
Smyrnae muros conclusis: 58 gener ipsius, qui et
servus erat, Audulasque vocabatur a Mahometis
ducibus Nymphæi, cujus custodiæ præfectus erat,
comprehenditur, et in conspectum Bajaxitis reziri;
id est mesazontis, Malometis adducitur. Hic pos
tentia ac opibus cæteros antecellebat, et ut alter
inperator eminebat. Inter mancipia Mahomelis
fuerat; quodque servitio promptus et habilis magis
videretur, familiæ totins directio ipsi concredita
est. Hic itaque, de quo nobis sermo, Bajazites að
Gineitem, cum in Thracia adhuc ageret Mahometes, scripsit: Si dominium Ionia retinere cupis,
neque a nobis ullatenus lacessiri, filiam tuam l'es
gitimo conjugio mihi junge, tuus gener ero, tu vero
socer meus eris, deincepsque securus et quietus in
tua ditione vives. At Cineites animi superbiam ac
fastum ostentare cogitans, coram nuntio, qui fitteras ipsi attulerat, ad se venire jubet mancipium -
Audulam, qui ipsi servicbat, eumque interrogat:
Cujusnam es servus? Respondit iste, Dominationis
tua. Cineites iterum, Unde natus es? Ad quein Audulas, Albanus sum. Cujus religionis? respondit
Aululas: Antea Cavur eram, nunc Musulmanus
sum. Conversus illico ad proceres aulæ suze Cineites fatur: Hodie coram vobis omnibus filiam
meam uxorem legitimam servo meo Andulach nuplum do: eumque libertate dono, generumque in
posterum adscisco, et inter affines meos. His Cineitis sermonibus universus consessus applausit.
Ipse vero ad nuntium Bajazitis hocce responsum
dedit: Renuntia hero tuo generum mihi ex Albanis,
cujus gentis ipse quoque est, qdscivisse; mancipium
pecunia emptum, paris etiam ac ipse conditionis
verum ipso juniorem et prudentiorem. Nuntius igitur Bajazitis intellectis ejusmodi verbis, ad herum
reversus omnia refert, qui deinceps adversus Cineitem odio capitali exarsit: occasione demum,
quam avide expetebat, oblata, injuriam spret
affinitatis ultus, captum Audulam apud Nymphæum
resectis testiculis eunuchum fecit. Redeamus aưtem ad historiæ seriem.
Mahometes Smyrnam profectus obsidione eam
ciugit. At Rhodi magnum Magistrum illic invenit
cam tribus triremibus, castrum, quod a Temyre
eversum fuerat, invito etiam Cineite instaurantem.
Cum vero Mahometis Smyrnam adventus fama
´diffusa fuisset, ad illum conveniunt omnes insularum vicinarum duces duabas de causis: cum propIsmaelis Bullialdi notæ
Πυκτακοκομιστοῦ. Phavorinus, Πυκτός δηλοί. Πυκτός αpud Homerum abacum seu tabulam
πίναξ παρ' Ομήρῳ τὴν ἐπιστολὴν παρὰ τοῖς ὕστερον είgn feal, apud recentiores epistolam.
PG 157:883Ὁ μέγας δὲ μαγίστωρ ἦν οἰκοδομῶν πύργον ἕνα παμμεγέθη ἐν τῷ στόματι τοῦ λιμένος, ἀναβιβάσας αὐτὸν ὑπὲρ τὸν ἥμισυν. Ὁ δὲ Μαχουμὲτ διὰ τῆς νυκτὸς κελεύσας τοῖς Τούρκοις, ἔῤῥιψαν ἀπὸ βάθρων. Πρωί̈ας δὲ ἰδὼν ὁ μαγίστωρ τὸ γεγονὸς καὶ δεινοπαθήσας ἦλθεν εἰς τὸν ἡγεμόνα καὶ πολλοὺς λόγους εἰπὼν καὶ παραστήσας, πῶς τὸ φρούριον ἐκτίσθη ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ Ἀτὴν διὰ ἀναλωμάτων τῆς Ῥόδου καί, εἰ μὴ δώσει χώραν τοῦ ἀνοικοδομηθῆναι, ἔσονται σκάνδαλα ἀνὰ μέσον τῆς ἡγεμονίας αὐτοῦ καὶ τοῦ μακαριωτάτου πάπα καὶ ἐλεύσεται δύναμις μεγάλη ἀπὸ τὰ ἑσπέρια μέρη καὶ ἀφανιεῖ πολλοστὸν μέρος τῆς ἡγεμονίας αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μαχουμὲτ πρᾴως φέρων τοὺς λόγους αὐτοῦ εὐήθως ἀπεκρίνατο, ἦν γὰρ ἀκμὴν κρατοῦσα ἡ τῶν Σκυθῶν παιδεία καὶ τιμωρία ἐν ταῖς ψυχαῖς τῶν Τούρκων· Ἐγὼ μέν, πάτερ, ἐβουλόμην εἶναι πᾶσι τοῖς τοῦ κόσμου χριστιανοῖς μεγαλόδωρος καὶ φιλότιμος· καὶ γὰρ τὸ τῆς ἡγεμονίας ἴδιον τοῦτ’ ἔστι, τὸ τοὺς καλοὺς εὐεργετεῖν καὶ τοὺς πονηροὺς τιμωρεῖν, ἀλλὰ καὶ τὸ τοῦ ὑπηκόου συμφέρον δεῖν πραγματεύεσθαι.DUC.B
88$
λικὸν τῆς δυνάμεως τοῦ Μαχουμέτ, καὶ διὰ τὸ παν
οὗργον καὶ λῃστρικὸν τοῦ Τζινεήτ. Οἱ τῶν Φω
καιῶν οὖν ἔξαρχοι οἱ μὲν διὰ ξηράς, οἱ δὲ διὰ θα
λάσσης· ὁ Καρμιὰν τῆς ἄνω Φρυγίας, ὁ Μαντιχίας Καρίας, ὁ Μιτυλήνης διὰ τριήρεων, ὁ Χίου καὶ
αὐτοὶ [αὐτὸς] διὰ τριήρεος, ὁ Ρόδου καὶ ἦν ἐκεῖ,
ἅπαντες εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ καὶ συνδρομήν ἕνεκα
τῆς καταλύσεως τοῦ τυράννου· καὶ τοὺς ἅπαντας
ἀσπασίως ὡς ἀδελφοὺς ἡσπάσατο. Ποιήσας οὖν ἡμέ
ρας δέκα πολεμῶν τὴν Σμύρναν, καὶ συμβοηθοῦν
τες ὡς δυνατὸν καὶ οἱ τῶν νήσων διὰ θαλάσσης, ἐν
τῇ δεκάτῃ ἐξῆλθεν ἡ μήτηρ τοῦ Τζινεήτ σύν για
ναικὶ καὶ τέχνας αὐτοῦ, καὶ προσεκύνησαν τῷ Μα
χουμὲς αἰτοῦντες συγχώρησιν τῶν ἑπταισμένων.
ter ipsius bonam mansuetamque indolem, viresque διὰ τὴν αγαθότητα, καὶ ἡμερότητα, καὶ τὸ ὑπερβο
cæteris superiores, tum propter Cineitis fraudes et
deprædationes. Accesserunt ergo Phocæarum principes, partim itinere terrestri, partim mari veeti.
Carmianns Phrygiae superioris princeps, Mantaclias Caria, Mitylines Regulus triremibus delatus, Chii quoque dominus 59 et ipse nave advectus; jamque illic aderat maguus Rhodi magister. Cuncui isti, ut colerent eum, illuc sunt profecti, ut etiam gratularentur ipsi de Cineite pessumdato; quos omnes fraterna amicitia 'complexus
est. Per decem dies oppugnata Smyrua, insularibus omnibus, pro virium modo singulis, auxilia
navalia ferentibus adversus obsessos: decimo die
Cineitis mater, et uxor ipsius cun liberis urbe excedunt, et ad Mahometem supplicantium habitu Παρέδωκαν οὖν τὴν Σμύρναν, καὶ παραλαβὼν αὐτ
accedunt, veniam erroris ac criminis admissi orantes. Ab iis traditam Smyrnam recepit, deinde multis in locis muros solo æquavit, propugnacula quoque et turres partim diruit, incolisque habitandam
moenibus audatum perinisit. Interea magnus Rhodi
magister turrim quamdam capacissimiam ad portus
ingressum ædificabat, jamque supra altitudinis semissem illam erexerat: cum Turci, Mahometis
Jussu, noctu cam radicitus demoliti sunt. Mane
cum facinus cognovisset magnus Rhodi magister,
id ægre ac graviter ferens ad principem Mahometem accessit, longamque orationem ad ipsum babuit: in medium adducens, quod, dum regioni illi
imperasses Alives, castrum illud impensis Rhodiorum constructum sit. Sin minus locum dederit
τὴν, καὶ εἰς πολλὰ μέρη κατεάξας ἕως γῆς τὰ τείχη
ταύτης, καὶ τοὺς προμαχώνας, καὶ πύργους αὐτῆς
καθελὼν ἐκ μέρους ἀφῆκε τους οικήτορας κατοικεῖν
ἀπεριφράκτους. Ο μέγας δὲ μαγίστωρ ἦν
οἰκοδομῶν πύργον ένα παμμεγέθη ἐν τῷ στόματι
τοῦ λιμένος, ἀναβιβάσας αὐτὸν ὑπὲρ τὸν ἥμισον.
'Ο δὲ Μαχουμὲτ διὰ τῆς νυκτὸς κελεύσας τοῖς Τούρ
κοις ήρειψαν ἀπὸ βάθρων. Πρωίας δὲ ἰδὼν ὁ μαγί·
στωρ τὸ γεγονὸς, καὶ δεινοπαθήσας ἦλθεν εἰς τὸν
ἡγεμόνα, καὶ πολλοὺς λόγους εἰπὼν, καὶ παραστή
σας πῶς τὸ φρούριον ἐκτίσθη ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ
Ατὴν διὰ ἀναλωμάτων τῆς Ρόδου· καὶ εἰ μὴ δώσει
χώραν τοῦ ἀνοικοδομηθῆναι, ἔσονται σκάνδαλα ἀνὰ
μέσον ήγεμονίας αὐτοῦ καὶ τοῦ μακαριωτάτου
πάππα. Καὶ ἐλεύσεται δύναμις μεγάλη ἀπὸ τὰ
ἑσπέρια μέρη, καὶ ἀφανιεῖ πολλοστὸν μέρος τῆς
ἡγεμονίας αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μαχουμὲν πράως φέρων
τοὺς λόγους αὐτοῦ εὐήθως ἀπεκρίνατο. Ην γὰρ
ἀχμήν κρατοῦσα ἡ τῶν Σκυθῶν παιδεία, καὶ τιμω
μία ἐν ταῖς ψυχαῖς τῶν Τούρκων· Ἐγὼ μὲν, πάν
τερ, ἐβουλόμην είναι πᾶσι τοῖς τοῦ κόσμου
Χριστιανοῖς μεγαλόδωρος καὶ φιλότιμος· καὶ
γὰρ τὸ τῆς ἡγεμονίας ἴδιον τοῦτ' ἐστὶ, τὸ τοὺς
καλοὺς εὐεργετεῖν, καὶ τοὺς πονηρούς τιμωρείν
ἀλλὰ καὶ τὸ τοῦ ὑπηκόου συμφέρον δεῖν πρα
γματεύεσθαι· ἐλθὼν γὰρ ἐν τοῖς μέρεσι τούτοις,
εὗρον πολλοὺς τῶν Μουσουλμάνων παροτρύνον
τάς μου καὶ νοῦν καὶ διάνοιαν, λέγοντας· Εἰ
ei instaurando, dimicilia utrinque jurgia interecssura inter dominationem ipsius et beatissimum
papam fore etiam ut ingens exercitus ab occiduis
pertibus profectus ditionis ejus magnam partem
devastet ac evertat. Mahometes hisce sermonibus
Ξquo animo auditis, nihil inclementius respondit.
Recens enim adbuc Tureorum animis inhærebat
memoria eorum que a Scythis, in eos severe ac
aspere auiuma:!vertentibus, passi erant: Ego quidem,
inquit, o pater, erga omnes Christianos liberalis ac
magnificus esse cupiebam. Regium enim hoc prarique est, bonos beneficiis locupletare, pravos penis
subjicere, etiamque subditorum utilitati studere.
Sane cum in has regiones advenissem, nulli coram η καὶ οὐδὲν χρηστὸν εἰργάσατο ὁ Τεμὰρ ἐν τῇ
me se stiterunt Musulmani, qui animum nostrum ad
id incitarunt hac ratione ducti; quamvis Temyr in
Asia nihil, quod utile sit, patraverit, insigne 16.
men servatæ boniæ monumentum posuit, eversa ac
diruta arce, quæ Smyrnæ imposita erat: omnes
enim servilis conditionis Iones, in illam arcem con·
fugientes liberi evadebant. Qui vero terrestre iter
'Ασίᾳ, ἀλλὰ τὸ διαφθεῖραι καὶ ἐρείπιον ἀφεῖναι
τὸ πολίχνιον τὸ ἐν Σμύρνῃ, μέγα μνημόσυνον
ἀνέθηκε τῇ Ἰωνίᾳ· οἱ γὰρ ἐν τύχῃ δουλείας
Ιωνεῖς δουλεύοντες πάντες εἰς ἐκεῖνο καταφεύ
γοντες ελευθερίας ἐτύγχανον· καὶ οἱ ἐν τριόδοις
διὰ ξηρᾶς καὶ διὰ πελάγους ἐν θαλάσσῃ πλέον
τες διὰ τῶν ληστρικῶν ἀκατίων πάντες τύχη
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Ο δὲ μέγας μαγίστωρ. Magnus magister
militie Hierosolymitana tune fuit frater Philibertus de Nailaco natione Gallus, et antequam magnus
magister electus fuisset, Aquitaniæ prior. Creatus
fuit sociorum suffragiis anno 1396, ut lib. i tradit
Jacobus Bosius, anno 1409. Pisas appulit, ad coucilium proficisci cogitans, et Constantiensi interfuit.
Rhodum deinde rediit anno 1420, et sequenti 1421
Qbiit, ut idem Bosius lib. v testatur. Verum de
illius incepto Smyrnæ castrum iterum excitandi,
deque cum sultano Mehemete colloquiis verbum
nullum facit.
Ἐλθὼν γὰρ ἐν τοῖς μέρεσι τούτοις εὗρον πολλοὺς τῶν Μουσουλμάνων παροτρύνοντας μου καὶ νοῦν καὶ διάνοιαν, λέγοντες· εἰ καὶ οὐδὲν χρηστὸν εἰργάσατο ὁ Τεμὴρ ἐν τῇ Ἀσίᾳ, ἀλλὰ τὸ διαφθεῖραι καὶ ἐρείπιον ἀφεῖναι τὸ πολίχνιον τὸ ἐν Σμύρνῃ μέγα μνημόσυνον ἀνέθηκε τῇ Ἰωνίᾳ. Οἱ γὰρ ἐν τύχῃ δουλείας τοὺς Ἰωνεῖς δουλεύοντες, πάντες εἰς ἐκεῖνο καταφεύγοντες ἐλευθερίας ἐτύγχανον· καὶ οἱ ἐν τριόδοις διὰ ξηρᾶς καὶ διὰ πελάγους ἐν θαλάσσῃ πλέοντες, διὰ τῶν λῃστρικῶν ἀκατίων πάντες τύχῃ δουλείας ἐδεσμοῦντο καὶ ἦν ἄσπονδος ἔχθρα τῶν φρερίων ἔν τε ἠπείρῳ ἔν τε θαλάττῃ μετὰ τῶν Τούρκων. Ἐμακαρίζετο οὖν διὰ τοῦτο ὁ ἀσεβὴς Τεμήρ. Νῦν δὲ βούλει τοῦ εἶναί με ἀσεβέστερον τοῦ τυράννου ἐκείνου; Οὐ δύναμαι τοῦτο ποιῆσαι. Πλὴν γενέσθω καὶ τό σοι βουλητὸν καὶ τὸ παρὰ τῶν Τούρκων αἰτηθὲν ἀσάλευτον. Δίδωμί σοι ἐν τοῖς ὁρίοις Καρίας καὶ Λυκίας τόπον, ὅσον βούλει, καὶ ἄπελθε, οἰκοδόμησον, ὁποῖον βούλει πολίχνιον.Τότε ὁ μέγας μαγίστωρ ἐνωτισθεὶς τοὺς λόγους τούτους εἴρηκε πρὸς τὸν Μαχουμέτ· Ὦ ἡγεμών, δός μοι τῶν ὑπὸ τὴν σὴν ἐξουσίαν τόπων μέρος καὶ μή με ἀποπέμπῃς ἐν ἀλλοτρίαις ἐπαρχίαις.Ὁ δὲ ἡγεμών·DUC.B
88$
λικὸν τῆς δυνάμεως τοῦ Μαχουμέτ, καὶ διὰ τὸ παν
οὗργον καὶ λῃστρικὸν τοῦ Τζινεήτ. Οἱ τῶν Φω
καιῶν οὖν ἔξαρχοι οἱ μὲν διὰ ξηράς, οἱ δὲ διὰ θα
λάσσης· ὁ Καρμιὰν τῆς ἄνω Φρυγίας, ὁ Μαντιχίας Καρίας, ὁ Μιτυλήνης διὰ τριήρεων, ὁ Χίου καὶ
αὐτοὶ [αὐτὸς] διὰ τριήρεος, ὁ Ρόδου καὶ ἦν ἐκεῖ,
ἅπαντες εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ καὶ συνδρομήν ἕνεκα
τῆς καταλύσεως τοῦ τυράννου· καὶ τοὺς ἅπαντας
ἀσπασίως ὡς ἀδελφοὺς ἡσπάσατο. Ποιήσας οὖν ἡμέ
ρας δέκα πολεμῶν τὴν Σμύρναν, καὶ συμβοηθοῦν
τες ὡς δυνατὸν καὶ οἱ τῶν νήσων διὰ θαλάσσης, ἐν
τῇ δεκάτῃ ἐξῆλθεν ἡ μήτηρ τοῦ Τζινεήτ σύν για
ναικὶ καὶ τέχνας αὐτοῦ, καὶ προσεκύνησαν τῷ Μα
χουμὲς αἰτοῦντες συγχώρησιν τῶν ἑπταισμένων.
ter ipsius bonam mansuetamque indolem, viresque διὰ τὴν αγαθότητα, καὶ ἡμερότητα, καὶ τὸ ὑπερβο
cæteris superiores, tum propter Cineitis fraudes et
deprædationes. Accesserunt ergo Phocæarum principes, partim itinere terrestri, partim mari veeti.
Carmianns Phrygiae superioris princeps, Mantaclias Caria, Mitylines Regulus triremibus delatus, Chii quoque dominus 59 et ipse nave advectus; jamque illic aderat maguus Rhodi magister. Cuncui isti, ut colerent eum, illuc sunt profecti, ut etiam gratularentur ipsi de Cineite pessumdato; quos omnes fraterna amicitia 'complexus
est. Per decem dies oppugnata Smyrua, insularibus omnibus, pro virium modo singulis, auxilia
navalia ferentibus adversus obsessos: decimo die
Cineitis mater, et uxor ipsius cun liberis urbe excedunt, et ad Mahometem supplicantium habitu Παρέδωκαν οὖν τὴν Σμύρναν, καὶ παραλαβὼν αὐτ
accedunt, veniam erroris ac criminis admissi orantes. Ab iis traditam Smyrnam recepit, deinde multis in locis muros solo æquavit, propugnacula quoque et turres partim diruit, incolisque habitandam
moenibus audatum perinisit. Interea magnus Rhodi
magister turrim quamdam capacissimiam ad portus
ingressum ædificabat, jamque supra altitudinis semissem illam erexerat: cum Turci, Mahometis
Jussu, noctu cam radicitus demoliti sunt. Mane
cum facinus cognovisset magnus Rhodi magister,
id ægre ac graviter ferens ad principem Mahometem accessit, longamque orationem ad ipsum babuit: in medium adducens, quod, dum regioni illi
imperasses Alives, castrum illud impensis Rhodiorum constructum sit. Sin minus locum dederit
τὴν, καὶ εἰς πολλὰ μέρη κατεάξας ἕως γῆς τὰ τείχη
ταύτης, καὶ τοὺς προμαχώνας, καὶ πύργους αὐτῆς
καθελὼν ἐκ μέρους ἀφῆκε τους οικήτορας κατοικεῖν
ἀπεριφράκτους. Ο μέγας δὲ μαγίστωρ ἦν
οἰκοδομῶν πύργον ένα παμμεγέθη ἐν τῷ στόματι
τοῦ λιμένος, ἀναβιβάσας αὐτὸν ὑπὲρ τὸν ἥμισον.
'Ο δὲ Μαχουμὲτ διὰ τῆς νυκτὸς κελεύσας τοῖς Τούρ
κοις ήρειψαν ἀπὸ βάθρων. Πρωίας δὲ ἰδὼν ὁ μαγί·
στωρ τὸ γεγονὸς, καὶ δεινοπαθήσας ἦλθεν εἰς τὸν
ἡγεμόνα, καὶ πολλοὺς λόγους εἰπὼν, καὶ παραστή
σας πῶς τὸ φρούριον ἐκτίσθη ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ
Ατὴν διὰ ἀναλωμάτων τῆς Ρόδου· καὶ εἰ μὴ δώσει
χώραν τοῦ ἀνοικοδομηθῆναι, ἔσονται σκάνδαλα ἀνὰ
μέσον ήγεμονίας αὐτοῦ καὶ τοῦ μακαριωτάτου
πάππα. Καὶ ἐλεύσεται δύναμις μεγάλη ἀπὸ τὰ
ἑσπέρια μέρη, καὶ ἀφανιεῖ πολλοστὸν μέρος τῆς
ἡγεμονίας αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μαχουμὲν πράως φέρων
τοὺς λόγους αὐτοῦ εὐήθως ἀπεκρίνατο. Ην γὰρ
ἀχμήν κρατοῦσα ἡ τῶν Σκυθῶν παιδεία, καὶ τιμω
μία ἐν ταῖς ψυχαῖς τῶν Τούρκων· Ἐγὼ μὲν, πάν
τερ, ἐβουλόμην είναι πᾶσι τοῖς τοῦ κόσμου
Χριστιανοῖς μεγαλόδωρος καὶ φιλότιμος· καὶ
γὰρ τὸ τῆς ἡγεμονίας ἴδιον τοῦτ' ἐστὶ, τὸ τοὺς
καλοὺς εὐεργετεῖν, καὶ τοὺς πονηρούς τιμωρείν
ἀλλὰ καὶ τὸ τοῦ ὑπηκόου συμφέρον δεῖν πρα
γματεύεσθαι· ἐλθὼν γὰρ ἐν τοῖς μέρεσι τούτοις,
εὗρον πολλοὺς τῶν Μουσουλμάνων παροτρύνον
τάς μου καὶ νοῦν καὶ διάνοιαν, λέγοντας· Εἰ
ei instaurando, dimicilia utrinque jurgia interecssura inter dominationem ipsius et beatissimum
papam fore etiam ut ingens exercitus ab occiduis
pertibus profectus ditionis ejus magnam partem
devastet ac evertat. Mahometes hisce sermonibus
Ξquo animo auditis, nihil inclementius respondit.
Recens enim adbuc Tureorum animis inhærebat
memoria eorum que a Scythis, in eos severe ac
aspere auiuma:!vertentibus, passi erant: Ego quidem,
inquit, o pater, erga omnes Christianos liberalis ac
magnificus esse cupiebam. Regium enim hoc prarique est, bonos beneficiis locupletare, pravos penis
subjicere, etiamque subditorum utilitati studere.
Sane cum in has regiones advenissem, nulli coram η καὶ οὐδὲν χρηστὸν εἰργάσατο ὁ Τεμὰρ ἐν τῇ
me se stiterunt Musulmani, qui animum nostrum ad
id incitarunt hac ratione ducti; quamvis Temyr in
Asia nihil, quod utile sit, patraverit, insigne 16.
men servatæ boniæ monumentum posuit, eversa ac
diruta arce, quæ Smyrnæ imposita erat: omnes
enim servilis conditionis Iones, in illam arcem con·
fugientes liberi evadebant. Qui vero terrestre iter
'Ασίᾳ, ἀλλὰ τὸ διαφθεῖραι καὶ ἐρείπιον ἀφεῖναι
τὸ πολίχνιον τὸ ἐν Σμύρνῃ, μέγα μνημόσυνον
ἀνέθηκε τῇ Ἰωνίᾳ· οἱ γὰρ ἐν τύχῃ δουλείας
Ιωνεῖς δουλεύοντες πάντες εἰς ἐκεῖνο καταφεύ
γοντες ελευθερίας ἐτύγχανον· καὶ οἱ ἐν τριόδοις
διὰ ξηρᾶς καὶ διὰ πελάγους ἐν θαλάσσῃ πλέον
τες διὰ τῶν ληστρικῶν ἀκατίων πάντες τύχη
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Ο δὲ μέγας μαγίστωρ. Magnus magister
militie Hierosolymitana tune fuit frater Philibertus de Nailaco natione Gallus, et antequam magnus
magister electus fuisset, Aquitaniæ prior. Creatus
fuit sociorum suffragiis anno 1396, ut lib. i tradit
Jacobus Bosius, anno 1409. Pisas appulit, ad coucilium proficisci cogitans, et Constantiensi interfuit.
Rhodum deinde rediit anno 1420, et sequenti 1421
Qbiit, ut idem Bosius lib. v testatur. Verum de
illius incepto Smyrnæ castrum iterum excitandi,
deque cum sultano Mehemete colloquiis verbum
nullum facit.
PG 157:885Ἐκ τῶν ἐμῶν δίδωμί σοι· κἀγὼ τῷ Μανταχίᾳ ἐδωρησάμην τὴν ἐπαρχίαν καὶ μή σοι μελέτω περὶ τούτου·Αἰτήσας δὲ πρόσταγμα καὶ λαβὼν ἀπῆλθεν, ὁμοίως καὶ οἱ Χῖοι καὶ Λέσβιοι καὶ Φωκαεῖς, πάντες· τὰς αἰτήσεις αὐτῶν ἀσμένως προσδεξάμενος καὶ πληρώσας τὰ θελήματα ὁ ἡγεμὼν ἀπέλυσεν ἐν εἰρήνῃ. Ἡ δὲ μήτηρ τοῦ Τζινεὴτ ἱκετικῶς δυσωποῦσα οὐκ ἐπαύετο, μέχρις οὗ εἰσακουσθεῖσα, ἠλευθέρωσε τὸν υἱὸν αὐτῆς τοῦ θανάτου· ὃς καὶ ἐλθὼν καὶ προσκυνήσας τὸν Μαχουμέτ, ὅρκους δοὺς αὐτῷ τοῦ μηκέτι ἀτακτεῖν, ἀλλὰ πιστῶς διάγειν ἐν πάσῃ τῇ ζωῇ αὐτοῦ καὶ κυρίους καὶ δεσπότας ἔχειν καὶ καλεῖν τοὺς ἐκ τῶν Ὀτμάνων καταγομένους, ἔδωκε τὴν ἐπαρχίαν Ἀλεξάνδρῳ τῷ υἱῷ τοῦ Σουσμάνου, ὃν καὶ εἰς τὴν αὐτοῦ ἀσέβειαν μετεσκεύασε, τὸν δὲ Τζινεὴτ κελεύσας σὺν αὐτῷ ἐν τῇ Θρᾴκῃ ἐλθεῖν. Καλῶς τὰ τῆς ἀνατολῆς φροντίσας εἰς τὴν δύσιν ἐπανέζευξε καὶ ἐν Καλλιουπόλει ἐλθὼν στόλον ἀπαρτίζει κατὰ τοῦ δουκὸς Ναξίας καὶ τῶν λοιπῶν Κυκλάδων νήσων τῶν ὑπὸ τὴν αὐτοῦ χεῖρα, αἰτιῶν αὐτόν, ὡς οὐ πρώην, οὕτω καὶ ἐν τῇ Σμύρνῃ οὐκ ἦλθε προσαγορεύσων τῷ Μαχουμέτ.δουλείας ἐδεσμοῦντο, καὶ ἦν ἀσπονδος ἔχθρα illac capessebant, homines liberi quique ικανό navitŵr opsplwr Er te ħaslpw, Er ts Oalárty perà
τῶν Τούρκων. Εμακαρίζετο οὖν διὰ τοῦτο ὁ ἀσε
της Τεμύρ. Νῦν δὲ βούλει τοῦ εἶναι με ἀσεβέστερον τοῦ τυράννου ἐκείνου; οὐ δύναμαι τοῦτο
ποιῆσαι. Πλὴν γενέσθω καὶ τὸ σοὶ βουλητὸν,
καὶ τὸ παρὰ τῶν Τούρκων αιτηθὲν ἀσάλευτον
δίδωμί σοι ἐν τοῖς ορίοις Καρίας καὶ Λυκίας τό
που δεν βούλει, καὶ ἄπελθε οικοδομήσων,
ὁποῖον βούλει πολίχνιον. Τότε ὁ μέγας μαγίστωρ
ἐνωτισθεὶς τοὺς λόγους τούτους, εἴρηκε πρὸς τὸν
Μαχουμέτ· Ο ἡγεμών, δός μοι τῶν ὑπὸ τὴν σὴν
ἐξουσίαν τόπων μέρος, καὶ μή με αποπέμπῃς
ἐν ἀλλοτρίαις ἐπαρχίαις. Ὁ δὲ ἡγεμὼν, Ἐκ τῶν
ἐμῶν δίδωμί σοι, κἀγὼ τῷ Μανταχίᾳ ἐδωρησάμην
τὴν ἐπαρχίαν, καὶ μή σοι μελέτω περὶ τούτου.
Αιτήσας δὲ πρόσταγμα, καὶ λαβὼν ἀπῆλθεν· ὁμοίως
καὶ οἱ Χίου, καὶ Λέσβιοι, καὶ Φωκαείς πάντες, τὰς
αἰτήσεις αὐτῶν ἀσμένως προσδεξάμενος, καὶ πληρώτα; τὰ θελήματα, ὁ ἡγεμὼν ἀπέλυσεν ἐν εἰρήνῃ.
'Η δὲ μήτηρ τοῦ Τζινεὴτ ἱκετικῶς δυσωποῦσα οὐκ
ἐπαύετο, μέχρις οὗ εισακουσθεῖσα, ἠλευθέρωσε τὸν
υἱὸν αὐτῆς τοῦ θανάτου. Ος καὶ ἐλθὼν, καὶ προσ
κυνήσας τὸν Μαχουμέτ, όρκους τοὺς αὐτῷ τοῦ μηκέτι ἀτακτεῖν, ἀλλὰ πιστῶς διάγειν ἐν πάσῃ τῇ ζωῇ
αὐτοῦ καὶ κυρίους, καὶ δεσπότας ἔχειν καὶ καλεῖν
τοὺς ἐκ τῶν Οθμάνων καταγομένους, ἔδωκε τὴν
ἐπαρχίαν τῷ υἱῷ ᾿Αλεξάνδρου τοῦ Σουσμάνου
δν καὶ εἰς τὴν αὐτοῦ ἀσέβειαν μετεσκεύασε· τὸν δὲ
Τζινεὴς κελεύσας σὺν αὐτῷ ἐν τῇ Θρᾴκῃ ἐλθεῖν,
καλῶς τὰ τῆς ἀνατολῆς φροντίσας εἰς τὴν δύσιν
ἐπανέζευξε. Καὶ ἐν Καλλιουπόλει ἐλθὼν, στόλον ἀπαρτίζει κατὰ τοῦ δουκός Ναξίας καὶ τῶν λοιπῶν
Κυκλάδων νήσων, τῶν ὑπὸ τὴν αὐτοῦ χεῖρα, αἰτιῶν
αὐτὸν ὡς οὐ πρώην, οὕτω καὶ ἐν τῇ Σμύρνῃ, οὐκ
ἦλθε προσαγορεύσων τῳ Μαχουμέτ. Απάρας οὖν
ἀπὸ τῆς Καλλιουπόλεως ὁ στόλος, ἔχων ἀμηραλὴν
τὸν Τζαλισπέγην σὺν τριήρεσι καὶ διήρεσιν ὁμοῦ
τριάκοντα ἦλθεν ἐν ῎Ανδρῳ τῇ νήσῳ, ἐν τῇ Πάρῳ,
ἐν Μύλῳ· καὶ πολλοὺς τῶν νησιωτῶν ἀθροί.
σας, καὶ ζημίαν πλείστην ποιήσας, ἐπανέζευξεν.
cum salutaturus accesserat. Egressa Callipoleos porta tota classis triremium ac biromium simul
triginta, cui amiralius, id est Archithalassus, præerat Giali Begus, Andrum insulam, Paron et Mylon.
appulit: multisque insularibus captis, illutogue gravi damno discessit.
Οἱ δὲ Βενετικοί μαθόντες τὸ γεγονὸς οὐχ ὑπέμει.
ναν. Ην γὰρ ὁ Δούκας πρὸ πολλοῦ τοῖς Βενετικούς
gabant, prædatoriis navibus intercepti sub servitutis
jugum mittebantur, et hostilier tam mari, quam
terra in se invicem invehebantar. fratres Rhodii
equites el Turci, Hac de causa bene audiebal impius
Temgr. Visne igitur, ut isto tyranno magis impie
me geram? abhorret ab hoc animus. 60 Verumta -
men ut tuæ libidini satisfat, et Tureorum preces
irritæ non evadant, concedo tibi locum, quam aniplissimum volueris, in Cariæ et Lycia finibus; illuc
te confer, et, prout libitum erit, arcem ædifica. Mahomelis sermones cum percepisset magnus magister, eum sic allocutus est: Partem aliquam, o
imperator, mihi largire intra imperii tui fines, neque
me in alienum transmitte. Cui occurrendo respondit imp.: Quod libi concedo meum est, quippe
ipse ego principatum Mantachia concessi, neque
porro de his sis sollicitus. Rogavit itaque magnus
magister sibi rescriptum imperatorium dari: quod
postquam obtinuit, inde discessit. Chii pariter et
Lesbii, Phocensesque alierunt, acceptis ab eo benigris responsis, super illis quæ petierant; quæcunque
enim ab eo quæsivere consecuti sunt, et pacifice al
eo dimissi. Interim Cineitis mater supplicare ipsi non
cessavit, donec alloquendi se copiam ei fecisset, et a
mortis pœna filium ejus exsolvisset. Cineites etiam se
coram Mahomete stitit, eumque adoravit, et jureju
rando se obstrinxit in posterum nullas res novas
moliturum, sed in fide mansurum per totum vitæ
tempus: dominosque et heros re ac nomine agni
turum eos qui ab Othmanira gente genus ducunt.
Provinciæ istius administrationem crelit Mahonetes Alexandri Susmani filio, quem ád impiam superstitionem suami seductum traxerat. Jussil
. quoque Cineitem se in Thraciam sequi: rebasque
in oriente optime constitutis in occiduas partes
perrexit. Calliopolim ingressus classen instruit adversus Naxi insulæ ducem, cæterasque, cjus parentes imperio, Cycladas insulas. Objiciebatur ei,
quod ad Mahometem nuper non convenisse, nec
officiis exhibitis coluisset; ut nec Smyrnam antea
At Veneti tantaṁ injurtam nontulere: ille quippe
Naxi dux jamdiu in Venetorum fidem et amicitiam
Ismaelis Bullialdi notæ
Τῷ υἱῷ Αλεξάνδρου τοῦ Σουσμανοῦ.
Susmanus ille Mysiæ inferioris dux fuit, a Bajazite
vivus captus, et in carcerem detrusus. Ut vitam
impetraret, filius patri cognominis musulmanissarit, quod a Leunclavio lib. v scriptumn est. Susmani quoque, lib. 1, Leonicus mentionem habet.
Caulacuzenus meminit etiam lib. 1, cap. 2, Sismani; qui Michaelis Mysorum regis filius erat,
pui ad Turcos primum, deinde Constantinopolim
profugit. Illum repetebat Alexander Myserman rex
qui Michaeli successerat.
Κατὰ τοῦ δουκις Ναξίας. Leunclavius de
illo bello et praelio nihil habet. Laonicus, lib. iv,
non longe a tine, more suo confuso et intricato
illud narrat, et classis Venetæ ducem fnisse Petrum
Lauredanum asserit. Duca dissentit in eo quod
scripsit de Venetis; Τήν τε Λάμψακον πολιορ
μία παρεστήσαντο, καὶ φυλακὴν ἐγκατέλιπον· και
αὐτοὶ ᾤχοντο ἐπ᾽ οἴκου ἀποπλέοντες. Lampsacum
deditione acceperunt, impositoque præsidio, domum
renavigarunt. Ducas ipsos frustra tentasse scribit,
et Constantinopolim navigasse. Phranzes, lib. j,
cap. 31, paucissimis verbis de illo bello disserit,
ducemque classis Veneta Petrum Lauredanuni
fuisse notat.
Ἐν τῇ Πάρῳ καὶ Μύλῳ. Juxta hodiernaut pronuntiationem scripsit Μύλῳ, cu Μηλόν
antiqui dixerint, Latini Melum.
Ἀπάρας οὖν ἀπὸ τῆς Καλλιουπόλεως ὁ στόλος, ἔχων ἀμιραλὴν τὸν Τζαλίς πεγιν σὺν τριήρεσι καὶ διήρεσιν ὁμοῦ τριάκοντα, ἦλθεν ἐν Ἄνδρῳ τῇ νήσῳ, ἐν τῇ Πάρῳ, ἐν Μήλῳ καὶ πολλοὺς τῶν νησιωτῶν ἀθροίσας καὶ ζημίαν πλείστην ποιήσας ἐπανέζευξεν. Οἱ δὲ Βενέτικοι μαθόντες τὸ γεγονὸς οὐχ ὑπέμειναν· ἦν γὰρ ὁ δούκας πρὸ πολλοῦ τοῖς Βενετίκοις ὑποκύπτων καὶ τὴν σημαίαν αὐτῶν φέρων. Καὶ καταλαβόντος τοῦ ἔαρος ηὐτρέπισαν καὶ αὐτοὶ τριήρεις δέκα καὶ προσέχοντες ἦσαν τὸν Ἀδριανοῦ κόλπον, Εὔβοιαν, Κρήτην καὶ τὰς Κυκλάδας νήσους. Ἐλθοῦσαι δὲ τριήρεις ἑπτὰ μέχρι Τενέδου ἠβουλήθησαν ἐμφανεῖς γενέσθαι τοῖς ἐχθροῖς· καὶ εἰσελθόντες τὸν Ἑλλήσποντον διέβησαν μέχρι Λαμψάκου. Αἱ δὲ τριήρεις τῶν Τούρκων ἵσταντο ἐν τῷ λιμένι Καλλιουπόλεως ἕτοιμαι εἰς ἐξοχήν. Αἱ τριήρεις δὲ τῶν Βενετίκων ὁρῶσαι ἱστίον ἓν σμικρὸν κατερχόμενον ἀπὸ Κωνσταντινούπολιν καὶ δοκοῦντες τουρκικὸν εἶναι, στέλλουσι μίαν τῶν τριήρεων τοῦ λαβεῖν αὐτό. Οἱ δὲ Τοῦρκοι ὁρῶντες τὸ δρώμενον καὶ εἰκάζοντες τὸ διωκόμενον αὐτῶν εἶναι, ἐξῆλθε καὶ ἐξ αὐτῶν ἑτέρα τριήρης, δεφενδεῦσαι θέλοντες αὐτό.δουλείας ἐδεσμοῦντο, καὶ ἦν ἀσπονδος ἔχθρα illac capessebant, homines liberi quique ικανό navitŵr opsplwr Er te ħaslpw, Er ts Oalárty perà
τῶν Τούρκων. Εμακαρίζετο οὖν διὰ τοῦτο ὁ ἀσε
της Τεμύρ. Νῦν δὲ βούλει τοῦ εἶναι με ἀσεβέστερον τοῦ τυράννου ἐκείνου; οὐ δύναμαι τοῦτο
ποιῆσαι. Πλὴν γενέσθω καὶ τὸ σοὶ βουλητὸν,
καὶ τὸ παρὰ τῶν Τούρκων αιτηθὲν ἀσάλευτον
δίδωμί σοι ἐν τοῖς ορίοις Καρίας καὶ Λυκίας τό
που δεν βούλει, καὶ ἄπελθε οικοδομήσων,
ὁποῖον βούλει πολίχνιον. Τότε ὁ μέγας μαγίστωρ
ἐνωτισθεὶς τοὺς λόγους τούτους, εἴρηκε πρὸς τὸν
Μαχουμέτ· Ο ἡγεμών, δός μοι τῶν ὑπὸ τὴν σὴν
ἐξουσίαν τόπων μέρος, καὶ μή με αποπέμπῃς
ἐν ἀλλοτρίαις ἐπαρχίαις. Ὁ δὲ ἡγεμὼν, Ἐκ τῶν
ἐμῶν δίδωμί σοι, κἀγὼ τῷ Μανταχίᾳ ἐδωρησάμην
τὴν ἐπαρχίαν, καὶ μή σοι μελέτω περὶ τούτου.
Αιτήσας δὲ πρόσταγμα, καὶ λαβὼν ἀπῆλθεν· ὁμοίως
καὶ οἱ Χίου, καὶ Λέσβιοι, καὶ Φωκαείς πάντες, τὰς
αἰτήσεις αὐτῶν ἀσμένως προσδεξάμενος, καὶ πληρώτα; τὰ θελήματα, ὁ ἡγεμὼν ἀπέλυσεν ἐν εἰρήνῃ.
'Η δὲ μήτηρ τοῦ Τζινεὴτ ἱκετικῶς δυσωποῦσα οὐκ
ἐπαύετο, μέχρις οὗ εισακουσθεῖσα, ἠλευθέρωσε τὸν
υἱὸν αὐτῆς τοῦ θανάτου. Ος καὶ ἐλθὼν, καὶ προσ
κυνήσας τὸν Μαχουμέτ, όρκους τοὺς αὐτῷ τοῦ μηκέτι ἀτακτεῖν, ἀλλὰ πιστῶς διάγειν ἐν πάσῃ τῇ ζωῇ
αὐτοῦ καὶ κυρίους, καὶ δεσπότας ἔχειν καὶ καλεῖν
τοὺς ἐκ τῶν Οθμάνων καταγομένους, ἔδωκε τὴν
ἐπαρχίαν τῷ υἱῷ ᾿Αλεξάνδρου τοῦ Σουσμάνου
δν καὶ εἰς τὴν αὐτοῦ ἀσέβειαν μετεσκεύασε· τὸν δὲ
Τζινεὴς κελεύσας σὺν αὐτῷ ἐν τῇ Θρᾴκῃ ἐλθεῖν,
καλῶς τὰ τῆς ἀνατολῆς φροντίσας εἰς τὴν δύσιν
ἐπανέζευξε. Καὶ ἐν Καλλιουπόλει ἐλθὼν, στόλον ἀπαρτίζει κατὰ τοῦ δουκός Ναξίας καὶ τῶν λοιπῶν
Κυκλάδων νήσων, τῶν ὑπὸ τὴν αὐτοῦ χεῖρα, αἰτιῶν
αὐτὸν ὡς οὐ πρώην, οὕτω καὶ ἐν τῇ Σμύρνῃ, οὐκ
ἦλθε προσαγορεύσων τῳ Μαχουμέτ. Απάρας οὖν
ἀπὸ τῆς Καλλιουπόλεως ὁ στόλος, ἔχων ἀμηραλὴν
τὸν Τζαλισπέγην σὺν τριήρεσι καὶ διήρεσιν ὁμοῦ
τριάκοντα ἦλθεν ἐν ῎Ανδρῳ τῇ νήσῳ, ἐν τῇ Πάρῳ,
ἐν Μύλῳ· καὶ πολλοὺς τῶν νησιωτῶν ἀθροί.
σας, καὶ ζημίαν πλείστην ποιήσας, ἐπανέζευξεν.
cum salutaturus accesserat. Egressa Callipoleos porta tota classis triremium ac biromium simul
triginta, cui amiralius, id est Archithalassus, præerat Giali Begus, Andrum insulam, Paron et Mylon.
appulit: multisque insularibus captis, illutogue gravi damno discessit.
Οἱ δὲ Βενετικοί μαθόντες τὸ γεγονὸς οὐχ ὑπέμει.
ναν. Ην γὰρ ὁ Δούκας πρὸ πολλοῦ τοῖς Βενετικούς
gabant, prædatoriis navibus intercepti sub servitutis
jugum mittebantur, et hostilier tam mari, quam
terra in se invicem invehebantar. fratres Rhodii
equites el Turci, Hac de causa bene audiebal impius
Temgr. Visne igitur, ut isto tyranno magis impie
me geram? abhorret ab hoc animus. 60 Verumta -
men ut tuæ libidini satisfat, et Tureorum preces
irritæ non evadant, concedo tibi locum, quam aniplissimum volueris, in Cariæ et Lycia finibus; illuc
te confer, et, prout libitum erit, arcem ædifica. Mahomelis sermones cum percepisset magnus magister, eum sic allocutus est: Partem aliquam, o
imperator, mihi largire intra imperii tui fines, neque
me in alienum transmitte. Cui occurrendo respondit imp.: Quod libi concedo meum est, quippe
ipse ego principatum Mantachia concessi, neque
porro de his sis sollicitus. Rogavit itaque magnus
magister sibi rescriptum imperatorium dari: quod
postquam obtinuit, inde discessit. Chii pariter et
Lesbii, Phocensesque alierunt, acceptis ab eo benigris responsis, super illis quæ petierant; quæcunque
enim ab eo quæsivere consecuti sunt, et pacifice al
eo dimissi. Interim Cineitis mater supplicare ipsi non
cessavit, donec alloquendi se copiam ei fecisset, et a
mortis pœna filium ejus exsolvisset. Cineites etiam se
coram Mahomete stitit, eumque adoravit, et jureju
rando se obstrinxit in posterum nullas res novas
moliturum, sed in fide mansurum per totum vitæ
tempus: dominosque et heros re ac nomine agni
turum eos qui ab Othmanira gente genus ducunt.
Provinciæ istius administrationem crelit Mahonetes Alexandri Susmani filio, quem ád impiam superstitionem suami seductum traxerat. Jussil
. quoque Cineitem se in Thraciam sequi: rebasque
in oriente optime constitutis in occiduas partes
perrexit. Calliopolim ingressus classen instruit adversus Naxi insulæ ducem, cæterasque, cjus parentes imperio, Cycladas insulas. Objiciebatur ei,
quod ad Mahometem nuper non convenisse, nec
officiis exhibitis coluisset; ut nec Smyrnam antea
At Veneti tantaṁ injurtam nontulere: ille quippe
Naxi dux jamdiu in Venetorum fidem et amicitiam
Ismaelis Bullialdi notæ
Τῷ υἱῷ Αλεξάνδρου τοῦ Σουσμανοῦ.
Susmanus ille Mysiæ inferioris dux fuit, a Bajazite
vivus captus, et in carcerem detrusus. Ut vitam
impetraret, filius patri cognominis musulmanissarit, quod a Leunclavio lib. v scriptumn est. Susmani quoque, lib. 1, Leonicus mentionem habet.
Caulacuzenus meminit etiam lib. 1, cap. 2, Sismani; qui Michaelis Mysorum regis filius erat,
pui ad Turcos primum, deinde Constantinopolim
profugit. Illum repetebat Alexander Myserman rex
qui Michaeli successerat.
Κατὰ τοῦ δουκις Ναξίας. Leunclavius de
illo bello et praelio nihil habet. Laonicus, lib. iv,
non longe a tine, more suo confuso et intricato
illud narrat, et classis Venetæ ducem fnisse Petrum
Lauredanum asserit. Duca dissentit in eo quod
scripsit de Venetis; Τήν τε Λάμψακον πολιορ
μία παρεστήσαντο, καὶ φυλακὴν ἐγκατέλιπον· και
αὐτοὶ ᾤχοντο ἐπ᾽ οἴκου ἀποπλέοντες. Lampsacum
deditione acceperunt, impositoque præsidio, domum
renavigarunt. Ducas ipsos frustra tentasse scribit,
et Constantinopolim navigasse. Phranzes, lib. j,
cap. 31, paucissimis verbis de illo bello disserit,
ducemque classis Veneta Petrum Lauredanuni
fuisse notat.
Ἐν τῇ Πάρῳ καὶ Μύλῳ. Juxta hodiernaut pronuntiationem scripsit Μύλῳ, cu Μηλόν
antiqui dixerint, Latini Melum.
PG 157:887Ἐκεῖνο δὲ ἦν Λέσβιον πλοῖον κατερχόμενον ἀπὸ Κωνσταντινούπολιν. Ἰδόντες δὲ οἱ Βενέτικοι τὰς τριήρεις τῶν Τούρκων δίκην ὁρμαθοῦ ἐξιούσας ὥρμησαν κατ’ αὐτῶν καί, τὸ ἐνυάλιον ἠχῆσαν, συνεπλάκησαν. Πρῶτον μὲν δὴ προσκρούσαντες τὴν τοῦ ἀμιραλῆ Τζαλίς πεγι τριήρη, ἅπαντας ἀφειδῶς ἐξεθέρισαν καὶ αὐτὸν Τζαλίς πεγιν μεληδὸν κατέτεμον. Εἶτα ἄλλος ἄλλην ἐπεμβαίνοντες πάσας παρέλαβον, ἀνηλεῶς κατατέμνοντες τοὺς Τούρκους ἐνώπιον τῶν γυναικῶν καὶ τῶν παίδων αὐτῶν, μακρὰν ἀπέχοντες τὴν ἐν Καλλιουπόλει ξηρὰν ὡς μίλιον ἕν. Οἱ δὲ Βενέτικοι ἤδη πρὸς ἑσπέραν τοῦ πολεμεῖν σιγήσαντες καὶ τὰς τριήρεις τῶν Τούρκων ὡς κζ τὸν ἀριθμὸν καὶ τὰς αὐτῶν πτερώσαντες, κατῄεσαν εἰς Τένεδον νῆσον. Κἀκεῖ ὁρμισθέντες ἐν τῷ λιμένι καὶ ἐξετάσαντες ἀκριβῶς καὶ χωρίσαντες τοὺς Τούρκους, ἅπαντας ἔσφαξαν. Εἰς δὲ τοὺς χριστιανοὺς ἑτέραν ἔρευναν ἐρευνήσαντες καὶ τοὺς μὲν ἀγγαρικῷ τρόπῳ εἰσαχθέντας ἐν τῷ στόλῳ τὴν ζωὴν ἐδωρήσαντο, τοὺς δὲ διὰ προσόδων καὶ τῆς τυχούσης προνοίας πάντας ἀνεσκολόπισαν ἐν τῇ Τενέδῳ· καὶ ἦν ἰδεῖν γύροθεν τὴν πᾶσαν νῆσον ὡς ἀμπέλους τὰς φούρκας καὶ ὡς βότρυας τοὺς ἐν αὐταῖς κρεμαμένους.88%
DUCA
venerat, illorumque vexillo et insignibus se tula- υποκύπτων, καὶ τὴν σημαίαν αὐτῶν φέρων· καὶ
batur. Vere itaque adventante triremes decem ipsi
instruxerunt, quas in statione habuerunt in sinu
Adriatico, circa Eubcam, Cretam et Cycladas instilas. Triremes porro septem Tenedum usque navigarunt, ita ut in hostium conspectum venirent: faucibus deinde Hellesponti superatis, Lampsacum usque
pervenere. Turcica tunc classis supra modum instructa, stationem habebat in portu Callipoleos. 61
Deprehenso interim velo uno exiguo, quod e Constantinopoleos portu solverat, quodque Turcicum
conjiciebant Venétæ classis duces: triremem unam
ad illud navigium invadendum mittunt. Id cum Turci conspexissent, rati unum e suis esse, quod insequebantur, Veneti illius tutandi causa triremem unam
in altum vela facere jubent. Lesbium porro erat
Constantinopoli profectum. Veneti itaque cernentes
Turcicas triremes portu exire, ad catena instar ordine servato, in ipsas feruntur: et, cum classicum ceciuissent, pugnam ineunt. Primo impetu triremem
amiralii Giali Begi appellunt, in eamque irruentes
omnes promiscue ferro cædunt, ipsumque Giali Begum membratim conciderunt. Alius deinde in aliam inruit et insilit: omnibus denique triremibus captis, immaniter Turcos frustulatimn discindunt, spectantibus
corum conjugibus et liberis Callipoleos littore, quod
a loco, ubi pugna commissa est, milliari uno distat. Inclinato jam die Veneti receptui canunt, trire
mesque septem et viginti Turcicas cum suis in Tepedum insulam velis pansis deducunt. Portumque
ingressi, omnibus accurate perpensis et perspectis
Turcos omnes seorsion contractos confodere. In
Christianos aliter anquisitum: qui enim captivi
vinctique in triremibus detinebantur, iis vita concessa est. Illi vero, qui accepta mercede, aut quovis alio præmio ducti, operam suain sponte locaverant, cuncti in insula Tenedo suspendio affecti sunt.
Tuncque cernere erat per totum insulæ ambitum
furcas ad instar vitium dispositas, ab eis dependentia, veluti racemos, cadavera. Ubi Cretam appulerunt triremes Veneta, Christiani captivi remigos
partim per eam insulam distributi, partim per Eubœam sparsi, Venetias quoque partim transvecti
sunt. Post exactam deinde hiemem, ineunteque vere
classis Veneta portu Venetiarum iterum solvit, et
Hellespontum ingressa turrim, quæ Lampsaci erat
a Musulmano exstructa, tentat. triremibus itaque
eam Veneti oppugnant et quatiunt, cum in fittus exscendere nequivissent. Aderat enim illic Chamzas,
Bajazitis Mesazontis frater, cum exercitu decem millium et amplius militum, qui Venetorum incessum
observabat. Qui cum suos conatus irritos cernorent, Constantinopolim abiere, turris obsidione
omissa: quam semidirutam ac quassalam reliquerunt: tecto ipsius a vertice ad imum decusso, et ad
καταλαβόντος τοῦ ἔαρος ηυτρέπισαν καὶ αὐτοὶ τρι
ήρεις δέκα· καὶ προσέχοντες ἦσαν τὸν ᾿Αδριανού
κόλπον Εὔβοιαν, Κρήτην, καὶ τὰς Κυκλάδας
νήσους· ἐλθοῦσαι δὲ τριήρεις ἑπτὰ μέχρι Τενέδου,
ηβουλήθησαν ἐμφανεῖς γενέσθαι τοῖς ἐχθροῖς, καὶ
εἰσελθόντες τὴν Ἑλλήσποντον διέβησαν μέχρι λαμψάχου. Καὶ δὲ τριήρεις τῶν Τούρκων ἵσταντο ἐν τῷ
λιμένι Καλλιουπόλεως ετοιμαι εἰς ἐξοχήν. Α' τριή
ρεις δὲ τῶν Βενετικῶν ὁρῶσαι ἱστίον ἐν σμικρόν
κατερχόμενον ἀπὸ Κωνσταντινούπολιν, καὶ δοκοῦντες Τουρκικὸν εἶναι, στέλλουσι μίαν τῶν τριήρεων
τοῦ λαβεῖν αὐτό. Οἱ δὲ Τοῦρκοι ὁρῶντες τὸ δρώμε
νον, καὶ εἰκάζοντες τὸ διωκόμενον αὐτῶν εἶναι,
ἐξῆλθε καὶ ἐξ αὐτῶν ἑτέρα τριήρης, δεφενδεῦσαι
θέλων αὐτό. Ἐκεῖνο δὲ ἦν Λέσβιον πλοῖον κατερχί
μενον ἀπὸ Κωνσταντινούπολιν. Ιδόντες δὲ οἱ Βενε
τικοὶ τὰς τριήρεις τῶν Τούρκων, δίκην ὁρμαθοῦ
ἐξιούσας, ὥρμησαν κατ' αὐτῶν, καὶ τὸ ἐνυάλιον
ήχησαν, συνεπλάκησαν. Πρῶτον μὲν δὴ προσκρού
σαντες τὴν τοῦ ἀμιραλῆ Τζαλίσπεγι τριήρη, ἅπαν
τας ἀφειδῶς ἐξεθέρισαν, καὶ αὐτὸν Τζαλίσπεγιν μετ
ληδόν κατέτεμον· εἶτα ἄλλος ἄλλην ἐπεμβαίνοντες
πάσας παρέλαβον, ἀνηλεώς κατατέμνοντες τους
Τούρκους ἐνώπιον τῶν γυναικῶν καὶ τῶν παίδων
αὐτῶν, μακρὰν ἀπέχοντες τὴν ἐν Καλλιουπόλει ξηρὰν ὡς μίλιον ἔν. Οἱ δὲ Βενετικοὶ ἤδη πρὸς ἐσπέραν τοῦ πολεμεῖν σιγήσαντες, καὶ τὰς τριήρεις τῶν
Τούρκων ὡς κζ' τὸν ἀριθμὸν, καὶ τὰς αὐτῶν πτερά
σαντες, κατήεσαν εἰς Τένεδον νῆσον. Κἀκεῖ ὁρμι
σθέντες ἐν τῷ λιμένι, καὶ ἐξετάσαντες ἀκριβῶς, καὶ
χωρίσαντες τοὺς Τούρκους ἅπαντας ἔσφαξαν. Εἰς
δὲ τοὺς Χριστιανοὺς ἑτέραν ἔρευναν ἐρευνήσαντες
καὶ τοὺς μὲν ἀγγαρικῷ τρόπῳ εἰσαχθέντας ἐν τῷ
στόλῳ, τὴν ζωὴν ἐδωρήσαντο, τοὺς δὲ διὰ προσόδων
καὶ τῆς τυχούσης προνοίας πάντας ανεσκολόπισαν
ἐν τῇ Τενέδῳ. Καὶ ἦν ἰδεῖν γυρόθεν τὴν πᾶσαν νῆς
σον ὡς ἀμπέλους τὰς φούρκας, καὶ ὡς βότρυας τοὺς
ἐν αὐταῖς κρεμαμένους. Αἱ δὲ τριήρεις κατελθοῦσαι
ἐν Κρήτῃ τοὺς μὲν ἐν αὐτῇ τῇ νήσῳ, τοὺς δὲ ἐν
Εὐβοίᾳ, τοὺς δὲ ἐν Βενετίᾳ διέσπειραν, καὶ ἡρη
μένους ἐρέτας Χριστιανοὺς ὑπάρχοντας. Χειμώνας
δὲ παρελθόντος, καὶ τοῦ ἔαρο; ἀρχομένου πάλιν
ἀπὸ Βενετίας τριήρεις· καὶ ἐν Ἑλλησπόντῳ εἰσελθοῦσαι ἠβουλήθησαν παραλαβεῖν τὸν πύργον τὸν ἐν
Λαμψάκῳ ἐν ἀνήγειρεν ὁ Μουσουλμάν, καὶ διὰ θα
λάσσης ἀκροβολισμούς ποιήσαντες, διὰ ξηράς οὐκ
ἠδυνήθησαν ἐξελθεῖν· ἦν γὰρ προσέχων ὁ Χαμζά;,
ὁ ἀδελφὸς τοῦ Παγιαζήτ τοῦ Μεσάζοντος, σὺν στρατῷ
χιλιάδας δέκα καὶ πλέον. ὡς δὲ εἶδον οἱ Βενετικοί μην
δὲν μηδὲν ἀνύοντες, ἀφίεσαν αὐτὸν, καὶ εἰς Κωνσταν
τίνου ἔπλεον, καταλιπόντες αὐτὸν ἐμίθραυστον, καὶ
τὸ στέγος αὐτοῦ καταβάλλοντες, ἀπὸ κάτωθεν ἕως
άνω, κοσκινηδόν κατετρύπησαν. Τότε ὁ Χαμζάς
ἰδὼν τὰς τριήρεις εκλειπούσας, αὐτὸς τοὺς Τούρ
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Αδριανού κόλπον. Improprie appellat
Adriani sinum. Mare Adriaticum ab urbe Hadria
nomen habet, non ab Adriano. Nulandum porro
per sinum Adriaticum hic intelligi mare Iouium,
quod Siciliam et Peloponnesum interfuit; et bodie
nautis il Golfo adhuc appellatur.
Αἱ δὲ τριήρεις κατελθοῦσαι ἐν Κρήτῃ, τοὺς μὲν ἐν αὐτῇ τῇ νήσῳ, τοὺς δὲ ἐν Εὐβοίᾳ, τοὺς δὲ ἐν Βενετίᾳ διέσπειραν τοὺς ἀγγαρεμένους ἐρέτας χριστιανοὺς ὑπάρχοντας. Χειμῶνος δὲ παρελθόντος καὶ τοῦ ἔαρος ἀρχομένου, πάλιν ἀπὸ Βενετίας τριήρεις· καὶ ἐν Ἑλλησπόντῳ εἰσελθοῦσαι ἠβουλήθησαν παραλαβεῖν τὸν πύργον τὸν ἐν Λαμψάκῳ, ὃν ἀνήγειρεν ὁ Μουσουλμάν· καὶ διὰ θαλάσσης ἀκροβολισμοὺς ποιήσαντες διὰ ξηρᾶς οὐκ ἠδυνήθησαν ἐξελθεῖν, ἦν γὰρ προσέχων ὁ Χαμζᾶς, ὁ ἀδελφὸς τοῦ Παγιαζὴτ τοῦ μεσάζοντος, σὺν στρατῷ, χιλιάδας δέκα καὶ πλέον. Ὡς δὲ εἶδον οἱ Βενέτικοι μηδὲν ἀνύοντες, ἀφίεσαν αὐτὸν καὶ εἰς Κωνσταντίνου ἔπλεον, καταλιπόντες αὐτὸν ἡμίθραυστον· καὶ τὸ στέγος αὐτοῦ καταβαλόντες ἀπὸ κάτωθεν ἕως ἄνω κοσκινηδὸν κατετρύπησαν. Τότε ὁ Χαμζᾶς ἰδὼν τὰς τριήρεις ἐκλειπούσας, αὐτὸς τοὺς Τούρκους κελεύσας ἕως θεμέθλων κατέῤῥαξεν εἰπών· ἄνευ κέρδους οὐ πρέπον ἐστὶν ὄνειδος κερδᾶναι. Ὁ δὲ Μαχουμὲτ τὸν Τζινεὴτ περάσας ἐν Καλλιουπόλει δέδωκεν αὐτῷ πρόνοιαν ἐν τοῖς μέρεσι Νικοπόλεως ἐγγὺς τοῦ ποταμοῦ Δανούβεως, παραγγείλας αὐτὸν φυλάττειν τὰς ἄκρας καλῶς καὶ ὑπερμαχεῖν ἕνεκα τῶν Μουσουλμάνων.88%
DUCA
venerat, illorumque vexillo et insignibus se tula- υποκύπτων, καὶ τὴν σημαίαν αὐτῶν φέρων· καὶ
batur. Vere itaque adventante triremes decem ipsi
instruxerunt, quas in statione habuerunt in sinu
Adriatico, circa Eubcam, Cretam et Cycladas instilas. Triremes porro septem Tenedum usque navigarunt, ita ut in hostium conspectum venirent: faucibus deinde Hellesponti superatis, Lampsacum usque
pervenere. Turcica tunc classis supra modum instructa, stationem habebat in portu Callipoleos. 61
Deprehenso interim velo uno exiguo, quod e Constantinopoleos portu solverat, quodque Turcicum
conjiciebant Venétæ classis duces: triremem unam
ad illud navigium invadendum mittunt. Id cum Turci conspexissent, rati unum e suis esse, quod insequebantur, Veneti illius tutandi causa triremem unam
in altum vela facere jubent. Lesbium porro erat
Constantinopoli profectum. Veneti itaque cernentes
Turcicas triremes portu exire, ad catena instar ordine servato, in ipsas feruntur: et, cum classicum ceciuissent, pugnam ineunt. Primo impetu triremem
amiralii Giali Begi appellunt, in eamque irruentes
omnes promiscue ferro cædunt, ipsumque Giali Begum membratim conciderunt. Alius deinde in aliam inruit et insilit: omnibus denique triremibus captis, immaniter Turcos frustulatimn discindunt, spectantibus
corum conjugibus et liberis Callipoleos littore, quod
a loco, ubi pugna commissa est, milliari uno distat. Inclinato jam die Veneti receptui canunt, trire
mesque septem et viginti Turcicas cum suis in Tepedum insulam velis pansis deducunt. Portumque
ingressi, omnibus accurate perpensis et perspectis
Turcos omnes seorsion contractos confodere. In
Christianos aliter anquisitum: qui enim captivi
vinctique in triremibus detinebantur, iis vita concessa est. Illi vero, qui accepta mercede, aut quovis alio præmio ducti, operam suain sponte locaverant, cuncti in insula Tenedo suspendio affecti sunt.
Tuncque cernere erat per totum insulæ ambitum
furcas ad instar vitium dispositas, ab eis dependentia, veluti racemos, cadavera. Ubi Cretam appulerunt triremes Veneta, Christiani captivi remigos
partim per eam insulam distributi, partim per Eubœam sparsi, Venetias quoque partim transvecti
sunt. Post exactam deinde hiemem, ineunteque vere
classis Veneta portu Venetiarum iterum solvit, et
Hellespontum ingressa turrim, quæ Lampsaci erat
a Musulmano exstructa, tentat. triremibus itaque
eam Veneti oppugnant et quatiunt, cum in fittus exscendere nequivissent. Aderat enim illic Chamzas,
Bajazitis Mesazontis frater, cum exercitu decem millium et amplius militum, qui Venetorum incessum
observabat. Qui cum suos conatus irritos cernorent, Constantinopolim abiere, turris obsidione
omissa: quam semidirutam ac quassalam reliquerunt: tecto ipsius a vertice ad imum decusso, et ad
καταλαβόντος τοῦ ἔαρος ηυτρέπισαν καὶ αὐτοὶ τρι
ήρεις δέκα· καὶ προσέχοντες ἦσαν τὸν ᾿Αδριανού
κόλπον Εὔβοιαν, Κρήτην, καὶ τὰς Κυκλάδας
νήσους· ἐλθοῦσαι δὲ τριήρεις ἑπτὰ μέχρι Τενέδου,
ηβουλήθησαν ἐμφανεῖς γενέσθαι τοῖς ἐχθροῖς, καὶ
εἰσελθόντες τὴν Ἑλλήσποντον διέβησαν μέχρι λαμψάχου. Καὶ δὲ τριήρεις τῶν Τούρκων ἵσταντο ἐν τῷ
λιμένι Καλλιουπόλεως ετοιμαι εἰς ἐξοχήν. Α' τριή
ρεις δὲ τῶν Βενετικῶν ὁρῶσαι ἱστίον ἐν σμικρόν
κατερχόμενον ἀπὸ Κωνσταντινούπολιν, καὶ δοκοῦντες Τουρκικὸν εἶναι, στέλλουσι μίαν τῶν τριήρεων
τοῦ λαβεῖν αὐτό. Οἱ δὲ Τοῦρκοι ὁρῶντες τὸ δρώμε
νον, καὶ εἰκάζοντες τὸ διωκόμενον αὐτῶν εἶναι,
ἐξῆλθε καὶ ἐξ αὐτῶν ἑτέρα τριήρης, δεφενδεῦσαι
θέλων αὐτό. Ἐκεῖνο δὲ ἦν Λέσβιον πλοῖον κατερχί
μενον ἀπὸ Κωνσταντινούπολιν. Ιδόντες δὲ οἱ Βενε
τικοὶ τὰς τριήρεις τῶν Τούρκων, δίκην ὁρμαθοῦ
ἐξιούσας, ὥρμησαν κατ' αὐτῶν, καὶ τὸ ἐνυάλιον
ήχησαν, συνεπλάκησαν. Πρῶτον μὲν δὴ προσκρού
σαντες τὴν τοῦ ἀμιραλῆ Τζαλίσπεγι τριήρη, ἅπαν
τας ἀφειδῶς ἐξεθέρισαν, καὶ αὐτὸν Τζαλίσπεγιν μετ
ληδόν κατέτεμον· εἶτα ἄλλος ἄλλην ἐπεμβαίνοντες
πάσας παρέλαβον, ἀνηλεώς κατατέμνοντες τους
Τούρκους ἐνώπιον τῶν γυναικῶν καὶ τῶν παίδων
αὐτῶν, μακρὰν ἀπέχοντες τὴν ἐν Καλλιουπόλει ξηρὰν ὡς μίλιον ἔν. Οἱ δὲ Βενετικοὶ ἤδη πρὸς ἐσπέραν τοῦ πολεμεῖν σιγήσαντες, καὶ τὰς τριήρεις τῶν
Τούρκων ὡς κζ' τὸν ἀριθμὸν, καὶ τὰς αὐτῶν πτερά
σαντες, κατήεσαν εἰς Τένεδον νῆσον. Κἀκεῖ ὁρμι
σθέντες ἐν τῷ λιμένι, καὶ ἐξετάσαντες ἀκριβῶς, καὶ
χωρίσαντες τοὺς Τούρκους ἅπαντας ἔσφαξαν. Εἰς
δὲ τοὺς Χριστιανοὺς ἑτέραν ἔρευναν ἐρευνήσαντες
καὶ τοὺς μὲν ἀγγαρικῷ τρόπῳ εἰσαχθέντας ἐν τῷ
στόλῳ, τὴν ζωὴν ἐδωρήσαντο, τοὺς δὲ διὰ προσόδων
καὶ τῆς τυχούσης προνοίας πάντας ανεσκολόπισαν
ἐν τῇ Τενέδῳ. Καὶ ἦν ἰδεῖν γυρόθεν τὴν πᾶσαν νῆς
σον ὡς ἀμπέλους τὰς φούρκας, καὶ ὡς βότρυας τοὺς
ἐν αὐταῖς κρεμαμένους. Αἱ δὲ τριήρεις κατελθοῦσαι
ἐν Κρήτῃ τοὺς μὲν ἐν αὐτῇ τῇ νήσῳ, τοὺς δὲ ἐν
Εὐβοίᾳ, τοὺς δὲ ἐν Βενετίᾳ διέσπειραν, καὶ ἡρη
μένους ἐρέτας Χριστιανοὺς ὑπάρχοντας. Χειμώνας
δὲ παρελθόντος, καὶ τοῦ ἔαρο; ἀρχομένου πάλιν
ἀπὸ Βενετίας τριήρεις· καὶ ἐν Ἑλλησπόντῳ εἰσελθοῦσαι ἠβουλήθησαν παραλαβεῖν τὸν πύργον τὸν ἐν
Λαμψάκῳ ἐν ἀνήγειρεν ὁ Μουσουλμάν, καὶ διὰ θα
λάσσης ἀκροβολισμούς ποιήσαντες, διὰ ξηράς οὐκ
ἠδυνήθησαν ἐξελθεῖν· ἦν γὰρ προσέχων ὁ Χαμζά;,
ὁ ἀδελφὸς τοῦ Παγιαζήτ τοῦ Μεσάζοντος, σὺν στρατῷ
χιλιάδας δέκα καὶ πλέον. ὡς δὲ εἶδον οἱ Βενετικοί μην
δὲν μηδὲν ἀνύοντες, ἀφίεσαν αὐτὸν, καὶ εἰς Κωνσταν
τίνου ἔπλεον, καταλιπόντες αὐτὸν ἐμίθραυστον, καὶ
τὸ στέγος αὐτοῦ καταβάλλοντες, ἀπὸ κάτωθεν ἕως
άνω, κοσκινηδόν κατετρύπησαν. Τότε ὁ Χαμζάς
ἰδὼν τὰς τριήρεις εκλειπούσας, αὐτὸς τοὺς Τούρ
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Αδριανού κόλπον. Improprie appellat
Adriani sinum. Mare Adriaticum ab urbe Hadria
nomen habet, non ab Adriano. Nulandum porro
per sinum Adriaticum hic intelligi mare Iouium,
quod Siciliam et Peloponnesum interfuit; et bodie
nautis il Golfo adhuc appellatur.
PG 157:889Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἠγέρθη τις τῶν Τούρκων ἰδιώτης καὶ ἄγροικος ἐν τοῖς μέρεσι τοῦ ὄρους τοῦ κειμένου ἐν τῇ ἐμβολῇ τοῦ κόλπου τῆς Ἰωνίας, ὃ κοινῶς καλοῦσι Στυλάριον, πρὸς ἀνατολὴν καταντικρὺ Χίου. Καὶ ἐδίδαξε τοῖς Τούρκοις ἀκτημοσύνην καὶ πλὴν τῶν γυναικῶν τὰ λοιπὰ πάντα κοινὰ ἐδογμάτισεν· καὶ τροφὰς καὶ ἐνδύματα καὶ ζεύγη καὶ ἀρούρας.Ἐγὼ εἰς τὸν σὸν οἶκον ὡς ἐμόν, σὺ δὲ εἰς τὸν ἐμὸν ὡς σόν, πλὴν τοῦ θήλεος μέρους.Πλανήσας δὲ τοὺς πάντας ἀγροίκους ἐν αὐτῷ τῷ δόγματι, ὑπούλως ἐπραγματεύετο καὶ τὴν τῶν χριστιανῶν φιλίαν· ἐξέθετο γὰρ δόγμα· ὅστις τῶν Τούρκων εἴποι, ὅτι οἱ χριστιανοὶ οὐχ ὑπάρχωσι θεοσεβεῖς, οὗτος ἀσεβής ἐστι. Καὶ πάντες οἱ ὑπήκοοι τοῦ φρονήματος αὐτοῦ συναντῶντές τινα τῶν χριστιανῶν ἐφιλοξένουν καὶ ὡς ἄγγελον τοῦ Διὸς ἐτίμων. Αὐτὸς δὲ καθεκάστην ἐν Χίῳ οὐ διέλειπε στέλλων ἐν τοῖς ἡγεμόσι καὶ τοῖς τοῦ κλήρου τῆς ἐκκλησίας κατειλεγμένοις ἀποστόλους, μηνύων αὐτοῖς τὸ αὐτοῦ φρόνημα καὶ οὐκ ἔστιν ἄλλως σωθῆναι τῶν ἁπάντων εἰ μὴ ἐν τῇ ὁμονίᾳ τῆς πίστεως τῶν χριστιανῶν.τους κελεύσας έως θεμέθλων κατέβῥαξεν εἰπών cribri modium pertuso. Confestim vero Chaazas;
Ανευ κέρδους οὐ πρέπον ἐστὶν όνειδος κερδάναι.
Ο δὲ Μαχουμὲ τὸν Τζινεὴτ περάσας ἐν Καλλιου
πόλει, δέδωκεν αὐτῷ πρόνοιαν ἐν τοῖς μέρεσι Νι
κοπόλεως ἐγγὺς τοῦ ποταμοῦ Δανούβεως, παραγω
γείλας αὐτὸν φυλάττειν τὰς ἄκρας καλῶς, καὶ ὑπερμαχεῖν ἔνεκα τῶν Μουσουλμάνων.
Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ηγέρθη τις τῶν
Τούρκων ἰδιώτης καὶ ἄγροικος ἐν τοῖς μέρεσι τοῦ
ὄρους, τοῦ κειμένου ἐν τῇ ἐμβολῇ τοῦ κόλπου της
Ιωνίας, 8 κοινῶς καλοῦσι Στυλάριον πρὸς ἀνα -
τολὴν καταντικρύ Χίου. Καὶ ἐδίδαξε τοῖς Τούρκοις
ἀκτημοσύνην, καὶ πλὴν τῶν γυναικῶν τὰ λοιπὰ
πάντα κοινὰ ἐδογμάτισε, καὶ τροφὰς, καὶ ἐνδύματα,
καὶ ζεύγη, καὶ ἀρούρας. Ἐγὼ εἰς τὸν σιν οἶκον
ὡς ἐμὸν, σὺ δὲ εἰς τὸν ἐμὸν ὡς σὺν, πλὴν τοῦ
θήλεος μέρους. Πλανήσας δὲ τοὺς πάντας ἀγρο
κους ἐν αὐτῷ τῷ δόγματι, ὑπούλως ἐπραγματεύετο
καὶ τὴν τῶν Χριστιανῶν φιλίαν. Εξέθετο γὰρ δόγμα,
Οστις τῶν Τούρκων εἴποι, ὅτι Χριστιανοὶ οὐχ
ὑπάρχουσι θεοσεβεῖς, οὗτος ἀσεβής ἐστι. Και
πάντες οἱ ὑπήκοοι τοῦ φρονήματος αὐτοῦ, συναν
τῶντές τινα τῶν Χριστιανῶν ἐφιλοξένουν, καὶ ὡς
ἄγγελον τοῦ Διὸς ἐτίμων· αὐτὸς δὲ καθ' ἑκάστην ἐν
Χίῳ οὐ διέλιπε στέλλων ἐν τοῖς ἡγεμόσι, καὶ τοῖς
κλήρου της Εκκλησίας κατειλεγμένοις ἀποστόλους,
μηνύων αὐτοῖς τὸ αὐτοῦ φρόνημα, καὶ οὐκ ἔστιν
ἄλλως σωθῆναι τῶν ἁπάντων, εἰ μὴ ἐν τῇ ὁμονοία
τῆς πίστεως τῶν Χριστιανῶν. Έτυχε δὲ τῷ καιρῷ
ἐκείνῳ κατοικεῖν ἐν τῇ νήσῳ ἀναχωρητὴν ἕνα
Κρῆτα γέροντα, ἐν τῇ μονῇ τῇ καλουμένῃ Τουρ
λωτῇ. Καὶ στείλας ὁ ψευδαββᾶς ἐκεῖνος δύο τῶν
ἀποστόλων αὐτοῦ τῶν μονοχιτώνων, ἔχοντας τὴν κε
φαλὴν κατεψιλωμένην ἀσκεπή, καὶ τοὺς πόδας χωρίς
σανδάλια, καὶ πῖλον ένα μονοχιτωνίσκον ἐνδεδυμέτους προσαγορεύων αὐτή, καὶ μηνύων, ὡς ὅτι Κάγώ
συνασκητής σου εἰμι, καὶ τῷ Θεῷ ᾧ λατρεύεις,
ἐκείνῳ κἀγὼ τὴν προσκύνησιν φέρω, καὶ μετὰ
σοῦ εἰμι νύκτωρ διαβαίνων ἀψόςῳ ποδὶ τὸ πέλαγος. Ο δὲ ἀληθὴς ἀββᾶς πλανηθεὶς ὑπὸ τοῦ ψευ
δαβία, ήρξατο καὶ αὐτὸς ἀλλόκοτα ὑπὲρ ἐκείνου
φθέγγεσθαι, λέγων, ὅτι Ἐν τῇ νήσῳ Σάμῳ σχολάζων, καὶ αὐτὲς συνασκητής μου ἐγένετο· καὶ
ubi classem Venetam recessisse vidit, jussit Turcos
turrim funditus evertere, hac ratione adducta, non
decere sine lucro et utilitate 62 contumeliam referre. Per id tempus Mahometes Cineitem Callipoli
transmissum præfecit Nicopoli ad Danubium sitæ,
hortatus ipsum ut limites imperi) strenue tueretur,
et Musulmanos ab exteris propugnaret.
Eodem etiam tempore Turcus quidam simplex et
agrestis innotuit in regione montis, qui sinus Ionii
ostio adjacet, et vulgo Stylarius appellatur, Chio
insulæ ad ortum objectus. Docebat ille Turcos paupertatem voluntariam; omuiaque, præter uxores,
annonam, vestes, currus et arva communia esse debere prædicabat. Ego, aiebat, tua domo, ut mea,
utor; tu mea, ut tua, uteris, salva uroris reverentia.
Cumque in istud dogma omnes agrestes pertraxisset,
clam ac subdole in Christianorum amicitiam venire
satagelat. Hocce etenim effatum evulgavit: Quicumque Turcus dixerit Christianos non esse erga Deum
religiosos, hic impius habeatur. Quotquot igitur præceptis ejus obsequebantur, quemcunque Christianum, in quem incidissent, benigne amplectebantur
et suscipiebant, eique tanquam angelo Dei honorem
habebant. Ipse vero quotidie nuntios mittere magistratibus Chiis, et præcipuis eximiisque inter clerfcos propositum suum ipsis manifestans, profiterique non aliter omnes salvari posse, nisi in fidei
Christianæ communione. Contigit etiam sub id tempus anachoretam quemdam Cretensem, in insulæ
illius monasterio, quod Turlotæ dicitur, monasticam
vitam agere. Ad hunc falsus ille abbas misit binos
apostolos suos unica veste indutos, capite mudo ac
raso, pedibusque sandaliis non opertis, rhienone
unico vestitos incedentes, per quos talia ipsi signi
ficat: Ego, sicut tu, idem asceticæ vitæ institutum sequor, eumdem Deum, cui tu servis, venerer; ad le de
nocte sine strepitu venio mare pedibus trajiciendo.
Verus itaque abbas, ab impostore illo falso abbate
deceptus, coepit et ipse absurda de illo prædicare
his verbis: Dum Sami morarer, mecum asceticam
vitam ipse egit; nunc per dies singulos trajiciens
mecum versatur, et simul colloquimur, aliaque fabır
larum monstra effutiebat coram me, qur hæc scribo
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Εν δὲ ταῖς ἡμέραις εκείναις. Hanc de cujus altero cornu promontorium est Numantis
nora secta historiam persequitur Leuncl. lib. xI,
et in Annal. Turc. Bedredinis Semavinæ F. nomen
postro ignotum est, sicut etiam monachus Cretensis Leunclavio ignotus. Magua singularique prudentia sultani Mehemetis huic nascenti sectæ itum
obviam, quæ seditiones et tumultus excitasset:
quales postea contigerunt sub Soleimane anno
1526 in Asia minore excitati, ut lib. xvult Leuncl.
metal.
῾Ο κοινώς καλοῦσι Στυλάριον. Naula Itali
in tabulis suis nauticis loci illius nomen, Capo
Stylari, eumque a Smyrna milliaribus 40, Phocra
veleri, Foia Vecchia milliaribus 20, a Chii sancta
Panagia milliaribus 10. distare asserunt. Doninicus Marius Niger in Comment. Asize primo, dissereas de Chersoneso Chalcitide, talia scribit: In
(Mimantis dicendum erat) quod recentiores caput
Stilari appellant. Antiquis temporibus Μέλαινα,
ut Strabo lib. v refert, appellabatur, inque eo
promontorio latomiæ molarium_lapidum erant;
quæ appellatio antiqua hodierna Turcica respon
det: appellatur enim hodie Kara-borru, Kara-bornu
vulgo pronuntiatur, id est, niger nasus, seu nigron
promontorium. Fallitur Leunclavius, lib. xu cit.
qui Caraboru, vel Caraburum Lycia oppidum,
Turcicamque appellationem inde derivatam putat.
Caraborum, ubi secta illa increverat, in Aidinensi
ditione situm est, cui Adin seu Atin imperaverat,
cujus pars lonia fuit, Cara-borum illud seu Caraboru promontorium est altissimum, quod sinuın,
cui Smyrna adjacet, intrantibus ad dextram
jacet.
Ἔτυχε δὲ τῷ καιρῷ ἐκείνῳ κατοικεῖν ἐν τῷ νήσῳ ἀναχωρητὴν ἕνα Κρῆτα γέροντα ἐν τῇ μονῇ τῇ καλουμένῃ Τρουλλωτῇ· καὶ στείλας ὁ ψευδαββᾶς ἐκεῖνος δύο τῶν ἀποστόλων αὐτοῦ, τῶν μονοχιτώνων, ἔχοντας τὴν κεφαλὴν κατεψιλωμένην, ἀσκεπῆ καὶ τοὺς πόδας χωρὶς σανδάλια καὶ πῖλον ἕνα μονοχιτωνίσκον ἐνδεδυμένους, προσαγορεύων αὐτῷ καὶ μηνύων ὡς ὅτι· Κἀγὼ συνασκητὴς σοῦ εἰμι καὶ τῷ Θεῷ, ᾧ λατρεύεις, ἐκείνῳ κἀγὼ τὴν προσκύνησιν φέρω καὶ μετὰ σοῦ εἰμι νύκτωρ διαβαίνων ἀψόφῳ ποδὶ τὸ πέλαγος.Ὁ δὲ ἀληθὴς ἀββᾶς πλανηθεὶς ὑπὸ τοῦ ψευδαββᾶ ἤρξατο καὶ αὐτὸς ἀλλόκοτα ὑπὲρ ἐκείνου φθέγγεσθαι λέγων, ὅτι· Ἐν τῇ νήσῳ Σάμῳ σχολάζων καὶ αὐτὸς συνασκητής μου ἐγένετο· καὶ νῦν ἡμέραν παρ’ ἡμέραν διαβαίνων συνομιλεῖ μοι καὶ ἄλλα τινὰ τέρατα, ἃ ἐνώπιον ἐμοῦ τοῦ γράφοντος ἔλεγε. Ὁ δὲ τοῦ Μαχουμὲτ ἐπίτροπος, ὃν ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, ὁ τοῦ Σουσμάνου υἱός, ὃς τὴν ἐπαρχίαν τῆς ἡγεμονίας αὐθέντευε, στρατὸν ἀθροίσας καὶ ἐλθὼν κατ’ αὐτοῦ οὐκ ἠδυνήθη διαβῆναι τὰ στενωπὰ τοῦ Στυλαρίου.τους κελεύσας έως θεμέθλων κατέβῥαξεν εἰπών cribri modium pertuso. Confestim vero Chaazas;
Ανευ κέρδους οὐ πρέπον ἐστὶν όνειδος κερδάναι.
Ο δὲ Μαχουμὲ τὸν Τζινεὴτ περάσας ἐν Καλλιου
πόλει, δέδωκεν αὐτῷ πρόνοιαν ἐν τοῖς μέρεσι Νι
κοπόλεως ἐγγὺς τοῦ ποταμοῦ Δανούβεως, παραγω
γείλας αὐτὸν φυλάττειν τὰς ἄκρας καλῶς, καὶ ὑπερμαχεῖν ἔνεκα τῶν Μουσουλμάνων.
Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ηγέρθη τις τῶν
Τούρκων ἰδιώτης καὶ ἄγροικος ἐν τοῖς μέρεσι τοῦ
ὄρους, τοῦ κειμένου ἐν τῇ ἐμβολῇ τοῦ κόλπου της
Ιωνίας, 8 κοινῶς καλοῦσι Στυλάριον πρὸς ἀνα -
τολὴν καταντικρύ Χίου. Καὶ ἐδίδαξε τοῖς Τούρκοις
ἀκτημοσύνην, καὶ πλὴν τῶν γυναικῶν τὰ λοιπὰ
πάντα κοινὰ ἐδογμάτισε, καὶ τροφὰς, καὶ ἐνδύματα,
καὶ ζεύγη, καὶ ἀρούρας. Ἐγὼ εἰς τὸν σιν οἶκον
ὡς ἐμὸν, σὺ δὲ εἰς τὸν ἐμὸν ὡς σὺν, πλὴν τοῦ
θήλεος μέρους. Πλανήσας δὲ τοὺς πάντας ἀγρο
κους ἐν αὐτῷ τῷ δόγματι, ὑπούλως ἐπραγματεύετο
καὶ τὴν τῶν Χριστιανῶν φιλίαν. Εξέθετο γὰρ δόγμα,
Οστις τῶν Τούρκων εἴποι, ὅτι Χριστιανοὶ οὐχ
ὑπάρχουσι θεοσεβεῖς, οὗτος ἀσεβής ἐστι. Και
πάντες οἱ ὑπήκοοι τοῦ φρονήματος αὐτοῦ, συναν
τῶντές τινα τῶν Χριστιανῶν ἐφιλοξένουν, καὶ ὡς
ἄγγελον τοῦ Διὸς ἐτίμων· αὐτὸς δὲ καθ' ἑκάστην ἐν
Χίῳ οὐ διέλιπε στέλλων ἐν τοῖς ἡγεμόσι, καὶ τοῖς
κλήρου της Εκκλησίας κατειλεγμένοις ἀποστόλους,
μηνύων αὐτοῖς τὸ αὐτοῦ φρόνημα, καὶ οὐκ ἔστιν
ἄλλως σωθῆναι τῶν ἁπάντων, εἰ μὴ ἐν τῇ ὁμονοία
τῆς πίστεως τῶν Χριστιανῶν. Έτυχε δὲ τῷ καιρῷ
ἐκείνῳ κατοικεῖν ἐν τῇ νήσῳ ἀναχωρητὴν ἕνα
Κρῆτα γέροντα, ἐν τῇ μονῇ τῇ καλουμένῃ Τουρ
λωτῇ. Καὶ στείλας ὁ ψευδαββᾶς ἐκεῖνος δύο τῶν
ἀποστόλων αὐτοῦ τῶν μονοχιτώνων, ἔχοντας τὴν κε
φαλὴν κατεψιλωμένην ἀσκεπή, καὶ τοὺς πόδας χωρίς
σανδάλια, καὶ πῖλον ένα μονοχιτωνίσκον ἐνδεδυμέτους προσαγορεύων αὐτή, καὶ μηνύων, ὡς ὅτι Κάγώ
συνασκητής σου εἰμι, καὶ τῷ Θεῷ ᾧ λατρεύεις,
ἐκείνῳ κἀγὼ τὴν προσκύνησιν φέρω, καὶ μετὰ
σοῦ εἰμι νύκτωρ διαβαίνων ἀψόςῳ ποδὶ τὸ πέλαγος. Ο δὲ ἀληθὴς ἀββᾶς πλανηθεὶς ὑπὸ τοῦ ψευ
δαβία, ήρξατο καὶ αὐτὸς ἀλλόκοτα ὑπὲρ ἐκείνου
φθέγγεσθαι, λέγων, ὅτι Ἐν τῇ νήσῳ Σάμῳ σχολάζων, καὶ αὐτὲς συνασκητής μου ἐγένετο· καὶ
ubi classem Venetam recessisse vidit, jussit Turcos
turrim funditus evertere, hac ratione adducta, non
decere sine lucro et utilitate 62 contumeliam referre. Per id tempus Mahometes Cineitem Callipoli
transmissum præfecit Nicopoli ad Danubium sitæ,
hortatus ipsum ut limites imperi) strenue tueretur,
et Musulmanos ab exteris propugnaret.
Eodem etiam tempore Turcus quidam simplex et
agrestis innotuit in regione montis, qui sinus Ionii
ostio adjacet, et vulgo Stylarius appellatur, Chio
insulæ ad ortum objectus. Docebat ille Turcos paupertatem voluntariam; omuiaque, præter uxores,
annonam, vestes, currus et arva communia esse debere prædicabat. Ego, aiebat, tua domo, ut mea,
utor; tu mea, ut tua, uteris, salva uroris reverentia.
Cumque in istud dogma omnes agrestes pertraxisset,
clam ac subdole in Christianorum amicitiam venire
satagelat. Hocce etenim effatum evulgavit: Quicumque Turcus dixerit Christianos non esse erga Deum
religiosos, hic impius habeatur. Quotquot igitur præceptis ejus obsequebantur, quemcunque Christianum, in quem incidissent, benigne amplectebantur
et suscipiebant, eique tanquam angelo Dei honorem
habebant. Ipse vero quotidie nuntios mittere magistratibus Chiis, et præcipuis eximiisque inter clerfcos propositum suum ipsis manifestans, profiterique non aliter omnes salvari posse, nisi in fidei
Christianæ communione. Contigit etiam sub id tempus anachoretam quemdam Cretensem, in insulæ
illius monasterio, quod Turlotæ dicitur, monasticam
vitam agere. Ad hunc falsus ille abbas misit binos
apostolos suos unica veste indutos, capite mudo ac
raso, pedibusque sandaliis non opertis, rhienone
unico vestitos incedentes, per quos talia ipsi signi
ficat: Ego, sicut tu, idem asceticæ vitæ institutum sequor, eumdem Deum, cui tu servis, venerer; ad le de
nocte sine strepitu venio mare pedibus trajiciendo.
Verus itaque abbas, ab impostore illo falso abbate
deceptus, coepit et ipse absurda de illo prædicare
his verbis: Dum Sami morarer, mecum asceticam
vitam ipse egit; nunc per dies singulos trajiciens
mecum versatur, et simul colloquimur, aliaque fabır
larum monstra effutiebat coram me, qur hæc scribo
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Εν δὲ ταῖς ἡμέραις εκείναις. Hanc de cujus altero cornu promontorium est Numantis
nora secta historiam persequitur Leuncl. lib. xI,
et in Annal. Turc. Bedredinis Semavinæ F. nomen
postro ignotum est, sicut etiam monachus Cretensis Leunclavio ignotus. Magua singularique prudentia sultani Mehemetis huic nascenti sectæ itum
obviam, quæ seditiones et tumultus excitasset:
quales postea contigerunt sub Soleimane anno
1526 in Asia minore excitati, ut lib. xvult Leuncl.
metal.
῾Ο κοινώς καλοῦσι Στυλάριον. Naula Itali
in tabulis suis nauticis loci illius nomen, Capo
Stylari, eumque a Smyrna milliaribus 40, Phocra
veleri, Foia Vecchia milliaribus 20, a Chii sancta
Panagia milliaribus 10. distare asserunt. Doninicus Marius Niger in Comment. Asize primo, dissereas de Chersoneso Chalcitide, talia scribit: In
(Mimantis dicendum erat) quod recentiores caput
Stilari appellant. Antiquis temporibus Μέλαινα,
ut Strabo lib. v refert, appellabatur, inque eo
promontorio latomiæ molarium_lapidum erant;
quæ appellatio antiqua hodierna Turcica respon
det: appellatur enim hodie Kara-borru, Kara-bornu
vulgo pronuntiatur, id est, niger nasus, seu nigron
promontorium. Fallitur Leunclavius, lib. xu cit.
qui Caraboru, vel Caraburum Lycia oppidum,
Turcicamque appellationem inde derivatam putat.
Caraborum, ubi secta illa increverat, in Aidinensi
ditione situm est, cui Adin seu Atin imperaverat,
cujus pars lonia fuit, Cara-borum illud seu Caraboru promontorium est altissimum, quod sinuın,
cui Smyrna adjacet, intrantibus ad dextram
jacet.
PG 157:891Οἱ δὲ Στυλάριοι εἰς ἓν συναχθέντες καὶ ὑπὲρ τοὺς ἑξακισχιλίους ὄντες, εἰς τὰ δύσβατα στάντες ἅπαντας τοὺς σὺν τῷ Σουσμάνῳ κατέσφαξαν καὶ αὐτὸν ὁμοῦ τὸν Σούςμανον. Τότε οἱ τοῦ Περκλητζία Μουσταφᾶ, οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο, τὴν αὐτῶν ὑπόληψιν ἐν τῷ ψευδαββᾷ στερεώσαντες καὶ ὑπέρτερον προφήτου τοῦτον ὑμνήσαντες, ἐξέθεντο δόγμα τοῦ μὴ ἐνδύεσθαι τὴν κεφαλὴν πῖλον, ὃ καλοῦσι ζαρκουλᾶν, ἀλλὰ ζῆν μονοχίτωνα καὶ ἀσκεπῆ βίον καὶ προστίθεσθαι πλέον χριστιανοῖς ἢ Τούρκοις. Μετὰ δὲ ταῦτα μηνύει ὁ Μαχουμὲτ τῷ ἐπάρχῳ Λυδίας Ἀλί πεγι τοῦ στρατεῦσαι σὺν πάσῃ δυνάμει Λυδίας καὶ Ἰωνίας κατὰ τῶν Στυλαρίων. Οἱ δὲ Στυλάριοι πάλιν φυλάξαντες τὰς ἐμβολὰς τῶν στενόδων καί, τὸ πλεῖστον τῶν ὑπεναντίων εἰσελθόν, πάντας οἱ ἄγροικοι ἐφόνευσαν, ὡς μόλις σὺν ὀλίγοις ὁ Ἀλί πεγις διασωθεὶς εἰς Μαγνησίαν ἧκε. Τότε ὁ Μαχουμὲτ μαθὼν τὸ δρᾶμα πέμπει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Μωράτ, παιδίον ὄντα δωδεκαετές, καὶ σὺν αὐτῷ τὸν Παγιαζὴτ μεσάζοντα σὺν τῷ Θρᾳκικῷ στρατῷ·DUCE
Basmani ergo flius nobis supra memoratus, qui a νῦν ἡμέραν παρ' ἡμέραν διαβαίνων συνομιλεί
μοι· καὶ ἄλλα τινὰ τέρατα, ἃ ἐνώπιον ἐμοῦ τοῦ
γράφοντος ἔλεγε. Ο δὲ τοῦ Μαχουμέτ ἐπίτροπος,
ἂν ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, ὁ τοῦ Σουσμένου
υἱὸς ὃς τὴν ἐπαρχίαν τῆς ἡγεμονίας αὐθέντευε,
στρατὸν ἀθροίσας, καὶ ἐλθὼν κατ' αὐτοῦ, οὐκ ἠδυ
νήθη διαβῆναι τὰ στενωπὰ τοῦ Στυλαρίου. Οἱ δὲ
Στυλάριοι εἰς ἓν συναχθέντες, καὶ ὑπὲρ τοὺς ἐξα
κισχιλίους Οντες εἰς τὰ δύσβατα στάντες, ἅπαντες
τοὺς σὺν τῷ Σουσμάνῳ κατέσφαξαν, καὶ αὐτὸν ὁμοῦ
τὸν Σούσμανον. Τότε οἱ τοῦ Περλιτεία Μουσταφά,
οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο, τὴν αὐτῶν ὑπόληψιν ἐν τῷ ψευ
δαββα στερεώσαντες, καὶ ὑπέρτερον προφήτου του
τον ὑμνήσαντες, ἐξέθεντο δόγμα τοῦ μὴ ἐνδύσεσθαι
τὴν κεφαλὴν, πίλον, δ καλοῦσι ζαρκουλᾶν· ἀλλὰ
την μονοχίτωνα καὶ ἀσκεπῆ βίον, καὶ προστίθεσθαι
πλέον Χριστιανοῖς ἢ Τούρκος. Μετὰ δὲ ταῦτα μεν
νύει ὁ Μαχουμέτ τῷ ἐπάρχῳ Λυδίας Αλίπεγι, τοῦ
στρατεῦσαι σὺν πάσῃ δυνάμει Λυδίας καὶ Ἰωνίας
κατὰ τῶν Στυλαρίων· οἱ δὲ Στυλάριοι πάλιν φυλά
ξαντες τὰς ἐμβολὰς τῶν στενόδων, καὶ τὸ πλείστον
τῶν ὑπεναντίων εἰσελθὸν πάντας οἱ ἀγροίκοι έρε
νευσαν, ὡς μόλις σὺν ὀλίγοις ὁ ᾿Αλίπεγις διασωθείς
εἰς Μαγνησίαν ήκε. Τότε ὁ Μαχουμέτ μαθὼν τὸ
δράμα, πέμπει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Μωράτ παιδίον όντα
δωδεκαετές, καὶ σὺν αὐτῷ τὸν Παγιαζήτ Μεσάζοντα
σὺν τῷ Θρακικῷ στρατῷ· καὶ Βιθυνούς, καὶ Φρύ
γας, καὶ Λύδους, καὶ Ιωνας πάντας ἀθροίσας, εἰσ·
εἰσιν ἐν τοῖς δυσβάτοις ἐκείνοις τόποις σὺν δυνάμει
Mafiomete provinciæ gubernandæ impositus erat,
conscripto exercitu adversus illum falsum abbatem
contendit: verum angustias Stylarü montis superare hand penes eum fuit. Stylarii incolæ contra agmine facto, collectis supra sex millia militibus, stantes
ad angustias et aditus fere impervios, totum exercitum cum ipso duce Susmano deleverunt. Confestim turba omnis quæ Percligiam Mustapham, falso
enim abbati hoc nomen erat, sequebatur, spes suas
in 63 istum impostorem collocavit, nomen illius
supra prophetas laudibus extollendo; ab iis deinde
decretum, caput pileo, qui sarculas dicitur, non
tegere: sed una tantum veste iudui, sub dio agere,
potiusque Christianis, quam Turcis adhærere. Rebus ita gestis Lydiæ gubernatori Hali Bego dat in
mandatis Mahometes, ut cum universis Lydie et
loniæ copiis in Stylarios moveat: Stylarii iterum
viarum aditus, montiumque angustias occupant:
cumque copiarum hostilium maxima pars fauces illas ingressa esset, ab agrestibus omnes fere occisi
sunt, ut vix cui pancis Halibegus salvus Magnesiam evaserit. Hanc acceptam cladem cum
audivisset Mabometes, filium suum Morate
etiamnum impuberem, annosque duodecim sj
lummodo natum illuc mittit, eique comitem adtjungit Bajazitem Mesazontem. Ili collectis universis
copiis Thraciæ, Bithyniæ, Phrygiæ, Lydi;o et loniæ per arctas illas vias aditu difficillimas magna
vi irrumpunt: obvios omnes sine discrimine ca πολλῇ· καὶ ἀπαντώντας πάντας ἀφειδῶς ἐξεθέ.
dunt, senes et infantes, viros et mulieres, utque ver- ριζε, γέροντας ἐμοῦ καὶ νήπια, ἄνδρας τε καὶ γυναί.
vo dicam, in omnem ætatemimmauiter sævitum est: κας, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, πᾶσαν ἡλικίαν ἀνηλεώς
donec ad montem perventum, quem zuendum isti ἔσφαττον· ἕως οὗ φθάσαντες ἐν τῷ ὄρει, ὦ εἶχαν
monochitones (id est una veste utentes) susceperant.
εἰς φυλακὴν οἱ μονοχίτωνες, καὶ κρατήσαντες τα
Pugnaum illie acerrime, innumeris, qui Morali λεμον, μετά πολλῶν τῶν πεσόντων ἀπὸ τοῦ μέρους
militabant, cadentibus, quo usque omnium illorum
τοῦ Μωρὰς ὑπὲρ ἀριθμὸν, παρεδόθησαν σὺν τῷ
cum suo falso abbato deditio secuia est. Compre- ψευδα 6α. Παραλαβόντες δὲ καὶ δεσμήσαντες αὐ
bensos vinctosque Ephesum cunctos abduxere, ubl τοὺς ἦλθον εἰς Ἔφεσον, κἀκεῖ ἐξετάσαντες αὐτὸν
impostorem illum, quamvis variis tormentis sub- διὰ πολλῶν τιμωριῶν, εὗρον ἀκλόνητον καὶ ἀμετάjectum, intrepidum mihilominus experti sunt, inque πτωτον τῆς φαντασίας αὐτοῦ. Τότε σταυρώσαντες
sua opinione constantem ac pertinacem. Illum igi- αὐτόν, καὶ ἐπιθέντες καμήλῳ ἐκτεταμένας ἔχων
tur camelo imponunt in cruce extensum, manibus τὰς χεῖρας, πεπερονημένας ἐν σανίσι διὰ τῶν ἤλων
expansis, clavisquo tabulæalisis, ac velut ad trium, έθριάμβευσαν αὐτὸν ἐν μέσῳ τῆς πόλεως. Τοὺς δὲ
phi speciem per urbis medium transvexere. Hujus - μαθητὰς αὐτοῦ μὴ ἀπαρνησαμένους τὸ φρόνημα του
etiam discipulos qui doctoris sui errores abnegare διδασκάλου αὐτῶν, πάντας ἐπ' ὄψει τούτου κατέnoluerunt, ipso intueule cunctos confodiunt: que
rum alia verba exaudita non sunt, præter ista Tele
saltan eris, hoc est, Domine abbas accelera, quibus
polatis illico mortem alacres oppetivere. Per aliquod
σφαττον, οὐκ ἄλλο λέγοντες πλὴν τὸ, Τετὲ σουλ
τὰν ἐρὴς ήγουν, Κύριε ἀϊδας, φθάσον. Καὶ
τότε ἡδέως τὸν θάνατον ἐλάμβανον. Εκράτει γὰρ
ἄχρι καιροῦ δόξα πολλῶν τῶν αὐτοῦ φοιτητῶν, ὡς
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Ο τοῦ Σουσμανοῦ υἱός. Historia Turcicæ,
quas edidit Leunclavius, expeditionum ab Alexandro Susmano, et Hali-bego in sectæ novæ aaetorem ejusque se juices susceptarum non meminerunt; ultima, cujus Morales Mehematis filius,
et Bajazites Mesazon duces fuerunt, solummodo
memiuere. Nubenter enim Turci se victos fatentur;
nec hactenus nisi semel atque iterum, prælio fra
clos fuisse se agnoscunt: bello nempe Temyriano
et navali ad Naupacti, Lepanto vulgo, sinum,
foederatis cum Veneta repub. principibus Christianis
superati: quem porro Ducas Bercligiam Mustaphain,
Leuncl. Baruglusem Mustapham appellat.
Τετὲ σουλτάν ἐρής. Pronuntiatur Dede,
qua appellatione viris sanctitate ac gravitate præstantibus venerationem exhibent. "Dede Turcice
avum significat. Dervisium quemdam ab ipsis
Sidik Dede appellatum audivi, id est, intime fidelem
avum, quod honoris causa ab ipsis factum:
secundus enim a præsule Dervisiorum erat.
καὶ Βιθυνοὺς καὶ Φρύγας καὶ Λυδοὺς καὶ Ἴωνας πάντας ἀθροίσας εἴσεισιν ἐν τοῖς δυσβάτοις ἐκείνοις τόποις σὺν δυνάμει πολλῇ καὶ ἀπαντῶντας πάντας ἀφειδῶς ἐξεθέριζεν, γέροντας ὁμοῦ καὶ νήπια, ἄνδρας τε καὶ γυναῖκας· καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν πᾶσαν ἡλικίαν ἀνηλεῶς ἔσφαττον, ἕως οὗ φθάσαντες ἐν τῷ ὄρει, ὃ εἶχον εἰς φυλακὴν οἱ μονοχίτωνες, καὶ κροτήσαντες πόλεμον μετὰ πολλῶν τῶν πεσόντων, ἀπὸ τοῦ μέρους τοῦ Μωρὰτ ὑπὲρ ἀριθμόν, παρεδόθησαν σὺν τῷ ψευδαββᾷ. Παραλαβόντες δὲ καὶ δεσμήσαντες αὐτοὺς ἦλθον εἰς Ἔφεσον· κἀκεῖ ἐξετάσαντες αὐτὸν διὰ πολλῶν τιμωριῶν εὗρον ἀκλόνητον καὶ ἀμετάπτωτον τῆς φαντασίας αὐτοῦ. Τότε σταυρώσαντες αὐτὸν καὶ ἐπιθέντες καμήλῳ ἐκτεταμένας ἔχοντα τὰς χεῖρας πεπερονημένας ἐν σανίσι διὰ τῶν ἥλων, ἐθριάμβευσαν αὐτὸν ἐν μέσῳ τῆς πόλεως. Τοὺς δὲ μαθητὰς αὐτοῦ μὴ ἀπαρνησαμένους τὸ φρόνημα τοῦ διδασκάλου αὐτῶν, πάντας ἐπ’ ὄψει τούτου κατέσφαττον· οὐκ ἄλλο λέγοντες πλὴν τό· τετὲ σουλτάν, ἐρής, ἤγουν· κύριε ἀββᾶ, φθάσον, καὶ τότε ἡδέως τὸν θάνατον ἐλάμβανον.DUCE
Basmani ergo flius nobis supra memoratus, qui a νῦν ἡμέραν παρ' ἡμέραν διαβαίνων συνομιλεί
μοι· καὶ ἄλλα τινὰ τέρατα, ἃ ἐνώπιον ἐμοῦ τοῦ
γράφοντος ἔλεγε. Ο δὲ τοῦ Μαχουμέτ ἐπίτροπος,
ἂν ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, ὁ τοῦ Σουσμένου
υἱὸς ὃς τὴν ἐπαρχίαν τῆς ἡγεμονίας αὐθέντευε,
στρατὸν ἀθροίσας, καὶ ἐλθὼν κατ' αὐτοῦ, οὐκ ἠδυ
νήθη διαβῆναι τὰ στενωπὰ τοῦ Στυλαρίου. Οἱ δὲ
Στυλάριοι εἰς ἓν συναχθέντες, καὶ ὑπὲρ τοὺς ἐξα
κισχιλίους Οντες εἰς τὰ δύσβατα στάντες, ἅπαντες
τοὺς σὺν τῷ Σουσμάνῳ κατέσφαξαν, καὶ αὐτὸν ὁμοῦ
τὸν Σούσμανον. Τότε οἱ τοῦ Περλιτεία Μουσταφά,
οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο, τὴν αὐτῶν ὑπόληψιν ἐν τῷ ψευ
δαββα στερεώσαντες, καὶ ὑπέρτερον προφήτου του
τον ὑμνήσαντες, ἐξέθεντο δόγμα τοῦ μὴ ἐνδύσεσθαι
τὴν κεφαλὴν, πίλον, δ καλοῦσι ζαρκουλᾶν· ἀλλὰ
την μονοχίτωνα καὶ ἀσκεπῆ βίον, καὶ προστίθεσθαι
πλέον Χριστιανοῖς ἢ Τούρκος. Μετὰ δὲ ταῦτα μεν
νύει ὁ Μαχουμέτ τῷ ἐπάρχῳ Λυδίας Αλίπεγι, τοῦ
στρατεῦσαι σὺν πάσῃ δυνάμει Λυδίας καὶ Ἰωνίας
κατὰ τῶν Στυλαρίων· οἱ δὲ Στυλάριοι πάλιν φυλά
ξαντες τὰς ἐμβολὰς τῶν στενόδων, καὶ τὸ πλείστον
τῶν ὑπεναντίων εἰσελθὸν πάντας οἱ ἀγροίκοι έρε
νευσαν, ὡς μόλις σὺν ὀλίγοις ὁ ᾿Αλίπεγις διασωθείς
εἰς Μαγνησίαν ήκε. Τότε ὁ Μαχουμέτ μαθὼν τὸ
δράμα, πέμπει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Μωράτ παιδίον όντα
δωδεκαετές, καὶ σὺν αὐτῷ τὸν Παγιαζήτ Μεσάζοντα
σὺν τῷ Θρακικῷ στρατῷ· καὶ Βιθυνούς, καὶ Φρύ
γας, καὶ Λύδους, καὶ Ιωνας πάντας ἀθροίσας, εἰσ·
εἰσιν ἐν τοῖς δυσβάτοις ἐκείνοις τόποις σὺν δυνάμει
Mafiomete provinciæ gubernandæ impositus erat,
conscripto exercitu adversus illum falsum abbatem
contendit: verum angustias Stylarü montis superare hand penes eum fuit. Stylarii incolæ contra agmine facto, collectis supra sex millia militibus, stantes
ad angustias et aditus fere impervios, totum exercitum cum ipso duce Susmano deleverunt. Confestim turba omnis quæ Percligiam Mustapham, falso
enim abbati hoc nomen erat, sequebatur, spes suas
in 63 istum impostorem collocavit, nomen illius
supra prophetas laudibus extollendo; ab iis deinde
decretum, caput pileo, qui sarculas dicitur, non
tegere: sed una tantum veste iudui, sub dio agere,
potiusque Christianis, quam Turcis adhærere. Rebus ita gestis Lydiæ gubernatori Hali Bego dat in
mandatis Mahometes, ut cum universis Lydie et
loniæ copiis in Stylarios moveat: Stylarii iterum
viarum aditus, montiumque angustias occupant:
cumque copiarum hostilium maxima pars fauces illas ingressa esset, ab agrestibus omnes fere occisi
sunt, ut vix cui pancis Halibegus salvus Magnesiam evaserit. Hanc acceptam cladem cum
audivisset Mabometes, filium suum Morate
etiamnum impuberem, annosque duodecim sj
lummodo natum illuc mittit, eique comitem adtjungit Bajazitem Mesazontem. Ili collectis universis
copiis Thraciæ, Bithyniæ, Phrygiæ, Lydi;o et loniæ per arctas illas vias aditu difficillimas magna
vi irrumpunt: obvios omnes sine discrimine ca πολλῇ· καὶ ἀπαντώντας πάντας ἀφειδῶς ἐξεθέ.
dunt, senes et infantes, viros et mulieres, utque ver- ριζε, γέροντας ἐμοῦ καὶ νήπια, ἄνδρας τε καὶ γυναί.
vo dicam, in omnem ætatemimmauiter sævitum est: κας, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, πᾶσαν ἡλικίαν ἀνηλεώς
donec ad montem perventum, quem zuendum isti ἔσφαττον· ἕως οὗ φθάσαντες ἐν τῷ ὄρει, ὦ εἶχαν
monochitones (id est una veste utentes) susceperant.
εἰς φυλακὴν οἱ μονοχίτωνες, καὶ κρατήσαντες τα
Pugnaum illie acerrime, innumeris, qui Morali λεμον, μετά πολλῶν τῶν πεσόντων ἀπὸ τοῦ μέρους
militabant, cadentibus, quo usque omnium illorum
τοῦ Μωρὰς ὑπὲρ ἀριθμὸν, παρεδόθησαν σὺν τῷ
cum suo falso abbato deditio secuia est. Compre- ψευδα 6α. Παραλαβόντες δὲ καὶ δεσμήσαντες αὐ
bensos vinctosque Ephesum cunctos abduxere, ubl τοὺς ἦλθον εἰς Ἔφεσον, κἀκεῖ ἐξετάσαντες αὐτὸν
impostorem illum, quamvis variis tormentis sub- διὰ πολλῶν τιμωριῶν, εὗρον ἀκλόνητον καὶ ἀμετάjectum, intrepidum mihilominus experti sunt, inque πτωτον τῆς φαντασίας αὐτοῦ. Τότε σταυρώσαντες
sua opinione constantem ac pertinacem. Illum igi- αὐτόν, καὶ ἐπιθέντες καμήλῳ ἐκτεταμένας ἔχων
tur camelo imponunt in cruce extensum, manibus τὰς χεῖρας, πεπερονημένας ἐν σανίσι διὰ τῶν ἤλων
expansis, clavisquo tabulæalisis, ac velut ad trium, έθριάμβευσαν αὐτὸν ἐν μέσῳ τῆς πόλεως. Τοὺς δὲ
phi speciem per urbis medium transvexere. Hujus - μαθητὰς αὐτοῦ μὴ ἀπαρνησαμένους τὸ φρόνημα του
etiam discipulos qui doctoris sui errores abnegare διδασκάλου αὐτῶν, πάντας ἐπ' ὄψει τούτου κατέnoluerunt, ipso intueule cunctos confodiunt: que
rum alia verba exaudita non sunt, præter ista Tele
saltan eris, hoc est, Domine abbas accelera, quibus
polatis illico mortem alacres oppetivere. Per aliquod
σφαττον, οὐκ ἄλλο λέγοντες πλὴν τὸ, Τετὲ σουλ
τὰν ἐρὴς ήγουν, Κύριε ἀϊδας, φθάσον. Καὶ
τότε ἡδέως τὸν θάνατον ἐλάμβανον. Εκράτει γὰρ
ἄχρι καιροῦ δόξα πολλῶν τῶν αὐτοῦ φοιτητῶν, ὡς
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Ο τοῦ Σουσμανοῦ υἱός. Historia Turcicæ,
quas edidit Leunclavius, expeditionum ab Alexandro Susmano, et Hali-bego in sectæ novæ aaetorem ejusque se juices susceptarum non meminerunt; ultima, cujus Morales Mehematis filius,
et Bajazites Mesazon duces fuerunt, solummodo
memiuere. Nubenter enim Turci se victos fatentur;
nec hactenus nisi semel atque iterum, prælio fra
clos fuisse se agnoscunt: bello nempe Temyriano
et navali ad Naupacti, Lepanto vulgo, sinum,
foederatis cum Veneta repub. principibus Christianis
superati: quem porro Ducas Bercligiam Mustaphain,
Leuncl. Baruglusem Mustapham appellat.
Τετὲ σουλτάν ἐρής. Pronuntiatur Dede,
qua appellatione viris sanctitate ac gravitate præstantibus venerationem exhibent. "Dede Turcice
avum significat. Dervisium quemdam ab ipsis
Sidik Dede appellatum audivi, id est, intime fidelem
avum, quod honoris causa ab ipsis factum:
secundus enim a præsule Dervisiorum erat.
Ἐκράτει γὰρ ἄχρι καιροῦ δόξα πολλῶν τῶν αὐτοῦ φοιτητῶν, ὡς οὐ τέθνηκεν, ἀλλὰ ζῇ, ὡς καὶ τῷ ἀσκητῇ τῷ προειρημένῳ ἐντυχὼν ἐγὼ μετὰ τὸ ταῦτα γενέσθαι καὶ ἐρωτήσας περὶ τούτου, τί ἄρα τὸ δοξάζον περὶ ἐκείνου, εἴρηκέ μοι, ὅτι ἐκεῖνος οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ περάσας ἐν τῷ νήσῳ Σάμῳ ἐκεῖ καὶ ὡς πρώην αὐλίζεται, εἰς οὐδὲν ἐγὼ τὰς φαντασίας αὐτοῦ οὔτε πιστεύσας οὔτε κατὰ νοῦν λαβών. Ὁ δὲ Παγιαζὴτ λαβὼν τὸ παιδίον καὶ διελθὼν τὴν Ἀσίαν καὶ Λυδίαν, ὅσους ἐντυχὼν ἐν ἀκτημοσύνῃ ζῶντας τουρκοκαλογήρους, ἅπαντας πικρῷ θανάτῳ παρέδωκεν. Περάσας δὲ τὴν Φρυγίαν καὶ τὸν πορθμὸν διαβὰς ἦλθεν ἐν Ἀδριανοῦ, παραστήσας τὸν υἱὸν Μωρὰτ τῷ πατρὶ Μαχουμὲτ νικητὴν τροπαιοῦχον. Τότε καὶ ὁ Μαχουμὲτ ἐδωρήσατο τὴν ἡγεμονίαν τῆς Ἀμασείας καὶ τὰ πρὸς τὴν Καππαδοκίαν μέρη ἔτι νέῳ ὄντι καὶ τῶν μεγιστάνων καὶ πρακτικῶν ἕνα διοικητὴν τῶν πραγμάτων κατέστησεν Γεωργίτζ πεγιν οὕτω καλούμενον.DUCE
Basmani ergo flius nobis supra memoratus, qui a νῦν ἡμέραν παρ' ἡμέραν διαβαίνων συνομιλεί
μοι· καὶ ἄλλα τινὰ τέρατα, ἃ ἐνώπιον ἐμοῦ τοῦ
γράφοντος ἔλεγε. Ο δὲ τοῦ Μαχουμέτ ἐπίτροπος,
ἂν ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, ὁ τοῦ Σουσμένου
υἱὸς ὃς τὴν ἐπαρχίαν τῆς ἡγεμονίας αὐθέντευε,
στρατὸν ἀθροίσας, καὶ ἐλθὼν κατ' αὐτοῦ, οὐκ ἠδυ
νήθη διαβῆναι τὰ στενωπὰ τοῦ Στυλαρίου. Οἱ δὲ
Στυλάριοι εἰς ἓν συναχθέντες, καὶ ὑπὲρ τοὺς ἐξα
κισχιλίους Οντες εἰς τὰ δύσβατα στάντες, ἅπαντες
τοὺς σὺν τῷ Σουσμάνῳ κατέσφαξαν, καὶ αὐτὸν ὁμοῦ
τὸν Σούσμανον. Τότε οἱ τοῦ Περλιτεία Μουσταφά,
οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο, τὴν αὐτῶν ὑπόληψιν ἐν τῷ ψευ
δαββα στερεώσαντες, καὶ ὑπέρτερον προφήτου του
τον ὑμνήσαντες, ἐξέθεντο δόγμα τοῦ μὴ ἐνδύσεσθαι
τὴν κεφαλὴν, πίλον, δ καλοῦσι ζαρκουλᾶν· ἀλλὰ
την μονοχίτωνα καὶ ἀσκεπῆ βίον, καὶ προστίθεσθαι
πλέον Χριστιανοῖς ἢ Τούρκος. Μετὰ δὲ ταῦτα μεν
νύει ὁ Μαχουμέτ τῷ ἐπάρχῳ Λυδίας Αλίπεγι, τοῦ
στρατεῦσαι σὺν πάσῃ δυνάμει Λυδίας καὶ Ἰωνίας
κατὰ τῶν Στυλαρίων· οἱ δὲ Στυλάριοι πάλιν φυλά
ξαντες τὰς ἐμβολὰς τῶν στενόδων, καὶ τὸ πλείστον
τῶν ὑπεναντίων εἰσελθὸν πάντας οἱ ἀγροίκοι έρε
νευσαν, ὡς μόλις σὺν ὀλίγοις ὁ ᾿Αλίπεγις διασωθείς
εἰς Μαγνησίαν ήκε. Τότε ὁ Μαχουμέτ μαθὼν τὸ
δράμα, πέμπει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Μωράτ παιδίον όντα
δωδεκαετές, καὶ σὺν αὐτῷ τὸν Παγιαζήτ Μεσάζοντα
σὺν τῷ Θρακικῷ στρατῷ· καὶ Βιθυνούς, καὶ Φρύ
γας, καὶ Λύδους, καὶ Ιωνας πάντας ἀθροίσας, εἰσ·
εἰσιν ἐν τοῖς δυσβάτοις ἐκείνοις τόποις σὺν δυνάμει
Mafiomete provinciæ gubernandæ impositus erat,
conscripto exercitu adversus illum falsum abbatem
contendit: verum angustias Stylarü montis superare hand penes eum fuit. Stylarii incolæ contra agmine facto, collectis supra sex millia militibus, stantes
ad angustias et aditus fere impervios, totum exercitum cum ipso duce Susmano deleverunt. Confestim turba omnis quæ Percligiam Mustapham, falso
enim abbati hoc nomen erat, sequebatur, spes suas
in 63 istum impostorem collocavit, nomen illius
supra prophetas laudibus extollendo; ab iis deinde
decretum, caput pileo, qui sarculas dicitur, non
tegere: sed una tantum veste iudui, sub dio agere,
potiusque Christianis, quam Turcis adhærere. Rebus ita gestis Lydiæ gubernatori Hali Bego dat in
mandatis Mahometes, ut cum universis Lydie et
loniæ copiis in Stylarios moveat: Stylarii iterum
viarum aditus, montiumque angustias occupant:
cumque copiarum hostilium maxima pars fauces illas ingressa esset, ab agrestibus omnes fere occisi
sunt, ut vix cui pancis Halibegus salvus Magnesiam evaserit. Hanc acceptam cladem cum
audivisset Mabometes, filium suum Morate
etiamnum impuberem, annosque duodecim sj
lummodo natum illuc mittit, eique comitem adtjungit Bajazitem Mesazontem. Ili collectis universis
copiis Thraciæ, Bithyniæ, Phrygiæ, Lydi;o et loniæ per arctas illas vias aditu difficillimas magna
vi irrumpunt: obvios omnes sine discrimine ca πολλῇ· καὶ ἀπαντώντας πάντας ἀφειδῶς ἐξεθέ.
dunt, senes et infantes, viros et mulieres, utque ver- ριζε, γέροντας ἐμοῦ καὶ νήπια, ἄνδρας τε καὶ γυναί.
vo dicam, in omnem ætatemimmauiter sævitum est: κας, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, πᾶσαν ἡλικίαν ἀνηλεώς
donec ad montem perventum, quem zuendum isti ἔσφαττον· ἕως οὗ φθάσαντες ἐν τῷ ὄρει, ὦ εἶχαν
monochitones (id est una veste utentes) susceperant.
εἰς φυλακὴν οἱ μονοχίτωνες, καὶ κρατήσαντες τα
Pugnaum illie acerrime, innumeris, qui Morali λεμον, μετά πολλῶν τῶν πεσόντων ἀπὸ τοῦ μέρους
militabant, cadentibus, quo usque omnium illorum
τοῦ Μωρὰς ὑπὲρ ἀριθμὸν, παρεδόθησαν σὺν τῷ
cum suo falso abbato deditio secuia est. Compre- ψευδα 6α. Παραλαβόντες δὲ καὶ δεσμήσαντες αὐ
bensos vinctosque Ephesum cunctos abduxere, ubl τοὺς ἦλθον εἰς Ἔφεσον, κἀκεῖ ἐξετάσαντες αὐτὸν
impostorem illum, quamvis variis tormentis sub- διὰ πολλῶν τιμωριῶν, εὗρον ἀκλόνητον καὶ ἀμετάjectum, intrepidum mihilominus experti sunt, inque πτωτον τῆς φαντασίας αὐτοῦ. Τότε σταυρώσαντες
sua opinione constantem ac pertinacem. Illum igi- αὐτόν, καὶ ἐπιθέντες καμήλῳ ἐκτεταμένας ἔχων
tur camelo imponunt in cruce extensum, manibus τὰς χεῖρας, πεπερονημένας ἐν σανίσι διὰ τῶν ἤλων
expansis, clavisquo tabulæalisis, ac velut ad trium, έθριάμβευσαν αὐτὸν ἐν μέσῳ τῆς πόλεως. Τοὺς δὲ
phi speciem per urbis medium transvexere. Hujus - μαθητὰς αὐτοῦ μὴ ἀπαρνησαμένους τὸ φρόνημα του
etiam discipulos qui doctoris sui errores abnegare διδασκάλου αὐτῶν, πάντας ἐπ' ὄψει τούτου κατέnoluerunt, ipso intueule cunctos confodiunt: que
rum alia verba exaudita non sunt, præter ista Tele
saltan eris, hoc est, Domine abbas accelera, quibus
polatis illico mortem alacres oppetivere. Per aliquod
σφαττον, οὐκ ἄλλο λέγοντες πλὴν τὸ, Τετὲ σουλ
τὰν ἐρὴς ήγουν, Κύριε ἀϊδας, φθάσον. Καὶ
τότε ἡδέως τὸν θάνατον ἐλάμβανον. Εκράτει γὰρ
ἄχρι καιροῦ δόξα πολλῶν τῶν αὐτοῦ φοιτητῶν, ὡς
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Ο τοῦ Σουσμανοῦ υἱός. Historia Turcicæ,
quas edidit Leunclavius, expeditionum ab Alexandro Susmano, et Hali-bego in sectæ novæ aaetorem ejusque se juices susceptarum non meminerunt; ultima, cujus Morales Mehematis filius,
et Bajazites Mesazon duces fuerunt, solummodo
memiuere. Nubenter enim Turci se victos fatentur;
nec hactenus nisi semel atque iterum, prælio fra
clos fuisse se agnoscunt: bello nempe Temyriano
et navali ad Naupacti, Lepanto vulgo, sinum,
foederatis cum Veneta repub. principibus Christianis
superati: quem porro Ducas Bercligiam Mustaphain,
Leuncl. Baruglusem Mustapham appellat.
Τετὲ σουλτάν ἐρής. Pronuntiatur Dede,
qua appellatione viris sanctitate ac gravitate præstantibus venerationem exhibent. "Dede Turcice
avum significat. Dervisium quemdam ab ipsis
Sidik Dede appellatum audivi, id est, intime fidelem
avum, quod honoris causa ab ipsis factum:
secundus enim a præsule Dervisiorum erat.
PG 157:893Ὁ δὲ προῤῥηθεὶς μέγας μαί̈στωρ ἐν ἐκείνῳ τῷ ἔτει στόλον ἀπαρτίσας σὺν διήρεσι τρισὶ καὶ νηῶν μέρος, τὴν ἅπασαν παρασκευὴν ἔνδον εἰσάξας, οἷον ἄσβεστον, λίθους ἀκρογωνιαίους, ξύλα, σανίδας καὶ εἴ τι ἄλλο τὸ πρὸς οἰκοδομὴν κάστρου συμφέρον, ἐν τοῖς ἄκροις τῆς ἐπαρχίας Καρίας ἐν ἑνὶ ἀκρωτηρίῳ ἐλθὼν φρούριον ἔπηξεν ἐπ’ ὀνόματι τοῦ κοριφαίου τῶν ἀποστόλων Πέτρου, Πετρόνιον αὐτὸ καλέσας. Καλῶς οὖν τὴν βάσιν πήξας καὶ ἀρξάμενος κτίζειν τὰ τείχη, ἧκε καὶ ὁ Μανταχίας Ἐλιέζ πεγ σὺν δυνάμει πολλῇ κωλύσειν μέλλων τὸ ἐπιχειρισθὲν ἔργον· ἀλλ’ οὐδὲν ἤνυσεν. Ἀπαρτίσας οὖν καλῶς τὸ φρούριον καὶ πύργους ἀεροβάμους ἁρμόσας καὶ φρερίους ἔνδον φύλακας ἐγκαταστήσας ἐπανῆκεν εἰς Ῥόδον, νόμους καὶ ἔθη ἐπαφεὶς τοῖς φυλάκοις τοῦ φρουρίου τοῦ νήφειν ἀεὶ καὶ ἐγρηγορέναι καὶ τὴν πᾶσαν ἐπιμέλειαν ἔχειν εἰς τοὺς φυγάδας αἰχμαλώτους τοῦ ἀντιλαμβάνειν καὶ σῴζειν αὐτοὺς εἰς τὸ φρούριον καὶ ἐλευθέρους γράφεσθαι παρὰ τοῦ ἁγίου Πέτρου, ὃ καὶ νῦν μέχρι τὴν σήμερον σῴζεται.HISTORIA RYZANTINA.
οὐ τέθνηκεν, ἀλλὰ ζῇ· ὡς καὶ τῷ ἀσκητῇ τῷ προ- equidem tempus inter discipulos ejus opinio iuvatuit
ειρημένῳ ἐντυχὼν ἐγὼ μετὰ τὸ ταῦτα γενέσθαι, καὶ
ἐρωτήσας περὶ τούτου, τί ἄρα τὸ δοξάζον περὶ
ἐκείνου; εἴρηκέ μοι, ὅτι ἐκεῖνος οὐκ ἀπέθανεν, ἀλλὰ
περάσας ἐν τῇ νήσῳ Σάμῳ, ἐκεῖ καὶ ὡς πρώην αὐτ
λίζεται· εἰς οὐδὲν ἐγὼ τὰς φαντασίας αὐτοῦ, οὔτε
πιστεύσας, οὔτε κατὰ νοῦν λαβών. Ὁ δὲ Παγιαζήτ
λαβὼν τὸ παιδίον, καὶ διελθὼν τὴν Ασίαν, Λυδίαν,
καὶ ὅσους ἐντυχὼν ἐν ἀκτημοσύνῃ ζῶντας Τουρκοκαλογήρους ἅπαντας πικρῷ θανάτῳ παρέδωκεν.
Περάσας δὲ τὴν Φρυγίαν, καὶ τὸν πορθμόν διαβὰς
ἦλθεν ἐν ᾿Αδριανού, παραστήσας τὸν υἱὸν Μωράτ
τῷ πατρὶ Μαχουμὲτ νικητὴν τροπαιοῦχον. Τότε καὶ
ὁ Μαχουμέτ ἐξωρήσατο τὴν ἡγεμονίαν της Αμα
σείας καὶ τὰ πρὸς τὴν Καππαδοκίαν μέρη ἔτι νέφ
ὄντι, καὶ τῶν μεγιστάνων καὶ πρακτικῶν ἕνα διοικητὴν τῶν πραγμάτων κατέστησε, Γεωργίτζπεγιν
οὕτω καλούμενον.
ipsum mortuum non esse, sed in vivis superare:
talique errore implicitus tenebatur nobis memora
lus asceta, quem istis transactis allocutus sum;
cum enim interrogassem, quid de illo sentiret? respondit mihi eum non obiisse, sed in Samum insulam trajecisse, ubi pristinas sedes habuerat. Verum
hujus deliramenta aspernatus, nullamque fidem adhibens, iis diutius attendere non sustinui. Ilis demum rebus constitutis Bajazites adolescentem Moratem secum circumducens, peragravit Asiam et Lydiam, omnesque Turcocalogeres (id 64 est monachos Turcos) acerbis tormentis enecavit, quotquot
in paupertate voluntaria viventes ipsi occurrerunt.
Phrygia deinceps lustrata fretum trajecit, venitque
Adrianopolim, Moralemque salvum de hostibus
triumphantem ad parentem suum Malometem re
duxit. Hic filio suo admodum juveni tunc Amasiam
1otamque Cappadociam gubernandam commisit, consiliario ac ministro adjuncto quodam e purpuratis,
coque rerum gerendarun apprime perito, qui Georgiz-Begus appellabatur.
CAPUT XXIL
Khoti magnus Magister castrum Petronium in Cariæ finibus ædificat. Mahometes in Asiam trajicit, Caramanum invadil et in ordinem cogit. Mustapha Bajazitis F. innotuit, eisque se adiungit Cineiles, qui a Mahomete prope Thessa
lonicam vincuntur. Mahometes istos qui Thessalonicam confugerant a Demetrio Leontario repetit, qui rem ad imp.
rejicit. Manuel traditurum se eos Mahometi negat. Mustaphas et Cineites a Leontario Constantinopolim mittuntur, inde
in Lemnum uterque castodiendus relegatur. Mahometes Walachis bellum infert. Theologus quidam Philadelphius vir
improbus ac perfidus. Mahometes inter venandun apoplexia affectus paucos post dies hemiplections factus moritur.
Rationes ob quas Hahometes filium suum Amasia præfecerat. Bajazitis Bassi erga Wahometem fitelis servi officinMahometis ad Bajazilem Bassam mandata. Mukomelis mors quibus artibus per dies xɩ occultată sit usque ad Morelis adventum.
Ο δὲ προῤῥηθεὶς μέγας Μαΐστωρ ἐν ἐκείνῳ
τῷ ἔτει στόλον απαρτίσας σὺν διήρεσι τρισί, καὶ
νηῶν μέρος, τὴν ἅπασαν παρασκευὴν ἔνδον εἰσάξας,
οἷον άσβεστον, λίθους ἀκρογωνιαίους, ξύλα, σανίδας,
καὶ εἴ τι ἄλλο, τὸ πρὸς οἰκοδομεῖν κάστρον συμφέρον, ο
ἐν τοῖς ἄκροις τῆς ἐπαρχίας Καρίας, ἐν ἑνὶ ἀκρω
τηρίῳ ἐλθὼν φρούριον έπηξεν ἐπ' ὀνόματι του κου
ουραίου τῶν ἀποστόλων Πέτρου, Πετρόνιον αὐτὸ
καλέσας. Καλῶς οὖν τὴν βάσιν πήξας, καὶ ἀρξάμενας κτίζειν τὰ τείχη, ἧκε καὶ ὁ Μανταχίας Ελιέζε
πεγιν σὺν δυνάμει πολλῇ, κωλύσειν μέλλων τὸ
ἐπ:χειρισθὲν ἔργον· ἀλλ᾽ οὐδὲν ἤνυσεν. Απαρτίσας
οὖν καλῶς τὸ φρούριον καὶ πύργους ἀεροβάμους
ἁρμότας, καὶ φρερίους ἔνδον φύλακας εγκαταστή625, ἐπανῆκεν εἰς Ῥόδον· νόμους καὶ ἔθη ἐπαφείς
τοῖς φύλαξι τοῦ φρουρίου, τοῦ νήφειν ἀεὶ καὶ ἐγρη
γορέναι, καὶ τὴν πᾶσαν ἐπιμέλειαν ἔχειν εἰς τοὺς
φυγάδας αἰχμαλώτους· τοῦ ἀντιλαμβάνειν, καὶ σών
ζειν αὐτοὺς εἰς τὸ φρούριον, καὶ ἐλευθέρους γράφεσθαι παρὰ τοῦ ἁγίου Πέτρου δ καὶ νῦν μέν
χρι τὴν σήμερον σώζεται.
Eodem anno nobis supradictus magnus Rhodi
Magister classem biremium trium, aliquot præterea navium instruxit: quibus imposuit omnem apparatam materiam, bitumen nempe, lapides angulares, ligna, asseres et si quid aliud opws ipsi esset
ad arcem in Anibus Cariæ provinciæ ædificandam:
profectusque designavit in quodam promontorio
propugnaculum, quod, de Petri apostolorum principis nomine, Petrouium appellavit. Fundamentis
deinde solidis jacis, postquam in altitudinem n:αnia assurgere cœpissent, cum multis copiis accessit Mantachias Eliez Begus, opus inchoatum disturbaturus: verum re infecta retro pedem tulit. Egregie
igitur absoluto propugnaculo, turribus altissimis
per ambitum munito, militibusque fratribus custo
dia illius commissa, Rhodum rediit magnus Magister. Discedeurs porro leges dedit custodibus, viven
dique modum, ut sabric semper vescantur vigilentque, sintque seduli ac prompti ad suscipiendos capτίνος fugitivos, truinque eis receptum in ares
tivos
præbeant appellentarque sancti Petri libertini!
quæ appellatio ad hanc usque diem usurpatur.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ο δὲ προῤῥηθείς μέγας Μαΐστωρ Pilibertus de Nailaco appellatus.
Καὶ ἐλευθέρους γράφεσθαι παρὰ τοῦ ἁγίου
Πέτρου. Bosius, lib. v Hist. ord. Milit. Hierosol.
seribit anno 1399 Smyrnam a Temyre expugnatam;
statimque magnum magistrum in Cariain cum
classe navigasse: locum illic situ tatissimump inter sinus Ceramicum et Jasium, qui hodie Gulfo di
San Pietro appellatur, ubi quondam steteral Malicarnassus, occupavisse, et S. Petri castrum ædiflcavisse, de quo sic loquitur Bosius: Il quale fu poř
di gran gloria e riputazione a quest ordine e di grand
utile alla Cristianità; additque canes
in eo
castro nutritos fuisse, qui interdiu vincti, noctur
ad castri custodiam emittebantur: quorum adeo
exquisita erat sagacitas, ut Christianos a Turcis
PG 157:895Ὁ δὲ Μεχεμὲτ ἤδη ἔαρος ἀρχομένου καὶ τὸν τῆς δύσεως στρατὸν ἀθροίσας ἔξεισι τῆς Ἀδριανουπόλεως καὶ περάσας τὴν Θρᾴκην εἰς Προῦσαν ἔρχεται· καὶ τοὺς τῆς ἑῴας σατράπας καλέσας σὺν παντὶ τῷ στρατῷ πρὸς τὰ τῆς Λυκαονίας μέρη ἀνέδραμεν, ἐκδικῆσαι θέλων τὰ παρὰ τοῦ Καραμὰν τολμηθέντα ἐν τῇ Προύσῃ, τὴν ἀνασκαφὴν τῶν πατέρων αὐτοῦ καὶ τὴν τῶν ὀστέων τῶν πατρικῶν ἐν πυρὶ δαπανηθεῖσαν παρὰ τοῦ Καραμὰν τόλμαν. Ἐλθὼν δὲ καὶ πολλὰς πόλεις καὶ κώμας πυριφλεγέθους ἀναδείξας ἔφθασεν εἰς Ἰκόνιον. Καὶ παραλαβὼν αὐτό, ὁ Καραμὰν ἦν φεύγων ἐν τοῖς πρὸς Συρίαν ὄρεσι· πρέσβεις δὲ πέμψας ἱκετικῶς ἐδέετο τοῦ ἀφεθῆναι αὐτῷ τὸ πλημμέλημα. Ὁ δὲ καμφθεὶς ἐπὶ ταῖς δεήσεσιν ἀφιήσιν αὐτῷ τὴν ἐπαρχίαν αὐτοῦ· καὶ δίδει ἀσφάλειαν δι’ ὅρκου τοῦ εἶναι πιστὸν καὶ ἀδολώτατον φίλον ἀεὶ καὶ μὴ ἐπεμβαίνειν ὀψέ ποτε ἐν τοῖς ὁρίοις Ὀτμάν. Καὶ ἀφεὶς τοῦ διώκειν ἐστράφη ὄπισθεν ἐν τῇ Προύσῃ καὶ διαβὰς τὸν πορθμὸν ἧκεν εἰς Ἀδριανούπολιν. Κἀκεῖ διάγων ἦλθε μήνυμα, πῶς ὁ ὕστατος τῶν ἀδελφῶν αὐτοῦ, Μουσταφᾶς ὀνομαζόμενος, υἱὸς τοῦ προῤῥηθέντος Παγιαζήτ, ἐν τῇ Βλαχίᾳ ἦν διάγων.DUCE
Mahomete ineunte vere conscripto in occiduis Ο δὲ Μεχμέτ ἤδη ἔαρος ἀρχομένου καὶ
provinciis 65 exercitu Adrianopoli discedit, Thra- τὸν τῆς δύσεως στρατὸν ἀθροίσας ἔξεισι τῆς ᾿Αδριαclaqne superata Prusam venit: accersitis deinde ad νουπόλεως, καὶ περάσας τὴν Θράκην εἰ; Προύσαν
se cunctis Anatolia satrapis, cum universo exercitu ἔρχεται· καὶ τοὺς τῆς ἑῴας σατράπας καλέσας, σὺν
Lycaoniam versus castra movit, animo volvens vin- παντὶ τῷ στρατῷ πρὸς τὰ τῆς Λυκαονίας μέρη ἀνέ
dictam, quam de Caramani facinoribus flagitiisque δραμεν, έκδικῆσαι θέλων τὰ παρὰ τοῦ Καραμέν
Prusæ patratis sumere cupiebat. Ulcisci namque τολμηθέντα ἐν τῇ Προύσῃ, τὴν ἀνασκαφὴν τῶν παι
statuerat contumeliam cineribus et reliquiis maje- τρῶν αὐτοῦ, καὶ τὴν τῶν ὀστέων τῶν πατρικῶν ἐν
ram suorum, per ludibrium effossis, ossibusque pa- πυρὶ δαπανηθεῖσαν παρὰ τοῦ Καραμάν τόλμαν.
ternis, quæ Caramanus igne cremaverat, illatam. Ἐλθὼν δὲ καὶ πολλὰς πόλεις καὶ κώμας πυριφλέ
Ad illa igitur loca cum pervenisset complura oppi- στους ἀναδείξας, ἔφθασεν εἰς Ικόνιον. και παρα
da et vicos incendio delevit, Iconiumque celeri gra- λαβὼν αὐτὰ, ὁ Καραμὰν ἦν φεύγων ἐν τοῖς πρὸς
du profectus id recepit. Caramanus in Syriæ mon- Συρίαν ὄρεσι· πρέσβεις δὲ πέμψας, ἱκετικῶς ἐδέετο
tes, fuga saluti consulens, se receperat: unde per τοῦ ἀφεθῆναι αὐτῷ τὸ πλημμέλημα. Ο δὲ καμφθεὶς
legatos supplex ac submissus admissorum crimi. ἐπὶ ταῖς δεήσεσιν, ἀφίησιν αὐτῷ τὴν ἐπαρχίαν αύ·
num poenam deprecabatur, veniamque sibi condo- τοῦ· καὶ δίδει ἀσφάλειαν δι' ὅρκου τοῦ εἶναι πιστὸν,
nari orabat. Precibus denique suis Mahometem καὶ ἀδολώτατον φίλον ἀεὶ, καὶ μὴ ἐπεμβαίνειν ὑψί
f clit, occupatamque ditionem eo condonante recu- ποτε ἐν τοῖς ὁρίοις Οθμάν. Καὶ ἀφεὶς τοῦ διώκειν,
perat: postquam jurejurando cavit se in fide mansu- ἐστράφει ὄπισθεν ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ διαβὰς τὸν
rum, fœderi nullam fraudem facturum, nec unquam πορθμὸν ἧκεν εἰς ᾿Αδριανούπολιν· κἀκεῖ διάγων
Othmanici imperii fines invasurum. Hactenus inse ἦλθε μήνυμα, πῶς ὕστατος ἀδελφῶν αὐτοῦ, Μουστα
quendi fine facto, Prusam revertitur Mahometes, et φᾶς ὀνομαζόμενος, υἱὸς τοῦ προῤῥηθέντος Παν
fretum rursus transvectus Adrianopolim petit: ubi γιαζήτ, ἐν τῇ Βλαχίᾳ ἦν διάγων. Καὶ κατὰ μὲν τὸ
cum moratur, runtios accipit, qui monent fratrem πρῶτον πέμπει τοὺς τῶν δούλων ἐκκρίτους δύο, τοῦ
suum natu minimum Mustaphaın Bajazitis supra ἀποκεφαλίσαι τὸν Τζινεήτ· οἱ δὲ οὐχ εὗρον αὐτόν,
memorati filium in Walachia degere. His nuntiis au- ἦν γὰρ πρὸ δύο ἡμέρας τὸν ποταμὸν περάσα; ένα
ditis quamprimum mancipia mittit, quæ Cineitem θεὶς τῷ Μουσταφᾷ· καὶ ὅρκους δοὺς αὐτῷ τοῦ συν
capite obtruncarent, quem non offenderunt; nudius- δραμεῖν, καὶ συγκακοπαθῆσαι, καὶ ἄρχοντα καταtertius enim fluvium trajeceral, et Mustaphæ se στῆσαι δύσεως καὶ ἐῴας. Μαθὼν οὖν τὴν φυγὴν τοῦ
conjunxerat: cui jurejurando fidem suam obstrin- Τζινεήτ ὁ Μεχεμέτ, καὶ μὴ φέρων τὴν ζημίαν, Αν
xit, se auxilio el fore, eamdem cum eo fortunam ὑποστῆναι μέλλει παρ' αὐτοῦ, στρατὸν ἀγείρει του
experturum, imperiumque orientis et occidentis ip-ὖν, καὶ ἐξελθὼν ἀπὸ Θρᾴκην ἦλθεν εἰς Μακεδονίαν
si conciliaturum. Postquam itaque cognovit Mahometes Cineitem ad Mustapham transfugisse, damnum declinare cupiens, quod sibi ab eis imminebat,
exerci ɩm ingentein conscribit, Thraciaque excedens Macedoniam intrat. Illic certior factus Mustaplam et Cineitem latrum transiisse, inque Thessaκἀκεῖ μαθὼν ὅτι ὁ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζινεὴς πο
ράσαντες τὸν Ιστρον, ἔχοντες Βλάχους εἰς βοήθειαν,
καὶ ἀπὸ τῶν Τούρκων οὐκ ὀλίγον στρατόν, πρὸς τὰ
τῆς Θετταλίας μέρη κατέρχονται. Καὶ αὐτὲς τὴν
πρὸς αὐτοὺς σὺν τῷ στρατῷ πορείαν ἐποίει. 'Απαν
τηθέντες ἐγγὺς εἰς τὰ τῆς Θεσσαλονίκης μέρη, καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
olfactu dignoscerent; hos dilaniarent, illos ad castri
eportam salvos deducerent. Lib. quoque ν, idem
Bosius de isto castro disserit. Notandum ergo
discrimen quod inter Ducam et monumenta a Bosio
in historiam suam relata intercedit, quorum tempera enuis, ut minus 17, a se invicem distant. Si,
Ducas scripsit, vera sunt, et anno 1416, vel
1417, acciderunt, non potuit magnus magister, qui
tunc concil. Constantia intererat, Smyrnam venire,
castrum reficere, et cum Mehemete colloqui: oportet
itaque legatum magni magistri aliquem, qui classi
praeesset, a Dura magnum magistrum appellari.
Porro verosimile non est Rhodios istos anuo ipse,
quo Smyrna a Temyre capta est, castrum sancti
Petri in Caria ædificasse: totus enim ille Asiæ traclus a Temyriano exercitu occupatus erat. Præter-.
ea Smyrne situs opportunus magis est in medio
fere intervallo ponti Euxini, et maris Carpathii:
cum S. Petri castrum in Caria, Asiæ minoris angulo locatum sit. Hac de causa prius tentasse
Rhodios Smyrnam iterum occupare, quam alias
sedes quæsivisse; et procul dubio Smyrnam facilius confugere poterant Christiani, et in libertatem
se vindicare; quod iis quidem utile crat, alque
etiam illi Rhodiorum equitum societati: qui ex
illa confugientium multitudine socios navales, volonesque remiges legere poterant, et ad navales expeditiones excursionesque eorum opera
uti.
'Ο δὲ Μεχμέτ ήδη βαρος ἀρχ. Hae el
expeditio, cujus meminit Leuncl. I. xii.
Πῶς ὁ ὕστατος ἀδελφῶν αὐτοῦ Μου
σταφάς. Hic est Mustaplas, de cujus natalibus
controvertitur. Historici Musulmani, quos sequitur
Leunclavius, supposititium esse contendunt, eum
propterea Dusme lingua Turcica appellant. Phranzes, lib. 1. cap. 32, legitimum eum fuisse asserit,
Moratisque secundi patruum, ab eoque victum et
strangulatum. Laonicus, lib. ι, Μουσταφάς γί
ται ὁ τῶν Παταζή του παίδων εἷς, Bajasitis Aliorum
unus, Mustaphas. Ducas pariter illus Glium fuisse
asserit, idque adversus reclamantes Turcos contendit. Leunclavius porro et Phranzes eum inno
tuisse sub Morate tradiderunt: Laonicus sub
Mahomete Moratis patre: qua in parte cum nostro
sentit. Atque in enarrandis primordiis tumultus
ab isto Mustapha excitati, Cineitis ad ejus partes
transitu, amborumque careere mediocris est.
Καὶ κατὰ μὲν τὸ πρῶτον πέμπει τοὺς τῶν δούλων ἐκκρίτους δύο τοῦ ἀποκεφαλίσαι τὸν Τζινεήτ. Οἱ δὲ οὐχ εὗρον αὐτόν, ἦν γάρ, πρὸ δύο ἡμέρας τὸν ποταμὸν περάσας, ἑνωθεὶς τῷ Μουσταφᾷ καὶ ὅρκους δοὺς αὐτῷ τοῦ συνδραμεῖν καὶ συγκακοπαθῆσαι καὶ ἄρχοντα καταστῆσαι δύσεως καὶ ἑῴας. Μαθὼν οὖν τὴν φυγὴν τοῦ Τζινεὴτ ὁ Μεχεμὲτ καὶ μὴ φέρων τὴν ζημίαν, ἣν ὑποστῆναι μέλλει παρ’ αὐτοῦ, στρατὸν ἀγείρει πολὺν καὶ ἐξελθὼν ἀπὸ Θρᾴκην ἦλθεν εἰς Μακεδονίαν. Κἀκεῖ μαθών, ὅτι ὁ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζινεὴτ περάσαντες τὸν Ἴστρον, ἔχοντες Βλάχους εἰς βοήθειαν καὶ ἀπὸ τῶν Τούρκων οὐκ ὀλίγον στρατόν, πρὸς τὰ τῆς Θετταλίας μέρη κατέρχονται, καὶ αὐτὸς τὴν πρὸς αὐτοὺς σὺν τῷ στρατῷ πορείαν ἐποίει. Ἀπαντηθέντες ἐγγὺς εἰς τὰ τῆς Θεσσαλονίκης μέρη καὶ δὴ συνάψαντες πόλεμον καὶ τὴν νικῶσαν ὁ Μεχεμὲτ λαχών, ἐδιώκοντο παρ’ αὐτοῦ μέχρι καὶ τῶν πυλῶν Θεσσαλονίκης ὁ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζινεήτ. Ἀνθίσταντο δὲ σὺν ὀλίγοις βοηθούμενοι παρὰ τῶν πολιτῶν.DUCE
Mahomete ineunte vere conscripto in occiduis Ο δὲ Μεχμέτ ἤδη ἔαρος ἀρχομένου καὶ
provinciis 65 exercitu Adrianopoli discedit, Thra- τὸν τῆς δύσεως στρατὸν ἀθροίσας ἔξεισι τῆς ᾿Αδριαclaqne superata Prusam venit: accersitis deinde ad νουπόλεως, καὶ περάσας τὴν Θράκην εἰ; Προύσαν
se cunctis Anatolia satrapis, cum universo exercitu ἔρχεται· καὶ τοὺς τῆς ἑῴας σατράπας καλέσας, σὺν
Lycaoniam versus castra movit, animo volvens vin- παντὶ τῷ στρατῷ πρὸς τὰ τῆς Λυκαονίας μέρη ἀνέ
dictam, quam de Caramani facinoribus flagitiisque δραμεν, έκδικῆσαι θέλων τὰ παρὰ τοῦ Καραμέν
Prusæ patratis sumere cupiebat. Ulcisci namque τολμηθέντα ἐν τῇ Προύσῃ, τὴν ἀνασκαφὴν τῶν παι
statuerat contumeliam cineribus et reliquiis maje- τρῶν αὐτοῦ, καὶ τὴν τῶν ὀστέων τῶν πατρικῶν ἐν
ram suorum, per ludibrium effossis, ossibusque pa- πυρὶ δαπανηθεῖσαν παρὰ τοῦ Καραμάν τόλμαν.
ternis, quæ Caramanus igne cremaverat, illatam. Ἐλθὼν δὲ καὶ πολλὰς πόλεις καὶ κώμας πυριφλέ
Ad illa igitur loca cum pervenisset complura oppi- στους ἀναδείξας, ἔφθασεν εἰς Ικόνιον. και παρα
da et vicos incendio delevit, Iconiumque celeri gra- λαβὼν αὐτὰ, ὁ Καραμὰν ἦν φεύγων ἐν τοῖς πρὸς
du profectus id recepit. Caramanus in Syriæ mon- Συρίαν ὄρεσι· πρέσβεις δὲ πέμψας, ἱκετικῶς ἐδέετο
tes, fuga saluti consulens, se receperat: unde per τοῦ ἀφεθῆναι αὐτῷ τὸ πλημμέλημα. Ο δὲ καμφθεὶς
legatos supplex ac submissus admissorum crimi. ἐπὶ ταῖς δεήσεσιν, ἀφίησιν αὐτῷ τὴν ἐπαρχίαν αύ·
num poenam deprecabatur, veniamque sibi condo- τοῦ· καὶ δίδει ἀσφάλειαν δι' ὅρκου τοῦ εἶναι πιστὸν,
nari orabat. Precibus denique suis Mahometem καὶ ἀδολώτατον φίλον ἀεὶ, καὶ μὴ ἐπεμβαίνειν ὑψί
f clit, occupatamque ditionem eo condonante recu- ποτε ἐν τοῖς ὁρίοις Οθμάν. Καὶ ἀφεὶς τοῦ διώκειν,
perat: postquam jurejurando cavit se in fide mansu- ἐστράφει ὄπισθεν ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ διαβὰς τὸν
rum, fœderi nullam fraudem facturum, nec unquam πορθμὸν ἧκεν εἰς ᾿Αδριανούπολιν· κἀκεῖ διάγων
Othmanici imperii fines invasurum. Hactenus inse ἦλθε μήνυμα, πῶς ὕστατος ἀδελφῶν αὐτοῦ, Μουστα
quendi fine facto, Prusam revertitur Mahometes, et φᾶς ὀνομαζόμενος, υἱὸς τοῦ προῤῥηθέντος Παν
fretum rursus transvectus Adrianopolim petit: ubi γιαζήτ, ἐν τῇ Βλαχίᾳ ἦν διάγων. Καὶ κατὰ μὲν τὸ
cum moratur, runtios accipit, qui monent fratrem πρῶτον πέμπει τοὺς τῶν δούλων ἐκκρίτους δύο, τοῦ
suum natu minimum Mustaphaın Bajazitis supra ἀποκεφαλίσαι τὸν Τζινεήτ· οἱ δὲ οὐχ εὗρον αὐτόν,
memorati filium in Walachia degere. His nuntiis au- ἦν γὰρ πρὸ δύο ἡμέρας τὸν ποταμὸν περάσα; ένα
ditis quamprimum mancipia mittit, quæ Cineitem θεὶς τῷ Μουσταφᾷ· καὶ ὅρκους δοὺς αὐτῷ τοῦ συν
capite obtruncarent, quem non offenderunt; nudius- δραμεῖν, καὶ συγκακοπαθῆσαι, καὶ ἄρχοντα καταtertius enim fluvium trajeceral, et Mustaphæ se στῆσαι δύσεως καὶ ἐῴας. Μαθὼν οὖν τὴν φυγὴν τοῦ
conjunxerat: cui jurejurando fidem suam obstrin- Τζινεήτ ὁ Μεχεμέτ, καὶ μὴ φέρων τὴν ζημίαν, Αν
xit, se auxilio el fore, eamdem cum eo fortunam ὑποστῆναι μέλλει παρ' αὐτοῦ, στρατὸν ἀγείρει του
experturum, imperiumque orientis et occidentis ip-ὖν, καὶ ἐξελθὼν ἀπὸ Θρᾴκην ἦλθεν εἰς Μακεδονίαν
si conciliaturum. Postquam itaque cognovit Mahometes Cineitem ad Mustapham transfugisse, damnum declinare cupiens, quod sibi ab eis imminebat,
exerci ɩm ingentein conscribit, Thraciaque excedens Macedoniam intrat. Illic certior factus Mustaplam et Cineitem latrum transiisse, inque Thessaκἀκεῖ μαθὼν ὅτι ὁ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζινεὴς πο
ράσαντες τὸν Ιστρον, ἔχοντες Βλάχους εἰς βοήθειαν,
καὶ ἀπὸ τῶν Τούρκων οὐκ ὀλίγον στρατόν, πρὸς τὰ
τῆς Θετταλίας μέρη κατέρχονται. Καὶ αὐτὲς τὴν
πρὸς αὐτοὺς σὺν τῷ στρατῷ πορείαν ἐποίει. 'Απαν
τηθέντες ἐγγὺς εἰς τὰ τῆς Θεσσαλονίκης μέρη, καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
olfactu dignoscerent; hos dilaniarent, illos ad castri
eportam salvos deducerent. Lib. quoque ν, idem
Bosius de isto castro disserit. Notandum ergo
discrimen quod inter Ducam et monumenta a Bosio
in historiam suam relata intercedit, quorum tempera enuis, ut minus 17, a se invicem distant. Si,
Ducas scripsit, vera sunt, et anno 1416, vel
1417, acciderunt, non potuit magnus magister, qui
tunc concil. Constantia intererat, Smyrnam venire,
castrum reficere, et cum Mehemete colloqui: oportet
itaque legatum magni magistri aliquem, qui classi
praeesset, a Dura magnum magistrum appellari.
Porro verosimile non est Rhodios istos anuo ipse,
quo Smyrna a Temyre capta est, castrum sancti
Petri in Caria ædificasse: totus enim ille Asiæ traclus a Temyriano exercitu occupatus erat. Præter-.
ea Smyrne situs opportunus magis est in medio
fere intervallo ponti Euxini, et maris Carpathii:
cum S. Petri castrum in Caria, Asiæ minoris angulo locatum sit. Hac de causa prius tentasse
Rhodios Smyrnam iterum occupare, quam alias
sedes quæsivisse; et procul dubio Smyrnam facilius confugere poterant Christiani, et in libertatem
se vindicare; quod iis quidem utile crat, alque
etiam illi Rhodiorum equitum societati: qui ex
illa confugientium multitudine socios navales, volonesque remiges legere poterant, et ad navales expeditiones excursionesque eorum opera
uti.
'Ο δὲ Μεχμέτ ήδη βαρος ἀρχ. Hae el
expeditio, cujus meminit Leuncl. I. xii.
Πῶς ὁ ὕστατος ἀδελφῶν αὐτοῦ Μου
σταφάς. Hic est Mustaplas, de cujus natalibus
controvertitur. Historici Musulmani, quos sequitur
Leunclavius, supposititium esse contendunt, eum
propterea Dusme lingua Turcica appellant. Phranzes, lib. 1. cap. 32, legitimum eum fuisse asserit,
Moratisque secundi patruum, ab eoque victum et
strangulatum. Laonicus, lib. ι, Μουσταφάς γί
ται ὁ τῶν Παταζή του παίδων εἷς, Bajasitis Aliorum
unus, Mustaphas. Ducas pariter illus Glium fuisse
asserit, idque adversus reclamantes Turcos contendit. Leunclavius porro et Phranzes eum inno
tuisse sub Morate tradiderunt: Laonicus sub
Mahomete Moratis patre: qua in parte cum nostro
sentit. Atque in enarrandis primordiis tumultus
ab isto Mustapha excitati, Cineitis ad ejus partes
transitu, amborumque careere mediocris est.
PG 157:897Ἑσπέρας δὲ ἤδη γενομένης καὶ μὴ θέλοντες εἰσῆλθον ἐν τῇ πόλει, Δημήτριος δὲ Λάσκαρις ὁ Λεοντάρις φιλοξενήσας αὐτοὺς καὶ παρηγορήσας, λέγων θαῤῥεῖν εἰς τὸ τῆς τύχης εὐμετάβολον καὶ μηδεμίαν ἐν νῷ βαλεῖν φροντίδα τοῦ προδοῦναι τούτους τῷ Μεχεμέτ, εἰ ἐπρόκειτο Θεσσαλονίκη παραδοθῆναι τοῖς Τούρκοις. Θαρσήσαντες δ’ ἐπὶ τούτοις τοῖς ὑποσχομένοις παρὰ τοῦ Δημητρίου ἀφροντίστως ἐδείπνησαν καὶ εἰς ὕπνον ἐτράπησαν. Πρωί̈ας δὲ γενομένης πέμπει πρὸς τὸν Λεοντάριον ὁ Μαχουμὲτ ἕνα τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ, λέγων· Οἶδας ἀκριβῶς τὴν ἀγάπην, ἣν κέκτημαι, καὶ τὴν ἀῤῥαγῆ φιλίαν σὺν τῷ βασιλεῖ τῶν Ῥωμαίων· Μὴ βουληθῇς οὖν διασπαράξαι ταύτην καὶ εἰς τέλος ἀφανίσαι καὶ παντὶ τῷ γένει Ῥωμαίων ζημίαν προσξενῆσαι καὶ ἐν μέσῳ ἡμῶν καὶ τῶν Ῥωμαίων εἰσάξαι ἔχθραν ἄσπονδον, ἀλλὰ τὴν κυνηγηθεῖσαν παρ’ ἐμοὶ θήραν ἀπόδος μοι. Εἰ δὲ μὴ τοῦτο ποιήσεις, χαίρειν εἰπών μοι τὴν φιλίαν, τὴν ἔχθραν ἀσπάσομαι καὶ ὡς ἐν ὀλίγῳ καὶ τὴν πόλιν σου παραλάβω καὶ τοὺς ἔνδον αἰχμαλωτίσω καὶ σοῦ τὴν ζωὴν ἀφελῶ καὶ τοὺς ἐχθρούς μου ἐν χερσὶν ἐμαῖς ἕξω.Τότε ὁ κὺρ Δημήτριος, φρονιμώτατος ὤν, ἀντέγραψε λέγων·δὲ συνάψαντες πόλεμον, καὶ τὴν νικώσαν ὁ Μεχε- liam contendere cum Turcorum laud exiguo uuμὲτ λαχών, ἐδιώχοντο παρ' αὐτοῦ μέχρι καὶ τῶν
πυλῶν Θεσσαλονίκης ὁ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζινεήτ. 'Ανθίσταντο δὲ σὺν ὀλίγοις βοηθούμενοι παρά
τῶν πολιτῶν. Ἑσπέρας δὲ ἤδη γενομένης, καὶ μὴ
θέλοντες εἰσῆλθον ἐν τῇ πόλει· Δημήτριος δὲ Λάσκαρι; ὁ Λεοντάρις φιλοξενήσας αὐτούς, καὶ παρηγο
ρήσας, λέγων θαῤῥεῖν εἰς τὸ τῆς τύχης εὐμετάβο
λον, καὶ μηδεμίαν ἐν νῷ βάλλειν φροντίδα τοῦ
προδοῦναι τούτους τῷ Μεχμέτ, εἰ ἐπρόκειτο Θεσσαλονίκη παραδοθῆναι τοῖς Τούρκοις. Θαρσήσαντες
δ᾽ ἐπὶ τούτοις τοῖς ὑποσχομένοις παρὰ τοῦ Δημητρίου, ἀφροντίστως ἐδείπνησαν, καὶ εἰς ὕπνον ἐτράπησαν. Πρωΐας δὲ γενομένης πέμπει πρὸς τὸν
Λεοντάριον ὁ Μαχουμὲτ ἕνα τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ,
λέγων· Οἶδας ἀκριβῶς τὴν ἀγάπην ἣν κέκτημα,
καὶ τὴν ἀῤῥαγή φιλίαν σὺν τῷ βασιλεῖ τῶν 'Ρωκαίων· μὴ βουληθῇς οὖν διασπαράξαι ταύτην,
καὶ εἰς τέλος ἀφανίσαι, καὶ παντὶ τῷ γένει
Ρωμαίων ζημίαν προξενῆσαι, καὶ ἐν μέσῳ
ἡμῶν, καὶ τῶν Ρωμαίων εἰσάξαι ἔχθραν ἄσπενδον· ἀλλὰ τὴν κυνηγηθεῖσαν παρ' ἐμοὶ θήραν
ἀπόδος μοι. Εἰ δὲ μὴ τοῦτο ποιήσεις, χαίρειν
εἰπών μοι τὴν φιλίαν τὴν ἔχθραν ἀσπάσομαι·
καὶ ὡς ἐν ὀλίγῳ τὴν πόλιν σου παραλάβω, καὶ
τοὺς ἔνδον αἰχμαλωτίσω, καὶ σοῦ τὴν ζωὴν
ἀφελῶ, καὶ τοὺς ἐχθρούς μου ἐν χερσὶν ἐμαῖς
ἔξω. Τότε ὁ κυρ Δημήτριος φρονιμώτατος ὧν ἀντέγραψε, λέγων· Ἐπίστασαι, Κύριε ἡγεμὼν ὅτι
ἐγὼ οὐκ εἰμὶ δεσπότης, ἀλλὰ δοῦλος τυγχάνω,
καὶ οὐ μόνον τοῦ βασιλέως 'Ρωμαίων, ἀλλὰ καὶ
σός· ἐπεὶ υἱὸς αὐτοῦ ἐτάχθης εἶναι· τὸ γοῦν
προσταττόμενον παρὰ σοὶ χρέος ἐστὶ τοῦ πληρῶσαι, καὶ εἰς πέρας ἄγειν. Πλήν χρέος καὶ
τοῦτο ἐμὸν ἐστι, τὸ τὰ συμβάντα καὶ τῷ ἐμῷ
βασιλεῖ γνωστὰ ποιῆσαι· καὶ γὰρ οὐκ ἐστὶ τῶν
τυχόντων Τούρκων ὁ ἐν τῇ αὐλῇ εἰσελθὼν τοῦ
βασιλέως, διωκόμενος ὡς πέρδιξ ὑπὸ Ιέρακος,
ἕνεκα σωτηρίας, ἀλλ' ἀδελφὸς σύς, ὡς ἔμαθον
εἰ δὲ καὶ τῶν τυχόντων εἰς, οὐδ᾽ αὐτὸν ἂν σοι
δέδωκα τοῦ βασιλέως μὴ προτρέψαντος. Διδ
ἱκετεύω δουλικώς, ὑπόμεινον ὀλίγον· ἐγὼ δὲ
τῇ ὥρᾳ ταύτῃ μηνύω τῷ βασιλεῖ τὰ γενόμενα,
καὶ ὡς χρὴ κελεύειν κελευέτω· ἐγὼ δὲ τὸ προσταχθὲν πληρώσω.
mero, auxiliaribusque Walachorum copiis, ipse
quoque contra illos cum toto exercitu iter dirigit:
cumque ambo exercitus in agro Thessalonicensi obviam sibi invicem facti essent, utrinque acie concurritur, tandemque victoria Malometi cessit, qui
Mustapham et Cineitem ad portas usque Thessalonicæ fugientes insecutus est: cui restiterunt paucorum civium auxilio protecti. Vespere deinde, quamvis înviti, in urbem admissi sunt, et a Demetrio
Lascari Leontario humane ac comiter suscepti,
ejusque sermonibus consolati. Ipsus enim de fortuna,
quæ variabilis admodum est, bene sperare 66 lor
tatur, neque vel minima suspicione aut metu turbari, ne Mahometi prodantur, etsi Thessalonicam
Turcis dedi oporteat. His Demetrii verbis animo
erecti omni sollicitudine deposita cœnant, et dormitum abeunt. Ubi vero illuxit, Mahometes unum
de ducibus suis ad Leontarium mittit, qui sic eum
alloqueretur: Probe nosti, quam constanti amicitia
ac dilectione imperatorem Romæorum prosequar. Cave ergo ne eam labefactes, prorsusque perimas, neque
e:iam universæ Romæorum genti dumnum accersas,
aut inter nos et Romæos inimicitias capitales exercendi causam præbeas; quin potius prædam, in relia
compulsam redde mihi. Sin minus hoc prastileris,
a le renuntiata mihi amicitia, tuum hostem nie profiteor quam celerrime urbem tuam debellabo, omnesque illius incolas sub jugum mittam, e vivorum numero te expungam, cunctosque hostes meos in poteslutem meam reducam. Dom. Demetrius pro ea, qua
pollebat, prudentia his verbis illico respondit: Nosti, Domine imperaior, penes me non esse hujus urbis
dominium, sed pro servo ac ministro me gerere, non
tantum imperatoris Romæorum, sed et tuo; siquidem inter illius liberos te adscitum voluisti. In en
proinde conditione sum, ut manduta tua exsequi, et
ad finem perducere debeam. Verumtamen aliunde
etiam officii mei ratio postulat, ut imperatorem meum
de eventu rerum certiorem faciam. Non etenim de
Turcorum turba ille est, qui in imperatoris domum
confugit, non aliter quam perdix ab accipitre compulsa, salutem sibi quærens; at frater tuus ille est.
Neque etiam hunc tibi, quamvis infima sortis homi
nem, traderem, nisiid in mandatis mihi dederit imperator. Quapropter ut servum decet, supplex te oro, ut paulisper exspectare velis, ipsoque temporis momento
¡mperatorem de his quæ contigerunt certiorem reddam, ipse vero pro libitu jubeat, mandala ipsius ac.
curate exsequar.
Ακούσας οὖν τοὺς λόγους τούτους ὁ Μαχουμέτ,
συγκατέθετο τοῦ γενέσθαι τὸ μήνυμα γράψας καὶ
· αὐτὸς τὸν βασιλέα τὰ δοκοῦντα, καὶ παρακαλῶν
Talia cum audiisset Mahometes, consensit ut ad
imperatorem de istis referretur: ipse quoque per
litteras animi sententiam ei aperit, hortaturque ne
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μέχρι καὶ τῶν πυλῶν Θεσσαλονίκης.
laonicus dicit Thermam venisse, captos Constantinopolim deductos fuisse: verum auctoris nostri
narratio amplior est, et circumstantiis appositis
Incidior. In margine editi Laonici, anno 1615 CoJoniæ Allobrogum, Therma vocatur Thessalonica;
Therma equidem a Thessalonica non longe abest,
et sinus Thermaici oris ntraque adjacet. Posterioribus temporibus Thessalonica appellata est, quæ
olim Therma: si verum est testimonium auctoris,
qui Catalogum descripsit urbium aliquot, quorum
nomina mutata sunt: Θέρμη καὶ Ημαθία ἡ Θεσσα
λονίκη. Εxstat in ms. lib. 1334 Bibl. Reg.
Ἐπίστασαι, κύριε ἡγεμών, ὅτι ἐγὼ οὔκ εἰμι δεσπότης, ἀλλὰ δοῦλος τυγχάνω καὶ οὐ μόνον τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων, ἀλλὰ καὶ σός, ἐπεὶ υἱὸς αὐτοῦ ἐτάχθης εἶναι. Τὸ γοῦν προσταττόμενον παρὰ σοὶ χρέος ἐστὶ τοῦ πληρῶσαι καὶ εἰς πέρας ἄγειν. Πλὴν χρέος καὶ τοῦτο ἐμόν ἐστι τὸ τὰ συμβάντα καὶ τῷ ἐμῷ βασιλεῖ γνωστὰ ποιῆσαι. Καὶ γὰρ οὐκ ἔστι τῶν τυχόντων Τούρκων ὁ ἐν τῇ αὐλῇ εἰσελθὼν τοῦ βασιλέως, διωκόμενος ὡς πέρδιξ ὑπὸ ἱέρακος, ἕνεκα σωτηρίας, ἀλλ’ ἀδελφὸς σός, ὡς ἔμαθον. Εἰ δὲ καὶ τῶν τυχόντων εἷς, οὐδ’ αὐτὸν ἄν σοι δέδωκα τοῦ βασιλέως μὴ προτρέψαντος. Διὸ ἱκετεύω δουλικῶς, ὑπόμεινον ὀλίγον· ἐγὼ δὲ τῇ ὥρᾳ ταύτῃ μηνύω τῷ βασιλεῖ τὰ γενόμενα καί, ὡς χρὴ κελεύειν, κελευέτω, ἐγὼ δὲ τὸ προσταχθὲν πληρώσω. Ἀκούσας οὖν τοὺς λόγους τούτους ὁ Μαχουμὲτ συνεκατέθετο τοῦ γενέσθαι τὸ μήνυμα, γράψας καὶ αὐτὸς [πρὸς] τὸν βασιλέα τὰ δοκοῦντα καὶ παρακαλῶν αὐτὸν τοῦ μὴ εἶναι αἰτίαν σκανδάλων τὰ συμβεβηκότα πράγματα. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ γράφει πρὸς τὸν Μαχουμέτ· Ἐγὼ μέν, ὡς οἶδας ἀκριβῶς, ὑπεσχέθην τοῦ εἶναί με πατὴρ εἰς σέ, σὺ δὲ υἱὸς εἰς ἐμέ.δὲ συνάψαντες πόλεμον, καὶ τὴν νικώσαν ὁ Μεχε- liam contendere cum Turcorum laud exiguo uuμὲτ λαχών, ἐδιώχοντο παρ' αὐτοῦ μέχρι καὶ τῶν
πυλῶν Θεσσαλονίκης ὁ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζινεήτ. 'Ανθίσταντο δὲ σὺν ὀλίγοις βοηθούμενοι παρά
τῶν πολιτῶν. Ἑσπέρας δὲ ἤδη γενομένης, καὶ μὴ
θέλοντες εἰσῆλθον ἐν τῇ πόλει· Δημήτριος δὲ Λάσκαρι; ὁ Λεοντάρις φιλοξενήσας αὐτούς, καὶ παρηγο
ρήσας, λέγων θαῤῥεῖν εἰς τὸ τῆς τύχης εὐμετάβο
λον, καὶ μηδεμίαν ἐν νῷ βάλλειν φροντίδα τοῦ
προδοῦναι τούτους τῷ Μεχμέτ, εἰ ἐπρόκειτο Θεσσαλονίκη παραδοθῆναι τοῖς Τούρκοις. Θαρσήσαντες
δ᾽ ἐπὶ τούτοις τοῖς ὑποσχομένοις παρὰ τοῦ Δημητρίου, ἀφροντίστως ἐδείπνησαν, καὶ εἰς ὕπνον ἐτράπησαν. Πρωΐας δὲ γενομένης πέμπει πρὸς τὸν
Λεοντάριον ὁ Μαχουμὲτ ἕνα τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ,
λέγων· Οἶδας ἀκριβῶς τὴν ἀγάπην ἣν κέκτημα,
καὶ τὴν ἀῤῥαγή φιλίαν σὺν τῷ βασιλεῖ τῶν 'Ρωκαίων· μὴ βουληθῇς οὖν διασπαράξαι ταύτην,
καὶ εἰς τέλος ἀφανίσαι, καὶ παντὶ τῷ γένει
Ρωμαίων ζημίαν προξενῆσαι, καὶ ἐν μέσῳ
ἡμῶν, καὶ τῶν Ρωμαίων εἰσάξαι ἔχθραν ἄσπενδον· ἀλλὰ τὴν κυνηγηθεῖσαν παρ' ἐμοὶ θήραν
ἀπόδος μοι. Εἰ δὲ μὴ τοῦτο ποιήσεις, χαίρειν
εἰπών μοι τὴν φιλίαν τὴν ἔχθραν ἀσπάσομαι·
καὶ ὡς ἐν ὀλίγῳ τὴν πόλιν σου παραλάβω, καὶ
τοὺς ἔνδον αἰχμαλωτίσω, καὶ σοῦ τὴν ζωὴν
ἀφελῶ, καὶ τοὺς ἐχθρούς μου ἐν χερσὶν ἐμαῖς
ἔξω. Τότε ὁ κυρ Δημήτριος φρονιμώτατος ὧν ἀντέγραψε, λέγων· Ἐπίστασαι, Κύριε ἡγεμὼν ὅτι
ἐγὼ οὐκ εἰμὶ δεσπότης, ἀλλὰ δοῦλος τυγχάνω,
καὶ οὐ μόνον τοῦ βασιλέως 'Ρωμαίων, ἀλλὰ καὶ
σός· ἐπεὶ υἱὸς αὐτοῦ ἐτάχθης εἶναι· τὸ γοῦν
προσταττόμενον παρὰ σοὶ χρέος ἐστὶ τοῦ πληρῶσαι, καὶ εἰς πέρας ἄγειν. Πλήν χρέος καὶ
τοῦτο ἐμὸν ἐστι, τὸ τὰ συμβάντα καὶ τῷ ἐμῷ
βασιλεῖ γνωστὰ ποιῆσαι· καὶ γὰρ οὐκ ἐστὶ τῶν
τυχόντων Τούρκων ὁ ἐν τῇ αὐλῇ εἰσελθὼν τοῦ
βασιλέως, διωκόμενος ὡς πέρδιξ ὑπὸ Ιέρακος,
ἕνεκα σωτηρίας, ἀλλ' ἀδελφὸς σύς, ὡς ἔμαθον
εἰ δὲ καὶ τῶν τυχόντων εἰς, οὐδ᾽ αὐτὸν ἂν σοι
δέδωκα τοῦ βασιλέως μὴ προτρέψαντος. Διδ
ἱκετεύω δουλικώς, ὑπόμεινον ὀλίγον· ἐγὼ δὲ
τῇ ὥρᾳ ταύτῃ μηνύω τῷ βασιλεῖ τὰ γενόμενα,
καὶ ὡς χρὴ κελεύειν κελευέτω· ἐγὼ δὲ τὸ προσταχθὲν πληρώσω.
mero, auxiliaribusque Walachorum copiis, ipse
quoque contra illos cum toto exercitu iter dirigit:
cumque ambo exercitus in agro Thessalonicensi obviam sibi invicem facti essent, utrinque acie concurritur, tandemque victoria Malometi cessit, qui
Mustapham et Cineitem ad portas usque Thessalonicæ fugientes insecutus est: cui restiterunt paucorum civium auxilio protecti. Vespere deinde, quamvis înviti, in urbem admissi sunt, et a Demetrio
Lascari Leontario humane ac comiter suscepti,
ejusque sermonibus consolati. Ipsus enim de fortuna,
quæ variabilis admodum est, bene sperare 66 lor
tatur, neque vel minima suspicione aut metu turbari, ne Mahometi prodantur, etsi Thessalonicam
Turcis dedi oporteat. His Demetrii verbis animo
erecti omni sollicitudine deposita cœnant, et dormitum abeunt. Ubi vero illuxit, Mahometes unum
de ducibus suis ad Leontarium mittit, qui sic eum
alloqueretur: Probe nosti, quam constanti amicitia
ac dilectione imperatorem Romæorum prosequar. Cave ergo ne eam labefactes, prorsusque perimas, neque
e:iam universæ Romæorum genti dumnum accersas,
aut inter nos et Romæos inimicitias capitales exercendi causam præbeas; quin potius prædam, in relia
compulsam redde mihi. Sin minus hoc prastileris,
a le renuntiata mihi amicitia, tuum hostem nie profiteor quam celerrime urbem tuam debellabo, omnesque illius incolas sub jugum mittam, e vivorum numero te expungam, cunctosque hostes meos in poteslutem meam reducam. Dom. Demetrius pro ea, qua
pollebat, prudentia his verbis illico respondit: Nosti, Domine imperaior, penes me non esse hujus urbis
dominium, sed pro servo ac ministro me gerere, non
tantum imperatoris Romæorum, sed et tuo; siquidem inter illius liberos te adscitum voluisti. In en
proinde conditione sum, ut manduta tua exsequi, et
ad finem perducere debeam. Verumtamen aliunde
etiam officii mei ratio postulat, ut imperatorem meum
de eventu rerum certiorem faciam. Non etenim de
Turcorum turba ille est, qui in imperatoris domum
confugit, non aliter quam perdix ab accipitre compulsa, salutem sibi quærens; at frater tuus ille est.
Neque etiam hunc tibi, quamvis infima sortis homi
nem, traderem, nisiid in mandatis mihi dederit imperator. Quapropter ut servum decet, supplex te oro, ut paulisper exspectare velis, ipsoque temporis momento
¡mperatorem de his quæ contigerunt certiorem reddam, ipse vero pro libitu jubeat, mandala ipsius ac.
curate exsequar.
Ακούσας οὖν τοὺς λόγους τούτους ὁ Μαχουμέτ,
συγκατέθετο τοῦ γενέσθαι τὸ μήνυμα γράψας καὶ
· αὐτὸς τὸν βασιλέα τὰ δοκοῦντα, καὶ παρακαλῶν
Talia cum audiisset Mahometes, consensit ut ad
imperatorem de istis referretur: ipse quoque per
litteras animi sententiam ei aperit, hortaturque ne
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μέχρι καὶ τῶν πυλῶν Θεσσαλονίκης.
laonicus dicit Thermam venisse, captos Constantinopolim deductos fuisse: verum auctoris nostri
narratio amplior est, et circumstantiis appositis
Incidior. In margine editi Laonici, anno 1615 CoJoniæ Allobrogum, Therma vocatur Thessalonica;
Therma equidem a Thessalonica non longe abest,
et sinus Thermaici oris ntraque adjacet. Posterioribus temporibus Thessalonica appellata est, quæ
olim Therma: si verum est testimonium auctoris,
qui Catalogum descripsit urbium aliquot, quorum
nomina mutata sunt: Θέρμη καὶ Ημαθία ἡ Θεσσα
λονίκη. Εxstat in ms. lib. 1334 Bibl. Reg.
PG 157:899Καὶ εἰ μὲν ἀμφότεροι φυλάξομεν τὰ ὑποσχεθέντα, ἰδοὺ καὶ φόβος Θεοῦ καὶ τήρησις ἐντολῶν· εἰ δὲ παρεκβῶμεν αὐτά, ἰδοὺ ὁ πατὴρ ὡς προδότης υἱοῦ φανεῖται καὶ ὁ υἱὸς ὡς πατρὸς φονεὺς κληθήσεται. Ἐγὼ μὲν φυλάξω τοὺς ὅρκους, σὺ δ’ οὐ βούλει φυλάξαι. Ἔστω ὁ ἐκδικῶν τὸν ἀδικούμενον Θεὸς ὁ δίκαιος κριτής. Περὶ οὖν τῶν προσφύγων οὐκ ἔστιν εἰπεῖν οὐδὲ τοῖς ὠσὶν ἀκοῦσαι τοῦ παραδοῦναι αὐτοὺς εἰς χεῖράς σου· τοῦτο γὰρ τὸ ἔργον οὐκ ἔστι βασιλικὸν, ἀλλὰ τυραννικόν. Καὶ εἰ μὲν ἐγὼ κατεδίωκον ἐμὸν ἀδελφόν, διωκόμενος οὖν κατέφυγεν ὑπὸ τῶν πτερύγων τῶν σῶν, καὶ ζητῶν, οὐκ ἄν μοι ἔδωκας αὐτὸν τοῦ θανατῶσαι. Εἰ δὲ καὶ ἔδωκας, ἐποίησας ἂν ὑπὲρ ἄνθρωπον, προδότης γεγονὼς καὶ φονεύς. Ἴσθι οὖν τοῦτο, ὡς οὐδέποτε γενήσεται δι’ ἐμοῦ τὸ ἀπαίσιον τοῦτ’ ἔργον. Πλὴν ἐπεὶ οὕτως ἐτάχθην τοῦ εἶναί με εἰς τρόπον πατρός σου, ὄμνυμί σοι τὸν ἕνα Θεὸν τὸν ἐν Τριάδι ὑμνούμενον παρ’ ἡμῶν τῶν χριστιανῶν, τοῦ μηδ’ ὅλως ἐξελθεῖν ἀπὸ τῆς φυλακῆς τὸν πρόσφυγα Μουσταφᾶν οὔτε τὸν αὐτοῦ συνοδοιπόρον Τζινεήτ, μέχρι οὗ παύσῃ τῆς ἡγεμονίας καὶ αὐτῆς τῆς ἐν τῷ κόσμῳ ζωῆς· παρελθόντος δὲ σοῦ, καθὼς συναντήσει τὰ πράγματα.ຍາ
DUCE
propter illa, quae acciderant, in offensiones mutuas αὐτὸν τοῦ μὴ εἶναι αἰτίαν σκανδάλων τὰ συμβεβη
currerent. At Manuel imperator ad Mahometem
his verbis rescripsit: Apprime nosti me futurum tibi
patrem pollicitum esse, teque contra mihi fore flium
promisisse. Sane vero si uterque promissis steterimus, ecce Deunt timebimus, et mandata ejus servabimus. Quod si ea transgressi fuerimus, ecce pater
filii proditor traducetur, et filius parricidii arguetur. Ego equidem jusjurandum non violabo:.tu vero
iḍ observare non vis. Deus judex justus eum vindicet,
cui fit injuria. Eos itaque, qui ad me confugiunt,
nefas sit dicere aut audire in manus tuas a me 1711ditos esse, hocce etenim facinus regium non est, sed
tyrannicum. Equidem si fratrem meum insequerer,
ipseque compulsus sub alas tuas 67 confugeret, eum
que dedi peterem, occidendum mihi tradere haud deberes. Quod si tradideris, in leges humanas conmittis, proditor cum sis et homicida. Noveris itaque
tam exsecrandum scelus me nunquam patraturum.
Quoniam vero inter nos convenit, ut patris vices erga
te obeam, Deum unum tibi juro, qui apud nos Christianos in Trinitate laudatur, nunquam e carcere profugam Mustapham exiturum, nec ejus viæ comitem
Cineitem quandiu imperio ac vita frueris. Postquam
vero ex hac vita migraveris, prout res cesserint de illis
decernam. Quod si hoc propositum nostrum accceptum
tibi non fuerit, libidini tuæ obtempera. Ad Demetrium
quoque Leontarium scribit, eique talia imperat:
Ubi ea, qua litteris nostris tibi mandanus, legeris,
illico exsequere. Profugos istos Mustapham et Cinei- -
tem, eorumque comites uni triremi impositos quam
celerrime ad nos transmitte, neque præter mandala
nostra quidquam tentaveris.Mahometes animo versans quæ successura erant, si in offensionem imperatoris incurreret: certiorque redditus se vivo
Mustapham ac Cineitem semper detentam iri,
Thessalonicam ultra non infostavit, illincque digressus Adrianopolim se confert, multis curis et anim
mi anxietatibus expeditus, quibus antea angebatur
reputans Mustaphæ et Cincitis manifestam rebellionem. Demetrius etiam Leontariųs triremen unam
paravit, ambosque captivos ea vectos ad imperatorem transmittit. Qui post breve tempus Mustopham
in Lemnum ablegat, incolisque sub diligenti et accurata custodia tenendum committit: at Cineitem
monmterio beatissima virginis inclusit, ubi quietus
otiabatur. Imperator apocrisiarios statim misit
qui sumptus a Mahomete peterent in Mustapha
alendo faciendos, in cujus quidem comitatu erant
viri triginta; eum Cineite vero decem aderant;
quapropter singulis annis accepit imperator ex reditibus et ærario Mahometis trecenta asprerun millia, interposito juramento de Mustapha non liberando, quandiu in vivis superesset Mahometes:
κατα πράγματα. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουήλ γράφει
πρὸς τὸν Μαχουμέτ· Ἐγὼ μὲν, ὡς οἶδας ἀκρι
Εῶς, ὑπεσχέθην τοῦ εἶναι με πατὴρ εἰς σέ, σὺ
δὲ υἱὸς εἰς ἐμέ. Καὶ εἰ μὲν ἀμφότεροι φυλάξο
μεν τὰ ὑποσχεθέντα, ἰδοὺ καὶ φόβος Θεοῦ καὶ
τήρησις ἐντολῶν· εἰ δὲ παρεκβῶμεν αὐτὰ, ιδού
ὁ πατὴρ ὡς προδότης υἱοῖ φανεῖται, καὶ ὁ υἱὸς
ὡς πατρὸς φονεὺς κληθήσεται. Εγώ μέν φι
λάξω τοὺς ἔρκους, σὺ δὲ οὐ βούλει φυλάξαι.
*Εστω ὁ ἐκδικῶν τὸν ἀδικούμενον Θεὸς ὁ δίκαιος
κριτής. Περὶ οὖν τῶν προσφύγων οὐκ ἔστιν
εἰπεῖν, οὐδὲ τοῖς ὠσὶν ἀκοῦσαι τοῦ παραδοῦναι
αὐτοὺς εἰς χεῖράς σου τοῦτο γὰρ τὸ ἔργον οὐκ
ἔστι βασιλικόν, ἀλλὰ τυραννικόν. Καὶ εἰ μὲν
ἐγὼ κατεδίωκον ἐμὲν ἀδελφὸν, διωκόμενος οὖν
κατέφυγεν ὑπὸ τῶν πτερύγων τῶν σῶν, καὶ ζη
τῶν, οὐκ ἂν μοι ἔδωκας αὐτὸν τοῦ θανατώσαι
εἰ δὲ καὶ ἔδωκας, ἐποίησας ἂν ὑπὲρ ἄνθρωπο
προδότης γεγονώς, καὶ φονεύς. Ισθι οὖν τοῦτο,
ὡς οὐδέποτε γενήσεται δι' ἐμοῦν τὸ ἀπαίσια
τοῦτο ἔργον. Πλὴν ἐπεὶ οὕτως ἐτάχθην του
εἶναι με εἰς τρόπον πατρός σου, όμνυμί του
τὸν ἕνα Θεόν, τὸν ἐν Τριάδι υμνούμενον παρ'
ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν, τοῦ μηδ' όλως ἐξελθείν
ἀπὸ τῆς φυλακῆς τὸν πρόσφυγα Μουσταφάι,
οὔτε τὸν αὐτοῦ συνοδοιπόρον Τζιντής, μέχρις
οὗ παύσῃ τῆς ἡγεμονίας, καὶ αὐτῆς τῆς ἐν
τῷ κόσμῳ ζωῆς· παρελθόντος δέ σου, καὶ κα
θὼς συναντήσει τὰ πράγματα. Εἰ δὲ οὐ βούλει,
πρᾶττε 8 βούλει. Τὸν δὲ Δημήτριον τὸν Λεοντάριν
διὰ προστάγματος λέγων γράφει· 'Αναγνοὺς τὰ
παρ' ἐμοὶ προσταχθέντα συντόμως πλήρωσαν.
Βάλλων τοὺς πρόσφυγας αὐτούς, τον Μουστα
φᾶν σὺν τῷ Τζινεὴς, καὶ τοὺς συνακολουθή
σαντας ἐν τριήρει μιᾷ, πέμψον διὰ τάχους εἰς
ἡμᾶς. Καὶ παρὰ τὸ προσταχθὲν μὴ πράξεις.
Ο Μαχουμέτ δὲ εἰς νοῦν λαβὼν τὰ μέλλοντα γενέ
σθαι, εἰ προσκρούσει τῷ βασιλεῖ, καὶ μαθὼν ὡς
ἐφ' όρου ζωῆς αὐτοῦ τῷ Μουσταφῇ οὐκ ἔσται ελευ
θερία της φυλακής, οὔτε τῷ Τζινεήτ, ἐπαύσατο τοῦ
ἐνοχλεῖν Θεσσαλονίκην, καὶ ἀπάρας ἐκεῖθεν ἦλθεν
εἰς 'Αδριανούπολιν ἀπαλλαγεῖς πολλῶν φροντίδων
καὶ ἐννοιῶν, καταδαμαζόμενος ὑπὸ τοῦ λογισμού
ἕνεκα τῆς φανερώσεως τοῦ Μουσταφᾶ καὶ τοῦ Τζινεήτ. Ο δὲ κύρις Δημήτριος ὁ Λεοντάρις τριήρη
μίαν ἑτοιμάσας καὶ τοὺς δύο ἔνδον ἐμβαλών, ἀπό
στειλε τῷ βασιλεῖ. Ο δὲ βασιλεὺς τὸν μὲν Μουστο
φᾶν μετ' ὀλίγον ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ ἔπεμψε, προς
τάττων τοὺς αὐτοῦ φυλάττειν ἐπιμελῶς· τὴν δὲ
Τζινεήτ Ρωκε μονὴν αὐτῷ ἐν τῇ μονῇ τῆς Παμμαχαρίστου, καὶ ἦν ἐκεῖ ἡσυχάζων. Τότε ὁ βασιλεὺς
στείλας ἀποκρισιαρίους, ἐζήτει παρὰ τοῦ Μαχουμίτ
τὰς δαπάνας, ὃς ἔμελλε δαπανἂν ὁ Μουσταφάς
Ismaelis Bullialdi notæ.
Περὶ οὖν τῶν προσφύγων. Manuel impe
rator, ut principem summum, alienæ clientelæ
non obnoxium, generosum ac magnanimum virum
decet, Mehemeti respondit. Indignum enim se facinus flagitiumque admisisset,
seque Mehemetis subditum ac clientem confessus fuisset, si, asylorum
ac bospitalitatis jure violato, coufugientes ad se
Mustapham et Cineitem tradidisset.
Εἰ δ’ οὐ βούλει, πρᾶττε ὃ βούλει.Τὸν δὲ Δημήτριον τὸν Λεοντάριν διὰ προστάγματος λέγων γράφει· Ἀναγνοὺς τὰ παρ’ ἐμοὶ προςταχθέντα, συντόμως πλήρωσον. Βαλὼν τοὺς πρόσφυγας αὐτούς, τὸν Μουσταφᾶν σὺν τῷ Τζινεὴτ καὶ τοὺς συνακολουθήσαντας, ἐν τριήρει μιᾷ, πέμψον διὰ τάχους εἰς ἡμᾶς· καὶ παρὰ τὸ προσταχθὲν μὴ πράξῃς.Ὁ Μαχουμὲτ δὲ εἰς νοῦν λαβὼν τὰ μέλλοντα γενέσθαι, εἰ προσκρούσει τῷ βασιλεῖ, καὶ μαθών, ὡς ἐφ’ ὅρου ζωῆς αὐτοῦ τῷ Μουσταφᾷ οὐκ ἔσται ἐλευθερία τῆς φυλακῆς οὔτε τῷ Τζινεήτ, ἐπαύσατο τοῦ ἐνοχλεῖν Θεσσαλονίκην καὶ ἀπάρας ἐκεῖθεν ἦλθεν εἰς Ἀδριανούπολιν, ἀπαλλαγεὶς πολλῶν φροντίδων καὶ ἐννοιῶν, καταδαμαζόμενος ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ ἕνεκα τῆς φανερώσεως τοῦ Μουσταφᾶ καὶ τοῦ Τζινεήτ. Ὁ δὲ κὺρ Δημήτριος ὁ Λεοντάρις τριήρη μίαν ἑτοιμάσας καὶ τοὺς δύο ἔνδον ἐμβαλὼν ἀπέστειλε τῷ βασιλεῖ. Ὁ δὲ βασιλεὺς τὸν μὲν Μουσταφᾶν μετ’ ὀλίγον ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ ἔπεμψε προστάττων τοὺς αὐτοῦ φυλάττειν ἐπιμελῶς· τὸν δὲ Τζινεὴτ ἔδωκε μονὴν αὐτῷ ἐν τῇ μονῇ τῆς Παμμακαρίστου καὶ ἦν ἐκεῖ ἡσυχάζων.ຍາ
DUCE
propter illa, quae acciderant, in offensiones mutuas αὐτὸν τοῦ μὴ εἶναι αἰτίαν σκανδάλων τὰ συμβεβη
currerent. At Manuel imperator ad Mahometem
his verbis rescripsit: Apprime nosti me futurum tibi
patrem pollicitum esse, teque contra mihi fore flium
promisisse. Sane vero si uterque promissis steterimus, ecce Deunt timebimus, et mandata ejus servabimus. Quod si ea transgressi fuerimus, ecce pater
filii proditor traducetur, et filius parricidii arguetur. Ego equidem jusjurandum non violabo:.tu vero
iḍ observare non vis. Deus judex justus eum vindicet,
cui fit injuria. Eos itaque, qui ad me confugiunt,
nefas sit dicere aut audire in manus tuas a me 1711ditos esse, hocce etenim facinus regium non est, sed
tyrannicum. Equidem si fratrem meum insequerer,
ipseque compulsus sub alas tuas 67 confugeret, eum
que dedi peterem, occidendum mihi tradere haud deberes. Quod si tradideris, in leges humanas conmittis, proditor cum sis et homicida. Noveris itaque
tam exsecrandum scelus me nunquam patraturum.
Quoniam vero inter nos convenit, ut patris vices erga
te obeam, Deum unum tibi juro, qui apud nos Christianos in Trinitate laudatur, nunquam e carcere profugam Mustapham exiturum, nec ejus viæ comitem
Cineitem quandiu imperio ac vita frueris. Postquam
vero ex hac vita migraveris, prout res cesserint de illis
decernam. Quod si hoc propositum nostrum accceptum
tibi non fuerit, libidini tuæ obtempera. Ad Demetrium
quoque Leontarium scribit, eique talia imperat:
Ubi ea, qua litteris nostris tibi mandanus, legeris,
illico exsequere. Profugos istos Mustapham et Cinei- -
tem, eorumque comites uni triremi impositos quam
celerrime ad nos transmitte, neque præter mandala
nostra quidquam tentaveris.Mahometes animo versans quæ successura erant, si in offensionem imperatoris incurreret: certiorque redditus se vivo
Mustapham ac Cineitem semper detentam iri,
Thessalonicam ultra non infostavit, illincque digressus Adrianopolim se confert, multis curis et anim
mi anxietatibus expeditus, quibus antea angebatur
reputans Mustaphæ et Cincitis manifestam rebellionem. Demetrius etiam Leontariųs triremen unam
paravit, ambosque captivos ea vectos ad imperatorem transmittit. Qui post breve tempus Mustopham
in Lemnum ablegat, incolisque sub diligenti et accurata custodia tenendum committit: at Cineitem
monmterio beatissima virginis inclusit, ubi quietus
otiabatur. Imperator apocrisiarios statim misit
qui sumptus a Mahomete peterent in Mustapha
alendo faciendos, in cujus quidem comitatu erant
viri triginta; eum Cineite vero decem aderant;
quapropter singulis annis accepit imperator ex reditibus et ærario Mahometis trecenta asprerun millia, interposito juramento de Mustapha non liberando, quandiu in vivis superesset Mahometes:
κατα πράγματα. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουήλ γράφει
πρὸς τὸν Μαχουμέτ· Ἐγὼ μὲν, ὡς οἶδας ἀκρι
Εῶς, ὑπεσχέθην τοῦ εἶναι με πατὴρ εἰς σέ, σὺ
δὲ υἱὸς εἰς ἐμέ. Καὶ εἰ μὲν ἀμφότεροι φυλάξο
μεν τὰ ὑποσχεθέντα, ἰδοὺ καὶ φόβος Θεοῦ καὶ
τήρησις ἐντολῶν· εἰ δὲ παρεκβῶμεν αὐτὰ, ιδού
ὁ πατὴρ ὡς προδότης υἱοῖ φανεῖται, καὶ ὁ υἱὸς
ὡς πατρὸς φονεὺς κληθήσεται. Εγώ μέν φι
λάξω τοὺς ἔρκους, σὺ δὲ οὐ βούλει φυλάξαι.
*Εστω ὁ ἐκδικῶν τὸν ἀδικούμενον Θεὸς ὁ δίκαιος
κριτής. Περὶ οὖν τῶν προσφύγων οὐκ ἔστιν
εἰπεῖν, οὐδὲ τοῖς ὠσὶν ἀκοῦσαι τοῦ παραδοῦναι
αὐτοὺς εἰς χεῖράς σου τοῦτο γὰρ τὸ ἔργον οὐκ
ἔστι βασιλικόν, ἀλλὰ τυραννικόν. Καὶ εἰ μὲν
ἐγὼ κατεδίωκον ἐμὲν ἀδελφὸν, διωκόμενος οὖν
κατέφυγεν ὑπὸ τῶν πτερύγων τῶν σῶν, καὶ ζη
τῶν, οὐκ ἂν μοι ἔδωκας αὐτὸν τοῦ θανατώσαι
εἰ δὲ καὶ ἔδωκας, ἐποίησας ἂν ὑπὲρ ἄνθρωπο
προδότης γεγονώς, καὶ φονεύς. Ισθι οὖν τοῦτο,
ὡς οὐδέποτε γενήσεται δι' ἐμοῦν τὸ ἀπαίσια
τοῦτο ἔργον. Πλὴν ἐπεὶ οὕτως ἐτάχθην του
εἶναι με εἰς τρόπον πατρός σου, όμνυμί του
τὸν ἕνα Θεόν, τὸν ἐν Τριάδι υμνούμενον παρ'
ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν, τοῦ μηδ' όλως ἐξελθείν
ἀπὸ τῆς φυλακῆς τὸν πρόσφυγα Μουσταφάι,
οὔτε τὸν αὐτοῦ συνοδοιπόρον Τζιντής, μέχρις
οὗ παύσῃ τῆς ἡγεμονίας, καὶ αὐτῆς τῆς ἐν
τῷ κόσμῳ ζωῆς· παρελθόντος δέ σου, καὶ κα
θὼς συναντήσει τὰ πράγματα. Εἰ δὲ οὐ βούλει,
πρᾶττε 8 βούλει. Τὸν δὲ Δημήτριον τὸν Λεοντάριν
διὰ προστάγματος λέγων γράφει· 'Αναγνοὺς τὰ
παρ' ἐμοὶ προσταχθέντα συντόμως πλήρωσαν.
Βάλλων τοὺς πρόσφυγας αὐτούς, τον Μουστα
φᾶν σὺν τῷ Τζινεὴς, καὶ τοὺς συνακολουθή
σαντας ἐν τριήρει μιᾷ, πέμψον διὰ τάχους εἰς
ἡμᾶς. Καὶ παρὰ τὸ προσταχθὲν μὴ πράξεις.
Ο Μαχουμέτ δὲ εἰς νοῦν λαβὼν τὰ μέλλοντα γενέ
σθαι, εἰ προσκρούσει τῷ βασιλεῖ, καὶ μαθὼν ὡς
ἐφ' όρου ζωῆς αὐτοῦ τῷ Μουσταφῇ οὐκ ἔσται ελευ
θερία της φυλακής, οὔτε τῷ Τζινεήτ, ἐπαύσατο τοῦ
ἐνοχλεῖν Θεσσαλονίκην, καὶ ἀπάρας ἐκεῖθεν ἦλθεν
εἰς 'Αδριανούπολιν ἀπαλλαγεῖς πολλῶν φροντίδων
καὶ ἐννοιῶν, καταδαμαζόμενος ὑπὸ τοῦ λογισμού
ἕνεκα τῆς φανερώσεως τοῦ Μουσταφᾶ καὶ τοῦ Τζινεήτ. Ο δὲ κύρις Δημήτριος ὁ Λεοντάρις τριήρη
μίαν ἑτοιμάσας καὶ τοὺς δύο ἔνδον ἐμβαλών, ἀπό
στειλε τῷ βασιλεῖ. Ο δὲ βασιλεὺς τὸν μὲν Μουστο
φᾶν μετ' ὀλίγον ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ ἔπεμψε, προς
τάττων τοὺς αὐτοῦ φυλάττειν ἐπιμελῶς· τὴν δὲ
Τζινεήτ Ρωκε μονὴν αὐτῷ ἐν τῇ μονῇ τῆς Παμμαχαρίστου, καὶ ἦν ἐκεῖ ἡσυχάζων. Τότε ὁ βασιλεὺς
στείλας ἀποκρισιαρίους, ἐζήτει παρὰ τοῦ Μαχουμίτ
τὰς δαπάνας, ὃς ἔμελλε δαπανἂν ὁ Μουσταφάς
Ismaelis Bullialdi notæ.
Περὶ οὖν τῶν προσφύγων. Manuel impe
rator, ut principem summum, alienæ clientelæ
non obnoxium, generosum ac magnanimum virum
decet, Mehemeti respondit. Indignum enim se facinus flagitiumque admisisset,
seque Mehemetis subditum ac clientem confessus fuisset, si, asylorum
ac bospitalitatis jure violato, coufugientes ad se
Mustapham et Cineitem tradidisset.
Τότε ὁ βασιλεὺς στείλας ἀποκρισιαρίους ἐζήτει παρὰ τοῦ Μαχουμὲτ τὰς δαπάνας, ἃς ἔμελλε δαπανᾶν ὁ Μουσταφᾶς, ἦσαν γὰρ σὺν αὐτῷ νέοι τριάκοντα καὶ σὺν τῷ Τζινεὴτ δέκα. Ἐποίησαν οὖν κατ’ ἔτος λαμβάνειν ὁ βασιλεὺς ἐκ τῶν θησαυρῶν καὶ τῶν εἰσοδημάτων τοῦ Μεχεμὲτ τριακοσίων χιλιάδων ἄσπρων ἀριθμόν, λαβὼν ὅρκους τοῦ μὴ ἀπολυθῆναι τὸν Μουσταφᾶν ἐφ’ ὅρου ζωῆς τοῦ Μαχουμέτ· μετὰ δὲ τὸ θανεῖν, ὡς ἴδῃ τοὺς μεταγενεστέρους πράττοντας εἰς αὐτὸν τὸν βασιλέα, καὶ αὐτὸς τὸ συμφέρον ἐκλέξεται. Λαβόντες οὖν σύμφωνα ἐγγράφως καὶ ὅρκους οἱ πρέσβεις ἀπῄεσαν. Ὁ δὲ Μαχουμὲτ κατὰ τῶν Βλάχων τρέφων ἔχθραν ἕνεκα τῆς τοῦ Μουσταφᾶ ἀναῤῥήσεως, πέμπει στρατὸν πολὺν καὶ λεηλατεῖ καὶ πυρπολεῖ καὶ ζημιοῖ τὰ πλεῖστα. Μετὰ δὲ ταῦτα ἤρξατο ἐν κρυφῇ τρέφειν ἔχθραν κατὰ τῆς Πόλεως, ἦν γὰρ ταῦτα κρύπτων εἰς βάθος, ἀλλ’ οὐ φανερῶς τὸ παράπαν ἐδείκνυε. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἦν τις ἀνὴρ ἐκ πόλεως Φιλαδελφείας, ἄνθρωπος τὸ μὲν γένος χριστιανός, τὴν τύχην εἷς ἐκ τῶν ἀρχόντων τῆς πόλεως Φιλαδελφείας, τὴν πρᾶξιν πανοῦργος καὶ δόλιος.ຍາ
DUCE
propter illa, quae acciderant, in offensiones mutuas αὐτὸν τοῦ μὴ εἶναι αἰτίαν σκανδάλων τὰ συμβεβη
currerent. At Manuel imperator ad Mahometem
his verbis rescripsit: Apprime nosti me futurum tibi
patrem pollicitum esse, teque contra mihi fore flium
promisisse. Sane vero si uterque promissis steterimus, ecce Deunt timebimus, et mandata ejus servabimus. Quod si ea transgressi fuerimus, ecce pater
filii proditor traducetur, et filius parricidii arguetur. Ego equidem jusjurandum non violabo:.tu vero
iḍ observare non vis. Deus judex justus eum vindicet,
cui fit injuria. Eos itaque, qui ad me confugiunt,
nefas sit dicere aut audire in manus tuas a me 1711ditos esse, hocce etenim facinus regium non est, sed
tyrannicum. Equidem si fratrem meum insequerer,
ipseque compulsus sub alas tuas 67 confugeret, eum
que dedi peterem, occidendum mihi tradere haud deberes. Quod si tradideris, in leges humanas conmittis, proditor cum sis et homicida. Noveris itaque
tam exsecrandum scelus me nunquam patraturum.
Quoniam vero inter nos convenit, ut patris vices erga
te obeam, Deum unum tibi juro, qui apud nos Christianos in Trinitate laudatur, nunquam e carcere profugam Mustapham exiturum, nec ejus viæ comitem
Cineitem quandiu imperio ac vita frueris. Postquam
vero ex hac vita migraveris, prout res cesserint de illis
decernam. Quod si hoc propositum nostrum accceptum
tibi non fuerit, libidini tuæ obtempera. Ad Demetrium
quoque Leontarium scribit, eique talia imperat:
Ubi ea, qua litteris nostris tibi mandanus, legeris,
illico exsequere. Profugos istos Mustapham et Cinei- -
tem, eorumque comites uni triremi impositos quam
celerrime ad nos transmitte, neque præter mandala
nostra quidquam tentaveris.Mahometes animo versans quæ successura erant, si in offensionem imperatoris incurreret: certiorque redditus se vivo
Mustapham ac Cineitem semper detentam iri,
Thessalonicam ultra non infostavit, illincque digressus Adrianopolim se confert, multis curis et anim
mi anxietatibus expeditus, quibus antea angebatur
reputans Mustaphæ et Cincitis manifestam rebellionem. Demetrius etiam Leontariųs triremen unam
paravit, ambosque captivos ea vectos ad imperatorem transmittit. Qui post breve tempus Mustopham
in Lemnum ablegat, incolisque sub diligenti et accurata custodia tenendum committit: at Cineitem
monmterio beatissima virginis inclusit, ubi quietus
otiabatur. Imperator apocrisiarios statim misit
qui sumptus a Mahomete peterent in Mustapha
alendo faciendos, in cujus quidem comitatu erant
viri triginta; eum Cineite vero decem aderant;
quapropter singulis annis accepit imperator ex reditibus et ærario Mahometis trecenta asprerun millia, interposito juramento de Mustapha non liberando, quandiu in vivis superesset Mahometes:
κατα πράγματα. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουήλ γράφει
πρὸς τὸν Μαχουμέτ· Ἐγὼ μὲν, ὡς οἶδας ἀκρι
Εῶς, ὑπεσχέθην τοῦ εἶναι με πατὴρ εἰς σέ, σὺ
δὲ υἱὸς εἰς ἐμέ. Καὶ εἰ μὲν ἀμφότεροι φυλάξο
μεν τὰ ὑποσχεθέντα, ἰδοὺ καὶ φόβος Θεοῦ καὶ
τήρησις ἐντολῶν· εἰ δὲ παρεκβῶμεν αὐτὰ, ιδού
ὁ πατὴρ ὡς προδότης υἱοῖ φανεῖται, καὶ ὁ υἱὸς
ὡς πατρὸς φονεὺς κληθήσεται. Εγώ μέν φι
λάξω τοὺς ἔρκους, σὺ δὲ οὐ βούλει φυλάξαι.
*Εστω ὁ ἐκδικῶν τὸν ἀδικούμενον Θεὸς ὁ δίκαιος
κριτής. Περὶ οὖν τῶν προσφύγων οὐκ ἔστιν
εἰπεῖν, οὐδὲ τοῖς ὠσὶν ἀκοῦσαι τοῦ παραδοῦναι
αὐτοὺς εἰς χεῖράς σου τοῦτο γὰρ τὸ ἔργον οὐκ
ἔστι βασιλικόν, ἀλλὰ τυραννικόν. Καὶ εἰ μὲν
ἐγὼ κατεδίωκον ἐμὲν ἀδελφὸν, διωκόμενος οὖν
κατέφυγεν ὑπὸ τῶν πτερύγων τῶν σῶν, καὶ ζη
τῶν, οὐκ ἂν μοι ἔδωκας αὐτὸν τοῦ θανατώσαι
εἰ δὲ καὶ ἔδωκας, ἐποίησας ἂν ὑπὲρ ἄνθρωπο
προδότης γεγονώς, καὶ φονεύς. Ισθι οὖν τοῦτο,
ὡς οὐδέποτε γενήσεται δι' ἐμοῦν τὸ ἀπαίσια
τοῦτο ἔργον. Πλὴν ἐπεὶ οὕτως ἐτάχθην του
εἶναι με εἰς τρόπον πατρός σου, όμνυμί του
τὸν ἕνα Θεόν, τὸν ἐν Τριάδι υμνούμενον παρ'
ἡμῶν τῶν Χριστιανῶν, τοῦ μηδ' όλως ἐξελθείν
ἀπὸ τῆς φυλακῆς τὸν πρόσφυγα Μουσταφάι,
οὔτε τὸν αὐτοῦ συνοδοιπόρον Τζιντής, μέχρις
οὗ παύσῃ τῆς ἡγεμονίας, καὶ αὐτῆς τῆς ἐν
τῷ κόσμῳ ζωῆς· παρελθόντος δέ σου, καὶ κα
θὼς συναντήσει τὰ πράγματα. Εἰ δὲ οὐ βούλει,
πρᾶττε 8 βούλει. Τὸν δὲ Δημήτριον τὸν Λεοντάριν
διὰ προστάγματος λέγων γράφει· 'Αναγνοὺς τὰ
παρ' ἐμοὶ προσταχθέντα συντόμως πλήρωσαν.
Βάλλων τοὺς πρόσφυγας αὐτούς, τον Μουστα
φᾶν σὺν τῷ Τζινεὴς, καὶ τοὺς συνακολουθή
σαντας ἐν τριήρει μιᾷ, πέμψον διὰ τάχους εἰς
ἡμᾶς. Καὶ παρὰ τὸ προσταχθὲν μὴ πράξεις.
Ο Μαχουμέτ δὲ εἰς νοῦν λαβὼν τὰ μέλλοντα γενέ
σθαι, εἰ προσκρούσει τῷ βασιλεῖ, καὶ μαθὼν ὡς
ἐφ' όρου ζωῆς αὐτοῦ τῷ Μουσταφῇ οὐκ ἔσται ελευ
θερία της φυλακής, οὔτε τῷ Τζινεήτ, ἐπαύσατο τοῦ
ἐνοχλεῖν Θεσσαλονίκην, καὶ ἀπάρας ἐκεῖθεν ἦλθεν
εἰς 'Αδριανούπολιν ἀπαλλαγεῖς πολλῶν φροντίδων
καὶ ἐννοιῶν, καταδαμαζόμενος ὑπὸ τοῦ λογισμού
ἕνεκα τῆς φανερώσεως τοῦ Μουσταφᾶ καὶ τοῦ Τζινεήτ. Ο δὲ κύρις Δημήτριος ὁ Λεοντάρις τριήρη
μίαν ἑτοιμάσας καὶ τοὺς δύο ἔνδον ἐμβαλών, ἀπό
στειλε τῷ βασιλεῖ. Ο δὲ βασιλεὺς τὸν μὲν Μουστο
φᾶν μετ' ὀλίγον ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ ἔπεμψε, προς
τάττων τοὺς αὐτοῦ φυλάττειν ἐπιμελῶς· τὴν δὲ
Τζινεήτ Ρωκε μονὴν αὐτῷ ἐν τῇ μονῇ τῆς Παμμαχαρίστου, καὶ ἦν ἐκεῖ ἡσυχάζων. Τότε ὁ βασιλεὺς
στείλας ἀποκρισιαρίους, ἐζήτει παρὰ τοῦ Μαχουμίτ
τὰς δαπάνας, ὃς ἔμελλε δαπανἂν ὁ Μουσταφάς
Ismaelis Bullialdi notæ.
Περὶ οὖν τῶν προσφύγων. Manuel impe
rator, ut principem summum, alienæ clientelæ
non obnoxium, generosum ac magnanimum virum
decet, Mehemeti respondit. Indignum enim se facinus flagitiumque admisisset,
seque Mehemetis subditum ac clientem confessus fuisset, si, asylorum
ac bospitalitatis jure violato, coufugientes ad se
Mustapham et Cineitem tradidisset.
PG 157:901Οὗτος ἐν τῇ τῶν Σκυθῶν ἐπιδρομῇ εἷς ὢν τῶν προκαθημένων κατέδωκε πολλοὺς τῶν χριστιανῶν ἐν χερσὶ τῶν ἀσεβῶν ἕνεκα αἰτίας πλουσίους ὑπάρχοντας ἀποδοῦναι τὸ γραφὲν τῷ Τεμὴρ τέλος. Κἀκεῖνοι δὲ μὴ ἔχοντες ἀποδοῦναι, πυρὶ κατέφλεξαν αὐτοὺς οἱ βάρβαροι, ὡς καὶ τὸν ἀρχιερέα Φιλαδελφείας εἰς τοσούτους πειρασμοὺς εἰσάξαι καὶ βάσανα τοῦ ἐξομόσασθαι τὸ σέβας τῶν χριστιανῶν. Οὗτος ἐλθὼν ἐν Κωνσταντινουπόλει καί τινι τῶν τοῦ παλατίου ἐντυχὼν καὶ σὺν αὐτῷ συχνάκις εἰσερχόμενος, μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἐν τῷ παλατίῳ ἐγένετο ζήτησίς τινος διερμηνευτοῦ χρείας κατεπειγούσης. Ὁ δὲ ἑτοίμως εἰσέρχεται καὶ τὰ παρὰ τῶν Τούρκων λαλούμενα αὐτὸς ἐξελλήνιζεν, ἦν γὰρ τὴν διάλεκτον τῶν Τούρκων εἰς ἄκρος μεμαθηκώς. Ἔκτοτε οὖν οἱ πρέσβεις τοῦ βασιλέως εἶχον ὁμοῦ καὶ τὸν Θεολόγον, οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο, συνερχόμενον διὰ τὴν διάλεκτον. Συχνάκις οὖν τὰ τῆς πρεσβείας οὐ διέλειπον διά τινων συμβαινόντων αἰτιῶν καὶ ὁ Θεολόγος σὺν τοῖς πρέσβεσιν. Οἰκειωθεὶς τοίνυν τῷ Παγιαζὴτ μεσάζοντι τοῦ Μαχουμὲτ ἐγένετο μέγας τὸ καθ’ ἡμέραν φίλος αὐτοῦ.ἦσαν γὰρ σὺν αὐτῷ νέοι τριάκοντα, καὶ σὺν αὐτῷ post mortem vero ipsius concessum imperatori
Τζινεὴτ δέκα. Εποίησεν οὖν κατ' ἔτος λαμβάνειν δ
βασιλεὺς ἐκ τῶν θησαυρῶν καὶ τῶν εἰσοδημάτων
τοῦ Μεχμέτ τριακοσίων χιλιάδων άσπρων ἀριθ.
μὲν, λαβὼν ὅρκους τοῦ μὴ ἀπολυθῆναι τὸν Μουστα
φᾶν ἐφ' όρου ζωῆς τοῦ Μαχουμέτ. Μετὰ δὲ τὸ θα
νεῖν ὡς ἔδει τοὺς μεταγενεστέρους πράττοντας εἰς
αὐτὸν τὸν βασιλέα, καὶ αὐτὸς τὸ συμφέρον ἐκλέξιται. Λαβόντες οὖν σύμφωνα ἐγγράφως καὶ ὅρκους,
οἱ πρέσβεις ἀπῄσσαν. Ο δὲ Μαχουμὲτ κατὰ τῶν
Βλάχων τρέφων ἔχθραν ἔνεκα τῆς τοῦ Μουσταφά
ἀναρρήσεως, πέμπει στρατὸν πολὺν καὶ λεηλατεῖ,
καὶ πυρπολεῖ, καὶ ζημιοῖ τὰ πλεῖστα. Μετὰ δὲ
ταῦτα ἤρξατο ἐν κρυφοί τρέφειν ἔχθραν κατὰ τῆς
πόλεως. "Ην γὰρ ταῦτα κρύπτων εἰς βάθος, ἀλλ᾿ οὐ
φανερῶς τὸ παράπαν ἐδείκνυε.
Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἦν τις ἀνὴρ
ἐκ πόλεως Φιλαδελφείας ἄνθρωπος τὸ μὲν γένος
Χριστιανός, τὴν τύχην εἷς ἐκ τῶν ἀρχόντων τῆς
πόλεως Φιλαδελφείας, την πράξιν πανούργος καὶ
δόλιος. Οὗτος ἐν τῇ τῶν Σκυθῶν ἐπιδρομῇ εἰς ὢν
τῶν προκαθημένων, κατέδωκε πολλοὺς τῶν Χρι
στιανῶν ἐν χερσὶ τῶν ἀσεβῶν ἕνεκα αἰτίας, πλουσίους ὑπάρχοντας, ἀποδοῦναι τὸ γραφὲν τῷ Τεμύρ
τέλος· κἀκεῖνοι δὲ μὴ ἔχοντες ἀποδοῦναι πυρὶ κατα
ἐφλεξαν αὐτοὺς οἱ βάρβαροι· ὡς καὶ τὸν ἀρχιερέα
Φιλαδελφείας εἰς τοσούτους πειρασμούς εἰσάξαι,
και βάσανα, τοῦ ἐξομόσασθαι τὸ σέβας τῶν Χριστια
νῶν. Οὗτος ἐλθὼν ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ τινί
τῶν τοῦ παλατίου ἐντυχών, καὶ σὺν αὐτῷ συχνάκις
εἰσερχόμενος, μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἐν τῷ παλατίῳ
ἐγένετο ζήτησις τινός διερμηνευτοῦ, χρείας κατε
πειγούσης. Ὁ δὲ ἑτοίμως εἰσέρχεται, καὶ τὰ παρὰ
Τούρκων λαλούμενα αὐτὸς ἐξηλλήνιζεν· ἦν γὰρ τὴν
διάλεκτον τῶν Τούρκων εἰς ἄκρον μεμαθηκώς. Εκτοτε οὖν οἱ πρέσβεις τοῦ βασιλέως εἶχον ὁμοῦ καὶ
τὴν θεολόγον, οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο, συνερχόμενον
διὰ τὴν διάλεκτον. Συχνάκις οὖν τὰ τῆς πρεσβείας
οὐ διέλειπον, διὰ τινῶν συμβαινόντων αἰτιῶν, καὶ ὁ
θεολόγος σὺν τοῖς πρέσβεσιν· οἰκειωθεὶς τοίνυν
τῷ Παγιαζήτ τῷ Μεσάζοντι τοῦ Μαχουμέτ, ἐγένετο
μέγας τὸ καθ' ἡμέραν φίλος αὐτοῦ, λαμβάνων
παρὰ τῶν 'Ρωμαίων μυστήριά τινα, καὶ ρίπτων ἐν
τοῖς ὠσὶ τοῦ Παγιαζήτ. Καὶ δεικνύων ἀκραιφνῆ
πίστιν εἰς αὐτοὺς, παρὰ δὲ τῶν Τούρκων ἐκ μέρους
ἀνακαλύπτων. Κατήντησεν οὖν εἰς τοσοῦτον ἄκρον
τῆς τύχης, ὡς καὶ καθολικὸς ἀποκρισιάρης του
βασιλέως γενέσθαι, καὶ σύνδειπνος τοῦ Παγιαζήτ,
καὶ αὐτοῦ τοῦ Μαχουμὲτ πολλάκις· ἐλέγετο γὰρ
παρὰ πολλῶν καὶ ἡκούετο, ὡς ὁ Θεολόγος οὐκ ἦν
ἀληθὲς συνεργός τῶν Ῥωμαίων ἐπὶ καλῷ· καὶ τὸν
ῥηθέντα Μουσταφἂν ἕνεκα φόβου, τοῦ μὴ φυγαδεῦσαι τοῦτον ἐκ τῆς πόλεως, ἐν τῇ Λήμνῳ ἐξώμισαν. Καὶ ἄλλα τινά, ειτοδοσίας λέγω, καὶ τὰ
η
quemadmodum erga se affectos cognoverit Mahometis posteros, et e re sua erit, decernere. Legali
postmodum suis petitionibus congrua ac idonea promissa scriptis mandata et jurejurando firmata secum referentes abierunt. Mahometes autem Walachis infensus, eo quod adversum se in apertam rebellionen Mustapla erupisset, in eos numerosum exer•
citum duci jubet, qui deprædationibus et incendiis
agros vastat, et quamplurima danna infert. Inde
etiam inimicitias occultas adversus Constantinopolitanam urbem exercere cœpit, profunda tamen dissimulatione tectas, nec palam, vel minimum,prorumpentes.
Per illud etiam tempus vir quidam 68 innotuit
Christianus Philadelphius inter cives primarius,
cæterum subdolus et veterator. Hic cum unus
inter reipublicæ administratores esset, quando
Scythæ in Asiam irruperunt, complures Christianos, quod opulenti essent, impiis istis tradidit, ut
a Temyre imperatas pecunias solverent: quos,
cum solvendo non essent, Barbari combusserunt:
atque etiam Philadelphia archiepiscopum tam diris
sævisque tormentis divexavere, ut Christianam
religionem ejeraverit. Constantinopolim Philadelphies ille venit, ubi in cujusdam aulici
familiaritatem admissus est: cumque ad eam
frequenter accederet, accilit ut in sula imperatoris propter negotia argentia interpres aliquis
conquireretur. Confidenter ergo ingressus Turorum verba Græce interpretabatur, quorum linguam
apprime callebat, Legati imperatoris huue, qui
Theologus etiam appellabatur, comitem deinceps
habuerunt, quod lingua Turcicæ peritus esset. Cum
frequentes igitur legationes pro vario quarumdan
rerum eventu obirent, theologus in eorum comitatu
aderat. Familiaris exinde factus Bajazeti Mesazonti
seu veziro Mahometis, arctiorem in dies cum illo
amicitiam contrahit, eique secreta a Romæis sibi
credita Bajazeti prodit; at sinceram fidem erga
legatos professus quæ ex Turcis resciverat, eis ex
parte tantum detegebat. Eo itaque aura fortune
Imperatoris fieret, et Bajazelis commensalis, esecunda eum provezit, ut generalis aprocrisarius
piusque ipsius Malometis. Inter plures vero
sinistri jactabantur de theologo sermones, maleque
Ipse audiebat, utpote qui fidelem operain Romæis
non navaret, nec ad bonum Guem collinaret. Pradictumque Mustapham in Lemnum relegaverunt, ne
urbe ab isto theologo ejiceretur. Inciderunt et alia,
promisṣas nempe ad Mustapham alendum expensas
per aliquod temporis spatium, quominus solverentur,
Turcos prohibuisse. Per alios igitur legatos impe
rator de hoc questus nikil po fecit, donec accedens
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις. Infra hujus
theologi, qui Corax dicebatur. scelera el proditiones, ob quas acerbissimo supplicio multatus est,
fatius explicantur: cujus apud alios nullum verbum
invenio.
Λαμβάνων παρὰ τῶν Ῥωμαίων μυστήριά τινα καὶ ῥίπτων ἐν τοῖς ὠσὶ τοῦ Παγιαζὴτ καὶ δεικνύων ἀκραιφνῆ πίστιν εἰς αὐτούς, παρὰ δὲ τῶν Τούρκων ἐκ μέρους ἀνακαλύπτων, κατήντησεν οὖν εἰς τοσοῦτον ἄκρος τῆς τύχης, ὡς καὶ καθολικὸς ἀποκρισιάριος τοῦ βασιλέως γενέσθαι καὶ σύνδειπνος τοῦ Παγιαζὴτ καὶ αὐτοῦ τοῦ Μαχουμὲτ πολλάκις. Ἐλέγετο γὰρ παρὰ πολλῶν καὶ ἠκούετο, ὡς ὁ Θεολόγος οὐκ ἦν ἀληθὴς συνεργὸς τῶν Ῥωμαίων ἐπὶ καλῷ καὶ τὸν ῥηθέντα Μουσταφᾶν ἕνεκα φόβου τοῦ μὴ φυγαδεῦσαι τοῦτον ἐκ τῆς Πόλεως ἐν τῇ Λήμνῳ ἐξώρισαν· καὶ ἄλλα τινά, σιτοδοσίας λέγω, καὶ τὰ ὑποσχεθέντα εἰς δαπάνην τοῦ Μουσταφᾶ κατὰ καιρὸν ἐκωλύοντο παρὰ τῶν Τούρκων· καὶ μηνύων ὁ βασιλεὺς δι’ ἑτέρων πρέσβεων οὐδὲν ἤνυεν, ἕως ἐλθὼν ὁ Θεολόγος πάντ’ ἔπραττεν. Εἶχον οὗν οἱ Ῥωμαῖοι κακὰς ὑπολήψεις εἰς αὐτόν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ οὔτε ὑπώπτευεν, ἄλλ’ οὐδ’ ἐδείκνυεν, εἰ καὶ ἔνδον εἶχέ τι.ἦσαν γὰρ σὺν αὐτῷ νέοι τριάκοντα, καὶ σὺν αὐτῷ post mortem vero ipsius concessum imperatori
Τζινεὴτ δέκα. Εποίησεν οὖν κατ' ἔτος λαμβάνειν δ
βασιλεὺς ἐκ τῶν θησαυρῶν καὶ τῶν εἰσοδημάτων
τοῦ Μεχμέτ τριακοσίων χιλιάδων άσπρων ἀριθ.
μὲν, λαβὼν ὅρκους τοῦ μὴ ἀπολυθῆναι τὸν Μουστα
φᾶν ἐφ' όρου ζωῆς τοῦ Μαχουμέτ. Μετὰ δὲ τὸ θα
νεῖν ὡς ἔδει τοὺς μεταγενεστέρους πράττοντας εἰς
αὐτὸν τὸν βασιλέα, καὶ αὐτὸς τὸ συμφέρον ἐκλέξιται. Λαβόντες οὖν σύμφωνα ἐγγράφως καὶ ὅρκους,
οἱ πρέσβεις ἀπῄσσαν. Ο δὲ Μαχουμὲτ κατὰ τῶν
Βλάχων τρέφων ἔχθραν ἔνεκα τῆς τοῦ Μουσταφά
ἀναρρήσεως, πέμπει στρατὸν πολὺν καὶ λεηλατεῖ,
καὶ πυρπολεῖ, καὶ ζημιοῖ τὰ πλεῖστα. Μετὰ δὲ
ταῦτα ἤρξατο ἐν κρυφοί τρέφειν ἔχθραν κατὰ τῆς
πόλεως. "Ην γὰρ ταῦτα κρύπτων εἰς βάθος, ἀλλ᾿ οὐ
φανερῶς τὸ παράπαν ἐδείκνυε.
Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἦν τις ἀνὴρ
ἐκ πόλεως Φιλαδελφείας ἄνθρωπος τὸ μὲν γένος
Χριστιανός, τὴν τύχην εἷς ἐκ τῶν ἀρχόντων τῆς
πόλεως Φιλαδελφείας, την πράξιν πανούργος καὶ
δόλιος. Οὗτος ἐν τῇ τῶν Σκυθῶν ἐπιδρομῇ εἰς ὢν
τῶν προκαθημένων, κατέδωκε πολλοὺς τῶν Χρι
στιανῶν ἐν χερσὶ τῶν ἀσεβῶν ἕνεκα αἰτίας, πλουσίους ὑπάρχοντας, ἀποδοῦναι τὸ γραφὲν τῷ Τεμύρ
τέλος· κἀκεῖνοι δὲ μὴ ἔχοντες ἀποδοῦναι πυρὶ κατα
ἐφλεξαν αὐτοὺς οἱ βάρβαροι· ὡς καὶ τὸν ἀρχιερέα
Φιλαδελφείας εἰς τοσούτους πειρασμούς εἰσάξαι,
και βάσανα, τοῦ ἐξομόσασθαι τὸ σέβας τῶν Χριστια
νῶν. Οὗτος ἐλθὼν ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ τινί
τῶν τοῦ παλατίου ἐντυχών, καὶ σὺν αὐτῷ συχνάκις
εἰσερχόμενος, μιᾷ τῶν ἡμερῶν ἐν τῷ παλατίῳ
ἐγένετο ζήτησις τινός διερμηνευτοῦ, χρείας κατε
πειγούσης. Ὁ δὲ ἑτοίμως εἰσέρχεται, καὶ τὰ παρὰ
Τούρκων λαλούμενα αὐτὸς ἐξηλλήνιζεν· ἦν γὰρ τὴν
διάλεκτον τῶν Τούρκων εἰς ἄκρον μεμαθηκώς. Εκτοτε οὖν οἱ πρέσβεις τοῦ βασιλέως εἶχον ὁμοῦ καὶ
τὴν θεολόγον, οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο, συνερχόμενον
διὰ τὴν διάλεκτον. Συχνάκις οὖν τὰ τῆς πρεσβείας
οὐ διέλειπον, διὰ τινῶν συμβαινόντων αἰτιῶν, καὶ ὁ
θεολόγος σὺν τοῖς πρέσβεσιν· οἰκειωθεὶς τοίνυν
τῷ Παγιαζήτ τῷ Μεσάζοντι τοῦ Μαχουμέτ, ἐγένετο
μέγας τὸ καθ' ἡμέραν φίλος αὐτοῦ, λαμβάνων
παρὰ τῶν 'Ρωμαίων μυστήριά τινα, καὶ ρίπτων ἐν
τοῖς ὠσὶ τοῦ Παγιαζήτ. Καὶ δεικνύων ἀκραιφνῆ
πίστιν εἰς αὐτοὺς, παρὰ δὲ τῶν Τούρκων ἐκ μέρους
ἀνακαλύπτων. Κατήντησεν οὖν εἰς τοσοῦτον ἄκρον
τῆς τύχης, ὡς καὶ καθολικὸς ἀποκρισιάρης του
βασιλέως γενέσθαι, καὶ σύνδειπνος τοῦ Παγιαζήτ,
καὶ αὐτοῦ τοῦ Μαχουμὲτ πολλάκις· ἐλέγετο γὰρ
παρὰ πολλῶν καὶ ἡκούετο, ὡς ὁ Θεολόγος οὐκ ἦν
ἀληθὲς συνεργός τῶν Ῥωμαίων ἐπὶ καλῷ· καὶ τὸν
ῥηθέντα Μουσταφἂν ἕνεκα φόβου, τοῦ μὴ φυγαδεῦσαι τοῦτον ἐκ τῆς πόλεως, ἐν τῇ Λήμνῳ ἐξώμισαν. Καὶ ἄλλα τινά, ειτοδοσίας λέγω, καὶ τὰ
η
quemadmodum erga se affectos cognoverit Mahometis posteros, et e re sua erit, decernere. Legali
postmodum suis petitionibus congrua ac idonea promissa scriptis mandata et jurejurando firmata secum referentes abierunt. Mahometes autem Walachis infensus, eo quod adversum se in apertam rebellionen Mustapla erupisset, in eos numerosum exer•
citum duci jubet, qui deprædationibus et incendiis
agros vastat, et quamplurima danna infert. Inde
etiam inimicitias occultas adversus Constantinopolitanam urbem exercere cœpit, profunda tamen dissimulatione tectas, nec palam, vel minimum,prorumpentes.
Per illud etiam tempus vir quidam 68 innotuit
Christianus Philadelphius inter cives primarius,
cæterum subdolus et veterator. Hic cum unus
inter reipublicæ administratores esset, quando
Scythæ in Asiam irruperunt, complures Christianos, quod opulenti essent, impiis istis tradidit, ut
a Temyre imperatas pecunias solverent: quos,
cum solvendo non essent, Barbari combusserunt:
atque etiam Philadelphia archiepiscopum tam diris
sævisque tormentis divexavere, ut Christianam
religionem ejeraverit. Constantinopolim Philadelphies ille venit, ubi in cujusdam aulici
familiaritatem admissus est: cumque ad eam
frequenter accederet, accilit ut in sula imperatoris propter negotia argentia interpres aliquis
conquireretur. Confidenter ergo ingressus Turorum verba Græce interpretabatur, quorum linguam
apprime callebat, Legati imperatoris huue, qui
Theologus etiam appellabatur, comitem deinceps
habuerunt, quod lingua Turcicæ peritus esset. Cum
frequentes igitur legationes pro vario quarumdan
rerum eventu obirent, theologus in eorum comitatu
aderat. Familiaris exinde factus Bajazeti Mesazonti
seu veziro Mahometis, arctiorem in dies cum illo
amicitiam contrahit, eique secreta a Romæis sibi
credita Bajazeti prodit; at sinceram fidem erga
legatos professus quæ ex Turcis resciverat, eis ex
parte tantum detegebat. Eo itaque aura fortune
Imperatoris fieret, et Bajazelis commensalis, esecunda eum provezit, ut generalis aprocrisarius
piusque ipsius Malometis. Inter plures vero
sinistri jactabantur de theologo sermones, maleque
Ipse audiebat, utpote qui fidelem operain Romæis
non navaret, nec ad bonum Guem collinaret. Pradictumque Mustapham in Lemnum relegaverunt, ne
urbe ab isto theologo ejiceretur. Inciderunt et alia,
promisṣas nempe ad Mustapham alendum expensas
per aliquod temporis spatium, quominus solverentur,
Turcos prohibuisse. Per alios igitur legatos impe
rator de hoc questus nikil po fecit, donec accedens
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις. Infra hujus
theologi, qui Corax dicebatur. scelera el proditiones, ob quas acerbissimo supplicio multatus est,
fatius explicantur: cujus apud alios nullum verbum
invenio.
PG 157:903Πλὴν καθὼς μετασκευάζει ὁ σοφὸς ἀρχιτέκτων Θεὸς τὰ πάντα καὶ ἐν μιᾷ ὥρᾳ τὰ καλῶς ἱστάμενα καταστρέφει, τὰ δὲ κακῶς κείμενα ἀνεγείρει, οὕτω καὶ τὰ τοῦ Θεολόγου, μᾶλλον δὲ Θολόγου βουλεύματα, εἰ καὶ ἀληθῆ τὰ παρὰ πολλῶν λεχθέντα τότε, καθὼς καὶ τὸ τέλος ἔδειξεν, εἰς κενὸν μετεστράφησαν. Ὁ γὰρ Μαχουμὲτ ἐν κυνηγίῳ ἱππεύων καὶ ὑὸς ἐξερχομένου ἐκ τοῦ δρυμῶνος καὶ αὐτὸς τὸ δόρυ κινῶν κατὰ τοῦ θηρίου, πίπτει τοῦ ἵππου ἐπιληψίᾳ κεκρατημένος ἡμίξηρος. Ἄραντες δ’ αὐτὸν ἤγαγον ἐν τῷ παλατίῳ, ἦν γὰρ ἐγγὺς τῆς Ἀδριανοῦ θηρεύων. Μετακαλεσάμενοι οὖν τοὺς δοκιμωτάτους τῶν ἰατρῶν καὶ τοὺς ἐγγὺς καὶ τοὺς πόῤῥω, ἀνεβοήθουν αὐτὸν τάχα. Ὁ δὲ στρατὸς ἅπας ἦν ἀδημονῶν καὶ ζητῶν τὸν ἡγεμόνα θεάσασθαι. Πρωὶ̈ παράστασις γενομένη κατὰ τὸ ἔθος, ἐξήγαγον αὐτὸν ἔξω καὶ ἰδόντες αὐτὸν πάντες εὐφήμησαν καὶ ἐχάρησαν. Τῇ δὲ ἐπιούσῃ πάλιν ἐπιληψίας εἰσπεσούσης καὶ φωνὴν καὶ γλῶτταν κωλυθεὶς ἑσπέρας ἤδη καταλαβούσης ἀπέδωκε τὸ χρεὼν ἐπὶ τῆς στρωμνῆς αὐτοῦ.DUCE
90'
theologus totum negotium expediret. Suspectus υποσχεθέντα εἰς δαπάνην τοῦ Μουσταφά κατά και
propterea fuit Romais, qui de eo pessime sentiebant; at imperator Manuel nulla unquam eui
suspicione perstrinxit, vel, si quæ animo inhæreret,
non patefaciebat. Verumtamen ut sapiens architeclus Deus omnia momento destruit, firmiterque
stantia evertit, quæ vero eversa jacent erigit; ita
theologi, sive potius thollogi machinationes non
sine numine evanuerunt; cum equidem quæ de illis
tune passim asserebantur vera essent, prout exitus
patefecit. Mahometi enim inter venanduin equitanti
aper ex dumis exsiliens occurrit: in feram igitur
Jaculum vibrando, ab equo cadit sanguinis ictu
percussus 69 et hemiplecticus factus: sublatum
illico in palatium reportarunt, in vicinis enim
Adrianopoli campis venabatur. Accersiti deinde
medici peritissimi, qui in vicinia habitabant, e
longinquo etiam petiti celerem open agrotanti
tulerunt. Universus interim exercitus dolere, cupereque imperatoris aspectum. Mane igitur omnibus
conspiciendus secundumn uiorem furas educitur,
quem conspectum universi læti faustis acclamationibus salutarunt. Postridie epilepsia iterum
correptus, vocis ac linguæ usu privatur: vespere
Landem in lecto decumbens debitum natura per
solvit. Cum ergo Mahometes totum fere, quo
regnavit, tempus pacifice cum Romæorum imperatore omnibusque, præter Venetos, Christianis
transegisset, fato nulla vi externa properato concessit; tranquille enim Adrianopoli in palatio,
quod exstruxerat, brevi morbo conflictatus animaın
efflavit; mortis genere ereptus, quod nulli inajorum
obtigerat. Aliis cnim veneno necatis, aliis strangutatis, hic unus morti violentæ exemptus est: parca
declinante, ut puto, cum propter amicitiam, quæ
cum imperatore intercedebat, ab eo semper sincere
cultam; tum quia erga Christianos misericordem
ac clementem se præbuit. Viam itaque ad inferos
ducentem, eamque irremeabilem ingressus, primogenitum filiorum suorum Moratem dictum Turcorum imperatorem, successoren reliquit. Is tunc
in finibus imperii Amasiæ regnabat. Tradito enim
sibi a patre imperio, regebat provincias in confinio
Perso Turcorun sitas,quibus Karajulucus imperabal, vicinus Lazis ac Persis, Alesii Comneni imρὸν ἐκωλύοντο παρὰ τῶν Τούρκων. Καὶ μηνύων ὁ
βασιλεὺς δι' ἑτέρων πρέσβεων οὐδὲν ήνυεν, ἕως
ἐλθὼν ὁ Θεολόγος πάντ' ἔπραττεν. Εἶχον οὖν οἱ
Ρωμαῖοι κακὰς ὑπολήψεις εἰς αὐτόν. Ὁ δὲ βασι
λεὺς Μανουὴλ οὔτε ὑπώπτευεν, ἀλλ' οὐδ᾽ ἐδείκνυεν,
εἰ καὶ ἔνδον εἶχε τι· πλὴν καθώς μετασκευάζει ὁ
σοφὸς ἀρχιτέκτων Θεὸς τὰ πάντα, καὶ ἐν μιᾷ ὥρα
τὰ καλῶς ἑστάμενα καταστρέφει, τὰ δὲ κακῶς
κείμενα ανεγείρει, οὕτω καὶ τὰ τοῦ θεολόγου, μάλ
τον δὲ θολλόγου, βουλεύματα, εἰ καὶ ἀληθῆ τὰ
παρὰ πολλῶν λεχθέντα τότε, καθὼς καὶ τὸ τέλος
ἔδειξεν, εἰς κενὸν μετεστράφησαν. Ο γὰρ Μαχου
μὲτ ἐν κυνηγίῳ ἱππεύων, καὶ ὑὸς ἐξερχομένοι: ἐκ
τοῦ δρυμῶνος, καὶ αὐτὸς τὸ δόρυ κινῶν κατὰ τοῦ
θηρίου, πίπτει τοῦ ἵππου ἐπιληψία κεκρατημένης
ἡμίξηρος· ἄραντες δ' αὐτὸν ἤγαγον ἐν τῷ παλατίῳ·
ἦν γὰρ ἐγγὺς τῆς ᾿Αδριανού θηρείων. Μετακαλε
σάμενοι οὖν τοὺς δοκιμωτάτους τῶν Πατρῶν, καὶ
τοὺς ἐγγύς, καὶ τοὺς πόῤῥω, ἀνεβοήθουν αὐτὸν
τάχα. Ὁ δὲ στρατὸς ἅπας ἦν ἀδημονῶν καὶ ζητ
τῶν τὸν ἡγεμόνα θεάσασθαι. Πρωί παράστασις για
νομένη, κατὰ τὸ ἔθος ἐξήγαγον αὐτὸν ἔξω. Καὶ
ἰδόντες αὐτὸν πάντε;, εὐφήμησαν καὶ ἐχάρησαν.
Τῇ δ' ἐπιούσῃ πάλιν ἐπιληψίας εἰσπεσούσης, καὶ
φωνὴν καὶ γλώτταν κωλυθεὶς, ἑσπέρας ἤδη κατα
λαβούσης ἀπέδωκε τὸ χρεὼν ἐπὶ τῆς στρωμνής
αὐτοῦ. Παρελθόντος οὖν τοῦ Μαχουμέτ ἐν εἰ
ρήνῃ τὸ πλέον τῆς ἀρχηγίας αὐτοῦ μετὰ τοῦ βασι
λέως Ρωμαίων, καὶ πάντων τῶν Χριστιανῶν πλὴν
τῶν Βενετικῶν, ἐτελεύτησεν ἀποδοὺς τὸ χρέος ἀτά
ραχον. Καὶ γὰρ ἐν εἰρήνῃ καὶ ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ ἐν
τὸς τοῖς παρ' αὐτοῦ δομηθεῖσι παλατίοις νόσω μια
κρα προσομιλήσας ἐξέψυξε, θάνατον δοὺς τὸν, δι
έκ προγόνων ή τύχη οὐκ ἔκλωσεν. Καὶ γὰρ οἱ μὲν
φαρμάκῳ, οἱ δὲ πνιγμονῇ, ἕτεροι μαχαίραις τὸν
βίον κατέλυσαν πλὴν τούτου· τῆς ἀτροποῦ παραβλεψάσης, ὡς οἶμαι, ἕνεκα φιλίας εν ἔσχε καθαράν
πρὸς τοὺς αὐτοκράτορας, καὶ συμπάθειαν ἣν ἐδεί
κνυ πρὸς τὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπήκοον. Διαβὰς οὖν τὴν
πρὸς τὸν ἔδην αμεταστρεφῆ ἐδων, κατέλιπε τὸν
πρῶτον τῶν υἱῶν αὐτοῦ ἀρχηγὸν Τούρκων,
τὸν καλούμενον Μοράτ, τότε ἐν τοῖς ὁρίοις Αμα
σείας ἡγεμονεύοντα. Καὶ γὰρ ἐκεῖ τὰς ἄκρας
εκείνας έλαχεν αὐθεντεύων, δοθείσας παρὰ τῷ πα
peratoris Trapezuntini gener, cujus filiam uxorem
τρὶ αὐτοῦ, ὅρια τυγχάνοντα τῶν Περσοτούρκων,
duxerat. Saepius cquidem seditionibus agitabantur οὓς ἦρχε Καρακουλούκ γειτνιάζων Λάζου, καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μάλλον δὲ θολλόγου. Θολλόγος, sordium
aut fecium collector. Θολός enim significat coeurum,
sordes, feces.
Παρελθόντος οὖν τοῦ Μαχουμέτ. Mortem
Mahometis I auno Hegire 824, qui carpit ammo
Christi 1421. Januarii 6, feria 2, Annales Turcici
contigisse volunt. Leunclavius et alii, quo perierit
morbo, non scripsere.
Κατέλιπε τὸν πρῶτον τῶν υἱῶν. Leunclavius,
lib. xn, ita tradit imperii bæredem primogenitum
filium suum Mehemetem morientem declaravisse:
et, ut quam celerrime accerseretur ille, mortemque
suam in occulto Bassæ tenerent, donec advenisset,
jussisse. Idem factum afora te il mortuo, ejusque
mors celata, infra cap. 33.
Ούς ήρχε Καραιονλούκ. Hic Karajoluens,
sive Kara-oilucus apud Leuncl. lib. xı♥ Hist. Musulm, filium habuit nomine Habilem a Damascenis,
id est, Mizirensibus seu Ægyptiis in servitutem
redactuin. Laonicus, lib. v, Carailuci filios LeucarHas appellatos dicit. Turcice porro Kara-oiluc
idem est ac Latine nigra meridies, sicque a calore
climatis, et terræ colore appellatut Mesopotamia.
Eodem quoque libro notat Leuncl. Kisulis Cozz,
hoc est, rubri senis filios Amasiauam provinciam
seu Sangiacatum latrociniis infestasse: cosque
Παρελθόντος οὖν τοῦ Μαχουμὲτ ἐν εἰρήνῃ τὸ πλέον τῆς ἀρχηγίας αὐτοῦ μετὰ τοῦ βασιλέως Ῥωμαίων καὶ πάντων τῶν χριστιανῶν πλὴν τῶν Βενετίκων, ἐτελεύτησεν ἀποδοὺς τὸ χρέος ἀτάραχον· καὶ γὰρ ἐν εἰρήνῃ καὶ ἐν τῇ Ἀδριανοῦ ἐντὸς τοῖς παρ’ αὐτοῦ δομηθεῖσι παλατίοις νόσῳ μικρᾷ προσομιλήσας ἐξέψυξεν, θάνατον δοὺς τὸν ὃν ἐκ προγόνων ἡ τύχη οὐκ ἔκλωσεν· καὶ γὰρ οἱ μὲν φαρμάκῳ, οἱ δὲ πνιγμονῇ, ἕτεροι μαχαίραις τὸν βίον κατέλυσαν πλὴν τούτου, τῆς Ἀτρόπου παραβλεψάσης, ὡς οἶμαι, ἕνεκα φιλίας, ἣν ἔσχε καθαρὰν πρὸς τοὺς αὐτοκράτορας καὶ συμπάθειαν ἣν ἐδείκνυ πρὸς τὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπήκοον. Διαβὰς οὖν τὴν πρὸς τὸν Ἅιδην ἀμεταστρεφῆ ὁδὸν κατέλιπε τὸν πρῶτον τῶν υἱέων αὐτοῦ ἀρχηγὸν Τούρκων, τὸν καλούμενον Μοράτ, τότε ἐν τοῖς ὁροίοις Ἀμασείας ἡγεμονεύοντα. Καὶ γὰρ ἐκεῖ τὰς ἄκρας ἐκείνας ἔλαχεν αὐθεντεύων δοθείσας παρὰ τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ὅρια τυγχάνοντα τῶν Περσοτούρκων, οὓς ἦρχε Καραιουλοὺκ γειτνιάζων Λαζοὺς καὶ Πέρσας, ὃς καὶ θυγατέραν Ἀλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ, βασιλέως Τραπεζούντων, εἰς γάμον ἠγάγετο.DUCE
90'
theologus totum negotium expediret. Suspectus υποσχεθέντα εἰς δαπάνην τοῦ Μουσταφά κατά και
propterea fuit Romais, qui de eo pessime sentiebant; at imperator Manuel nulla unquam eui
suspicione perstrinxit, vel, si quæ animo inhæreret,
non patefaciebat. Verumtamen ut sapiens architeclus Deus omnia momento destruit, firmiterque
stantia evertit, quæ vero eversa jacent erigit; ita
theologi, sive potius thollogi machinationes non
sine numine evanuerunt; cum equidem quæ de illis
tune passim asserebantur vera essent, prout exitus
patefecit. Mahometi enim inter venanduin equitanti
aper ex dumis exsiliens occurrit: in feram igitur
Jaculum vibrando, ab equo cadit sanguinis ictu
percussus 69 et hemiplecticus factus: sublatum
illico in palatium reportarunt, in vicinis enim
Adrianopoli campis venabatur. Accersiti deinde
medici peritissimi, qui in vicinia habitabant, e
longinquo etiam petiti celerem open agrotanti
tulerunt. Universus interim exercitus dolere, cupereque imperatoris aspectum. Mane igitur omnibus
conspiciendus secundumn uiorem furas educitur,
quem conspectum universi læti faustis acclamationibus salutarunt. Postridie epilepsia iterum
correptus, vocis ac linguæ usu privatur: vespere
Landem in lecto decumbens debitum natura per
solvit. Cum ergo Mahometes totum fere, quo
regnavit, tempus pacifice cum Romæorum imperatore omnibusque, præter Venetos, Christianis
transegisset, fato nulla vi externa properato concessit; tranquille enim Adrianopoli in palatio,
quod exstruxerat, brevi morbo conflictatus animaın
efflavit; mortis genere ereptus, quod nulli inajorum
obtigerat. Aliis cnim veneno necatis, aliis strangutatis, hic unus morti violentæ exemptus est: parca
declinante, ut puto, cum propter amicitiam, quæ
cum imperatore intercedebat, ab eo semper sincere
cultam; tum quia erga Christianos misericordem
ac clementem se præbuit. Viam itaque ad inferos
ducentem, eamque irremeabilem ingressus, primogenitum filiorum suorum Moratem dictum Turcorum imperatorem, successoren reliquit. Is tunc
in finibus imperii Amasiæ regnabat. Tradito enim
sibi a patre imperio, regebat provincias in confinio
Perso Turcorun sitas,quibus Karajulucus imperabal, vicinus Lazis ac Persis, Alesii Comneni imρὸν ἐκωλύοντο παρὰ τῶν Τούρκων. Καὶ μηνύων ὁ
βασιλεὺς δι' ἑτέρων πρέσβεων οὐδὲν ήνυεν, ἕως
ἐλθὼν ὁ Θεολόγος πάντ' ἔπραττεν. Εἶχον οὖν οἱ
Ρωμαῖοι κακὰς ὑπολήψεις εἰς αὐτόν. Ὁ δὲ βασι
λεὺς Μανουὴλ οὔτε ὑπώπτευεν, ἀλλ' οὐδ᾽ ἐδείκνυεν,
εἰ καὶ ἔνδον εἶχε τι· πλὴν καθώς μετασκευάζει ὁ
σοφὸς ἀρχιτέκτων Θεὸς τὰ πάντα, καὶ ἐν μιᾷ ὥρα
τὰ καλῶς ἑστάμενα καταστρέφει, τὰ δὲ κακῶς
κείμενα ανεγείρει, οὕτω καὶ τὰ τοῦ θεολόγου, μάλ
τον δὲ θολλόγου, βουλεύματα, εἰ καὶ ἀληθῆ τὰ
παρὰ πολλῶν λεχθέντα τότε, καθὼς καὶ τὸ τέλος
ἔδειξεν, εἰς κενὸν μετεστράφησαν. Ο γὰρ Μαχου
μὲτ ἐν κυνηγίῳ ἱππεύων, καὶ ὑὸς ἐξερχομένοι: ἐκ
τοῦ δρυμῶνος, καὶ αὐτὸς τὸ δόρυ κινῶν κατὰ τοῦ
θηρίου, πίπτει τοῦ ἵππου ἐπιληψία κεκρατημένης
ἡμίξηρος· ἄραντες δ' αὐτὸν ἤγαγον ἐν τῷ παλατίῳ·
ἦν γὰρ ἐγγὺς τῆς ᾿Αδριανού θηρείων. Μετακαλε
σάμενοι οὖν τοὺς δοκιμωτάτους τῶν Πατρῶν, καὶ
τοὺς ἐγγύς, καὶ τοὺς πόῤῥω, ἀνεβοήθουν αὐτὸν
τάχα. Ὁ δὲ στρατὸς ἅπας ἦν ἀδημονῶν καὶ ζητ
τῶν τὸν ἡγεμόνα θεάσασθαι. Πρωί παράστασις για
νομένη, κατὰ τὸ ἔθος ἐξήγαγον αὐτὸν ἔξω. Καὶ
ἰδόντες αὐτὸν πάντε;, εὐφήμησαν καὶ ἐχάρησαν.
Τῇ δ' ἐπιούσῃ πάλιν ἐπιληψίας εἰσπεσούσης, καὶ
φωνὴν καὶ γλώτταν κωλυθεὶς, ἑσπέρας ἤδη κατα
λαβούσης ἀπέδωκε τὸ χρεὼν ἐπὶ τῆς στρωμνής
αὐτοῦ. Παρελθόντος οὖν τοῦ Μαχουμέτ ἐν εἰ
ρήνῃ τὸ πλέον τῆς ἀρχηγίας αὐτοῦ μετὰ τοῦ βασι
λέως Ρωμαίων, καὶ πάντων τῶν Χριστιανῶν πλὴν
τῶν Βενετικῶν, ἐτελεύτησεν ἀποδοὺς τὸ χρέος ἀτά
ραχον. Καὶ γὰρ ἐν εἰρήνῃ καὶ ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ ἐν
τὸς τοῖς παρ' αὐτοῦ δομηθεῖσι παλατίοις νόσω μια
κρα προσομιλήσας ἐξέψυξε, θάνατον δοὺς τὸν, δι
έκ προγόνων ή τύχη οὐκ ἔκλωσεν. Καὶ γὰρ οἱ μὲν
φαρμάκῳ, οἱ δὲ πνιγμονῇ, ἕτεροι μαχαίραις τὸν
βίον κατέλυσαν πλὴν τούτου· τῆς ἀτροποῦ παραβλεψάσης, ὡς οἶμαι, ἕνεκα φιλίας εν ἔσχε καθαράν
πρὸς τοὺς αὐτοκράτορας, καὶ συμπάθειαν ἣν ἐδεί
κνυ πρὸς τὸ τοῦ Χριστοῦ ὑπήκοον. Διαβὰς οὖν τὴν
πρὸς τὸν ἔδην αμεταστρεφῆ ἐδων, κατέλιπε τὸν
πρῶτον τῶν υἱῶν αὐτοῦ ἀρχηγὸν Τούρκων,
τὸν καλούμενον Μοράτ, τότε ἐν τοῖς ὁρίοις Αμα
σείας ἡγεμονεύοντα. Καὶ γὰρ ἐκεῖ τὰς ἄκρας
εκείνας έλαχεν αὐθεντεύων, δοθείσας παρὰ τῷ πα
peratoris Trapezuntini gener, cujus filiam uxorem
τρὶ αὐτοῦ, ὅρια τυγχάνοντα τῶν Περσοτούρκων,
duxerat. Saepius cquidem seditionibus agitabantur οὓς ἦρχε Καρακουλούκ γειτνιάζων Λάζου, καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μάλλον δὲ θολλόγου. Θολλόγος, sordium
aut fecium collector. Θολός enim significat coeurum,
sordes, feces.
Παρελθόντος οὖν τοῦ Μαχουμέτ. Mortem
Mahometis I auno Hegire 824, qui carpit ammo
Christi 1421. Januarii 6, feria 2, Annales Turcici
contigisse volunt. Leunclavius et alii, quo perierit
morbo, non scripsere.
Κατέλιπε τὸν πρῶτον τῶν υἱῶν. Leunclavius,
lib. xn, ita tradit imperii bæredem primogenitum
filium suum Mehemetem morientem declaravisse:
et, ut quam celerrime accerseretur ille, mortemque
suam in occulto Bassæ tenerent, donec advenisset,
jussisse. Idem factum afora te il mortuo, ejusque
mors celata, infra cap. 33.
Ούς ήρχε Καραιονλούκ. Hic Karajoluens,
sive Kara-oilucus apud Leuncl. lib. xı♥ Hist. Musulm, filium habuit nomine Habilem a Damascenis,
id est, Mizirensibus seu Ægyptiis in servitutem
redactuin. Laonicus, lib. v, Carailuci filios LeucarHas appellatos dicit. Turcice porro Kara-oiluc
idem est ac Latine nigra meridies, sicque a calore
climatis, et terræ colore appellatut Mesopotamia.
Eodem quoque libro notat Leuncl. Kisulis Cozz,
hoc est, rubri senis filios Amasiauam provinciam
seu Sangiacatum latrociniis infestasse: cosque
PG 157:905Καὶ γὰρ ἀτακτοῦντες πολλάκις οἱ τῆς Ἀμασείας καὶ τοὺς Τουρκοπέρσας προσκαλοῦντες, ἐπεὶ ὁμογενεῖς καὶ ὁμοδίαιτοι τυγχάνουσιν, εἰς ἀποστασίαν χωροῦντες ἐφαίνοντο· δεῖν ᾠήθη ὁ παρελθὼν Μεχεμέτ, ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἐγχειρίσαι τὴν ἐπαρχίαν τῷ υἱῷ αὐτοῦ καὶ καταστῆσαι τοῦτον κύριον ἐν τοῖς ὁρίοις ἐκείνοις καὶ κεφαλὴν πρὸς Πέρσας ἀντιπαρατάττουσαν, ὡς κἀκεῖνος ἐν τῇ Ἀδριανοῦ πρὸς Ῥωμαίους, Οὔννους, Βλάχους, Σέρβους, Βουλγάρους δόρυ κινῶν, ἐν πάσῃ τῇ Ἀσίᾳ καὶ Θρᾴκῃ τὸ ὑπήκοον ἐν εὐπραγίᾳ διάγειν. Κληρωθεὶς οὖν ὁ Μουράτ πεγ τὴν ἀρχηγίαν, οὐκ ἀταράχως οὐδ’ ἄνευ ζάλης εἰσῆλθεν, ἀλλὰ μετὰ πολλοῦ τοῦ θορύβου καὶ μεγάλης ζημίας τὸν κότινον ἔλαβεν, ὡς ὁ λόγος φθάσας δηλώσει. Καὶ γὰρ ὁ τούτου πατὴρ νοσηλευθεὶς προσκαλεῖται τὸν πρῶτον τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ, ὃν καὶ βεζίρην καὶ πασίαν κατὰ τὴν αὐτῶν καλοῦσι φωνήν, ὃν οἱ Ῥωμαῖοι πατρίκιον καὶ μεσάζοντα λέγουσι. Ὄνομα τῷ ἀνδρὶ Παγιαζήτ, γένους Ἀλβανῶν, ἐκ παιδιόθεν τὴν δουλικὴν τύχην λαχὼν καὶ τῷ Μεχεμέτ πεγ συνὼν ἔν τε δυσπραγίαις καὶ θλίψεσιν.similiumque moruin bomnines, ad suas partes trahebant, ita ut defectioni, proximi nutantesque in fide
viderentur. Quamobrein defunctus Mahometes hujus
pater, filium suum isti provinciæ præficere necessarium duxit: istorum limitum dominum constituere
bellique ducem adversus Persas opponere; quo
pacto ipse, Adrianopoli imperii sede collocata ad
coercendos Romæos, funnos, Walachos, Servios
et Bulgaros, in armis semper erat, in eo laboraus ot
subditi sui, per Asiam et Thraciam, secundis rebus
paceque fruereulur.
Πέρσας, ὃς καὶ θυγατέρα Αλεξίου του Κομνηνού Amasii, et Turco-Persas ejusdem secum generis,
βασιλέως Τραπεζούντων εἰς γάμον ηγάγετο· καὶ
γὰρ ἀτακτοῦντες πολλάκις οἱ τῆς ᾿Αμασίας, καὶ
τοὺς Τουρκοπέρσας προσκαλούντες, ἐπεὶ ὁμογενεῖς
καὶ ὁμοδίαιτοι τυγχάνουσιν, εἰς ἀποστασίαν χωροῦντες ἐφαίνοντο. Δεῖν ᾠήθη ὁ παρελθών Μεχε
μὲτ ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἐγχειρίσαι τὴν ἐπαρχίαν τῷ
υἱῷ αὐτοῦ, καὶ καταστῆσαι τοῦτον κύριον ἐν τοῖς
ὁρίοις ἐκείνοις, καὶ κεφαλὴν πρὸς Πέρσας ἀντιπα
ρατάττουσαν· ὡς κἀκεῖνος ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ πρὸς
Ρωμαίους, Ούννους, Βλάχους, Σέρβους, Βουλγάρους δόρυ κινῶν, ἐν πάσῃ τῇ ᾿Ασίᾳ καὶ Θρᾴκῃ τὸ
ὑπήκοον ἐν εὐπραγία διάγειν.
Κληρωθεὶς οὖν ὁ Μουράτ Πὲγ τὴν ἀρχηγίαν οὐκ
ἐταράχως, οὐδ᾽ ἄνευ ζάλης εἰσῆλθεν, ἀλλὰ μετὰ
πολλοῦ τοῦ θορύβου, καὶ μεγάλης ζημίας τὸν κάτιναν ἔλαβεν, ὡς ὁ λόγος φθάσας δηλώσει· καὶ γὰρ
ὁ τούτου πατὴρ νοσηλευθεὶς προσκαλεῖτα: τὸν πρῶτ
τον τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ, ἂν καὶ βεζίρην και
πασσῶν κατὰ τὴν αὐτῶν καλοῦσι φωνὴν, ὃν οἱ
Ρωμαίοι πατρίκιον καὶ μεσάζοντα λέγουσι.
Ονομα τῷ ἀνδρὶ Παγιαζήτ γένους ᾿Αλβανών,
ἐχ παιδόθεν τὴν δουλικὴν τύχην λαχών, καὶ τῷ
Μεχεμέτ Πεγ συνὼν ἔν τε δυσπραγίαις καὶ θλίψε
σιν. Ετι νέος ὧν ὁ Μεχμέτ παρὰ τοῦ Ταμύρ, τοῦ
τὸν πατέρα τούτου κτείναντος, διωκόμενος ἐν τοῖς
βρεσι Γαλατίας ἐν ἡμίοις 'Αγκύρας τῆς πόλεως, ἐν
οἷς καὶ ὁ πόλεμος ἐκεῖνος ὁ μέγας, ὂν προλαβὼν ὁ
λόγος ἐδήλωσε, πολλὰ δεινὰ καὶ ταλαιπωρίας ὅτι
πλείστας ἐν ἐξορίαις διάγων, καὶ διωκόμενος παρὰ –
τῶν Περσῶν, ὁ ῥηθεὶς Παγιαζήτ συνεδυσπραγει
καὶ συνεθλίβετο. Καὶ ταῦτα πῶς; Πεζοὶ τὴν πορείαν
ποιούμενοι ἄμφω οἱ δύο, παῖς ὧν ἔτι ὁ Μεχμέτ,
καὶ μὴ φέρων τῆς ὁδοῦ τὸν ἀγῶνα· ἀλλὰ τοὺς πό
δας ἐξογκωθείς, καὶ μηκέτι βαδίζειν δυνάμενος· ὁ
Παγιαζήτ ἐν τοῖς ὤμοις φέρων, πορείας ὁδὸν ἡμετ
μῶν ἱκανῶν, ὡς ὄνος Αιβυστικός, ἐν τῇ τοῦ πατρὸς
ἡγεμονίᾳ αὐτὸν ἐπανέσωσεν· καὶ πολλάκις ἄσιτος
διαμένων, αὐτὸς ἐν σχήματι μονοχίτωνος ύπεισο
εύων, καὶ τὰς κώμας περιθέων, ἄρτους αἰτῶν ὡς
προσαίτης, τὸν Μαχουμέτ διεψώμιζεν, δοῦλος φα
νεὶς ἀγαθὸς καὶ πιστὸς, καὶ οὐχ οἷός τ' ἦν. ᾿Αλλὰ
καὶ αὐτὸς ἀνδρωθεὶς, καὶ τὴν πατρικήν ἡγεμονίαν
ὡς ἀνακτηθέντα κλῆρον λαβών, καὶ αὐτὸς ἀντημεί
ψατο, κατὰ τὸν εἰπόντα Κύριον, ἐπὶ ὀλίγα ἧς πιστὸς, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω τοῦτον καὶ
αὐτὸς κύριον τοῦ οἴκου αὐτοῦ κατέστησε, καὶ πά
της τῆς γῆς παρ' αὐτοῦ ἀρχομένης. Ο Προμηθεύς
οὖν οὗτος ὁ ῥηθεὶς Παγιαζήτ καλῶς, καὶ ὡς εἶχε
διοκήσας τὴν ἡγεμονίαν, καὶ τὴν ἐπιστασίαν πᾶσαν
Itaque cum hæreditario jure imperium adeptus
fuisset Morates Begus, haud sine tuniultu et cladibus magnis thranium conscendit: verum, turbis
variis vexatus damnisque affectus, victoriæ coronam oleagineam reportavit, ut mox narraturi
sumus. Hujus equidem pater cum morbo decu -
buisset, ad se vocal inaguatum aulæ suæ principem
quem vezirem et bassam lingua sua appellant, 70
Romæi vero patricium et mesazonta nominant.
Vir ille natione Albanus Bajazites appellabatur, qui
a puero servitutem servierat, et Mahometi rebus
adversis conflictato comes semper adfuerat. Mahometem etiamnum adolescentem Temyr, qui patrem
ejus occiderat, per Galatiæ montes Ancyræis agris
vicinos insecutus fuerat, in quibus celebris illa
pugna commissa est quam supra descripsimus.
Fugiens ille in graves calamitates ac ærummas in
cidit, exsul buc et illuc vagatus, et a Persis pulsus:
eanden fortunam malam cum eo expertus est supradictus Bajaziles. At quos labores pertulit?
Pedes ambo iter faciebant, cuinque puer adhuc esset
Mahometes, neque viæ laborem lassitudinemque
ferre posset, pustulis tumentibus pedibus, neque:
amplius ad incedendum valeret: plurium dierum
itinere confecto, sicut asinus Libysticus humeris
eum gestans, intra paterni imperii fines salvum
reduxit. Cumque sæpius fames Mahometem vexaret, bic monochitouis, sive dervisii habitu vicos
ingressus circumibat, panem ut mendicus quærens
uude Malometi cibum præberet: quibus servum
bonum ac fidelem, qualem alium invenire non est,
se approbavit. Ille profecto virilem atatcm adeplus, paternoque imperio jure hereditario potitus,
officiorum sibi exhibitorum memor, mercedem ei
rependit secundum verba Domini: In paucis fuisti
fidelis, super multa le constituam; domesticis itaque rebus gerendis, universisque, quibus imperabat,
Ismaelis Bullialdi notæ.
auctores fuisse Chasani-bego Dulgadiris filio et
Hlabili-bego Kara-oiluc-oglio in eas prosincias pariter grassandi: quos Cozzæ filios lorguzes bassa
captus occidit, et Turcomannis prædas agendi facultatem in posterum ademit.
Ονομα τῷ ἀνδρὶ Παγιαζήτ. Hunc Bajazitem fuisse vezir-azemuin seu summum ex Leunclavio intelligere licet. Ille enim post Mehemetis
mortem communicatis cum Chasi-einase, et AbraPATROL. GR. CLVII.
hamo bassa consiliis, res omnes usque ad Moratis
adventum administravit. Quæ porro de officiis Mehemeti a Bajazite bassa præstitis, quæque de æruninis quas ille post Temyrianam pugnam toleravit,
nullus præter nostrum Ducam narrat.
Μονοχίτωνος. Per Monochitonem dervisium
seu monachum musulmanum tunica una indutum
intelligit.
Ἔτι νέος ὢν ὁ Μεχεμέτ, παρὰ τοῦ Ταμὴρ τοῦ τὸν πατέρα τούτου κτείναντος διωκόμενος ἐν τοῖς ὄρεσι Γαλατίας ἐν ὁρίοις Ἀγκύρας τῆς πόλεως, ἐν οἷς καὶ ὁ πόλεμος ἐκεῖνος ὁ μέγας, ὃν προλαβὼν ὁ λόγος ἐδήλωσε, πολλὰ δεινὰ καὶ ταλαιπωρίας ὅτι πλείστας ἐν ἐξορίαις διάγων καὶ διωκόμενος παρὰ τῶν Περσῶν, ὁ ῥηθεὶς Παγιαζὴτ συνεδυσπράγει καὶ συνεθλίβετο· καὶ ταῦτα πῶς; Πεζοὶ τὴν πορείαν ποιούμενοι ἄμφω οἱ δύο, παῖς ὢν ἔτι ὁ Μεχεμὲτ καὶ μὴ φέρων τῆς ὁδοῦ τὸν ἀγῶνα, ἀλλὰ τοὺς πόδας ἐξογκωθεὶς καὶ μηκέτι βαδίζειν δυνάμενος, ὁ Παγιαζὴτ ἐν τοῖς ὤμοις φέρων πορείας ὁδὸν ἡμερῶν ἱκανῶν ὡς ὄνος Λιβυστικὸς ἐν τῇ τοῦ πατρὸς ἡγεμονίᾳ αὐτὸν ἐπανέσωσεν. Καὶ πολλάκις ἄσιτος διαμένων, αὐτὸς ἐν σχήματι μονοχίτωνος ὑπεισδύων καὶ τὰς κώμας περιθέων, ἄρτους αἰτῶν ὡς προσαίτης τὸν Μαχουμὲτ διεψώμιζεν, δοῦλος φανεὶς ἀγαθὸς καὶ πιστὸς καὶ οὐχ οἷος τ’ ἦν. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ἀνδρωθεὶς καὶ τὴν πατρικὴν ἡγεμονίαν ὡς ἀνακτηθέντα κλῆρον λαβών, καὶ αὐτὸς ἀνταμείψατο κατὰ τὸν εἰπόντα Κύριον·similiumque moruin bomnines, ad suas partes trahebant, ita ut defectioni, proximi nutantesque in fide
viderentur. Quamobrein defunctus Mahometes hujus
pater, filium suum isti provinciæ præficere necessarium duxit: istorum limitum dominum constituere
bellique ducem adversus Persas opponere; quo
pacto ipse, Adrianopoli imperii sede collocata ad
coercendos Romæos, funnos, Walachos, Servios
et Bulgaros, in armis semper erat, in eo laboraus ot
subditi sui, per Asiam et Thraciam, secundis rebus
paceque fruereulur.
Πέρσας, ὃς καὶ θυγατέρα Αλεξίου του Κομνηνού Amasii, et Turco-Persas ejusdem secum generis,
βασιλέως Τραπεζούντων εἰς γάμον ηγάγετο· καὶ
γὰρ ἀτακτοῦντες πολλάκις οἱ τῆς ᾿Αμασίας, καὶ
τοὺς Τουρκοπέρσας προσκαλούντες, ἐπεὶ ὁμογενεῖς
καὶ ὁμοδίαιτοι τυγχάνουσιν, εἰς ἀποστασίαν χωροῦντες ἐφαίνοντο. Δεῖν ᾠήθη ὁ παρελθών Μεχε
μὲτ ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἐγχειρίσαι τὴν ἐπαρχίαν τῷ
υἱῷ αὐτοῦ, καὶ καταστῆσαι τοῦτον κύριον ἐν τοῖς
ὁρίοις ἐκείνοις, καὶ κεφαλὴν πρὸς Πέρσας ἀντιπα
ρατάττουσαν· ὡς κἀκεῖνος ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ πρὸς
Ρωμαίους, Ούννους, Βλάχους, Σέρβους, Βουλγάρους δόρυ κινῶν, ἐν πάσῃ τῇ ᾿Ασίᾳ καὶ Θρᾴκῃ τὸ
ὑπήκοον ἐν εὐπραγία διάγειν.
Κληρωθεὶς οὖν ὁ Μουράτ Πὲγ τὴν ἀρχηγίαν οὐκ
ἐταράχως, οὐδ᾽ ἄνευ ζάλης εἰσῆλθεν, ἀλλὰ μετὰ
πολλοῦ τοῦ θορύβου, καὶ μεγάλης ζημίας τὸν κάτιναν ἔλαβεν, ὡς ὁ λόγος φθάσας δηλώσει· καὶ γὰρ
ὁ τούτου πατὴρ νοσηλευθεὶς προσκαλεῖτα: τὸν πρῶτ
τον τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ, ἂν καὶ βεζίρην και
πασσῶν κατὰ τὴν αὐτῶν καλοῦσι φωνὴν, ὃν οἱ
Ρωμαίοι πατρίκιον καὶ μεσάζοντα λέγουσι.
Ονομα τῷ ἀνδρὶ Παγιαζήτ γένους ᾿Αλβανών,
ἐχ παιδόθεν τὴν δουλικὴν τύχην λαχών, καὶ τῷ
Μεχεμέτ Πεγ συνὼν ἔν τε δυσπραγίαις καὶ θλίψε
σιν. Ετι νέος ὧν ὁ Μεχμέτ παρὰ τοῦ Ταμύρ, τοῦ
τὸν πατέρα τούτου κτείναντος, διωκόμενος ἐν τοῖς
βρεσι Γαλατίας ἐν ἡμίοις 'Αγκύρας τῆς πόλεως, ἐν
οἷς καὶ ὁ πόλεμος ἐκεῖνος ὁ μέγας, ὂν προλαβὼν ὁ
λόγος ἐδήλωσε, πολλὰ δεινὰ καὶ ταλαιπωρίας ὅτι
πλείστας ἐν ἐξορίαις διάγων, καὶ διωκόμενος παρὰ –
τῶν Περσῶν, ὁ ῥηθεὶς Παγιαζήτ συνεδυσπραγει
καὶ συνεθλίβετο. Καὶ ταῦτα πῶς; Πεζοὶ τὴν πορείαν
ποιούμενοι ἄμφω οἱ δύο, παῖς ὧν ἔτι ὁ Μεχμέτ,
καὶ μὴ φέρων τῆς ὁδοῦ τὸν ἀγῶνα· ἀλλὰ τοὺς πό
δας ἐξογκωθείς, καὶ μηκέτι βαδίζειν δυνάμενος· ὁ
Παγιαζήτ ἐν τοῖς ὤμοις φέρων, πορείας ὁδὸν ἡμετ
μῶν ἱκανῶν, ὡς ὄνος Αιβυστικός, ἐν τῇ τοῦ πατρὸς
ἡγεμονίᾳ αὐτὸν ἐπανέσωσεν· καὶ πολλάκις ἄσιτος
διαμένων, αὐτὸς ἐν σχήματι μονοχίτωνος ύπεισο
εύων, καὶ τὰς κώμας περιθέων, ἄρτους αἰτῶν ὡς
προσαίτης, τὸν Μαχουμέτ διεψώμιζεν, δοῦλος φα
νεὶς ἀγαθὸς καὶ πιστὸς, καὶ οὐχ οἷός τ' ἦν. ᾿Αλλὰ
καὶ αὐτὸς ἀνδρωθεὶς, καὶ τὴν πατρικήν ἡγεμονίαν
ὡς ἀνακτηθέντα κλῆρον λαβών, καὶ αὐτὸς ἀντημεί
ψατο, κατὰ τὸν εἰπόντα Κύριον, ἐπὶ ὀλίγα ἧς πιστὸς, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω τοῦτον καὶ
αὐτὸς κύριον τοῦ οἴκου αὐτοῦ κατέστησε, καὶ πά
της τῆς γῆς παρ' αὐτοῦ ἀρχομένης. Ο Προμηθεύς
οὖν οὗτος ὁ ῥηθεὶς Παγιαζήτ καλῶς, καὶ ὡς εἶχε
διοκήσας τὴν ἡγεμονίαν, καὶ τὴν ἐπιστασίαν πᾶσαν
Itaque cum hæreditario jure imperium adeptus
fuisset Morates Begus, haud sine tuniultu et cladibus magnis thranium conscendit: verum, turbis
variis vexatus damnisque affectus, victoriæ coronam oleagineam reportavit, ut mox narraturi
sumus. Hujus equidem pater cum morbo decu -
buisset, ad se vocal inaguatum aulæ suæ principem
quem vezirem et bassam lingua sua appellant, 70
Romæi vero patricium et mesazonta nominant.
Vir ille natione Albanus Bajazites appellabatur, qui
a puero servitutem servierat, et Mahometi rebus
adversis conflictato comes semper adfuerat. Mahometem etiamnum adolescentem Temyr, qui patrem
ejus occiderat, per Galatiæ montes Ancyræis agris
vicinos insecutus fuerat, in quibus celebris illa
pugna commissa est quam supra descripsimus.
Fugiens ille in graves calamitates ac ærummas in
cidit, exsul buc et illuc vagatus, et a Persis pulsus:
eanden fortunam malam cum eo expertus est supradictus Bajaziles. At quos labores pertulit?
Pedes ambo iter faciebant, cuinque puer adhuc esset
Mahometes, neque viæ laborem lassitudinemque
ferre posset, pustulis tumentibus pedibus, neque:
amplius ad incedendum valeret: plurium dierum
itinere confecto, sicut asinus Libysticus humeris
eum gestans, intra paterni imperii fines salvum
reduxit. Cumque sæpius fames Mahometem vexaret, bic monochitouis, sive dervisii habitu vicos
ingressus circumibat, panem ut mendicus quærens
uude Malometi cibum præberet: quibus servum
bonum ac fidelem, qualem alium invenire non est,
se approbavit. Ille profecto virilem atatcm adeplus, paternoque imperio jure hereditario potitus,
officiorum sibi exhibitorum memor, mercedem ei
rependit secundum verba Domini: In paucis fuisti
fidelis, super multa le constituam; domesticis itaque rebus gerendis, universisque, quibus imperabat,
Ismaelis Bullialdi notæ.
auctores fuisse Chasani-bego Dulgadiris filio et
Hlabili-bego Kara-oiluc-oglio in eas prosincias pariter grassandi: quos Cozzæ filios lorguzes bassa
captus occidit, et Turcomannis prædas agendi facultatem in posterum ademit.
Ονομα τῷ ἀνδρὶ Παγιαζήτ. Hunc Bajazitem fuisse vezir-azemuin seu summum ex Leunclavio intelligere licet. Ille enim post Mehemetis
mortem communicatis cum Chasi-einase, et AbraPATROL. GR. CLVII.
hamo bassa consiliis, res omnes usque ad Moratis
adventum administravit. Quæ porro de officiis Mehemeti a Bajazite bassa præstitis, quæque de æruninis quas ille post Temyrianam pugnam toleravit,
nullus præter nostrum Ducam narrat.
Μονοχίτωνος. Per Monochitonem dervisium
seu monachum musulmanum tunica una indutum
intelligit.
Ἐπὶ ὀλίγα ἦς πιστός, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω.Τοῦτον καὶ αὐτὸς κύριον τοῦ οἴκου αὐτοῦ κατέστησε καὶ πάσης γῆς τῆς παρ’ αὐτοῦ ἀρχομένης. Ὁ Προμηθεὺς οὖν οὗτος, ὁ ῥηθεὶς Παγιαζήτ, καλῶς καὶ ὡς εἶχε, διοικήσας τὴν ἡγεμονίαν καὶ τὴν ἐπιστασίαν πᾶσαν Ἀσίας τε καὶ Θρᾴκης, πᾶσαν φροντίδα στρατοῦ τε καὶ πολέμων καὶ εἰρηνικῆς καὶ μαχίμου καταστάσεώς τε καὶ συμπλοκῆς διευθύνας, ὡς ἔπρεπεν, ἔτι ζῶντος τοῦ Μαχουμὲτ καὶ εἰρηνικῶς αὐθεντεύοντος, νοσήσας αὐτὸς προσκαλεῖται τὸν Παγιαζὴτ καὶ διατίθεται πάντα τὰ κατ’ αὐτόν, διαθήκην συντάξας καὶ ὑστεραίαν βούλησιν, λέγων ἐν τῷ Θεῷ καὶ ἐν τῷ προφήτῃ αὐτῶν καὶ ἐν τῷ ἄρτῳ καὶ ἅλατι τῷ παρ’ αὐτοῦ δοθέντι καὶ δαπανηθέντι εἰς βρῶσιν αὐτῷ, ἤγουν τῷ Παγιαζήτ, ὡς ἔσται πιστὸς δοῦλος καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Μοράτ, καθὼς καὶ ἐν αὐτῷ ἦν, καὶ παραδώσει τούτῳ τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικὴν καὶ καταστήσει αὐτὸν κύριον τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, τὰ δὲ ἕτερα δύο τέκνα, ἔτυχε καὶ γὰρ ὁ Μουρὰτ τότε τὴν ἔφηβον ἡλικίαν ἐντρέχων, τὰ δὲ δύο ἄνηβα ὀκταετῆ καὶ ἑπταετῆ τυγχάνοντα, ταῦτα οὖν ἐν τῇ διατάξει προστάξας, ὡς ἵνα πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Μανουὴλ ἐγχειρίσῃ·similiumque moruin bomnines, ad suas partes trahebant, ita ut defectioni, proximi nutantesque in fide
viderentur. Quamobrein defunctus Mahometes hujus
pater, filium suum isti provinciæ præficere necessarium duxit: istorum limitum dominum constituere
bellique ducem adversus Persas opponere; quo
pacto ipse, Adrianopoli imperii sede collocata ad
coercendos Romæos, funnos, Walachos, Servios
et Bulgaros, in armis semper erat, in eo laboraus ot
subditi sui, per Asiam et Thraciam, secundis rebus
paceque fruereulur.
Πέρσας, ὃς καὶ θυγατέρα Αλεξίου του Κομνηνού Amasii, et Turco-Persas ejusdem secum generis,
βασιλέως Τραπεζούντων εἰς γάμον ηγάγετο· καὶ
γὰρ ἀτακτοῦντες πολλάκις οἱ τῆς ᾿Αμασίας, καὶ
τοὺς Τουρκοπέρσας προσκαλούντες, ἐπεὶ ὁμογενεῖς
καὶ ὁμοδίαιτοι τυγχάνουσιν, εἰς ἀποστασίαν χωροῦντες ἐφαίνοντο. Δεῖν ᾠήθη ὁ παρελθών Μεχε
μὲτ ὁ πατὴρ αὐτοῦ, ἐγχειρίσαι τὴν ἐπαρχίαν τῷ
υἱῷ αὐτοῦ, καὶ καταστῆσαι τοῦτον κύριον ἐν τοῖς
ὁρίοις ἐκείνοις, καὶ κεφαλὴν πρὸς Πέρσας ἀντιπα
ρατάττουσαν· ὡς κἀκεῖνος ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ πρὸς
Ρωμαίους, Ούννους, Βλάχους, Σέρβους, Βουλγάρους δόρυ κινῶν, ἐν πάσῃ τῇ ᾿Ασίᾳ καὶ Θρᾴκῃ τὸ
ὑπήκοον ἐν εὐπραγία διάγειν.
Κληρωθεὶς οὖν ὁ Μουράτ Πὲγ τὴν ἀρχηγίαν οὐκ
ἐταράχως, οὐδ᾽ ἄνευ ζάλης εἰσῆλθεν, ἀλλὰ μετὰ
πολλοῦ τοῦ θορύβου, καὶ μεγάλης ζημίας τὸν κάτιναν ἔλαβεν, ὡς ὁ λόγος φθάσας δηλώσει· καὶ γὰρ
ὁ τούτου πατὴρ νοσηλευθεὶς προσκαλεῖτα: τὸν πρῶτ
τον τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ, ἂν καὶ βεζίρην και
πασσῶν κατὰ τὴν αὐτῶν καλοῦσι φωνὴν, ὃν οἱ
Ρωμαίοι πατρίκιον καὶ μεσάζοντα λέγουσι.
Ονομα τῷ ἀνδρὶ Παγιαζήτ γένους ᾿Αλβανών,
ἐχ παιδόθεν τὴν δουλικὴν τύχην λαχών, καὶ τῷ
Μεχεμέτ Πεγ συνὼν ἔν τε δυσπραγίαις καὶ θλίψε
σιν. Ετι νέος ὧν ὁ Μεχμέτ παρὰ τοῦ Ταμύρ, τοῦ
τὸν πατέρα τούτου κτείναντος, διωκόμενος ἐν τοῖς
βρεσι Γαλατίας ἐν ἡμίοις 'Αγκύρας τῆς πόλεως, ἐν
οἷς καὶ ὁ πόλεμος ἐκεῖνος ὁ μέγας, ὂν προλαβὼν ὁ
λόγος ἐδήλωσε, πολλὰ δεινὰ καὶ ταλαιπωρίας ὅτι
πλείστας ἐν ἐξορίαις διάγων, καὶ διωκόμενος παρὰ –
τῶν Περσῶν, ὁ ῥηθεὶς Παγιαζήτ συνεδυσπραγει
καὶ συνεθλίβετο. Καὶ ταῦτα πῶς; Πεζοὶ τὴν πορείαν
ποιούμενοι ἄμφω οἱ δύο, παῖς ὧν ἔτι ὁ Μεχμέτ,
καὶ μὴ φέρων τῆς ὁδοῦ τὸν ἀγῶνα· ἀλλὰ τοὺς πό
δας ἐξογκωθείς, καὶ μηκέτι βαδίζειν δυνάμενος· ὁ
Παγιαζήτ ἐν τοῖς ὤμοις φέρων, πορείας ὁδὸν ἡμετ
μῶν ἱκανῶν, ὡς ὄνος Αιβυστικός, ἐν τῇ τοῦ πατρὸς
ἡγεμονίᾳ αὐτὸν ἐπανέσωσεν· καὶ πολλάκις ἄσιτος
διαμένων, αὐτὸς ἐν σχήματι μονοχίτωνος ύπεισο
εύων, καὶ τὰς κώμας περιθέων, ἄρτους αἰτῶν ὡς
προσαίτης, τὸν Μαχουμέτ διεψώμιζεν, δοῦλος φα
νεὶς ἀγαθὸς καὶ πιστὸς, καὶ οὐχ οἷός τ' ἦν. ᾿Αλλὰ
καὶ αὐτὸς ἀνδρωθεὶς, καὶ τὴν πατρικήν ἡγεμονίαν
ὡς ἀνακτηθέντα κλῆρον λαβών, καὶ αὐτὸς ἀντημεί
ψατο, κατὰ τὸν εἰπόντα Κύριον, ἐπὶ ὀλίγα ἧς πιστὸς, ἐπὶ πολλῶν σε καταστήσω τοῦτον καὶ
αὐτὸς κύριον τοῦ οἴκου αὐτοῦ κατέστησε, καὶ πά
της τῆς γῆς παρ' αὐτοῦ ἀρχομένης. Ο Προμηθεύς
οὖν οὗτος ὁ ῥηθεὶς Παγιαζήτ καλῶς, καὶ ὡς εἶχε
διοκήσας τὴν ἡγεμονίαν, καὶ τὴν ἐπιστασίαν πᾶσαν
Itaque cum hæreditario jure imperium adeptus
fuisset Morates Begus, haud sine tuniultu et cladibus magnis thranium conscendit: verum, turbis
variis vexatus damnisque affectus, victoriæ coronam oleagineam reportavit, ut mox narraturi
sumus. Hujus equidem pater cum morbo decu -
buisset, ad se vocal inaguatum aulæ suæ principem
quem vezirem et bassam lingua sua appellant, 70
Romæi vero patricium et mesazonta nominant.
Vir ille natione Albanus Bajazites appellabatur, qui
a puero servitutem servierat, et Mahometi rebus
adversis conflictato comes semper adfuerat. Mahometem etiamnum adolescentem Temyr, qui patrem
ejus occiderat, per Galatiæ montes Ancyræis agris
vicinos insecutus fuerat, in quibus celebris illa
pugna commissa est quam supra descripsimus.
Fugiens ille in graves calamitates ac ærummas in
cidit, exsul buc et illuc vagatus, et a Persis pulsus:
eanden fortunam malam cum eo expertus est supradictus Bajaziles. At quos labores pertulit?
Pedes ambo iter faciebant, cuinque puer adhuc esset
Mahometes, neque viæ laborem lassitudinemque
ferre posset, pustulis tumentibus pedibus, neque:
amplius ad incedendum valeret: plurium dierum
itinere confecto, sicut asinus Libysticus humeris
eum gestans, intra paterni imperii fines salvum
reduxit. Cumque sæpius fames Mahometem vexaret, bic monochitouis, sive dervisii habitu vicos
ingressus circumibat, panem ut mendicus quærens
uude Malometi cibum præberet: quibus servum
bonum ac fidelem, qualem alium invenire non est,
se approbavit. Ille profecto virilem atatcm adeplus, paternoque imperio jure hereditario potitus,
officiorum sibi exhibitorum memor, mercedem ei
rependit secundum verba Domini: In paucis fuisti
fidelis, super multa le constituam; domesticis itaque rebus gerendis, universisque, quibus imperabat,
Ismaelis Bullialdi notæ.
auctores fuisse Chasani-bego Dulgadiris filio et
Hlabili-bego Kara-oiluc-oglio in eas prosincias pariter grassandi: quos Cozzæ filios lorguzes bassa
captus occidit, et Turcomannis prædas agendi facultatem in posterum ademit.
Ονομα τῷ ἀνδρὶ Παγιαζήτ. Hunc Bajazitem fuisse vezir-azemuin seu summum ex Leunclavio intelligere licet. Ille enim post Mehemetis
mortem communicatis cum Chasi-einase, et AbraPATROL. GR. CLVII.
hamo bassa consiliis, res omnes usque ad Moratis
adventum administravit. Quæ porro de officiis Mehemeti a Bajazite bassa præstitis, quæque de æruninis quas ille post Temyrianam pugnam toleravit,
nullus præter nostrum Ducam narrat.
Μονοχίτωνος. Per Monochitonem dervisium
seu monachum musulmanum tunica una indutum
intelligit.
PG 157:907καὶ ὁ βασιλεὺς ἔσται τούτων ἐπίτροπος. Ταῦτα γὰρ πάντ’ ἔπραττεν φοβούμενος, μήπως ὁ Μουρὰτ διὰ πνιγμονῆς αὐτά, καθὼς ἔθος αὐτῶν ἐστί, φθείρῃ, ὡς καὶ γέγονε. Καλῶς οὖν διαταξάμενος καὶ θαῤῥῶν, ὡς, καὶ θανών, εὑρήσει τὰ πράγματα σὺν τοῖς τέκνοις εἰρηναίαν κατάστασιν, ἠστόχησε τοῦ σκοποῦ πόῤῥω βαλών. Καὶ γὰρ ἐνενόει, ὅτι· Εἰ τὰ δύο μου τέκνα ἔσονται ἐν ταῖς βασιλικαῖς χερσίν, ἔσται ὁ Μορὰτ ἄνευ ζάλης καὶ θορύβου κύριος πάντων τῶν ὑπηκόων, μὴ ἔχοντες οἱ στασιασταὶ χεῖρας ἆραι, τὰ δὲ νήπια ἐλευθερωθήσονται φόνου ἀδίκου, ἔχοντα τὸ ἀρκοῦν παρὰ τοῦ ἀρχηγοῦ εἰς παντοίαν ζωήν.Ὁ δὲ βασιλεὺς διὰ τῶν ὁμήρων ὑπενόει τούτων, ὡς ἕξει καθαρὰν καὶ ἀνόθευτον τὴν φιλίαν μετὰ τοῦ Μοράτ, ἐκφοβῶν τὸν κύνα διὰ τῶν ῥοπάλων ὡς Ἡρακλῆς. Καὶ εἴ ποτε τὰ τῆς τύχης ἀποκάμωνται νήματα τοῦ Μοράτ, ἕξει τὸν ἀρχηγὸν ὁ βασιλεὺς συνήθη καὶ ἡμερόχειρον ὄφιν καλῶς ἐν τοῖς κόλποις αὐτοῦ τραφέντα· καὶ εἰ λαθὼν δάκῃ, ὡς τὰ τῆς φύσεως ἀμετάστατα, ἀλλὰ κἂν τὸ φάρμακον οὐκ ἀποκενώσει τοῖς ὀδοῦσι. Ταῦτα ὀνειροπολῶν ὁ βασιλεὺς ἔχαιρεν, ἡ δὲ τύχη τῶν Ῥωμαίων ὁρῶσα τὸ μέλλον ἔστενε.regionibus administranlis præfecit. Iste igitur 'Ασίας τε καὶ Θράκης, πᾶσαν φροντίδα στρατού τε
Promethens nobis dictus Bajazites, quam recte
poļuit, rebus imperii gestis ac administratis Asia
Thraciamque, ut e re domini sui erat, rexit. Omnnem curam ad exercitus alendos adhibuit, reique
militaris supplementum bellicis expeditionibus necessarium comparandum, pacis denique ac belli
negotia expedivit, dum Mahometes pacifice imperans vixit. Iu morbum vero cum incidisset, Bajazitem accersit, testamentoque condito supremam
voluntatem suam declarat, et de rebus suis omnibus decernit. Adjuravit quoque cum per Deum
prophetamque suum, panem et salem, quos ei
præbuerat, et in eo alendo expenderat, ut felem
servum erga Moratem filium suum se geral, qualein
eum olim ipse expertus fuerat; tradatque ei impe- ἡλικίαν ἐντρέχων, τὰ δὲ δύο άνηβα οκταέτη
α
καὶ πολέμων, καὶ εἰρηνικῆς καὶ μαχίμου καταστάσεώς τε καὶ συμπλοκής διευθύνας ὡς ἔπρεπεν,
ἔτι ζώντος τοῦ Μαχουμέτ, καὶ εἰρηνικῶς αὐθεν
τεύοντος. Νοσήσας αὐτὸς προσκαλεῖται τὸν Παγια
ζήτ, καὶ διατίθεται πάντα τὰ κατ' αὐτὸν διαθήκην
συντάξας, καὶ ὑστεραίαν βούλησιν, λέγων ἐν τῷ
Θεῷ, καὶ ἐν τῷ προφήτῃ αὐτῶν, καὶ ἐν τῷ ἄρτῳ
καὶ ἄλατι τῷ παρ' αὐτοῦ δοθέντι, καὶ δαπα
νηθέντι εἰς βρῶσιν αὐτῷ, ἤγουν τῷ Παγιαζήτ, ὡς
ἔσται πιστὸς δοῦλος καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Μωράς,
καθὼς καὶ ἐν αὐτῷ ἦν· καὶ παραδώσει τούτῳ τὴν
ἡγεμονίαν τὴν πατρικήν, καὶ καταστήσει αὐτὴν
κύριον τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Τὰ δὲ ἕτερα
δύο τέκνα, ἔτυχε καὶ γὰρ ὁ Μουράτ τότε τὴν ἔφησαν
καὶ ἑπταετῆ τυγχάνοντα, ταῦτα οὖν ἐν τῇ διατάξει
προστάξας, ὡς ἵνα πρὸς τὸν αὐτοκράτορα Μανουήλ
ἐγχειρίσει, καὶ ὁ βασιλεὺς ἔσται τούτων ἐπίτροπος
ταῦτα γὰρ πάντ' ἔπραττε φοβούμενος μή πως ὁ
Μουράτ διὰ πνιγμονῆς αὐτά, καθὼς ἔθος αὐτῶν
ἐστι, φθείρῃ, ὡς καὶ γέγονε· καλῶς οὖν διαταξά
μενος, καὶ θαλῶν, ὡς καὶ θανών εὑρήσει τα
πράγματα σὺν τοῖς τέκνοις εἰρηναίαν κατάστασιν,
ήστόχησε τοῦ σκοποῦ πόρρω βαλών. Καὶ γὰρ ἐνε
νέει, ὅτι Εἰ τὰ δύο μου τέκνα ἔσονται ἐν ταῖς βασιλικαῖς χερσὶν, ἔσται ὁ Μοράτ, ἄνευ ζάλης καὶ
θορύβου, κύριος πάντων τῶν ὑπηκόων, μὴ ἔχοντε;
οἱ στασιασταί χεῖρας ἆραι. Τὰ δὲ νήπια ἐλευθερι
θήσονται φόνου ἀδίκου, ἔχοντα τὸ ἀρκοῦν παρὰ τοῦ
ἀρχηγοῦ εἰς παντοίαν ζωήν. Ὁ δὲ βασιλεὺς διὰ
τῶν ὁμήρων ὑπενόει τούτων, ὡς ἕξει καθαρὰν καὶ
ἀνόθευτον τὴν φιλίαν μετὰ τοῦ Μοράτ, ἐκφιβῶν τ' ν
κύνα διὰ τῶν βοπάλων, ὡς Ἡρακλῆς· καὶ εἰ ποτε
τὰ τῆς τύχης αποκαμοῦνται νήματα τοῦ Μοράτ,
ἕξει τὸν ἀρχηγὸν ὁ βασιλεὺς συνήθη καὶ ἡμερέχει
ρον, ἔφιν καλῶς ἐν τοῖς κόλποις αὐτοῦ τραφέντα·
καὶ εἰ λαθὼν δάκει, ὡς τὰ τῆς φύσεως ἀμετάστατα,
ἀλλὰ κἂν τὸ φάρμακον οὐκ ἀποξενῶσι τοῖς ὁδοῦ -ι.
Ταῦτα ἐνειροπολῶν ὁ βασιλεὺς ἔχαιρεν. Η εξ
τύχη τῶν Ῥωμαίων ὁρῶσα τὸ μέλλον ἔσταινε
[ἔστενε].
rium paternum, constituatque ipsain dominum
domus paternæ: alios vero duos liberos masculos
(Morates enim tunc adolescere incipiebat, aliique
duo octuennes et septennes erant), ambos, inquam,
testamento jussit Manuelis imperatoris fidei committi
ut is tutor corum esset. De his omnibus sic statuit,
veritus ne Morates juxta gentis morem eos aliquando
strangulatos perimeret, quod postea contigit. 71
Recte ergo rebus omnibus, testamento prospiciens,
et conûsus imperii statum, ubi e vita migrasset,
pacatum fore, filiosque in tuto positos, a scopo
destinato ejus providentia longe deerravit. Sic
enim secum reputabat: Si ambo filii mei in poteslate imperatoris erunt, Morales, seditionibus et
tumultibus solutus, universis subditis meis imperabit, iſeque rebelles ac seditiosi prætextum novas
res moliendi nanciscentur; infantes quoque a cæde
injusta liberabuntur: sumptusque necessarii per
totum vitæ tempus a principe Morate eis suppetent.
Imperator, tales obsides apud se custodiendo, spem
concipiebat intercessure cum Morate sinceræ ac
non fictæ amicitiæ, sicut Hercules cani terrorem
clava injiciens. Quod si aliquando Moratis fortuna
defessa, aliquo casu interciperetur: sperabat imperator opera sua constitutum principem mansuetum fore, et cicurem serpentem in sinu suo benigne
fotum: qui, si forte morsu appetierit, ut malorum natura indomita permanet, virus tamen dentium
Impressione non infundat. Hare apud se somnians imperator lætabatur; at Romæorum fortuna
futuri gnara gemebat.
Mortuo igitur Adrianopoli, sicut narravimus, Θανὼν δὲ ὁ Μαχομές Πὲγ καθώς προέφημεν,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ ἐν τῷ ἄρτῳ καὶ ἄλατι. Bajazitem bassam per panem ersalem, quos ei præbuerat, adjuravit Mehemetes, quæ ipsi mandalat, exsecuturum
se ess. Apud Leuncl. lib. x, Emirem Suleimanem
alloquitur Hali-bassa, et de suorum imminente
defectione euin monet, et ve:ba ista adjicit: Nec
ab alio putes admonitionem hanc animo proficisci,
quam illius hominis, qui diu et copiose patris tui panem et salem comedit. Dominus itaque hoc historiæ
hůjus loco adjurat per panem quo victus præcipue
constat, et per salein, quo etulia condiuntur, inagisque grata palato parantur: quorum nomine
servus domino tenetur.
Τὰ δὲ δύο άνηβα οκταέτη. Tres crgo solum
mares superstites liberos reliquit Mehemetes. At
Leuncl. qua'uor fuisse ex Ver:ntiana Historia asserit, lib. xn et xit, in Dusme Mustapha. Mares quinque susceperat, sed Ahmetes tertiogenitus res humanas ante patrem reliquit. Fuerunt ii Morates,
Mustapha, Ahmet, Jusuphus et Machmutes. Laonicus, lib. I sub finem, alio modo de Mehemetis
liberis ejusque testamento disserit: duos scilicet
illi tantum, Moralem et Mustapham, fuisse filios:
huicque Asiæ, illi Europæ imperium dedisse, quod
it verisimile non est.
Θανὼν δὲ Μαχουμέτ Πετ. Paulo antequam
obiret, occultari mortem suam, donec filius suvs
Morates adveniret, jussit.
PG 157:909Θανὼν δ’ ὁ Μαχομέτ πεγ, καθὼς προέφημεν, ἐν τῇ Ἀδριανοῦ ἐντὸς τοῖς παρ’ αὐτοῦ δομηθεῖσιν οἰκήμασι, τεσσαράκοντα ἡμέρας ἔκρυπτον τὸ πτῶμα αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκίᾳ, ᾗ ἔκειτο, ἄταφον, τινὸς μὴ γινώσκοντος, ὅτι τέθνηκεν, πάρεξ τεσσάρων· Παγιαζὴτ καὶ Ἰπραὴμ τῶν πατρικίων ἢ βεζιρήδων καὶ δύο ἰατρῶν, οἳ καὶ καθ’ ἡμέραν εἰσερχόμενοι ἐξέρχοντο κενολογοῦντες τοῖς μεγιστᾶσιν, ὡς ὁ ἀρχηγὸς νοσηλεύεται καὶ ἀνάγκη τινῶν χρειωδῶν ἐστι, τὰ πρὸς θεραπείαν ἁρμόδια. Καὶ ἦν ἰδεῖν ἀπεσταλμένων πλῆθος πολύ, τοὺς μὲν ἐν Σερβίᾳ, τοὺς δὲ ἐν τῇ Κωνσταντίνου, ἄλλους ἐν ταῖς νήσοις ἐρευνῶντας τὰ πρὸς ἰατρείαν χρήσιμα. Ὁ δὲ μέλλων ποματίζεσθαι παρὰ τῶν ἰατρῶν τοῦ κενῶσαι τῶν ἐντέρων τὸ βάρος καὶ κουφίσαι πνεύμονα καὶ ἧπαρ, διεῤῥάγη κοιλίαν καὶ πᾶσαν τὴν ἔνδον πλᾶσιν αὐτοῦ τῇ γῇ παραδεδώκασιν ἐντὸς τοῦ δωματίου, οὗ ἔκειτο· τὸ δὲ σῶμα μύροις ἀλείψαντες καὶ σινδόνι εἰλήσαντες κατέθηκαν ἐπὶ στρωμνῆς ὡς ἀσθενῆ ζῶντα. Ταῦτα οὖν πάντα ἐπράττοντο παρὰ τῶν δύο βεζιρήδων καὶ τῶν παίδων τοῦ παλατίου, οἳ οὐκ ἐξήρχοντο οὔτ’ ἐκοινολογοῦντο μετά τινος. Ὁ σκοπὸς οὖν τοιόσδε· εἰ μάθωσι τὸν θάνατον τοῦ ἀρχηγοῦ τὰ πέριξ ἔθνη·dies quadraginta cadaver illius occultarunt in quadam zdium parte, ubi jacuit insepultum: omnesque mors illius latebat præter viros domesticos
quatuor, Bajazitem et Hibraimum patricios sive
veziros, duosque medicos, qui quotidie ingressi
et exeuntes vanos sermones de imperatoris valetudine apud proceres jactabant: morbo quidem
ipsum detineri, et ad curandum illum quibusdam
medicamentis idoneis opus esse: et cernere erat
plures partim in Serviam, partim Constantinopolim missos, alios in insulas, ad conquirenda phar
maca ejus morbo curando necessaria. Qui vero
potionem a medicis simulate conquisitam, ut vulgo
credebatur, hausturus erat ad evacuanda intestina,
ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ ἐντὸς τοῖς παρ' αὐτοῦ δομηθεῖσιν Machomete Bego in mdlibus ab eo constructis, per
οἰκήμασι, τεσσαράκοντα ἡμέρας ἔκρυπτον τὸ πτῶμα
αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκείᾳ, ᾗ ἔκειτο άταφον, τινὸς μὴ για
νώσκοντος ἔτι τέθνηκε παρεξ τεσσάρων Παγιαζήτ,
καὶ Ἱπραΐμ τῶν πατρικίων ἢ βεζιρίδων, καὶ δύο
Ιατρῶν, οἱ καὶ καθ' ἡμέραν εἰσερχόμενοι ἐξήρχοντο,
κενολογοῦντες τοῖς μεγιστᾶσιν, ὡς ὁ ἀρχηγὸς νοσηλεύεται, καὶ ἀνάγκη τινῶν χρειωδῶν ἐστι πρός
θεραπείαν ἁρμοδία. Καὶ ἦν ἰδεῖν ἀπεσταλμένων
πλῆθος πολύ· τοὺς μὲν ἐν Σερβίᾳ, τοὺς δὲ ἐν τῇ
Κωνσταντίνου, ἄλλους ἐν ταῖς νήσοις ἐρευνῶντας τὰ
πρὸς ἰατρείαν χρήσιμα. Ὁ δὲ μέλλων ποματίζει
σθαι παρὰ τῶν ἰατρῶν, τοῦ κενῶσαι τῶν ἐντέρων
τὸ βάρος, καὶ κουφίσαι πνεύμονα καὶ ἦπαρ, διερφάγη κοιλίαν, καὶ πᾶσαν τὴν ἔνδον πλῆσιν αὐτοῦ
τῇ γῇ παραδεδώκασιν ἐντὸς τοῦ δοματίου, οὗ ἔκειτο· dejiciendum viscerum onus, et ad levandum pulτὸ δὲ σῶμα μύροις αλείψαντες, καὶ σινδόνι εἰλή
σαντες κατέθηκαν ἐπὶ στρωμνῆς ὡς ἀσθενῆ ζῶντα.
Ταῦτα οὖν πάντα πράττοντο παρὰ τῶν δύο βεζιρί
των, καὶ τῶν παίδων τοῦ παλατίου· οἳ οὐκ ἐξήρ
χοντο, οὔτε ἐκοινολογοῦντο μετά τινος. Ο σκοπός
οὖν τοιόσδε· Εἰ μάθωσι τὸν θάνατον τοῦ ἀρχηγοῦ
τὰ πέριξ ἔθνη, Ῥωμαῖοι, Σέρβοι, Γενουίται, Βενετ
τοῖ, ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ὁ Καραμά, οὐ δυνήσεται κατελθεῖν ἐκ τῶν ὁρίων Περσίας ὁ κληρονόμος Μοράτ,
καὶ γενήσεται θόρυβος ἐν τῇ ἀρχῇ, καὶ στάσις ἐν
τῷ στρατῷ· καὶ τὰ τῆς Έψας πάντα ἀφειδῶς ὁ Και
ραμὰν λεηλατήσει, καὶ δὲ τῆς Θρᾴκης οἱ Χριστιανοί,
καὶ ἔσονται Τοῦρκοι δυστυχοῦντες, καὶ 'Ρωμαῖοι
τοῖς εὐτυχήμασι θάλλοντες.
monem et jecur, reipsa per medium ventrem dissectus est, eique omnia viscera detracta: quæ
humi, in parte domus quam habitabat, defossa
sunt. Cadaver reliquum inunctum aromatis condierunt, et sindone involutum super lectum deposuerunt, ac si vivus adhuc ægrotasset. Hæc omnia
amborum vezirorum consilio agebantur, famutorumque palatinorum opera, qui intra domus limina coerciti, cum nullo colloquebantur: in eumque nem, ne, si mors imperatoris innotuisset
Romais, Serviis, Genuensibus, Venetis, atque in
Oriente Karamano, ex Persiæ finibus ad exercitus
penetrare non posset 79 Morales imperii hæres.
neve etiam tumultibus bellicis respublica distraberetur, seditionibus exercitus æstuarent; cunctas quoque Orientis provincias Caramanus immaniter
vastaret, Thraciamque Christiani deprædarentur, proinde Turcorum res infeliciter succederent, Romæis interim florente ac prospera fortuna utentibus.
CAPUT XXIN.
Morales Prusam venit. Mahumetís mors in vulgus a bassis editur. Prusam abeunt veziri, defuncti sultani cadaver
secum deferentes. Legati a principibus vicinis ad Moratem missi. Manuel a Morale fraires ejus impuberes, ex testumento Mahumetis sibi tradi, frustra poscit, et ideo Mustapham et Cineitem in scenam adversus Moralem producit.
Mores quidam Turcorum explicantur.
Τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων, καὶ διὰ ταχυδρόμου (
τινός τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς τῷ Μοράτ ἀπαγγείλαντες, ἐν ᾿Αμασεία τότε διάγοντος, μετὰ παρέλευσιν τεσσαράκοντα ἡμερῶν, καὶ ἂν ἔστειλαν
ἄγγελον ἔφθασε μηνύων αὐτοῖς τὴν ἔλευσιν Μοράτο
καὶ ὡς κατῆλθεν εγγύς που Προύσης ἐν χώμῃ τινὶ
καλουμένῃ Μελαίνα, καὶ γραφὰς αὐτοῖς ἐνεχείρισε
τοῦ Μυράτ, δηλούσας τὴν αὐτοῦ ἔλευσιν ἐν τῇ
Προύσῃ, καὶ ὁριζούσας τῷ Παγιαζήτ ὅπως λαβὼν
τὸ πτῶμα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, συν πάσῃ τῇ γερου
σίᾳ ἐπανήκῃ ἐν Προύσῃ· ἵνα καὶ τὸν πατέρα θά
ψωσι, καὶ αὐτὸν ἀρχηγὸν ἀναγορεύσωσι. Τότε ὁ
Παγιαζήτ μεθ' ὅσης ἡδονῆς καὶ χαρᾶς δεξάμενος
τὰ γράμματα, τῇ ἐπ' αὔριον καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος, σὺν πᾶσι τοῖς σατράπαις καὶ μεγιστᾶσι,
καὶ μέρους οὐκ ὀλίγου τῆς πόλεως, ήρξατο δημηγορεῖν τοιάδε· Ὑμᾶς, ὦ ἄνδρες, οὐ χρὴ λέγειν καὶ
δημηγορεῖν, ἐκ ποίας εἰς ποίαν τύχην ὑψώθη
Dum res es loci stant, per cursorem Morai
Amasie sedem habenti mortem patris ocyssime
nuntiant; exactis tandem diebus quadraginta nuntius ille, quem miserant, rediit, ipsisque nuntizt
Moratis adventum: quodque non longe a Prusa
ad vicum, qui Melæna appellatur, devenisset: litteras insuper Moratis ipsis reddidit, quibus monebat jam Prasain se advenisse: jubetque Bajazi -
tem ut, cum toto cœtu patriciorum, Prusam ad se
veniat, patrisque sui cadaver advehat ad id sepeliendum, ut etiam se imperatorem proclament ac
selutent. His litteris summa cum voluptate ét
gaudio perlectis, postridie suggestum conscendit
Bajazites, comitantibus eum satrapis cunctis ac
proceribus, et maxima civium parte circumistante,
talemque ad eos orationem habere cœpit: Supervacuum fuerit, o viri, apud vos verba facere, quæ
in memoriam vobis revocent, ex quibus primordiis
Ismaelis Bullialdi nota.
Καὶ διὰ ταχυδρόμου τινός. Cursor ille crat primus Cesnegir, id est, pregustator, nomine Eluanbegus.
Ῥωμαῖοι, Σέρβοι, Γενουῖται, Βένετοι, ἐν τῇ Ἀνατολῇ ὁ Καραμάν, οὐ δυνήσεται κατελθεῖν ἐκ τῶν ὁρίων Περσίας ὁ κληρονόμος Μοράτ· καὶ γενήσεται θόρυβος ἐν τῇ ἀρχῇ καὶ στάσις ἐν τῷ στρατῷ· καὶ τὰ τῆς ἑῴας πάντα ἀφειδῶς ὁ Καραμὰν λεηλατήσει, τὰ δὲ τῆς Θρᾴκης οἱ χριστιανοί· καὶ ἔσονται Τοῦρκοι δυστυχοῦντες καὶ Ῥωμαῖοι τοῖς εὐτυχήμασι θάλλοντες. Τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων καὶ διὰ ταχυδρόμου τινὸς τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς τῷ Μορὰτ ἀπαγγείλαντες, ἐν Ἀμασείᾳ τότε διάγοντος, μετὰ παρέλευσιν τεσσαράκοντα ἡμερῶν καί, ὃν ἔστειλαν ἄγγελον, ἔφθασεν μηνύων αὐτοῖς τὴν ἔλευσιν Μορὰτ καὶ ὡς κατῆλθεν ἐγγύς που Προύσης ἐν κώμῃ τινὶ καλουμένῃ Μελάϊνα. Καὶ γραφὰς αὐτοῖς ἐνεχείρισεν τοῦ Μορὰτ δηλούσας τὴν αὐτοῦ ἔλευσιν ἐν τῇ Προύσῃ καὶ ὁριζούσας τῷ Παγιαζήτ, ὅπως λαβὼν τὸ πτῶμα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ σὺν πάσῃ τῇ γερουσίᾳ ἐπανήκῃ ἐν Προύσῃ, ἵνα καὶ τὸν πατέρα θάψωσι καὶ αὐτὸν ἀρχηγὸν ἀναγορεύσωσι.dies quadraginta cadaver illius occultarunt in quadam zdium parte, ubi jacuit insepultum: omnesque mors illius latebat præter viros domesticos
quatuor, Bajazitem et Hibraimum patricios sive
veziros, duosque medicos, qui quotidie ingressi
et exeuntes vanos sermones de imperatoris valetudine apud proceres jactabant: morbo quidem
ipsum detineri, et ad curandum illum quibusdam
medicamentis idoneis opus esse: et cernere erat
plures partim in Serviam, partim Constantinopolim missos, alios in insulas, ad conquirenda phar
maca ejus morbo curando necessaria. Qui vero
potionem a medicis simulate conquisitam, ut vulgo
credebatur, hausturus erat ad evacuanda intestina,
ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ ἐντὸς τοῖς παρ' αὐτοῦ δομηθεῖσιν Machomete Bego in mdlibus ab eo constructis, per
οἰκήμασι, τεσσαράκοντα ἡμέρας ἔκρυπτον τὸ πτῶμα
αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκείᾳ, ᾗ ἔκειτο άταφον, τινὸς μὴ για
νώσκοντος ἔτι τέθνηκε παρεξ τεσσάρων Παγιαζήτ,
καὶ Ἱπραΐμ τῶν πατρικίων ἢ βεζιρίδων, καὶ δύο
Ιατρῶν, οἱ καὶ καθ' ἡμέραν εἰσερχόμενοι ἐξήρχοντο,
κενολογοῦντες τοῖς μεγιστᾶσιν, ὡς ὁ ἀρχηγὸς νοσηλεύεται, καὶ ἀνάγκη τινῶν χρειωδῶν ἐστι πρός
θεραπείαν ἁρμοδία. Καὶ ἦν ἰδεῖν ἀπεσταλμένων
πλῆθος πολύ· τοὺς μὲν ἐν Σερβίᾳ, τοὺς δὲ ἐν τῇ
Κωνσταντίνου, ἄλλους ἐν ταῖς νήσοις ἐρευνῶντας τὰ
πρὸς ἰατρείαν χρήσιμα. Ὁ δὲ μέλλων ποματίζει
σθαι παρὰ τῶν ἰατρῶν, τοῦ κενῶσαι τῶν ἐντέρων
τὸ βάρος, καὶ κουφίσαι πνεύμονα καὶ ἦπαρ, διερφάγη κοιλίαν, καὶ πᾶσαν τὴν ἔνδον πλῆσιν αὐτοῦ
τῇ γῇ παραδεδώκασιν ἐντὸς τοῦ δοματίου, οὗ ἔκειτο· dejiciendum viscerum onus, et ad levandum pulτὸ δὲ σῶμα μύροις αλείψαντες, καὶ σινδόνι εἰλή
σαντες κατέθηκαν ἐπὶ στρωμνῆς ὡς ἀσθενῆ ζῶντα.
Ταῦτα οὖν πάντα πράττοντο παρὰ τῶν δύο βεζιρί
των, καὶ τῶν παίδων τοῦ παλατίου· οἳ οὐκ ἐξήρ
χοντο, οὔτε ἐκοινολογοῦντο μετά τινος. Ο σκοπός
οὖν τοιόσδε· Εἰ μάθωσι τὸν θάνατον τοῦ ἀρχηγοῦ
τὰ πέριξ ἔθνη, Ῥωμαῖοι, Σέρβοι, Γενουίται, Βενετ
τοῖ, ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ὁ Καραμά, οὐ δυνήσεται κατελθεῖν ἐκ τῶν ὁρίων Περσίας ὁ κληρονόμος Μοράτ,
καὶ γενήσεται θόρυβος ἐν τῇ ἀρχῇ, καὶ στάσις ἐν
τῷ στρατῷ· καὶ τὰ τῆς Έψας πάντα ἀφειδῶς ὁ Και
ραμὰν λεηλατήσει, καὶ δὲ τῆς Θρᾴκης οἱ Χριστιανοί,
καὶ ἔσονται Τοῦρκοι δυστυχοῦντες, καὶ 'Ρωμαῖοι
τοῖς εὐτυχήμασι θάλλοντες.
monem et jecur, reipsa per medium ventrem dissectus est, eique omnia viscera detracta: quæ
humi, in parte domus quam habitabat, defossa
sunt. Cadaver reliquum inunctum aromatis condierunt, et sindone involutum super lectum deposuerunt, ac si vivus adhuc ægrotasset. Hæc omnia
amborum vezirorum consilio agebantur, famutorumque palatinorum opera, qui intra domus limina coerciti, cum nullo colloquebantur: in eumque nem, ne, si mors imperatoris innotuisset
Romais, Serviis, Genuensibus, Venetis, atque in
Oriente Karamano, ex Persiæ finibus ad exercitus
penetrare non posset 79 Morales imperii hæres.
neve etiam tumultibus bellicis respublica distraberetur, seditionibus exercitus æstuarent; cunctas quoque Orientis provincias Caramanus immaniter
vastaret, Thraciamque Christiani deprædarentur, proinde Turcorum res infeliciter succederent, Romæis interim florente ac prospera fortuna utentibus.
CAPUT XXIN.
Morales Prusam venit. Mahumetís mors in vulgus a bassis editur. Prusam abeunt veziri, defuncti sultani cadaver
secum deferentes. Legati a principibus vicinis ad Moratem missi. Manuel a Morale fraires ejus impuberes, ex testumento Mahumetis sibi tradi, frustra poscit, et ideo Mustapham et Cineitem in scenam adversus Moralem producit.
Mores quidam Turcorum explicantur.
Τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων, καὶ διὰ ταχυδρόμου (
τινός τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς τῷ Μοράτ ἀπαγγείλαντες, ἐν ᾿Αμασεία τότε διάγοντος, μετὰ παρέλευσιν τεσσαράκοντα ἡμερῶν, καὶ ἂν ἔστειλαν
ἄγγελον ἔφθασε μηνύων αὐτοῖς τὴν ἔλευσιν Μοράτο
καὶ ὡς κατῆλθεν εγγύς που Προύσης ἐν χώμῃ τινὶ
καλουμένῃ Μελαίνα, καὶ γραφὰς αὐτοῖς ἐνεχείρισε
τοῦ Μυράτ, δηλούσας τὴν αὐτοῦ ἔλευσιν ἐν τῇ
Προύσῃ, καὶ ὁριζούσας τῷ Παγιαζήτ ὅπως λαβὼν
τὸ πτῶμα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, συν πάσῃ τῇ γερου
σίᾳ ἐπανήκῃ ἐν Προύσῃ· ἵνα καὶ τὸν πατέρα θά
ψωσι, καὶ αὐτὸν ἀρχηγὸν ἀναγορεύσωσι. Τότε ὁ
Παγιαζήτ μεθ' ὅσης ἡδονῆς καὶ χαρᾶς δεξάμενος
τὰ γράμματα, τῇ ἐπ' αὔριον καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος, σὺν πᾶσι τοῖς σατράπαις καὶ μεγιστᾶσι,
καὶ μέρους οὐκ ὀλίγου τῆς πόλεως, ήρξατο δημηγορεῖν τοιάδε· Ὑμᾶς, ὦ ἄνδρες, οὐ χρὴ λέγειν καὶ
δημηγορεῖν, ἐκ ποίας εἰς ποίαν τύχην ὑψώθη
Dum res es loci stant, per cursorem Morai
Amasie sedem habenti mortem patris ocyssime
nuntiant; exactis tandem diebus quadraginta nuntius ille, quem miserant, rediit, ipsisque nuntizt
Moratis adventum: quodque non longe a Prusa
ad vicum, qui Melæna appellatur, devenisset: litteras insuper Moratis ipsis reddidit, quibus monebat jam Prasain se advenisse: jubetque Bajazi -
tem ut, cum toto cœtu patriciorum, Prusam ad se
veniat, patrisque sui cadaver advehat ad id sepeliendum, ut etiam se imperatorem proclament ac
selutent. His litteris summa cum voluptate ét
gaudio perlectis, postridie suggestum conscendit
Bajazites, comitantibus eum satrapis cunctis ac
proceribus, et maxima civium parte circumistante,
talemque ad eos orationem habere cœpit: Supervacuum fuerit, o viri, apud vos verba facere, quæ
in memoriam vobis revocent, ex quibus primordiis
Ismaelis Bullialdi nota.
Καὶ διὰ ταχυδρόμου τινός. Cursor ille crat primus Cesnegir, id est, pregustator, nomine Eluanbegus.
Τότε ὁ Παγιαζὴτ μεθ’ ὅσης ἡδονῆς καὶ χαρᾶς δεξάμενος τὰ γράμματα, τῇ ἐπαύριον καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος σὺν πᾶσι τοῖς σατράπαις καὶ μεγιστᾶσιν, καὶ μέρους οὐκ ὀλίγου τῆς πόλεως [παρόντος], ἤρξατο δημηγορεῖν τοιάδε· [Πρὸς] ὑμᾶς, ὦ ἄνδρες, οὐ χρὴ λέγειν καὶ δημηγορεῖν ἐκ ποίας εἰς ποίαν τύχην ὑψώθημεν συνευδοκοῦντος Θεοῦ διὰ παρακλήσεως τοῦ προφήτου. Οἴδατε γὰρ ἀκριβῶς, οἱ μὲν αὐτοψεί, οἱ δὲ παρὰ τῶν γονέων ἐνωτισθέντες, ὡς οὐκ ἔστιν οὔπω ἑξηκοστὸν ἢ πλέον τι, ἀφ’ οὗ τὸν πορθμὸν διαβάντες οἱ τοῦ Ὀτμάν, ἔτος, τὴν Θρᾴκην πᾶσαν ἐκράτησαν καὶ τὴν βασιλείαν Ῥωμαίων καὶ Σέρβων ὑποτελῆ καὶ ὑπόφορον ἔδειξαν, ἀλλὰ καὶ Βλάχους ὑπὲρ τὸν Δάνουβιν καὶ Οὔννους, τὸ μυριάριθμον γένος, Ἀλβανοὺς καὶ Βουλγάρους, πάντας σχεδὸν εἰπεῖν τοσοῦτον εἰς τέλος αἰχμαλωτίζοντες ἐταπείνωσαν, ὡς καὶ τὰ δημόσια αὐτῶν τέλη μὴ ἐξισχύειν τοὺς φόρους τοὺς ἐτησίους τοὺς διδομένους ἡμῖν ἐξαρκεῖν, ἀλλὰ καὶ τὰς θυγατέρας καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν ἐξαποστέλλειν πρὸς τοὺς ἡμετέρους ἀρχηγοὺς δουλοπρεπῶς· πῶς; ἔλεον ζητοῦντες καὶ οἶκτον, ἀνακωχὴν δεινῶν καὶ εἰρήνην παρ’ ἡμῶν.dies quadraginta cadaver illius occultarunt in quadam zdium parte, ubi jacuit insepultum: omnesque mors illius latebat præter viros domesticos
quatuor, Bajazitem et Hibraimum patricios sive
veziros, duosque medicos, qui quotidie ingressi
et exeuntes vanos sermones de imperatoris valetudine apud proceres jactabant: morbo quidem
ipsum detineri, et ad curandum illum quibusdam
medicamentis idoneis opus esse: et cernere erat
plures partim in Serviam, partim Constantinopolim missos, alios in insulas, ad conquirenda phar
maca ejus morbo curando necessaria. Qui vero
potionem a medicis simulate conquisitam, ut vulgo
credebatur, hausturus erat ad evacuanda intestina,
ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ ἐντὸς τοῖς παρ' αὐτοῦ δομηθεῖσιν Machomete Bego in mdlibus ab eo constructis, per
οἰκήμασι, τεσσαράκοντα ἡμέρας ἔκρυπτον τὸ πτῶμα
αὐτοῦ ἐν τῇ οἰκείᾳ, ᾗ ἔκειτο άταφον, τινὸς μὴ για
νώσκοντος ἔτι τέθνηκε παρεξ τεσσάρων Παγιαζήτ,
καὶ Ἱπραΐμ τῶν πατρικίων ἢ βεζιρίδων, καὶ δύο
Ιατρῶν, οἱ καὶ καθ' ἡμέραν εἰσερχόμενοι ἐξήρχοντο,
κενολογοῦντες τοῖς μεγιστᾶσιν, ὡς ὁ ἀρχηγὸς νοσηλεύεται, καὶ ἀνάγκη τινῶν χρειωδῶν ἐστι πρός
θεραπείαν ἁρμοδία. Καὶ ἦν ἰδεῖν ἀπεσταλμένων
πλῆθος πολύ· τοὺς μὲν ἐν Σερβίᾳ, τοὺς δὲ ἐν τῇ
Κωνσταντίνου, ἄλλους ἐν ταῖς νήσοις ἐρευνῶντας τὰ
πρὸς ἰατρείαν χρήσιμα. Ὁ δὲ μέλλων ποματίζει
σθαι παρὰ τῶν ἰατρῶν, τοῦ κενῶσαι τῶν ἐντέρων
τὸ βάρος, καὶ κουφίσαι πνεύμονα καὶ ἦπαρ, διερφάγη κοιλίαν, καὶ πᾶσαν τὴν ἔνδον πλῆσιν αὐτοῦ
τῇ γῇ παραδεδώκασιν ἐντὸς τοῦ δοματίου, οὗ ἔκειτο· dejiciendum viscerum onus, et ad levandum pulτὸ δὲ σῶμα μύροις αλείψαντες, καὶ σινδόνι εἰλή
σαντες κατέθηκαν ἐπὶ στρωμνῆς ὡς ἀσθενῆ ζῶντα.
Ταῦτα οὖν πάντα πράττοντο παρὰ τῶν δύο βεζιρί
των, καὶ τῶν παίδων τοῦ παλατίου· οἳ οὐκ ἐξήρ
χοντο, οὔτε ἐκοινολογοῦντο μετά τινος. Ο σκοπός
οὖν τοιόσδε· Εἰ μάθωσι τὸν θάνατον τοῦ ἀρχηγοῦ
τὰ πέριξ ἔθνη, Ῥωμαῖοι, Σέρβοι, Γενουίται, Βενετ
τοῖ, ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ὁ Καραμά, οὐ δυνήσεται κατελθεῖν ἐκ τῶν ὁρίων Περσίας ὁ κληρονόμος Μοράτ,
καὶ γενήσεται θόρυβος ἐν τῇ ἀρχῇ, καὶ στάσις ἐν
τῷ στρατῷ· καὶ τὰ τῆς Έψας πάντα ἀφειδῶς ὁ Και
ραμὰν λεηλατήσει, καὶ δὲ τῆς Θρᾴκης οἱ Χριστιανοί,
καὶ ἔσονται Τοῦρκοι δυστυχοῦντες, καὶ 'Ρωμαῖοι
τοῖς εὐτυχήμασι θάλλοντες.
monem et jecur, reipsa per medium ventrem dissectus est, eique omnia viscera detracta: quæ
humi, in parte domus quam habitabat, defossa
sunt. Cadaver reliquum inunctum aromatis condierunt, et sindone involutum super lectum deposuerunt, ac si vivus adhuc ægrotasset. Hæc omnia
amborum vezirorum consilio agebantur, famutorumque palatinorum opera, qui intra domus limina coerciti, cum nullo colloquebantur: in eumque nem, ne, si mors imperatoris innotuisset
Romais, Serviis, Genuensibus, Venetis, atque in
Oriente Karamano, ex Persiæ finibus ad exercitus
penetrare non posset 79 Morales imperii hæres.
neve etiam tumultibus bellicis respublica distraberetur, seditionibus exercitus æstuarent; cunctas quoque Orientis provincias Caramanus immaniter
vastaret, Thraciamque Christiani deprædarentur, proinde Turcorum res infeliciter succederent, Romæis interim florente ac prospera fortuna utentibus.
CAPUT XXIN.
Morales Prusam venit. Mahumetís mors in vulgus a bassis editur. Prusam abeunt veziri, defuncti sultani cadaver
secum deferentes. Legati a principibus vicinis ad Moratem missi. Manuel a Morale fraires ejus impuberes, ex testumento Mahumetis sibi tradi, frustra poscit, et ideo Mustapham et Cineitem in scenam adversus Moralem producit.
Mores quidam Turcorum explicantur.
Τούτων οὖν οὕτως ἐχόντων, καὶ διὰ ταχυδρόμου (
τινός τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς τῷ Μοράτ ἀπαγγείλαντες, ἐν ᾿Αμασεία τότε διάγοντος, μετὰ παρέλευσιν τεσσαράκοντα ἡμερῶν, καὶ ἂν ἔστειλαν
ἄγγελον ἔφθασε μηνύων αὐτοῖς τὴν ἔλευσιν Μοράτο
καὶ ὡς κατῆλθεν εγγύς που Προύσης ἐν χώμῃ τινὶ
καλουμένῃ Μελαίνα, καὶ γραφὰς αὐτοῖς ἐνεχείρισε
τοῦ Μυράτ, δηλούσας τὴν αὐτοῦ ἔλευσιν ἐν τῇ
Προύσῃ, καὶ ὁριζούσας τῷ Παγιαζήτ ὅπως λαβὼν
τὸ πτῶμα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, συν πάσῃ τῇ γερου
σίᾳ ἐπανήκῃ ἐν Προύσῃ· ἵνα καὶ τὸν πατέρα θά
ψωσι, καὶ αὐτὸν ἀρχηγὸν ἀναγορεύσωσι. Τότε ὁ
Παγιαζήτ μεθ' ὅσης ἡδονῆς καὶ χαρᾶς δεξάμενος
τὰ γράμματα, τῇ ἐπ' αὔριον καθίσας ἐπὶ τοῦ βήματος, σὺν πᾶσι τοῖς σατράπαις καὶ μεγιστᾶσι,
καὶ μέρους οὐκ ὀλίγου τῆς πόλεως, ήρξατο δημηγορεῖν τοιάδε· Ὑμᾶς, ὦ ἄνδρες, οὐ χρὴ λέγειν καὶ
δημηγορεῖν, ἐκ ποίας εἰς ποίαν τύχην ὑψώθη
Dum res es loci stant, per cursorem Morai
Amasie sedem habenti mortem patris ocyssime
nuntiant; exactis tandem diebus quadraginta nuntius ille, quem miserant, rediit, ipsisque nuntizt
Moratis adventum: quodque non longe a Prusa
ad vicum, qui Melæna appellatur, devenisset: litteras insuper Moratis ipsis reddidit, quibus monebat jam Prasain se advenisse: jubetque Bajazi -
tem ut, cum toto cœtu patriciorum, Prusam ad se
veniat, patrisque sui cadaver advehat ad id sepeliendum, ut etiam se imperatorem proclament ac
selutent. His litteris summa cum voluptate ét
gaudio perlectis, postridie suggestum conscendit
Bajazites, comitantibus eum satrapis cunctis ac
proceribus, et maxima civium parte circumistante,
talemque ad eos orationem habere cœpit: Supervacuum fuerit, o viri, apud vos verba facere, quæ
in memoriam vobis revocent, ex quibus primordiis
Ismaelis Bullialdi nota.
Καὶ διὰ ταχυδρόμου τινός. Cursor ille crat primus Cesnegir, id est, pregustator, nomine Eluanbegus.
PG 157:911Ἀλλὰ καὶ ὅσον ἐγκρατὲς καὶ περὶ τὴν ἡγεμονίαν ταύτην ἀξιωματικώτερον, σοφῶς καὶ ἐπιστημόνως συλλέξαντες ἐκ πασῶν τῶν γενεῶν καὶ ταῦτα τὸ πλέον κατωτυχὲς καὶ ἀγροτικόν, καὶ θεὸν ἕνα μὴ σέβοντες, τὸν ὃν ὁ προφήτης ἐκήρυξεν, καὶ θεοσεβεῖς καὶ εὐτυχεῖς ἀξιωματικούς τε καὶ λαμπροὺς ἡγεμόνας ἀπέδειξαν, ἐξ ὧν κἀγὼ καὶ τὸ πλεῖστον μέρος τῶν ἀκουόντων, ἃ λέγω, τυγχάνομεν. Δεῖ τοίνυν μὴ ῥᾳθυμεῖν μηδὲ ὀκνεῖν, ἀλλὰ νήφειν καὶ ἐγρηγορεῖν καὶ ὡς υἱὸς γνήσιος τοῦ Ὀτμὰν ἀφ’ ἡμῶν ὁ καθεὶς ἀγωνίζεσθαι, ἵνα μὴ τὴν πατρικὴν κληρονομίαν ἀμελήσαντες φθείρωμεν. Καὶ γὰρ καὶ πατὴρ καὶ δεσπότης εὐεργέτης τε καὶ δοτὴρ ὁ αὐτὸς εἷς ἐστιν ὁ Μεχεμὲτ καὶ ὁ αὐτοῦ διάδοχος Μοράτ, ὁ πρῶτος καὶ ποθεινότατος τῶν υἱῶν αὐτοῦ, ὃς καὶ ἐν τῷ θρόνῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἐκάθισεν ἐν τῇ μεγαλοπόλει Προύσῃ νυνί· ὁ δὲ πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡμέτερος δεσπότης ἀπέδωκε τὸ κοινὸν χρέος.Καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐκόψατο κοπετὸν μέγαν μετ’ οἰμωγῆς καὶ δακρύων· καὶ ἅμα πάντες οἱ μεγιστᾶνες καὶ οἱ ῥαβδοῦχοι μιᾷ φωνῇ ἀλαλάξαντες μετὰ θορύβου καὶ κρότου πολλοῦ γοερῶς ἔκλαιον.DUCR
atque initiis ad eam, qua nunc fruimur, fortunam, & μεν, συνευδοκοῦντος Θεοῦ διὰ παρακλήσεως
Des annuente, et propheta nostro apud eum inter- τοῦ προφήτου. Οἴδατε γὰρ ἀκριβῶς οἱ μὲν αὐ
cedente, evecti simus. Plerique rebus ipsis inter- τοψὶ, οἱ δὲ παρὰ τῶν γονέων ἐνωτισθέντες, ὡς
ſuistis, vel a parentibus vestris audivistis, nondum οὐκ ἔστιν οὔπω ἑξακοστὸν ἢ πλέον τι, ἀφ' οὗ
sexaginta annos elapsos esse, vel certe paulo am- τὸν πορθμὲν διαβάντες οἱ τοῦ ᾿Οθμάν, ἔτος,
plius, ex quo ab Othmano genus ducentes principes, τὴν Θρᾴκην πᾶσαν ἐκράτησαν· καὶ τὴν βασι
trajecto freto Thraciam universam armis suis sub- λείαν Ρωμαίων καὶ Σέρβων ὑποτελῆ καὶ ὑπό
egerunt, Romæorumque imperium ac Servios tri- φορον ἔδειξαν· ἀλλὰ καὶ Βλάχους ὑπὲρ τὸν
buta sibi pendere coegerunt, hosque non solum, ve- Δάνουσιν, καὶ Ούννους, καὶ μυριάριθμον γένος
rum etiam Walachos ultra Danubium, lunnos, Ἀλβανοὺς καὶ Βουλγάρους· Πάντας, σχεδόν εἰpopulosasque nationes Albanos et Bulgaros. Omnes, πεῖν, τοσοῦτον εἰς τέλος αἰχμαλωτίζοντες έταut verbo dicam, in servitutem relacios tantis tri- πείνωσαν, ὡς καὶ τὰ δημόσια αὐτῶν τέλη με
bulis oppresserunt, ut ipsorum ærarium, ac publica ἐξισχύειν, τοὺς φόρους τοὺς ἐτησίους τοὺς διvectigalia, nobis solvenda tributa ac stipendia non δομένους ἡμῖν, ἐξαρκεῖν· ἀλλὰ καὶ τὰς θυγα
quarent. Verum etiam ad id calamitatis compulsi τέρας, καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν ἐξαποστέλλειν
sunt, ut filias suas puerosque imperatoribus servi- Η πρὸς τοὺς ἡμετέρους αρχηγούς δουλοπρεπώς.
Liter 73 mitterent. At qua de causa? Clementiam
ac commiserationem, erga se excitaturi, ærumnarumque inducias ac pacem a nobis petentes. fcc
insuper potentiam hujus imperii dignitatemque auyet, sapienter ac prudenter collectos cx omnibus
gentibus homines, eosque ut plurimum sortis infimæ
et agrestes, Deum unicum, quem propheta prædicavit, non colentes, ad veram pietatem ipsos condusisse: fortunatos, dignitatibus et honoribus ornatos,
elarosque duces effecisse. Ex quorum numero ipse
ego, et vestrum pars maxima, quæ me loquentem
audit, sumus. Animo itaque despondere haud cunvenit, neque socordiæ deditos esse, scd sobrios vigitare. Et singuli, tanquam fiii naturales et genuini
Olamanis, pugnare debemus pro palcrna hereditate;
néc negligentia nostra eam disperdi sinere debemus.
Etenim et pater et dominus et beneficus et bonorum.
largitor ipse unus est Mahometes, ipsiusque successor Morates, primogenitus liberorum ac dilectis.
simus: qui in throno patris sui nunc sedit in amplissima urbe Prusa. Pater ipeius dominus noster
commune debitum solvit. Hæc locutus cum ejulatu
et lacrymis vehementer plauxit, simulque omues
proceres et satellites ingenti cum tumultu et strepitu uno spiritu lamentabiliter flebant. Tum Bajazites et Hibraimus cadaver portantes in atrio
palatii posuerunt, multoque luctu mortuum prosecuti, copias Orientis versus Callipolim postridie
incedere jusserunt, quas pedibus subsequebantur.
magnates cum Bajazite cadaver comitantes. T:ajectum deinde freto Prusam id detulerunt, et in
sepulcrum deposuerunt, quod sibi vivus exstruierat; per octiduum luzerunt, et, ad defuncti memoriam celebrandam, juxta nationis ri:úm justa
peregerunt: luctu postmodum finito Moratem imΠως; "Ελεον ζητοῦντες, καὶ οἶκτος, ἀνακωχὴν
δεινῶν, καὶ εἰρήνην παρ' ἡμῶν· ἀλλὰ καὶ ὅσον
ἐγκρατὲς καὶ περὶ τὴν ἡγεμονίαν ταύτην ἀξιω
ματικώτερον, σοφῶς καὶ ἐπιστημόνως συλλέ
ξαντες ἐκ πασῶν τῶν γενεῶν καὶ ταῦτα τὸ
πλέον κακοτυχὲς, καὶ ἀγροτικὸν, καὶ Θεὸν ἕνα
μὴ σέβοντες των, ἣν ὁ προφήτης ἐκήρυξεν· καὶ
Θεοσεβεῖς, καὶ εὐτυχεῖς ἀξιωματικούς τε καὶ
λαμπροὺς ἡγεμόνας ἀπέδειξαν· ἐξ ὧν κἀγὼ,
καὶ τὸ πλεῖστον μέρος τῶν ἀκουόντων, ὦ λέγω,
τυγχάνομεν. Δεῖ τοίνυν μὴ ῥαθυμεῖν, μηδὲ 6κνεῖν, ἀλλὰ νήφειν καὶ ἐγρηγορείν. Καὶ ὡς
υἱὸς γνήσιος τοῦ ᾿Οθμὰν ἀφ' ἡμῶν ὁ καθεὶς
ἀγωνίζεσθαι, ἵνα μὴ τὴν πατρικὴν κληρονομίαν
ἀμελήσαντες φθείρωμεν. Καὶ γὰρ καὶ πατὴρ,
καὶ δεσπότης, εὐεργέτης τε καὶ σωτὴρ ὁ αὐτὸς
εἰς ἐστιν ὁ Μεχεμέτ, καὶ ὁ αὐτοῦ διάδοχος
Μοράτ ὁ πρῶτος, καὶ ποθεινότατος τῶν υἱῶν
αὐτοῦ· ὃς καὶ ἐν τῷ θρόνῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ
ἐκάθισεν ἐν τῇ μεγαλοπόλει Προύσῃ νυνί· ὁ δὲ
πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡμέτερος δεσπότης απέδωκε
τὸ κοινὸν χρέος. Καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐκόψατο κοπε
τὸν μέγαν μεθ' οιμωγῆς καὶ δακρύων, καὶ ἅμα πάνω
τες οἱ μεγιστάνες καὶ οἱ ῥαβδούχοι μια φωνῇ ἀλαλάξαντες μετὰ θορύβου καὶ κρότου πολλοί γοερώ;
Εκλαιον. Τότε ὁ Παγιαζήτ σὺν τῷ Ἱπραΐμ βα
στάσαντες τὸ πτῶμα, ἔθηκαν ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ παι
λατίου, καὶ ἱκανῶς θρηνήσαντες, ἐκέλευσαν τη
ἐπιούσῃ τὰ στρατεύματα τῆς ἕω πορεύεσθαι προς
Καλλιούπολιν, οἱ δὲ μεγιστάνες σὺν τῷ Παγιαζήτ
βάδην κατόπισθεν σὺν τῷ νεκρῷ. Καὶ διαβάντες τὸν
πορθμὸν ἔφερον αὐτὸν ἐ. Προύσῃ, καὶ κατέθεντο ἐν
τῷ παρ' αὐτοῦ δομηθέντι βωμῷ, πένθος ποιήσαν
τες ὀκτώ ήμερον· τὰ μνημόσυνα δὲ ὡς καθὼς ἔθος
αὐτοῖς ἐστι ποιήσαντες, καὶ τὸ πένθος ἀποβάλλοντες
་
Ismaelis Bullialdi notæ.
Συλλέξαντες ἐκ πασῶν τῶν γενεῶν. Morates primus nomine hujus militiæ Genitzerorum ex
nationibus cunctis collectorum auctor fuit, sapienti
equidem prudentique consilio usus Inexhausius
enim fundus ille militum est, qui a nullo præter
principem præmiorum spe dependent: cujus non
solum mancipia, sed etiam alumni ac veluti Alii
sunt.
Παγιαζήτ σὺν τῷ Ιπραΐμ. Primi veziri cada
ver defuncti imperatoris gestant, Romanos imitati
senatores, qui ſunus Augusti humeris extulerunt;
vel consulares, qui urnam, qua Severi cineres homam asportati sunt, humeris gestarunt, ut notat
Herodianus, lib. v Hist. post Marcum,
Τότε ὁ Παγιαζὴτ σὺν τῷ Ἰπραὴμ βαστάσαντες τὸ πτῶμα ἔθηκαν ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ παλατίου καὶ ἱκανῶς θρηνήσαντες ἐκέλευσαν τῇ ἐπιούσῃ τὰ στρατεύματα τῆς ἕω πορεύεσθαι πρὸς Καλλιούπολιν, οἱ δὲ μεγιστᾶνες σὺν τῷ Παγιαζὴτ βάδην κατόπισθεν σὺν τῷ νεκρῷ· καὶ διαβάντες τὸν πορθμὸν ἔφερον αὐτὸν ἐν Προύσῃ καὶ κατέθεντο ἐν τῷ παρ’ αὐτοῦ δομηθέντι βωμῷ, πένθος ποιήσαντες ὀκταήμερον. Τὰ μνημόσυνα δὲ ὥς, καθὼς ἔθος αὐτοῖς ἐστι, ποιήσαντες καὶ τὸ πένθος ἀποβαλόντες, τὸν Μουρὰτ ἀρχηγὸν ἀνηγόρευσαν. Καὶ τὰ εἰκότα ἑορτάσαντες καὶ φιλοτιμίας οὐκ ὀλίγας καὶ εὐεργεσίας τοῖς ἄρχουσιν ἀμείψας καὶ αὐτοὶ σὺν δώροις τὴν προσκύνησιν ἕκαστος ἀποδεδωκότες, περὶ τῆς ἡγεμονίας ἐφρόντιζον. Καὶ δὴ πρέσβεις ἑτοίμαζον πρὸς τὸν Καραμὰν καὶ πρὸς τὸν βασιλέα Ῥωμαίων, μηνύοντες τὸν θάνατον Μοχάμετ καὶ τὴν ἀναγόρευσιν Μορὰτ καὶ πίστεις ἀνανεοῦντες εἰρηνικάς, ὡς ἔθος τοῖς νέοις ἀρχηγοῖς καὶ ἡγεμόσι. Καὶ γὰρ ἐβούλοντο τὰ τῆς ἕω προοικοδομῆσαι καὶ ἀσφαλίσαι, ὡς χρή, διὰ συνθηκῶν καὶ ὅρκων μετὰ τοῦ Καραμὰν καὶ τότε τὰ τῆς Θρᾴκης σκέψασθαι περάσαντες τὸν προθμόν.DUCR
atque initiis ad eam, qua nunc fruimur, fortunam, & μεν, συνευδοκοῦντος Θεοῦ διὰ παρακλήσεως
Des annuente, et propheta nostro apud eum inter- τοῦ προφήτου. Οἴδατε γὰρ ἀκριβῶς οἱ μὲν αὐ
cedente, evecti simus. Plerique rebus ipsis inter- τοψὶ, οἱ δὲ παρὰ τῶν γονέων ἐνωτισθέντες, ὡς
ſuistis, vel a parentibus vestris audivistis, nondum οὐκ ἔστιν οὔπω ἑξακοστὸν ἢ πλέον τι, ἀφ' οὗ
sexaginta annos elapsos esse, vel certe paulo am- τὸν πορθμὲν διαβάντες οἱ τοῦ ᾿Οθμάν, ἔτος,
plius, ex quo ab Othmano genus ducentes principes, τὴν Θρᾴκην πᾶσαν ἐκράτησαν· καὶ τὴν βασι
trajecto freto Thraciam universam armis suis sub- λείαν Ρωμαίων καὶ Σέρβων ὑποτελῆ καὶ ὑπό
egerunt, Romæorumque imperium ac Servios tri- φορον ἔδειξαν· ἀλλὰ καὶ Βλάχους ὑπὲρ τὸν
buta sibi pendere coegerunt, hosque non solum, ve- Δάνουσιν, καὶ Ούννους, καὶ μυριάριθμον γένος
rum etiam Walachos ultra Danubium, lunnos, Ἀλβανοὺς καὶ Βουλγάρους· Πάντας, σχεδόν εἰpopulosasque nationes Albanos et Bulgaros. Omnes, πεῖν, τοσοῦτον εἰς τέλος αἰχμαλωτίζοντες έταut verbo dicam, in servitutem relacios tantis tri- πείνωσαν, ὡς καὶ τὰ δημόσια αὐτῶν τέλη με
bulis oppresserunt, ut ipsorum ærarium, ac publica ἐξισχύειν, τοὺς φόρους τοὺς ἐτησίους τοὺς διvectigalia, nobis solvenda tributa ac stipendia non δομένους ἡμῖν, ἐξαρκεῖν· ἀλλὰ καὶ τὰς θυγα
quarent. Verum etiam ad id calamitatis compulsi τέρας, καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτῶν ἐξαποστέλλειν
sunt, ut filias suas puerosque imperatoribus servi- Η πρὸς τοὺς ἡμετέρους αρχηγούς δουλοπρεπώς.
Liter 73 mitterent. At qua de causa? Clementiam
ac commiserationem, erga se excitaturi, ærumnarumque inducias ac pacem a nobis petentes. fcc
insuper potentiam hujus imperii dignitatemque auyet, sapienter ac prudenter collectos cx omnibus
gentibus homines, eosque ut plurimum sortis infimæ
et agrestes, Deum unicum, quem propheta prædicavit, non colentes, ad veram pietatem ipsos condusisse: fortunatos, dignitatibus et honoribus ornatos,
elarosque duces effecisse. Ex quorum numero ipse
ego, et vestrum pars maxima, quæ me loquentem
audit, sumus. Animo itaque despondere haud cunvenit, neque socordiæ deditos esse, scd sobrios vigitare. Et singuli, tanquam fiii naturales et genuini
Olamanis, pugnare debemus pro palcrna hereditate;
néc negligentia nostra eam disperdi sinere debemus.
Etenim et pater et dominus et beneficus et bonorum.
largitor ipse unus est Mahometes, ipsiusque successor Morates, primogenitus liberorum ac dilectis.
simus: qui in throno patris sui nunc sedit in amplissima urbe Prusa. Pater ipeius dominus noster
commune debitum solvit. Hæc locutus cum ejulatu
et lacrymis vehementer plauxit, simulque omues
proceres et satellites ingenti cum tumultu et strepitu uno spiritu lamentabiliter flebant. Tum Bajazites et Hibraimus cadaver portantes in atrio
palatii posuerunt, multoque luctu mortuum prosecuti, copias Orientis versus Callipolim postridie
incedere jusserunt, quas pedibus subsequebantur.
magnates cum Bajazite cadaver comitantes. T:ajectum deinde freto Prusam id detulerunt, et in
sepulcrum deposuerunt, quod sibi vivus exstruierat; per octiduum luzerunt, et, ad defuncti memoriam celebrandam, juxta nationis ri:úm justa
peregerunt: luctu postmodum finito Moratem imΠως; "Ελεον ζητοῦντες, καὶ οἶκτος, ἀνακωχὴν
δεινῶν, καὶ εἰρήνην παρ' ἡμῶν· ἀλλὰ καὶ ὅσον
ἐγκρατὲς καὶ περὶ τὴν ἡγεμονίαν ταύτην ἀξιω
ματικώτερον, σοφῶς καὶ ἐπιστημόνως συλλέ
ξαντες ἐκ πασῶν τῶν γενεῶν καὶ ταῦτα τὸ
πλέον κακοτυχὲς, καὶ ἀγροτικὸν, καὶ Θεὸν ἕνα
μὴ σέβοντες των, ἣν ὁ προφήτης ἐκήρυξεν· καὶ
Θεοσεβεῖς, καὶ εὐτυχεῖς ἀξιωματικούς τε καὶ
λαμπροὺς ἡγεμόνας ἀπέδειξαν· ἐξ ὧν κἀγὼ,
καὶ τὸ πλεῖστον μέρος τῶν ἀκουόντων, ὦ λέγω,
τυγχάνομεν. Δεῖ τοίνυν μὴ ῥαθυμεῖν, μηδὲ 6κνεῖν, ἀλλὰ νήφειν καὶ ἐγρηγορείν. Καὶ ὡς
υἱὸς γνήσιος τοῦ ᾿Οθμὰν ἀφ' ἡμῶν ὁ καθεὶς
ἀγωνίζεσθαι, ἵνα μὴ τὴν πατρικὴν κληρονομίαν
ἀμελήσαντες φθείρωμεν. Καὶ γὰρ καὶ πατὴρ,
καὶ δεσπότης, εὐεργέτης τε καὶ σωτὴρ ὁ αὐτὸς
εἰς ἐστιν ὁ Μεχεμέτ, καὶ ὁ αὐτοῦ διάδοχος
Μοράτ ὁ πρῶτος, καὶ ποθεινότατος τῶν υἱῶν
αὐτοῦ· ὃς καὶ ἐν τῷ θρόνῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ
ἐκάθισεν ἐν τῇ μεγαλοπόλει Προύσῃ νυνί· ὁ δὲ
πατὴρ αὐτοῦ καὶ ἡμέτερος δεσπότης απέδωκε
τὸ κοινὸν χρέος. Καὶ ταῦτα εἰπὼν ἐκόψατο κοπε
τὸν μέγαν μεθ' οιμωγῆς καὶ δακρύων, καὶ ἅμα πάνω
τες οἱ μεγιστάνες καὶ οἱ ῥαβδούχοι μια φωνῇ ἀλαλάξαντες μετὰ θορύβου καὶ κρότου πολλοί γοερώ;
Εκλαιον. Τότε ὁ Παγιαζήτ σὺν τῷ Ἱπραΐμ βα
στάσαντες τὸ πτῶμα, ἔθηκαν ἐν τῇ αὐλῇ τοῦ παι
λατίου, καὶ ἱκανῶς θρηνήσαντες, ἐκέλευσαν τη
ἐπιούσῃ τὰ στρατεύματα τῆς ἕω πορεύεσθαι προς
Καλλιούπολιν, οἱ δὲ μεγιστάνες σὺν τῷ Παγιαζήτ
βάδην κατόπισθεν σὺν τῷ νεκρῷ. Καὶ διαβάντες τὸν
πορθμὸν ἔφερον αὐτὸν ἐ. Προύσῃ, καὶ κατέθεντο ἐν
τῷ παρ' αὐτοῦ δομηθέντι βωμῷ, πένθος ποιήσαν
τες ὀκτώ ήμερον· τὰ μνημόσυνα δὲ ὡς καθὼς ἔθος
αὐτοῖς ἐστι ποιήσαντες, καὶ τὸ πένθος ἀποβάλλοντες
་
Ismaelis Bullialdi notæ.
Συλλέξαντες ἐκ πασῶν τῶν γενεῶν. Morates primus nomine hujus militiæ Genitzerorum ex
nationibus cunctis collectorum auctor fuit, sapienti
equidem prudentique consilio usus Inexhausius
enim fundus ille militum est, qui a nullo præter
principem præmiorum spe dependent: cujus non
solum mancipia, sed etiam alumni ac veluti Alii
sunt.
Παγιαζήτ σὺν τῷ Ιπραΐμ. Primi veziri cada
ver defuncti imperatoris gestant, Romanos imitati
senatores, qui ſunus Augusti humeris extulerunt;
vel consulares, qui urnam, qua Severi cineres homam asportati sunt, humeris gestarunt, ut notat
Herodianus, lib. v Hist. post Marcum,
PG 157:913Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ προαρπάσας τὸν καιρὸν στέλλει πρὸς αὐτὸν πρέσβεις τὸν Παλαιολόγον Λαχανᾶν καὶ Θεολόγον τὸν Κόρακα, ὡς δῆθεν παραμυθῶν καὶ τῆς ἀρχῆς τὰ εἰσόδια συγχαιρόμενος, πρὸς τούτοις ἀναμιμνήσκοντες καὶ τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὑστεραίαν βούλησιν, αἰτοῦντες τὰ παιδία δοθῆναι τῷ βασιλεῖ, εἴπερ βούλοιντο ἐν ὁμονοίᾳ καὶ ἀγάπῃ, καθὼς καὶ μετὰ τοῦ πατρὸς ἦσαν. Εἰ δ’ οὐ βούλονται διδόναι καὶ τοῖς πατρικοῖς θεσμοῖς μὴ προσήκειν, αὐτός, ἤγουν ὁ βασιλεύς, ἔχει τὸν ἔφεδρον καὶ ὡς ἐν ὀλίγῳ καταστήσει τοῦτον ἄρχοντα Μακεδονίας καὶ Χεῤῥονήσου καὶ πάσης Θρᾴκης· οὔ, μετ’ οὐ πολὺ δὲ καὶ Ἀσίας καὶ πάσης ἄλλης ἀνατολῆς. Ἐσήμαινε δὲ τῷ προδηλωθέντι Μουσταφᾷ. Ὁ δὲ Παγιαζὴτ ὡς ἐκ προσώπου τοῦ νέου ἀρχηγοῦ Μουρὰτ ἔδωκε πρὸς τοὺς πρέςβεις ἀπόκρισιν λέγων ὡς· Οὐκ ἔστι καλὸν καὶ τοῖς τοῦ προφήτου θεσπίσμασι συνᾷδον Μουσουλμάνων παῖδας τρέφεσθαι παρὰ καβουρίδων καὶ παιδαγωγεῖσθαι, τοῦτ’ ἔστιν εὐσεβῶν παῖδας παρ’ ἀπίστων ἐπιτροπεύεσθαι.τὸν Μουράτ ἀρχηγὸν ἀνηγόρευσαν· καὶ τὰ εἰκότα peratorem proclamant ac salutant. Celebritate
deinde pro majestate imperii decenter transacta.
multa ac magni pretii dona largitns est imperator
aulæ suæ purpuratis: ipsique vicissim munerum
oblatione adjuncta eum venerati sunt, de rebus
deinde imperii consultarunt, Legatos illico ad Caramanum et Romæorum imperatorem destinant,
ut ipsos de Mahometis obitu et Moratis inauguratione monerent, ac pacis fœdera renovarent, pro
more a principibus ad imperium recenter assumptis
usurpato. Rebus etenim Orientis imprimis prospectum cupiebant earumque securitati, pacta per
jusjurandum cum Garamano amicitia
Ο
deinceps
ἑορτάσαντες, καὶ φιλοτιμίας οὐκ ὀλίγας, καὶ εὐερ
γεσίας τοῖς ἄρχουσιν ἀμείψας· καὶ αὐτοὶ σὺν δώ
ροις τὴν προσκύνησιν ἕκαστος ἀποδεδωκότες, περὶ
τῆς ἡγεμονίας εφρόντιζον· καὶ δὴ πρέσβεις ἡτοίμαζον πρὸς τὸν Καραμαν, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα
Ρωμαίων, μηνύοντες τὸν θάνατον Μαχομέτ, καὶ
τὴν ἀναγόρευσιν Μοράτ, καὶ πίστεις ἀνανεοῦντες
εἰρηνικὰς, ὡς ἔθος τοῖς νέοις ἀρχηγοῖς καὶ ἡγε
μέσι. Καὶ γὰρ ἐβούλοντο τὰ τῆς Εω προοικοδομῆσαι
καὶ ἀσφαλίσαι, ὡς χρή, διὰ συνθηκῶν καὶ ἄρχων
μετὰ τοῦ Καραμάν, καὶ τότε τὰ τῆς Θρᾴκης σκέ
μάσθαι περάσαντες τὸν πορθμόν. Ὁ δὲ βασιλεύς
Μανουήλ προαρπάσας τὸν καιρὸν, στέλλει πρὸς αὐτ
τὸν πρέσβεις, τὸν Παλαιολόγου Λαχηνήν καὶ
θεολόγον Κώραχα, ὡς δῆθεν παραμυθῶν, καὶ τῆς
ἀρχῆς τὰ εἰσόδια συγχαιρόμενος· πρὸς τούτοις ἀναμιμνήσκοντες, καὶ τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὑστεραίαν
βούλησιν, αἰτοῦντες τὰ παιδία δοθῆναι τῷ βασιλεῖ,
εἴπερ βούλονται ἐν ὁμονοίᾳ καὶ ἀγάπῃ, καθὼς καὶ
μετὰ τοῦ πατρὸς ἦσαν. Εἰ δ᾽ οὐ βούλονται διδόναι,
καὶ τοῖς πατρικοῖς θεσμοῖς μὴ προσήκειν, αὐτὸς,
ἔχουν ὁ βασιλεὺς, ἔχει τὸν ἔφεδρον, καὶ ὡς ἐν ὀλίγῳ
καταστήσει τοῦτον ἄρχοντα Μακεδονίας, καὶ Χερξονήσου, καὶ πάσης Θράκης, οι μετουπολὺ δὲ καὶ
Ασίας, καὶ πάσης άλλης ᾿Ανατολῆς· ἐσήμαινε δὲ
τῷ προδηλωθέντι Μουσταφᾷ. Ὁ δὲ Παγιαζήτ ὡς
ἐκ προσώπου τοῦ νέου ἀρχηγοῦ Μουράτ ἔδωκε πρὸς
τοὺς πρέσβεις ἀπόκρισιν, λέγων, ὡς οὐκ ἔστι και
ἐὸν, καὶ τοῖς τοῦ προφήτου θεσπίσμασι συνάδον,
Μουσουλμάνων παῖδας τρέφεσθαι παρὰ Καβουρίδων, καὶ παιδαγωγεῖσθαι, τουτέστιν, εὐσεβῶν παι
δας παρ' ἀπίστων ἐπιτροπεύεσθαι· ἀλλ᾽ εἰ θέλει ὁ
βασιλεὺς, ἐχέτω τὴν ἡμετέραν ἀγάπην, καὶ μετ
μέτω κατὰ τὰς πρώτας συνθήκας φίλος, καὶ πα
τὴρ τῶν ὀρφανῶν τούτων πάντων, ἐκτὸς ἄλλης
ἐπιτροπικῆς διαθέσεως. "Εξομεν δὲ καὶ ἡμεῖς
τὴς αὐτοῦ φιλίαν ὡς ἔρμαιόν τι, καὶ καθολικὸν
ἐπισφράγισμα τηροῦντες, μὴ ἐπεμβαίνειν τι
τῶν ἀπαισίων, μηδὲ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα πη
δᾷν τις ἀφ' ἡμῶν· ἀλλ' ἐν μέσῳ ἡμῶν καὶ
ὑμῶν ἔστωσαν ὅρκοι, καθάπερ σιδηρούς τοῖχος,
καὶ ἀσφαλὲς περίφραγμα· τὸ δὲ αἰτεῖν τέκνα,
καὶ ἔχειν, καὶ ἐπιτροπεύειν, ἀδύνατόν ἐστι
αἰτοῦντι συντίθεσθαι. Τὸ δὲ δοῦναι μᾶλλον ἀδυ- latis, eorumque tutelam gerere, annuere impossibile
νατώτερον.
Τούτοις τοῖς λόγοις ἀποπεμφθέντες οἱ τοῦ βασιλέως
πρέσβεις, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα πάντα ἀναλέξαντες, ἔδοξε τὰ ῥή· δείγματα. Καὶ δὴ τὴν ψυχὴν καὶ
μῶν, καὶ εἰς ἀνάμνησιν ἐλθὼν ῥημάτων, ὧν συν
ετάξατο τῷ Μουσταφᾷ, ἄρτι ἐν τῇ Λήμνῳ νήσῳ
διάγοντι, ἐξ ὅτου παρὰ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως ἐπέμφθη ἐξόριστος, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσε, μετακαλεῖται Δημήτριον Λάσκαριν τον Λεοντάριον, ἄν
δρα, καὶ ὡς χρὴ εἰπεῖν, στρατηγὸν γενναῖον, εὐδο
κιμήσαντα ἔν τε Λακεδαιμονίᾳ καὶ Θετταλίᾳ τὸ
vero ad res Thraciæ curas conversuri, ubi in eam
trajecissent. At imperator Manuel prævertit missis
legatis Palæologo Lachyne et theologo Corac`,
qui Moratem consolarentur, et primordia imperii
ipsi gratularentur. De postrema deinde patris 74
ejus voluntate mentionem faciunt, et secundum
illam postulant pueros imperatori tradi: siquidem
concordiam et amicitiam, quæ inter eum patremque ejus intercesserunt, integras ac incorruptas
permanere velint. Quod si tradere pueros patrisque legibus obtemperare recusaverint, successorem apud se imperator habet, quem brevi Macedoniæ principem, Chersonesi ac totius Thraciæ
constituet; confestim etiam Asiæ et totius Orientis.
Idque consilium supra memorato Mustaphæ apcruit Manuel. Ad hæc Bajazites pro novo imperatore Morale respondit legatis, asserendo minime
honestum esse, neque prophetæ legibus et oraculis
consonum, Musulmanorum liberos apud Cavuridas
educari et institui, hoc est piorum filios sub inpiorum tutela esse; sed, si velit imperator, amicitiam nobiscum ineat, camque colat juxta priora
fœdera, silque pater horum, quotquot sunt, puernrum, at a tutelæ munere prorsus abstineat. Ejus
quoque amicitiam lucro apponemus, eamque loco diplomatis catholici sigíllo firmati habebimus: carebimusque ne quis nostrum præter fas et æquum quidquam tentet, aut terminos transiliat. Verum etiam
demus juramenta mutua, qua sint tanquam murus
aheneus et munitum vallum inter nos. Petitionibus
vero vestris, quibus pueros apud vos habere postu-
.est, tradi vero ipsos multo minus factu possibile.
Cum hoc responso dimissi imperatoris legati,
ad eum omnia renuntiant, quæ ipsi visa sunt
aspera. Quare animo æger, memorque eorum quæ
nuperrime transacta erant cum Mustapha, qui in
Lemno insula commorabatur, ex quo illuc relegatus fuerat, ad se venire jubet Demetrium Lascarim Leontarium, virum, ut verum dicam, fortissimum belli ducem, qui Lacedæmone et in Thessalia multis animi sui fortitudinem approbaverat,
dum vixit et egnavit in illis Joannes Palæologus
Ismaelis Bullialdi notæ.
· Παλαιολόγον Λαχηνήν. Infra, pag. 102, Λαχανήν. ut alii etiam, appellat.
Ἀλλ’ εἰ θέλει ὁ βασιλεύς, ἐχέτω τὴν ἡμετέραν ἀγάπην καὶ μενέτω κατὰ τὰς πρώτας συνθήκας φίλος καὶ πατὴρ τῶν ὀρφανῶν τούτων πάντων ἐκτὸς ἄλλης ἐπιτροπικῆς διαθέσεως. Ἕξομεν δὲ καὶ ἡμεῖς τὴν αὐτοῦ φιλίαν ὡς ἕρμαιόν τι καὶ καθολικὸν ἐπισφράγισμα, τηροῦντες μὴ ἐπεμβαίνειν τι τῶν ἀπαισίων μηδὲ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα πηδᾶν τις ἀφ’ ἡμῶν, ἀλλ’ ἐν μέσῳ ἡμῶν καὶ ὑμῶν ἔστωσαν ὅρκοι καθάπερ σιδηροῦς τοῖχος καὶ ἀσφαλὲς περίφραγμα. Τὸ δὲ αἰτεῖν τέκνα καὶ ἔχειν καὶ ἐπιτροπεύειν ἀδύνατόν ἐστιν αἰτοῦντι συντίθεσθαι· τὸ δὲ δοῦναι μᾶλον ἀδυνατώτερον. Τούτοις τοῖς λόγοις ἀποπεμφθέντες οἱ τοῦ βασιλέως πρέσβεις καὶ πρὸς τὸν βασιλέα πάντα ἀναλέξαντες, ἔδοξε τὰ ῥή δείγματα. Καὶ δὴ τὴν ψυχὴν καμὼν καὶ εἰς ἀνάμνησιν ἐλθὼν τῶν ῥημάτων, ὧν συνετάξατο τῷ Μουσταφᾷ ἄρτι ἐν τῇ Λήμνῳ νήσῳ διάγοντι, ἐξ ὅτου παρὰ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως ἐπέμφθη ἐξόριστος, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσε, μετακαλεῖται Δημήτριον Λάσκαριν τὸν Λεοντάριον, ἄνδρα καί, ὡς χρὴ εἰπεῖν, στρατηγὸν γενναῖον, εὐδοκιμήσαντα ἔν τε Λακεδαιμονίᾳ καὶ Θετταλίᾳ τὸ πρῶτον ζῶντος τοῦ ἐν αὐτῇ βασιλεύσαντος Ἰωάννου τοῦ Παλαιολόγου, ἀνεψιοῦ τοῦ αὐτοκράτορος·τὸν Μουράτ ἀρχηγὸν ἀνηγόρευσαν· καὶ τὰ εἰκότα peratorem proclamant ac salutant. Celebritate
deinde pro majestate imperii decenter transacta.
multa ac magni pretii dona largitns est imperator
aulæ suæ purpuratis: ipsique vicissim munerum
oblatione adjuncta eum venerati sunt, de rebus
deinde imperii consultarunt, Legatos illico ad Caramanum et Romæorum imperatorem destinant,
ut ipsos de Mahometis obitu et Moratis inauguratione monerent, ac pacis fœdera renovarent, pro
more a principibus ad imperium recenter assumptis
usurpato. Rebus etenim Orientis imprimis prospectum cupiebant earumque securitati, pacta per
jusjurandum cum Garamano amicitia
Ο
deinceps
ἑορτάσαντες, καὶ φιλοτιμίας οὐκ ὀλίγας, καὶ εὐερ
γεσίας τοῖς ἄρχουσιν ἀμείψας· καὶ αὐτοὶ σὺν δώ
ροις τὴν προσκύνησιν ἕκαστος ἀποδεδωκότες, περὶ
τῆς ἡγεμονίας εφρόντιζον· καὶ δὴ πρέσβεις ἡτοίμαζον πρὸς τὸν Καραμαν, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα
Ρωμαίων, μηνύοντες τὸν θάνατον Μαχομέτ, καὶ
τὴν ἀναγόρευσιν Μοράτ, καὶ πίστεις ἀνανεοῦντες
εἰρηνικὰς, ὡς ἔθος τοῖς νέοις ἀρχηγοῖς καὶ ἡγε
μέσι. Καὶ γὰρ ἐβούλοντο τὰ τῆς Εω προοικοδομῆσαι
καὶ ἀσφαλίσαι, ὡς χρή, διὰ συνθηκῶν καὶ ἄρχων
μετὰ τοῦ Καραμάν, καὶ τότε τὰ τῆς Θρᾴκης σκέ
μάσθαι περάσαντες τὸν πορθμόν. Ὁ δὲ βασιλεύς
Μανουήλ προαρπάσας τὸν καιρὸν, στέλλει πρὸς αὐτ
τὸν πρέσβεις, τὸν Παλαιολόγου Λαχηνήν καὶ
θεολόγον Κώραχα, ὡς δῆθεν παραμυθῶν, καὶ τῆς
ἀρχῆς τὰ εἰσόδια συγχαιρόμενος· πρὸς τούτοις ἀναμιμνήσκοντες, καὶ τὴν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὑστεραίαν
βούλησιν, αἰτοῦντες τὰ παιδία δοθῆναι τῷ βασιλεῖ,
εἴπερ βούλονται ἐν ὁμονοίᾳ καὶ ἀγάπῃ, καθὼς καὶ
μετὰ τοῦ πατρὸς ἦσαν. Εἰ δ᾽ οὐ βούλονται διδόναι,
καὶ τοῖς πατρικοῖς θεσμοῖς μὴ προσήκειν, αὐτὸς,
ἔχουν ὁ βασιλεὺς, ἔχει τὸν ἔφεδρον, καὶ ὡς ἐν ὀλίγῳ
καταστήσει τοῦτον ἄρχοντα Μακεδονίας, καὶ Χερξονήσου, καὶ πάσης Θράκης, οι μετουπολὺ δὲ καὶ
Ασίας, καὶ πάσης άλλης ᾿Ανατολῆς· ἐσήμαινε δὲ
τῷ προδηλωθέντι Μουσταφᾷ. Ὁ δὲ Παγιαζήτ ὡς
ἐκ προσώπου τοῦ νέου ἀρχηγοῦ Μουράτ ἔδωκε πρὸς
τοὺς πρέσβεις ἀπόκρισιν, λέγων, ὡς οὐκ ἔστι και
ἐὸν, καὶ τοῖς τοῦ προφήτου θεσπίσμασι συνάδον,
Μουσουλμάνων παῖδας τρέφεσθαι παρὰ Καβουρίδων, καὶ παιδαγωγεῖσθαι, τουτέστιν, εὐσεβῶν παι
δας παρ' ἀπίστων ἐπιτροπεύεσθαι· ἀλλ᾽ εἰ θέλει ὁ
βασιλεὺς, ἐχέτω τὴν ἡμετέραν ἀγάπην, καὶ μετ
μέτω κατὰ τὰς πρώτας συνθήκας φίλος, καὶ πα
τὴρ τῶν ὀρφανῶν τούτων πάντων, ἐκτὸς ἄλλης
ἐπιτροπικῆς διαθέσεως. "Εξομεν δὲ καὶ ἡμεῖς
τὴς αὐτοῦ φιλίαν ὡς ἔρμαιόν τι, καὶ καθολικὸν
ἐπισφράγισμα τηροῦντες, μὴ ἐπεμβαίνειν τι
τῶν ἀπαισίων, μηδὲ ὑπὲρ τὰ ἐσκαμμένα πη
δᾷν τις ἀφ' ἡμῶν· ἀλλ' ἐν μέσῳ ἡμῶν καὶ
ὑμῶν ἔστωσαν ὅρκοι, καθάπερ σιδηρούς τοῖχος,
καὶ ἀσφαλὲς περίφραγμα· τὸ δὲ αἰτεῖν τέκνα,
καὶ ἔχειν, καὶ ἐπιτροπεύειν, ἀδύνατόν ἐστι
αἰτοῦντι συντίθεσθαι. Τὸ δὲ δοῦναι μᾶλλον ἀδυ- latis, eorumque tutelam gerere, annuere impossibile
νατώτερον.
Τούτοις τοῖς λόγοις ἀποπεμφθέντες οἱ τοῦ βασιλέως
πρέσβεις, καὶ πρὸς τὸν βασιλέα πάντα ἀναλέξαντες, ἔδοξε τὰ ῥή· δείγματα. Καὶ δὴ τὴν ψυχὴν καὶ
μῶν, καὶ εἰς ἀνάμνησιν ἐλθὼν ῥημάτων, ὧν συν
ετάξατο τῷ Μουσταφᾷ, ἄρτι ἐν τῇ Λήμνῳ νήσῳ
διάγοντι, ἐξ ὅτου παρὰ τοῦ αὐτοῦ βασιλέως ἐπέμφθη ἐξόριστος, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσε, μετακαλεῖται Δημήτριον Λάσκαριν τον Λεοντάριον, ἄν
δρα, καὶ ὡς χρὴ εἰπεῖν, στρατηγὸν γενναῖον, εὐδο
κιμήσαντα ἔν τε Λακεδαιμονίᾳ καὶ Θετταλίᾳ τὸ
vero ad res Thraciæ curas conversuri, ubi in eam
trajecissent. At imperator Manuel prævertit missis
legatis Palæologo Lachyne et theologo Corac`,
qui Moratem consolarentur, et primordia imperii
ipsi gratularentur. De postrema deinde patris 74
ejus voluntate mentionem faciunt, et secundum
illam postulant pueros imperatori tradi: siquidem
concordiam et amicitiam, quæ inter eum patremque ejus intercesserunt, integras ac incorruptas
permanere velint. Quod si tradere pueros patrisque legibus obtemperare recusaverint, successorem apud se imperator habet, quem brevi Macedoniæ principem, Chersonesi ac totius Thraciæ
constituet; confestim etiam Asiæ et totius Orientis.
Idque consilium supra memorato Mustaphæ apcruit Manuel. Ad hæc Bajazites pro novo imperatore Morale respondit legatis, asserendo minime
honestum esse, neque prophetæ legibus et oraculis
consonum, Musulmanorum liberos apud Cavuridas
educari et institui, hoc est piorum filios sub inpiorum tutela esse; sed, si velit imperator, amicitiam nobiscum ineat, camque colat juxta priora
fœdera, silque pater horum, quotquot sunt, puernrum, at a tutelæ munere prorsus abstineat. Ejus
quoque amicitiam lucro apponemus, eamque loco diplomatis catholici sigíllo firmati habebimus: carebimusque ne quis nostrum præter fas et æquum quidquam tentet, aut terminos transiliat. Verum etiam
demus juramenta mutua, qua sint tanquam murus
aheneus et munitum vallum inter nos. Petitionibus
vero vestris, quibus pueros apud vos habere postu-
.est, tradi vero ipsos multo minus factu possibile.
Cum hoc responso dimissi imperatoris legati,
ad eum omnia renuntiant, quæ ipsi visa sunt
aspera. Quare animo æger, memorque eorum quæ
nuperrime transacta erant cum Mustapha, qui in
Lemno insula commorabatur, ex quo illuc relegatus fuerat, ad se venire jubet Demetrium Lascarim Leontarium, virum, ut verum dicam, fortissimum belli ducem, qui Lacedæmone et in Thessalia multis animi sui fortitudinem approbaverat,
dum vixit et egnavit in illis Joannes Palæologus
Ismaelis Bullialdi notæ.
· Παλαιολόγον Λαχηνήν. Infra, pag. 102, Λαχανήν. ut alii etiam, appellat.
PG 157:915καὶ γὰρ ὁ Δημήτριος οὗτος εἶχε τὰ πρῶτα τῶν τιμῶν παρ’ αὐτῷ. Θανόντος δ’ αὐτοῦ πέμπει τὸν τρίτον τῶν υἱέων αὐτοῦ στεφανώσας δεσπότην ἐν Θετταλίᾳ, τὸν δὲ Λεοντάριον μεταπέμψας ἐκεῖθεν εἶχεν ἐν Κωνσταντίνου πλησίον αὐτοῦ ὡς ἄνδρα συνετὸν καὶ περὶ τὰ στρατιωτικὰ δόκιμον. Καὶ γὰρ ηὐτύχει ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐν ἓξ παισὶν ἄῤῥεσιν, ὧν ὁ πρῶτος ἦν Ἰωάννης, ὃς καὶ στεφθεὶς παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ βασιλεὺς Ῥωμαίων ἀνηγορεύθη· ὁ δεύτερος Θεόδωρος, ὃν καὶ δεσπότην Λακεδαιμονίας κατέστησεν· ὁ τρίτος Ἀνδρόνικος, ὃς καὶ Θετταλίας δεσπότης ἐγένετο· ὁ τέταρτος Κωνσταντῖνος, ὃς καὶ τὰ Ποντικὰ μέρη [τὰ πρὸς Χαζαρίαν] ἐκληρώσατο· πέμπτος δὲ Δημήτριος καὶ ἕκτος Θωμᾶς, οἳ καὶ σὺν τῷ πατρὶ διῆγον νήπια τυγχάνοντες. Τότε οὖν χρείας κατεπειγούσης τριήρεις δέκα, ὡς χρή, ἐκ τῆς Κωνσταντίνου τῷ Δημητρίῳ τῷ Λάσκαρι παραδοὺς ἔπεμψεν ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ προστάξας αὐτὸν λαβεῖν τὸν ἐξόριστον Μουσταφᾶν σὺν τῷ πολλάκις προῤῥηθέντι Τζιναὶτ καὶ ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐν Χεῤῥονήσῳ σὺν τῇ δυνάμει τῶν τριήρεων.τοῦ Παλαιολόγου ἀνεψιοῦ τοῦ αὐτοκράτορος· καὶ
γὰρ ὁ Δημήτριος οὗτος εἶχε τὰ πρῶτα τῶν τιμῶν
παρ' αὐτῷ. Θανόντος δ' αὐτοῦ πέμπει τὸν τρίτον
τῶν υἱέων αὐτοῦ, στεφανώσας δεσπότην ἐν Θετταλίᾳ· τὸν δὲ Λεοντάριον μεταπέμψας ἐκεῖθεν, εἶχεν
ἐν Κωνσταντίνου πλησίον αὐτοῦ, ὡς ἄνδρα συνετὸν
καὶ περὶ τὰ στρατιωτικὰ δόκιμον· καὶ γὰρ ηύτύ
χει ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐν ἐξ παισὶν ἄῤῥεσιν, ὧν ὁ
δ
πρῶτος ἦν Ιωάννης, ὃς καὶ στεφθεὶς παρὰ τοῦ
πατρὸς αὐτοῦ, βασιλεὺς Ῥωμαίων ἀνηγορεύθη ὁ
δεύτερος Θεόδωρος, ἂν καὶ δεσπότην Λακεδαιμονίας
κατέστησεν· ὁ τρίτος Ανδρόνικος, δς καὶ Θετταλίας
δεσπότης ἐγένετο· ὁ τέταρτος Κωνσταντίνος, ὃς
καὶ τὰ Ποντικὰ μέρη τὰ πρὸς Χαζαρίαν ἐκληρώ
σατο· πέμπτος δὲ Δημήτριος, καὶ ἔκτος Θωμᾶς, οἱ
σὺν τῷ πατρὶ διήγον νήπια τυγχάνοντες. Τότε οὖν
χρείας κατεπειγούσης, τριήρεις δέκα, ὡς χρή, ἐκ
τῆς Κωνσταντίνου τῷ Δημητρίῳ τῷ Λάσκαρι παραδούς, ἔπεμψεν ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ, προστάξας αὐτὸν
λαβεῖν τὸν ἐξόριστον Μουσταφᾶν σὺν τῷ πολλάκις
προῤῥηθέντι Τζινεήτ, καὶ ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐν
Χερρονήσῳ σὺν τῇ δυνάμει τῶν τριήρεων. Καὶ τὸν
Μουσταφᾶν ἀρχηγὸν καταστήσει Θράκης (ὡς υἱὸν
ὄντα φυσικὸν τοῦ προαπερχομένου Παγιαζήτ) και
ὡς καθολικὸν κληρονόμον τῶν πατρικῶν αὐτοῦ
πραγμάτων, τόπων, καὶ ἐπαρχιῶν· δ δὴ καὶ γέγο
νεν. Καὶ γὰρ ἔθος ἦν ἀρχαῖον τοῖς Τούρκοις τὸ μὴ
πολυπραγμονεῖν τίνος οὗτος, καὶ τίνος ἐκεῖνος παῖς,
πλὴν καὶ μόνον εἰ τοῦ ᾿Οθμὰν ἀπόγονός ἐστι. Εἰ δὲ
οὐκ ἔστι τῆς αὐτῆς ῥίζης, ἀδύνατον ὑπείκειν, καὶ
ὡς ἀρχηγὸν τιμᾷν. Αρξομαι δὲ ἐντεῦθεν τὴν ἐκ
πάλαι γενομένην παρὰ τῶν Τούρκων ἐπίνοιαν διη
γήσασθαι, ἢ καὶ ἄχρι τοῦ νῦν σώζεται, καὶ δι' αὐτ
τῆς ἀνδρείως τῶν Χριστιανῶν ἐφίστανται, καὶ τρι
παῖα κατ' αὐτῶν διεγείρουσι, καὶ ἐς ἀεὶ τὴν νικῶσαν
ὡς οὐκ ἄλλο γένος κεκλήρωνται.
imperatoris ex fratre nepos: apud quem bic De- πρῶτον, ζῶντος τοῦ ἐν αὐτῇ βασιλεύσαντος Ιωάννου
metrius summos honores adeptus est, primosque
magistratus gessit. At Joanne mortuo, tertium filiorum suorum Thessaliæ principem coronavit Manuel, illueque reguatum misit. Illinc ad se Leontarium vocavit, eumque Constanthopoli in aula
sua habuit, utpote virum prudentem et rei bel
licæ peritum. Imperator equidem Manuel sex masculorum prole auctus erat, quorum primus erat
Joannes, qui a patre Romæorum imperator coronatus el designatus est; secundus Theodorus,
quem Lacedemonis despotam constituit; tertius
Andronicus Thessalia imperavit; quartus Constantinus regiones ad Pontum sitas Chazariæ 75
finitimas sortitus est; quintus Demetrius, sextus
Thomas, qui, quod infantes essent, in domo patris educabantur. Itaque, cum rerum status tune
urgeret, triremes decem optime instructas, quæ in
portu Constantinopoleos erant, Demetrio Lascari
dedit, eumque in insulam Lemnum mittit, datque
in mandatis, ut relegatum Mustapham cum sæpius
dicto Cineile accipiat, in Chersonesum ipsos exponat cúm copiis, quas in triremibus haberet: con•
stituat etiam Mustapham Thraciæ principem (ut
qui filius naturalis esset demortui Bajazitis) universique patrimonii bæredem, regionum ac prælecturarum. Qnod mox factum fuit. Consuetudo etenima inter Turcos olim invaluit, non curiose perpenderé ex quo natus hic aut ille foret, verum
unum solum ad imperium adipiscendum sufficie- Ο
bat, Othmanica stirpe ortum esse; quod si ab ea
genus aliquis non duxerit, obsequium ei præstari,
et ut imperatori honorem haberi impossibile erat.
Hinc vero data occasione incipiam narrare consiliuın a Turcis olim initum, quo hactenus se gerunt,
Christianos fortiter invadunt, de ipsorum strage
Tropea erigunt, perpetuasque victorias, non ut
aliæ gentes, de ipsis reportant.
Cum Turci sedes, quas in Persia habebant, comΟι Τούρκοι κατάραντες ἐκ Περσίδος καὶ τὰ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πρὸς Χαζαρίαν. Constantinus Porphyrogenitus
lib. De admin. imperii, cap. 5, Chazarorum mentionem facit; qui populi sunt adl boream ultra Pontum
Euxinum siti et Borysthenem accolentes, ChersonoFumque vicini. Bulgari oram Danubii australem accoluere: ripamn oppositam Palzinacæ, seu Palzinacitæ, quæ hodie regiones a Valachis, Moldavis et
Podolis occupantur. Versus Borysthenem et borean
sequebantur Uzii, Chazari et Alani. Eodem lib. c. 37,
de Patzinacilis loquitur Constantinus: Κεῖνται παρ'
αὐτοῦ Δανάπρεως ποταμοῦ πρὸς τὰ ἀνατολικώτερα
καὶ βορειότερα μέρη ἐναποβλέποντα, πρός τε Οὐζίαν,
καὶ Χαζαρίαν, καὶ ᾿Αλανίαν καὶ τὴν Χερσῶνα, καὶ τὰ
λοιπά κλίματα, Ad Danapris seu Borysthenis ripam
jacent, Patzinacite ad ortum et boream, Uziam,
Chazarium, et Alaniam, et Chersonem, aliaque cli:
mata respicientes. Hos Patzinacitas Uzii et Chazari
sedibus expulerunt antiquis: illique has occuparunt. Pulsis itaque Patzinacitis, probabile est Uzios
et Chazaros ea simul occupasse loca: et partem
illam Ponto Euxino ostiisque Danubii vicinam,
Chazariam ab illis populis appellatam esse. Aliter
certe constare non potest, quod Ducas scribit.
Tunc temporis enim imperante Joanne, nihil ultra
Thraciam, nedum Æmum montem aut Danubium,
Constantinopolitani imperatores tenebant: ita ut
vicinia locorum, quibus imperabat Constantinus
Palæologus accipi nequeat de Chazariæ antiquæ regione, sed de ista quam Chazari, pulsis Patzinacitis, occuparunt: quæ Ponto Euxino adjacens et Danubii ostiis, vicina aliquatenus dici potest Mesembriæ, aliorumque castrorum Euxini oræ Thracica
impositorum. De Chazaris Chersonæ seu Chersoneso Tauricæ vicinis mentionem faciunt Georg. Cedreuus, et Zonaras in Justiniano Ruinot meto. Paulus etiam Diaconus, Historiæ Miscellæ libro xx.
Οἱ Τοῦρκοι κατάραντες ἐκ Περσίδος. Circa
gunun Christi 1042, imperante Romano Argyro,
Turci in Persiam primo evocati sunt a Muchumete
Imbrailis F. qui eorum opera adversus rebellantes
Indos et Babylonios, uti volebat. Turcorum res
tria militum millia, quorum dux erat Tagrolipix
Mucaletus, e Selzucciorum gente nobili ortus, Muchumeti suppetias mittit. Post navatam egregie adversus Babylonios operam ad suos redire voluerunt.
cum interim ipsos in Indiam ducere cogitaret Mu-
Καὶ τὸν Μουσταφᾶν ἀρχηγὸν καταστήσει Θρᾴκης ὡς υἱὸν ὄντα φυσικὸν τοῦ προαποιχομένου Παγιαζὴτ καὶ ὡς καθολικὸν κληρονόμον τῶν πατρικῶν αὐτοῦ πραγμάτων, τόπων καὶ ἐπαρχιῶν· ὃ δὴ καὶ γέγονεν. Καὶ γὰρ ἔθος ἦν ἀρχαῖον τοῖς Τούρκοις τὸ μὴ πολυπραγμονεῖν, τίνος οὗτος καὶ τίνος ἐκεῖνος παῖς, πλὴν καὶ μόνον, εἰ τοῦ Ὀτμὰν ἀπόγονόν ἐστι. Εἰ δ’ οὐκ ἔστι τῆς αὐτῆς ῥίζης, ἀδύνατον ὑπείκειν καὶ ὡς ἀρχηγὸν τιμᾶν. Ἄρξωμαι δὲ ἐντεῦθεν τὴν ἔκπαλαι γενομένην παρὰ τῶν Τούρκων ἐπίνοιαν διηγήσασθαι, ἣ καὶ ἄχρι τοῦ νῦν σῴζεται· καὶ δι’ αὐτῆς ἀνδρείως τῶν χριστιανῶν ἐφίστανται καὶ τρόπαια κατ’ αὐτῶν διεγείρουσι καὶ ἐς ἀεὶ τὴν νικῶσαν ὡς οὐκ ἄλλο γένος κεκλήρωνται. Οἱ Τοῦρκοι κατάραντες ἐκ Περσίδος καὶ τὰ τῆς Ἀρμενίας ὅρια διαβάντες καὶ ἀρξάμενοι λεηλατεῖν τὰ τῆς ἄνω Καππαδοκίας μέρη καὶ τῆς Λυκαονίας, ἐκήρυττον ὡς ἐκ προσώπου τοῦ ἀρχηγοῦ διὰ τοῦ κήρυκος, ὡς, εἴ τις βούλοιτο εἰς ἐπιδρομὴν ἀπίστων ἐλθεῖν, ἐλθέτω. Ἦν γὰρ τὸ ἔθνος τῶν Τούρκων, ὡς οὐκ ἄλλο, φιλάρπαγον καὶ φιλάδικον. Πρὸς ἄλληλα γὰρ ἦν· εἰ δὲ κατὰ χριστιανῶν, τί χρὴ καὶ λέγειν;τοῦ Παλαιολόγου ἀνεψιοῦ τοῦ αὐτοκράτορος· καὶ
γὰρ ὁ Δημήτριος οὗτος εἶχε τὰ πρῶτα τῶν τιμῶν
παρ' αὐτῷ. Θανόντος δ' αὐτοῦ πέμπει τὸν τρίτον
τῶν υἱέων αὐτοῦ, στεφανώσας δεσπότην ἐν Θετταλίᾳ· τὸν δὲ Λεοντάριον μεταπέμψας ἐκεῖθεν, εἶχεν
ἐν Κωνσταντίνου πλησίον αὐτοῦ, ὡς ἄνδρα συνετὸν
καὶ περὶ τὰ στρατιωτικὰ δόκιμον· καὶ γὰρ ηύτύ
χει ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ ἐν ἐξ παισὶν ἄῤῥεσιν, ὧν ὁ
δ
πρῶτος ἦν Ιωάννης, ὃς καὶ στεφθεὶς παρὰ τοῦ
πατρὸς αὐτοῦ, βασιλεὺς Ῥωμαίων ἀνηγορεύθη ὁ
δεύτερος Θεόδωρος, ἂν καὶ δεσπότην Λακεδαιμονίας
κατέστησεν· ὁ τρίτος Ανδρόνικος, δς καὶ Θετταλίας
δεσπότης ἐγένετο· ὁ τέταρτος Κωνσταντίνος, ὃς
καὶ τὰ Ποντικὰ μέρη τὰ πρὸς Χαζαρίαν ἐκληρώ
σατο· πέμπτος δὲ Δημήτριος, καὶ ἔκτος Θωμᾶς, οἱ
σὺν τῷ πατρὶ διήγον νήπια τυγχάνοντες. Τότε οὖν
χρείας κατεπειγούσης, τριήρεις δέκα, ὡς χρή, ἐκ
τῆς Κωνσταντίνου τῷ Δημητρίῳ τῷ Λάσκαρι παραδούς, ἔπεμψεν ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ, προστάξας αὐτὸν
λαβεῖν τὸν ἐξόριστον Μουσταφᾶν σὺν τῷ πολλάκις
προῤῥηθέντι Τζινεήτ, καὶ ἐξαγαγεῖν αὐτοὺς ἐν
Χερρονήσῳ σὺν τῇ δυνάμει τῶν τριήρεων. Καὶ τὸν
Μουσταφᾶν ἀρχηγὸν καταστήσει Θράκης (ὡς υἱὸν
ὄντα φυσικὸν τοῦ προαπερχομένου Παγιαζήτ) και
ὡς καθολικὸν κληρονόμον τῶν πατρικῶν αὐτοῦ
πραγμάτων, τόπων, καὶ ἐπαρχιῶν· δ δὴ καὶ γέγο
νεν. Καὶ γὰρ ἔθος ἦν ἀρχαῖον τοῖς Τούρκοις τὸ μὴ
πολυπραγμονεῖν τίνος οὗτος, καὶ τίνος ἐκεῖνος παῖς,
πλὴν καὶ μόνον εἰ τοῦ ᾿Οθμὰν ἀπόγονός ἐστι. Εἰ δὲ
οὐκ ἔστι τῆς αὐτῆς ῥίζης, ἀδύνατον ὑπείκειν, καὶ
ὡς ἀρχηγὸν τιμᾷν. Αρξομαι δὲ ἐντεῦθεν τὴν ἐκ
πάλαι γενομένην παρὰ τῶν Τούρκων ἐπίνοιαν διη
γήσασθαι, ἢ καὶ ἄχρι τοῦ νῦν σώζεται, καὶ δι' αὐτ
τῆς ἀνδρείως τῶν Χριστιανῶν ἐφίστανται, καὶ τρι
παῖα κατ' αὐτῶν διεγείρουσι, καὶ ἐς ἀεὶ τὴν νικῶσαν
ὡς οὐκ ἄλλο γένος κεκλήρωνται.
imperatoris ex fratre nepos: apud quem bic De- πρῶτον, ζῶντος τοῦ ἐν αὐτῇ βασιλεύσαντος Ιωάννου
metrius summos honores adeptus est, primosque
magistratus gessit. At Joanne mortuo, tertium filiorum suorum Thessaliæ principem coronavit Manuel, illueque reguatum misit. Illinc ad se Leontarium vocavit, eumque Constanthopoli in aula
sua habuit, utpote virum prudentem et rei bel
licæ peritum. Imperator equidem Manuel sex masculorum prole auctus erat, quorum primus erat
Joannes, qui a patre Romæorum imperator coronatus el designatus est; secundus Theodorus,
quem Lacedemonis despotam constituit; tertius
Andronicus Thessalia imperavit; quartus Constantinus regiones ad Pontum sitas Chazariæ 75
finitimas sortitus est; quintus Demetrius, sextus
Thomas, qui, quod infantes essent, in domo patris educabantur. Itaque, cum rerum status tune
urgeret, triremes decem optime instructas, quæ in
portu Constantinopoleos erant, Demetrio Lascari
dedit, eumque in insulam Lemnum mittit, datque
in mandatis, ut relegatum Mustapham cum sæpius
dicto Cineile accipiat, in Chersonesum ipsos exponat cúm copiis, quas in triremibus haberet: con•
stituat etiam Mustapham Thraciæ principem (ut
qui filius naturalis esset demortui Bajazitis) universique patrimonii bæredem, regionum ac prælecturarum. Qnod mox factum fuit. Consuetudo etenima inter Turcos olim invaluit, non curiose perpenderé ex quo natus hic aut ille foret, verum
unum solum ad imperium adipiscendum sufficie- Ο
bat, Othmanica stirpe ortum esse; quod si ab ea
genus aliquis non duxerit, obsequium ei præstari,
et ut imperatori honorem haberi impossibile erat.
Hinc vero data occasione incipiam narrare consiliuın a Turcis olim initum, quo hactenus se gerunt,
Christianos fortiter invadunt, de ipsorum strage
Tropea erigunt, perpetuasque victorias, non ut
aliæ gentes, de ipsis reportant.
Cum Turci sedes, quas in Persia habebant, comΟι Τούρκοι κατάραντες ἐκ Περσίδος καὶ τὰ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πρὸς Χαζαρίαν. Constantinus Porphyrogenitus
lib. De admin. imperii, cap. 5, Chazarorum mentionem facit; qui populi sunt adl boream ultra Pontum
Euxinum siti et Borysthenem accolentes, ChersonoFumque vicini. Bulgari oram Danubii australem accoluere: ripamn oppositam Palzinacæ, seu Palzinacitæ, quæ hodie regiones a Valachis, Moldavis et
Podolis occupantur. Versus Borysthenem et borean
sequebantur Uzii, Chazari et Alani. Eodem lib. c. 37,
de Patzinacilis loquitur Constantinus: Κεῖνται παρ'
αὐτοῦ Δανάπρεως ποταμοῦ πρὸς τὰ ἀνατολικώτερα
καὶ βορειότερα μέρη ἐναποβλέποντα, πρός τε Οὐζίαν,
καὶ Χαζαρίαν, καὶ ᾿Αλανίαν καὶ τὴν Χερσῶνα, καὶ τὰ
λοιπά κλίματα, Ad Danapris seu Borysthenis ripam
jacent, Patzinacite ad ortum et boream, Uziam,
Chazarium, et Alaniam, et Chersonem, aliaque cli:
mata respicientes. Hos Patzinacitas Uzii et Chazari
sedibus expulerunt antiquis: illique has occuparunt. Pulsis itaque Patzinacitis, probabile est Uzios
et Chazaros ea simul occupasse loca: et partem
illam Ponto Euxino ostiisque Danubii vicinam,
Chazariam ab illis populis appellatam esse. Aliter
certe constare non potest, quod Ducas scribit.
Tunc temporis enim imperante Joanne, nihil ultra
Thraciam, nedum Æmum montem aut Danubium,
Constantinopolitani imperatores tenebant: ita ut
vicinia locorum, quibus imperabat Constantinus
Palæologus accipi nequeat de Chazariæ antiquæ regione, sed de ista quam Chazari, pulsis Patzinacitis, occuparunt: quæ Ponto Euxino adjacens et Danubii ostiis, vicina aliquatenus dici potest Mesembriæ, aliorumque castrorum Euxini oræ Thracica
impositorum. De Chazaris Chersonæ seu Chersoneso Tauricæ vicinis mentionem faciunt Georg. Cedreuus, et Zonaras in Justiniano Ruinot meto. Paulus etiam Diaconus, Historiæ Miscellæ libro xx.
Οἱ Τοῦρκοι κατάραντες ἐκ Περσίδος. Circa
gunun Christi 1042, imperante Romano Argyro,
Turci in Persiam primo evocati sunt a Muchumete
Imbrailis F. qui eorum opera adversus rebellantes
Indos et Babylonios, uti volebat. Turcorum res
tria militum millia, quorum dux erat Tagrolipix
Mucaletus, e Selzucciorum gente nobili ortus, Muchumeti suppetias mittit. Post navatam egregie adversus Babylonios operam ad suos redire voluerunt.
cum interim ipsos in Indiam ducere cogitaret Mu-
PG 157:917Καὶ εἰ μόνον τὴν τοῦ κήρυκος φωνὴν ἀκούσωσι ὡς πρὸς ἐπιδρομήν, ὃ καλεῖται κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶτταν ἀκκήν, τότε πάντες χύδην καὶ ὡς ποταμὸς ῥέων αὐτόκλητοι, ἄνευ βαλαντίου καὶ πήρας, οἱ πλεῖστοι καὶ αἰχμῶν καὶ ἀκινακῶν, ἕτεροι πεζοὶ τὴν πορείαν μυριαρίθμους παρεμβολὰς στοιχήσαντες θέουσιν, οὐκ ἄλλο οἱ πλέονες ἀλλ’ ἢ ῥόπαλον ταῖς ἑκάστου χερσί. Καὶ κατὰ τῶν χριστιανῶν ὁρμῶντες ὡς πρόβατα τούτους ἐζώγρων, ἀῤῥήτοις Θεοῦ κρίμασι τοῦτο καθ’ ἡμῶν τὸ ψήφισμα δεδωκότος ἕνεκα πλήθους ἁμαρτιῶν τοῦ ἡμετέρου γένους. Καὶ ἡ ἐπιδρομὴ ἡ συνεχὴς κρατοῦσα ἄχρι τοῦ νῦν, οὐ μόνον τὰ ἀνατολικὰ θέματα, ἀλλὰ καὶ τὰ τῆς Θρᾴκης κρατήσαντες, ἀπὸ Χεῤῥονήσου μέχρι τοῦ Ἴστρου πάσας τὰς ἐπαρχίας καθυποτάξαντες, τὸ καθεκάστην μὴ ἀμελοῦντες, ἀλλὰ σήμερον πρὸς εἰρήνην μετασχηματιζόμενοι τοῖς Σέρβοις, αὔριον τὰ τῆς Ἀττικῆς καὶ Λακεδαιμονίας, Ἀχαί̈ας καὶ Ἑλλάδος ἐληί̈ζοντο. Μετὰ τὴν αὔριον δὲ τὰ τῶν Ῥωμαίων, ὡς ἐδόκει, [πρὸς] τὴν εἰρήνην ἐπισπώντων, θρῆνος καὶ οὐαὶ τοῖς Σέρβοις ἐπέῤῥεεν, εἶτα Βουλγάροις, μετέπειτα Ἀλβανίταις·τῆς ᾿Αρμενίας ὅρια διαβάντες, καὶ ἀρξάμενοι λεη- mutassent, Armeniæ coufoia transcendissent, et a
λατεῖν τὰ τῆς ἄνω Καππαδοκίας μέρη, καὶ τῆς
Λυκαονίας, εκήρυττον ὡς ἐκ προσώπου τοῦ ἀρχηγοῦ διὰ τοῦ κήρυκος, ὡς εἴ τις βούλοιτο εἰς ἐπιδρο
μὴν ἀπίστων ἐλθεῖν, ἐλθέτω. Ην γὰρ τὸ ἔθνος τῶν
Τούρκων, ὡς οὐκ ἄλλο, φιλάρπαγον, καὶ φιλόδικον,
πρὸς ἄλληλα γὰρ ἦν· εἰ δὲ κατὰ Χριστιανῶν τί
χρὴ καὶ λέγειν; Καὶ εἰ μόνον τὴν τοῦ κήρυκος φω
νὴν ἀκούσωσι, ὡς πρὸς ἐπιδρομήν, δ καλεῖται κατὰ
τὴν αὐτῶν γλῶτταν "Ακκην τότε πάντες χύδην,
καὶ ὡς ποταμὸς ῥέων, αὐτόκλητοι ἄνευ βαλαντίου
καὶ πήρας οἱ πλεῖστοι, καὶ αἰχμῶν, καὶ ἀκιναχῶν·
ἕτεροι πεζοὶ τὴν πορείαν, μυριαρίθμους παρεμβονὰς στοιχήσαντες, θέουσιν. Οὐκ ἄλλο οι πλείονες,
ἀλλ' ἡ ρόπαλον ταῖς ἑκάστου χερσὶ, καὶ κατὰ τῶν
Χριστιανῶν ὁρμῶντες, ὡς πρόβατα τούτους ἐξώγρουν· ἀῤῥήτοις Θεοῦ κρίμασι τοῦτο καθ᾿ ἡμῶν τὸ
ψήφισμα δεδωκότος ἕνεκα πλήθους ἁμαρτιῶν τοῦ
ἡμετέρου γένους. Καὶ ἡ ἐπιδρομή ή συνεχής κρατοῦσα ἄχρι τοῦ νῦν· οὐ μόνον τὰ ἀνατολικὰ θέματα ἀλλὰ καὶ τὰ τῆς Θρᾴκης κρατήσαντες,
ἀπὸ Χερρονήσου μέχρι τοῦ Ἴστρου πάσας τὰς ἐπαρ
χίας καθυποτάξαντες. Τὸ καθ' ἑκάστην μὴ ἀμελούν
τις, ἀλλὰ σήμερον πρὸς εἰρήνην μετασχηματιζόμε
ναι τοῖς Σέρβοις, αύριον τὰ τῆς Ἀττικῆς καὶ
Λακεδαιμονίας, Αχαΐας καὶ Ἑλλάδος ἐληίζοντο.
Μετὰ τὴν αὔριον δὲ τὰ τῶν Ῥωμαίων, ὡς ἐδόκει,
τὴν εἰρήνην ἐπισπώντων, θρῆνος, καὶ οὐαὶ τοῖ;
Σέρβοις ἐπέρδεεν· εἶτα Βουλγάροι;· μετέπειτα
᾿Αλβανίταις. Καὶ καθεξής λυμαίνοντες ἅπαν ἄγριόν
et
depredatione superioris Cappadocia et Lycaonia
latrocinia sua suspicati essent, principis nomine el
auctoritate significabant tubicinum voce, ut, si
quis vellet in infideles incursionem facere, ad eus
conveniret. Gens equidem Turcica rapinis dedita
erat, injuriisque inferendis præ cæteris assueta:
seque etiam mutuis direptionibus infestabant.
Quod si adversus Christianos aliquid, vel verbis
solis, tentandum fuerit, una præconis seu tubicinis vox audita, ad incurrendum ciet, quod apud
ipsos Ackin dicitur; omnes ergo effusi, velut amnis
rapidus, sponte sua, siue commeatu et pecunia,
sine jaculis et acinacibus plerique, alil pedes in
densa et numerosa agmina conglobati ruunt. Neque
alia arma plurimi præter clavas manu gestantes,
inque Christianos, Dei judicio arcano tam gravibus
suppliciis ac penis, propter multitudinem pecca -
torum gentis nostra, dannatos, irruentes, vivos
velut pecudes eos capiebant. Cumque continenter
ad hæc usque tempora in nos irruperint, Anatoliæ
non solum themata, sed et Thraciæ subegerunt, a
Chersoneso ad Istrum provinciis omnibus domitis.
Nec etiam quotidianos casus ac eventus neglexere;
cum Serviis enim, mutato consilio, hodie pacem
ineuntes, seguenti die Atticam, Lacedamonem,
Achalam et Hellada populabantur. 76 Postridie
cum Romæorum regiones pacem ac tranquillitatem, ut videbatur, adepturæ erant, luctus et clades
Serviis imminelaus, deincepsque Bulgaris, postIsmaelis Bullialdi notæ.
chunetes. Hine simultates orte, quæ Turcis Sara
cenos latrociniis vexandi primum causæ exstiterunt,
et in apertum tandem bellum proruperunt. Muchumetes victus a Turcis et occisus est: Selzuccii deinde Tagrolipicis pusteri in Perside regnarunt, sedemque imperii in Belche seu Balcha Choraz nis
(Chorasminis vero provinciæ sccundum Georgii
Chrysococca catalogum in Astronomia Philolaica a
nobis editum) urbe habuerunt. Amnis demum 460,
vel secundum Turcos 170, postquam illic regnarunt, a Zengi-chane post annum 1200 Perside pulsi fuere. Turcis tum imperabat Aladines, qui relic
ta. Perside in Lycaoniam venit, et Iconli sedem impersi fixit. Inde latrociniis et - excursionibus Asiam
minorem infestare, omniaque ferre et agere cape
runt Turci.
G Constantinus Porphyrogenitus lib. 1 Περὶ θεμάτων,
nomen ad id significandum recens usurpatum ait,
Græcum tamen: Αὐτὸ γὰρ τὸ ὄνομα τοῦ θέματος
Ελληνικόν ἐστι, καὶ οὐ Ῥωμαϊκὸν, ἀπὸ τῆς θέσεως
ὀνομαζόμενον. Nomen thematis ipsum Græcum est.
non Romanum, [idl est, Latinum] quod a thesi il
est positione] deducitur. In themata illa distributum
erat Romanum imperium, quod in ἐπαρχίας eliam
aliquando divisum fuit; aliquando in præfecturas
prætorio. Appellantur autem themata orientalia, ut
idem Constantinus docet, "Οτι πρὸς ἡμᾶς τοὺς κατοι
κοῦντας Βυζάντιον, καὶ τὴν τῆς Εὐρώπης γῆν λέγε
ται ἀνατολικόν. Quoniam respectu nostri, qui Byzantium incolimus et Europam, Oriens appellatur.
Εἰ δὲ κατὰ Χριστιανῶν. Hujus animorum
promptitudinis luculentum exemplum notare quivis
potest apud Leunclav. lib. v, cum Morates I adversus Lazarum Serviæ despotam ad bellum se compararet. Mox igitur universis regibus vicinis, Curamanoglio, Tekensi, Aidinio, Mentesio et Saruchanio,
indicia profectio fuit, et ingens adversus Gauros expeditio. Illi vero lubentibus animis assensi, coacta,
quam quisque poterat, maxima multitudine militum,
ad religiosum (ut ipsi quidem existimabant) hoc
bellum semet accingebant. Præterea diversis e regnis
ac provinciis tam extraneis, quam Osmanidarum
imperio subjectis, ad sultanum Muratein magno reguli numero confluebant.
"Ακκην. Leunclav. In secundo Onomastico
cum unico x scribit Akin. Quæ vox incursum, grassationem et depopulationem significat: unde Akinzileri, vel Akenzilari appellati sunt.
Τὰ ἀνατολικά θέματα. Ιd est, provincias:
᾿Αλλὰ σήμερον πρὸς εἰρήνην μετασχηματιζόμενοι. Qui gentis Turcice historis parum
attente legerit, notasse potest duobus simul bellis
hactenus se implicitam noluisse, singulos adortam
cum cæteris pacem coluisse: quos etiam bello infestaverit, pacem oblatam, cujus beneficio a toleratis ærumnis se recrearent, nunquam recusasse:
et quanta quidem gentis illius prudentia tunc fuit,
tantus Christianorum error mentisque cæcitas notari potest, qui res suas adversus Turcos stare posse temporibus istis arbitrati sunt, quod cunctos
simul bello non lacesserent: quasi a toto rescissa
parte illud nec minueretur nec decresceret. Nostri
ergo otiosi (atque utinam a mutuis bellis, incendiis,
urbium oppidorumque direptionibus ac eversionibus otiati fuissent, nec lanicnis mutuis cædibusque vires suas attrivissent) singulos opprimi permiserunt; quo admisso errore Bulgari, Servii, Græ·
ci et Hungarii maxima e parte perierunt, Venetorumque respublica ad angustiores terminos, amissa
Cypro insula, redacta est.
καὶ καθεξῆς λυμαίνοντες ἅπαν ἄγριόν τε καὶ ἥμερον ἔθνος οἱ βάρβαροι οὐκ ἐπαύοντο καὶ οὐ παύονται ἄχρι τὴν σήμερον· ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, καὶ οὐ παύσονται, ἄχρις ἂν ἡμεῖς τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον ἐν νῷ λάβωμεν. Καὶ γὰρ εἰς τὸ Θεῖον ἡμεῖς ἀσεβοῦντες, βάπτισμα ἔχοντες εἰς ὄνομα πατρός, υἱοῦ καὶ ἁγίου πνεύματος, τῆς μιᾶς θεότητος, καὶ τούτου καταφρονοῦντες, ἀθετοῦμεν τὰς ἐντολὰς τοῦ μόνου ἀληθινοῦ Θεοῦ· τοῖς ἀσεβέσι παρεδόθημεν καὶ δικαίως ὑπ’ αὐτῶν κολαζόμεθα, τοῦ Θεοῦ τοῦτο καλῶς καὶ δικαίως ὁρίσαντος.τῆς ᾿Αρμενίας ὅρια διαβάντες, καὶ ἀρξάμενοι λεη- mutassent, Armeniæ coufoia transcendissent, et a
λατεῖν τὰ τῆς ἄνω Καππαδοκίας μέρη, καὶ τῆς
Λυκαονίας, εκήρυττον ὡς ἐκ προσώπου τοῦ ἀρχηγοῦ διὰ τοῦ κήρυκος, ὡς εἴ τις βούλοιτο εἰς ἐπιδρο
μὴν ἀπίστων ἐλθεῖν, ἐλθέτω. Ην γὰρ τὸ ἔθνος τῶν
Τούρκων, ὡς οὐκ ἄλλο, φιλάρπαγον, καὶ φιλόδικον,
πρὸς ἄλληλα γὰρ ἦν· εἰ δὲ κατὰ Χριστιανῶν τί
χρὴ καὶ λέγειν; Καὶ εἰ μόνον τὴν τοῦ κήρυκος φω
νὴν ἀκούσωσι, ὡς πρὸς ἐπιδρομήν, δ καλεῖται κατὰ
τὴν αὐτῶν γλῶτταν "Ακκην τότε πάντες χύδην,
καὶ ὡς ποταμὸς ῥέων, αὐτόκλητοι ἄνευ βαλαντίου
καὶ πήρας οἱ πλεῖστοι, καὶ αἰχμῶν, καὶ ἀκιναχῶν·
ἕτεροι πεζοὶ τὴν πορείαν, μυριαρίθμους παρεμβονὰς στοιχήσαντες, θέουσιν. Οὐκ ἄλλο οι πλείονες,
ἀλλ' ἡ ρόπαλον ταῖς ἑκάστου χερσὶ, καὶ κατὰ τῶν
Χριστιανῶν ὁρμῶντες, ὡς πρόβατα τούτους ἐξώγρουν· ἀῤῥήτοις Θεοῦ κρίμασι τοῦτο καθ᾿ ἡμῶν τὸ
ψήφισμα δεδωκότος ἕνεκα πλήθους ἁμαρτιῶν τοῦ
ἡμετέρου γένους. Καὶ ἡ ἐπιδρομή ή συνεχής κρατοῦσα ἄχρι τοῦ νῦν· οὐ μόνον τὰ ἀνατολικὰ θέματα ἀλλὰ καὶ τὰ τῆς Θρᾴκης κρατήσαντες,
ἀπὸ Χερρονήσου μέχρι τοῦ Ἴστρου πάσας τὰς ἐπαρ
χίας καθυποτάξαντες. Τὸ καθ' ἑκάστην μὴ ἀμελούν
τις, ἀλλὰ σήμερον πρὸς εἰρήνην μετασχηματιζόμε
ναι τοῖς Σέρβοις, αύριον τὰ τῆς Ἀττικῆς καὶ
Λακεδαιμονίας, Αχαΐας καὶ Ἑλλάδος ἐληίζοντο.
Μετὰ τὴν αὔριον δὲ τὰ τῶν Ῥωμαίων, ὡς ἐδόκει,
τὴν εἰρήνην ἐπισπώντων, θρῆνος, καὶ οὐαὶ τοῖ;
Σέρβοις ἐπέρδεεν· εἶτα Βουλγάροι;· μετέπειτα
᾿Αλβανίταις. Καὶ καθεξής λυμαίνοντες ἅπαν ἄγριόν
et
depredatione superioris Cappadocia et Lycaonia
latrocinia sua suspicati essent, principis nomine el
auctoritate significabant tubicinum voce, ut, si
quis vellet in infideles incursionem facere, ad eus
conveniret. Gens equidem Turcica rapinis dedita
erat, injuriisque inferendis præ cæteris assueta:
seque etiam mutuis direptionibus infestabant.
Quod si adversus Christianos aliquid, vel verbis
solis, tentandum fuerit, una præconis seu tubicinis vox audita, ad incurrendum ciet, quod apud
ipsos Ackin dicitur; omnes ergo effusi, velut amnis
rapidus, sponte sua, siue commeatu et pecunia,
sine jaculis et acinacibus plerique, alil pedes in
densa et numerosa agmina conglobati ruunt. Neque
alia arma plurimi præter clavas manu gestantes,
inque Christianos, Dei judicio arcano tam gravibus
suppliciis ac penis, propter multitudinem pecca -
torum gentis nostra, dannatos, irruentes, vivos
velut pecudes eos capiebant. Cumque continenter
ad hæc usque tempora in nos irruperint, Anatoliæ
non solum themata, sed et Thraciæ subegerunt, a
Chersoneso ad Istrum provinciis omnibus domitis.
Nec etiam quotidianos casus ac eventus neglexere;
cum Serviis enim, mutato consilio, hodie pacem
ineuntes, seguenti die Atticam, Lacedamonem,
Achalam et Hellada populabantur. 76 Postridie
cum Romæorum regiones pacem ac tranquillitatem, ut videbatur, adepturæ erant, luctus et clades
Serviis imminelaus, deincepsque Bulgaris, postIsmaelis Bullialdi notæ.
chunetes. Hine simultates orte, quæ Turcis Sara
cenos latrociniis vexandi primum causæ exstiterunt,
et in apertum tandem bellum proruperunt. Muchumetes victus a Turcis et occisus est: Selzuccii deinde Tagrolipicis pusteri in Perside regnarunt, sedemque imperii in Belche seu Balcha Choraz nis
(Chorasminis vero provinciæ sccundum Georgii
Chrysococca catalogum in Astronomia Philolaica a
nobis editum) urbe habuerunt. Amnis demum 460,
vel secundum Turcos 170, postquam illic regnarunt, a Zengi-chane post annum 1200 Perside pulsi fuere. Turcis tum imperabat Aladines, qui relic
ta. Perside in Lycaoniam venit, et Iconli sedem impersi fixit. Inde latrociniis et - excursionibus Asiam
minorem infestare, omniaque ferre et agere cape
runt Turci.
G Constantinus Porphyrogenitus lib. 1 Περὶ θεμάτων,
nomen ad id significandum recens usurpatum ait,
Græcum tamen: Αὐτὸ γὰρ τὸ ὄνομα τοῦ θέματος
Ελληνικόν ἐστι, καὶ οὐ Ῥωμαϊκὸν, ἀπὸ τῆς θέσεως
ὀνομαζόμενον. Nomen thematis ipsum Græcum est.
non Romanum, [idl est, Latinum] quod a thesi il
est positione] deducitur. In themata illa distributum
erat Romanum imperium, quod in ἐπαρχίας eliam
aliquando divisum fuit; aliquando in præfecturas
prætorio. Appellantur autem themata orientalia, ut
idem Constantinus docet, "Οτι πρὸς ἡμᾶς τοὺς κατοι
κοῦντας Βυζάντιον, καὶ τὴν τῆς Εὐρώπης γῆν λέγε
ται ἀνατολικόν. Quoniam respectu nostri, qui Byzantium incolimus et Europam, Oriens appellatur.
Εἰ δὲ κατὰ Χριστιανῶν. Hujus animorum
promptitudinis luculentum exemplum notare quivis
potest apud Leunclav. lib. v, cum Morates I adversus Lazarum Serviæ despotam ad bellum se compararet. Mox igitur universis regibus vicinis, Curamanoglio, Tekensi, Aidinio, Mentesio et Saruchanio,
indicia profectio fuit, et ingens adversus Gauros expeditio. Illi vero lubentibus animis assensi, coacta,
quam quisque poterat, maxima multitudine militum,
ad religiosum (ut ipsi quidem existimabant) hoc
bellum semet accingebant. Præterea diversis e regnis
ac provinciis tam extraneis, quam Osmanidarum
imperio subjectis, ad sultanum Muratein magno reguli numero confluebant.
"Ακκην. Leunclav. In secundo Onomastico
cum unico x scribit Akin. Quæ vox incursum, grassationem et depopulationem significat: unde Akinzileri, vel Akenzilari appellati sunt.
Τὰ ἀνατολικά θέματα. Ιd est, provincias:
᾿Αλλὰ σήμερον πρὸς εἰρήνην μετασχηματιζόμενοι. Qui gentis Turcice historis parum
attente legerit, notasse potest duobus simul bellis
hactenus se implicitam noluisse, singulos adortam
cum cæteris pacem coluisse: quos etiam bello infestaverit, pacem oblatam, cujus beneficio a toleratis ærumnis se recrearent, nunquam recusasse:
et quanta quidem gentis illius prudentia tunc fuit,
tantus Christianorum error mentisque cæcitas notari potest, qui res suas adversus Turcos stare posse temporibus istis arbitrati sunt, quod cunctos
simul bello non lacesserent: quasi a toto rescissa
parte illud nec minueretur nec decresceret. Nostri
ergo otiosi (atque utinam a mutuis bellis, incendiis,
urbium oppidorumque direptionibus ac eversionibus otiati fuissent, nec lanicnis mutuis cædibusque vires suas attrivissent) singulos opprimi permiserunt; quo admisso errore Bulgari, Servii, Græ·
ci et Hungarii maxima e parte perierunt, Venetorumque respublica ad angustiores terminos, amissa
Cypro insula, redacta est.
PG 157:919Καὶ οὐ μόνον τὰ πρὸ τοῦ Ἴστρου μυριάριθμα ἔθνη καὶ πάμπολλα, ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸν Ἴστρον Βλάχους εἰς τέλος ταπεινώσαντες, Οὔννους αὐτούς, τὴν ἀμέτρητον πληθύν, εὐδιάμετρον κατεργάσαντες, καὶ οὐ μόνον οἱ γειτνιῶντες Τοῦρκοι κατατρέχουσιν, οἱ τῆς Θρᾴκης, οἱ τῆς Ἀττικῆς, οἱ τοῦ Ἰλλυρικοῦ, οἱ τοῦ Αἱμιμόντου καὶ οἱ γειτνιῶντες Σερβίαν·καὶ γὰρ ὅσον τὸ κατ’ ἐμέ, πολὺ πλέον τυγχάνει τὸ γένος τοῦτο τὴν σήμερον ἀπὸ πορθμοῦ Καλλιουπόλεως ἄχρι τοῦ Ἴστρου παρ’ ὅσον ἐν τοῖς τῆς Ἀνατολῆς μέρεσι τὸ κατοικοῦν, λέγω τὸ ὑπήκοον τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ἐκ τῶν Ὀθμάν·ἀλλὰ καὶ οἱ ἐκ τῆς Ἀσιάτιδος γῆς καὶ οἱ τὴν Φρυγίαν οἰκοῦντες, καὶ τί λέγω; Λυκάονες, οἱ ἐν τοῖς Ἀρμενίων ὁρίοις κείμενοι, Ἀμασινοί, Καππαδόκαι, Κίλικες, Λύκιοι, Κᾶρες ἄχρι Δανούβιος πεζοὶ τὴν πορείαν ποιοῦντες ἕνεκα τοῦ κλέψαι χριστιανόν. Καὶ γὰρ εἰ μυριάκις μύριοι ἐπέλθωσι τῇ τυχούσῃ τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ λῃστρικῶς ἐπεμβαίνουσι καὶ ἁρπάζοντες φεύγουσι. Τοῦτο τὴν Θρᾴκην πᾶσαν ἄχρι Δαλματίας ἔρημον ἀπειργάσατο· τοῦτο τοὺς Ἀλβανούς, γένος ὑπὲρ ἀριθμὸν ὄν, εὐαριθμήτους ἐποίησεν· Βλάχους ὁμοίως· Σέρβους καὶ Ῥωμαίους εἰς τέλος ἠφάνισεν.DUCE
modum Albanis et finitimis gentibus, omnesque τε καὶ ἥμερον ἔθνος οἱ βάρβαροι, οὐκ ἐπαύοντο, και
sine discrimine feras aut mansuetas nationes disperdere non cessaverunt isti barbari, nec bacte
nus cessant, utque mihi videtur finem non facient,
donec Dei timorem in animos induxerimus. In
Deum equidem impie nos gessimus, qui baptizati
sumus in nomine Patris, Filii, et sancti Spiritus
divinitatis unius, qua despectui habita, mandata
Dei veri transgredimur et irrita facimus: propterea traditi sumus impiis, pœnás a nobis merito
exigentibus, Deo ita recte ac juste decernente.
Non solum autem gentes innumeras, quæ citra
strum habitant, subegerunt, sed et ultra quamplurimas alias, in quibus Walachi sunt, penitus
debellavere. In Munnos gentem numerosissimam
etiam penetraverunt. Atqui in eas gentes irrumpunt non solum finitimi, qui nempe Thraciam,
Atticam, Illyricum, Amum montem incolunt, quiqtie juxta Serviam accolunt (sane, ut mihi vide-
‚ tur, frequentior his temporibus est populus, illum
dico, qui imperatoribus Othmani stirpe oriundis
paret, à freto Calliopoleos ad Danubium usque
quam in partibus Anatolia), sed eliam Turci qui
Asiam et Phrygiam habitant. Quid inquam? Lycaones qui Armeniæ finitimi sunt, Amasini, Cappadoces, Cilices, Lycii et Cares Danubium usque
pedes proficiscuptur, ut latrociniis Christianos devástent. Si centum namque millia ipsorum provinciam quamlibet invadant, latronum more nihilominus grassantur direptisque omnibus aufugiunt. Ilis incursionibus in Thracia universa ad
Dalmatiæ limites solitudinem fecerunt. Albanos
gentem hominibus frequentissimam ad paucos redegerunt. Walachos pariter ac Servios, tandemque
Romæos penitus delevertint. His in servitutem học
modo redactis quintam prædæ partem ac spoliorum imperatori addicunt, juxta eorum novellam
constitutionem, eamque ex præstantioribus sele-
¿tam imperio consecrant. Si quando vero juvenis
aliquis robustus inter captivos comparuerit, hunc
vili pretio emptum; rerum principis procuratores
imperio acquisitum mancipiumque appellant; talesque imperator militem novitium, sua vero lingua Genitzeros vocal: quos etiam ad impian religionem suam traductos circumcisosque, domesticos suos nominat: dona ipsis omnimoda largitur:
aulicis muneribus et officiis illustrissimis honorat:
οὐ παύονται ἄχρι τὴν σήμερον· ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, καὶ
οὐ παύσονται, ἄχρις ἂν ἡμεῖς τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον
ἐν νῷ λάβωμεν. Καὶ γὰρ εἰς τὸ θεῖον ἡμεῖς ἀσε
βοῦντες, βάπτισμα ἔχοντες εἰς ὄνομα Πατρός, Υἱοῦ,
καὶ ἁγίου Πνεύματος; τῆς μιᾶς Θεότητος, καὶ τού
του καταφρονοῦντες, ἀθετοῦμεν τὰς ἐντολὰς τοῦ
μόνου ἀληθινοῦ Θεοῦ· τοῖς ἀσεβέσι παρεδόθημεν,
καὶ δικαίως ὑπ' αὐτῶν κολαζίμεθα, τοῦ Θεοῦ τοῦτο
καλῶς καὶ δικαίως ὁρίσαντος. Καὶ οὐ μόνον τὰ πρὸ
τοῦ Ἴστρου μυριάριθμα ἔθνη, καὶ πάμπολλα: ἀλλὰ
καὶ μετὰ Ἴστρον Βλάχους ἐς τέλος ταπεινώσαντες·
Ούννους αὐτοὺς τὴν ἀμέτρητον πληθὺν εὐδιάμετρον
κατεργάσαντες· καὶ οὐ μόνον οἱ γειτνιώντες Τούρ
και κατατρέχουσιν, οἱ τῆς Θρᾴκης, οἱ τῆς Ἀττικῆς,
οἱ τοῦ Ἰλλυρικοῦ, οἱ τοῦ Αἰμιμόντου, καὶ οἱ γει
τνιώντες Σερβίαν (καὶ γὰρ, ὅσον τὸ κατ' ἐμὲ, πολύ
πλέον τυγχάνει τὸ γένος τοῦτο τὴν σήμερον, ἀπὸ
πορθμού Καλλιουπόλεως ἄχρι τοῦ Ἴστρου, παρ'
ὅσον ἐν τοῖς τῆς ᾿Ανατολῆς μέρεσι τὸ κατοικοῦν·
λέγω τὸ ὑπήκοον τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ἐκ τῶν Ὀθμάν).
ἀλλὰ καὶ οἱ ἐκ τῆς ᾿Ασιάτιδος γῆς, καὶ οἱ τὴν Φρυ
γίαν οἰκοῦντες· καὶ τί λέγω; Λυκάονες οἱ ἐν τοῖς
Αρμενίων ὁρίοις κείμενοι, Αμασινοί, Καππαδόκαι,
Κύλικες, Λύκιοι, Κάρες ἄχρι Δαννούβιον πεζοί που
ρείαν ποιοῦντες, ἕνεκα τοῦ κλέψαι Χριστιανόν. Και
γὰρ εἰ καὶ μυριάκις μύριοι ἐπέλθωσι τῇ τυχούση
τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ λῃστρικῶς ἐπεμβαίνουσι, καὶ
ἁρπάζοντες φεύγουσι. Τοῦτο τὴν Θρᾴκην πάσαν
ἄχρι Δαλματίας ἔρημον ἀπειργάσατο· τοῦτο τους
Αλβανούς, γένος ὑπὲρ ἀριθμὸν ὄντα, εὐαριθμήτους
ἐποίησεν. Βλάχους ὁμοίως, Σέρβους, καὶ Ῥωμαίους
εἰς τέλος ἠφάνισεν. Τούτων οὕτως αἰχμαλωτιζομέ
νων, τὸ πέμπτον τῶν λαφύρων τῷ ἀρχηγῷ
προσκυροῦσι, κατὰ τὴν αὐτῶν νεαράν. Καὶ ἀφο
σιοῦσι τοῦτο τὸ πέμπτον τῇ ἀρχῇ· καὶ ταῦτα τὰ
κρείττονα· εἶτα καὶ οἱ τοῦ ἀρχηγοῦ, καὶ τῆς ἀρχῆς
ἐξισωταί Οπου δ᾽ ἂν νέον καὶ εύρωστον ἐκ τῶν
αἰχμαλώτων ἴδωσι, τοῦτον δι' ἐλαχίστου τιμήματος
ὠνήσαντες, εἰσποιητὴν τῇ ἀρχῇ καὶ δοῦλον κατονο
μάζουσι. Καὶ τούτους ὁ ἀρχηγὸς νεόλεκτον στρατὸν, κατὰ δὲ τὴν αὐτῶν γλῶτταν Γενίτζερι, καλεί.
Οὓς καὶ εἰς τὴν αὐτοῦ δυσσέβειαν μετάγων καὶ περιτέμνων, οἰκείους αὐτῷ κατονομάζει· δοὺς αὐτοῖς
πάμπολλα δώρα, καὶ ὀφφικίων τὰ λαμπρότατα,
προνοίας οὐ τῆς τυχούσης, καὶ παντοίων ἄλλων ἀγα
θῶν· ὁμοτραπέζους καὶ συμπότας ποιῶν αὐτούς·
Ismaelis Bullialdi notæ.
Τούτων οὕτως αἰχμαλωτ. τὸ πέμπτον. Νου
vella ista constitutio circa annum Christi 1362
capla Adrianopoli, regnante sullano Morate I sancita est, quod apud Leuncl. Hist. Musulm. lib. v
videre est. Cujus auctor fuit Cara-Rustemnes Molla,
sen Meulana, aut Talismanus, id est, legis Musulmanicæ peritus, illiusque verba talia referuntur:
Quintum quodque, respondit Cara Rustemes, ex illis
mancipiis, quæ Turci milites nostri capiunt, de præscriplo legis divina, sultano debetur. Hactenus equidem mancipiorum quinta pars sultano addicta non
fuerat: sed predæ reliquæ solummodo, cujus exemnPlum
plum habemus in Ertogrul-bego apud eumdem
Leuncl. lib. ut: Prada quintam parlem excepit, in
milites reliqua lucra distribuit. Inde dictam spoliorum quintam partem, ceu principi debitam, gratulabundue sultano Aladini misit. Illa porro mancipiorum
quinta pars Genitzerorum ordini ac numero adjuncla est.
Εξισωταί. Sunt illi qui res inspiciunt, et ex
arbitrio, secundum jus et æquum eas æstimant.
Suidas, ὁ ἰσωτής, ὁ ἐπόπτης. Idemque significat
Έφορος, qui recognoscendi, recensendi ac inspiciesdi jus habet.
Τούτων οὕτως αἰχμαλωτιζομένων, τὸ πέμπτον τῶν λαφύρων τῷ ἀρχηγῷ προσκυροῦσι κατὰ τὴν αὐτῶν νεαρὰν καὶ ἀφοσιοῦσι τοῦτο τὸ πέμπτον τῇ ἀρχῇ καὶ ταῦτα τὰ κρείττονα. Εἶτα καὶ οἱ τοῦ ἀρχηγοῦ καὶ τῆς ἀρχῆς ἐξισωταί, ὅπου δ’ ἂν νέον καὶ εὔρωστον ἐκ τῶν αἰχμαλώτων ἴδωσι, τοῦτον δι’ ἐλαχίστου τιμήματος ὠνήσαντες εἰσποιητὸν τῇ ἀρχῇ καὶ δοῦλον κατονομάζουσι. Καὶ τούτους ὁ ἀρχηγὸς νεόλεκτον στρατόν, κατὰ δὲ τὴν αὐτῶν γλῶτταν γενίτζεροι, καλεῖ, οὓς καὶ εἰς τὴν αὐτοῦ δυσσέβειαν μετάγων καὶ περιτέμνων οἰκείους αὐτῷ κατονομάζει, δοὺς αὐτοῖς πάμπολλα δῶρα καὶ ὀφφικίων τὰ λαμπρότατα, προνοίας οὐ τῆς τυχούσης καὶ παντοίων ἄλλων ἀγαθῶν, ὁμοτραπέζους καὶ συμπότας ποιῶν αὐτούς, ἔχων εἰς αὐτοὺς στοργὴν ὡς πατὴρ πρὸς τέκνα· καὶ ταῦτα τίνας; αἰπόλεις καὶ ποιμένας βουκόλους τε καὶ χοιροβόσκους, γεωργῶν παῖδας καὶ ἱπποφόρβων. Πρὸς γὰρ τὴν τοιαύτην διάθεσιν κἀκεῖνοι ὑπὲρ τοῦ ἀρχηγοῦ τὴν ζωὴν αὐτῶν εἰς οὐδὲν λογίζοντες, μᾶλλον ὑπὲρ τῆς δόξης, ἧς ἔτυχον ἀπολαύοντες, ἵνα μὴ ἐκπέσωσι ταύτης, πάσχουσιν ἐν καιρῷ πολέμου ὑπὲρ ἄνδρας καὶ τὴν νικῶσαν λαμβάνουσι.DUCE
modum Albanis et finitimis gentibus, omnesque τε καὶ ἥμερον ἔθνος οἱ βάρβαροι, οὐκ ἐπαύοντο, και
sine discrimine feras aut mansuetas nationes disperdere non cessaverunt isti barbari, nec bacte
nus cessant, utque mihi videtur finem non facient,
donec Dei timorem in animos induxerimus. In
Deum equidem impie nos gessimus, qui baptizati
sumus in nomine Patris, Filii, et sancti Spiritus
divinitatis unius, qua despectui habita, mandata
Dei veri transgredimur et irrita facimus: propterea traditi sumus impiis, pœnás a nobis merito
exigentibus, Deo ita recte ac juste decernente.
Non solum autem gentes innumeras, quæ citra
strum habitant, subegerunt, sed et ultra quamplurimas alias, in quibus Walachi sunt, penitus
debellavere. In Munnos gentem numerosissimam
etiam penetraverunt. Atqui in eas gentes irrumpunt non solum finitimi, qui nempe Thraciam,
Atticam, Illyricum, Amum montem incolunt, quiqtie juxta Serviam accolunt (sane, ut mihi vide-
‚ tur, frequentior his temporibus est populus, illum
dico, qui imperatoribus Othmani stirpe oriundis
paret, à freto Calliopoleos ad Danubium usque
quam in partibus Anatolia), sed eliam Turci qui
Asiam et Phrygiam habitant. Quid inquam? Lycaones qui Armeniæ finitimi sunt, Amasini, Cappadoces, Cilices, Lycii et Cares Danubium usque
pedes proficiscuptur, ut latrociniis Christianos devástent. Si centum namque millia ipsorum provinciam quamlibet invadant, latronum more nihilominus grassantur direptisque omnibus aufugiunt. Ilis incursionibus in Thracia universa ad
Dalmatiæ limites solitudinem fecerunt. Albanos
gentem hominibus frequentissimam ad paucos redegerunt. Walachos pariter ac Servios, tandemque
Romæos penitus delevertint. His in servitutem học
modo redactis quintam prædæ partem ac spoliorum imperatori addicunt, juxta eorum novellam
constitutionem, eamque ex præstantioribus sele-
¿tam imperio consecrant. Si quando vero juvenis
aliquis robustus inter captivos comparuerit, hunc
vili pretio emptum; rerum principis procuratores
imperio acquisitum mancipiumque appellant; talesque imperator militem novitium, sua vero lingua Genitzeros vocal: quos etiam ad impian religionem suam traductos circumcisosque, domesticos suos nominat: dona ipsis omnimoda largitur:
aulicis muneribus et officiis illustrissimis honorat:
οὐ παύονται ἄχρι τὴν σήμερον· ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, καὶ
οὐ παύσονται, ἄχρις ἂν ἡμεῖς τὸν τοῦ Θεοῦ φόβον
ἐν νῷ λάβωμεν. Καὶ γὰρ εἰς τὸ θεῖον ἡμεῖς ἀσε
βοῦντες, βάπτισμα ἔχοντες εἰς ὄνομα Πατρός, Υἱοῦ,
καὶ ἁγίου Πνεύματος; τῆς μιᾶς Θεότητος, καὶ τού
του καταφρονοῦντες, ἀθετοῦμεν τὰς ἐντολὰς τοῦ
μόνου ἀληθινοῦ Θεοῦ· τοῖς ἀσεβέσι παρεδόθημεν,
καὶ δικαίως ὑπ' αὐτῶν κολαζίμεθα, τοῦ Θεοῦ τοῦτο
καλῶς καὶ δικαίως ὁρίσαντος. Καὶ οὐ μόνον τὰ πρὸ
τοῦ Ἴστρου μυριάριθμα ἔθνη, καὶ πάμπολλα: ἀλλὰ
καὶ μετὰ Ἴστρον Βλάχους ἐς τέλος ταπεινώσαντες·
Ούννους αὐτοὺς τὴν ἀμέτρητον πληθὺν εὐδιάμετρον
κατεργάσαντες· καὶ οὐ μόνον οἱ γειτνιώντες Τούρ
και κατατρέχουσιν, οἱ τῆς Θρᾴκης, οἱ τῆς Ἀττικῆς,
οἱ τοῦ Ἰλλυρικοῦ, οἱ τοῦ Αἰμιμόντου, καὶ οἱ γει
τνιώντες Σερβίαν (καὶ γὰρ, ὅσον τὸ κατ' ἐμὲ, πολύ
πλέον τυγχάνει τὸ γένος τοῦτο τὴν σήμερον, ἀπὸ
πορθμού Καλλιουπόλεως ἄχρι τοῦ Ἴστρου, παρ'
ὅσον ἐν τοῖς τῆς ᾿Ανατολῆς μέρεσι τὸ κατοικοῦν·
λέγω τὸ ὑπήκοον τοῦ ἀρχηγοῦ τοῦ ἐκ τῶν Ὀθμάν).
ἀλλὰ καὶ οἱ ἐκ τῆς ᾿Ασιάτιδος γῆς, καὶ οἱ τὴν Φρυ
γίαν οἰκοῦντες· καὶ τί λέγω; Λυκάονες οἱ ἐν τοῖς
Αρμενίων ὁρίοις κείμενοι, Αμασινοί, Καππαδόκαι,
Κύλικες, Λύκιοι, Κάρες ἄχρι Δαννούβιον πεζοί που
ρείαν ποιοῦντες, ἕνεκα τοῦ κλέψαι Χριστιανόν. Και
γὰρ εἰ καὶ μυριάκις μύριοι ἐπέλθωσι τῇ τυχούση
τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ λῃστρικῶς ἐπεμβαίνουσι, καὶ
ἁρπάζοντες φεύγουσι. Τοῦτο τὴν Θρᾴκην πάσαν
ἄχρι Δαλματίας ἔρημον ἀπειργάσατο· τοῦτο τους
Αλβανούς, γένος ὑπὲρ ἀριθμὸν ὄντα, εὐαριθμήτους
ἐποίησεν. Βλάχους ὁμοίως, Σέρβους, καὶ Ῥωμαίους
εἰς τέλος ἠφάνισεν. Τούτων οὕτως αἰχμαλωτιζομέ
νων, τὸ πέμπτον τῶν λαφύρων τῷ ἀρχηγῷ
προσκυροῦσι, κατὰ τὴν αὐτῶν νεαράν. Καὶ ἀφο
σιοῦσι τοῦτο τὸ πέμπτον τῇ ἀρχῇ· καὶ ταῦτα τὰ
κρείττονα· εἶτα καὶ οἱ τοῦ ἀρχηγοῦ, καὶ τῆς ἀρχῆς
ἐξισωταί Οπου δ᾽ ἂν νέον καὶ εύρωστον ἐκ τῶν
αἰχμαλώτων ἴδωσι, τοῦτον δι' ἐλαχίστου τιμήματος
ὠνήσαντες, εἰσποιητὴν τῇ ἀρχῇ καὶ δοῦλον κατονο
μάζουσι. Καὶ τούτους ὁ ἀρχηγὸς νεόλεκτον στρατὸν, κατὰ δὲ τὴν αὐτῶν γλῶτταν Γενίτζερι, καλεί.
Οὓς καὶ εἰς τὴν αὐτοῦ δυσσέβειαν μετάγων καὶ περιτέμνων, οἰκείους αὐτῷ κατονομάζει· δοὺς αὐτοῖς
πάμπολλα δώρα, καὶ ὀφφικίων τὰ λαμπρότατα,
προνοίας οὐ τῆς τυχούσης, καὶ παντοίων ἄλλων ἀγα
θῶν· ὁμοτραπέζους καὶ συμπότας ποιῶν αὐτούς·
Ismaelis Bullialdi notæ.
Τούτων οὕτως αἰχμαλωτ. τὸ πέμπτον. Νου
vella ista constitutio circa annum Christi 1362
capla Adrianopoli, regnante sullano Morate I sancita est, quod apud Leuncl. Hist. Musulm. lib. v
videre est. Cujus auctor fuit Cara-Rustemnes Molla,
sen Meulana, aut Talismanus, id est, legis Musulmanicæ peritus, illiusque verba talia referuntur:
Quintum quodque, respondit Cara Rustemes, ex illis
mancipiis, quæ Turci milites nostri capiunt, de præscriplo legis divina, sultano debetur. Hactenus equidem mancipiorum quinta pars sultano addicta non
fuerat: sed predæ reliquæ solummodo, cujus exemnPlum
plum habemus in Ertogrul-bego apud eumdem
Leuncl. lib. ut: Prada quintam parlem excepit, in
milites reliqua lucra distribuit. Inde dictam spoliorum quintam partem, ceu principi debitam, gratulabundue sultano Aladini misit. Illa porro mancipiorum
quinta pars Genitzerorum ordini ac numero adjuncla est.
Εξισωταί. Sunt illi qui res inspiciunt, et ex
arbitrio, secundum jus et æquum eas æstimant.
Suidas, ὁ ἰσωτής, ὁ ἐπόπτης. Idemque significat
Έφορος, qui recognoscendi, recensendi ac inspiciesdi jus habet.
PG 157:921Τὸ γνωριστικὸν δὲ σημείωμα τούτων τὸ τῆς κεφαλῆς κάλυμμα, ὃ κατὰ τὴν κοινὴν γλῶτταν Ῥωμαῖοι ζαρκολᾶν λέγουσι· καὶ γὰρ κοινῇ πάντες Τοῦρκοι τὸ αὐτὸ χρῶντες ὡς κεφαλῆς περιβόλαιον, οἱ μὲν πάντες, ὅσοι ἐξ ἰδιωτῶν καὶ ἐξ εὐγενῶν τυγχάνουσι, κοκκινοβαφὲς τοῦτο χρῶνται, ὅσοι δὲ τῶν ἀλλογενῶν τῷ τῆς δουλείας ὑπέπεσον ζυγῷ γραφέντες δοῦλοι τοῦ ἀρχηγοῦ, οὗτοι λευκόχροα φοροῦσι τὰ τῆς κεφαλῆς περιβόλαια ἐκ πίλου λευκοτάτου, ἡμισφαιρές, ὅσον χωρεῖν κεφαλή, ἔχον περιττεῦον ἄνωθεν τῆς κορυφῆς, ὅσον καὶ σπιθαμῆς εἰς ὀξὺ καταλῆγον. Τοῦτο τοίνυν τὸ νεόλεκτον σύνταμα καθ’ ἕκαστον ἔτος ὑπερπεριττεῦόν ἐστι καὶ εἰς τὸ ἓν ἑκατοντάκις ἓν ἀριθμεῖται, καὶ γὰρ δοῦλοι δούλους κτῶνται καὶ τῶν δούλων οἱ δοῦλοι δούλους· καὶ πάντες ὀνομάζονται καὶ εἰσὶ τοῦ ἀρχηγοῦ δοῦλοι. Οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς οὔτε Τοῦρκος οὔτ’ Ἄραψ, ἀλλὰ πάντες χριστιανῶν παῖδες· Ῥωμαίων, Σέρβων, Ἀλβανῶν, Βουλγάρων, Βλάχων καὶ Οὔννων, οἵτινες ἀσεβήσαντες καὶ τοῦ παρόντος τὰς ἀπολαύσεις ὡς χοῖροι λαχάνων κατατρυφῶντες, παρόμοιοι κύνεσι λύτταν νοσοῦντες κατὰ τῶν ὁμογενῶν ἔχθραν ἄσπονδον θανατηφόρον ἀεὶ φέρουσι.ἔχων εἰς αὐτοὺς στοργὴν ὡς πατὴρ πρὸς τέκνα ipsisque non perfunctorie providet, caetera, bona
καὶ ταῦτα τίνας; Αἰπόλεις καὶ ποιμένας, βουκό.
λους τε καὶ χοιροβοσκούς, γεωργῶν παῖδας καὶ ἐπω
ποφορβῶν· πρὸς γὰρ τὴν τοιαύτην διάθεσιν κἀκει
νοι ὑπὲρ τοῦ ἀρχηγοῦ τὴν ζωὴν αὐτῶν εἰς οὐδὲν
λογίζοντες, μᾶλλον ὑπὲρ τῆς δόξης ἧς έτυχον ἀπο.
βαλόντες, ἵνα μὴ ἐκπέσωσι ταύτης, πάσχουσιν ἐν
καιρῷ πολέμου ὑπὲρ ἄνδρας, καὶ τὴν νικῶσαν λαμΓάνουσι. Τὸ γνωριστικὴν δὲ σημείωμα τούτων τὸ
τῆς κεφαλῆς κάλυμμα, δ κατὰ τὴν κοινὴν γλῶτταν
Ρωμαίων Ζαρκολᾶν λέγουσι Καὶ γὰρ κοινοὶ
πάντες Τούρκοι τὸ αὐτὸ χρῶνται ὡς κεφαλῆς περι
Γόλαιον· οἱ μὲν πάντες ὅσοι ἐξ ἰδιωτῶν καὶ ἐξ εὐ
γενῶν τυγχάνουσι, κοκκινοβαφὲς τοῦτο χρῶνται· ὅσοι
δὲ τῶν ἀλλογενῶν τῷ τῆς δουλείας ὑπέπεσον ζυγῷ,
γραφέντες δοῦλοι τοῦ ἀρχηγοῦ, οὗτοι λευκόχροα φοροῦσι τὰ τῆς κεφαλῆς περιβόλαια ἐκ πίλου λευκοτάτου· ἡμισφαιρὲς ὅσον χωρεῖν κεφαλή, ἔχον περιτο
τεύον ἄνωθεν τῆς κορυφῆς ὅσον καὶ σπιθαμῆς, εἰς
ὀξὺ καταλήγον. Τοῦτο τοίνυν τὸ νεόλεκτον σύν
ταγμα καθ' έκαστον ἔτος ὑπερπεριττεῦόν ἐστι, καὶ
εἰς τὸ ἐν ἑκατοντάκις ἂν ἀριθμεῖται. Καὶ γὰρ δού
νοι δούλους κτώνται, καὶ τῶν δούλων οἱ δοῦλοι δούς
λους· καὶ πάντες ὀνομάζονται, καὶ εἰσὶ τοῦ ἀρχηγοῦ
δοῦλοι. Οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς οὔτε Τοῦρκος οὔτε "Αραψ,
ἀλλὰ πάντες Χριστιανῶν παῖδες, Ρωμαίων, Σέρβων,
᾿Αλβανῶν, Βουλγάρων, Βλάχων, καὶ Ούννων· οἵτι
νες ἀσεβήσαντες, καὶ τοῦ παρόντος τὰς ἀπολαύσεις,
ὡς χοῖροι λαχάνων, κατατρυφῶντες, παρόμοιοι κύ
νεσι λύνταν νοσοῦντες, κατὰ τῶν ὁμογενῶν ἔχθραν
ἄσπονδον θανατηφόρον ἀεὶ φέρουσι. Ως γὰρ άνωτέρω εἰρήκαμεν, ὅτι ὑπήκοον μεταβάλλεται ἐξ
ἄλλου εἰς ἕτερον ἀρχηγὸν εὐκόλως· πλὴν ἐκ τῆς
αὐτῆς ῥίζης τοῦ Οθμὰν εἶναι τὴν ἤδη, τὸν νεω
στὶ ἄρξαντα, καὶ οὐκ ἄλλοθεν. Καὶ τὸ δοῦλον φύλον,
3 διήλθομεν τὴν ἱστορίαν, καὶ αὐτὸ τὴν αὐτὴν ὁρο
μὴν κέκτηται· ἀρκεῖ γὰρ εἶναι τὸν νέαργον Οθμάγιον. Πάντες γὰρ οἱ Οθμάνιοι πάτρωνες αὐτῶν λογίζονται, καὶ εἰσί· καὶ αὐτοὶ ὡς ἰδίους ἀπελευθέρους
αὐτοὺς ἔχουσι. Ἐπὰν δὲ ῥεύσει ἡ ἀρχὴ ἐξ ἄλλου εἰς
ἕτερον, ἢ ἐκ πατρὸς πρὸς υἱὸν, ἢ εἰς ἀδελφὸν ἐξ ἀδελ
φοῦ, τὸν ἂν ἡ τύχη καλῶς προσβλέψει, ἐκεῖ καὶ τὸ
δοῦλον πιστότατα τὴν παράστασιν ἀπεργάζεται. Αρ
ξόμεθα δὲ πάλιν τὴν ἱστορίαν, ὅθεν καὶ ὁ λόγος τοῦ
διηγήματος ήρξατο.
impertiendo. Ad comessationes compotationesque
77 eos admittit, et amore paterno ipsos tanquan
se progenitos, complectitur: etiamque caprarios,
opiliones, bubulcos et subulcos, rusticorum et veterinariorum prolem. Erga imperatorem equidem,
in eos ita pronum, ita se gerunt, ut vitam suam
pro illo profundant: magisque pro tuendo honore
et gloria quibus aucti sunt; et ne iis excidant, in
bellicis expeditionibus supra humanas vires ærumnas ac labores tolerant: unde victoriam reportant.
Discernuntur vero illi capitis ornamento, quod
vulgari lingua Romæi Zarcolam dicunt. Universa
mamque multitudo Turcorum formæ ejusdem galero, coque coccineo ad tegendum caput utitur,
sive nobiles, sive plebei. Quotquot vero peregrini
fuerint sub servitutis jugum missi, mancipia imperatori ascripta albos gestant pileos, ex lana
candidissima compilatos, qui hemisphæri formam
referunt, quo caput contegitur; qui insuper supra
capitis verticem palmi magnitudine erecti, in acutum desinunt. Hic profecto novæ militiæ ordo annis singulis multiplicatur, et uni centum accensentur. Servi quippe mancipia possident, qui aliorum heri sunt, omnesque putantur, prout revera
sunt, imperatoris servi. Inter ipsos non Turcus
aut Arabs reperitur; verum omnes Christianorum
filii, Romæorum scilicet, Serviorum, Albanorum,
Bulgarorum, Walachorum et Hunnorum; qui, alijetrata pietate, vile hujus fruuntur deliciis, velut
porci oleribus: similesque canibus rabie contactis,
cum consanguineis suis inimicitias capitales semper exercent. Ut equidem supra narravimus, nullo
negotio subditi hunc vel illum imperatorem agnoscunt, dummodo ex eadem stirpe Othmanica, non
ex alia, decessor,ac successor prognati sint: istaque mancipiorum natio, cujus historiam persequimur, eodem animi affectu impellitur. floc
quippe ipsi satis est imperatorem novum ex gente
Othmanica ortum esse. Omnes namque ab ea
oriundi patroni ac domini ipsorum, velut libertorum, sunt et habentur. Cum autem imperium ab
uno ad alium transfertur, vel a patre ad filium,
aut a fratrum uno ad alterum, eum nempe cui fortuna arriserit: et huic ista servorum natio fideliɛsimam operam præstat. Iterum ad historiæ seriem revertamur, unde digressi narrationem istam incepimus.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ζαρκολάν λέγουσι. Capitis est legumentum
elana alba, quo utuntur Genitzeri, cujus formam
et figuram multis in libris expressam habemus.
Fimbria aurea circumdata est Zarcula; et in parte
jejus anteriore assurgit cylindroides argentea vel
ænea fistula; et a vertice in dorsum syrma trium
spithamarum longitudine demittitur. Genitzeris
est album, quibusdam aliis rubrum id capitis tegumentum.
"Οτι ὑπήκοον μεταβάλλεται. Hujusce indifferentiæ in principibus agnoscendis luculenta exem -
pla exhibita sunt in Bajazitis I liberis quatuor. bu
Mehemetis 1 duobus filiis, Morate et Mustapha. In
filiis Mehemetis II Bajazite II ejusque fratribus:
sultani quoque Suleimanis liberis: et tandem hocce
sæculo in Achinetis sultani fratre Mustapha, et liDeris.
Videntur hic deesse aliqua verba, τεθνεῶτα
καὶ, vel forte deest lanium και.
Ὡς γὰρ ἀνωτέρω εἰρήκαμεν, ὅτι τὸ ὑπήκοον μεταβάλλεται ἐξ ἄλλου εἰς ἕτερον ἀρχηγὸν εὐκόλως, πλὴν ἐκ τῆς αὐτῆς ῥίζης τοῦ Ὀθμὰν εἶναι τὸν ἤδη τὸν νεωστὶ ἄρξαντα καὶ οὐκ ἄλλοθεν, καὶ τὸ δοῦλον φῦλον, ὃ διήλθομεν τὴν ἱστορίαν, καὶ αὐτὸ τὴν αὐτὴν ὁρμὴν κέκτηται· ἀρκεῖ γὰρ εἶναι τὸν νέαρχον Ὀθμάνιον. Πάντες γὰρ οἱ Ὀθμάνιοι πάτρωνες αὐτῶν λογίζονται καὶ εἰσὶ καὶ αὐτοὶ ὡς ἰδίους ἀπελευθέρους αὐτοὺς ἔχουσι. Ἐπὰν δὲ ῥεύσῃ ἡ ἀρχὴ ἐξ ἄλλου εἰς ἕτερον ἢ ἐκ πατρὸς πρὸς υἱὸν ἢ εἰς ἀδελφὸν ἐξ ἀδελφοῦ, τὸν ὃν ἡ τύχη καλῶς προσβλέψῃ, ἐκεῖ καὶ τὸ δοῦλον πιστότατα τὴν παράστασιν ἀπεργάζεται. Ἀρξώμεθα δὲ πάλιν τὴν ἱστορίαν, ὅθεν καὶ ὁ λόγος τοῦ διηγήματος ἤρξατο.ἔχων εἰς αὐτοὺς στοργὴν ὡς πατὴρ πρὸς τέκνα ipsisque non perfunctorie providet, caetera, bona
καὶ ταῦτα τίνας; Αἰπόλεις καὶ ποιμένας, βουκό.
λους τε καὶ χοιροβοσκούς, γεωργῶν παῖδας καὶ ἐπω
ποφορβῶν· πρὸς γὰρ τὴν τοιαύτην διάθεσιν κἀκει
νοι ὑπὲρ τοῦ ἀρχηγοῦ τὴν ζωὴν αὐτῶν εἰς οὐδὲν
λογίζοντες, μᾶλλον ὑπὲρ τῆς δόξης ἧς έτυχον ἀπο.
βαλόντες, ἵνα μὴ ἐκπέσωσι ταύτης, πάσχουσιν ἐν
καιρῷ πολέμου ὑπὲρ ἄνδρας, καὶ τὴν νικῶσαν λαμΓάνουσι. Τὸ γνωριστικὴν δὲ σημείωμα τούτων τὸ
τῆς κεφαλῆς κάλυμμα, δ κατὰ τὴν κοινὴν γλῶτταν
Ρωμαίων Ζαρκολᾶν λέγουσι Καὶ γὰρ κοινοὶ
πάντες Τούρκοι τὸ αὐτὸ χρῶνται ὡς κεφαλῆς περι
Γόλαιον· οἱ μὲν πάντες ὅσοι ἐξ ἰδιωτῶν καὶ ἐξ εὐ
γενῶν τυγχάνουσι, κοκκινοβαφὲς τοῦτο χρῶνται· ὅσοι
δὲ τῶν ἀλλογενῶν τῷ τῆς δουλείας ὑπέπεσον ζυγῷ,
γραφέντες δοῦλοι τοῦ ἀρχηγοῦ, οὗτοι λευκόχροα φοροῦσι τὰ τῆς κεφαλῆς περιβόλαια ἐκ πίλου λευκοτάτου· ἡμισφαιρὲς ὅσον χωρεῖν κεφαλή, ἔχον περιτο
τεύον ἄνωθεν τῆς κορυφῆς ὅσον καὶ σπιθαμῆς, εἰς
ὀξὺ καταλήγον. Τοῦτο τοίνυν τὸ νεόλεκτον σύν
ταγμα καθ' έκαστον ἔτος ὑπερπεριττεῦόν ἐστι, καὶ
εἰς τὸ ἐν ἑκατοντάκις ἂν ἀριθμεῖται. Καὶ γὰρ δού
νοι δούλους κτώνται, καὶ τῶν δούλων οἱ δοῦλοι δούς
λους· καὶ πάντες ὀνομάζονται, καὶ εἰσὶ τοῦ ἀρχηγοῦ
δοῦλοι. Οὐκ ἔστιν ἐν αὐτοῖς οὔτε Τοῦρκος οὔτε "Αραψ,
ἀλλὰ πάντες Χριστιανῶν παῖδες, Ρωμαίων, Σέρβων,
᾿Αλβανῶν, Βουλγάρων, Βλάχων, καὶ Ούννων· οἵτι
νες ἀσεβήσαντες, καὶ τοῦ παρόντος τὰς ἀπολαύσεις,
ὡς χοῖροι λαχάνων, κατατρυφῶντες, παρόμοιοι κύ
νεσι λύνταν νοσοῦντες, κατὰ τῶν ὁμογενῶν ἔχθραν
ἄσπονδον θανατηφόρον ἀεὶ φέρουσι. Ως γὰρ άνωτέρω εἰρήκαμεν, ὅτι ὑπήκοον μεταβάλλεται ἐξ
ἄλλου εἰς ἕτερον ἀρχηγὸν εὐκόλως· πλὴν ἐκ τῆς
αὐτῆς ῥίζης τοῦ Οθμὰν εἶναι τὴν ἤδη, τὸν νεω
στὶ ἄρξαντα, καὶ οὐκ ἄλλοθεν. Καὶ τὸ δοῦλον φύλον,
3 διήλθομεν τὴν ἱστορίαν, καὶ αὐτὸ τὴν αὐτὴν ὁρο
μὴν κέκτηται· ἀρκεῖ γὰρ εἶναι τὸν νέαργον Οθμάγιον. Πάντες γὰρ οἱ Οθμάνιοι πάτρωνες αὐτῶν λογίζονται, καὶ εἰσί· καὶ αὐτοὶ ὡς ἰδίους ἀπελευθέρους
αὐτοὺς ἔχουσι. Ἐπὰν δὲ ῥεύσει ἡ ἀρχὴ ἐξ ἄλλου εἰς
ἕτερον, ἢ ἐκ πατρὸς πρὸς υἱὸν, ἢ εἰς ἀδελφὸν ἐξ ἀδελ
φοῦ, τὸν ἂν ἡ τύχη καλῶς προσβλέψει, ἐκεῖ καὶ τὸ
δοῦλον πιστότατα τὴν παράστασιν ἀπεργάζεται. Αρ
ξόμεθα δὲ πάλιν τὴν ἱστορίαν, ὅθεν καὶ ὁ λόγος τοῦ
διηγήματος ήρξατο.
impertiendo. Ad comessationes compotationesque
77 eos admittit, et amore paterno ipsos tanquan
se progenitos, complectitur: etiamque caprarios,
opiliones, bubulcos et subulcos, rusticorum et veterinariorum prolem. Erga imperatorem equidem,
in eos ita pronum, ita se gerunt, ut vitam suam
pro illo profundant: magisque pro tuendo honore
et gloria quibus aucti sunt; et ne iis excidant, in
bellicis expeditionibus supra humanas vires ærumnas ac labores tolerant: unde victoriam reportant.
Discernuntur vero illi capitis ornamento, quod
vulgari lingua Romæi Zarcolam dicunt. Universa
mamque multitudo Turcorum formæ ejusdem galero, coque coccineo ad tegendum caput utitur,
sive nobiles, sive plebei. Quotquot vero peregrini
fuerint sub servitutis jugum missi, mancipia imperatori ascripta albos gestant pileos, ex lana
candidissima compilatos, qui hemisphæri formam
referunt, quo caput contegitur; qui insuper supra
capitis verticem palmi magnitudine erecti, in acutum desinunt. Hic profecto novæ militiæ ordo annis singulis multiplicatur, et uni centum accensentur. Servi quippe mancipia possident, qui aliorum heri sunt, omnesque putantur, prout revera
sunt, imperatoris servi. Inter ipsos non Turcus
aut Arabs reperitur; verum omnes Christianorum
filii, Romæorum scilicet, Serviorum, Albanorum,
Bulgarorum, Walachorum et Hunnorum; qui, alijetrata pietate, vile hujus fruuntur deliciis, velut
porci oleribus: similesque canibus rabie contactis,
cum consanguineis suis inimicitias capitales semper exercent. Ut equidem supra narravimus, nullo
negotio subditi hunc vel illum imperatorem agnoscunt, dummodo ex eadem stirpe Othmanica, non
ex alia, decessor,ac successor prognati sint: istaque mancipiorum natio, cujus historiam persequimur, eodem animi affectu impellitur. floc
quippe ipsi satis est imperatorem novum ex gente
Othmanica ortum esse. Omnes namque ab ea
oriundi patroni ac domini ipsorum, velut libertorum, sunt et habentur. Cum autem imperium ab
uno ad alium transfertur, vel a patre ad filium,
aut a fratrum uno ad alterum, eum nempe cui fortuna arriserit: et huic ista servorum natio fideliɛsimam operam præstat. Iterum ad historiæ seriem revertamur, unde digressi narrationem istam incepimus.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ζαρκολάν λέγουσι. Capitis est legumentum
elana alba, quo utuntur Genitzeri, cujus formam
et figuram multis in libris expressam habemus.
Fimbria aurea circumdata est Zarcula; et in parte
jejus anteriore assurgit cylindroides argentea vel
ænea fistula; et a vertice in dorsum syrma trium
spithamarum longitudine demittitur. Genitzeris
est album, quibusdam aliis rubrum id capitis tegumentum.
"Οτι ὑπήκοον μεταβάλλεται. Hujusce indifferentiæ in principibus agnoscendis luculenta exem -
pla exhibita sunt in Bajazitis I liberis quatuor. bu
Mehemetis 1 duobus filiis, Morate et Mustapha. In
filiis Mehemetis II Bajazite II ejusque fratribus:
sultani quoque Suleimanis liberis: et tandem hocce
sæculo in Achinetis sultani fratre Mustapha, et liDeris.
Videntur hic deesse aliqua verba, τεθνεῶτα
καὶ, vel forte deest lanium και.
PG 157:923Ὁ Δημήτριος λαβὼν τὸν Μουσταφᾶν, υἱὸν ὄντα τοῦ Ἰλτρήμ, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, καὶ σὺν αὐτῷ τὸν προῤῥηθέντα πολλάκις Τζιναήτ, ὅρκοις αὐτοὺς ἀσφαλίσας πρότερον, ὡς [ὁ Μουσταφᾶς] οὐκ ἀθετήσει ποτὲ τὴν βασιλικὴν βουλὴν, ἀλλὰ ἀεὶ ἔσται ὑπήκοος ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα, δοὺς αὐτῷ τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς πίστιν, καὶ συνθήκας ποιήσαντες δώσειν τῷ βασιλεῖ τὴν ἐν Χεῤῥονήσῳ Καλλιούπολιν καὶ τὰ Ποντικὰ μέρη ἄχρις ὁρίων Βλαχίας καὶ τὰ τῆς Θεςσαλίας ἄχρι Ἐρρισσοῦ καὶ Ἁγίου Ὄρους καὶ ἄλλα τινὰ δύσδοτα καὶ δυσκατέργαστα δώματα, ἀσφαλίσαντες οὖν αὐτοὺς ὅρκοις καὶ τὰ ἱστία πτερώσαντες ἐπὶ τὴν Καλλιούπολιν ἔπλευσαν. Καὶ δὴ καὶ οἱ τοῦ Μουρὰτ ἀσφαλίσαντες, ὡς ἔδει, τὸ πολίχνιον καὶ ἐν τῷ λιμένι τὰς σκάφας καὶ τὰς τριήρεις εἰσάξαντες καὶ τοὺς πολεμιστὰς ἐπὶ τὸν πύργον τὸν ἐν τῷ λιμένι καλῶς ἐφαρμόσαντες, ἐκάθηντο προσδεχόμενοι πόλεμον. Ὁ δὲ Δημήτριος ἐξαγωγὼν τὸν Τζιναήτην μετ’ ὀλίγων, ὧν εἶχον, Τούρκων καὶ Ῥωμαίων οὐκ ὀλίγον στρατὸν, ἤρξατο πόλεμον αἴρειν.78 CAPUT XXIV.
Demetrius Leontarius Mustapham et Cineştem in Thraciam trajicit, de recipiendis aliquot urbibus cum iis pactus. Musliphas Callipolim oppugnat, et ad deditionem, quæ secula est, sollicitat Ara interim in fide slat, quam oppugnat
Leontarius. Morates, Mustapha rebellione cognita, Bajazitem bassum, cæterorum rezirorum sententia obtemperans,
exercitui præficit, et contra Mustapham mittit. Bajazites deficientibus in pugnæ initio ad Mustapham exercitus sui
Lucibus copiisque, et ipse permittere se victori coactus est: jussu deinde Cineitis capul ei amputatum. Mustaphas
Adrianopolim proficiscitur. Callipolis Leontario se dedit, quam cum ex pactis imperatori acquisitam præsidio firmare parat, a Cineite impeditur, delususque Constantinopolim redit.
Demetrius Leontarius secum ductis Mustapha
filio Iltrim Bajazitis, simulque prædicto Cineite, ut
supra narravimus, jurejurando prins cavit, per
se nunquam irritum fore imperatoris Manuelis consilium: sed semper, velut filium, in illius, taquam patris fore potestate: ideoque fidei suæ
pignora ac obsidem filium suum apud ipsum deposuisse. Cum eis deinde pactus est, ut Callipolim, quæ in Chersoneso, regionesque PontO
Euxino adjacentes usque ad Walachiæ limites imperatori traderent, Thessalie insuper oppida us.
';ue al
At
Ο Δημήτριος λαβὼν τὸν Μουσταφᾶν υἱν
ὄντα τοῦ Ἰλτρὴμ, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, καὶ
σὺν αὐτῷ τὴν προῤῥηθέντα πολλάκις Τζινεήτ, ός·
κοις αὐτοὺς ἀσφαλίσας πρότερον, ὡς οὐκ ἀθετήσε:
ποτὲ τὴν βασιλικὴν βουλὴν, ἀλλὰ ἀεὶ ἔσται ὑπήκοος
ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα, δοὺς αὐτῷ τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς
πίστιν· καὶ συνθήκας ποιήσαντες, δώσειν τῷ βα
σιλεῖ τὴν ἐν Χερρονήσῳ Καλλιούπολιν, καὶ τὰ Πο
τικὰ μέρη ἄχρις ορίων Βλαχίας, καὶ τὰ τῆς Θεσ
σαλίας ἄχρι Έρισσοῦ καὶ Αγίου Όρους, καὶ
ἄλλα τινὰ δύσδοτα καὶ δυσκατέργαστα δώματα
ἀσφαλίσαντες οὖν αὐτοὺς ὅρκοις, καὶ τὰ ἱστία πτερύσαντες ἐπὶ τὴν Καλλιούπολιν ἔπλευσαν. Καὶ δὴ
καὶ οἱ τοῦ Μουράτ ἀσφαλίσαντες, ὡς ἕξει, τὸ που
λίχνιον, καὶ ἐν τῷ λιμένι τὰς σκάφας καὶ τὰς τριή
ρεις εισάξαντες, καὶ τοὺς πολεμιστὰς ἐπὶ τὸν πύργον, τὸν ἐν τῷ λιμένι, καλῶς ἐφαρμόσαντες, ἑκά
θηντο προσδεχόμενοι πόλεμον. Ο δὲ Δημήτριος
ἐξαγαγὼν τὸν Τζινεί την μετ' ὀλίγων, ὧν είχε,
Τούρκων, καὶ Ῥωμαίων οὐκ ὀλίγον στρατόν, κρ
ξατο πόλεμον αίρειν. Καὶ δὴ τὸ Βασμουλικόν
τῆς Καλλιουπόλεως, καὶ τὸ δημοτικὸν κατά πρόσω
που μαχεσάμενοι, οὐκ ἦταν ἀρκοῦντες εἰς ἀντίστα
σιν τῷ Τζινεήτ· ἀνδρεῖος γὰρ ἦν ὁ ἀνὴρ, καὶ περὶ
τὰ πολεμικὰ ἐμπειρότατος, ὡς οὐδεὶς τῶν τότε
Τούρκων· τότε καὶ μὴ θέλοντες νῶτα δίδωσι, καὶ
εἰς φυγὴν οἱ τῆς πόλεως ἐτρέποντο. Ο Μουσταφές
οὖν ταῦτα ὁρῶν, καὶ θάρσους πλήρης γενόμενος,
σὺν πολλῷ τῷ βράσει ἐξῆλθε καὶ αὐτὸς τῶν τριήρ
ρεων. Καὶ δὴ ἕως ἑσπέρας ἀρεικῶς πολεμήσαντες,
τῇ ἑσπέρα πάλιν ὁ Μουσταφάς σὺν τῷ Δημητρίῳ ἐν
τῇ βασιλικῇ τριήρει εἰσελθόντες, καὶ ἄμφω ἐν τῇ
πρύμνῃ καθίσαντες· καὶ κελεύσας ἀφέσως τους
ἐναντίους ἀπέναντι τούτου κατὰ πρόσωπον στάντας,
πίστεις δοὺς ὡς ὀλίγους τινάς λόγους συνάροι μετ'
Ismaelis Bullialdi notæ.
Erissum et Montem Sanctum, aliaque
loca quæ nec facile recipi ac tradi poterant.
Mutua ero fide data, et jurejurando adhibito,
velis expansis versus Callipolim navigat. Aι
Moralis legati praesidio suficieuti arcem firmaverant: in portum scaphas atque triremes subduxerant, et turri quæ portui imminet milites
provide imposuerant, qui hostium appulsum
quieti exspectarent. Demetrius, exposito in terram Cineite, cum parva Turcorum, quos adduserat, mand, Kommorumque exercitu haud invalido, oppugnare oppidum aggreditur. Levis
porro armaturæ milites, plebsque Callipoleos cominus pugnantes ad resistendum Cineiti impares erant; vir elenim ille fortis erat, artisque
militaris præ Turcis cæteris peritus; quare vel
inviti terga dant, et in fugam oppidani vertuntur. His animadversis audacior factus Mustaphase triremibus fiducia plenus esivit; ad vesperam usque deinceps pugnatur, sub quam rursus Mustaphas et Demetrius regiam triremetu
conscendunt. cumque ambo in ejus puppi consedissent, hortatus est Mustaphas contra se puguantes oppidanos, ut, fide ipsis data, se coram
chalis throni Constantinopoleos, sub Thessalonicen
si metropolita habet ὁ Ἱερισσοῦ, ἤτοι ᾿Αγίου όρου;,
Jerissi episcopus, vel montis Sancti: id est, Athi Montis. Mela Acroathon illam appellat, et Ptolemæus
*Αθω ἄκρον, promontorium Athi. Hoc tamen loc
notandum Erissum et Athon in Macedonia, non
vero in Thessalia, sitos esse: et Ducam aut errasse,
aut aliis finibus regiones illas terminatas fuisse,
quam quos antiqui geographi produnt.
Ο Δημήτριος λαβὼν τὸν Μουσταφάν. 120nicus lib. v de reducendo in imperium Occidentis
Mustaph. initumn consilium alio, quam noster, mudo exponit. Dissensisse nempe inter se imperatorus; Manuelemque pactis cum Melenete faderibus stare voluisse, atque ejus filio Joanne adniteute Romæos Mustapha partes fovisse. Phranzes
etiain lib. 1, cap. 40, rem brevissime narrat; uterque sage jejune, et Leontarii nomine omisso. Du.
Ce et Laonico contrarius est Phranzes, dum Joannem imperatorem reduxisse e Peloponneso Mustaphum seribit. Leunclavius, lib. cut dist. Musulm. Βασμουλους vocat, et levis armaturæ milites espo
de Mustapha Dusme historiam auspicatur; eumque
post sultani Mehemetis | mortem in Selanicensi
seu Thessalonicensi urie primum impuisse scribit.
Θεσσαλίας ἄχρι Ερισσοῦ. Aliter Ιερισσός
appellatur, in catalogo urbium, quarum nomina mutta sunt, qui habetur in cod. manuscripto Biblioth.
Περιι, Ιερισσός ἡ ᾿Απολλωνία, Jeriasus nunc appella.., Apollonia olim vocata fuit. Notitia patriar
Καὶ δὴ τὸ Βασμουλικόν. Scriptum reperitur
eti: Γασμουλικόν. Nicetas in Manuele Commemo
mit: Καὶ τὸ τοῦ στρατοῦ ἐλαφρὰν, τοὺς παρ' ἡμῖν
λεγομένους Βασμουλους. Niceph. Gregoras lib. π
Γασμουλικόν appellat. Georgius etiam Pachymerius
in historia Gasimulicum, et natos tales milites viris
Latinis, mulieribus Romanis, id est Graecis, ad
hella animosos esse dicit: eadem etiam significant
Gregoræ verba loco citato, qui eos Græcis Latinisque moribus assuetos dicit, ab his fortitudinem,
ab illis audaciam didicisse.
Καὶ δὴ τὸ βασμουλικὸν τῆς Καλλιουπόλεως καὶ τὸ δημοτικὸν κατὰ πρόσωπον μαχεσάμενοι οὐκ ἦσαν ἀρκοῦντες εἰς ἀντίστασιν τῷ Τζιναήτ, ἀνδρεῖος γὰρ ἦν ὁ ἀνὴρ καὶ περὶ τὰ πολεμικὰ ἐμπειρότατος ὡς οὐδεὶς τῶν τότε Τούρκων. Τότε καὶ μὴ θέλοντες νῶτα δίδωσι καὶ εἰς φυγὴν οἱ τῆς πόλεως ἐτρέποντο. Ὁ Μουσταφᾶς οὖν ταῦτα ὁρῶν καὶ θάρσους πλήρης γενόμενος σὺν πολλῷ τῷ θράσει ἐξῆλθε καὶ αὐτὸς τῶν τριήρεων. Καὶ δὴ ἕως ἑσπέρας ἀρεϊκῶς πολεμήσαντες, τῇ ἑσπέρᾳ πάλιν ὁ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Δημητρίῳ ἐν τῇ βασιλικῇ τριήρει εἰσελθόντες καὶ ἄμφω ἐν τῇ πρύμνᾳ καθίσαντες καὶ κελεύσας ἀφόβως τοὺς ἐναντίους ἀπέναντι τούτου κατὰ πρόσωπον στάντας, πίστεις δούς, ὡς ὀλίγους τινὰς λόγους συνάρῃ μετ’ αὐτῶν εἰς συμφέρον τῆς πολιτείας, ἤρξατο δὲ δημηγορήσας αὐτολεξεὶ οὕτως· Ὦ ἄνδρες, οἴδατε ἀκριβῶς, ὅτι τοῦ Ἰλτρὴμ ὑπάρχω υἱός, ὑμεῖς δὲ δοῦλοι τοῦ μου πατρός. Τίνι τρόπῳ τὸ σέβας οὐκ ἀπονέμετε τῷ κυρίῳ ὑμῶν; Οὐκ οἴδατε, ὅτι ὁ προαυθεντεύσας ὑπῆρχεν ἐμὸς ἀδελφός;78 CAPUT XXIV.
Demetrius Leontarius Mustapham et Cineştem in Thraciam trajicit, de recipiendis aliquot urbibus cum iis pactus. Musliphas Callipolim oppugnat, et ad deditionem, quæ secula est, sollicitat Ara interim in fide slat, quam oppugnat
Leontarius. Morates, Mustapha rebellione cognita, Bajazitem bassum, cæterorum rezirorum sententia obtemperans,
exercitui præficit, et contra Mustapham mittit. Bajazites deficientibus in pugnæ initio ad Mustapham exercitus sui
Lucibus copiisque, et ipse permittere se victori coactus est: jussu deinde Cineitis capul ei amputatum. Mustaphas
Adrianopolim proficiscitur. Callipolis Leontario se dedit, quam cum ex pactis imperatori acquisitam præsidio firmare parat, a Cineite impeditur, delususque Constantinopolim redit.
Demetrius Leontarius secum ductis Mustapha
filio Iltrim Bajazitis, simulque prædicto Cineite, ut
supra narravimus, jurejurando prins cavit, per
se nunquam irritum fore imperatoris Manuelis consilium: sed semper, velut filium, in illius, taquam patris fore potestate: ideoque fidei suæ
pignora ac obsidem filium suum apud ipsum deposuisse. Cum eis deinde pactus est, ut Callipolim, quæ in Chersoneso, regionesque PontO
Euxino adjacentes usque ad Walachiæ limites imperatori traderent, Thessalie insuper oppida us.
';ue al
At
Ο Δημήτριος λαβὼν τὸν Μουσταφᾶν υἱν
ὄντα τοῦ Ἰλτρὴμ, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, καὶ
σὺν αὐτῷ τὴν προῤῥηθέντα πολλάκις Τζινεήτ, ός·
κοις αὐτοὺς ἀσφαλίσας πρότερον, ὡς οὐκ ἀθετήσε:
ποτὲ τὴν βασιλικὴν βουλὴν, ἀλλὰ ἀεὶ ἔσται ὑπήκοος
ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα, δοὺς αὐτῷ τὸν υἱὸν αὐτοῦ εἰς
πίστιν· καὶ συνθήκας ποιήσαντες, δώσειν τῷ βα
σιλεῖ τὴν ἐν Χερρονήσῳ Καλλιούπολιν, καὶ τὰ Πο
τικὰ μέρη ἄχρις ορίων Βλαχίας, καὶ τὰ τῆς Θεσ
σαλίας ἄχρι Έρισσοῦ καὶ Αγίου Όρους, καὶ
ἄλλα τινὰ δύσδοτα καὶ δυσκατέργαστα δώματα
ἀσφαλίσαντες οὖν αὐτοὺς ὅρκοις, καὶ τὰ ἱστία πτερύσαντες ἐπὶ τὴν Καλλιούπολιν ἔπλευσαν. Καὶ δὴ
καὶ οἱ τοῦ Μουράτ ἀσφαλίσαντες, ὡς ἕξει, τὸ που
λίχνιον, καὶ ἐν τῷ λιμένι τὰς σκάφας καὶ τὰς τριή
ρεις εισάξαντες, καὶ τοὺς πολεμιστὰς ἐπὶ τὸν πύργον, τὸν ἐν τῷ λιμένι, καλῶς ἐφαρμόσαντες, ἑκά
θηντο προσδεχόμενοι πόλεμον. Ο δὲ Δημήτριος
ἐξαγαγὼν τὸν Τζινεί την μετ' ὀλίγων, ὧν είχε,
Τούρκων, καὶ Ῥωμαίων οὐκ ὀλίγον στρατόν, κρ
ξατο πόλεμον αίρειν. Καὶ δὴ τὸ Βασμουλικόν
τῆς Καλλιουπόλεως, καὶ τὸ δημοτικὸν κατά πρόσω
που μαχεσάμενοι, οὐκ ἦταν ἀρκοῦντες εἰς ἀντίστα
σιν τῷ Τζινεήτ· ἀνδρεῖος γὰρ ἦν ὁ ἀνὴρ, καὶ περὶ
τὰ πολεμικὰ ἐμπειρότατος, ὡς οὐδεὶς τῶν τότε
Τούρκων· τότε καὶ μὴ θέλοντες νῶτα δίδωσι, καὶ
εἰς φυγὴν οἱ τῆς πόλεως ἐτρέποντο. Ο Μουσταφές
οὖν ταῦτα ὁρῶν, καὶ θάρσους πλήρης γενόμενος,
σὺν πολλῷ τῷ βράσει ἐξῆλθε καὶ αὐτὸς τῶν τριήρ
ρεων. Καὶ δὴ ἕως ἑσπέρας ἀρεικῶς πολεμήσαντες,
τῇ ἑσπέρα πάλιν ὁ Μουσταφάς σὺν τῷ Δημητρίῳ ἐν
τῇ βασιλικῇ τριήρει εἰσελθόντες, καὶ ἄμφω ἐν τῇ
πρύμνῃ καθίσαντες· καὶ κελεύσας ἀφέσως τους
ἐναντίους ἀπέναντι τούτου κατὰ πρόσωπον στάντας,
πίστεις δοὺς ὡς ὀλίγους τινάς λόγους συνάροι μετ'
Ismaelis Bullialdi notæ.
Erissum et Montem Sanctum, aliaque
loca quæ nec facile recipi ac tradi poterant.
Mutua ero fide data, et jurejurando adhibito,
velis expansis versus Callipolim navigat. Aι
Moralis legati praesidio suficieuti arcem firmaverant: in portum scaphas atque triremes subduxerant, et turri quæ portui imminet milites
provide imposuerant, qui hostium appulsum
quieti exspectarent. Demetrius, exposito in terram Cineite, cum parva Turcorum, quos adduserat, mand, Kommorumque exercitu haud invalido, oppugnare oppidum aggreditur. Levis
porro armaturæ milites, plebsque Callipoleos cominus pugnantes ad resistendum Cineiti impares erant; vir elenim ille fortis erat, artisque
militaris præ Turcis cæteris peritus; quare vel
inviti terga dant, et in fugam oppidani vertuntur. His animadversis audacior factus Mustaphase triremibus fiducia plenus esivit; ad vesperam usque deinceps pugnatur, sub quam rursus Mustaphas et Demetrius regiam triremetu
conscendunt. cumque ambo in ejus puppi consedissent, hortatus est Mustaphas contra se puguantes oppidanos, ut, fide ipsis data, se coram
chalis throni Constantinopoleos, sub Thessalonicen
si metropolita habet ὁ Ἱερισσοῦ, ἤτοι ᾿Αγίου όρου;,
Jerissi episcopus, vel montis Sancti: id est, Athi Montis. Mela Acroathon illam appellat, et Ptolemæus
*Αθω ἄκρον, promontorium Athi. Hoc tamen loc
notandum Erissum et Athon in Macedonia, non
vero in Thessalia, sitos esse: et Ducam aut errasse,
aut aliis finibus regiones illas terminatas fuisse,
quam quos antiqui geographi produnt.
Ο Δημήτριος λαβὼν τὸν Μουσταφάν. 120nicus lib. v de reducendo in imperium Occidentis
Mustaph. initumn consilium alio, quam noster, mudo exponit. Dissensisse nempe inter se imperatorus; Manuelemque pactis cum Melenete faderibus stare voluisse, atque ejus filio Joanne adniteute Romæos Mustapha partes fovisse. Phranzes
etiain lib. 1, cap. 40, rem brevissime narrat; uterque sage jejune, et Leontarii nomine omisso. Du.
Ce et Laonico contrarius est Phranzes, dum Joannem imperatorem reduxisse e Peloponneso Mustaphum seribit. Leunclavius, lib. cut dist. Musulm. Βασμουλους vocat, et levis armaturæ milites espo
de Mustapha Dusme historiam auspicatur; eumque
post sultani Mehemetis | mortem in Selanicensi
seu Thessalonicensi urie primum impuisse scribit.
Θεσσαλίας ἄχρι Ερισσοῦ. Aliter Ιερισσός
appellatur, in catalogo urbium, quarum nomina mutta sunt, qui habetur in cod. manuscripto Biblioth.
Περιι, Ιερισσός ἡ ᾿Απολλωνία, Jeriasus nunc appella.., Apollonia olim vocata fuit. Notitia patriar
Καὶ δὴ τὸ Βασμουλικόν. Scriptum reperitur
eti: Γασμουλικόν. Nicetas in Manuele Commemo
mit: Καὶ τὸ τοῦ στρατοῦ ἐλαφρὰν, τοὺς παρ' ἡμῖν
λεγομένους Βασμουλους. Niceph. Gregoras lib. π
Γασμουλικόν appellat. Georgius etiam Pachymerius
in historia Gasimulicum, et natos tales milites viris
Latinis, mulieribus Romanis, id est Graecis, ad
hella animosos esse dicit: eadem etiam significant
Gregoræ verba loco citato, qui eos Græcis Latinisque moribus assuetos dicit, ab his fortitudinem,
ab illis audaciam didicisse.
PG 157:925Κἀκεῖνος τὸν ἕτερον τῶν ἀδελφῶν φονεύσας καὶ τὴν ἡγεμονίαν ἄχρι τοῦ νῦν ἀδίκως παραλαβών, ἐμὲ φυγάδα καὶ μέχρι τοῦ νῦν ἐν χερσὶ Ῥωμαίων ἔγκλειστον ἀποκαταστήσας, νῦν Θεοῦ νεύσει πρός με τῆς τύχης ἱλαρῶς ἐπιβλεψάσης καὶ ἀπροσκόπτως προτρεχούσης εἰσάξαι με εἰς τὴν πατρικὴν ἡγεμονίαν, ὑμεῖς ἀντωθεῖτε ταύτην καὶ οὐκ ἐᾶτε προβῆναι; Εἰ μὲν οὖν νεύσητε πρός με καὶ παραχωρήσητέ μοι καὶ δώσετε τὴν ὁδὸν τὴν ἀπάγουσάν μοι ἐν τῇ Ἀδριανοῦ ἐν τῷ οἴκῳ τῷ πατρικῷ, ἔσεσθέ μοι ἀπὸ τοῦ νῦν οὐ δοῦλοι, ἀλλ’ ἀδελφοὶ καὶ τὴν πατρικὴν εὔνοιαν φυλάξω εἰς ὑμᾶς καὶ ὑπερεκθήσω ταῖς χάρισι χάριτας καὶ ταῖς δωρεαῖς δωρεάς. Εἰ δ’ ἀντισταθείητε, ἐγὼ μὲν ἐγκρατὴς γενήσομαι τῶν πραγμάτων τῶν πατρικῶν συνεργούσης τῆς τύχης καὶ συγκοπιῶντος τοῦ ἐμοῦ πατρὸς τοῦ βασιλέως· καὶ γὰρ τῷ Μουρὰτ οὐ χορηγηθήσεται ἡ πρὸς τὰ ἑσπέρια ἀπάγουσα ὁδός. Ἐπὰν δὲ γενήσομαι κύριος τῶν ἐμῶν καὶ λάβω καιρόν, ἐγὼ ὑμᾶς κρινῶ.Τούτων οὕτως ἐνωτισθέντων αὐτόμολοι τῶν προυχόντων τινὲς ἦλθον καὶ προσεκύνουν καὶ μετ’ ἐκείνους ἕτεροι.quosdam sermones conferre corum civitati utiles.
Hanc itaque orationem ad eos habuit: Notum
vobis probe 79 est, viri, me Iltrim Bajazitis
filium esse, vos vero patris mei mancipia fuisse.
Quare. venerationem et obsequium domino vestro
non exhibetis? num ignoratis eumdem fuisse de.
cessorem ac fratrem meuin? Ille quidem fratri-s
cida fuit imperiumque ad hanc diem per vim et
injuriam occuparit: meque ſugitivum in Romæorum manus, velut in carcerem, compulit. Nunc
vero prospera magis ac latiori fortuna, annuente
Deo, utenti, citraque impedimentum rebus miki
procedentibus, paternumque in:perium adeplo vos
adversamini, nec sinitis TES meas incrementa
suscipere. Si itaque partes meas secuti fueritis
obsequio mihi præstilo, et via, quæ Adrianopolim domum paternam ducit, aperta: in posterum
mancipia mea vos non reputato, sed fratrum loco
habebo, paternamque benevolentiam intactam erga
vos servabo: beneficiisque beneficia, largitionibus
largitiones superaddam. Si secus vero, ac hosti
liter adversum me ves geratis, adjuvanie fortuna,
et imperatore Manuele patre meo, ditiones paternas
recuperabo; ubi quoque illas recepero, occasione
mihi data vos condemnabo. Talia cum audiissent,
sponte transierunt ad Mustapham aliquot ex
oppidi primariis, corumque exemplum alii secuti, ipsum imperatorem salutaverunt. Pastri-
αὐτῶν, εἰς συμφέρον τῆς πόλεως. "Ηρξατο δὲ δη- sine metu sisterent, quod cuperet cum ipsis
μηγορήσας αὐτολεξεὶ οὕτως· ἄνδρες, οἴδατε
ἀκριβῶς ὅτι τοῦ ᾿Ιλτρὴμ ὑπάρχω υἱὸς, ὑμεῖς δὲ
δοῦλει τοῦ 'μοῦ πατρός. Τίνι τρόπῳ τὸ σέβας
οὐκ ἀπονέμετε τῷ κυρίῳ ὑμῶν; Οὐκ οἴδατε ὅτι
ὁ προαυθεντεύσας ὑπῆρχεν ἐμὸς ἀδελφός; Κά
κεῖνος τὸν ἕτερον τῶν ἀδελφῶν φονεύσας, καὶ
τὴν ἡγεμονίαν ἄχρι τοῦ νῦν παραλαβὼν, ἐμὲ
φυγάδα, καὶ μέχρι τοῦ νῦν ἐν χερσὶ Ρωμαίων
ἔγκλειστον ἀποκαταστήσας. Νῦν Θεοῦ νεύσει
πρός με τῆς τύχης ἱλαρῶς ἐπιβλεψάσης, καὶ
ἀπροσκόπως προτρεχούσης, εἰσῆξέ με εἰς τὴν
πατρικὴν ἡγεμονίαν· ὑμεῖς ἀντωθεῖτε, καὶ οὐκ
ἐετε προβῆναι. Εἰ μὲν οὖν νεύσετε πρός με, καὶ
παραχωρήσετε μοι, καὶ δώσετε τὴν ὀδὲν ἀπά
γουσάν μοι ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ, ἐν τῷ οἴκῳ τῷ πατρικῷ, ἔσεσθέ μοι ἀπὸ τοῦ νῦν οὐ δοῦλοι, ἀλλ'
ἀδελφοὶ, καὶ τὴν πατρικὴν εὔνοιαν φυλάξω εἰς
ὑμᾶς, καὶ ὑπερεκθήσω χάρισι χάριτας, καὶ ταῖς
δωρεαῖς δωρεάς. Εἰ δ' ἀντισταθείητε, ἐγὼ μὲν ἐγ
κρατής γενήσομαι τῶν πραγμάτων τῶν πατρικῶν,
συνεργούσης τῆς τύχης, καὶ συγκοπιῶντος τοῦ
ἐμοῦ πατρὸς τοῦ βασιλέως. Καὶ γὰρ τῷ Μουράτ
οὐκ ὀρεχθήσεται ἡ πρὸς τὰ ἑσπέρια απάγουσα
ἐδός· ἐπὰν δὲ γενήσομαι κύριος τῶν ἐμῶν, καὶ
λάβω καιρὸν, ἐγὼ ὑμᾶς κρινώ. Τούτων οὕτως
ἐνωτισθέντων, αὐτόμολοι τῶν προϋχόντων τινὲς ἦλ
Τον καὶ προσεκύνουν, καὶ μετ᾿ ἐκείνους ἕτεροι.
Πρωΐα; δὲ ἐξελθὼν ἐκ τῶν τριήρεων σὺν τῷ Τζι
νεήτ, ἐπιβάντες ἵπποις, καὶ τὸ ἐνυάλιον ἠχήσαντες, ο die ubi illuxit, ex triremibus cum Cineite exscene
ἐκ τῶν τριήρεων ὥρμησαν, ὡς πρὸς πόλεμον, σὺν
τοῖς ἑνόπλοις Ῥωμαίοις τε καὶ Τούρκοις. Καὶ δὴ
τὸ τοῦ δήμου πλῆθος ἅπαν ὅσον ἔνοπλον, καὶ ὅσον
θεατρῶδες, αὐθωρὸν ἀπένειμαν τὴν προσκύνησιν•
καὶ πάντες εὐφήμουν αὐτὸν ὡς ἀρχηγὸν, καὶ τοῦ
Οθμάν ἀπόγονον· καὶ συνέῤῥεον ἄχρι; ἑσπέρας αἱ
πέριξ κώμαι, καὶ προσκυνοῦντες εὐφήμουν. Οἱ δὲ
τοῦ πολιχνίου ἐντὸς οὐκ ἐνεδίδουν· ἀλλ' ἀνθίσταντο
λέγοντε;, καὶ ὑψηλῇ τῇ φωνῇ εὐφημίζοντες τῷ Μου
μὰτ ὡς ἀρχηγῷ αὐτῶν, καὶ καθολικῷ δεσπότῃ, τὸν
δὲ Μουσταφᾶν ὀνειδίζοντες. Τότε ὁ Μουσταφᾶς ἀπά
μας τὰς δυνάμεις, πρὸς τὸ ἐξαμίλιον τῆς Χερρονήτου ἔξεισι, καὶ πάντες οἱ τῆς Χερρονήσου καὶ τῶν
Έξω συνέθεον εὐφημοῦντες. ῾Ο δὲ Δημήτριος ἐποι
λιόρκει τὸ φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως. Επαναγάγωμεν οὖν τὸν λόγον εἰς τὰ τοῦ Μουράτ δηλοποιήσων ἡμῖν πῶς καὶ τίνι τρόπῳ τὴν ἀρχὴν ἔσχε,
καὶ πῶς τὰ τῶν Ῥωμαίων βουλεύματα εἰς κενὸν
κατηντήκεσαν· καὶ ποίῳ τρόπῳ ὁ Μουσταφᾶς ἀπέδρα θανατωθείς, καὶ ὁ Τζινεὴτ πῶς αὐτὸν καταλι
πὼν ἔφυγε.
dit, et equis conscensis signum pugnæ datum:
exque triremibus veluti ad prælium Romi Turcique armati procedunt. Confestim plebeiorum
multitudo, quotquot armati erant, ceterique
qui tanquam scenæ spectatores erant, cum salutarunt ac venerati sunt cunctique utpote
duci atque imperatori Othmanica stirpe edito,
acclamando plauserunt; continenter etiam ad
vesperam ex pagis ac vicis proximis universi confluxere venerabundi, ac fausta precantes.
Qui vero arcem intra urbem sitam propugnabant, ipsi se Mustapla non permisere: quin
etiam animose resistentes, alta voce Morati
felicem eventum augurabantur, imperatori nempe suo universorumque domino, jactis rursuan
in Mustaplam probris. Tunc ergo Mustaphos,
deducto inde exercitu, ad Chersonesi besamilium tendit: universique Cherronesii, et qui
extra Peninsulam habitant, concursu facto eum
salutant; intereaque castellum Callipoleos Demetrius oppugnat. Sed ad res Moratis narrandas
imperium obtinuerit: quomodo etiam Romæorum
redeamus, ut nobis innotescat quibus modis
irrita consilia successu caruerint: ut etiam Mustaphas aufugerit, necique deditus fuerit, ipsumque deseruerit arrepta fuga Cineites.
Ἐπειδὴ διάγοντος ἐν τῇ Προύσῃ τοῦ Μουράτ, ὡς
Ο λόγος φθάσας ἐδήλωσε, καὶ τοῦ ὑπηκόου τὸ κρεῖτο
τον καθ' ἑκάστην συῤῥέοντος ἐπ' αὐτὸν, ὡς δῆθεν
τὴν πατρικὴν θανὴν παραμυθῆσαι βουλόμενοι, καὶ
τὸ τῆς ἀρχηγίας εἰσόδιον χαιρετίζοντες· αίφνης μή
Cum Prusæ ageret Morates, ut jam diximus,
potiorque pars subditorum quotidie ad ipsum
accederent de morte patris consolaturi, eique
ad imperil 80 assumptionem congratulaturi: subito nuntius Lampsaco affertur, triremes quam-
Πρωί̈ας δὲ ἐξελθὼν ἐκ τῶν τριήρεων σὺν τῷ Τζιναὴτ καὶ ἐπιβάντες ἵπποις καὶ τὸ ἐνυάλιον ἠχήσαντες, ἐκ τῶν τριήρεων ὥρμησαν ὡς πρὸς πόλεμον σὺν τοῖς ἐνόπλοις Ῥωμαίοις τε καὶ Τούρκοις. Καὶ δὴ τὸ τοῦ δήμου πλῆθος ἅπαν, ὅσον ἔνοπλον καὶ ὅσον θεατρῶδες, αὐθωρὸν ἀπένειμαν τὴν προσκύνησιν καὶ πάντες εὐφήμουν αὐτὸν ὡς ἀρχηγὸν καὶ τοῦ Ὀτμὰν ἀπόγονον. Καὶ συνέῤῥεον ἄχρις ἑσπέρας αἱ πέριξ κῶμαι καὶ προσκυνοῦντες εὐφήμουν. Οἱ δὲ τοῦ πολιχνίου ἐντὸς οὐκ ἐνεδίδουν, ἀλλ’ ἀνθίσταντο λέγοντες καὶ ὑψηλῇ τῇ φωνῇ φημίζοντες τῷ Μουρὰτ ὡς ἀρχηγῷ αὐτῶν καὶ καθολικῷ δεσπότῃ, τὸν δὲ Μουσταφᾶν ὀνειδίζοντες. Τότε ὁ Μουσταφᾶς ἀπάρας τὰς δυνάμεις πρὸς τὸ Ἑξαμίλιον τῆς Χεῤῥονήσου ἔξεισι καὶ πάντες οἱ τῆς Χεῤῥονήσου καὶ τῶν ἔξω συνέθεον εὐφημοῦντες, ὁ δὲ Δημήτριος ἐπολιόρκει τὸ φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως. Ἐπαναγάγωμεν οὖν τὸν λόγον εἰς τὰ τοῦ Μουράτ, δηλοποιήσων ἡμῖν, πῶς καὶ τίνι τρόπῳ τὴν ἀρχὴν ἔσχε καὶ πῶς τὰ τῶν Ῥωμαίων βουλεύματα εἰς κενὸν κατηντήκεσαν καὶ ποίῳ τρόπῳ ὁ Μουσταφᾶς ἀπέδρα θανατωθεὶς καὶ ὁ Τζιναὴτ πῶς αὐτὸν καταλιπὼν ἔφυγε.quosdam sermones conferre corum civitati utiles.
Hanc itaque orationem ad eos habuit: Notum
vobis probe 79 est, viri, me Iltrim Bajazitis
filium esse, vos vero patris mei mancipia fuisse.
Quare. venerationem et obsequium domino vestro
non exhibetis? num ignoratis eumdem fuisse de.
cessorem ac fratrem meuin? Ille quidem fratri-s
cida fuit imperiumque ad hanc diem per vim et
injuriam occuparit: meque ſugitivum in Romæorum manus, velut in carcerem, compulit. Nunc
vero prospera magis ac latiori fortuna, annuente
Deo, utenti, citraque impedimentum rebus miki
procedentibus, paternumque in:perium adeplo vos
adversamini, nec sinitis TES meas incrementa
suscipere. Si itaque partes meas secuti fueritis
obsequio mihi præstilo, et via, quæ Adrianopolim domum paternam ducit, aperta: in posterum
mancipia mea vos non reputato, sed fratrum loco
habebo, paternamque benevolentiam intactam erga
vos servabo: beneficiisque beneficia, largitionibus
largitiones superaddam. Si secus vero, ac hosti
liter adversum me ves geratis, adjuvanie fortuna,
et imperatore Manuele patre meo, ditiones paternas
recuperabo; ubi quoque illas recepero, occasione
mihi data vos condemnabo. Talia cum audiissent,
sponte transierunt ad Mustapham aliquot ex
oppidi primariis, corumque exemplum alii secuti, ipsum imperatorem salutaverunt. Pastri-
αὐτῶν, εἰς συμφέρον τῆς πόλεως. "Ηρξατο δὲ δη- sine metu sisterent, quod cuperet cum ipsis
μηγορήσας αὐτολεξεὶ οὕτως· ἄνδρες, οἴδατε
ἀκριβῶς ὅτι τοῦ ᾿Ιλτρὴμ ὑπάρχω υἱὸς, ὑμεῖς δὲ
δοῦλει τοῦ 'μοῦ πατρός. Τίνι τρόπῳ τὸ σέβας
οὐκ ἀπονέμετε τῷ κυρίῳ ὑμῶν; Οὐκ οἴδατε ὅτι
ὁ προαυθεντεύσας ὑπῆρχεν ἐμὸς ἀδελφός; Κά
κεῖνος τὸν ἕτερον τῶν ἀδελφῶν φονεύσας, καὶ
τὴν ἡγεμονίαν ἄχρι τοῦ νῦν παραλαβὼν, ἐμὲ
φυγάδα, καὶ μέχρι τοῦ νῦν ἐν χερσὶ Ρωμαίων
ἔγκλειστον ἀποκαταστήσας. Νῦν Θεοῦ νεύσει
πρός με τῆς τύχης ἱλαρῶς ἐπιβλεψάσης, καὶ
ἀπροσκόπως προτρεχούσης, εἰσῆξέ με εἰς τὴν
πατρικὴν ἡγεμονίαν· ὑμεῖς ἀντωθεῖτε, καὶ οὐκ
ἐετε προβῆναι. Εἰ μὲν οὖν νεύσετε πρός με, καὶ
παραχωρήσετε μοι, καὶ δώσετε τὴν ὀδὲν ἀπά
γουσάν μοι ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ, ἐν τῷ οἴκῳ τῷ πατρικῷ, ἔσεσθέ μοι ἀπὸ τοῦ νῦν οὐ δοῦλοι, ἀλλ'
ἀδελφοὶ, καὶ τὴν πατρικὴν εὔνοιαν φυλάξω εἰς
ὑμᾶς, καὶ ὑπερεκθήσω χάρισι χάριτας, καὶ ταῖς
δωρεαῖς δωρεάς. Εἰ δ' ἀντισταθείητε, ἐγὼ μὲν ἐγ
κρατής γενήσομαι τῶν πραγμάτων τῶν πατρικῶν,
συνεργούσης τῆς τύχης, καὶ συγκοπιῶντος τοῦ
ἐμοῦ πατρὸς τοῦ βασιλέως. Καὶ γὰρ τῷ Μουράτ
οὐκ ὀρεχθήσεται ἡ πρὸς τὰ ἑσπέρια απάγουσα
ἐδός· ἐπὰν δὲ γενήσομαι κύριος τῶν ἐμῶν, καὶ
λάβω καιρὸν, ἐγὼ ὑμᾶς κρινώ. Τούτων οὕτως
ἐνωτισθέντων, αὐτόμολοι τῶν προϋχόντων τινὲς ἦλ
Τον καὶ προσεκύνουν, καὶ μετ᾿ ἐκείνους ἕτεροι.
Πρωΐα; δὲ ἐξελθὼν ἐκ τῶν τριήρεων σὺν τῷ Τζι
νεήτ, ἐπιβάντες ἵπποις, καὶ τὸ ἐνυάλιον ἠχήσαντες, ο die ubi illuxit, ex triremibus cum Cineite exscene
ἐκ τῶν τριήρεων ὥρμησαν, ὡς πρὸς πόλεμον, σὺν
τοῖς ἑνόπλοις Ῥωμαίοις τε καὶ Τούρκοις. Καὶ δὴ
τὸ τοῦ δήμου πλῆθος ἅπαν ὅσον ἔνοπλον, καὶ ὅσον
θεατρῶδες, αὐθωρὸν ἀπένειμαν τὴν προσκύνησιν•
καὶ πάντες εὐφήμουν αὐτὸν ὡς ἀρχηγὸν, καὶ τοῦ
Οθμάν ἀπόγονον· καὶ συνέῤῥεον ἄχρι; ἑσπέρας αἱ
πέριξ κώμαι, καὶ προσκυνοῦντες εὐφήμουν. Οἱ δὲ
τοῦ πολιχνίου ἐντὸς οὐκ ἐνεδίδουν· ἀλλ' ἀνθίσταντο
λέγοντε;, καὶ ὑψηλῇ τῇ φωνῇ εὐφημίζοντες τῷ Μου
μὰτ ὡς ἀρχηγῷ αὐτῶν, καὶ καθολικῷ δεσπότῃ, τὸν
δὲ Μουσταφᾶν ὀνειδίζοντες. Τότε ὁ Μουσταφᾶς ἀπά
μας τὰς δυνάμεις, πρὸς τὸ ἐξαμίλιον τῆς Χερρονήτου ἔξεισι, καὶ πάντες οἱ τῆς Χερρονήσου καὶ τῶν
Έξω συνέθεον εὐφημοῦντες. ῾Ο δὲ Δημήτριος ἐποι
λιόρκει τὸ φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως. Επαναγάγωμεν οὖν τὸν λόγον εἰς τὰ τοῦ Μουράτ δηλοποιήσων ἡμῖν πῶς καὶ τίνι τρόπῳ τὴν ἀρχὴν ἔσχε,
καὶ πῶς τὰ τῶν Ῥωμαίων βουλεύματα εἰς κενὸν
κατηντήκεσαν· καὶ ποίῳ τρόπῳ ὁ Μουσταφᾶς ἀπέδρα θανατωθείς, καὶ ὁ Τζινεὴτ πῶς αὐτὸν καταλι
πὼν ἔφυγε.
dit, et equis conscensis signum pugnæ datum:
exque triremibus veluti ad prælium Romi Turcique armati procedunt. Confestim plebeiorum
multitudo, quotquot armati erant, ceterique
qui tanquam scenæ spectatores erant, cum salutarunt ac venerati sunt cunctique utpote
duci atque imperatori Othmanica stirpe edito,
acclamando plauserunt; continenter etiam ad
vesperam ex pagis ac vicis proximis universi confluxere venerabundi, ac fausta precantes.
Qui vero arcem intra urbem sitam propugnabant, ipsi se Mustapla non permisere: quin
etiam animose resistentes, alta voce Morati
felicem eventum augurabantur, imperatori nempe suo universorumque domino, jactis rursuan
in Mustaplam probris. Tunc ergo Mustaphos,
deducto inde exercitu, ad Chersonesi besamilium tendit: universique Cherronesii, et qui
extra Peninsulam habitant, concursu facto eum
salutant; intereaque castellum Callipoleos Demetrius oppugnat. Sed ad res Moratis narrandas
imperium obtinuerit: quomodo etiam Romæorum
redeamus, ut nobis innotescat quibus modis
irrita consilia successu caruerint: ut etiam Mustaphas aufugerit, necique deditus fuerit, ipsumque deseruerit arrepta fuga Cineites.
Ἐπειδὴ διάγοντος ἐν τῇ Προύσῃ τοῦ Μουράτ, ὡς
Ο λόγος φθάσας ἐδήλωσε, καὶ τοῦ ὑπηκόου τὸ κρεῖτο
τον καθ' ἑκάστην συῤῥέοντος ἐπ' αὐτὸν, ὡς δῆθεν
τὴν πατρικὴν θανὴν παραμυθῆσαι βουλόμενοι, καὶ
τὸ τῆς ἀρχηγίας εἰσόδιον χαιρετίζοντες· αίφνης μή
Cum Prusæ ageret Morates, ut jam diximus,
potiorque pars subditorum quotidie ad ipsum
accederent de morte patris consolaturi, eique
ad imperil 80 assumptionem congratulaturi: subito nuntius Lampsaco affertur, triremes quam-
Ἐπειδὴ διάγοντος ἐν τῇ Προύσῃ τοῦ Μουράτ, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσε, καὶ τοῦ ὑπηκόου τὸ κρεῖττον καθεκάστην συῤῥέοντος ἐπ’ αὐτὸν ὡς δῆθεν τὴν πατρικὴν θανὴν παραμυθῆσαι βουλόμενοι καὶ τὸ τῆς ἀρχηγίας εἰσόδιον χαιρετίζοντες, αἴφνης μήνυμα ἐκ Λαμψάκου, ὡς τριήρεις ἐν τῇ Καλλιουπόλει ὅτι πλεῖσται καὶ φωναὶ καὶ ταραχαὶ καὶ ὀργάνων ἦχοι καὶ κτύποι ἐπάλξεων καὶ ἄλλα τινὰ σημεῖα ἐχθρῶν ἀπαγγέλλοντες, οἱ δὲ τοῦ Μουρὰτ δοκιμώτατοι καὶ τῶν ὑπερεχόντων περιφανέστατοι φθόνον τρέφοντες ἔκπαλαι κατὰ τοῦ Παγιαζήτ, ὡς ὑπερέχοντα πάσης τιμῆς καὶ μεγαλαυχοῦντα καὶ εἰς οὐδὲν λογιζόμενον τοὺς πάντας, καὶ γὰρ ὑπέροφρυς ἦν ὁ ἀνὴρ καὶ τοῖς πολλοῖς σκωπτικός, καιρὸν εὑρόντες ἁρμόδιον καὶ τὸ παῤῥησιαστικὸν πρὸς αὐτοὺς ῥέπον, καὶ γὰρ ὁ Μουρὰτ νέος ὢν καὶ τῆς ἀρχῆς τὰς ἡνίας οὔπω ταῖν χεροῖν κρατῶν, ἀλλ’ ὡς ἡμίονος ἀδάμαστος ἡ τυραννὶς ἔνθεν κἀκεῖθεν ἀπολακτίζων τὼ πόδε καὶ καταφρονῶν τὸ παιδίον, οὐκ ἦν ἐν αὐτῷ παῤῥησίας σπινθήρ, ἀλλὰ μᾶλλον πρὸς τοὺς σατράπας στοργὴ καὶ πέρα τοῦ μέτρου διάθεσις,ἔλεγον πρὸς αὐτόν· Ὁρᾷς, κύριε, τὴν τοῦ ἐπιστάτου ἡμῶν ἐπιμέλειαν;quosdam sermones conferre corum civitati utiles.
Hanc itaque orationem ad eos habuit: Notum
vobis probe 79 est, viri, me Iltrim Bajazitis
filium esse, vos vero patris mei mancipia fuisse.
Quare. venerationem et obsequium domino vestro
non exhibetis? num ignoratis eumdem fuisse de.
cessorem ac fratrem meuin? Ille quidem fratri-s
cida fuit imperiumque ad hanc diem per vim et
injuriam occuparit: meque ſugitivum in Romæorum manus, velut in carcerem, compulit. Nunc
vero prospera magis ac latiori fortuna, annuente
Deo, utenti, citraque impedimentum rebus miki
procedentibus, paternumque in:perium adeplo vos
adversamini, nec sinitis TES meas incrementa
suscipere. Si itaque partes meas secuti fueritis
obsequio mihi præstilo, et via, quæ Adrianopolim domum paternam ducit, aperta: in posterum
mancipia mea vos non reputato, sed fratrum loco
habebo, paternamque benevolentiam intactam erga
vos servabo: beneficiisque beneficia, largitionibus
largitiones superaddam. Si secus vero, ac hosti
liter adversum me ves geratis, adjuvanie fortuna,
et imperatore Manuele patre meo, ditiones paternas
recuperabo; ubi quoque illas recepero, occasione
mihi data vos condemnabo. Talia cum audiissent,
sponte transierunt ad Mustapham aliquot ex
oppidi primariis, corumque exemplum alii secuti, ipsum imperatorem salutaverunt. Pastri-
αὐτῶν, εἰς συμφέρον τῆς πόλεως. "Ηρξατο δὲ δη- sine metu sisterent, quod cuperet cum ipsis
μηγορήσας αὐτολεξεὶ οὕτως· ἄνδρες, οἴδατε
ἀκριβῶς ὅτι τοῦ ᾿Ιλτρὴμ ὑπάρχω υἱὸς, ὑμεῖς δὲ
δοῦλει τοῦ 'μοῦ πατρός. Τίνι τρόπῳ τὸ σέβας
οὐκ ἀπονέμετε τῷ κυρίῳ ὑμῶν; Οὐκ οἴδατε ὅτι
ὁ προαυθεντεύσας ὑπῆρχεν ἐμὸς ἀδελφός; Κά
κεῖνος τὸν ἕτερον τῶν ἀδελφῶν φονεύσας, καὶ
τὴν ἡγεμονίαν ἄχρι τοῦ νῦν παραλαβὼν, ἐμὲ
φυγάδα, καὶ μέχρι τοῦ νῦν ἐν χερσὶ Ρωμαίων
ἔγκλειστον ἀποκαταστήσας. Νῦν Θεοῦ νεύσει
πρός με τῆς τύχης ἱλαρῶς ἐπιβλεψάσης, καὶ
ἀπροσκόπως προτρεχούσης, εἰσῆξέ με εἰς τὴν
πατρικὴν ἡγεμονίαν· ὑμεῖς ἀντωθεῖτε, καὶ οὐκ
ἐετε προβῆναι. Εἰ μὲν οὖν νεύσετε πρός με, καὶ
παραχωρήσετε μοι, καὶ δώσετε τὴν ὀδὲν ἀπά
γουσάν μοι ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ, ἐν τῷ οἴκῳ τῷ πατρικῷ, ἔσεσθέ μοι ἀπὸ τοῦ νῦν οὐ δοῦλοι, ἀλλ'
ἀδελφοὶ, καὶ τὴν πατρικὴν εὔνοιαν φυλάξω εἰς
ὑμᾶς, καὶ ὑπερεκθήσω χάρισι χάριτας, καὶ ταῖς
δωρεαῖς δωρεάς. Εἰ δ' ἀντισταθείητε, ἐγὼ μὲν ἐγ
κρατής γενήσομαι τῶν πραγμάτων τῶν πατρικῶν,
συνεργούσης τῆς τύχης, καὶ συγκοπιῶντος τοῦ
ἐμοῦ πατρὸς τοῦ βασιλέως. Καὶ γὰρ τῷ Μουράτ
οὐκ ὀρεχθήσεται ἡ πρὸς τὰ ἑσπέρια απάγουσα
ἐδός· ἐπὰν δὲ γενήσομαι κύριος τῶν ἐμῶν, καὶ
λάβω καιρὸν, ἐγὼ ὑμᾶς κρινώ. Τούτων οὕτως
ἐνωτισθέντων, αὐτόμολοι τῶν προϋχόντων τινὲς ἦλ
Τον καὶ προσεκύνουν, καὶ μετ᾿ ἐκείνους ἕτεροι.
Πρωΐα; δὲ ἐξελθὼν ἐκ τῶν τριήρεων σὺν τῷ Τζι
νεήτ, ἐπιβάντες ἵπποις, καὶ τὸ ἐνυάλιον ἠχήσαντες, ο die ubi illuxit, ex triremibus cum Cineite exscene
ἐκ τῶν τριήρεων ὥρμησαν, ὡς πρὸς πόλεμον, σὺν
τοῖς ἑνόπλοις Ῥωμαίοις τε καὶ Τούρκοις. Καὶ δὴ
τὸ τοῦ δήμου πλῆθος ἅπαν ὅσον ἔνοπλον, καὶ ὅσον
θεατρῶδες, αὐθωρὸν ἀπένειμαν τὴν προσκύνησιν•
καὶ πάντες εὐφήμουν αὐτὸν ὡς ἀρχηγὸν, καὶ τοῦ
Οθμάν ἀπόγονον· καὶ συνέῤῥεον ἄχρι; ἑσπέρας αἱ
πέριξ κώμαι, καὶ προσκυνοῦντες εὐφήμουν. Οἱ δὲ
τοῦ πολιχνίου ἐντὸς οὐκ ἐνεδίδουν· ἀλλ' ἀνθίσταντο
λέγοντε;, καὶ ὑψηλῇ τῇ φωνῇ εὐφημίζοντες τῷ Μου
μὰτ ὡς ἀρχηγῷ αὐτῶν, καὶ καθολικῷ δεσπότῃ, τὸν
δὲ Μουσταφᾶν ὀνειδίζοντες. Τότε ὁ Μουσταφᾶς ἀπά
μας τὰς δυνάμεις, πρὸς τὸ ἐξαμίλιον τῆς Χερρονήτου ἔξεισι, καὶ πάντες οἱ τῆς Χερρονήσου καὶ τῶν
Έξω συνέθεον εὐφημοῦντες. ῾Ο δὲ Δημήτριος ἐποι
λιόρκει τὸ φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως. Επαναγάγωμεν οὖν τὸν λόγον εἰς τὰ τοῦ Μουράτ δηλοποιήσων ἡμῖν πῶς καὶ τίνι τρόπῳ τὴν ἀρχὴν ἔσχε,
καὶ πῶς τὰ τῶν Ῥωμαίων βουλεύματα εἰς κενὸν
κατηντήκεσαν· καὶ ποίῳ τρόπῳ ὁ Μουσταφᾶς ἀπέδρα θανατωθείς, καὶ ὁ Τζινεὴτ πῶς αὐτὸν καταλι
πὼν ἔφυγε.
dit, et equis conscensis signum pugnæ datum:
exque triremibus veluti ad prælium Romi Turcique armati procedunt. Confestim plebeiorum
multitudo, quotquot armati erant, ceterique
qui tanquam scenæ spectatores erant, cum salutarunt ac venerati sunt cunctique utpote
duci atque imperatori Othmanica stirpe edito,
acclamando plauserunt; continenter etiam ad
vesperam ex pagis ac vicis proximis universi confluxere venerabundi, ac fausta precantes.
Qui vero arcem intra urbem sitam propugnabant, ipsi se Mustapla non permisere: quin
etiam animose resistentes, alta voce Morati
felicem eventum augurabantur, imperatori nempe suo universorumque domino, jactis rursuan
in Mustaplam probris. Tunc ergo Mustaphos,
deducto inde exercitu, ad Chersonesi besamilium tendit: universique Cherronesii, et qui
extra Peninsulam habitant, concursu facto eum
salutant; intereaque castellum Callipoleos Demetrius oppugnat. Sed ad res Moratis narrandas
imperium obtinuerit: quomodo etiam Romæorum
redeamus, ut nobis innotescat quibus modis
irrita consilia successu caruerint: ut etiam Mustaphas aufugerit, necique deditus fuerit, ipsumque deseruerit arrepta fuga Cineites.
Ἐπειδὴ διάγοντος ἐν τῇ Προύσῃ τοῦ Μουράτ, ὡς
Ο λόγος φθάσας ἐδήλωσε, καὶ τοῦ ὑπηκόου τὸ κρεῖτο
τον καθ' ἑκάστην συῤῥέοντος ἐπ' αὐτὸν, ὡς δῆθεν
τὴν πατρικὴν θανὴν παραμυθῆσαι βουλόμενοι, καὶ
τὸ τῆς ἀρχηγίας εἰσόδιον χαιρετίζοντες· αίφνης μή
Cum Prusæ ageret Morates, ut jam diximus,
potiorque pars subditorum quotidie ad ipsum
accederent de morte patris consolaturi, eique
ad imperil 80 assumptionem congratulaturi: subito nuntius Lampsaco affertur, triremes quam-
PG 157:927ἤδη τὰ τῆς δύσεως ὄλωλεν καὶ ἡ τῆς σῆς αὐθεντίας κορωνὶς ἐτέθη ἐν τῇ τοῦ Μουσταφᾶ κεφαλῇ· ὡς ἐν ὀλίγῳ γὰρ ἐγκρατὴς γενήσεται πάντων τῶν Θρᾳκικῶν θησαυρῶν καὶ δυνάμεων καὶ μετ’ οὐ πολὺ ἰσχύσει καὶ καθ’ ἡμῶν, εἰ μὴ ἄρα γένηταί τις ἐπιμέλεια. Κέλευσον οὖν σὺν ταῖς δυνάμεσι ταῖς εὑρισκομέναις ὡδὶ περάσαι τὸν πορθμὸν καὶ ἀντιπαρατάξαι τῷ Μουσταφᾷ πρὸ τοῦ ἐλθεῖν καὶ συναφθῆναι τὰς δυτικὰς δυνάμεις σὺν αὐτῷ.DUCE
plurimas Gallipoli in statione esse; vociferatio- νυμα ἐπ' Λαμψάκου, ὡς τριήρεις ἐν τῇ Καλλιουπέnem, tumultum, machinarumque fragorem ae
strepitum super mœnium pinnis exaudiri, aliaque signa hostilis irruptionis. Moratis itaque consuliarii probatissimi, procerumque praecipui Bajaziti olim invidentes, qued cæteris, qui honores gerebant, potentia prestaret, superhe
quoque se gereret, nihilique omnes, penderet
(superciliosus quippe vir ille erat, inque multos
contumeliosus), tempus aptum et libertatem sibi
oblatam loquendi rentur. Morates etenim adolescens manibus suis imperii habenas non moderari, sed procerum tyrannis, ceu mulus
indomitus, buc et illuc recalcitrare, puerumque
imperatorem nihili facere: in quo ne libertatis loquendi scintilla micabat: ille potius satrapas suos complecti, et supra modum charos
habere, ad quem ejusmodi orationem habuerant: Cernis, domine, quam. diligenter res nostras præfectus noster curet, quæ in occidentalibus partibus jam perierunt. Regni tui corona
Mus'aphæ capiti imposita est. Thraciæ guzarum
viriumque is brevi potietur: statimque, nisi aliquatenus provideatur, adversus nos confirmanda
eius potentia est. Impera itaque cum copiis
omnibus, quæ hic præsto sunt, Bajazilem retum trajicere, et contra Mustapham eas duccre,
priusquam huic provinciarum occidentalium se adjungant copiæ. Inter satrapas equidem tuos, nullus
est Bajazite aptior ad repellendum et in fugam con- Ο
vertendum hostem: universa siquidem Thraciæ
militia cum æque ac dominum suum respectat:
ipseque quo vult, non secus quam famulos suos
ducit, obzequentesque omnino submissosque habet.
Hæc libenter audivit Bajazites, et quam celeviter potuit, ad fretum sacri ostii Propontidis
pervenit: cumque paucis militibus comitantibus
in
λει ὅτι πλείσται· καὶ φωναὶ καὶ ταραχαί, καὶ ἐρο
γάνων έχει, καὶ κτύποι ἐπάλξεων· καὶ ἄλλα τινά
σημεῖα ἐχθρῶν ἀπαγγέλλοντες. Οἱ δὲ τοῦ Μοράτ
δοκιμώτατοι καὶ τῶν ὑπερεχόντων περιφανέστατος, φθόνον τρέφοντες ἔκπαλαι κατὰ τοῦ Παγιαζήτ, ὡς ὑπερέχοντα πάσης τιμῆς, καὶ μεγαλαυχοῦντα, καὶ εἰς οὐδὲν λογιζόμενον τοὺς πάντας, καὶ
γὰρ ὑπέροφρυς ἦν ὁ ἀνὴρ, καὶ τοῖς πολλοῖς σκωπτικός· καιρὸν εὐρόντες ἁρμόδιον καὶ τὸ παῤῥησια
στικὸν πρὸς αὐτοὺς ῥέπον· καὶ γὰρ ὁ Μουράτ νέος
ῶν, καὶ τῆς ἀρχῆς τὰς ἡνίας οὔπω ταῖν χεροίν κρε
τῶν· ἀλλ', ὡς ἡμίονος ἀδάμαστος, ἡ τυραννὶς ἔνθεν
κἀκεῖθεν ἀπολακτίζων τώ πόδε, καὶ καταφρονῶν τῷ
παιδί· οὐκ ἦν ἐν αὐτῷ παῤῥησίας σπινθήρ, ἀλλὰ
μᾶλλον πρὸς τοὺς σατράπας στοργή, και πέρα του
μέτρου διάθεσις· ἔλεγον πρὸς αὐτόν· Ορᾷς, αύ·
ριε, τὴν τοῦ ἐπιστάτου ἡμῶν ἐπιμέλειαν· ἤδη
τὰ τῆς Δύσεως ὄλωλε. καὶ ἡ τῆς σῆς αὐθεντίας
κορωνὶς ἐτέθη ἐν τῇ τοῦ Μουσταφά κεφαλῇ.
Ως ἐν ὀλίγῳ γὰρ ἐγκρατής γενήσεται πάντων
τῶν Θρακικών θησαυρῶν καὶ δυνάμεων· καὶ μετ'
οὐ πολὺ ἰσχύσει καὶ καθ' ἡμῶν, εἰ μὴ ἄρα γένηταί τις ἐπιμέλεια. Κέλευσον οὖν σὺν ταῖς δυ
νάμεσι, ταῖς εὑρισκομέναις ώδι περᾶσαι τὸν
πορθμὸν, καὶ ἀντιπαρατάξαι τῷ Μουσταςᾷ, πρὸ
τοῦ ἐλθεῖν καὶ συναφθῆναι τὰς δυτικὰς δυνάμεις σὺν αὐτῷ. Καὶ γὰρ οὐκ ἔστι τῶν σῶν σα
τραπῶν ἕτερος, ὡς ὁ Παγιαζήτ, ἀντιστῆναι, καὶ
κατατροπώσασθαι τοὺς ἐναντίους, ὡς αὐτός·
ἐπεὶ καὶ τὰ θρακικά τάγματα ὡς κύριον αὐτὸν
σέβονται πάντες· καὶ αὐτὸς ὡς οἰκείους αὐτοὺς
ἄγει ἔνθα καὶ βούλεται, δεικνύντες εἰς αὐτὸν
ἄκραν ὑπακοὴν καὶ ταπείνωσιν.
Τότε ὁ Παγιαζήτ προθύμως τὸ λεχθὲν ἀκούσας,
καὶ μετὰ σπουδῆς πολλῆς, ὡς εἶχε, τὸν πορθμὸν τῆς
Προποντίδος τοῦ ἱεροῦ στομίου καταλαβών·
καὶ τὴν περαίαν διαβὰς σὺν τοῖς παρατυχούσιν
εὐαρίθμεις, ἐπὶ δυσὶν ἡμέραις τὴν ᾿Αδριανούπολιν
καταλαβὼν, κἀκεῖ συναγηςχὼς παμπληθῆ στρατόν·
καὶ γὰρ, ὡς εἰρήκαμεν, εμβριθὴς ἦν ὁ ἀνὴρ ἐν τοῖς
πᾶσι· καὶ πάντες πρὸς αὐτὸν ἑκαραδόκουν. Καὶ
κοινολογησάμενος σὺν τοῖς ἄρχουσι τῶν δυτικῶν
μερῶν, καὶ πίστεις παρ' αὐτῶν λαβών, ὡς οὐκ
ἀποστατήσουσιν, οὔτε [κἂν] τὴν τυχούσαν ὑποστή
βλάβην· ἀλλὰ γενναίως ἀντισταθῶσι τῷ ἐχθρῷ
καὶ τοῦτον Θεοῦ συνεργοῦντος νικητὴν ἀναδείξωσι·
ταῦτα, καὶ τὰ τούτοις ὁμοῖα λέξαντες, έξεισι μετά
δυνάμεως πλείστης. Καὶ δὴ τὴν ἐν Χεῤῥονήσῳ μέσ
Ismaelis Bullialdi notæ.
continentein ulteriorem trajecit: biduoque
Adrianopolim accedens, validum exercitum illic
contraxit. In omnibus enim, ut prædiximus, vir
ille acer
ac promptus erat: ab omnibusque
observabatur. Communicatis deinde consiliis cum
provinciarum occidentalium rectoribus, ipsos
sacramento adegit, nunquam, etiamsi cladem quoquomodo acciperet, defecturos: quin etiam forLiter ac generose adversus hostem se gesturos,
et operam suam, quo victor Deo juvante eraderet, navaturos. His atque similibus inter cos
actis, præpotentem exercitum eduxit Bajazites:
Οἱ δὲ τοῦ Μωρὰτ δοκιμώτατοι. Quam Ducas
orationem veziros ad Moratem habuisse hoc loco
narrat, quicum historia Verantiana apud Leunclavium consentit, eam ad Bajazitem bassam illos
habuisse Morates Dragomannus apud eumdem asserit. In narrandis enim rebus bisce a Bajazite gesis, Morates a Duca et Verantiana historia discrepat,
dum bassam illum, ad solam famam prosperi rerum Mustaphæar”in successus, 'a Morate defecisse
scribit.
Τῆς Προποντίδος τοῦ ἱεροῦ στομίου. Ducas
Bosporua: Thracium, errorem vulgisecutus, Propon
tidem perperam vocat: illis quippe temporibus, binæ
Propontides a Græcis imperitis ferebantur. Codes
Reg. ms. Προποντίδε; δύο, ἡ μὲν κατὰ τὴν ᾿Αβ:
δον, ἡ δὲ κατὰ τὸ ἱερὸν καὶ ψαμμάθιον. Una ad Abydum: alia ad ostium sacrum et Psammathion,
Ἱερὸν στόμιον, ad Bosporum pertinet Thracium:
ubi in angustissimam latitudinem coartatur fretum. In utroque littore castrum edi!!catum est.
Gillius, lib. mi, 5, de Bosporo Thracio adeundus.
Καὶ γὰρ οὐκ ἔστι τῶν σῶν σατραπῶν ἕτερος ὡς ὁ Παγιαζὴτ ἀντιστῆναι καὶ κατατροπώσασθαι τοὺς ἐναντίους ὡς αὐτός, ἐπεὶ καὶ τὰ Θρᾳκικὰ τάγματα ὡς κύριον αὐτὸν σέβονται πάντες καὶ αὐτὸς ὡς οἰκείους αὐτοὺς ἄγει, ἔνθα καὶ βούλεται, δεικνύντες εἰς αὐτὸν ἄκραν ὑπακοὴν καὶ ταπείνωσιν. Τότε ὁ Παγιαζὴτ προθύμως τὸ λεχθὲν ἀκούσας καὶ μετὰ σπουδῆς πολλῆς, ὡς εἶχε, τὸν πορθμὸν τῆς Προποντίδος τοῦ Ἱεροῦ Στομίου καταλαβὼν καὶ τὴν περαίαν διαβὰς σὺν τοῖς παρατυχοῦσιν εὐαρίθμοις, ἐπὶ δυσὶν ἡμέραις τὴν Ἀδριανούπολιν καταλαβὼν κἀκεῖ συναγηοχὼς παμπληθῆ στρατόν, καὶ γάρ, ὡς εἰρήκαμεν, ἐμβριθὴς ἦν ὁ ἀνὴρ ἐν τοῖς πᾶσι καὶ πάντες πρὸς αὐτὸν ἐκαραδόκουν, καὶ κοινολογησάμενος σὺν τοῖς ἄρχουσι τῶν δυτικῶν μερῶν καὶ πίστεις παρ’ αὐτῶν λαβών, ὡς οὐκ ἀποστατήσουσιν, οὔτε τὴν τυχοῦσαν ὑποστῇ βλάβην, ἀλλὰ γενναίως ἀντισταθῶσι τῷ ἐχθρῷ καὶ τοῦτον Θεοῦ συνεργοῦντος νικητὴν ἀναδείξωσι, ταῦτα καὶ τὰ τούτοις ὅμοια λέξαντες, ἔξεισι μετὰ δυνάμεως πλείστης.DUCE
plurimas Gallipoli in statione esse; vociferatio- νυμα ἐπ' Λαμψάκου, ὡς τριήρεις ἐν τῇ Καλλιουπέnem, tumultum, machinarumque fragorem ae
strepitum super mœnium pinnis exaudiri, aliaque signa hostilis irruptionis. Moratis itaque consuliarii probatissimi, procerumque praecipui Bajaziti olim invidentes, qued cæteris, qui honores gerebant, potentia prestaret, superhe
quoque se gereret, nihilique omnes, penderet
(superciliosus quippe vir ille erat, inque multos
contumeliosus), tempus aptum et libertatem sibi
oblatam loquendi rentur. Morates etenim adolescens manibus suis imperii habenas non moderari, sed procerum tyrannis, ceu mulus
indomitus, buc et illuc recalcitrare, puerumque
imperatorem nihili facere: in quo ne libertatis loquendi scintilla micabat: ille potius satrapas suos complecti, et supra modum charos
habere, ad quem ejusmodi orationem habuerant: Cernis, domine, quam. diligenter res nostras præfectus noster curet, quæ in occidentalibus partibus jam perierunt. Regni tui corona
Mus'aphæ capiti imposita est. Thraciæ guzarum
viriumque is brevi potietur: statimque, nisi aliquatenus provideatur, adversus nos confirmanda
eius potentia est. Impera itaque cum copiis
omnibus, quæ hic præsto sunt, Bajazilem retum trajicere, et contra Mustapham eas duccre,
priusquam huic provinciarum occidentalium se adjungant copiæ. Inter satrapas equidem tuos, nullus
est Bajazite aptior ad repellendum et in fugam con- Ο
vertendum hostem: universa siquidem Thraciæ
militia cum æque ac dominum suum respectat:
ipseque quo vult, non secus quam famulos suos
ducit, obzequentesque omnino submissosque habet.
Hæc libenter audivit Bajazites, et quam celeviter potuit, ad fretum sacri ostii Propontidis
pervenit: cumque paucis militibus comitantibus
in
λει ὅτι πλείσται· καὶ φωναὶ καὶ ταραχαί, καὶ ἐρο
γάνων έχει, καὶ κτύποι ἐπάλξεων· καὶ ἄλλα τινά
σημεῖα ἐχθρῶν ἀπαγγέλλοντες. Οἱ δὲ τοῦ Μοράτ
δοκιμώτατοι καὶ τῶν ὑπερεχόντων περιφανέστατος, φθόνον τρέφοντες ἔκπαλαι κατὰ τοῦ Παγιαζήτ, ὡς ὑπερέχοντα πάσης τιμῆς, καὶ μεγαλαυχοῦντα, καὶ εἰς οὐδὲν λογιζόμενον τοὺς πάντας, καὶ
γὰρ ὑπέροφρυς ἦν ὁ ἀνὴρ, καὶ τοῖς πολλοῖς σκωπτικός· καιρὸν εὐρόντες ἁρμόδιον καὶ τὸ παῤῥησια
στικὸν πρὸς αὐτοὺς ῥέπον· καὶ γὰρ ὁ Μουράτ νέος
ῶν, καὶ τῆς ἀρχῆς τὰς ἡνίας οὔπω ταῖν χεροίν κρε
τῶν· ἀλλ', ὡς ἡμίονος ἀδάμαστος, ἡ τυραννὶς ἔνθεν
κἀκεῖθεν ἀπολακτίζων τώ πόδε, καὶ καταφρονῶν τῷ
παιδί· οὐκ ἦν ἐν αὐτῷ παῤῥησίας σπινθήρ, ἀλλὰ
μᾶλλον πρὸς τοὺς σατράπας στοργή, και πέρα του
μέτρου διάθεσις· ἔλεγον πρὸς αὐτόν· Ορᾷς, αύ·
ριε, τὴν τοῦ ἐπιστάτου ἡμῶν ἐπιμέλειαν· ἤδη
τὰ τῆς Δύσεως ὄλωλε. καὶ ἡ τῆς σῆς αὐθεντίας
κορωνὶς ἐτέθη ἐν τῇ τοῦ Μουσταφά κεφαλῇ.
Ως ἐν ὀλίγῳ γὰρ ἐγκρατής γενήσεται πάντων
τῶν Θρακικών θησαυρῶν καὶ δυνάμεων· καὶ μετ'
οὐ πολὺ ἰσχύσει καὶ καθ' ἡμῶν, εἰ μὴ ἄρα γένηταί τις ἐπιμέλεια. Κέλευσον οὖν σὺν ταῖς δυ
νάμεσι, ταῖς εὑρισκομέναις ώδι περᾶσαι τὸν
πορθμὸν, καὶ ἀντιπαρατάξαι τῷ Μουσταςᾷ, πρὸ
τοῦ ἐλθεῖν καὶ συναφθῆναι τὰς δυτικὰς δυνάμεις σὺν αὐτῷ. Καὶ γὰρ οὐκ ἔστι τῶν σῶν σα
τραπῶν ἕτερος, ὡς ὁ Παγιαζήτ, ἀντιστῆναι, καὶ
κατατροπώσασθαι τοὺς ἐναντίους, ὡς αὐτός·
ἐπεὶ καὶ τὰ θρακικά τάγματα ὡς κύριον αὐτὸν
σέβονται πάντες· καὶ αὐτὸς ὡς οἰκείους αὐτοὺς
ἄγει ἔνθα καὶ βούλεται, δεικνύντες εἰς αὐτὸν
ἄκραν ὑπακοὴν καὶ ταπείνωσιν.
Τότε ὁ Παγιαζήτ προθύμως τὸ λεχθὲν ἀκούσας,
καὶ μετὰ σπουδῆς πολλῆς, ὡς εἶχε, τὸν πορθμὸν τῆς
Προποντίδος τοῦ ἱεροῦ στομίου καταλαβών·
καὶ τὴν περαίαν διαβὰς σὺν τοῖς παρατυχούσιν
εὐαρίθμεις, ἐπὶ δυσὶν ἡμέραις τὴν ᾿Αδριανούπολιν
καταλαβὼν, κἀκεῖ συναγηςχὼς παμπληθῆ στρατόν·
καὶ γὰρ, ὡς εἰρήκαμεν, εμβριθὴς ἦν ὁ ἀνὴρ ἐν τοῖς
πᾶσι· καὶ πάντες πρὸς αὐτὸν ἑκαραδόκουν. Καὶ
κοινολογησάμενος σὺν τοῖς ἄρχουσι τῶν δυτικῶν
μερῶν, καὶ πίστεις παρ' αὐτῶν λαβών, ὡς οὐκ
ἀποστατήσουσιν, οὔτε [κἂν] τὴν τυχούσαν ὑποστή
βλάβην· ἀλλὰ γενναίως ἀντισταθῶσι τῷ ἐχθρῷ
καὶ τοῦτον Θεοῦ συνεργοῦντος νικητὴν ἀναδείξωσι·
ταῦτα, καὶ τὰ τούτοις ὁμοῖα λέξαντες, έξεισι μετά
δυνάμεως πλείστης. Καὶ δὴ τὴν ἐν Χεῤῥονήσῳ μέσ
Ismaelis Bullialdi notæ.
continentein ulteriorem trajecit: biduoque
Adrianopolim accedens, validum exercitum illic
contraxit. In omnibus enim, ut prædiximus, vir
ille acer
ac promptus erat: ab omnibusque
observabatur. Communicatis deinde consiliis cum
provinciarum occidentalium rectoribus, ipsos
sacramento adegit, nunquam, etiamsi cladem quoquomodo acciperet, defecturos: quin etiam forLiter ac generose adversus hostem se gesturos,
et operam suam, quo victor Deo juvante eraderet, navaturos. His atque similibus inter cos
actis, præpotentem exercitum eduxit Bajazites:
Οἱ δὲ τοῦ Μωρὰτ δοκιμώτατοι. Quam Ducas
orationem veziros ad Moratem habuisse hoc loco
narrat, quicum historia Verantiana apud Leunclavium consentit, eam ad Bajazitem bassam illos
habuisse Morates Dragomannus apud eumdem asserit. In narrandis enim rebus bisce a Bajazite gesis, Morates a Duca et Verantiana historia discrepat,
dum bassam illum, ad solam famam prosperi rerum Mustaphæar”in successus, 'a Morate defecisse
scribit.
Τῆς Προποντίδος τοῦ ἱεροῦ στομίου. Ducas
Bosporua: Thracium, errorem vulgisecutus, Propon
tidem perperam vocat: illis quippe temporibus, binæ
Propontides a Græcis imperitis ferebantur. Codes
Reg. ms. Προποντίδε; δύο, ἡ μὲν κατὰ τὴν ᾿Αβ:
δον, ἡ δὲ κατὰ τὸ ἱερὸν καὶ ψαμμάθιον. Una ad Abydum: alia ad ostium sacrum et Psammathion,
Ἱερὸν στόμιον, ad Bosporum pertinet Thracium:
ubi in angustissimam latitudinem coartatur fretum. In utroque littore castrum edi!!catum est.
Gillius, lib. mi, 5, de Bosporo Thracio adeundus.
PG 157:929Καὶ δὴ τὴν ἐν Χεῤῥονήσῳ φέρουσαν ὁδὸν εὐθυδρόμως ἀρξάμενοι, ταχυδρόμοι τινὲς ἦσαν προπεμφθέντες παρ’ ἐκείνου καὶ δὴ ἐπανελθόντες ἀγγέλλουσι τῷ Παγιαζήτ, ὡς ὁ Μουσταφᾶς μετὰ δυνάμεως πλείστης ἀπάρας τῶν ἐκεῖσε καὶ περαιωθεὶς τὴν νεωστὶ παρὰ τῶν Τούρκων μεγαλυνθεῖσαν κώμην καὶ εἰς πολυάνθρωπον τελεσθεῖσαν, ἥτις Μεγάλη Καρύα κέκληται, ἐγγύς που τῷ κάμπῳ τῆς Ἀδριανοῦ τῷ πρωὶ̈ μέλλει κατουνεῦσαι. Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Παγιαζὴτ καὶ μέσον θράσους καὶ δειλίας τρυτανευόμενος, ἔξεισι τῆς Ἀδριανοῦ μετὰ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ πλειόνων ὑπὲρ τριάκοντα χιλιάδας ὄντων. Φθασάντων δὲ ἔν τινι ὑδατώδει πεδίῳ,καὶ αὐτὸ πλησίον ἐν τῷ ἄκρει τοῦ κάμπου, ὥστε τὴν πόλιν Ἀδριανοῦ φαίνεσθαι ἀμυδρῶς ἐξ αὐτοῦ,ἀλσώδει ὄντι καὶ λίαν καθύγρῳ, ἐν τούτῳ τὰ τοῦ πολέμου ηὐτρεπίζετο. Καὶ γὰρ ἔφθασε καὶ ὁ Μουσταφᾶς σὺν τοῖς ὑπ’ αὐτὸν καὶ ἄμφω τὰ στρατόπεδα ἐξ ἀνάγκης ἐχρῆν συμπλακῆναι, εἰ καὶ ὁ τόπος ἐδόκει ἀσύμφορος. Τότε ὁ Παγιαζὴτ ἅμα καὶ τὴν δημηγορίαν καὶ τὴν ἐν ἄρμασι καὶ ἵπποις παρακέλευσιν συνάψας, πρὸς τοὺς ἡγεμόνας τῆς δύσεως ταῦτα εἴρηκεν·ρουσαν ἐδὲν εὐθυδρόμως ἀρξάμενοι, ταχυδρόμοι cumque viam, quæ recta in Cherronesum duτινὲς ἦσαν προπεμφθέντες παρ' ἐκείνου. Καὶ δὲ cit, ingressus essèt, speculatores ab eo præ -
ἐπανελθόντες ἀγγέλλουσι τῷ Παγιαζήτ, ὡς ὁ Μουσταφᾶς μετὰ δυνάμεως πλείστης ἀπάρας τῶν ἐκεῖσε,
καὶ περαιωθεὶς τὴν νεωστὶ παρὰ τῶν Τούρκων μετ
γαλυνθεῖσαν κώμην, καὶ εἰς πολυάνθρωπον τελέσθεῖσαν, ἥτις μεγάλη Καρύα κέκληται, ἐγγύς
που τῷ κάμπῳ τῆς. Ἀδριανοῦ τῷ πρωί μέλλει κατουνεῦσαι. Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Παγιαζήτ, καὶ
μέσον θράσους και δειλίας πρυτανευόμενος, έξεισι
τῆς ᾿Αδριανοῦ μετὰ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ πλειόνων,
ὑπὲρ τριάκοντα χιλιάδας ὄντων. Φθασάντων δὲ ἐν
τινι υδατώδει πεδίῳ (καὶ αὐτὸ πλησίον ἐν τῷ ἄκρῳ
τοῦ κάμπου, ὥστε τὴν πόλιν Αδριανού φαίνεσθαι
ἀμυδρῶς ἐξ αὐτοῦ, ἀλσώδει ὄντι καὶ λίαν καθύγρῳ),
ἐν τούτῳ τὰ τοῦ πολέμου ηύτρεπίζετο. Καὶ γὰρ
έφθασε καὶ ὁ Μουσταφᾶς σὺν τοῖς ὑπ᾽ αὐτὸν, καὶ
ἄμφω τὰ στρατόπεδα ἐξ ἀνάγκης ἐχρῆν συμπλακήναι, εἰ καὶ ὁ τόπος ἐδόκει ἀσύμφορος. Τότε ὁ Παγιαζήτ ἅμα καὶ τὴν δημηγορίαν, καὶ τὴν ἐν ἅρματι
καὶ ἵπποις παρακέλευσιν συνάψας, πρὸς τοὺς ἡγε
μόνας τῆς δύσεως ταῦτα εἴρηκεν·
missi festinanter redeunt, nuntiantque Mustapham cum ingenti exercitu, relictis locis illis,
trangressum esse juxta vicum 81 a Turcis nuper exstructum, hominumque frequentia celebrem (Magna Carya is vocatur), postridie vero
castrametaturum in agro Adrianopoleos. Hoc
nuntio accepto Bajazites suspensus animi, inter
audaciam et metum anceps, Adrianopoli egreditur, copiasque supra tringinta militum millia
educit. Cumque pervenissent in quemdain campum uliginosum (cujus extrema pars agro
Adrianopolitano vicina est: ita tamen ut obscure Adrianopolis inde conspiciatur, quod silvis
sit consitus, valdeque humidus locus), ad pra
lium se comparat. Jam quoque illuc cum suis
accesserat Mustaphas, et utrumque exercitum
ad conserendum inter se manus necessitas adiBebat, quamvis incommodus situs videbatur.
Hic Bajazites orationem paræneticam curru veetus ac equitans meditatus, Occidentis duces sic
allocutus est:
Ανδρες ἀδελφοὶ, καὶ ὅσον ὑπὸ τὴν ὑμετέραν
χεῖρα κοινὶν, οἴδατε ἀκριβῶς τοῦ παρωχηκότος
ἡμῶν δεσπότου τὴν ἀγάπην, ἣν ἐδείκνυς πρὸς
ὑμᾶς, καὶ τὸ εὐδιάθετον τῆς γνώμης αὐτοῦ, ὡς
οὐκ ἐχρῶτο ὑμᾶς ὡς δούλους, ἀλλ' ὡς ἀδελφούς·
καὶ οὐ τόσον ἐφρόντιζε τῆς οἰκείας ορέξεως, ὡς
τὸ συμφέρον ὑμῶν· καὶ ὡς ἔρμαιον ἡγεῖτο τὸ
κοινὸν ἀγαθὸν, καὶ κατὰ σκοπὸν εἶχε τοῦ αὐξα
νεσθαι τὸ τοῦ προφήτου ἔθνος; καὶ ἐλαττούσθαι τὸ τῶν Ῥωμαίων· καὶ πόλεις πολλὰς συνἤψε καὶ ἐπαρχίας τῇ τῶν Μουσουλμάνων ἀρχῇ·
καὶ οὐκ ἔλιπεν ἄχρι τελευτῆς αὐτοῦ προστίθε
σθαι, καὶ πλεονάζειν δυνάμεις καὶ πράγματα.
Νῦν δὲ ὁ παρών οὗτος ψευδότουρκος, ὃς καὶ
διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐν ταῖς παρούσαις ἡμέγαις ηγέρθη, ἤδη τὴν αὐθεντίαν μερίζων πρὸ
τοῦ λαβεῖν· καὶ τοῖς 'Ρωμαίοις τὰ κρείττω πρὸ
τοῦ ἔχειν παραδίδωσι, ἅτινα οἱ τοῦ ἀρχηγοῦ
ἡμῶν πατέρες μετὰ πολλῶν ἱδρώτων καὶ πόνων
ἐκτήσαντο. Η οὐκ οἴδατε, ὅτι ἡ Καλλιούπολις,
καὶ ὁ ταύτης πορθμὸς κλείς ἐστιν 'Ανατολῆς τε
καὶ Δύσεως, Αιγαίου πελάγους καὶ τοῦ Εὐξείνου;
Καὶ οἱ ταύτην 'Ρωμαῖοι βασιλεύουσιν, ἥκιστα
Τοῦρκοι Ῥωμαίους αἰχμαλώτους εἰς Εφαν δια
πορθμεύουσι· 'Ρωμαῖοι δὲ Τούρκους καὶ μάλα
καὶ ἔσται ἀρχὴ ὀδυνῶν τὰ ἡμέτερα, ελευθερίας
Viri fratres, universique qui vestro imperio parent,
probe vobis cognitum est, quam clemens atque mansæetus in vos fuerit dominus noster defunctus. Ejus
. animum mitem ac facilem experti estis, qui vos non
servorum, sed fratrum loco habebat. Is profecto
voluptatibus suis haud indulgebut aque ac utilitatibus vestris studebat: quodque in universus confe
rebat bonum, id lucro sibi apponi rebutur. Eo
tendebat ille, ut prophetæ genus incrementa susciperet,
resque Romæorum accise imminuerentur. Mulins
proinde urbes ac provincias Musulyanorum imeris
adjunxit, nec cessavit ad obitus usque sui diem vires
ac potentiam augere, amplioresque reddere. Nunc
vero qui hic castra habet fa!sus Turca, qui propter
peccata nostra caput hoc tempore extulit, imperium
nondum a se occupatum sibi arrogat: Romæisque
potiorem ejus nondum acquisiti partem tradit, qucd
regis nostri majores multo sudore ac labore partus
possidebant. Au non clare intelligitis hanc Callipolim
ejusque fretum claves esse Orientis ac Occiden is,
Ægæi maris et Euxini? Quod si hanc sub ditione
sua Romæi retineant, Turci captivos Romæes in
Orientem transvehere minime poterunt, Romai vero
r:ullo arcen:e Turces captivos trajicient. Jamque 198
vestre, Romæis se in libertatem asserentibus, labure
incipient. Vos hac de causa hortor, ut huic fα το
fa so
Ismaelis Bulliedi note.
Μεγάλη Καρύα. Ptolemus et Stephanus in
Thracia Chersoneso habent Καρδίαν; quam Duri
nicus Marius Niger comment. 10 in Europ. [Geogra
pliam Cardiaspolim appellat. lillam quoque exhibet
Tabula geographicæ Cæsiorum in Chersoneso Thracica, quae procul dubio illa est Μεγάλη Καρύα, για
Kapoia, a Græcis antiquis appellata. Leunclavius
.: Pandelis Historic Turcica cap. 26, in Thracia
Cherepolis locat, quam: Graci Cuarinpolim appl
lant. Notitia episcopatuum sub patriarcha Byzantino
exhibet Χεριούπολιν, Heracleensi Thraciæ metropolile subdiiam. Cantacuzenus. l.b. 1, cap. 42, Ιι:-
bet ctiam mentionem illius urbis, Μεγάλη Καρύα,
κατὰ τοῦ Λίπηκος λεγόμενος δρος, Magna Carya jurta Lipicem montem sita. Lib. III, cap. 76, de ea ioquitur, ita ut flexamilio Chersonesi Thraciæ vicina
sit; ubiet cap. etiam 77 illam Chariapolim vocal
Ἄνδρες ἀδελφοὶ καὶ ὅσον ὑπὸ τὴν ὑμετέραν χεῖρα κοινόν, οἴδατε ἀκριβῶς τοῦ παρῳχηκότος ἡμῶν δεσπότου τὴν ἀγάπην, ἣν ἐδείκνυε πρὸς ὑμᾶς, καὶ τὸ εὐδιάθετον τῆς γνώμης αὐτοῦ, ὡς οὐκ ἐχρᾶτο ὑμᾶς ὡς δούλους, ἀλλ’ ὡς ἀδελφούς, καὶ οὐ τόσον ἐφρόντιζε τῆς οἰκείας ὀρέξεως ὡς τὸ συμφέρον ὑμῶν καὶ ὡς ἕρμαιον ἡγεῖτο τὸ κοινὸν ἀγαθόν· καὶ κατὰ σκοπὸν εἶχε τοῦ αὐξάνεσθαι τὸ τοῦ προφήτου ἔθνος καὶ ἐλαττοῦσθαι τὸ τῶν Ῥωμαίων. Καὶ πόλεις πολλὰς συνῆψε καὶ ἐπαρχίας τῇ τῶν Μουσουλμάνων ἀρχῇ καὶ οὐκ ἔλιπεν ἄχρι τελευτῆς αὐτοῦ προςτίθεσθαι καὶ πλεονάζειν δυνάμεις καὶ πράγματα. Νῦν δὲ ὁ παρὼν οὗτος ψευδότουρκος, ὃς καὶ διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐν ταῖς παρούσαις ἡμέραις ἠγέρθη, ἤδη τὴν αὐθεντίαν μερίζων πρὸ τοῦ λαβεῖν καὶ τοῖς Ῥωμαίοις τὰ κρείττω πρὸ τοῦ ἔχειν παραδίδωσι, ἅτινα οἱ τοῦ ἀρχηγοῦ ἡμῶν πατέρες μετὰ πολλῶν ἱδρώτων καὶ πόνων ἐκτήσαντο. Ἢ οὐκ οἴδατε, ὅτι ἡ Καλλιούπολις καὶ ὁ ταύτης πορθμὸς κλείς ἐστιν ἀνατολῆς τε καὶ δύσεως, Αἰγαίου πελάγους καὶ τοῦ Εὐξείνου; Καὶ εἰ ταύτην Ῥωμαῖοι βασιλεύσουσιν, ἥκιστα Τοῦρκοι Ῥωμαίους αἰχμαλώτους εἰς ἐῴαν διαπορθμεύσουσι, Ῥωμαῖοι δὲ Τούρκους καὶ μάλα·ρουσαν ἐδὲν εὐθυδρόμως ἀρξάμενοι, ταχυδρόμοι cumque viam, quæ recta in Cherronesum duτινὲς ἦσαν προπεμφθέντες παρ' ἐκείνου. Καὶ δὲ cit, ingressus essèt, speculatores ab eo præ -
ἐπανελθόντες ἀγγέλλουσι τῷ Παγιαζήτ, ὡς ὁ Μουσταφᾶς μετὰ δυνάμεως πλείστης ἀπάρας τῶν ἐκεῖσε,
καὶ περαιωθεὶς τὴν νεωστὶ παρὰ τῶν Τούρκων μετ
γαλυνθεῖσαν κώμην, καὶ εἰς πολυάνθρωπον τελέσθεῖσαν, ἥτις μεγάλη Καρύα κέκληται, ἐγγύς
που τῷ κάμπῳ τῆς. Ἀδριανοῦ τῷ πρωί μέλλει κατουνεῦσαι. Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Παγιαζήτ, καὶ
μέσον θράσους και δειλίας πρυτανευόμενος, έξεισι
τῆς ᾿Αδριανοῦ μετὰ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ πλειόνων,
ὑπὲρ τριάκοντα χιλιάδας ὄντων. Φθασάντων δὲ ἐν
τινι υδατώδει πεδίῳ (καὶ αὐτὸ πλησίον ἐν τῷ ἄκρῳ
τοῦ κάμπου, ὥστε τὴν πόλιν Αδριανού φαίνεσθαι
ἀμυδρῶς ἐξ αὐτοῦ, ἀλσώδει ὄντι καὶ λίαν καθύγρῳ),
ἐν τούτῳ τὰ τοῦ πολέμου ηύτρεπίζετο. Καὶ γὰρ
έφθασε καὶ ὁ Μουσταφᾶς σὺν τοῖς ὑπ᾽ αὐτὸν, καὶ
ἄμφω τὰ στρατόπεδα ἐξ ἀνάγκης ἐχρῆν συμπλακήναι, εἰ καὶ ὁ τόπος ἐδόκει ἀσύμφορος. Τότε ὁ Παγιαζήτ ἅμα καὶ τὴν δημηγορίαν, καὶ τὴν ἐν ἅρματι
καὶ ἵπποις παρακέλευσιν συνάψας, πρὸς τοὺς ἡγε
μόνας τῆς δύσεως ταῦτα εἴρηκεν·
missi festinanter redeunt, nuntiantque Mustapham cum ingenti exercitu, relictis locis illis,
trangressum esse juxta vicum 81 a Turcis nuper exstructum, hominumque frequentia celebrem (Magna Carya is vocatur), postridie vero
castrametaturum in agro Adrianopoleos. Hoc
nuntio accepto Bajazites suspensus animi, inter
audaciam et metum anceps, Adrianopoli egreditur, copiasque supra tringinta militum millia
educit. Cumque pervenissent in quemdain campum uliginosum (cujus extrema pars agro
Adrianopolitano vicina est: ita tamen ut obscure Adrianopolis inde conspiciatur, quod silvis
sit consitus, valdeque humidus locus), ad pra
lium se comparat. Jam quoque illuc cum suis
accesserat Mustaphas, et utrumque exercitum
ad conserendum inter se manus necessitas adiBebat, quamvis incommodus situs videbatur.
Hic Bajazites orationem paræneticam curru veetus ac equitans meditatus, Occidentis duces sic
allocutus est:
Ανδρες ἀδελφοὶ, καὶ ὅσον ὑπὸ τὴν ὑμετέραν
χεῖρα κοινὶν, οἴδατε ἀκριβῶς τοῦ παρωχηκότος
ἡμῶν δεσπότου τὴν ἀγάπην, ἣν ἐδείκνυς πρὸς
ὑμᾶς, καὶ τὸ εὐδιάθετον τῆς γνώμης αὐτοῦ, ὡς
οὐκ ἐχρῶτο ὑμᾶς ὡς δούλους, ἀλλ' ὡς ἀδελφούς·
καὶ οὐ τόσον ἐφρόντιζε τῆς οἰκείας ορέξεως, ὡς
τὸ συμφέρον ὑμῶν· καὶ ὡς ἔρμαιον ἡγεῖτο τὸ
κοινὸν ἀγαθὸν, καὶ κατὰ σκοπὸν εἶχε τοῦ αὐξα
νεσθαι τὸ τοῦ προφήτου ἔθνος; καὶ ἐλαττούσθαι τὸ τῶν Ῥωμαίων· καὶ πόλεις πολλὰς συνἤψε καὶ ἐπαρχίας τῇ τῶν Μουσουλμάνων ἀρχῇ·
καὶ οὐκ ἔλιπεν ἄχρι τελευτῆς αὐτοῦ προστίθε
σθαι, καὶ πλεονάζειν δυνάμεις καὶ πράγματα.
Νῦν δὲ ὁ παρών οὗτος ψευδότουρκος, ὃς καὶ
διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐν ταῖς παρούσαις ἡμέγαις ηγέρθη, ἤδη τὴν αὐθεντίαν μερίζων πρὸ
τοῦ λαβεῖν· καὶ τοῖς 'Ρωμαίοις τὰ κρείττω πρὸ
τοῦ ἔχειν παραδίδωσι, ἅτινα οἱ τοῦ ἀρχηγοῦ
ἡμῶν πατέρες μετὰ πολλῶν ἱδρώτων καὶ πόνων
ἐκτήσαντο. Η οὐκ οἴδατε, ὅτι ἡ Καλλιούπολις,
καὶ ὁ ταύτης πορθμὸς κλείς ἐστιν 'Ανατολῆς τε
καὶ Δύσεως, Αιγαίου πελάγους καὶ τοῦ Εὐξείνου;
Καὶ οἱ ταύτην 'Ρωμαῖοι βασιλεύουσιν, ἥκιστα
Τοῦρκοι Ῥωμαίους αἰχμαλώτους εἰς Εφαν δια
πορθμεύουσι· 'Ρωμαῖοι δὲ Τούρκους καὶ μάλα
καὶ ἔσται ἀρχὴ ὀδυνῶν τὰ ἡμέτερα, ελευθερίας
Viri fratres, universique qui vestro imperio parent,
probe vobis cognitum est, quam clemens atque mansæetus in vos fuerit dominus noster defunctus. Ejus
. animum mitem ac facilem experti estis, qui vos non
servorum, sed fratrum loco habebat. Is profecto
voluptatibus suis haud indulgebut aque ac utilitatibus vestris studebat: quodque in universus confe
rebat bonum, id lucro sibi apponi rebutur. Eo
tendebat ille, ut prophetæ genus incrementa susciperet,
resque Romæorum accise imminuerentur. Mulins
proinde urbes ac provincias Musulyanorum imeris
adjunxit, nec cessavit ad obitus usque sui diem vires
ac potentiam augere, amplioresque reddere. Nunc
vero qui hic castra habet fa!sus Turca, qui propter
peccata nostra caput hoc tempore extulit, imperium
nondum a se occupatum sibi arrogat: Romæisque
potiorem ejus nondum acquisiti partem tradit, qucd
regis nostri majores multo sudore ac labore partus
possidebant. Au non clare intelligitis hanc Callipolim
ejusque fretum claves esse Orientis ac Occiden is,
Ægæi maris et Euxini? Quod si hanc sub ditione
sua Romæi retineant, Turci captivos Romæes in
Orientem transvehere minime poterunt, Romai vero
r:ullo arcen:e Turces captivos trajicient. Jamque 198
vestre, Romæis se in libertatem asserentibus, labure
incipient. Vos hac de causa hortor, ut huic fα το
fa so
Ismaelis Bulliedi note.
Μεγάλη Καρύα. Ptolemus et Stephanus in
Thracia Chersoneso habent Καρδίαν; quam Duri
nicus Marius Niger comment. 10 in Europ. [Geogra
pliam Cardiaspolim appellat. lillam quoque exhibet
Tabula geographicæ Cæsiorum in Chersoneso Thracica, quae procul dubio illa est Μεγάλη Καρύα, για
Kapoia, a Græcis antiquis appellata. Leunclavius
.: Pandelis Historic Turcica cap. 26, in Thracia
Cherepolis locat, quam: Graci Cuarinpolim appl
lant. Notitia episcopatuum sub patriarcha Byzantino
exhibet Χεριούπολιν, Heracleensi Thraciæ metropolile subdiiam. Cantacuzenus. l.b. 1, cap. 42, Ιι:-
bet ctiam mentionem illius urbis, Μεγάλη Καρύα,
κατὰ τοῦ Λίπηκος λεγόμενος δρος, Magna Carya jurta Lipicem montem sita. Lib. III, cap. 76, de ea ioquitur, ita ut flexamilio Chersonesi Thraciæ vicina
sit; ubiet cap. etiam 77 illam Chariapolim vocal
καὶ ἔσται ἀρχὴ ὀδυνῶν τὰ ἡμέτερα, ἐλευθερίας δὲ ἀπαρχὴ τὰ τῶν Ῥωμαίων. Διὸ παρακαλῶ ὑμᾶς, ὡς χρή, ἀντιστῆναι τῷ πλαστῷ τούτῳ Μουσταφᾷ καὶ τοῖς συνασπισταῖς καὶ ὁμόφροσι τούτου Ῥωμαίοις. Οὐ γὰρ ἐκ τῶν αἱμάτων Ὀτμὰν οὗτος ὁ δυσσεβὴς καὶ ἐχθρὸς τῆς πίστεως, καὶ γὰρ ἐκεῖνος ὁ Μουσταφᾶς, ὁ ἀδελφὸς τοῦ κυρίου ἡμῶν, ἐτεθνήκει κομιδῇ νήπιος ὤν, καθὼς ὁ κύριος ἡμῶν ἔλεγε πρός με. Οὗτος γὰρ τῶν χυδαίων Τούρκων εἷς ὤν, ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ προπαρῳχηκότος Μουσῆ ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ τοῦτον ὡς υἱὸν τοῦ Ἰλτρὴμ ἐφανέρωσεν ἐκφοβῶν τὸν Μουσῆν. Εἶτα ὁ πλάνος οὗτος ὡς εἶδε τὸν βασιλέα ὅρκοις συνδεθέντα καὶ ἄκραν ἀγάπην ἀλλήλοις ἐκ συμφώνου σὺν τῷ κυρίῳ ἡμῶν μεταδόσαντας, ἀποδρὰς ἐς Βλαχίαν ἀφίκετο, συνδιάγων τῷ Μίλτζῃ, τότε τῶν Μυσῶν ἀρχηγῷ ὄντι, υἱὸν αὐτὸν τοῦ Ἰλτρὴμ ἀποκαλοῦντα καὶ βοήθειαν ἐξαιτούμενον. Κἀκεῖθεν λαβὼν ὀλίγην τινὰ βοήθειαν καὶ εἰς τὰ τῆς Θετταλίας μέρη λῃστρικῶς εἰσελθών, τοὺς συναντῶντας ἐμπόρους καὶ οἱουσδήτινας ἐξεγύμνου, καλῶν ἑαυτὸν υἱὸν τοῦ Ἰλτρὴμ καὶ τοῦ Ὀτμὰν ἀπόγονον.ρουσαν ἐδὲν εὐθυδρόμως ἀρξάμενοι, ταχυδρόμοι cumque viam, quæ recta in Cherronesum duτινὲς ἦσαν προπεμφθέντες παρ' ἐκείνου. Καὶ δὲ cit, ingressus essèt, speculatores ab eo præ -
ἐπανελθόντες ἀγγέλλουσι τῷ Παγιαζήτ, ὡς ὁ Μουσταφᾶς μετὰ δυνάμεως πλείστης ἀπάρας τῶν ἐκεῖσε,
καὶ περαιωθεὶς τὴν νεωστὶ παρὰ τῶν Τούρκων μετ
γαλυνθεῖσαν κώμην, καὶ εἰς πολυάνθρωπον τελέσθεῖσαν, ἥτις μεγάλη Καρύα κέκληται, ἐγγύς
που τῷ κάμπῳ τῆς. Ἀδριανοῦ τῷ πρωί μέλλει κατουνεῦσαι. Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Παγιαζήτ, καὶ
μέσον θράσους και δειλίας πρυτανευόμενος, έξεισι
τῆς ᾿Αδριανοῦ μετὰ καὶ τῶν σὺν αὐτῷ πλειόνων,
ὑπὲρ τριάκοντα χιλιάδας ὄντων. Φθασάντων δὲ ἐν
τινι υδατώδει πεδίῳ (καὶ αὐτὸ πλησίον ἐν τῷ ἄκρῳ
τοῦ κάμπου, ὥστε τὴν πόλιν Αδριανού φαίνεσθαι
ἀμυδρῶς ἐξ αὐτοῦ, ἀλσώδει ὄντι καὶ λίαν καθύγρῳ),
ἐν τούτῳ τὰ τοῦ πολέμου ηύτρεπίζετο. Καὶ γὰρ
έφθασε καὶ ὁ Μουσταφᾶς σὺν τοῖς ὑπ᾽ αὐτὸν, καὶ
ἄμφω τὰ στρατόπεδα ἐξ ἀνάγκης ἐχρῆν συμπλακήναι, εἰ καὶ ὁ τόπος ἐδόκει ἀσύμφορος. Τότε ὁ Παγιαζήτ ἅμα καὶ τὴν δημηγορίαν, καὶ τὴν ἐν ἅρματι
καὶ ἵπποις παρακέλευσιν συνάψας, πρὸς τοὺς ἡγε
μόνας τῆς δύσεως ταῦτα εἴρηκεν·
missi festinanter redeunt, nuntiantque Mustapham cum ingenti exercitu, relictis locis illis,
trangressum esse juxta vicum 81 a Turcis nuper exstructum, hominumque frequentia celebrem (Magna Carya is vocatur), postridie vero
castrametaturum in agro Adrianopoleos. Hoc
nuntio accepto Bajazites suspensus animi, inter
audaciam et metum anceps, Adrianopoli egreditur, copiasque supra tringinta militum millia
educit. Cumque pervenissent in quemdain campum uliginosum (cujus extrema pars agro
Adrianopolitano vicina est: ita tamen ut obscure Adrianopolis inde conspiciatur, quod silvis
sit consitus, valdeque humidus locus), ad pra
lium se comparat. Jam quoque illuc cum suis
accesserat Mustaphas, et utrumque exercitum
ad conserendum inter se manus necessitas adiBebat, quamvis incommodus situs videbatur.
Hic Bajazites orationem paræneticam curru veetus ac equitans meditatus, Occidentis duces sic
allocutus est:
Ανδρες ἀδελφοὶ, καὶ ὅσον ὑπὸ τὴν ὑμετέραν
χεῖρα κοινὶν, οἴδατε ἀκριβῶς τοῦ παρωχηκότος
ἡμῶν δεσπότου τὴν ἀγάπην, ἣν ἐδείκνυς πρὸς
ὑμᾶς, καὶ τὸ εὐδιάθετον τῆς γνώμης αὐτοῦ, ὡς
οὐκ ἐχρῶτο ὑμᾶς ὡς δούλους, ἀλλ' ὡς ἀδελφούς·
καὶ οὐ τόσον ἐφρόντιζε τῆς οἰκείας ορέξεως, ὡς
τὸ συμφέρον ὑμῶν· καὶ ὡς ἔρμαιον ἡγεῖτο τὸ
κοινὸν ἀγαθὸν, καὶ κατὰ σκοπὸν εἶχε τοῦ αὐξα
νεσθαι τὸ τοῦ προφήτου ἔθνος; καὶ ἐλαττούσθαι τὸ τῶν Ῥωμαίων· καὶ πόλεις πολλὰς συνἤψε καὶ ἐπαρχίας τῇ τῶν Μουσουλμάνων ἀρχῇ·
καὶ οὐκ ἔλιπεν ἄχρι τελευτῆς αὐτοῦ προστίθε
σθαι, καὶ πλεονάζειν δυνάμεις καὶ πράγματα.
Νῦν δὲ ὁ παρών οὗτος ψευδότουρκος, ὃς καὶ
διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν ἐν ταῖς παρούσαις ἡμέγαις ηγέρθη, ἤδη τὴν αὐθεντίαν μερίζων πρὸ
τοῦ λαβεῖν· καὶ τοῖς 'Ρωμαίοις τὰ κρείττω πρὸ
τοῦ ἔχειν παραδίδωσι, ἅτινα οἱ τοῦ ἀρχηγοῦ
ἡμῶν πατέρες μετὰ πολλῶν ἱδρώτων καὶ πόνων
ἐκτήσαντο. Η οὐκ οἴδατε, ὅτι ἡ Καλλιούπολις,
καὶ ὁ ταύτης πορθμὸς κλείς ἐστιν 'Ανατολῆς τε
καὶ Δύσεως, Αιγαίου πελάγους καὶ τοῦ Εὐξείνου;
Καὶ οἱ ταύτην 'Ρωμαῖοι βασιλεύουσιν, ἥκιστα
Τοῦρκοι Ῥωμαίους αἰχμαλώτους εἰς Εφαν δια
πορθμεύουσι· 'Ρωμαῖοι δὲ Τούρκους καὶ μάλα
καὶ ἔσται ἀρχὴ ὀδυνῶν τὰ ἡμέτερα, ελευθερίας
Viri fratres, universique qui vestro imperio parent,
probe vobis cognitum est, quam clemens atque mansæetus in vos fuerit dominus noster defunctus. Ejus
. animum mitem ac facilem experti estis, qui vos non
servorum, sed fratrum loco habebat. Is profecto
voluptatibus suis haud indulgebut aque ac utilitatibus vestris studebat: quodque in universus confe
rebat bonum, id lucro sibi apponi rebutur. Eo
tendebat ille, ut prophetæ genus incrementa susciperet,
resque Romæorum accise imminuerentur. Mulins
proinde urbes ac provincias Musulyanorum imeris
adjunxit, nec cessavit ad obitus usque sui diem vires
ac potentiam augere, amplioresque reddere. Nunc
vero qui hic castra habet fa!sus Turca, qui propter
peccata nostra caput hoc tempore extulit, imperium
nondum a se occupatum sibi arrogat: Romæisque
potiorem ejus nondum acquisiti partem tradit, qucd
regis nostri majores multo sudore ac labore partus
possidebant. Au non clare intelligitis hanc Callipolim
ejusque fretum claves esse Orientis ac Occiden is,
Ægæi maris et Euxini? Quod si hanc sub ditione
sua Romæi retineant, Turci captivos Romæes in
Orientem transvehere minime poterunt, Romai vero
r:ullo arcen:e Turces captivos trajicient. Jamque 198
vestre, Romæis se in libertatem asserentibus, labure
incipient. Vos hac de causa hortor, ut huic fα το
fa so
Ismaelis Bulliedi note.
Μεγάλη Καρύα. Ptolemus et Stephanus in
Thracia Chersoneso habent Καρδίαν; quam Duri
nicus Marius Niger comment. 10 in Europ. [Geogra
pliam Cardiaspolim appellat. lillam quoque exhibet
Tabula geographicæ Cæsiorum in Chersoneso Thracica, quae procul dubio illa est Μεγάλη Καρύα, για
Kapoia, a Græcis antiquis appellata. Leunclavius
.: Pandelis Historic Turcica cap. 26, in Thracia
Cherepolis locat, quam: Graci Cuarinpolim appl
lant. Notitia episcopatuum sub patriarcha Byzantino
exhibet Χεριούπολιν, Heracleensi Thraciæ metropolile subdiiam. Cantacuzenus. l.b. 1, cap. 42, Ιι:-
bet ctiam mentionem illius urbis, Μεγάλη Καρύα,
κατὰ τοῦ Λίπηκος λεγόμενος δρος, Magna Carya jurta Lipicem montem sita. Lib. III, cap. 76, de ea ioquitur, ita ut flexamilio Chersonesi Thraciæ vicina
sit; ubiet cap. etiam 77 illam Chariapolim vocal
PG 157:931Ὅθεν καὶ ὁ κύριος ἡμῶν, ὡς ὑμεῖς οἴδατε, στρατὸν ἀξιόλογον πέμψας κατ’ αὐτοῦ, ἐγγύς που τῆς Θεσσαλονίκης συνάψαντες πόλεμον, μὴ δυνηθεὶς ἀντιστῆναι ὁ ἀλάστωρ φυγὰς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἴσεισι. Τότε καὶ ὁ Τζινεὴτ συνδιάγων τῷ ἡμετέρῳ κυρίῳ,καὶ γὰρ ἦν ἀποστατήσας τὸ πρότερον, αὐθεντεύων τὴν ἐπαρχίαν Ἀσίας καὶ καθολικὸν ἡγεμόνα Σμύρνης τε καὶ Ἐφέσου ἀποκαλῶν ἑαυτόν· καὶ σὺν πολλῇ δυνάμει τοῦτον ἐξελάσας ἐκεῖθεν, σὺν αὐτῷ διάγειν ἐκέλευεν ὁ ἡμέτερος κύριος εἰς τὰ τῆς δύσεως μέρη,τότε καὶ αὐτὸς καιροῦ δραξάμενος εἰσῆλθεν ἐν τῇ Θεσσαλονίκῃ φυγὰς καὶ τῷ Μουσταφᾷ δι’ αἰτίαν τὴν ῥηθεῖσαν συνήφθη. Ὡς δ’ οὖν οἱ τῆς πόλεως ἀνενδότως ἱστάμενοι καὶ μὴ προδοῦναι βουληθέντες τὸν ἀπατεῶνα τοῦτον, ὁ ἡμέτερος δεσπότης γέγραφε πρὸς τὸν βασιλέα αἰτῶν αὐτὸν καὶ παραδειγματικῶς ἐμήνυε λέγων· Ἐξελθὼν τοῦ θηρεῦσαι θήραν, ἐκλαμπρότατε βασιλεῦ, καὶ λύκου κυνηγετουμένου καὶ δὴ ἐν χερσὶν τὴν ἄγραν ἔχων, εἰσπηδήσας ἐσώθη ἐν τῇ μάνδρᾳ τῆς σῆς βασιλείας. Ἀξιῶ οὖν τοῦ δοθῆναί μοι τὸ ἐμὸν θήραμα, ἵνα μὴ καὶ τῶν σῶν καὶ ἐμῶν θρεμμάτων λυμαντὴρ γένηται καιροῦ προϊόντος.Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀντέγραψε πρὸς αὐτόν·DUCR
ac commentitio Mustapha, et cum eo sentientibus ἡ δὲ ἀπαρχὴ τὰ τῶν 'Ρωμαίων. Διὸ παρακαλώ
Rounaris opemque ferentibus egregie obsistatis. Neque
equidem sanguine Othmanico satus est impius iste
fidei nostræ infestus. Ille enim Mustaphas domini
nostri frater, quod ab eo olim audivi, infans admodum fato cessit. Hunc equidem ex infima Turcorum
plebe unum, imperator Manuel Mosem viventem veritus, Iltrim Bajazitis filium jactabat. Deinde imposter
iste, ut vidit imperatorem jurejurando teneri, amicitiam 82 concordiamque inter ipsum dominumque
nostrum stabilitam esse, aufugit in Walachiam,
ibique cum Myliza Mysorum tunc temporis principe
moratus est, seque filium Bajazitis Iltrim jacians
auxilium roga!al. Quod ubi obtinuit, inops equidem
parvique momenti, Thessaliam invadit ac latrocinia
exercet: obvios mercalores caterosque spolia!:
Iltrim Bajazitis filium se prædicat, exque Othmani
prosapia editum. Qued ob flagitium dominus noster,
ut probe scitis,' exercitum justum adversus eum
expedivit; et inito prope Thessalonicam pralio,
cum non posset sceles'us ille impetum sustinere,
fuga in urbem istam pervenit. Tunc temporis etiam
Cineites domino nostro militabat; qui quidem, Asiæ
dum præest, ducis generalis Smyrnæ e: Ephesi titulo
ibi arrogato antea defecerat. Inde valido exercitu a
rege nostro pulsus, jussusque eum comitari et in
occidentalibus provinciis degere. Iste ergo occasionem
nactus Thessalonicam anfugit, et hac de causa Mustaphar se conjunxit. Cumque cives in es proposito
non prodendi hunc impostorem, pertinaciter starent,
dominus noster ad ipsorum imperatorem scripsit, (
:aliaque ei clare significat: Cum exivissem ad venationem, imperator illustrissime, ut feram comprehenderem, jamque lupo abac!o prædam, quam sectabar, in manibus haberem, imperii tui mandras
Lupus iste ingressus est, salvusque evasit. Pelo itaque
prædam meam mihi reddi, ne tuit ac meis pecudibus
temporis lapsu perniciem afferat. Istis imperator
respondit Etsi lupus sit qui sølutem sibi in mea
mandra quæsivit, mansuetæ tamen ac hursanæ sum
indolis; neque ex uliena cade voluptatem coplo.
Lupi custos ero, non proditor. Hoc contentus sis, ut
eum frenatum cohibeam meæ polestari suppositum,
eique non permittam procurrere, et aliquid quod
tuum sii devastare. Securus ergo omnibusque ubertim
abundans regna dum vizeris, fœderibusque sta, quæ
jurati ambo pepigimus. Dehinc khunc Mustapham
ac Cineitem Constantinopoli detinuit, et post quadriennium in Lemnum insulam illum transmisit, ubi
hactenus degeral. Nunc cum nocere nobis imperator
haud possit, intelligatque consilia sua exitum non
zortiri (volebat quippe duos infantes regios penes se
habere, suisque viribus terrorem nobis per iρδος
injicere), transfugam istum Cineilem ac Muslapham,
ceu caues feros el rabie citalos, in nos immisit. Ad
caprarum quidem modum aut leporum contra hostes
nos non prabeamus; quin etia:n lanquam leones
insiliamus, hastasque nostras, qua fecti nesciunt,
in cos directe qualiamus. Arimum addat nostrorum
ὑμᾶς ὡς χρὴ ἀντιστῆναι τῷ πλαστῷ τούτῳ Μου
σταρᾷ, καὶ τοῖς συνασπισταῖς, καὶ ὁμόφροσι
τούτου Ῥωμαίοις. Οὐ γὰρ ἐκ τῶν αἱμάτων '00μὲν οὗτος ὁ δυσσεβὴς, καὶ ἐχθρὸς τῆς πίστεως.
Καὶ γὰρ ἐκεῖνος ὁ Μουσταφᾶς, ὁ ἀδελφὸς τοῦ
κυρίου ἡμῶν, ἐτεθνήκει κομιδῇ νήπιος ὤν, και
θὼς ὁ κύριος ἡμῶν ἔλεγε πρός με. Οὗτος γὰρ
τῶν χυδαίων Τούρκων εἰς ὤν, ἐν ταῖς ἡμέραις
τοῦ προπαρωχηκότος Μωϋσῆ, ὁ βασιλεὺς Μα
νουὴλ τοῦτον, ὡς υἱὸν τοῦ ᾿Ιλτρὴμ, εφανέρωσε,
εκφοβῶν τὸν Μωϋσῆν. Εἶτα ὁ πλάνος οὗτος ὡς
εἶδε τὸν βασιλέα ὅρκοις συνδεθέντα, καὶ ἄκραν
ἀγάπην ἀλλήλοις ἐκ συμφώνου σὺν τῷ κυρίῳ
ἡμῶν μεταδώσαντας, ἀποδρὰς ἐς Βλαχίας ἀφίκετο, συνδιάγων τῷ Μύλτζῃ τότε τῶν Μυσών
ἀρχηγῷ ὄντι, υἱὸν αὐτὸν τοῦ Ιτρὴμ ἀποκαλοῦντα, καὶ βοήθειαν ἐξαιτούμενον. Κἀκεῖθεν
λαβὼν ὀλίγην τινὰ βοήθειαν, καὶ εἰς τὰ Θεττα
λίας μέρη ληστρικῶς εἰσελθὼν τοὺς συναντῶν·
τας εμπόρους καὶ οἰονουσδήτινας ἐξεγύμνου,
καλῶν ἑαυτὸν υἱὸν τοῦ 'Ιτρὴμ, καὶ τοῦ ᾿Οθμάν
ἀπόγονον. "Οθεν καὶ ὁ κύριος ἡμῶν, ὡς ὑμεῖς
οἴδατε, στρατὸν ἀξιόλογον πέμψας κατ' αὐτοῦ,
ἐγούς που τῆς Θεσσαλονίκης συνάψαντες πό
λεμον, μὴ δυνηθεὶς ἀντιστῆναι ὁ ἀλάστωρ, φι
γὰς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἴσεισι. Τότε καὶ
ὁ Τζινεὴτ συνδιάγων τῷ ἡμετέρῳ κυρίῳ, καὶ γὰρ
ἦν ἀποστατήσας τὸ πρότερον, αὐθεντεύων τὴν
ἐπαρχίαν 'Ασίας, καὶ καθολικὸν ἡγεμόνα Σμύρ
νης τε καὶ Εφέσου ἀποκαλῶν ἑαυτὸν, καὶ σὺν
πολλῇ δυνάμει τοῦτον ἐξελάσας ἐκεῖθεν, εν ο
αὐτῷ διάγειν ἐκέλευεν ὁ ἡμέτερος κύριος εἰς τὰ
τῆς Δύσεως μέρη. Τότε καὶ αὐτὸς καιροῦ δραξά
μενος εἰσῆλθεν ἐν τῇ Θεσσαλονίκῃ φυγάς, καὶ
τῷ Μουσταρᾷ δι' αἰτίαν ῥηθεῖσαν συνήφθη. Ως
δ' οὖν οἱ τῆς πόλεως ἀνενδότως ἱστάμενοι, καὶ
μὴ προδοῦναι βουληθέντες τὴν ἀπατεῶνα τοῦ
τον, ὁ ἡμέτερος δεσπότης γέγραφε πρὸς τὸν βα
σιλέα αἰτῶν αὐτὸν, καὶ παραδειγματικῶς ἐμήνε
λέγων· 'Εξελθὼν τοῦ θηρεῦσαι θήραν, ἐκλαμπρότατε βασιλεῦ, καὶ λύκου κυνηγετουμένου,
καὶ δὴ ἐν χερσὶ τὴν ἄγραν ἔχων, εἰσπηδήσας
ἐσώθη ἐν τῇ μένδρᾳ τῆς σῆς βασιλείας. ᾿Αξιώ
οὖν τοῦ δοθῆναι τὸ ἐμὸν θήραμα· ἵνα μὴ καὶ
τῶν σῶν καὶ τῶν ἐμῶν θρεμμάτων λυμαντὴρ γέν
νηται καιροῦ προϊόντος. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀντέ
τριψε πρὸς αὐτόν· Εἰ καὶ λύκος τὸ διασωθέν
ἐν τῇ ἐμῇ μάνδρα, ἀλλ' ἐγὼ τὸ γαληνὸν ἔχων
καὶ φιλάνθρωπον, καὶ τὸ μὴ χαίρειν ἐπ' άλλο
τρίοις φύνεις, σωτήρ ἔσομαι τοῦ λύκου, καὶ οὐ
προδότης. Αρκεί σοι τοῦ χαλινώσαι τοῦτον
ἐγώ, καὶ ἐν χερσὶν ἔχειν· καὶ μὴ ἐᾶσαι προβαίνειν μήτε φθείρειν τι τῶν σῶν, ἀλλ' ἐν ἀδείᾳ
καὶ ἀφθονίᾳ ἡγεμονεύειν σε ἄχρις όρου ζωής
σου, φυλαττομένων τῶν ἐν ὅρκοις γενομένων
ἡμετέρων συνθηκών. Εκτοτε οὖν εἶχε τοῦτον ἐ
βασιλεὺς ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει σὺν τῷ Τζι.
νεήτ· καὶ μετὰ χρόνους τέσσαρας ἔπεμψεν αΰό
Εἰ καὶ λύκος τὸ διασωθὲν ἐν τῇ ἐμῇ μάνδρᾳ, ἀλλ’ ἐγὼ τὸ γαληνὸν ἔχων καὶ φιλάνθρωπον καὶ τὸ μὴ χαίρειν ἐπ’ ἀλλοτρίοις φόνοις, σωτὴρ ἔσομαι τοῦ λύκου καὶ οὐ προδότης. Ἀρκεῖ σοι τοῦ χαλινῶσαι τοῦτον ἐγὼ καὶ ἐν χερσὶν ἔχειν καὶ μὴ ἐᾶσαι προβαίνειν, μήτε φθείρειν τι τῶν σῶν, ἀλλ’ ἐν ἀδείᾳ καὶ ἀφθονίᾳ ἡγεμονεύειν σε ἄχρις ὅρου ζωῆς σου, φυλαττομένων τῶν ἐν ὅρκοις γενομένων ἡμετέρων συνθηκῶν.Ἔκτοτε οὖν εἶχε τοῦτον ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει σὺν τῷ Τζιναὴτ καὶ μετὰ χρόνους τέσσαρας ἔπεμψεν αὐτὸν ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ κἀκεῖ διῆγεν ἄχρι τοῦ νῦν. Νῦν δὲ ὁ βασιλεὺς μὴ ἔχων ὅ τι καὶ δράσειεν, ὁρῶν μὴ εἰς τέλος τὸ αὐτοῦ βούλημα ἐξερχόμενον, καὶ γὰρ ἐβούλετο τοὺς δύο παῖδας τοὺς νηπίους ἐν ταῖς χερσὶν ἔχειν καὶ δι’ ἐκείνων ἡμᾶς ἐπτοῆσθαι τῷ αὐτοῦ κράτει, ἤδη τὸν ἀποστάτην τοῦτον σὺν τῷ Μουσταφᾷ ὡς ἀγρίους κύνας καθ’ ἡμῶν λυττῶντας ἀφῆκεν. Ἡμεῖς δὲ οὐχ ὡς δορκάδες ἢ πτῶκες εἰς τοὺς ὑπεναντίους φανοῦμεν, ἀλλ’ ὡς λέοντες ἐπεισπηδήσωμεν καὶ ἀμεταστρεπτὶ τὰ δόρατα εἰς αὐτοὺς σείσωμεν εὐστόχως. Καὶ γὰρ οἱ ἡμέτεροι πλείονες· ὁρᾶτε τοίνυν τοὺς σὺν αὐτῷ εὐαριθμήτους ὄντας.DUCR
ac commentitio Mustapha, et cum eo sentientibus ἡ δὲ ἀπαρχὴ τὰ τῶν 'Ρωμαίων. Διὸ παρακαλώ
Rounaris opemque ferentibus egregie obsistatis. Neque
equidem sanguine Othmanico satus est impius iste
fidei nostræ infestus. Ille enim Mustaphas domini
nostri frater, quod ab eo olim audivi, infans admodum fato cessit. Hunc equidem ex infima Turcorum
plebe unum, imperator Manuel Mosem viventem veritus, Iltrim Bajazitis filium jactabat. Deinde imposter
iste, ut vidit imperatorem jurejurando teneri, amicitiam 82 concordiamque inter ipsum dominumque
nostrum stabilitam esse, aufugit in Walachiam,
ibique cum Myliza Mysorum tunc temporis principe
moratus est, seque filium Bajazitis Iltrim jacians
auxilium roga!al. Quod ubi obtinuit, inops equidem
parvique momenti, Thessaliam invadit ac latrocinia
exercet: obvios mercalores caterosque spolia!:
Iltrim Bajazitis filium se prædicat, exque Othmani
prosapia editum. Qued ob flagitium dominus noster,
ut probe scitis,' exercitum justum adversus eum
expedivit; et inito prope Thessalonicam pralio,
cum non posset sceles'us ille impetum sustinere,
fuga in urbem istam pervenit. Tunc temporis etiam
Cineites domino nostro militabat; qui quidem, Asiæ
dum præest, ducis generalis Smyrnæ e: Ephesi titulo
ibi arrogato antea defecerat. Inde valido exercitu a
rege nostro pulsus, jussusque eum comitari et in
occidentalibus provinciis degere. Iste ergo occasionem
nactus Thessalonicam anfugit, et hac de causa Mustaphar se conjunxit. Cumque cives in es proposito
non prodendi hunc impostorem, pertinaciter starent,
dominus noster ad ipsorum imperatorem scripsit, (
:aliaque ei clare significat: Cum exivissem ad venationem, imperator illustrissime, ut feram comprehenderem, jamque lupo abac!o prædam, quam sectabar, in manibus haberem, imperii tui mandras
Lupus iste ingressus est, salvusque evasit. Pelo itaque
prædam meam mihi reddi, ne tuit ac meis pecudibus
temporis lapsu perniciem afferat. Istis imperator
respondit Etsi lupus sit qui sølutem sibi in mea
mandra quæsivit, mansuetæ tamen ac hursanæ sum
indolis; neque ex uliena cade voluptatem coplo.
Lupi custos ero, non proditor. Hoc contentus sis, ut
eum frenatum cohibeam meæ polestari suppositum,
eique non permittam procurrere, et aliquid quod
tuum sii devastare. Securus ergo omnibusque ubertim
abundans regna dum vizeris, fœderibusque sta, quæ
jurati ambo pepigimus. Dehinc khunc Mustapham
ac Cineitem Constantinopoli detinuit, et post quadriennium in Lemnum insulam illum transmisit, ubi
hactenus degeral. Nunc cum nocere nobis imperator
haud possit, intelligatque consilia sua exitum non
zortiri (volebat quippe duos infantes regios penes se
habere, suisque viribus terrorem nobis per iρδος
injicere), transfugam istum Cineilem ac Muslapham,
ceu caues feros el rabie citalos, in nos immisit. Ad
caprarum quidem modum aut leporum contra hostes
nos non prabeamus; quin etia:n lanquam leones
insiliamus, hastasque nostras, qua fecti nesciunt,
in cos directe qualiamus. Arimum addat nostrorum
ὑμᾶς ὡς χρὴ ἀντιστῆναι τῷ πλαστῷ τούτῳ Μου
σταρᾷ, καὶ τοῖς συνασπισταῖς, καὶ ὁμόφροσι
τούτου Ῥωμαίοις. Οὐ γὰρ ἐκ τῶν αἱμάτων '00μὲν οὗτος ὁ δυσσεβὴς, καὶ ἐχθρὸς τῆς πίστεως.
Καὶ γὰρ ἐκεῖνος ὁ Μουσταφᾶς, ὁ ἀδελφὸς τοῦ
κυρίου ἡμῶν, ἐτεθνήκει κομιδῇ νήπιος ὤν, και
θὼς ὁ κύριος ἡμῶν ἔλεγε πρός με. Οὗτος γὰρ
τῶν χυδαίων Τούρκων εἰς ὤν, ἐν ταῖς ἡμέραις
τοῦ προπαρωχηκότος Μωϋσῆ, ὁ βασιλεὺς Μα
νουὴλ τοῦτον, ὡς υἱὸν τοῦ ᾿Ιλτρὴμ, εφανέρωσε,
εκφοβῶν τὸν Μωϋσῆν. Εἶτα ὁ πλάνος οὗτος ὡς
εἶδε τὸν βασιλέα ὅρκοις συνδεθέντα, καὶ ἄκραν
ἀγάπην ἀλλήλοις ἐκ συμφώνου σὺν τῷ κυρίῳ
ἡμῶν μεταδώσαντας, ἀποδρὰς ἐς Βλαχίας ἀφίκετο, συνδιάγων τῷ Μύλτζῃ τότε τῶν Μυσών
ἀρχηγῷ ὄντι, υἱὸν αὐτὸν τοῦ Ιτρὴμ ἀποκαλοῦντα, καὶ βοήθειαν ἐξαιτούμενον. Κἀκεῖθεν
λαβὼν ὀλίγην τινὰ βοήθειαν, καὶ εἰς τὰ Θεττα
λίας μέρη ληστρικῶς εἰσελθὼν τοὺς συναντῶν·
τας εμπόρους καὶ οἰονουσδήτινας ἐξεγύμνου,
καλῶν ἑαυτὸν υἱὸν τοῦ 'Ιτρὴμ, καὶ τοῦ ᾿Οθμάν
ἀπόγονον. "Οθεν καὶ ὁ κύριος ἡμῶν, ὡς ὑμεῖς
οἴδατε, στρατὸν ἀξιόλογον πέμψας κατ' αὐτοῦ,
ἐγούς που τῆς Θεσσαλονίκης συνάψαντες πό
λεμον, μὴ δυνηθεὶς ἀντιστῆναι ὁ ἀλάστωρ, φι
γὰς εἰς τὴν Θεσσαλονίκην εἴσεισι. Τότε καὶ
ὁ Τζινεὴτ συνδιάγων τῷ ἡμετέρῳ κυρίῳ, καὶ γὰρ
ἦν ἀποστατήσας τὸ πρότερον, αὐθεντεύων τὴν
ἐπαρχίαν 'Ασίας, καὶ καθολικὸν ἡγεμόνα Σμύρ
νης τε καὶ Εφέσου ἀποκαλῶν ἑαυτὸν, καὶ σὺν
πολλῇ δυνάμει τοῦτον ἐξελάσας ἐκεῖθεν, εν ο
αὐτῷ διάγειν ἐκέλευεν ὁ ἡμέτερος κύριος εἰς τὰ
τῆς Δύσεως μέρη. Τότε καὶ αὐτὸς καιροῦ δραξά
μενος εἰσῆλθεν ἐν τῇ Θεσσαλονίκῃ φυγάς, καὶ
τῷ Μουσταρᾷ δι' αἰτίαν ῥηθεῖσαν συνήφθη. Ως
δ' οὖν οἱ τῆς πόλεως ἀνενδότως ἱστάμενοι, καὶ
μὴ προδοῦναι βουληθέντες τὴν ἀπατεῶνα τοῦ
τον, ὁ ἡμέτερος δεσπότης γέγραφε πρὸς τὸν βα
σιλέα αἰτῶν αὐτὸν, καὶ παραδειγματικῶς ἐμήνε
λέγων· 'Εξελθὼν τοῦ θηρεῦσαι θήραν, ἐκλαμπρότατε βασιλεῦ, καὶ λύκου κυνηγετουμένου,
καὶ δὴ ἐν χερσὶ τὴν ἄγραν ἔχων, εἰσπηδήσας
ἐσώθη ἐν τῇ μένδρᾳ τῆς σῆς βασιλείας. ᾿Αξιώ
οὖν τοῦ δοθῆναι τὸ ἐμὸν θήραμα· ἵνα μὴ καὶ
τῶν σῶν καὶ τῶν ἐμῶν θρεμμάτων λυμαντὴρ γέν
νηται καιροῦ προϊόντος. Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀντέ
τριψε πρὸς αὐτόν· Εἰ καὶ λύκος τὸ διασωθέν
ἐν τῇ ἐμῇ μάνδρα, ἀλλ' ἐγὼ τὸ γαληνὸν ἔχων
καὶ φιλάνθρωπον, καὶ τὸ μὴ χαίρειν ἐπ' άλλο
τρίοις φύνεις, σωτήρ ἔσομαι τοῦ λύκου, καὶ οὐ
προδότης. Αρκεί σοι τοῦ χαλινώσαι τοῦτον
ἐγώ, καὶ ἐν χερσὶν ἔχειν· καὶ μὴ ἐᾶσαι προβαίνειν μήτε φθείρειν τι τῶν σῶν, ἀλλ' ἐν ἀδείᾳ
καὶ ἀφθονίᾳ ἡγεμονεύειν σε ἄχρις όρου ζωής
σου, φυλαττομένων τῶν ἐν ὅρκοις γενομένων
ἡμετέρων συνθηκών. Εκτοτε οὖν εἶχε τοῦτον ἐ
βασιλεὺς ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει σὺν τῷ Τζι.
νεήτ· καὶ μετὰ χρόνους τέσσαρας ἔπεμψεν αΰό
PG 157:933Καὶ ἔτι ἐν ταῖς ῥαγμᾶσι τῶν ὀδόντων τὸν ἄρτον τοῦ κυρίου μου φέροντες, καὶ αὐτοὶ σὺν ἡμῖν αὐθωρὸν ἔσονται, αὐτὸν ὡς πεπλανημένον πρόβατον καταλείψοντες, μόνον εἰ προθύμως τὴν ἀρχὴν τῆς εἰσβολῆς τοῦ πολέμου σὺν Θεῷ ὑπεισέλθωμεν.Ταῦτ’ εἰπὼν καὶ τὰς φάλαγγας κατὰ τάξιν εὐαρμόστως συντάξας τὸ ἐνυάλιον ἤχησεν. Ὁ δὲ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζιναὴτ καὶ αὐτός, τοὺς οὓς εἶχεν, ἐγκαρδίως στεῤῥώσας καὶ ὀμόσας, ὡς, εἰ τῆς ἀρχῆς ἐπιλάβοι, πάντων πραγμάτων ὡς αὐτὸς καὶ αὐτοὶ ἔσονται κύριοι καὶ τιμῶν καὶ δώρων ὅτι πλείστων ἀπολαύσονται παρ’ αὐτοῦ, καὶ τοῖς μικροῖς μεγάλα καὶ τοῖς μεγάλοις ὑπερμεγέθη τάξας τὰς ἀμοιβὰς καὶ τὰς χάριτας, καὶ δὴ ὁρῶν ὁ Μουσταφᾶς ἤδη σαλευόμενον τὸ τοῦ πολέμου πτερόν,καὶ οἱ ὑπεναντίοι προσώρμησαν ἐπισείοντες τὰ δόρατα καὶ τοξοβολισμοὺς οἱ τοξόται προέπεμπον,στὰς ἐφ’ ὑψηλοῦ τόπου, τὸν πόλεμον καταλιπὼν τῷ Τζιναήτ, καὶ γὰρ ἦν ὁ ἀνὴρ ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων ἀνδρεῖος καὶ τοῖς πολέμοις συνήθης, ἔκραξε μεγαλοφώνως· Ἄνδρες ἀδελφοί, καὶ γὰρ οὐ δούλους καλῶ, εἰς τί ἡ ἀσέβεια αὕτη; δοῦλος κατὰ δεσπότου;τὸν ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ, κακεῖ διήγεν ἄχρι τοῦ major numcuus, inf. riorque eorum, qui ipsi militant:
νῦν. Νῦν δ' ὁ βασιλεὺς μὴ ἔχων ὅ τι καὶ δρά quos cernitis panem regis mei in dentium interstitiis
σειεν, ὁρῶν μὴ εἰς τέλος τὸ αὐτοῦ βούλημα adhuc ferre. 83 Eos adjutores mox habebimus in
ἐξερχόμενον· καὶ γὰρ ἐβούλετο τοὺς δύο παῖδας, pecude aberrante retrahenda. Hoc unum nobis sat
τοὺς νηπίους, ἐν ταῖς χερσὶν ἔχειν· καὶ δι' ἐκεί- erit, si prælium prompti alque alacres inierimus.
των ἡμᾶς ἐπτυῆσθαι τῷ αὐτοῦ κράτει· ἤδη τὸν ἀποστάτην τοῦτον σὺν τῷ Μουσταφᾷ, ὡς ἀγρίους
κύνας καθ' ἡμῶν λυττῶντας, ἀφῆκεν· ἡμεῖς δ᾽ οὐχ ὡς δορκάδες ἢ πτῶνες εἰς τοὺς ὑπεναντίους
φανοῦμεν, ἀλλ' ὡς λέοντες ἐπεισπηδήσομεν. Καὶ ἀμεταστρεπτεὶ τὰ δόρατα εἰς αὐτοὺς σείσσο
μεν εὐστόχως· καὶ γὰρ οἱ ἡμέτεροι πλείονες. 'Οράτε τοίνυν τοὺς σὺν αὐτῷ εὐαριθμήτους δια
τας, καὶ ἔτι ἐν ταῖς ῥαγάσι τῶν ὀδόντων τὸν ἄρτον τοῦ κυρίου μου φέροντας· καὶ αὐτοὶ σὺν
ἡμῖν αὐθωρὶν ἔσονται, αὐτὸν ὡς πεπλανημένον πρόβατον καταλήψοντες· μένον εἰ προθύμως
τὴν ἀρχὴν τῆς εἰσβολῆς τοῦ πολέμου υπεισέλθωμεν. -
Ταῦτ᾽ εἰπὼν καὶ τὰς φάλαγγας κατὰ τάξιν εὐαρ.
μύστως συντάξας, τὸ ἐνυάλιον ἤχησεν. Ὁ δὲ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζινεὴς καὶ αὐτὸς τοὺς, οὓς εἶχεν,
εγκαρδίως στεῤῥώσας, καὶ ὁμόσας, ὡς εἰ τῆς ἀρχῆς
ἐπιλάβοι, πάντων πραγμάτων ὡς αὐτὸς, καὶ αὐτοὶ
ἔσονται κύριοι, καὶ τιμῶν καὶ δώρων ὅτι καὶ πλείστων ἀπολαύσονται παρ' αὐτοῦ· καὶ τοῖς μικροίς
μεγάλα, καὶ τοῖς μεγάλοις ὑπερμεγέθη τάξας τὰς
ἀμοιβὰς, καὶ τὰς χάριτας. Καὶ δὴ ὁρῶν ὁ Μουστα
μᾶς ἤδη σαλευόμενον τὸ τοῦ πολέμου πτερὸν, καὶ οἱ
ὑπεναντίοι προσώρμησαν, ἐπισείοντες τὰ δόρατα,
καὶ τοξοβολισμούς οἱ τοξόται προέπεμπον, στὰς ἐφ'
ὑψηλοῦ τόπου τὸν πόλεμον καταλιπών τῷ Τζινεήτ,
καὶ γὰρ ἦν ὁ ἀνὴρ ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων ἀνδρεῖος,
καὶ τοῖς πολέμοις συνήθης, έκραξε μεγαλοφώνως·
"Ανδρες ἀδελφοί, οὐ γὰρ οὐ δούλους καλῶ, εἰς
τί ἡ ἀσέβεια αὕτη; Δούλος κατὰ δεσπότου; καὶ
ταῦτα ἐξ ᾿Αλβανών. Γένος βάρβαρον πρὸς ἐμὲ
τὸν υἱὸν τοῦ Ἱλερήμ, τὸν κύριον ἡμῶν; Καὶ γὰρ G
εἰ ἔζη ὁ ἐμὸς ἀδελφὸς, εἶχεν ἂν λόγον ἡ ἀσέβεια
αὕτη, ὡς ὑπὲρ ἐκείνου τὴν ζωὴν θύσειν μέλ.
λων, ὁ βιοθανὴς ἐν ὀλίγῳ μέλλων γενέσθαι οὖτος· νῦν δὲ θανόντος ἐκείνου, τις κληρονόμος
αὐτοῦ ὁ υἱός; 'Αλλ' οὐκ ἔχει χώραν ἐν Θράκῃ
ἀρκεῖ γὰρ αὐτῷ τὰ τῆς ἔψας· καὶ γὰρ οὐ τοῖς
πράγμασιν ἐπεμβαίνω τοῖς πατρικοῖς αὐτοῦ,
ἀλλὰ τοῖς τοῦ ἐμοῦ πατρός· εἰ γὰρ οὐκ εἰμὶ υἱὸς,
λέγει τις, τοῦ Ἱιτρὴμ, ἀλλ᾽ ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν
φανερὰν ἐπιδείξω· εἰ δὲ καὶ πολεμεῖν με θέλει,
οὐχ ὁ ἐμὸς δοῦλος, ἀλλ' ὁ ἐμὸς ἀνεψιὸς ἐλθέτω
καὶ εἴ τινι νέμει τὸ κράτος ἡ τύχη, καὶ κρατ
τείτω ἐκεῖνο:. θαυμάζω δὲ καὶ ὑμᾶς τοὺς εὐδοκιμήσαντας ἐν ταῖς στρατείαις τοῦ ἐμοῦ πατρὸς,
καὶ ἐπισταμένους τὴν ἀλαζονείαν αὐτοῦ, καὶ τὸν
τύφον καὶ τὴν ὑπεροψίαν τοῦ τριοβολιμαίου
τούτου· καὶ εἰ εὐτυχήσει ἐν τῇ παρούσῃ συμπλοκῇ, τίς ἔσται ὃς δυνήσεται συνᾶραι λέγον
μετ' αὐτοῦ; Δι, παρακαλώ, μὴ γίνεσθε πολεμία
σταὶ, ἀλλὰ μᾶλλον συμμαχήσατέ μοι, καὶ μετὰ
ἐπιεικείας προσέλθετε. Καὶ τῶν ὑμετέρων, μάρτις Θεὸς, οὐ στερήσω τι· ἀλλὰ μᾶλλον προσθήσω, καὶ ἔτι πλείονα αὐξήσω. Τούτων οὕτω
λεχθέντων, αίφνης ὁ τὸ δεξιὸν κέρας ὑπερασπίζων
σατράπης ἀποσπαθείς, ὡς δῆθεν συμπλακήναι θέ
λων τῷ Τζινεήτ, σὺν τοῖς σὺν αὐτῷ ἦλθον ἐνώπιον
τοῦ Μουσταφά, καὶ ἀποβάντες τῶν ἵππων ἅπαντες,
τὴν δουλικὴν προσκύνησιν ἀπένειμαν αὐτῷ. Μετ'
His dictis aciem disponit, agminibus ex arte
locatis, et classicum cani jubet. Ex altera quoque
parte Mustaphas præsente Cincite animos suorum
confirmat: juratus iis pollicetur, si imperium
adeptus fuerit, rerum omnium dominos æque ac
se fore: honores ac dona quamplurima a se repor•
taturos, amplam mercedem infimis ostentans, proceribus immensa supra modum præmia promittens.
Ubi etiam vidit Mustaphas bellum alas jam
quatere (idl est, ad lelli discrimen ventum ess),
hostesque lastis incussis, ac jaculis intortis iunpressionem fecisse, tradita Cinciti, viro inter
cæteros bellicosissimo, præliis etiam assueto,
ineundæ pugnæ cura, ipse in edito loco stans,
contenta voce sic infit: Viri fratres, neque enim
servos appello, quo impietas ista tendit? serrus
domino bellum infert? isque genere Albanus? Barbaræ gentis proles, mihi, qui vester sum dominus,
et lltrim Bajasilis filius? Enimvero si superesset
frater meus, colorem aliquem hæc impictas præ se
ferret, utpote vitam suam pro illo profusurus esset
iste, cujus cervicibus cruentum fatum impendet.
Nunc vero fratre meo mortuo, quis ex eo prognatus
hæres? neque, si supersit, in Thracia juris quid -
quam habet. Longe lateque in Oriente imperat. Haul
eliam pa!ernas ipsius opes invado, patris mei ditiones
solummodo occupo. Quod si negaverit ullus me Iltrim
flium esse, ei me verum clare approbabo. Quod si
etiam bello decernendum, accedat fratris mei filius,
non vero mancipium meum, quicum experiar. Chí
porro fortuna potiorem partem attribuerit, ille
regnet. Vos demiror, qui in patris mei exercitibus
virtutem militarem vestram omnibus probaveritis,
qui prole eliam nostis hujus triobolaris jactantiam,
supertiam ac supercilium. Cui ei prospere cesseris
hujus pugna exitus, quia a:::re ipsum verbis audebit?
Vos propterea, hortor, ne belli gerendi animo potius
quan me adjervandi estole, et cu: @quanimitate procedite. Nellis praemiis aut mercede, testis Deus
πdeal, vos frus:rabor, quin etiam amplioribus cos
honorabo. Ubi finem dicendi fecit, subito qui Baj.:-
zitis exercitus dextro cornu præe: at, satrapa a
suis digressus, quasi cum Cfneite manus conser
turus, quique ipsius latera cingebant, Mustaph.e
se stiterunt, et `ab equis cum desiluissent, cuncti
quam servi dominis, venerationem exhibuerunt.
Confestimque, qui sinistrum aciei regebat cornu,
καὶ ταῦτα ἐξ Ἀλβανῶν, γένος βάρβαρον πρὸς ἐμὲ τὸν υἱὸν τοῦ Ἰλτρήμ, τὸν κύριον ὑμῶν; καὶ γὰρ εἰ ἔζη ὁ ἐμὸς ἀδελφός, εἶχεν ἂν λόγον ἡ ἀσέβεια αὕτη ὡς ὑπὲρ ἐκείνου τὴν ζωὴν θύσειν μέλλων ὁ βιοθανὴς ἐν ὀλίγῳ μέλλων γενέσθαι οὗτος. Νῦν δὲ θανόντος ἐκείνου τίς κληρονόμος αὐτοῦ; Ὁ υἱός; Ἀλλ’ οὐκ ἔχει χώραν ἐν Θράκῃ· Ἀρκεῖ γὰρ αὐτῷ τὰ τῆς ἑῴας· Καὶ γὰρ οὐ τοῖς πράγμασιν ἐπεμβαίνω τοῖς πατρικοῖς αὐτοῦ, ἀλλὰ τοῖς τοῦ ἐμοῦ πατρός. Εἰ γὰρ οὔκ εἰμι υἱός, λέγει τις, τοῦ Ἰλτρήμ, ἀλλ’ ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν φανερὰν ἐπιδείξω. Εἰ δὲ καὶ πολεμεῖν με θέλει, οὐχ ὁ ἐμὸς δοῦλος, ἀλλ’ ὁ ἐμὸς ἀνεψιὸς ἐλθέτω. Καὶ εἰ τίνι νέμει τὸ κράτος ἡ τύχη, καὶ κρατείτω ἐκεῖνος· Θαυμάζω δὲ καὶ ὑμᾶς τοὺς εὐδοκιμήσαντας ἐν ταῖς στρατείαις τοῦ ἐμοῦ πατρὸς καὶ ἐπισταμένους τὴν ἀλαζονείαν αὐτοῦ καὶ τὸν τῦφον καὶ τὴν ὑπεροψίαν τοῦ τριοβολιμαίου τούτου. Καὶ εἰ εὐτυχήσει ἐν τῇ παρούσῃ συμπλοκῇ, τίς ἔσται, ὃς δυνήσεται συνᾶραι λόγον μετ’ αὐτοῦ; Διὸ παρακαλῶ, μὴ γίνεσθε πολεμισταί, ἀλλὰ μᾶλλον συμμαχήσατέ μοι καὶ μετὰ ἐπιεικείας προσέλθετε·τὸν ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ, κακεῖ διήγεν ἄχρι τοῦ major numcuus, inf. riorque eorum, qui ipsi militant:
νῦν. Νῦν δ' ὁ βασιλεὺς μὴ ἔχων ὅ τι καὶ δρά quos cernitis panem regis mei in dentium interstitiis
σειεν, ὁρῶν μὴ εἰς τέλος τὸ αὐτοῦ βούλημα adhuc ferre. 83 Eos adjutores mox habebimus in
ἐξερχόμενον· καὶ γὰρ ἐβούλετο τοὺς δύο παῖδας, pecude aberrante retrahenda. Hoc unum nobis sat
τοὺς νηπίους, ἐν ταῖς χερσὶν ἔχειν· καὶ δι' ἐκεί- erit, si prælium prompti alque alacres inierimus.
των ἡμᾶς ἐπτυῆσθαι τῷ αὐτοῦ κράτει· ἤδη τὸν ἀποστάτην τοῦτον σὺν τῷ Μουσταφᾷ, ὡς ἀγρίους
κύνας καθ' ἡμῶν λυττῶντας, ἀφῆκεν· ἡμεῖς δ᾽ οὐχ ὡς δορκάδες ἢ πτῶνες εἰς τοὺς ὑπεναντίους
φανοῦμεν, ἀλλ' ὡς λέοντες ἐπεισπηδήσομεν. Καὶ ἀμεταστρεπτεὶ τὰ δόρατα εἰς αὐτοὺς σείσσο
μεν εὐστόχως· καὶ γὰρ οἱ ἡμέτεροι πλείονες. 'Οράτε τοίνυν τοὺς σὺν αὐτῷ εὐαριθμήτους δια
τας, καὶ ἔτι ἐν ταῖς ῥαγάσι τῶν ὀδόντων τὸν ἄρτον τοῦ κυρίου μου φέροντας· καὶ αὐτοὶ σὺν
ἡμῖν αὐθωρὶν ἔσονται, αὐτὸν ὡς πεπλανημένον πρόβατον καταλήψοντες· μένον εἰ προθύμως
τὴν ἀρχὴν τῆς εἰσβολῆς τοῦ πολέμου υπεισέλθωμεν. -
Ταῦτ᾽ εἰπὼν καὶ τὰς φάλαγγας κατὰ τάξιν εὐαρ.
μύστως συντάξας, τὸ ἐνυάλιον ἤχησεν. Ὁ δὲ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζινεὴς καὶ αὐτὸς τοὺς, οὓς εἶχεν,
εγκαρδίως στεῤῥώσας, καὶ ὁμόσας, ὡς εἰ τῆς ἀρχῆς
ἐπιλάβοι, πάντων πραγμάτων ὡς αὐτὸς, καὶ αὐτοὶ
ἔσονται κύριοι, καὶ τιμῶν καὶ δώρων ὅτι καὶ πλείστων ἀπολαύσονται παρ' αὐτοῦ· καὶ τοῖς μικροίς
μεγάλα, καὶ τοῖς μεγάλοις ὑπερμεγέθη τάξας τὰς
ἀμοιβὰς, καὶ τὰς χάριτας. Καὶ δὴ ὁρῶν ὁ Μουστα
μᾶς ἤδη σαλευόμενον τὸ τοῦ πολέμου πτερὸν, καὶ οἱ
ὑπεναντίοι προσώρμησαν, ἐπισείοντες τὰ δόρατα,
καὶ τοξοβολισμούς οἱ τοξόται προέπεμπον, στὰς ἐφ'
ὑψηλοῦ τόπου τὸν πόλεμον καταλιπών τῷ Τζινεήτ,
καὶ γὰρ ἦν ὁ ἀνὴρ ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων ἀνδρεῖος,
καὶ τοῖς πολέμοις συνήθης, έκραξε μεγαλοφώνως·
"Ανδρες ἀδελφοί, οὐ γὰρ οὐ δούλους καλῶ, εἰς
τί ἡ ἀσέβεια αὕτη; Δούλος κατὰ δεσπότου; καὶ
ταῦτα ἐξ ᾿Αλβανών. Γένος βάρβαρον πρὸς ἐμὲ
τὸν υἱὸν τοῦ Ἱλερήμ, τὸν κύριον ἡμῶν; Καὶ γὰρ G
εἰ ἔζη ὁ ἐμὸς ἀδελφὸς, εἶχεν ἂν λόγον ἡ ἀσέβεια
αὕτη, ὡς ὑπὲρ ἐκείνου τὴν ζωὴν θύσειν μέλ.
λων, ὁ βιοθανὴς ἐν ὀλίγῳ μέλλων γενέσθαι οὖτος· νῦν δὲ θανόντος ἐκείνου, τις κληρονόμος
αὐτοῦ ὁ υἱός; 'Αλλ' οὐκ ἔχει χώραν ἐν Θράκῃ
ἀρκεῖ γὰρ αὐτῷ τὰ τῆς ἔψας· καὶ γὰρ οὐ τοῖς
πράγμασιν ἐπεμβαίνω τοῖς πατρικοῖς αὐτοῦ,
ἀλλὰ τοῖς τοῦ ἐμοῦ πατρός· εἰ γὰρ οὐκ εἰμὶ υἱὸς,
λέγει τις, τοῦ Ἱιτρὴμ, ἀλλ᾽ ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν
φανερὰν ἐπιδείξω· εἰ δὲ καὶ πολεμεῖν με θέλει,
οὐχ ὁ ἐμὸς δοῦλος, ἀλλ' ὁ ἐμὸς ἀνεψιὸς ἐλθέτω
καὶ εἴ τινι νέμει τὸ κράτος ἡ τύχη, καὶ κρατ
τείτω ἐκεῖνο:. θαυμάζω δὲ καὶ ὑμᾶς τοὺς εὐδοκιμήσαντας ἐν ταῖς στρατείαις τοῦ ἐμοῦ πατρὸς,
καὶ ἐπισταμένους τὴν ἀλαζονείαν αὐτοῦ, καὶ τὸν
τύφον καὶ τὴν ὑπεροψίαν τοῦ τριοβολιμαίου
τούτου· καὶ εἰ εὐτυχήσει ἐν τῇ παρούσῃ συμπλοκῇ, τίς ἔσται ὃς δυνήσεται συνᾶραι λέγον
μετ' αὐτοῦ; Δι, παρακαλώ, μὴ γίνεσθε πολεμία
σταὶ, ἀλλὰ μᾶλλον συμμαχήσατέ μοι, καὶ μετὰ
ἐπιεικείας προσέλθετε. Καὶ τῶν ὑμετέρων, μάρτις Θεὸς, οὐ στερήσω τι· ἀλλὰ μᾶλλον προσθήσω, καὶ ἔτι πλείονα αὐξήσω. Τούτων οὕτω
λεχθέντων, αίφνης ὁ τὸ δεξιὸν κέρας ὑπερασπίζων
σατράπης ἀποσπαθείς, ὡς δῆθεν συμπλακήναι θέ
λων τῷ Τζινεήτ, σὺν τοῖς σὺν αὐτῷ ἦλθον ἐνώπιον
τοῦ Μουσταφά, καὶ ἀποβάντες τῶν ἵππων ἅπαντες,
τὴν δουλικὴν προσκύνησιν ἀπένειμαν αὐτῷ. Μετ'
His dictis aciem disponit, agminibus ex arte
locatis, et classicum cani jubet. Ex altera quoque
parte Mustaphas præsente Cincite animos suorum
confirmat: juratus iis pollicetur, si imperium
adeptus fuerit, rerum omnium dominos æque ac
se fore: honores ac dona quamplurima a se repor•
taturos, amplam mercedem infimis ostentans, proceribus immensa supra modum præmia promittens.
Ubi etiam vidit Mustaphas bellum alas jam
quatere (idl est, ad lelli discrimen ventum ess),
hostesque lastis incussis, ac jaculis intortis iunpressionem fecisse, tradita Cinciti, viro inter
cæteros bellicosissimo, præliis etiam assueto,
ineundæ pugnæ cura, ipse in edito loco stans,
contenta voce sic infit: Viri fratres, neque enim
servos appello, quo impietas ista tendit? serrus
domino bellum infert? isque genere Albanus? Barbaræ gentis proles, mihi, qui vester sum dominus,
et lltrim Bajasilis filius? Enimvero si superesset
frater meus, colorem aliquem hæc impictas præ se
ferret, utpote vitam suam pro illo profusurus esset
iste, cujus cervicibus cruentum fatum impendet.
Nunc vero fratre meo mortuo, quis ex eo prognatus
hæres? neque, si supersit, in Thracia juris quid -
quam habet. Longe lateque in Oriente imperat. Haul
eliam pa!ernas ipsius opes invado, patris mei ditiones
solummodo occupo. Quod si negaverit ullus me Iltrim
flium esse, ei me verum clare approbabo. Quod si
etiam bello decernendum, accedat fratris mei filius,
non vero mancipium meum, quicum experiar. Chí
porro fortuna potiorem partem attribuerit, ille
regnet. Vos demiror, qui in patris mei exercitibus
virtutem militarem vestram omnibus probaveritis,
qui prole eliam nostis hujus triobolaris jactantiam,
supertiam ac supercilium. Cui ei prospere cesseris
hujus pugna exitus, quia a:::re ipsum verbis audebit?
Vos propterea, hortor, ne belli gerendi animo potius
quan me adjervandi estole, et cu: @quanimitate procedite. Nellis praemiis aut mercede, testis Deus
πdeal, vos frus:rabor, quin etiam amplioribus cos
honorabo. Ubi finem dicendi fecit, subito qui Baj.:-
zitis exercitus dextro cornu præe: at, satrapa a
suis digressus, quasi cum Cfneite manus conser
turus, quique ipsius latera cingebant, Mustaph.e
se stiterunt, et `ab equis cum desiluissent, cuncti
quam servi dominis, venerationem exhibuerunt.
Confestimque, qui sinistrum aciei regebat cornu,
καὶ τῶν ὑμετέρων, μάρτυς Θεός, οὐ στερήσω τι, ἀλλὰ μᾶλλον προςθήσω καὶ ἔτι πλείονα αὐξήσω. Τούτων οὕτως λεχθέντων αἴφνης ὁ τὸ δεξιὸν κέρας ὑπερασπίζων σατράπης ἀποσπασθείς, ὡς δῆθεν συμπλακῆναι θέλων τῷ Τζιναήτ, σὺν τοῖς σὺν αὐτῷ ἦλθον ἐνώπιον τοῦ Μουσταφᾶ καὶ ἀποβάντες τῶν ἵππων ἅπαντες τὴν δουλικὴν προσκύνησιν ἀπένειμαν αὐτῷ. Μετ’ οὐ πολὺ δὲ καὶ ὁ τὸ ἀριστερὸν κέρας κρατῶν κἀκεῖνος ἔπραττε τὰ ὅμοια. Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένην ἀλλοίωσιν, τὸν Μουσταφᾶν ὡς ἐν ἀκαρεῖ πτερωθέντα καὶ ὡς ἀετὸν ὑψιπετοῦντα παρόμοιον, τὸν δὲ Παγιαζὴτ ὡς κολοιὸν καταψιλωθέντα καὶ ἔρημον μόνον μετὰ τῶν ἰδίων ἱστάμενον. Τότε κατὰ νοῦν λαβών, ὡς σπανίως ὑπερισχύει δοῦλος δεσπότου, καὶ ὁρῶν, ὡς ἤδη τὰ τῆς τύχης νήματα ἀντιστρόφως κλώθονται, πραγματεύεται τὴν αὐτοῦ σωτηρίαν ἐν τάχει καὶ ἀποβὰς τοῦ ἵππου σὺν τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Χαμζᾷ, δουλικῶς καὶ αὐτοὶ προσυπήντουν καὶ προσεκύνουν αὐτῷ. Τότε οἱ τοῦ Μουσταφᾶ τὸν πόλεμον λύσαντες καὶ σκηνὰς ἡγεμόνι πρεπούσας πήξαντες, ἀποβιβάσαντες τοῦ ἵππου τὸν Μουσταφᾶν ὡς ἀρχηγὸν αὐτῶν καὶ ἡγεμόνα πάσης γῆς Ῥωμαίων εὐφήμουν.τὸν ἐν τῇ νήσῳ Λήμνῳ, κακεῖ διήγεν ἄχρι τοῦ major numcuus, inf. riorque eorum, qui ipsi militant:
νῦν. Νῦν δ' ὁ βασιλεὺς μὴ ἔχων ὅ τι καὶ δρά quos cernitis panem regis mei in dentium interstitiis
σειεν, ὁρῶν μὴ εἰς τέλος τὸ αὐτοῦ βούλημα adhuc ferre. 83 Eos adjutores mox habebimus in
ἐξερχόμενον· καὶ γὰρ ἐβούλετο τοὺς δύο παῖδας, pecude aberrante retrahenda. Hoc unum nobis sat
τοὺς νηπίους, ἐν ταῖς χερσὶν ἔχειν· καὶ δι' ἐκεί- erit, si prælium prompti alque alacres inierimus.
των ἡμᾶς ἐπτυῆσθαι τῷ αὐτοῦ κράτει· ἤδη τὸν ἀποστάτην τοῦτον σὺν τῷ Μουσταφᾷ, ὡς ἀγρίους
κύνας καθ' ἡμῶν λυττῶντας, ἀφῆκεν· ἡμεῖς δ᾽ οὐχ ὡς δορκάδες ἢ πτῶνες εἰς τοὺς ὑπεναντίους
φανοῦμεν, ἀλλ' ὡς λέοντες ἐπεισπηδήσομεν. Καὶ ἀμεταστρεπτεὶ τὰ δόρατα εἰς αὐτοὺς σείσσο
μεν εὐστόχως· καὶ γὰρ οἱ ἡμέτεροι πλείονες. 'Οράτε τοίνυν τοὺς σὺν αὐτῷ εὐαριθμήτους δια
τας, καὶ ἔτι ἐν ταῖς ῥαγάσι τῶν ὀδόντων τὸν ἄρτον τοῦ κυρίου μου φέροντας· καὶ αὐτοὶ σὺν
ἡμῖν αὐθωρὶν ἔσονται, αὐτὸν ὡς πεπλανημένον πρόβατον καταλήψοντες· μένον εἰ προθύμως
τὴν ἀρχὴν τῆς εἰσβολῆς τοῦ πολέμου υπεισέλθωμεν. -
Ταῦτ᾽ εἰπὼν καὶ τὰς φάλαγγας κατὰ τάξιν εὐαρ.
μύστως συντάξας, τὸ ἐνυάλιον ἤχησεν. Ὁ δὲ Μουσταφᾶς σὺν τῷ Τζινεὴς καὶ αὐτὸς τοὺς, οὓς εἶχεν,
εγκαρδίως στεῤῥώσας, καὶ ὁμόσας, ὡς εἰ τῆς ἀρχῆς
ἐπιλάβοι, πάντων πραγμάτων ὡς αὐτὸς, καὶ αὐτοὶ
ἔσονται κύριοι, καὶ τιμῶν καὶ δώρων ὅτι καὶ πλείστων ἀπολαύσονται παρ' αὐτοῦ· καὶ τοῖς μικροίς
μεγάλα, καὶ τοῖς μεγάλοις ὑπερμεγέθη τάξας τὰς
ἀμοιβὰς, καὶ τὰς χάριτας. Καὶ δὴ ὁρῶν ὁ Μουστα
μᾶς ἤδη σαλευόμενον τὸ τοῦ πολέμου πτερὸν, καὶ οἱ
ὑπεναντίοι προσώρμησαν, ἐπισείοντες τὰ δόρατα,
καὶ τοξοβολισμούς οἱ τοξόται προέπεμπον, στὰς ἐφ'
ὑψηλοῦ τόπου τὸν πόλεμον καταλιπών τῷ Τζινεήτ,
καὶ γὰρ ἦν ὁ ἀνὴρ ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων ἀνδρεῖος,
καὶ τοῖς πολέμοις συνήθης, έκραξε μεγαλοφώνως·
"Ανδρες ἀδελφοί, οὐ γὰρ οὐ δούλους καλῶ, εἰς
τί ἡ ἀσέβεια αὕτη; Δούλος κατὰ δεσπότου; καὶ
ταῦτα ἐξ ᾿Αλβανών. Γένος βάρβαρον πρὸς ἐμὲ
τὸν υἱὸν τοῦ Ἱλερήμ, τὸν κύριον ἡμῶν; Καὶ γὰρ G
εἰ ἔζη ὁ ἐμὸς ἀδελφὸς, εἶχεν ἂν λόγον ἡ ἀσέβεια
αὕτη, ὡς ὑπὲρ ἐκείνου τὴν ζωὴν θύσειν μέλ.
λων, ὁ βιοθανὴς ἐν ὀλίγῳ μέλλων γενέσθαι οὖτος· νῦν δὲ θανόντος ἐκείνου, τις κληρονόμος
αὐτοῦ ὁ υἱός; 'Αλλ' οὐκ ἔχει χώραν ἐν Θράκῃ
ἀρκεῖ γὰρ αὐτῷ τὰ τῆς ἔψας· καὶ γὰρ οὐ τοῖς
πράγμασιν ἐπεμβαίνω τοῖς πατρικοῖς αὐτοῦ,
ἀλλὰ τοῖς τοῦ ἐμοῦ πατρός· εἰ γὰρ οὐκ εἰμὶ υἱὸς,
λέγει τις, τοῦ Ἱιτρὴμ, ἀλλ᾽ ἐγὼ τὴν ἀλήθειαν
φανερὰν ἐπιδείξω· εἰ δὲ καὶ πολεμεῖν με θέλει,
οὐχ ὁ ἐμὸς δοῦλος, ἀλλ' ὁ ἐμὸς ἀνεψιὸς ἐλθέτω
καὶ εἴ τινι νέμει τὸ κράτος ἡ τύχη, καὶ κρατ
τείτω ἐκεῖνο:. θαυμάζω δὲ καὶ ὑμᾶς τοὺς εὐδοκιμήσαντας ἐν ταῖς στρατείαις τοῦ ἐμοῦ πατρὸς,
καὶ ἐπισταμένους τὴν ἀλαζονείαν αὐτοῦ, καὶ τὸν
τύφον καὶ τὴν ὑπεροψίαν τοῦ τριοβολιμαίου
τούτου· καὶ εἰ εὐτυχήσει ἐν τῇ παρούσῃ συμπλοκῇ, τίς ἔσται ὃς δυνήσεται συνᾶραι λέγον
μετ' αὐτοῦ; Δι, παρακαλώ, μὴ γίνεσθε πολεμία
σταὶ, ἀλλὰ μᾶλλον συμμαχήσατέ μοι, καὶ μετὰ
ἐπιεικείας προσέλθετε. Καὶ τῶν ὑμετέρων, μάρτις Θεὸς, οὐ στερήσω τι· ἀλλὰ μᾶλλον προσθήσω, καὶ ἔτι πλείονα αὐξήσω. Τούτων οὕτω
λεχθέντων, αίφνης ὁ τὸ δεξιὸν κέρας ὑπερασπίζων
σατράπης ἀποσπαθείς, ὡς δῆθεν συμπλακήναι θέ
λων τῷ Τζινεήτ, σὺν τοῖς σὺν αὐτῷ ἦλθον ἐνώπιον
τοῦ Μουσταφά, καὶ ἀποβάντες τῶν ἵππων ἅπαντες,
τὴν δουλικὴν προσκύνησιν ἀπένειμαν αὐτῷ. Μετ'
His dictis aciem disponit, agminibus ex arte
locatis, et classicum cani jubet. Ex altera quoque
parte Mustaphas præsente Cincite animos suorum
confirmat: juratus iis pollicetur, si imperium
adeptus fuerit, rerum omnium dominos æque ac
se fore: honores ac dona quamplurima a se repor•
taturos, amplam mercedem infimis ostentans, proceribus immensa supra modum præmia promittens.
Ubi etiam vidit Mustaphas bellum alas jam
quatere (idl est, ad lelli discrimen ventum ess),
hostesque lastis incussis, ac jaculis intortis iunpressionem fecisse, tradita Cinciti, viro inter
cæteros bellicosissimo, præliis etiam assueto,
ineundæ pugnæ cura, ipse in edito loco stans,
contenta voce sic infit: Viri fratres, neque enim
servos appello, quo impietas ista tendit? serrus
domino bellum infert? isque genere Albanus? Barbaræ gentis proles, mihi, qui vester sum dominus,
et lltrim Bajasilis filius? Enimvero si superesset
frater meus, colorem aliquem hæc impictas præ se
ferret, utpote vitam suam pro illo profusurus esset
iste, cujus cervicibus cruentum fatum impendet.
Nunc vero fratre meo mortuo, quis ex eo prognatus
hæres? neque, si supersit, in Thracia juris quid -
quam habet. Longe lateque in Oriente imperat. Haul
eliam pa!ernas ipsius opes invado, patris mei ditiones
solummodo occupo. Quod si negaverit ullus me Iltrim
flium esse, ei me verum clare approbabo. Quod si
etiam bello decernendum, accedat fratris mei filius,
non vero mancipium meum, quicum experiar. Chí
porro fortuna potiorem partem attribuerit, ille
regnet. Vos demiror, qui in patris mei exercitibus
virtutem militarem vestram omnibus probaveritis,
qui prole eliam nostis hujus triobolaris jactantiam,
supertiam ac supercilium. Cui ei prospere cesseris
hujus pugna exitus, quia a:::re ipsum verbis audebit?
Vos propterea, hortor, ne belli gerendi animo potius
quan me adjervandi estole, et cu: @quanimitate procedite. Nellis praemiis aut mercede, testis Deus
πdeal, vos frus:rabor, quin etiam amplioribus cos
honorabo. Ubi finem dicendi fecit, subito qui Baj.:-
zitis exercitus dextro cornu præe: at, satrapa a
suis digressus, quasi cum Cfneite manus conser
turus, quique ipsius latera cingebant, Mustaph.e
se stiterunt, et `ab equis cum desiluissent, cuncti
quam servi dominis, venerationem exhibuerunt.
Confestimque, qui sinistrum aciei regebat cornu,
PG 157:935Τῷ δὲ Παγιαζὴτ κελεύσαντι καθεσθῆναι μακρόθεν φύλακας ἐπέτρεψε τοῦ φυλάττειν αὐτόν. Ἐλθὼν δὲ ὁ Τζιναὴτ καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἔτι ζῶντα,καὶ γὰρ ἦν κρατῶν τὰς ἄκρας τοῦ μὴ διαδρᾶναι τὸν ἀντικείμενον,καὶ μαθών, ὅτι ἐν ἄρκοις ἦν, λέγει τῷ Μουσταφᾷ· Ἕως πότε ὁ ἀνόσιος οὗτος τὸν ἥλιον ὁρᾷ, ὁ μηδὲ τοῦ ψηλαφητοῦ σκότους ὢν ἄξιος;Ὁ δὲ Μουσταφᾶς· Ὡς βουλητόν ἐστί σοι, ποίει, εἰπών, κελεύει, μικρὸν ἑλκύσαντες ἔξω τῆς παρεμβολῆς τὸν ἄθλιον, τὴν κεφαλὴν ἀποτμηθῆναι. Ὃ καὶ γέγονεν, ὁρῶν καὶ αὐτὸς τὴν καρατόμησιν καὶ λέγων· Οἶδας, ὦ κάκιστε, θερίζειν ὄρχεις;καὶ γὰρ ἔτυχε κοπῆναι τοὺς ὄρχεις τοῦ Αὐδουλᾶ, γαμβροῦ τοῦ Τζινεήτ, προλαβὼν τοῦ Παγιαζὴτ τοῦτο κελεύσαντος. Τότε ἤγαγον καὶ τὸν Χαμζᾶν, τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, θέλοντες κἀκεῖνον καρατομῆσαι. Ὁ δὲ Τζιναὴτ ἐλεήσας αὐτὸν νέον ὄντα· Ἄφετε αὐτόν, εἶπεν, οὐ γάρ ἐστιν ὡς ἐκεῖνον τὸν βιοθανῆ καὶ ἀπάνθρωπον οὗτος· οὐδ’ ἐκ τῶν χειρῶν τούτου ἐξέρχεταί τι τοῦ πρᾶξαι κακόν. Ἔστω οὖν ἐμὸς ἀπελεύθερος. Οὐκ ᾔδειν ὁ δύστηνος Τζιναήτ, ὅτι τὸν θανατηφόρον αὐτοῦ ζωπυρεῖ καί, ὃν ἐλεεῖ αὐτός, ἀνηλεῶς μέλλει τὴν ζωὴν αὐτοῦ ὡς ἐν ὀλίγῳ λαβεῖν.DUCA
9%
pariter transfugit. Peregrinam quamdam mutatio- οὐ πολὺ δὲ καὶ τὸ ἀριστερὸν κέρας κρατών, κἀκεῖ
nem videre erat, Mustapham temporis momento
plumis ornatum, similemque alte volanti aquila;
Bajazitem vero veluti monedulam plumis 84 6p0liatum, et famulis solis cum comitantibus a cæteris
desertum. Cumque intelligeret raro admodum domino superiorem servum evadere, videretque fortunam filum in partes sibi contrarias ducere,
obsequii promptitudine salutem quærit: et ex equo
desiliens fraterque ejus Hamza, servili more ac
gesiu, Mustaphæ obviam procedunt salutantque.
Defuncti igitur proelio Mustaphæ milites, duci suo
teutoria decora ac convenientia pangunt, eique ex
equo sublevato, at totius Romanæ ditionis impevatori acclamarunt. Bajaziti vero procul sedere
jusso, satellites custodia causa appositi sunt, Accedens deinde Cineites, cum videret eum aura vitali
adhuc frui, intelligeretque intra casses irretitum,
præclusis omnibus effugiis teneri, ejusmodi orationem ad Mustapham habuit: Quousque impius iste
solem videbit, qui nec tenebris palpabilibus eliam dignus? Cui respondit Mustaphas, Consilio tua ulere.
Jubet itaque extra castra non procul tracto caput
misero amputari: quod illico factumn ipso spetante, et talia verba proferente: Nosti, pessime, testiculos demetere? Cineitis etenim genero Audulæ
testiculi exsecti fuerant Bajazitis jussu. Duxerunt
et hujus fatrem Hamzam capite quoque plexuri;
at Ciueites ejus misertus quod juvenis esset, eum
dimitti jussit: Quippe, dixit, non es ferus et inhumanus ut ille, quem morte violenta affecimus, nullum
adhuc scelus hic patravit, sit itaque libertus meus,
Non intellexit infelix Cincites se fovere eum, qui
perniciem ipsi allaturus erat: quique brevi vitam
crudeliter erepturus erat illi, qui erga se misericordia commotus fuerat.
νος ἔπραττε τὰ ὅμοια. Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένην ἀλλοίωσιν,
τὸν Μουσταφᾶν ὡς ἐν ἀκαρεῖ πτερωθέντα, καὶ ὡς
ἀετὸν ὑψιπετοῦντα παρόμοιον· τὸν δὲ Παγιαζήτ ὡς
κολοιόν καταψιλωθέντα, καὶ ἔρημον μόνον μετὰ τῶν
ἰδίων ἱστάμενον. Τότε κατὰ νοῦν λαβὼν ὡς σπανίως
υπερισχύει δοῦλος δεσπότου, καὶ ὁρῶν ὡς ἤδη τὰ
τῆς τύχης νήματα αντιστρόφως κλώθονται, πρα
γματεύεται τὴν αὐτοῦ σωτηρίαν ἐν τάχει· καὶ και
ταβὰς τοῦ ἵππου σὺν τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Χαμζι, δου
λικῶς καὶ αὐτοὶ προσυπήντων, καὶ προσεκύνουν
αὐτῷ. Τότε οἱ τοῦ Μουσταφᾶ τὸν πόλεμον λύσαντες,
και σκηνὰς ἡγεμόνι πρεπούσας πήξαντες, ἀποδιδέ·
σαντες τοῦ ἵππου τὸν Μουσταφᾶν, ὡς ἀρχηγὸν αὐ
τὸν καὶ ἡγεμένα πάσης γῆς Ῥωμαίων εὐφήμουν
τῷ δὲ Παγιαζήτ κελεύσαντι [κελευθέντι] καθεσθῆναι
μακρόθεν, φύλακας επέτρεψε τοῦ φυλάττειν αὐτόν.
Ἐλθὼν δὲ ὁ Τζινεήτ καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἔτι ζων
τα, καὶ γὰρ ἦν κρατῶν τὰς ἄκρας, τοῦ μὴ διαδρα
ναι τὸν ἀντικείμενον, καὶ μαθὼν ὅτι ἐν ἄρκυσι ἦν,
λέγει τῷ Μουσταφῇ· "Εως πότε ὁ ἀνέσιος οὗτος
τὸν ἥλιον ὁρᾷ, ὁ μηδὲ ψηλαφητοῦ σκότους εν
ἄξιος; Ο δὲ Μουσταφᾶς, Ως βουλητόν ἐστί σα,
ποίει, εἰπὼν, κελεύει μικρὸν ἑλκύσαντες ἔξω τῆς
παρεμβολῆς, τὸν ἄθλιον τὴν κεφαλὴν ἀποτμηθῆναι.
“Ο καὶ γέγονεν, ὁρῶν καὶ αὐτὸς τὴν καρατόμησιν,
καὶ λέγων· οἶδας, ὦ κάκιστε, θερίζειν όρχεις;
Καὶ γὰρ ἔτυχε κοπῆναι τοὺς ὄρχει; τοῦ Αὐδουλά
γαμβροῦ τοῦ Τζιντής, προλαβών του Παγιαζήτ τούτο
κελεύσαντος. Τότε ἤγαγον καὶ τὸν Χαμζᾶν τὸν ἀδελ
φὴν αὐτοῦ, θέλοντες κἀκεῖνον καρατομῆσαι· ὁ δὲ
Τζινεὴς ἐλεήσας αὐτὸν νέον ὄντα, Αφετε αὐτόν,
εἶπεν· οὐ γὰρ ἐστιν ὡς ἐκεῖνον τὸν βιοθανῆ καὶ
ἀπάνθρωπον οὗτος· οὐδὲ ἐκ τῶν χειρῶν τούτου
ἐξέρχεταί τι τοῦ πρᾶξαι κακόν· ἔστω οὖν ἐμὲς
ἀπελεύθερος. Οὐκ εἶδεν ὁ δύστηνος Τζινεής, ότι
τὸν θανατηφόρον αὐτοῦ ζωπυροί, καὶ ἂν ἐλεεῖ αὐτό;, ἀνηλεῶς μέλλει τὴν ζωὴν αὐτοῦ ὡς ἐν ὀλίγῳ λαο
θεῖν.
Novus itaque imperator Mustaphas liber factus
ac audacior Adrianopolim cum universis copiis
intrat: in cujus orcursum egressi sunt multa cum
fiducia et latitia cives, hilari voce ipsi acclamautes. Præsidiarii autem Callipoleos custodia ίπιροsiti ubi, quæ gesta erant, rescivere, spe ou'ni
abjecta, pacto iuito ac jurejurando addito sese
dediderunt. Demetrius Leontarius igitur, qui
speraverat urbe se potiturum (sic enim inter cos
Τότε ὁ νέος ἀρχηγὸς Μουσταφάς μετά παρρησίας
καὶ θάρσους ἐπὶ τὴν ᾿Αδριανούπολιν είσεισι συν
παντὶ τῷ στρατῷ. Καὶ μετὰ χαρᾶς καὶ παρρησίας
πολλῆς ἐξῆλθον οἱ πολῖται εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ, εὐτ
φημοῦντες ἱλαρὸ τῇ φωνῇ. Οἱ δὲ τῆς Καλλιουπό
λεως μαθόντες τὸ γεγονὸς, καὶ ἀπελπίσαντες
εἰ τοῦ φρουρίου, μεθ᾿ ὄρχων καὶ συνθηκῶν παρέ
δωκαν τὸ φρούριον. 'Ο δὲ Λεοντάριος ἐλπίζων κατά
τὰς συνθήκας τὰς ἑνωμότους, μετὰ τὸ ἐξελθεῖν ἐκ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ελθὼν δὲ ὁ Τζινεήτ. Laoniens lib. v.
Bajazitem Bassam jussu Mustaphæ interfectum:
et Phranzes, lib. 1, cap. 40, scriptum reliquere.
Leunclavius lib. xiit, ex historia Verantiana Iradit,
occisum fuisse vezirorum invidia, qui ut diutius
veziri munere apud Mustapham fungeretur, parti
nequibant. Εν Morale Dragomano addit, necalum
fuisse in loco quodamn Sali-olere dicto, Mamuzain hu
jus Bajazitis fratrem a magnatum parte, qui salvum
cum volebant, servatum fuisse Verantiana Historia
marral.
Phranzes delusos fuisse Græcos a Turcis narrant:
hi siquidem illis Callipolim relinquere, ut inter
ipous convenerat, noluerunt: causum, cur id face
re recusarent Turci, affert: quod sibi rebusque
suis nondum satis confirmatis, talem urbem Græcis
concedi hand expediret. Phranzes id sibi religiosum esse Turcos dixisse, docet: in eo quippe loco
cæremonias litaniasque juxta Musulmanicum ritum
primum celebraverat, postquam in Europain transierunt: lege propterea sibi vetitum Christianis eni
tradere. Puranze non dissentiunt Mustapha ad
Οἱ δὲ τῆς Καλλιουπόλεως. Laonicus et Leontarium verbi.
Τότε ὁ νέος ἀρχηγὸς Μουσταφᾶς μετὰ παῤῥησίας καὶ θάρσους ἐπὶ τὴν Ἀδριανούπολιν εἴσεισι σὺν παντὶ τῷ στρατῷ καὶ μετὰ χαρᾶς καὶ παῤῥησίας πολλῆς ἐξῆλθον οἱ πολῖται εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ εὐφημοῦντες ἱλαρᾷ τῇ φωνῇ. Οἱ δὲ τῆς Καλλιουπόλεως μαθόντες τὸ γεγονὸς καὶ ἀπελπισάντες οἱ τοῦ φρουρίου μεθ’ ὅρκων καὶ συνθηκῶν παρέδωκαν τὸ φρούριον. Ὁ δὲ Λεοντάριος ἐλπίζων κατὰ τὰς συνθήκας τὰς ἐνωμότους, μετὰ τὸ ἐξελθεῖν ἐκ τοῦ φρουρίου τοὺς φύλακας καὶ πᾶσαν τὴν παρασκευήν, ἣν εἶχον ἔνδον, κατὰ τὰς πίστεις ἃς ἐγένοντο μετ’ αὐτῶν, αὐτὸς ἐκ τῶν τριήρεων ἐξαγωγὼν θώρακας, περικεφαλαίας, δόρυ, τζάγρας καὶ πᾶν εἶδος ἀρμάτων ἤρξατο εἰσάγειν ἐν τῷ φρουρίῳ. Φθάσας οὖν ὁ Τζιναὴτ καὶ ἰδὼν τὰ γενόμενα, ὁρῶν δὲ καὶ τὸν δῆμον τῶν Τούρκων θορυβούμενον καὶ ταραχώδη ἐπὶ τῇ ἀνελπίστῳ καὶ ἀποσδοκήτῳ μεταβολῇ ἤρξατο σκώπτειν καὶ σκληρολογεῖν τὸν Δημήτριον, λέγων· Ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, ὦ στρατηγὲ Δημήτριε, τὸν ἀγῶνα, ὃν ἠγωνισάμεθα, καὶ τοὺς κινδύνους, οὓς ὑπέστημεν, ἕνεκα τοῦ γένους τοῦ σοῦ καὶ τῆς τῶν Ῥωμαίων βασιλείας ὑπολαμβάνεις γεγονέναι. Ἀλλ’ οὐχ οὕτως ἐστί.DUCA
9%
pariter transfugit. Peregrinam quamdam mutatio- οὐ πολὺ δὲ καὶ τὸ ἀριστερὸν κέρας κρατών, κἀκεῖ
nem videre erat, Mustapham temporis momento
plumis ornatum, similemque alte volanti aquila;
Bajazitem vero veluti monedulam plumis 84 6p0liatum, et famulis solis cum comitantibus a cæteris
desertum. Cumque intelligeret raro admodum domino superiorem servum evadere, videretque fortunam filum in partes sibi contrarias ducere,
obsequii promptitudine salutem quærit: et ex equo
desiliens fraterque ejus Hamza, servili more ac
gesiu, Mustaphæ obviam procedunt salutantque.
Defuncti igitur proelio Mustaphæ milites, duci suo
teutoria decora ac convenientia pangunt, eique ex
equo sublevato, at totius Romanæ ditionis impevatori acclamarunt. Bajaziti vero procul sedere
jusso, satellites custodia causa appositi sunt, Accedens deinde Cineites, cum videret eum aura vitali
adhuc frui, intelligeretque intra casses irretitum,
præclusis omnibus effugiis teneri, ejusmodi orationem ad Mustapham habuit: Quousque impius iste
solem videbit, qui nec tenebris palpabilibus eliam dignus? Cui respondit Mustaphas, Consilio tua ulere.
Jubet itaque extra castra non procul tracto caput
misero amputari: quod illico factumn ipso spetante, et talia verba proferente: Nosti, pessime, testiculos demetere? Cineitis etenim genero Audulæ
testiculi exsecti fuerant Bajazitis jussu. Duxerunt
et hujus fatrem Hamzam capite quoque plexuri;
at Ciueites ejus misertus quod juvenis esset, eum
dimitti jussit: Quippe, dixit, non es ferus et inhumanus ut ille, quem morte violenta affecimus, nullum
adhuc scelus hic patravit, sit itaque libertus meus,
Non intellexit infelix Cincites se fovere eum, qui
perniciem ipsi allaturus erat: quique brevi vitam
crudeliter erepturus erat illi, qui erga se misericordia commotus fuerat.
νος ἔπραττε τὰ ὅμοια. Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένην ἀλλοίωσιν,
τὸν Μουσταφᾶν ὡς ἐν ἀκαρεῖ πτερωθέντα, καὶ ὡς
ἀετὸν ὑψιπετοῦντα παρόμοιον· τὸν δὲ Παγιαζήτ ὡς
κολοιόν καταψιλωθέντα, καὶ ἔρημον μόνον μετὰ τῶν
ἰδίων ἱστάμενον. Τότε κατὰ νοῦν λαβὼν ὡς σπανίως
υπερισχύει δοῦλος δεσπότου, καὶ ὁρῶν ὡς ἤδη τὰ
τῆς τύχης νήματα αντιστρόφως κλώθονται, πρα
γματεύεται τὴν αὐτοῦ σωτηρίαν ἐν τάχει· καὶ και
ταβὰς τοῦ ἵππου σὺν τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Χαμζι, δου
λικῶς καὶ αὐτοὶ προσυπήντων, καὶ προσεκύνουν
αὐτῷ. Τότε οἱ τοῦ Μουσταφᾶ τὸν πόλεμον λύσαντες,
και σκηνὰς ἡγεμόνι πρεπούσας πήξαντες, ἀποδιδέ·
σαντες τοῦ ἵππου τὸν Μουσταφᾶν, ὡς ἀρχηγὸν αὐ
τὸν καὶ ἡγεμένα πάσης γῆς Ῥωμαίων εὐφήμουν
τῷ δὲ Παγιαζήτ κελεύσαντι [κελευθέντι] καθεσθῆναι
μακρόθεν, φύλακας επέτρεψε τοῦ φυλάττειν αὐτόν.
Ἐλθὼν δὲ ὁ Τζινεήτ καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἔτι ζων
τα, καὶ γὰρ ἦν κρατῶν τὰς ἄκρας, τοῦ μὴ διαδρα
ναι τὸν ἀντικείμενον, καὶ μαθὼν ὅτι ἐν ἄρκυσι ἦν,
λέγει τῷ Μουσταφῇ· "Εως πότε ὁ ἀνέσιος οὗτος
τὸν ἥλιον ὁρᾷ, ὁ μηδὲ ψηλαφητοῦ σκότους εν
ἄξιος; Ο δὲ Μουσταφᾶς, Ως βουλητόν ἐστί σα,
ποίει, εἰπὼν, κελεύει μικρὸν ἑλκύσαντες ἔξω τῆς
παρεμβολῆς, τὸν ἄθλιον τὴν κεφαλὴν ἀποτμηθῆναι.
“Ο καὶ γέγονεν, ὁρῶν καὶ αὐτὸς τὴν καρατόμησιν,
καὶ λέγων· οἶδας, ὦ κάκιστε, θερίζειν όρχεις;
Καὶ γὰρ ἔτυχε κοπῆναι τοὺς ὄρχει; τοῦ Αὐδουλά
γαμβροῦ τοῦ Τζιντής, προλαβών του Παγιαζήτ τούτο
κελεύσαντος. Τότε ἤγαγον καὶ τὸν Χαμζᾶν τὸν ἀδελ
φὴν αὐτοῦ, θέλοντες κἀκεῖνον καρατομῆσαι· ὁ δὲ
Τζινεὴς ἐλεήσας αὐτὸν νέον ὄντα, Αφετε αὐτόν,
εἶπεν· οὐ γὰρ ἐστιν ὡς ἐκεῖνον τὸν βιοθανῆ καὶ
ἀπάνθρωπον οὗτος· οὐδὲ ἐκ τῶν χειρῶν τούτου
ἐξέρχεταί τι τοῦ πρᾶξαι κακόν· ἔστω οὖν ἐμὲς
ἀπελεύθερος. Οὐκ εἶδεν ὁ δύστηνος Τζινεής, ότι
τὸν θανατηφόρον αὐτοῦ ζωπυροί, καὶ ἂν ἐλεεῖ αὐτό;, ἀνηλεῶς μέλλει τὴν ζωὴν αὐτοῦ ὡς ἐν ὀλίγῳ λαο
θεῖν.
Novus itaque imperator Mustaphas liber factus
ac audacior Adrianopolim cum universis copiis
intrat: in cujus orcursum egressi sunt multa cum
fiducia et latitia cives, hilari voce ipsi acclamautes. Præsidiarii autem Callipoleos custodia ίπιροsiti ubi, quæ gesta erant, rescivere, spe ou'ni
abjecta, pacto iuito ac jurejurando addito sese
dediderunt. Demetrius Leontarius igitur, qui
speraverat urbe se potiturum (sic enim inter cos
Τότε ὁ νέος ἀρχηγὸς Μουσταφάς μετά παρρησίας
καὶ θάρσους ἐπὶ τὴν ᾿Αδριανούπολιν είσεισι συν
παντὶ τῷ στρατῷ. Καὶ μετὰ χαρᾶς καὶ παρρησίας
πολλῆς ἐξῆλθον οἱ πολῖται εἰς ἀπάντησιν αὐτοῦ, εὐτ
φημοῦντες ἱλαρὸ τῇ φωνῇ. Οἱ δὲ τῆς Καλλιουπό
λεως μαθόντες τὸ γεγονὸς, καὶ ἀπελπίσαντες
εἰ τοῦ φρουρίου, μεθ᾿ ὄρχων καὶ συνθηκῶν παρέ
δωκαν τὸ φρούριον. 'Ο δὲ Λεοντάριος ἐλπίζων κατά
τὰς συνθήκας τὰς ἑνωμότους, μετὰ τὸ ἐξελθεῖν ἐκ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ελθὼν δὲ ὁ Τζινεήτ. Laoniens lib. v.
Bajazitem Bassam jussu Mustaphæ interfectum:
et Phranzes, lib. 1, cap. 40, scriptum reliquere.
Leunclavius lib. xiit, ex historia Verantiana Iradit,
occisum fuisse vezirorum invidia, qui ut diutius
veziri munere apud Mustapham fungeretur, parti
nequibant. Εν Morale Dragomano addit, necalum
fuisse in loco quodamn Sali-olere dicto, Mamuzain hu
jus Bajazitis fratrem a magnatum parte, qui salvum
cum volebant, servatum fuisse Verantiana Historia
marral.
Phranzes delusos fuisse Græcos a Turcis narrant:
hi siquidem illis Callipolim relinquere, ut inter
ipous convenerat, noluerunt: causum, cur id face
re recusarent Turci, affert: quod sibi rebusque
suis nondum satis confirmatis, talem urbem Græcis
concedi hand expediret. Phranzes id sibi religiosum esse Turcos dixisse, docet: in eo quippe loco
cæremonias litaniasque juxta Musulmanicum ritum
primum celebraverat, postquam in Europain transierunt: lege propterea sibi vetitum Christianis eni
tradere. Puranze non dissentiunt Mustapha ad
Οἱ δὲ τῆς Καλλιουπόλεως. Laonicus et Leontarium verbi.
PG 157:937Τὸ γενόμενον εἰς ἡμᾶς, ἐγκλείστους ὄντας ἀπολυθῆναι καὶ δούλους ὄντας δεσπότας γενέσθαι, οὐχ ὑμᾶς τοὺς Ῥωμαίους τῆς δωρεᾶς ταύτης αἰτίαν κρίνωμεν, ἀλλὰ τῷ ἐπουρανίῳ Θεῷ. Ὑμᾶς δὲ τοὺς συμπασχήσαντας καὶ κοπιάσαντας ἐν τῇ μεταθέσει ταύτῃ, Θεοῦ κελεύσει κεκοπιάκατε, ὀρθῶς ὑπολαμβάνωμεν. Ἕνεκα οὖν τῶν κόπων καὶ τῶν ἀμφοτέρων τῶν καμάτων τῷ μόνῳ Θεῷ προσφέρωμεν εὐχαριστίας, ὑμᾶς δὲ διὰ δώρων ἱκανῶν καὶ φιλίας καὶ ταύτης προσκαίρου παραπέμψαι, τὸ δὲ πόλεις καὶ φρούρια λαβεῖν παρ’ ἡμῖν, ἀρκεῖ σοι σῶον πεμφθῆναι ἐν Κωνσταντίνου, ἀναμιμνήσκοντες τῶν Λημνίων κακῶν καὶ τῶν ἐν τῇ μονῇ τῆς Παμμακαρίστου τῶν καλογήρων ὀνειδισμῶν. Ἔχεις μισθοῦ χάριν σώαν τὴν κεφαλήν, τὸ τοῦ λύκου φθέγξομαι. Αἶρε κώπας· ἔχεις τὸν Εὖρον πνέοντα γλυκερὸν ἀέριον. Φθάνε τὴν Κωνσταντίνου· ἄσπασαι τοὺς βασιλεῖς ἀφ’ ἡμῶν. Λέγε πῶς Θεὸς τὴν αὐθεντίαν ἡμῖν ἐδωρήσατο. Ἔστω μεθ’ ἡμῶν ἐν εἰρήνῃ διάγων καὶ ἡμεῖς μετ’ αὐτοῦ. Ἀπέστω ζήτησις Καλλιουπόλεως.Ταῦτα τὸν στρατηγὸν τὰ ῥήματα οὐκ ὀλίγον ἐτάραξαν καὶ θυμωθείς· Οὐκ οἶδας, ἔφη, τὸν ἐμὸν βασιλέα ποίας συνέσεως καὶ γνώσεως καὶ ποίας ἄλλης μεγαλογνωμοσύνης ἐστίν.τοῦ φρουρίου τοὺς φύλακας καὶ πᾶσαν τὴν παρα- convenerat) ubi presidium deressisset, asportavisseique secum omnia vasa et sarcinas, quas in
urbe miles habebat, hac siquidem conditione sc
dediderant, exportari thoraces ex triremibus curat
cassidesque et galeas, hastas, zagaias, id est jacula,
et omne genus armorum in arcem importari cœptum. At Cineites accurrens quod factum erat
ceruit, Turcorum ninltitudinem turbatam ac tumu!tuantem, ob mutationem insperatam ac inexspe
elatam: contumeliosis ideo asperisque verbis
Demenium sic affatus est: Imperator Demetri, 85
ut mihi videtur, existimas nos, nationi tuæ grati
ficaturus imperioque Romao, prælium obiisse ot
pericula adiisse? al:ter equidem se res habet. Quod
nobis inclusis accidit in libertatem asseri, ex serσκευὴν, ἣν εἶχον ἔνδον, κατὰ τὰς πίστεις αἱ ἐγένοντο μετ' αὐτῶν, αὐτὸς ἐκ τῶν τριήρεων ἐξαγαγὼν
θώρακας, περικεφαλαίας, δόρυ, τζάγρας, καὶ πᾶν
εἶδος ἁρμάτων, ἤρξατο εἰσάγειν ἐν τῷ φρουρίῳ.
Φθάσας οὖν ὁ Τζινεὴς, καὶ ἰδὼν τὰ γενόμενα, ὁρῶν
δὲ καὶ τὸν δῆμον των Τούρκων θορυβούμενον καὶ τα
ραχώδη ἐπὶ τῇ ἀνελπίστῳ καὶ ἀπροσδοκήτῳ μεταβολή, ήρξατο σκώπτειν καὶ σκληρολογεῖν τὸν Δημήτριον, λέγων· Ὥς ἐμοὶ δοκεῖ, ὦ στρατηγέ
· Δημήτριε, τὸν ἀγῶνα, ἂν ἠγωνισάμεθα, καὶ τοὺς
· κινδύνους, οὓς ὑπέστημεν, ἕνεκα τοῦ γένους
τοῦ σοῦ, καὶ τῆς τῶν Ῥωμαίων βασιλείας ὑπολαμβάνεις γεγονέναι; Αλλ' οὐχ οὕτως ἔστι·
τὸ γενόμενον εἰς ἡμᾶς ἐγκλείστους ὄντας ἀπο·
λυθῆναι, καὶ δούλους ὄντας δεσπότας γενέσθαι, εis rerum dominos feri, tantum beneficium Deo,
οὐχ ὑμᾶς τοὺς 'Ρωμαίους τῆς δωρεᾶς ταύτης
αἰτίαν κρίνομεν, ἀλλὰ τῷ ἐπουρανίῳ Θεῷ. Ὑμᾶς
δὲ τοὺς συμπασχήσαντας καὶ κοπιάσαντας ἐν
τῇ μεταθέσει ταύτῃ, Θεοῦ θελήσει κεκοπιάκατε
ἐ θῶς, ὑπολαμβάνομεν. "Ενεκα οὖν τῶν κόπων,
καὶ τῶν ἀμφοτέρων τῶν καμάτων, τῷ μόνῳ Θεῷ
προσφέρομεν εὐχαριστίας. Ὑμᾶς δὲ διὰ δώρων
ἱκανῶν, καὶ φιλίας, καὶ ταύτης προσκαίρου, παι
[απέμψαι· τὸ δὲ πόλεις καὶ φρούρια λαβεῖν παρ'
ἡμῖν. Αρκεῖ σοι σῶον πεμφθῆναι ἐν Κωνσταν
τίνου, ἀναμιμνήσκοντες των Λημνίων κακῶν,
καὶ τὸν ἐν τῇ μονῇ τῆς Παμμακαρίστου των και
λογήρων ὀνειδισμόν· ἔχεις μισθοῦ χάριν σώαν
τὴν κεφαλὴν, τὸ τοῦ λύκου φθέγξομαι. Αίρε κώπας, ἔχεις τὸν Εὗρον πνέοντα γλυκερὸν ἀέριον·
φθάνε τὴν Κωνσταντίνου, ἄσπασαι τοὺς βασιλεῖς ἀφ' ἡμῶν· λέγε πῶς Θεὸς τὴν αὐθεντίαν
ἡμῖν ἐδωρήσατο· ἔστω μεθ' ἡμῶν ἐν εἰρήνῃ διά
γων, καὶ ἡμεῖς μετ' αὐτοῦ, ἀπέστω ζήτησις Καλ
λιουπόλεως. Ταῦτα τὸν στρατηγὸν τὰ ῥήματα οὐκ
ὀλίγον ἐτάραξαν· καὶ θυμωθείς, Οὐκ οἶδας, ἔφη, τίν
ἐμὸν βασιλέα ποίας συνέσεως καὶ γνώσεως, καὶ
ποίας άλλης μεγαλογνωμοσύνης ἐστὶν, αποπέμ
πειν με κενόν τοιούτοις ρήμασι φαύλοις ἀποΣτύοντα ἐκ τοῦ στόματος, ὦ Τζινεήτ; "Ισθι ὅτι ὡς
ἐν ὀλίγῳ, ὡς ὁρῶ, πάλιν ἔξει σε ἡ Κωνσταντίνου,
καὶ τότε μάθῃς & είρηκας. Πλὴν οὐ σόν ἐστι τὸ
διδόναι με λόγον καὶ ἀποπέμπειν, ἀλλὰ τοῦ ἀρ·
~
qui ellestia habitat, acceptum ferimus; nec aucloves illius vos Romæos judicamus. Existimamus
profecto opera vestra prospere nos usos esse, qui,
sociatis nobiscum laboribus, belli ærumnas in hac
rerum conversione toleratis. Sutli itaque Deo gratias agimus, qui a laboribus et cassibus præteritis
integrus servavit; vosque cum donis, quanta vester
capit status, et amicitiæ vobis opportunæ pignoribus dimittimur. Urbes vere et castella nos vobis
tradere absit! Tibi, o Demetri, sulvo satis sit Constantinopolim repetere. Memoria animis adhuc
hæret malorum, quæ in Lemno passi sumus,
quamque contumeliose a monachis habiti in Beatissimæ monasterio. Caput integrum mercedis nomine
domum refers, Lupi ac Ciconic apologo ular. Remos
impelle, tenis ac sudus Eurus spiral. Constantinopolim proficiscere, imperatores nomine nostro saluta,
et iis annuntia, quomodo Deus dominationem nobis
concesserit. Inter imperatorem nosque pax integra
maneat atque tranquillitas, nes uliqua de Callipoti
quaestio fiat. Tali oratione non mediocriter turbatus
est dux exercitus Demetrius, ad iramque versus
ait: An non tibi cognitus est imperator meus, quamque prudens, rerum peritus ac magnanimus sit? his
contumeliis, quas ore tuo evomuisti, o Cineites, konoratum, nudumque dimittis? persuasum habe,
quod prævideo, te brevi Constantinopolim, ut add
asylum, profecturum: tunc, quid prosunt verba iδια
χηγού Μουσταφᾶ, δν ὁ Θεὸς καὶ ἡ τύχη 'Ρω- tua, cognosces. Verumtamen pro imperio neque
μαίων ὕψωσε. Σὺ δὲ, εἰς τῶν πολλῶν τυγχάνων,
παῦσαι τοῦ λέγειν, ὅτι οὐκ ἔχεις τὸν ἀκούοντα.
Ἐγερθεὶς οὖν εἰσῆλθεν εἰς τὰς τριήρεις πλήρης ὢν
χήλου καὶ πικρίας, μὴ ἔχων τί ποιῆσαι, κατὰ νοῦν
φέρων τὴν τῶν ὄρκων ἀθέτησιν, καὶ τὰς ὑποσχέσεις, τὰς παρ' αὐτῶν γενομένας. Όμως ἵστατο έκε
δεχόμενος παρὰ τοῦ Μουσταφᾶ τὴν ἀπόκρισιν, εἰ
μέλλει κατὰ τὰς συνθήκας λαβεῖν τὸ φρούριον, ἢ
οῦ, καὶ τότε ἐπαναζεύξαι. Ο δὲ Μουσταφᾶς ἐλθὼν,
καὶ λόγους συνάραντες ἱκανοὺς ἄμφω, τῷ Δημητρίῳ
ἔφη· Ἐγὼ μὲν, ὦ φίλε, καὶ τοῦ ἐμοῦ ὑπερασπιστοῦ περιπόθητε, οἶδα ἀκριβῶς τὰς ὑποσχέσεις,
ᾶς ὑπεσχέθην ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου αὐτοῦ· καὶ ὅτι ἐν μέσῳ τούτων ἦν καὶ τὸ
PATROL. GR. CL VII.
jubere, vel me dimittere poles, at Mustaplas imperator, quem Deus Romæorumque fortuna evexerunt.
Tu vero cum de turba et plebe unus sis, abstine a
verbis, quibus obtemperantem nullum habes. Cum
ilique surrexisset ira Lumens ac indignabundus,
triremes conscendit quid faceret anceps, animo
revolvens promissa istoruin, quæ perjurio corrupe.
rant. Remansit tamen exspectando quodnam sibi
a Mustapha responsum daretur: an ex fœdere
arcem sit recepturus, necne; acceptoque responso
redire statuit. Accessit ilane ad eum Mustaplas,
et post longum colloquium, Demetrio hæc dixit:
Ego quidem, o amice, protectori meo charissime,
eorum recte memini, quæ coram Deo ejusque pro30
Ἀποπέμπων με κενὸν τοιούτοις ῥήμασι φαύλοις ἀποπτύων τὰ ἐκ τοῦ στόματος, ὦ Τζιναήτ, ἴσθι, ὅτι ὡς ἐν ὀλίγῳ ὡς ὁρῶ, πάλιν ἕξει σε ἡ Κωνσταντίνου καὶ τότε μάθῃ, ἃ εἴρηκα. Πλὴν οὐ σόν ἐστι τὸ διδόναι με λόγον καὶ ἀποπέμπειν, ἀλλὰ τοῦ ἀρχηγοῦ Μουσταφᾶ, ὃν ὁ Θεὸς καὶ ἡ τύχη Ῥωμαίων ὕψωσε. Σὺ δὲ εἷς τῶν πολλῶν τυγχάνων παῦσε τοῦ λέγειν, ὅτι οὐκ ἔχεις τὸν ἀκούοντα.Ἐγερθεὶς οὖν εἰσῆλθεν εἰς τὰ τριήρεις πλήρης ὢν χόλου καὶ πικρίας, μὴ ἔχων τὶ ποιῆσαι, κατὰ νοῦν φέρων τὴν τῶν ὅρκων ἀθέτησιν καὶ τὰς ὑποσχέσεις τὰς παρ’ αὐτῶν γενομένας. Ὅμως ἵστατο ἐκδεχόμενος παρὰ τοῦ Μουσταφᾶ τὴν ἀπόκρισιν, εἰ μέλλει κατὰ τὰς συνθήκας λαβεῖν τὸ φρούριον ἢ οὔ, καὶ τότε ἐπαναζεῦξαι. Ὁ δὲ Μουσταφᾶς ἐλθὼν καὶ λόγους συνάραντες ἱκανοὺς ἄμφω, τῷ Δημητρίῳ ἔφη· Ἐγὼ μέν, ὦ φίλε καὶ τοῦ ἐμοῦ ὑπερασπιστοῦ περιπόθητε, οἶδα ἀκριβῶς τὰς ὑποσχέσεις, ἃς ὑπεσχέθην ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου αὐτοῦ καὶ ὅτι ἐν μέσῳ τούτων ἦν καὶ τὸ τῆς Καλλιουπόλεως φρούριον. Ἕνεκα οὖν τῶν ἄλλων ἁπάντων ἔχω λόγον ἀποδοῦναι ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ φοβερᾷ, εἰ μὴ κατὰ τὸ συμφωνηθὲν οὐκ ἀποβήσεται·τοῦ φρουρίου τοὺς φύλακας καὶ πᾶσαν τὴν παρα- convenerat) ubi presidium deressisset, asportavisseique secum omnia vasa et sarcinas, quas in
urbe miles habebat, hac siquidem conditione sc
dediderant, exportari thoraces ex triremibus curat
cassidesque et galeas, hastas, zagaias, id est jacula,
et omne genus armorum in arcem importari cœptum. At Cineites accurrens quod factum erat
ceruit, Turcorum ninltitudinem turbatam ac tumu!tuantem, ob mutationem insperatam ac inexspe
elatam: contumeliosis ideo asperisque verbis
Demenium sic affatus est: Imperator Demetri, 85
ut mihi videtur, existimas nos, nationi tuæ grati
ficaturus imperioque Romao, prælium obiisse ot
pericula adiisse? al:ter equidem se res habet. Quod
nobis inclusis accidit in libertatem asseri, ex serσκευὴν, ἣν εἶχον ἔνδον, κατὰ τὰς πίστεις αἱ ἐγένοντο μετ' αὐτῶν, αὐτὸς ἐκ τῶν τριήρεων ἐξαγαγὼν
θώρακας, περικεφαλαίας, δόρυ, τζάγρας, καὶ πᾶν
εἶδος ἁρμάτων, ἤρξατο εἰσάγειν ἐν τῷ φρουρίῳ.
Φθάσας οὖν ὁ Τζινεὴς, καὶ ἰδὼν τὰ γενόμενα, ὁρῶν
δὲ καὶ τὸν δῆμον των Τούρκων θορυβούμενον καὶ τα
ραχώδη ἐπὶ τῇ ἀνελπίστῳ καὶ ἀπροσδοκήτῳ μεταβολή, ήρξατο σκώπτειν καὶ σκληρολογεῖν τὸν Δημήτριον, λέγων· Ὥς ἐμοὶ δοκεῖ, ὦ στρατηγέ
· Δημήτριε, τὸν ἀγῶνα, ἂν ἠγωνισάμεθα, καὶ τοὺς
· κινδύνους, οὓς ὑπέστημεν, ἕνεκα τοῦ γένους
τοῦ σοῦ, καὶ τῆς τῶν Ῥωμαίων βασιλείας ὑπολαμβάνεις γεγονέναι; Αλλ' οὐχ οὕτως ἔστι·
τὸ γενόμενον εἰς ἡμᾶς ἐγκλείστους ὄντας ἀπο·
λυθῆναι, καὶ δούλους ὄντας δεσπότας γενέσθαι, εis rerum dominos feri, tantum beneficium Deo,
οὐχ ὑμᾶς τοὺς 'Ρωμαίους τῆς δωρεᾶς ταύτης
αἰτίαν κρίνομεν, ἀλλὰ τῷ ἐπουρανίῳ Θεῷ. Ὑμᾶς
δὲ τοὺς συμπασχήσαντας καὶ κοπιάσαντας ἐν
τῇ μεταθέσει ταύτῃ, Θεοῦ θελήσει κεκοπιάκατε
ἐ θῶς, ὑπολαμβάνομεν. "Ενεκα οὖν τῶν κόπων,
καὶ τῶν ἀμφοτέρων τῶν καμάτων, τῷ μόνῳ Θεῷ
προσφέρομεν εὐχαριστίας. Ὑμᾶς δὲ διὰ δώρων
ἱκανῶν, καὶ φιλίας, καὶ ταύτης προσκαίρου, παι
[απέμψαι· τὸ δὲ πόλεις καὶ φρούρια λαβεῖν παρ'
ἡμῖν. Αρκεῖ σοι σῶον πεμφθῆναι ἐν Κωνσταν
τίνου, ἀναμιμνήσκοντες των Λημνίων κακῶν,
καὶ τὸν ἐν τῇ μονῇ τῆς Παμμακαρίστου των και
λογήρων ὀνειδισμόν· ἔχεις μισθοῦ χάριν σώαν
τὴν κεφαλὴν, τὸ τοῦ λύκου φθέγξομαι. Αίρε κώπας, ἔχεις τὸν Εὗρον πνέοντα γλυκερὸν ἀέριον·
φθάνε τὴν Κωνσταντίνου, ἄσπασαι τοὺς βασιλεῖς ἀφ' ἡμῶν· λέγε πῶς Θεὸς τὴν αὐθεντίαν
ἡμῖν ἐδωρήσατο· ἔστω μεθ' ἡμῶν ἐν εἰρήνῃ διά
γων, καὶ ἡμεῖς μετ' αὐτοῦ, ἀπέστω ζήτησις Καλ
λιουπόλεως. Ταῦτα τὸν στρατηγὸν τὰ ῥήματα οὐκ
ὀλίγον ἐτάραξαν· καὶ θυμωθείς, Οὐκ οἶδας, ἔφη, τίν
ἐμὸν βασιλέα ποίας συνέσεως καὶ γνώσεως, καὶ
ποίας άλλης μεγαλογνωμοσύνης ἐστὶν, αποπέμ
πειν με κενόν τοιούτοις ρήμασι φαύλοις ἀποΣτύοντα ἐκ τοῦ στόματος, ὦ Τζινεήτ; "Ισθι ὅτι ὡς
ἐν ὀλίγῳ, ὡς ὁρῶ, πάλιν ἔξει σε ἡ Κωνσταντίνου,
καὶ τότε μάθῃς & είρηκας. Πλὴν οὐ σόν ἐστι τὸ
διδόναι με λόγον καὶ ἀποπέμπειν, ἀλλὰ τοῦ ἀρ·
~
qui ellestia habitat, acceptum ferimus; nec aucloves illius vos Romæos judicamus. Existimamus
profecto opera vestra prospere nos usos esse, qui,
sociatis nobiscum laboribus, belli ærumnas in hac
rerum conversione toleratis. Sutli itaque Deo gratias agimus, qui a laboribus et cassibus præteritis
integrus servavit; vosque cum donis, quanta vester
capit status, et amicitiæ vobis opportunæ pignoribus dimittimur. Urbes vere et castella nos vobis
tradere absit! Tibi, o Demetri, sulvo satis sit Constantinopolim repetere. Memoria animis adhuc
hæret malorum, quæ in Lemno passi sumus,
quamque contumeliose a monachis habiti in Beatissimæ monasterio. Caput integrum mercedis nomine
domum refers, Lupi ac Ciconic apologo ular. Remos
impelle, tenis ac sudus Eurus spiral. Constantinopolim proficiscere, imperatores nomine nostro saluta,
et iis annuntia, quomodo Deus dominationem nobis
concesserit. Inter imperatorem nosque pax integra
maneat atque tranquillitas, nes uliqua de Callipoti
quaestio fiat. Tali oratione non mediocriter turbatus
est dux exercitus Demetrius, ad iramque versus
ait: An non tibi cognitus est imperator meus, quamque prudens, rerum peritus ac magnanimus sit? his
contumeliis, quas ore tuo evomuisti, o Cineites, konoratum, nudumque dimittis? persuasum habe,
quod prævideo, te brevi Constantinopolim, ut add
asylum, profecturum: tunc, quid prosunt verba iδια
χηγού Μουσταφᾶ, δν ὁ Θεὸς καὶ ἡ τύχη 'Ρω- tua, cognosces. Verumtamen pro imperio neque
μαίων ὕψωσε. Σὺ δὲ, εἰς τῶν πολλῶν τυγχάνων,
παῦσαι τοῦ λέγειν, ὅτι οὐκ ἔχεις τὸν ἀκούοντα.
Ἐγερθεὶς οὖν εἰσῆλθεν εἰς τὰς τριήρεις πλήρης ὢν
χήλου καὶ πικρίας, μὴ ἔχων τί ποιῆσαι, κατὰ νοῦν
φέρων τὴν τῶν ὄρκων ἀθέτησιν, καὶ τὰς ὑποσχέσεις, τὰς παρ' αὐτῶν γενομένας. Όμως ἵστατο έκε
δεχόμενος παρὰ τοῦ Μουσταφᾶ τὴν ἀπόκρισιν, εἰ
μέλλει κατὰ τὰς συνθήκας λαβεῖν τὸ φρούριον, ἢ
οῦ, καὶ τότε ἐπαναζεύξαι. Ο δὲ Μουσταφᾶς ἐλθὼν,
καὶ λόγους συνάραντες ἱκανοὺς ἄμφω, τῷ Δημητρίῳ
ἔφη· Ἐγὼ μὲν, ὦ φίλε, καὶ τοῦ ἐμοῦ ὑπερασπιστοῦ περιπόθητε, οἶδα ἀκριβῶς τὰς ὑποσχέσεις,
ᾶς ὑπεσχέθην ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου αὐτοῦ· καὶ ὅτι ἐν μέσῳ τούτων ἦν καὶ τὸ
PATROL. GR. CL VII.
jubere, vel me dimittere poles, at Mustaplas imperator, quem Deus Romæorumque fortuna evexerunt.
Tu vero cum de turba et plebe unus sis, abstine a
verbis, quibus obtemperantem nullum habes. Cum
ilique surrexisset ira Lumens ac indignabundus,
triremes conscendit quid faceret anceps, animo
revolvens promissa istoruin, quæ perjurio corrupe.
rant. Remansit tamen exspectando quodnam sibi
a Mustapha responsum daretur: an ex fœdere
arcem sit recepturus, necne; acceptoque responso
redire statuit. Accessit ilane ad eum Mustaplas,
et post longum colloquium, Demetrio hæc dixit:
Ego quidem, o amice, protectori meo charissime,
eorum recte memini, quæ coram Deo ejusque pro30
PG 157:939περὶ δὲ τοῦ φρουρίου κρεῖσσον παραβαίνειν ὅρκον ἢ προσκρούειν Θεῷ, εὐσεβεῖς ἐν χερσὶν ἀσεβῶν ἀποτιθέναι καὶ ποιεῖν δοῦλον τὸ ἐλεύθερον καὶ τὸ Θεῷ ἀφιερωμένον ἔθνος εἰς χεῖρας ἀπίστων καὶ τὸν ἕνα Θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς μὴ εἰδότων. Εἰ δὲ καὶ εἰς τοσαύτην ἀσέβειαν κατακρημνισθῶ, ὃ μὴ γένοιτο, Κύριε, τὸ τῶν Μουσουλμάνων γένος οὐτ’ ἐμοὶ τὴν ἀρχηγίαν παραχωρήσει οὔτε σοὶ τοῦ χωρίου τούτου χαρίσει τὴν εἰσόδον. Ἄπιθι τοιγαροῦν κἀγώ, εἰς ὅσον εὐπορῶ, τόσον καὶ τὴν ἀνταμοιβὴν παρεκτείνω. Ὅσα δὲ οὐ παρὰ τὴν ἐμὴν κτῆσίν εἰσιν, ἀλλὰ τῷ δημοσίῳ κεκλήρωται καὶ τῷ ἐμῷ προφήτῃ, οὐ θέλω παρασαλεῦσαί τι τῶν μουσουλμανικῶν ἐθῶν καὶ τῶν προσταγμάτων τοῦ προφήτου, Μουσουλμάνος τυγχάνων. Καὶ γὰρ ἐπιμόνως ἐργάσομαι τοῦ προσθεῖναι καὶ ἐπαυξῆσαι πόλεις καὶ χώρας καβουρίδων ποιῆσαι τῶν Μουσουλμάνων εἶναι.DUCE
pirela promisi, quodque liis etiam ars Callipoleos τῆς Καλλιουπόλεως φρούριον. Ενεκα οὖν τῶν
contineretur. De cæteris equidem omnibus rationem ἄλλων ἁπάντων ἔχω λόγον ἀποδοῦναι ἐν τῇ
reddere debco in die illa judicii novissimi tremenda,
nisi pactis stetero, eaque adimplevero. Quod autem
nd castrum special, salius est mihi jusjurandum
violare, quam in Dei offensionem incurrere, manibus
impiorum pios tradendo, libera conditionis 86
homines in servitutem redigendo, gentemque Deo
dicatam ac consecratam subjiciendo infidelium imperio, qui Deum unicum cœli et terræ nesciunt.
Quod si in eam impietatem præceps laberer, quod
absit! Domine, Musulmanorum natio neque me imperatorem ferret, vel tibi arcis ingressum concederet.
Abi itaque, quam marinus pro viribus meis gratias
referam. Quæcunque vero ditionis meæ non sunt,
sed publico acquisita meoque prophetæ, illa intacta
relinquo, consuetudinibus Musulmanorum prophetaque præceptis fraudem ullam facere recusans, cum
Musulmanus sim. Indesinenter equidem laborabo
ut urbium numerum multiplicem, eas augeam, regionesque Cavuridum adjiciam Musulmanorum ditioni.
Urbem vero ut Christianis concedam, etiamque Callipolim (qua Husulmanorum fauces sunt, ιοικη
genus Christianum absorbentes: qui etiam laqueus
est, quo Christiani jugulantur ac pereuni), nunquum animum inducam, nec quidquam tam absurdam admittam.
Hec dum audit Leontarius (lanquam leo, cui
præda se subtraxit, in terram caput inclinans, et
cauda laxata terram verrens), vultum præ dolore
demittit, quasi phrenesi superveniente mente dejectus, donec absurdum sermonem finivisset ille.
Postmodumque attollens oculos eum sic alloquitur:
Accurate novimus, domine dux, quomodo vos Musul
mani multis abhinc annis erga nos affecti estis. Elapsi
sunt equidem anui centum quinquaginta, ex quo
proavus tuus 6.hman Bithyniam, Paphlagoniam et
Phrygium majoribus nostris ereptas imperio suo subdidit. Cum vero filius ejus Orchan hæreditario
jure eadem themata seu provincias consecutus esset,
fœdcrum initorum immemor perjurio fidem datam,
fines transgressus, quos Deus et vɩritas stabiles posuerunt, violavil. Jamque ab eo tempore anni centum
transierunt, quo Occidentem devastare cœpit. Illins
deinde nepos pater tuus Iltrim Bajazites, cum successionis jure rerum summa omnibusque provinciis
potiretur, et ipse perjurii rens peractus est; tandemque ipsum imperiumque ejus universum Deus Perais tradidit. Ad hanc diem ab ejus obitu tricesimus
fere agitur annus, tuique fratres Musulmanus et
Mesas, jurejurando violato, infelici exitu imperium
ac vitam amiserunt. Solus Mehemeles, qui jam obiis,
imperator fratorque tuus, juramentum non violavit:
ipse propterea mitiori fato concessit, postquam reἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ φοβερᾷ, εἰ μὴ κατὰ τὸ συμφω
νηθὲν οὐκ ἀπιβήσεται. Περὶ δὲ τοῦ φρουρίου
κρείσσον παραβαίνειν ὅρκον, ἢ προσκρούειν
Θεῷ, εὐσεβεῖς ἐν χερσὶν ἀσεβῶν ἀποτιθέναι, καὶ
ποιεῖν δοῦλον τὸ ἐλεύθερον, καὶ τῷ Θεῷ ἀφιε
ρωμένον ἔθνος εἰς χεῖρας ἀπίστων, καὶ τῶν
ἕνα θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς μὴ εἰδότων.
Εἰ δὲ καὶ ἐς τοσαύτην ἀσέβειαν κατακρημνιστώ,
ὃ μὴ γένοιτο, Κύριε, τὸ τῶν Μουσουλμάνων γένος
οὔτ᾽ ἐμοὶ τὴν ἀρχηγίαν παραχωρήσει, οὔτε σοὶ
τοῦ χωρίου τούτου χαρίσει τὴν εἴσοδον. Απιθι
τοιγαροῦν, κἀγὼ εἰς ὅσον εὐπορῶ, τόσον καὶ τὴν
ἀνταμοιβὴν παρεκτείνω. "Οσα δὲ οὐ παρὰ τὴν
ἐμὴν κτησιν εἰσιν, ἀλλὰ τῷ δημοσίῳ κεκλήρω
ται, καὶ τῷ ἐμῷ προφήτῃ, οὐ θέλω παρασαλεύ
σαί τι τῶν Μουσουλμανικῶν ἐθῶν, καὶ τῶν
προσταγμάτων τοῦ προφήτου, Μουσουλμάνος
τυγχάνων. Καὶ γὰρ ἐπιμόνως ἐργάσομαι τοῦ προσθεῖναι καὶ ἐπαυξῆσαι πόλεις, καὶ χώρας κα
βουρίδων ποιῆσαι τῶν Μουσουλμάνων εἶναι. Το
δὲ πόλιν, καὶ ταῦτα Καλλιούπολιν, ἥτις ἐστὶ
λαιμὸς τῶν Μουσουλμάνων, καταῤῥοφῶν ἅπαν
γένος τῶν Χριστιανῶν, καὶ πνιγμονὴ τῶν Χρι
στιανῶν καταπνίγων καὶ ὀλεθρεύων αὐτοὺς, πώς
ποτε οὔτε κατὰ νοῦν ἐπεισπεσεῖται τὸ τοιοῦται
παραλόγισμα, οὔτε εἰς τέλος ἐξάγω.
Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Λεοντάριο; (καὶ ὥσπερ λέων
τῆς θήρας ἀστοχήσας, κάτω τὴν κεφαλὴν φέρων,
καὶ τῇ οὐρῃ τὴν γῆν ἐπιῤῥιπίζων, ὑποχαλῶν αὐτήν),
οὕτω καὶ οὗτος ὑπὸ τῆς λύπης, ὡς ἐν ἐκστάσει
φρενίτιδι γενόμενος, κάτω τὴν κεφαλὴν ἔχων, έως
οὗ καταλήξας τὸν παράλογον λόγον ἔστη, ἄρας τὸ
ὄμμα πρὸς αὐτὸν ἔφη· Ἡμεῖς μέν, ὦ κύριε καὶ
αρχηγέ, τῶν Μουσουλμάνων οἴδαμεν ἀκριβῶς
τὴν πρὸς ἡμᾶς ἐκ πολλῶν χρόνων διάθεσιν· καὶ
γὰρ ἤδη ἐπέκεινα τὰ ἔτη τυγχάνει τὸν ἀριθμὸν
τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα, ἀφ' οὗ ὁ σὺς πρόπεςπος Οθμὰν τὰ τῆς Βιθυνίας, καὶ Παλαγονίας,
καὶ Φρυγίας μέρη ἁρπάσας ἐκ τῶν χειρῶν τῶν
ἡμετέρων γονέων κατέσχε. Ο δὲ ἔκγονος αὐτοῦ
Ορχάν γενόμενος κύριος καὶ κληρονόμος τῶν
αὐτῶν θεμάτων, οὐ διέμεινε ποτε ταῖς συνθή
καις καὶ ὅρκοις, παραβαίνων καὶ μεταπηδών
ὄρια, ἃ ἡσφαλίσαντο θεὺς καὶ ἀλήθεια. Αγων
ἔτος ἔκτοτε ἐγγὺς που ἑκατοστών, ἀφ' οὗ τὰ τῆς
δύσεως ἤρξατο φθείρειν· εἶτα ὁ ἔκγονος αὐτοῦ,
ὁ σὸς πατὴρ Ιλτρὴμ, γενόμενος κύριος τῶν πραγμάτων καὶ θεμάτων κατά διαδοχὴν, καὶ αὐτὸς
παραβαίνων τοὺς ὅρκους, ἐπὶ τῷ τέλει τὴν ἀρ·
χὴν αὐτοῦ πᾶσαν καὶ αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐν χερσὶ
Περσῶν παρέδωκεν. Νῦν δ' ἐκείνου παρελθόντος
Εγγύς που τὰ τριάκοντα έτη τελούμενα έως
σήμερον οἱ ὑμέτεροι ἀδελφοὶ Μουσουλμάν, Μα
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εγγύς που τὰ τριάκοντα ἔτη. Fieri nequit,
ut a Bajazitis Iltrim obitu ad hanc diem anni trigin.a numerentur, cum Bajazites obierit anno
Christi 1402, Leontarius vero anno 1422 hæc ad
Mustapham verba habuerit.
'
Τὸ δὲ πόλιν καὶ ταῦτα Καλλιούπολιν, ἥτις ἐστὶ λαιμὸς τῶν Μουσουλμάνων καταφορῶν ἅπαν γένος τῶν χριστιανῶν καὶ πνιγμονὴ τῶν χριστιανῶν καταπνίγων καὶ ὀλεθρεύων αὐτούς, πώποτε οὔτε κατὰ νοῦν ἐπεισπεσεῖται τὸ τοιοῦτον παραλόγισμα οὔτε εἰς τέλος ἐξάγω.Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Λεοντάριος καὶ ὥσπερ λέων τῆς θήρας ἀστοχήσας, κάτω τὴν κεφαλὴν φέρων καὶ τῇ οὐρᾷ τὴν γῆν ἐπιῤῥιπίζων, ὑποχαλὼν αὐτήν, οὕτω καὶ οὗτος ὑπὸ τῆς λύπης ὡς ἐν ἐκστάσει φρενίτιδι γενόμενος, κάτω τὴν κεφαλὴν ἔχων, ἕως οὗ καταλήξας τὸν παράλογον λόγον ἔστη, ἄρας τὸ ὄμμα πρὸς αὐτὸν ἔφη· Ἡμεῖς μὲν, ὦ κύριε καὶ ἀρχηγὲ τῶν Μουσουλμάνων, οἴδαμεν ἀκριβῶς τὴν πρὸς ἡμᾶς ἐκ πολλῶν χρόνων διάθεσιν· καὶ γὰρ ἤδη ἐπέκεινα τὰ ἔτη τυγχάνει τὸν ἀριθμὸν τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα, ἀφ’ οὗ ὁ σὸς πρόπαππος Ὀτμὰν τὰ τῆς Βιθυνίας καὶ Παφλαγονίας καὶ Φρυγίας μέρη ἁρπάσας ἐκ τῶν χειρῶν τῶν ἡμετέρων γονέων κατέσχε.DUCE
pirela promisi, quodque liis etiam ars Callipoleos τῆς Καλλιουπόλεως φρούριον. Ενεκα οὖν τῶν
contineretur. De cæteris equidem omnibus rationem ἄλλων ἁπάντων ἔχω λόγον ἀποδοῦναι ἐν τῇ
reddere debco in die illa judicii novissimi tremenda,
nisi pactis stetero, eaque adimplevero. Quod autem
nd castrum special, salius est mihi jusjurandum
violare, quam in Dei offensionem incurrere, manibus
impiorum pios tradendo, libera conditionis 86
homines in servitutem redigendo, gentemque Deo
dicatam ac consecratam subjiciendo infidelium imperio, qui Deum unicum cœli et terræ nesciunt.
Quod si in eam impietatem præceps laberer, quod
absit! Domine, Musulmanorum natio neque me imperatorem ferret, vel tibi arcis ingressum concederet.
Abi itaque, quam marinus pro viribus meis gratias
referam. Quæcunque vero ditionis meæ non sunt,
sed publico acquisita meoque prophetæ, illa intacta
relinquo, consuetudinibus Musulmanorum prophetaque præceptis fraudem ullam facere recusans, cum
Musulmanus sim. Indesinenter equidem laborabo
ut urbium numerum multiplicem, eas augeam, regionesque Cavuridum adjiciam Musulmanorum ditioni.
Urbem vero ut Christianis concedam, etiamque Callipolim (qua Husulmanorum fauces sunt, ιοικη
genus Christianum absorbentes: qui etiam laqueus
est, quo Christiani jugulantur ac pereuni), nunquum animum inducam, nec quidquam tam absurdam admittam.
Hec dum audit Leontarius (lanquam leo, cui
præda se subtraxit, in terram caput inclinans, et
cauda laxata terram verrens), vultum præ dolore
demittit, quasi phrenesi superveniente mente dejectus, donec absurdum sermonem finivisset ille.
Postmodumque attollens oculos eum sic alloquitur:
Accurate novimus, domine dux, quomodo vos Musul
mani multis abhinc annis erga nos affecti estis. Elapsi
sunt equidem anui centum quinquaginta, ex quo
proavus tuus 6.hman Bithyniam, Paphlagoniam et
Phrygium majoribus nostris ereptas imperio suo subdidit. Cum vero filius ejus Orchan hæreditario
jure eadem themata seu provincias consecutus esset,
fœdcrum initorum immemor perjurio fidem datam,
fines transgressus, quos Deus et vɩritas stabiles posuerunt, violavil. Jamque ab eo tempore anni centum
transierunt, quo Occidentem devastare cœpit. Illins
deinde nepos pater tuus Iltrim Bajazites, cum successionis jure rerum summa omnibusque provinciis
potiretur, et ipse perjurii rens peractus est; tandemque ipsum imperiumque ejus universum Deus Perais tradidit. Ad hanc diem ab ejus obitu tricesimus
fere agitur annus, tuique fratres Musulmanus et
Mesas, jurejurando violato, infelici exitu imperium
ac vitam amiserunt. Solus Mehemeles, qui jam obiis,
imperator fratorque tuus, juramentum non violavit:
ipse propterea mitiori fato concessit, postquam reἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ φοβερᾷ, εἰ μὴ κατὰ τὸ συμφω
νηθὲν οὐκ ἀπιβήσεται. Περὶ δὲ τοῦ φρουρίου
κρείσσον παραβαίνειν ὅρκον, ἢ προσκρούειν
Θεῷ, εὐσεβεῖς ἐν χερσὶν ἀσεβῶν ἀποτιθέναι, καὶ
ποιεῖν δοῦλον τὸ ἐλεύθερον, καὶ τῷ Θεῷ ἀφιε
ρωμένον ἔθνος εἰς χεῖρας ἀπίστων, καὶ τῶν
ἕνα θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς μὴ εἰδότων.
Εἰ δὲ καὶ ἐς τοσαύτην ἀσέβειαν κατακρημνιστώ,
ὃ μὴ γένοιτο, Κύριε, τὸ τῶν Μουσουλμάνων γένος
οὔτ᾽ ἐμοὶ τὴν ἀρχηγίαν παραχωρήσει, οὔτε σοὶ
τοῦ χωρίου τούτου χαρίσει τὴν εἴσοδον. Απιθι
τοιγαροῦν, κἀγὼ εἰς ὅσον εὐπορῶ, τόσον καὶ τὴν
ἀνταμοιβὴν παρεκτείνω. "Οσα δὲ οὐ παρὰ τὴν
ἐμὴν κτησιν εἰσιν, ἀλλὰ τῷ δημοσίῳ κεκλήρω
ται, καὶ τῷ ἐμῷ προφήτῃ, οὐ θέλω παρασαλεύ
σαί τι τῶν Μουσουλμανικῶν ἐθῶν, καὶ τῶν
προσταγμάτων τοῦ προφήτου, Μουσουλμάνος
τυγχάνων. Καὶ γὰρ ἐπιμόνως ἐργάσομαι τοῦ προσθεῖναι καὶ ἐπαυξῆσαι πόλεις, καὶ χώρας κα
βουρίδων ποιῆσαι τῶν Μουσουλμάνων εἶναι. Το
δὲ πόλιν, καὶ ταῦτα Καλλιούπολιν, ἥτις ἐστὶ
λαιμὸς τῶν Μουσουλμάνων, καταῤῥοφῶν ἅπαν
γένος τῶν Χριστιανῶν, καὶ πνιγμονὴ τῶν Χρι
στιανῶν καταπνίγων καὶ ὀλεθρεύων αὐτοὺς, πώς
ποτε οὔτε κατὰ νοῦν ἐπεισπεσεῖται τὸ τοιοῦται
παραλόγισμα, οὔτε εἰς τέλος ἐξάγω.
Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Λεοντάριο; (καὶ ὥσπερ λέων
τῆς θήρας ἀστοχήσας, κάτω τὴν κεφαλὴν φέρων,
καὶ τῇ οὐρῃ τὴν γῆν ἐπιῤῥιπίζων, ὑποχαλῶν αὐτήν),
οὕτω καὶ οὗτος ὑπὸ τῆς λύπης, ὡς ἐν ἐκστάσει
φρενίτιδι γενόμενος, κάτω τὴν κεφαλὴν ἔχων, έως
οὗ καταλήξας τὸν παράλογον λόγον ἔστη, ἄρας τὸ
ὄμμα πρὸς αὐτὸν ἔφη· Ἡμεῖς μέν, ὦ κύριε καὶ
αρχηγέ, τῶν Μουσουλμάνων οἴδαμεν ἀκριβῶς
τὴν πρὸς ἡμᾶς ἐκ πολλῶν χρόνων διάθεσιν· καὶ
γὰρ ἤδη ἐπέκεινα τὰ ἔτη τυγχάνει τὸν ἀριθμὸν
τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα, ἀφ' οὗ ὁ σὺς πρόπεςπος Οθμὰν τὰ τῆς Βιθυνίας, καὶ Παλαγονίας,
καὶ Φρυγίας μέρη ἁρπάσας ἐκ τῶν χειρῶν τῶν
ἡμετέρων γονέων κατέσχε. Ο δὲ ἔκγονος αὐτοῦ
Ορχάν γενόμενος κύριος καὶ κληρονόμος τῶν
αὐτῶν θεμάτων, οὐ διέμεινε ποτε ταῖς συνθή
καις καὶ ὅρκοις, παραβαίνων καὶ μεταπηδών
ὄρια, ἃ ἡσφαλίσαντο θεὺς καὶ ἀλήθεια. Αγων
ἔτος ἔκτοτε ἐγγὺς που ἑκατοστών, ἀφ' οὗ τὰ τῆς
δύσεως ἤρξατο φθείρειν· εἶτα ὁ ἔκγονος αὐτοῦ,
ὁ σὸς πατὴρ Ιλτρὴμ, γενόμενος κύριος τῶν πραγμάτων καὶ θεμάτων κατά διαδοχὴν, καὶ αὐτὸς
παραβαίνων τοὺς ὅρκους, ἐπὶ τῷ τέλει τὴν ἀρ·
χὴν αὐτοῦ πᾶσαν καὶ αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐν χερσὶ
Περσῶν παρέδωκεν. Νῦν δ' ἐκείνου παρελθόντος
Εγγύς που τὰ τριάκοντα έτη τελούμενα έως
σήμερον οἱ ὑμέτεροι ἀδελφοὶ Μουσουλμάν, Μα
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εγγύς που τὰ τριάκοντα ἔτη. Fieri nequit,
ut a Bajazitis Iltrim obitu ad hanc diem anni trigin.a numerentur, cum Bajazites obierit anno
Christi 1402, Leontarius vero anno 1422 hæc ad
Mustapham verba habuerit.
'
Ὁ δὲ ἔγγονος αὐτοῦ Ὀρχὰν γενόμενος κύριος καὶ κληρονόμος τῶν αὐτῶν θεμάτων οὐ διέμεινέ ποτε ταῖς συνθήκαις καὶ ὅρκοις, παραβαίνων καὶ μεταπηδῶν ὅρια, ἃ ἠσφαλίσαντο Θεὸς καὶ ἀλήθεια, ἄγων ἔτος ἔκτοτε ἐγγύς που ἑκατοστόν, ἀφ’ οὗ τὰ τῆς δύσεως ἤρξατο φθείρειν. Εἶτα ὁ ἔγγονος αὐτοῦ, ὁ σὸς πατὴρ Ἰλτρήμ, γενόμενος κύριος τῶν πραγμάτων καὶ θεμάτων κατὰ διαδοχήν, καὶ αὐτὸς παραβαίνων τοὺς ὅρκους, ἐπὶ τῷ τέλει τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ πᾶσαν καὶ αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐν χερσὶ Περσῶν παρέδωκεν. Νῦν δ’ ἐκείνου παρελθόντος ἐγγύς που τὰ τριάκοντα ἔτη τελούμενα ἕως σήμερον, οἱ ὑμέτεροι ἀδελφοὶ Μουσουλμάν, Μωσῆς παραβάντες τοὺς ὅρκους, κακῶς καὶ τῆς ἀρχῆς καὶ τῆς ζωῆς ἐξέπεσον. Μόνον ὁ ἤδη νεωστὶ παρελθὼν Μεχεμὲτ ἀρχηγός, ὁ σὸς ἀδελφός, αὐτὸς τοὺς ὅρκους ἐτήρησεν καὶ αὐτὸς τὸ τέλος εἰρηνικὸν καὶ τὴν τρυφὴν τῆς ἡγεμονίας εὐδαιμόνως ἀπέλαβεν. Σὺ δὲ ταῦτα ποιῶν, οὐκ εἰς μακρὰν γελάσει ἡ τύχη συναίρουσα καὶ βοηθοῦσά σοι. Ἀδίκους γὰρ ὁ Θεὸς πρὸ καιροῦ παραπέμπει εἰς Ἅιδην καὶ τοὺς ἀθετοῦντας αὐτὸν εἰς τέλος ἀφανίζει.DUCE
pirela promisi, quodque liis etiam ars Callipoleos τῆς Καλλιουπόλεως φρούριον. Ενεκα οὖν τῶν
contineretur. De cæteris equidem omnibus rationem ἄλλων ἁπάντων ἔχω λόγον ἀποδοῦναι ἐν τῇ
reddere debco in die illa judicii novissimi tremenda,
nisi pactis stetero, eaque adimplevero. Quod autem
nd castrum special, salius est mihi jusjurandum
violare, quam in Dei offensionem incurrere, manibus
impiorum pios tradendo, libera conditionis 86
homines in servitutem redigendo, gentemque Deo
dicatam ac consecratam subjiciendo infidelium imperio, qui Deum unicum cœli et terræ nesciunt.
Quod si in eam impietatem præceps laberer, quod
absit! Domine, Musulmanorum natio neque me imperatorem ferret, vel tibi arcis ingressum concederet.
Abi itaque, quam marinus pro viribus meis gratias
referam. Quæcunque vero ditionis meæ non sunt,
sed publico acquisita meoque prophetæ, illa intacta
relinquo, consuetudinibus Musulmanorum prophetaque præceptis fraudem ullam facere recusans, cum
Musulmanus sim. Indesinenter equidem laborabo
ut urbium numerum multiplicem, eas augeam, regionesque Cavuridum adjiciam Musulmanorum ditioni.
Urbem vero ut Christianis concedam, etiamque Callipolim (qua Husulmanorum fauces sunt, ιοικη
genus Christianum absorbentes: qui etiam laqueus
est, quo Christiani jugulantur ac pereuni), nunquum animum inducam, nec quidquam tam absurdam admittam.
Hec dum audit Leontarius (lanquam leo, cui
præda se subtraxit, in terram caput inclinans, et
cauda laxata terram verrens), vultum præ dolore
demittit, quasi phrenesi superveniente mente dejectus, donec absurdum sermonem finivisset ille.
Postmodumque attollens oculos eum sic alloquitur:
Accurate novimus, domine dux, quomodo vos Musul
mani multis abhinc annis erga nos affecti estis. Elapsi
sunt equidem anui centum quinquaginta, ex quo
proavus tuus 6.hman Bithyniam, Paphlagoniam et
Phrygium majoribus nostris ereptas imperio suo subdidit. Cum vero filius ejus Orchan hæreditario
jure eadem themata seu provincias consecutus esset,
fœdcrum initorum immemor perjurio fidem datam,
fines transgressus, quos Deus et vɩritas stabiles posuerunt, violavil. Jamque ab eo tempore anni centum
transierunt, quo Occidentem devastare cœpit. Illins
deinde nepos pater tuus Iltrim Bajazites, cum successionis jure rerum summa omnibusque provinciis
potiretur, et ipse perjurii rens peractus est; tandemque ipsum imperiumque ejus universum Deus Perais tradidit. Ad hanc diem ab ejus obitu tricesimus
fere agitur annus, tuique fratres Musulmanus et
Mesas, jurejurando violato, infelici exitu imperium
ac vitam amiserunt. Solus Mehemeles, qui jam obiis,
imperator fratorque tuus, juramentum non violavit:
ipse propterea mitiori fato concessit, postquam reἡμέρᾳ ἐκείνῃ τῇ φοβερᾷ, εἰ μὴ κατὰ τὸ συμφω
νηθὲν οὐκ ἀπιβήσεται. Περὶ δὲ τοῦ φρουρίου
κρείσσον παραβαίνειν ὅρκον, ἢ προσκρούειν
Θεῷ, εὐσεβεῖς ἐν χερσὶν ἀσεβῶν ἀποτιθέναι, καὶ
ποιεῖν δοῦλον τὸ ἐλεύθερον, καὶ τῷ Θεῷ ἀφιε
ρωμένον ἔθνος εἰς χεῖρας ἀπίστων, καὶ τῶν
ἕνα θεὸν τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς μὴ εἰδότων.
Εἰ δὲ καὶ ἐς τοσαύτην ἀσέβειαν κατακρημνιστώ,
ὃ μὴ γένοιτο, Κύριε, τὸ τῶν Μουσουλμάνων γένος
οὔτ᾽ ἐμοὶ τὴν ἀρχηγίαν παραχωρήσει, οὔτε σοὶ
τοῦ χωρίου τούτου χαρίσει τὴν εἴσοδον. Απιθι
τοιγαροῦν, κἀγὼ εἰς ὅσον εὐπορῶ, τόσον καὶ τὴν
ἀνταμοιβὴν παρεκτείνω. "Οσα δὲ οὐ παρὰ τὴν
ἐμὴν κτησιν εἰσιν, ἀλλὰ τῷ δημοσίῳ κεκλήρω
ται, καὶ τῷ ἐμῷ προφήτῃ, οὐ θέλω παρασαλεύ
σαί τι τῶν Μουσουλμανικῶν ἐθῶν, καὶ τῶν
προσταγμάτων τοῦ προφήτου, Μουσουλμάνος
τυγχάνων. Καὶ γὰρ ἐπιμόνως ἐργάσομαι τοῦ προσθεῖναι καὶ ἐπαυξῆσαι πόλεις, καὶ χώρας κα
βουρίδων ποιῆσαι τῶν Μουσουλμάνων εἶναι. Το
δὲ πόλιν, καὶ ταῦτα Καλλιούπολιν, ἥτις ἐστὶ
λαιμὸς τῶν Μουσουλμάνων, καταῤῥοφῶν ἅπαν
γένος τῶν Χριστιανῶν, καὶ πνιγμονὴ τῶν Χρι
στιανῶν καταπνίγων καὶ ὀλεθρεύων αὐτοὺς, πώς
ποτε οὔτε κατὰ νοῦν ἐπεισπεσεῖται τὸ τοιοῦται
παραλόγισμα, οὔτε εἰς τέλος ἐξάγω.
Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ Λεοντάριο; (καὶ ὥσπερ λέων
τῆς θήρας ἀστοχήσας, κάτω τὴν κεφαλὴν φέρων,
καὶ τῇ οὐρῃ τὴν γῆν ἐπιῤῥιπίζων, ὑποχαλῶν αὐτήν),
οὕτω καὶ οὗτος ὑπὸ τῆς λύπης, ὡς ἐν ἐκστάσει
φρενίτιδι γενόμενος, κάτω τὴν κεφαλὴν ἔχων, έως
οὗ καταλήξας τὸν παράλογον λόγον ἔστη, ἄρας τὸ
ὄμμα πρὸς αὐτὸν ἔφη· Ἡμεῖς μέν, ὦ κύριε καὶ
αρχηγέ, τῶν Μουσουλμάνων οἴδαμεν ἀκριβῶς
τὴν πρὸς ἡμᾶς ἐκ πολλῶν χρόνων διάθεσιν· καὶ
γὰρ ἤδη ἐπέκεινα τὰ ἔτη τυγχάνει τὸν ἀριθμὸν
τῶν ἑκατὸν πεντήκοντα, ἀφ' οὗ ὁ σὺς πρόπεςπος Οθμὰν τὰ τῆς Βιθυνίας, καὶ Παλαγονίας,
καὶ Φρυγίας μέρη ἁρπάσας ἐκ τῶν χειρῶν τῶν
ἡμετέρων γονέων κατέσχε. Ο δὲ ἔκγονος αὐτοῦ
Ορχάν γενόμενος κύριος καὶ κληρονόμος τῶν
αὐτῶν θεμάτων, οὐ διέμεινε ποτε ταῖς συνθή
καις καὶ ὅρκοις, παραβαίνων καὶ μεταπηδών
ὄρια, ἃ ἡσφαλίσαντο θεὺς καὶ ἀλήθεια. Αγων
ἔτος ἔκτοτε ἐγγὺς που ἑκατοστών, ἀφ' οὗ τὰ τῆς
δύσεως ἤρξατο φθείρειν· εἶτα ὁ ἔκγονος αὐτοῦ,
ὁ σὸς πατὴρ Ιλτρὴμ, γενόμενος κύριος τῶν πραγμάτων καὶ θεμάτων κατά διαδοχὴν, καὶ αὐτὸς
παραβαίνων τοὺς ὅρκους, ἐπὶ τῷ τέλει τὴν ἀρ·
χὴν αὐτοῦ πᾶσαν καὶ αὐτὸν ὁ Θεὸς ἐν χερσὶ
Περσῶν παρέδωκεν. Νῦν δ' ἐκείνου παρελθόντος
Εγγύς που τὰ τριάκοντα έτη τελούμενα έως
σήμερον οἱ ὑμέτεροι ἀδελφοὶ Μουσουλμάν, Μα
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εγγύς που τὰ τριάκοντα ἔτη. Fieri nequit,
ut a Bajazitis Iltrim obitu ad hanc diem anni trigin.a numerentur, cum Bajazites obierit anno
Christi 1402, Leontarius vero anno 1422 hæc ad
Mustapham verba habuerit.
'
PG 157:941Ὅτε γὰρ φεύγων εἰσῆλθες ἐν Θεσσαλονίκῃ, εἰ ὁ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων παρεδίδου σε τῷ Μεχεμὲτ καὶ ἀγχόνη τὴν ζωήν σου ἐλάμβανε, εἶχον ἂν πολλοὶ αἰτιᾶσθαι, κατακρίνειν Ῥωμαίους ὡς προδότας καὶ τῶν εἰς αὐτοὺς προσφυγόντων δεινοὺς φονέας καὶ τὰ ἐναντία τοῦ δικαίου πράττοντας. Ἄρα δέ σε ἀρχηγὸν ἀναδείξαντες μετὰ Θεὸν οἱ Ῥωμαῖοι, γράφεις μὲν Θεῷ τὸ πᾶν καὶ τοῦτο καλῶς εἴρηκας, οὐδὲ ἐγὼ ἀντιλέγω· τοὺς δὲ συγκοπιάσαντας ὡς ἐχθροὺς λογίζῃ καὶ ἀντιστρέφεις τὸ πρόσωπον; Ὑγίαινε οὖν εὐφραινόμενος· ἡμεῖς δὲ πρὸς τοὺς ἰδίους οἴκους ἀπελθόντες καὶ τῷ βασιλεῖ ἀναγγείλαντες τὰ τῆς ἀπάτης, τὸ πᾶν Θεῷ ἀναθέμενοι, προσκαρτερήσωμεν, ἐκδεχόμενοι τὴν αὐτοῦ δικαίαν ἀπόφασιν.Ταῦτα εἰπὼν καὶ ἐξελθὼν τοῦ λιμένος καὶ τὰ ἱστία πτερώσας τὴν πρὸς Κωνσταντινούπολιν πορείαν ἔπλευσεν. Μαθὼν δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ καὶ λύπῃ πολλῇ συσχεθεὶς καὶ θυμοῦ πλήρης γενόμενος, μὴ ἔχων ὅ τι ποιῆσαι, ἐβουλεύσατο κατὰ νοῦν τὴν ἑτέραν βαδίσαι καὶ στεῖλαι πρέσβεις τῷ Μουράτ·9$1
τῆς παραβάντες ὅρκους, κακῶς καὶ τῆς ἀρχῆς giis deliciis ac luxu affatim saliatus est. Τu vero his
καὶ τῆς ζωῆς ἐξέπεσον. Μόνον ὁ ἤδη νεωστὶ παρ- patratis haud diu uteris propitia et adjutrice fortuna.
ελθὼν Μεχεμέτ ἀρχηγὸς ὁ σὲς ἀδελφὸς, αὐτὸς Iniquos 87 enim Deus ad inferos immatura morte deτοὺς ὅρκους ετήρησεν καὶ αὐτὸς τὸ τέλος εἰ- trudit; ipsique non auscultantes in æternum delet.
ρηνικὸν καὶ τὴν τρυφὴν τῆς ἡγεμονίας εὐδαι Cum equidem exsul ingressus es Thessalonicam, si
μόνως ἀπέλαβεν. Σὺ δὲ ταῦτα ποιῶν, οὐκ εἰς Romeorum imperator Mehemeti te tradidisset, et laμακράν γελάσει ἡ τύχη, συναίρουσα καὶ βοη queo ritam finivisses: Romæos, ut proditores, eorumθοῦσά σα. Ἀδίκους γὰρ ὁ Θεὸς πρὸ καιροῦ παρα- que qui ad ipsos confugiunt, crudeles mactatores,
πέμπει εἰς ᾅδην, καὶ τοὺς ἀθετοῦντας αὐτὸν εἰς a quitati justitiæque adversantes, multi accusare et
τέλος ἀφανίζει. "Οτε γὰρ φεύγων εἰσῆλθες ἐν condemnare potuissent. Romæi equidem adjuvante
Θεσσαλονίκῃ, εἰ ὁ βασιλεὺς τῶν Ρωμαίων παρ·.Deo, imperatorem te constituerunt; Deo enim omnia
εδίδου σε τῷ Μεχεμέτ, καὶ ἀγχόνη τὴν ζωήν ascribis, idque recte dixisti, nec quidquam oppono;
σου ἐλάμβανε· εἶχον ἂν πολλοὶ αἰτιᾶσθαι κατα- eos vero, qui opem tibi tulerunt, hostium loco habes
κρίνειν 'Ρωμαίους ὡς προδότας, καὶ τῶν εἰς αὐτ dorsumque eis obvertis. Sanitate voluptatibusque
τοὺς προσφυγόντων δεινούς φονέας, καὶ τὰ fruere. Ad nostros reversi imperaturi nos dolo cirἐναντία τοῦ δικαίου πράττοντας. "Αρτι δέ σε cumventos esse narrabimus: Deoque omnibus remisἀρχηγὸν ἀναδείξαντες μετὰ Θεὸν οἱ Ρωμαῖοι, sis, cum patientia justam ejus sententiam exγράφεις μὲν θεῷ τὸ πᾶν, καὶ τοῦτο καλῶς είρη- spectabimus. Hæc locutus e portu expansis velis
κας, οὐδ᾽ ἐγὼ ἀντιλέγω· τοὺς δὲ συγκοπιάσαν solvit, versusque Constantinopolim cursuin diτας ὡς ἐχθροὺς λογίζῃ, καὶ ἀντιστρέφεις τὸ πρόσω rexit.
ωπον. Υγίαινε οὖν εὐφραινόμενος. Ἡμεῖς δὲ πρὸς τοὺς ἰδίους οίκους ἀπελθόντες, καὶ τῷ βα
σιλεῖ ἀναγγείλαντες τὰ τῆς ἀπάτης, τὸ πᾶν Θεῷ ἀναθέμενοι προσκαρτερήσομεν, ἐκδεχόμενοι τὴν
αὐτοῦ δικαίαν ἀπόφασιν. Ταῦτα εἰπὼν, καὶ ἐξελθὼν τοῦ λιμένος, καὶ τὰ ἱστία πτερώσας, τὴν πρὸς
Κωνσταντινούπολιν πορείαν ἔπλευσεν.
CAPUT XXV.
Manuel imperator cum Morate [œdus pangere cogitat. Mustaphas res suas constituit, olio deinde el ignavia tolum_se
dat. Morates de recuperando imperio serio agitat, Abrahamum Bassam ad Manuelem destinat, qui re infecta discessit. Aluminis in Phocide confectio. Phocæa nova condita, ab Andrea et Jacobo Calaneis gubernata, fil Turcis tribularia. Joannes Adornus Phoca rector Mahometem, es deinde Moralem adit, el huic per litteras in eo copiisque
trajiciendis operam sunm pollicetur. Mustaphas ad nuntium transitus Moratis in Europam fit moestus. Eum alloquitur Cineites et objurgat, suadetque ut in Asiam transeant; interim ipse de deserendo Mustapha secum agitat. Bluslaphas Lampsacum venit, et Lopadiun usque progreditur, cujus pontem prior occupat disrumpilque Morutes.
Μαθὼν δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Μανουήλ καὶ
λύπῃ πολύ συσχεθείς, καὶ θυμοῦ πλήρης γενόμενος,
μὴ ἔχων ὅ τι ποιῆσαι, ἐβουλεύσατο κατὰ νοῦν τὴν
ἑτέραν βαδίσαι, καὶ στείλαι πρέσβεις τῷ Μουράτ.
Καὶ εἰ βούλεται πληρῶσαι τὴν πατρικὴν θέλησιν,
καὶ δοῦναι τὰ δύο βρέφη ὁμήρους, ἐπεὶ ἐκποδὼν
ἐγεγόνε: ὁ Παγιαζήτ, πάλιν Θεοῦ ἀρωγοῦντος ἀπο
καταστήσει τοῦτον εἰς τὴν πατρώαν ἡγεμονίαν. Ο
δὲ Μουσταφᾶς, καὶ γὰρ εἰς αὐτὸν ἐπαναδραμέτω δ
λόγος, ὀχυρώσας τὸ φρούριον, καὶ συντάξας καλῶς,
καὶ νουθετήσας τὸν δῆμον, καὶ καταστήσας δρουγ
γαρίους καὶ κόμητας οικείους τοῦ μεγάλου
στόλου, καὶ τὸν πύργον τὸν ἐν τῷ λιμένι καλῶς ὡς
ἐχρῆν ἀσφαλίσας, καὶ ὅρκους διδοὺς αὐτοῖς, καὶ δω
ρεαῖς ἀμείψας, ἐν τῇ 'Αδριανοῦ τὴν πορείαν ἐποι
εἶτο. Καὶ δὴ εἰσελθὼν ἐν τοῖς δόμοις τοῦ ἀποιχομέ
νου Μεχεμὲτ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ εὑρὼν θησαυτοὺς ἀναριθμήτους, καὶ ἑτέραν ἄλλην παρασκευὴν
ὑπέρμετρον, ἐνδύματα, καὶ λίθους, και μαργάρους
πολυτελείς, γυναῖκας ὡραίας, καὶ νέους παιδίσκους
εὐπροσώπου; καὶ κάλλει διαφέροντας, καὶ πᾶσαν
At Manuel imperator de istis certior factus, mœrore
simul ac ira correptus, quidque ageret anceps, aliam
viam ingredi statuit, legatosque ad Moratem mitt-re,
acturos de eo, favente divino numine, in paternuni
imperium reducendo; quandoquidem Bajazile
Bassare infecta e vivis excesserit: ea tamen couditione si patris voluntatem ratam habere voluerit, et duos infantes obsides dare. haterea Mustaphas, ad cujus res narrandas redeundum, arcem
Callipoleos munit, recte constituit, in plebem etiamn
animadvertit, præficitque drungarios et comites
domesticos magnæ classi. Turi étiam tuendæ, quæ
portui imminet, præsidium imponit omnibusque
necessariis instruit: jurejurando benevolum se
fore promittit, donaque largitus Adrianopolim
contendit. Palatium illic, quod habitaverat frater
ejus Melemeles, ingressus, divites supra modum
thesauros consequitur, aliamque immensam supellectilem, vestein, lapillos ac margaritas pretiosissimas: feminas quoque pulchras, 88 pueros et juvenes oris ac vultus decore praestantes,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μαθὼν δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Μανουήλ. Verisimiliora sunt quæ noster hic explicat, quam illa
quæ Phranzes et Laonicus, quasi per transennam
et negligentissime, percurrunt. Delusus enim a Mustapha, qui opem tulerat, Manuel ira commotus consilia, quibus istum pessumdare, suasque in Luto
res collocare possit, jure agitat, et ad finem perdu.
cere laborat.
Δρουγγαρίους καὶ κόμητας. Drungarii sunt
classis præfecii, quibus inferiores erant comites.
Videndus Curopalates in officiis aulæ Constantinopolitans.
καὶ εἰ βούλεται πληρῶσαι τὴν πατρικὴν θέλησιν καὶ δοῦναι τὰ δύο βρέφη ὡς ὁμήρους, ἐπεὶ ἐκποδὼν ἐγεγόνει ὁ Παγιαζήτ, πάλιν Θεοῦ ἀρωγοῦντος ἀποκαταστήσει τοῦτον εἰς τὴν πατρῴαν ἡγεμονίαν. Ὁ δὲ Μουσταφᾶς, καὶ γὰρ εἰς αὐτὸν ἐπαναδραμέτω ὁ λόγος, ὀχυρώσας τὸ φρούριον καὶ συντάξας καλῶς καὶ νουθετήσας τὸν δῆμον καὶ καταστήσας δρουγγαρίους καὶ κόμητας οἰκείους τοῦ μεγάλου στόλου καὶ τὸν πύργον τὸν ἐν τῷ λιμένι καλῶς ὡς ἐχρῆν, ἀσφαλίσας καὶ ὅρκοις διδοὺς αὐτοῖς καὶ δωρεαῖς ἀμείψας, ἐν τῇ Ἀδριανοῦ τὴν πορείαν ἐποιεῖτο. Καὶ δὴ εἰσελθὼν ἐν τοῖς δόμοις τοῦ ἀποιχομένου Μεχέμετ, τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ εὑρὼν θησαυροὺς ἀναριθμήτους καὶ ἑτέραν ἄλλην παρασκευὴν ὑπέρμετρον, ἐνδύματα καὶ λίθους καὶ μαργάρους πολυτελεῖς, γυναῖκας ὡραίας καὶ νέους παιδίσκους εὐπροσώπους καὶ κάλλει διαφερόντως καὶ πᾶσαν ἄλλην ὕλην βλακείας, ἐκάθητο κατασπαταλῶν, καθ’ ἡμέραν μεθύων καὶ ἀσελγαίνων. Ὁ δὲ Μουρὰτ ἔτι νέος ὢν καὶ οὔπω τὸ κ ον ἔτος ἐλάσας ἐκάθητο ἐν Προύσῃ τῆς Βιθυνίας καὶ αὐτὸς τὰ ὅμοια πράττων, πλὴν οὐ τόσον, καὶ γὰρ ὑπὸ τῆς φροντίδος ἐδάκνετο.9$1
τῆς παραβάντες ὅρκους, κακῶς καὶ τῆς ἀρχῆς giis deliciis ac luxu affatim saliatus est. Τu vero his
καὶ τῆς ζωῆς ἐξέπεσον. Μόνον ὁ ἤδη νεωστὶ παρ- patratis haud diu uteris propitia et adjutrice fortuna.
ελθὼν Μεχεμέτ ἀρχηγὸς ὁ σὲς ἀδελφὸς, αὐτὸς Iniquos 87 enim Deus ad inferos immatura morte deτοὺς ὅρκους ετήρησεν καὶ αὐτὸς τὸ τέλος εἰ- trudit; ipsique non auscultantes in æternum delet.
ρηνικὸν καὶ τὴν τρυφὴν τῆς ἡγεμονίας εὐδαι Cum equidem exsul ingressus es Thessalonicam, si
μόνως ἀπέλαβεν. Σὺ δὲ ταῦτα ποιῶν, οὐκ εἰς Romeorum imperator Mehemeti te tradidisset, et laμακράν γελάσει ἡ τύχη, συναίρουσα καὶ βοη queo ritam finivisses: Romæos, ut proditores, eorumθοῦσά σα. Ἀδίκους γὰρ ὁ Θεὸς πρὸ καιροῦ παρα- que qui ad ipsos confugiunt, crudeles mactatores,
πέμπει εἰς ᾅδην, καὶ τοὺς ἀθετοῦντας αὐτὸν εἰς a quitati justitiæque adversantes, multi accusare et
τέλος ἀφανίζει. "Οτε γὰρ φεύγων εἰσῆλθες ἐν condemnare potuissent. Romæi equidem adjuvante
Θεσσαλονίκῃ, εἰ ὁ βασιλεὺς τῶν Ρωμαίων παρ·.Deo, imperatorem te constituerunt; Deo enim omnia
εδίδου σε τῷ Μεχεμέτ, καὶ ἀγχόνη τὴν ζωήν ascribis, idque recte dixisti, nec quidquam oppono;
σου ἐλάμβανε· εἶχον ἂν πολλοὶ αἰτιᾶσθαι κατα- eos vero, qui opem tibi tulerunt, hostium loco habes
κρίνειν 'Ρωμαίους ὡς προδότας, καὶ τῶν εἰς αὐτ dorsumque eis obvertis. Sanitate voluptatibusque
τοὺς προσφυγόντων δεινούς φονέας, καὶ τὰ fruere. Ad nostros reversi imperaturi nos dolo cirἐναντία τοῦ δικαίου πράττοντας. "Αρτι δέ σε cumventos esse narrabimus: Deoque omnibus remisἀρχηγὸν ἀναδείξαντες μετὰ Θεὸν οἱ Ρωμαῖοι, sis, cum patientia justam ejus sententiam exγράφεις μὲν θεῷ τὸ πᾶν, καὶ τοῦτο καλῶς είρη- spectabimus. Hæc locutus e portu expansis velis
κας, οὐδ᾽ ἐγὼ ἀντιλέγω· τοὺς δὲ συγκοπιάσαν solvit, versusque Constantinopolim cursuin diτας ὡς ἐχθροὺς λογίζῃ, καὶ ἀντιστρέφεις τὸ πρόσω rexit.
ωπον. Υγίαινε οὖν εὐφραινόμενος. Ἡμεῖς δὲ πρὸς τοὺς ἰδίους οίκους ἀπελθόντες, καὶ τῷ βα
σιλεῖ ἀναγγείλαντες τὰ τῆς ἀπάτης, τὸ πᾶν Θεῷ ἀναθέμενοι προσκαρτερήσομεν, ἐκδεχόμενοι τὴν
αὐτοῦ δικαίαν ἀπόφασιν. Ταῦτα εἰπὼν, καὶ ἐξελθὼν τοῦ λιμένος, καὶ τὰ ἱστία πτερώσας, τὴν πρὸς
Κωνσταντινούπολιν πορείαν ἔπλευσεν.
CAPUT XXV.
Manuel imperator cum Morate [œdus pangere cogitat. Mustaphas res suas constituit, olio deinde el ignavia tolum_se
dat. Morates de recuperando imperio serio agitat, Abrahamum Bassam ad Manuelem destinat, qui re infecta discessit. Aluminis in Phocide confectio. Phocæa nova condita, ab Andrea et Jacobo Calaneis gubernata, fil Turcis tribularia. Joannes Adornus Phoca rector Mahometem, es deinde Moralem adit, el huic per litteras in eo copiisque
trajiciendis operam sunm pollicetur. Mustaphas ad nuntium transitus Moratis in Europam fit moestus. Eum alloquitur Cineites et objurgat, suadetque ut in Asiam transeant; interim ipse de deserendo Mustapha secum agitat. Bluslaphas Lampsacum venit, et Lopadiun usque progreditur, cujus pontem prior occupat disrumpilque Morutes.
Μαθὼν δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Μανουήλ καὶ
λύπῃ πολύ συσχεθείς, καὶ θυμοῦ πλήρης γενόμενος,
μὴ ἔχων ὅ τι ποιῆσαι, ἐβουλεύσατο κατὰ νοῦν τὴν
ἑτέραν βαδίσαι, καὶ στείλαι πρέσβεις τῷ Μουράτ.
Καὶ εἰ βούλεται πληρῶσαι τὴν πατρικὴν θέλησιν,
καὶ δοῦναι τὰ δύο βρέφη ὁμήρους, ἐπεὶ ἐκποδὼν
ἐγεγόνε: ὁ Παγιαζήτ, πάλιν Θεοῦ ἀρωγοῦντος ἀπο
καταστήσει τοῦτον εἰς τὴν πατρώαν ἡγεμονίαν. Ο
δὲ Μουσταφᾶς, καὶ γὰρ εἰς αὐτὸν ἐπαναδραμέτω δ
λόγος, ὀχυρώσας τὸ φρούριον, καὶ συντάξας καλῶς,
καὶ νουθετήσας τὸν δῆμον, καὶ καταστήσας δρουγ
γαρίους καὶ κόμητας οικείους τοῦ μεγάλου
στόλου, καὶ τὸν πύργον τὸν ἐν τῷ λιμένι καλῶς ὡς
ἐχρῆν ἀσφαλίσας, καὶ ὅρκους διδοὺς αὐτοῖς, καὶ δω
ρεαῖς ἀμείψας, ἐν τῇ 'Αδριανοῦ τὴν πορείαν ἐποι
εἶτο. Καὶ δὴ εἰσελθὼν ἐν τοῖς δόμοις τοῦ ἀποιχομέ
νου Μεχεμὲτ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ εὑρὼν θησαυτοὺς ἀναριθμήτους, καὶ ἑτέραν ἄλλην παρασκευὴν
ὑπέρμετρον, ἐνδύματα, καὶ λίθους, και μαργάρους
πολυτελείς, γυναῖκας ὡραίας, καὶ νέους παιδίσκους
εὐπροσώπου; καὶ κάλλει διαφέροντας, καὶ πᾶσαν
At Manuel imperator de istis certior factus, mœrore
simul ac ira correptus, quidque ageret anceps, aliam
viam ingredi statuit, legatosque ad Moratem mitt-re,
acturos de eo, favente divino numine, in paternuni
imperium reducendo; quandoquidem Bajazile
Bassare infecta e vivis excesserit: ea tamen couditione si patris voluntatem ratam habere voluerit, et duos infantes obsides dare. haterea Mustaphas, ad cujus res narrandas redeundum, arcem
Callipoleos munit, recte constituit, in plebem etiamn
animadvertit, præficitque drungarios et comites
domesticos magnæ classi. Turi étiam tuendæ, quæ
portui imminet, præsidium imponit omnibusque
necessariis instruit: jurejurando benevolum se
fore promittit, donaque largitus Adrianopolim
contendit. Palatium illic, quod habitaverat frater
ejus Melemeles, ingressus, divites supra modum
thesauros consequitur, aliamque immensam supellectilem, vestein, lapillos ac margaritas pretiosissimas: feminas quoque pulchras, 88 pueros et juvenes oris ac vultus decore praestantes,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μαθὼν δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Μανουήλ. Verisimiliora sunt quæ noster hic explicat, quam illa
quæ Phranzes et Laonicus, quasi per transennam
et negligentissime, percurrunt. Delusus enim a Mustapha, qui opem tulerat, Manuel ira commotus consilia, quibus istum pessumdare, suasque in Luto
res collocare possit, jure agitat, et ad finem perdu.
cere laborat.
Δρουγγαρίους καὶ κόμητας. Drungarii sunt
classis præfecii, quibus inferiores erant comites.
Videndus Curopalates in officiis aulæ Constantinopolitans.
Καὶ οὐκ ἔα τοῦτον ὁ λογισμὸς ἀχαλίνωτον, ἀλλ’ ἐσκέπτετο, πῶς καὶ ποίῳ τρόπῳ ἀνακαλέσηται πρὸς αὐτὸν τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικήν, ἣν ὁ πατὴρ ἐκτήσατο διὰ πολλῶν κόπων, αὐτὸς δὲ ἄνευ ἐπηρείας τινὸς ἔφθασεν ἀπολέσας. Εἶχε γὰρ μετ’ αὐτοῦ καὶ τῶν μεγιστάνων τοὺς προὔχοντας πλὴν τοῦ Παγιαζήτ, καὶ γὰρ πρὸ ὀλίγου κακῶς ἀπεβίω, ὡς ὁ λόγος ἐδήλωσεν. Μαθόντες γὰρ ὡς τὸ φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως παρεδόθη καὶ ὁ Λεοντάριος κενὸς ἀπεπέμφθη καὶ ὁ Μουσταφᾶς ἔτι ἀκολάστως κατασπαταλᾷ μὴ ἔχων φροντίδα, πῶς δεῖ φυλάξαι τὴν ἡγεμονίαν ἀσινῆ, βουλὴν βουλεύεται, τὴν ἣν καὶ ὁ βασιλεὺς ἐβουλεύσατο· καὶ πρέσβεις προφθάσας οὗτος πέμπει πρὸς βασιλέα, Ἰπραήμ τινα, ἀδελφὸν ὑπάρχοντα τοῦ Ἀλί, ὃν ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, ἄνδρα συνετὸν καὶ εὐθῆ καὶ πρὸς τὰς τῶν Τούρκων ἀναιδεῖς βλακείας καὶ ἀσελγείας ἀσυνήθη. Ὃς καὶ τὰ δευτερεῖα τοῦ Παγιαζὴτ φέρων τὰ πρωτεῖα, ἐκείνου παρελθόντος, ἔλαβε καὶ τῶν μεγιστάνων πρῶτος ἦν καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ Μουράτ.9$1
τῆς παραβάντες ὅρκους, κακῶς καὶ τῆς ἀρχῆς giis deliciis ac luxu affatim saliatus est. Τu vero his
καὶ τῆς ζωῆς ἐξέπεσον. Μόνον ὁ ἤδη νεωστὶ παρ- patratis haud diu uteris propitia et adjutrice fortuna.
ελθὼν Μεχεμέτ ἀρχηγὸς ὁ σὲς ἀδελφὸς, αὐτὸς Iniquos 87 enim Deus ad inferos immatura morte deτοὺς ὅρκους ετήρησεν καὶ αὐτὸς τὸ τέλος εἰ- trudit; ipsique non auscultantes in æternum delet.
ρηνικὸν καὶ τὴν τρυφὴν τῆς ἡγεμονίας εὐδαι Cum equidem exsul ingressus es Thessalonicam, si
μόνως ἀπέλαβεν. Σὺ δὲ ταῦτα ποιῶν, οὐκ εἰς Romeorum imperator Mehemeti te tradidisset, et laμακράν γελάσει ἡ τύχη, συναίρουσα καὶ βοη queo ritam finivisses: Romæos, ut proditores, eorumθοῦσά σα. Ἀδίκους γὰρ ὁ Θεὸς πρὸ καιροῦ παρα- que qui ad ipsos confugiunt, crudeles mactatores,
πέμπει εἰς ᾅδην, καὶ τοὺς ἀθετοῦντας αὐτὸν εἰς a quitati justitiæque adversantes, multi accusare et
τέλος ἀφανίζει. "Οτε γὰρ φεύγων εἰσῆλθες ἐν condemnare potuissent. Romæi equidem adjuvante
Θεσσαλονίκῃ, εἰ ὁ βασιλεὺς τῶν Ρωμαίων παρ·.Deo, imperatorem te constituerunt; Deo enim omnia
εδίδου σε τῷ Μεχεμέτ, καὶ ἀγχόνη τὴν ζωήν ascribis, idque recte dixisti, nec quidquam oppono;
σου ἐλάμβανε· εἶχον ἂν πολλοὶ αἰτιᾶσθαι κατα- eos vero, qui opem tibi tulerunt, hostium loco habes
κρίνειν 'Ρωμαίους ὡς προδότας, καὶ τῶν εἰς αὐτ dorsumque eis obvertis. Sanitate voluptatibusque
τοὺς προσφυγόντων δεινούς φονέας, καὶ τὰ fruere. Ad nostros reversi imperaturi nos dolo cirἐναντία τοῦ δικαίου πράττοντας. "Αρτι δέ σε cumventos esse narrabimus: Deoque omnibus remisἀρχηγὸν ἀναδείξαντες μετὰ Θεὸν οἱ Ρωμαῖοι, sis, cum patientia justam ejus sententiam exγράφεις μὲν θεῷ τὸ πᾶν, καὶ τοῦτο καλῶς είρη- spectabimus. Hæc locutus e portu expansis velis
κας, οὐδ᾽ ἐγὼ ἀντιλέγω· τοὺς δὲ συγκοπιάσαν solvit, versusque Constantinopolim cursuin diτας ὡς ἐχθροὺς λογίζῃ, καὶ ἀντιστρέφεις τὸ πρόσω rexit.
ωπον. Υγίαινε οὖν εὐφραινόμενος. Ἡμεῖς δὲ πρὸς τοὺς ἰδίους οίκους ἀπελθόντες, καὶ τῷ βα
σιλεῖ ἀναγγείλαντες τὰ τῆς ἀπάτης, τὸ πᾶν Θεῷ ἀναθέμενοι προσκαρτερήσομεν, ἐκδεχόμενοι τὴν
αὐτοῦ δικαίαν ἀπόφασιν. Ταῦτα εἰπὼν, καὶ ἐξελθὼν τοῦ λιμένος, καὶ τὰ ἱστία πτερώσας, τὴν πρὸς
Κωνσταντινούπολιν πορείαν ἔπλευσεν.
CAPUT XXV.
Manuel imperator cum Morate [œdus pangere cogitat. Mustaphas res suas constituit, olio deinde el ignavia tolum_se
dat. Morates de recuperando imperio serio agitat, Abrahamum Bassam ad Manuelem destinat, qui re infecta discessit. Aluminis in Phocide confectio. Phocæa nova condita, ab Andrea et Jacobo Calaneis gubernata, fil Turcis tribularia. Joannes Adornus Phoca rector Mahometem, es deinde Moralem adit, el huic per litteras in eo copiisque
trajiciendis operam sunm pollicetur. Mustaphas ad nuntium transitus Moratis in Europam fit moestus. Eum alloquitur Cineites et objurgat, suadetque ut in Asiam transeant; interim ipse de deserendo Mustapha secum agitat. Bluslaphas Lampsacum venit, et Lopadiun usque progreditur, cujus pontem prior occupat disrumpilque Morutes.
Μαθὼν δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Μανουήλ καὶ
λύπῃ πολύ συσχεθείς, καὶ θυμοῦ πλήρης γενόμενος,
μὴ ἔχων ὅ τι ποιῆσαι, ἐβουλεύσατο κατὰ νοῦν τὴν
ἑτέραν βαδίσαι, καὶ στείλαι πρέσβεις τῷ Μουράτ.
Καὶ εἰ βούλεται πληρῶσαι τὴν πατρικὴν θέλησιν,
καὶ δοῦναι τὰ δύο βρέφη ὁμήρους, ἐπεὶ ἐκποδὼν
ἐγεγόνε: ὁ Παγιαζήτ, πάλιν Θεοῦ ἀρωγοῦντος ἀπο
καταστήσει τοῦτον εἰς τὴν πατρώαν ἡγεμονίαν. Ο
δὲ Μουσταφᾶς, καὶ γὰρ εἰς αὐτὸν ἐπαναδραμέτω δ
λόγος, ὀχυρώσας τὸ φρούριον, καὶ συντάξας καλῶς,
καὶ νουθετήσας τὸν δῆμον, καὶ καταστήσας δρουγ
γαρίους καὶ κόμητας οικείους τοῦ μεγάλου
στόλου, καὶ τὸν πύργον τὸν ἐν τῷ λιμένι καλῶς ὡς
ἐχρῆν ἀσφαλίσας, καὶ ὅρκους διδοὺς αὐτοῖς, καὶ δω
ρεαῖς ἀμείψας, ἐν τῇ 'Αδριανοῦ τὴν πορείαν ἐποι
εἶτο. Καὶ δὴ εἰσελθὼν ἐν τοῖς δόμοις τοῦ ἀποιχομέ
νου Μεχεμὲτ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, καὶ εὑρὼν θησαυτοὺς ἀναριθμήτους, καὶ ἑτέραν ἄλλην παρασκευὴν
ὑπέρμετρον, ἐνδύματα, καὶ λίθους, και μαργάρους
πολυτελείς, γυναῖκας ὡραίας, καὶ νέους παιδίσκους
εὐπροσώπου; καὶ κάλλει διαφέροντας, καὶ πᾶσαν
At Manuel imperator de istis certior factus, mœrore
simul ac ira correptus, quidque ageret anceps, aliam
viam ingredi statuit, legatosque ad Moratem mitt-re,
acturos de eo, favente divino numine, in paternuni
imperium reducendo; quandoquidem Bajazile
Bassare infecta e vivis excesserit: ea tamen couditione si patris voluntatem ratam habere voluerit, et duos infantes obsides dare. haterea Mustaphas, ad cujus res narrandas redeundum, arcem
Callipoleos munit, recte constituit, in plebem etiamn
animadvertit, præficitque drungarios et comites
domesticos magnæ classi. Turi étiam tuendæ, quæ
portui imminet, præsidium imponit omnibusque
necessariis instruit: jurejurando benevolum se
fore promittit, donaque largitus Adrianopolim
contendit. Palatium illic, quod habitaverat frater
ejus Melemeles, ingressus, divites supra modum
thesauros consequitur, aliamque immensam supellectilem, vestein, lapillos ac margaritas pretiosissimas: feminas quoque pulchras, 88 pueros et juvenes oris ac vultus decore praestantes,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μαθὼν δὲ ταῦτα ὁ βασιλεὺς Μανουήλ. Verisimiliora sunt quæ noster hic explicat, quam illa
quæ Phranzes et Laonicus, quasi per transennam
et negligentissime, percurrunt. Delusus enim a Mustapha, qui opem tulerat, Manuel ira commotus consilia, quibus istum pessumdare, suasque in Luto
res collocare possit, jure agitat, et ad finem perdu.
cere laborat.
Δρουγγαρίους καὶ κόμητας. Drungarii sunt
classis præfecii, quibus inferiores erant comites.
Videndus Curopalates in officiis aulæ Constantinopolitans.
PG 157:943Ἐλθὼν οὖν ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ περὶ μὲν τῶν ὧν ἔπραξεν ὁ βασιλεὺς οὐκ ἐγένετο μνήμη, ἀλλ’ ἐν τῷ νοὶ διατρέφοντες θυμὸν ἀχαλίνωτον, ἕως ἂν ὁ χρόνος εἰς εὐδαιμονίαν ἄξει τὰ περὶ αὐτῶν, ταῦτα ἐκρύπτοντο. Ἱλαρῷ δὲ βλέμματι καὶ ὑπούλῳ γνώμῃ τὸν ἔνδον λύκον ὡς πρόβατον ἔξω ἐδείκνυε. Καὶ δὴ λόγους συνάρας πράους τε καὶ λίαν ταπεινοὺς βοήθειαν ἐξεκάλει, ὡς ἐξ αἰτίας γεγονότα, ὅσα δὴ καὶ γεγόνασιν, λέγων τοῦ Παγιαζήτ, ἀθώους αὐτοὺς ἀποδεικνύων, ὡσαύτως τε καὶ Ῥωμαίους, λέγων· Εἰ θελήσει τὸ σὸν κράτος, ὡς ἐν ὀλίγῳ ἀποκαταστήσεις πάλιν εἰς τὴν πατρικὴν ἡγεμονίαν τὸν ἐμὸν δεσπότην Μουράτ, καθὼς καὶ ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ εἰργάσω, λαμπρότατε βασιλεῦ, ἔχεις γὰρ ὑπὸ τὴν χεῖρα τὸ πηδάλιον καὶ ὅπου ἂν βούλῃ ἐκεῖ καὶ τὴν ναῦν μεταστρέφεις, καλῶς ἰθύνων τοὺς οἴακας. Ὡς γὰρ εἰργάσω ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ἀντιστάντος τῷ σῷ κράτει Μωσῆ, οὕτω καὶ νῦν συμπάσχησον καὶ μὴ ἐάσῃς τὴν ἡγεμονίαν κατέχειν ὁ μηδεμιᾶς καλύβης ἄξιος.DUCE
aliaque Walachiæ spolia: tum otiose tradere, lias ἄλλην ύλην Βλαχίας, ἐκάθητο κατασπαταλών, καθ᾿
• ἡμέραν μεθύων καὶ ἀσελγαίνων. Ο δὲ Μουράτ ἔτι
νέος ῶν, καὶ οὔπω τὸ εἰκοσιοστὸν ἔτος ἐλάσας, ἐκάθητο ἐν Προύσῃ τῆς Βιθυνίας καὶ αὐτὸς τὰ ὅμοια
πράττων· πλὴν οὐ τόσον· καὶ γὰρ ὑπὸ τῆς φροντί
δος ἐδάκνετο, καὶ οὐκ εἴα τοῦτον ὁ λογισμὸς ἀχαλίνωτον· ἀλλ' ἐσκέπτετο πῶς καὶ ποίῳ τρόπῳ ἀνα
καλέσηται πρὸς αὐτὸν τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικὴν,
ἣν ὁ πατὴρ ἐκτήσατο διὰ πολλῶν κόπων, αὐτὸς δὲ
ἄνευ ἐπηρείας τινὸς ἔφθασεν ἀπολέσα;. Εἶχε γὰρ
μετ᾿ αὐτοῦ καὶ τῶν μεγιστάνων τοὺς προὔχοντας
πλὴν τοῦ Μαγιαζήτ· καὶ γὰρ πρὸ ὀλίγου κακώς
ἀπεβίω, ὡς ὁ λόγος εδήλωσεν. Μαθόντες γὰρ ὡς τὸ
φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως παρεδόθη, καὶ ὁ Λεον
τάριος κενὸς ἀπεπέμφθη, καὶ ὁ Μουσταφά; ἔτι άκου
λάστως κατασπαταλᾷ, μὴ ἔχων φροντίδα πῶς δεῖ
φυλάξαι τὴν ἡγεμονίαν ἀσινῆ, βουλὴν βουλεύεται,
τὴν ἦν καὶ ὁ βασιλεὺς ἐβουλεύσατο, καὶ πρέσβεις
προφθάσας οὗτος πέμπει πρός βασιλέα Ιπραΐμ
τινα ἀδελφὸν ὑπάρχοντα τοῦ 'Αλ', ἂν ὁ λόγος φθά
σας ἐδήλωσεν, ἄνδρα συνετὸν καὶ εὐήθη, καὶ πρὸς τὰς
τῶν Τούρκων ἀναιδοῖς βλακείας καὶ ἀσελγείας ἀσυνο
ἤθη· ὃς καὶ τὰ δευτερεῖα τοῦ Παγιαζήτ φέρων, τὰ
πρωτεῖα ἐκείνου παρελθόντος έλαβε, καὶ τῶν μεγ:-
στάνων πρῶτος ἦν, καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ
Μουράτ Ἐλθὼν οὖν ἐν Κωνσταντινουπόλει,
καὶ περὶ μὲν τῶν ὧν ἔπραξεν ὁ βασιλεὺς οὐκ ἐγέ
νετο μνήμη· ἀλλ' ἐν τῷ νῷ διατρέφοντες θυμών
ἀχαλίνωτον, ἕως ἂν ὁ χρόνος εἰς εὐδαιμονίαν ἄξη
τὰ περὶ αὐτῶν, ταῦτα ἐκρύπτοντο· ἱλαρῷ δὲ βλέμ
ματι, καὶ ὑπούλῳ γνώμῃ τὸν ἔνδον λύκον ὡς πρόβατον έξω ἐδείκνυε. Καὶ δὴ λίγους συνάρας πράους
τε καὶ λίαν ταπεινούς, βοήθειαν ἐξεκάλει, ὡς ἐξ αἰτίας γεγονότα, ὅσα δὴ καὶ γεγόνασι, λέγων τοῦ Μα
γιαζήτ· ἀθώους αὐτοὺς ἀποδεικνύων, ὡσαύτως καὶ
Ῥωμαίους, λέγων, Εἰ θελήσει τὸ σὲν κράτος, ὡς
ἐν ὀλίγῳ ἀποκαταστήσεις πάλιν εἰς πατρικήν
ἡγεμονίαν τὸν ἐμὲν δεσπότην Μουράτ, καθὼς
καὶ ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ εἰργάσω, λαμπρότατε βα
σιλεῦ. Ἔχεις γὰρ ὑπὸ τὴν χεῖρα τὸ πηδάλιον,
καὶ ὅπου ἂν βούλῃ ἐκεῖ καὶ τὴν ναῦν μεταστρέ
φεις καλῶς ιθύνων τοὺς οἵακας. Ὡς γὰρ είρ
γάσω ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ἀντιστάντος τῷ σῷ
κράτει Μωσῆ, οὕτω καὶ νῦν συμπάσχησον, καὶ
divitias profundere, et quotidie libidini ac crapula
se dedere. Morates autem etiamnum juvenis,
quippe vicesimum annum nondum impleverat,
Prusæ Bithyniæ morabatur, iisdem moribus assuetus: modestior tamen, quod curis sollicitaretur,
crat, nec effrenatum eum sinebant de rebus suis
cogitationes; agitabat quippe anima, quibus modis
paternum imperium recuperare posset, quod pater
suus magnis laboribus partum possidebat, ipse
vero nullo suo flagitio amiserat. Aderant ei magnatum præcipui, præter Bajazitem, quem jam dixianus fato malo periisse. Intellecta autem arcis Callipoleos traditione, quodque Leontarius deceptus
ac vacuus dimissus esset, atque etiam Mustaphas,
intemperate luxui ac libidinibus obnoxius, curam tuendo imperio non adhiberet, consilium capit,
ei, quod inierat imperator, simile; priorque ad
hunc legatum mittit, Abrahamum quemdam fratrem
Hali, de quo mentionem fecimus, virum prudentem
et probum, Turcorum propudiosis verbis ac libidinibus inassuetum. Qui, cum vivo Bajazite Bassa
secundo loco haberetur, eo mortuo primos honores
adeptus est, procerumque princeps, et Moratis
imperii Mesazo fuit. Venit is Constantinopolim,
ubi eorum, quæ molitus erat imperator, nullum
verbum fecit. Turci quippe iram immanem mente
repos tam in occulto tenebant, donec tempus res
corum in melius verteret; oculis placidis acserenis, et ad fraudem animo composito, lupum, quem
intus gerebat, in ovem mansuetam foris transformabat. Mansuetis itaque verbis ac submissis auxilium rogat; causam erimenque omnium quæ patrata erant in Bajazitem Bassam transfert: extra
culpam esse se, pariterque Romaos profitebatur,
tali serucae usus: Si ita risum fuerit majestati
tuď, brevi tempore dominum meum Moralem paterno regno iterum reddes, quomodo etiam erga patiem ejus, imperator illustrissime, te gessisti. Clavum
quippe manu tenes, et navem quocunque libuerit
convertis, cujus gubernacula perite dirigis. Qualem
sane ejus patri te præbuisti, qui viribus tuis fretus
Mosi restitit, sic facias, et miserere nostri, neque
sinas imperium obtinere illum, qui redum specu
dignus est. Mehemeles enim (nobis sapius dictus) μὴ ἐάσῃς τὴν ἡγεμονίαν κατέχειν, ὃς μηδὲ μιᾶς
dum adhuc regnabat in Asia, Muse Thraciam, post
occisum fratrem Musulmanum, occupante, hos:is
infestus et capitalis Romæis et urbi (quod supra
monuimus) fuit. Illo tempore, o imperator, Irusa Melemetem accersivisti, quem cum cxercitu 89
trajectum fide data intra Constantinopoleos menia
accepisti. Is vero cuin copius eduxisset, semel atque
ilerum, sapiusque cum Muse pugna inita, vic.us
Constantinopolim se recepit: denuoque ut bello ex-
καλύβης ἄξιος. Καὶ γὰρ ὁ (πολλάκις προλεχθεί;
Μεχεμέτ ἔτι ἡγεμονεύων ἐν τῇ ἀνατολῇ, τοῦ Μωσή
τότε τὴν ἡγεμονίαν τῆς Θράκης ἔχοντος, καὶ τὴν
ἀδελφὸν Μουσουλμάν κτείναντος, ἐναντίος ἐφάνη
Ρωμαίοις, καὶ τῆς πόλεως ἐχθρὸς ἄσπονδος ως
προλέλεκται). Τότε, ὦ βασιλεῦ, μετακαλεσάμενος
ἀπὸ τῆς Προύσης τὸν Μεχεμέτ, καὶ πίστεις διὺς,
διυάξας αἱ τὸν ἐντὸς τῆς Κωνσταντίνου σὺν τοῖς
στρατεύμασι περαιωθέν τα· καὶ ἐξελθὼν καὶ μίαν,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πέμπει προς βασιλέα Ιπραΐμ. Frater hujus Abrahamut fuit Mali-begus: quem cap. 21, fugatum vidimus a Percligiæ Mustaph.e sectatoribus.
Καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ Μωράτο
Με αζων hic pro συμβούλω, seu consiliario, Turcie
vezir dictus.
Καὶ γάρὁ πολλάκις προλεχθείς, Μεχεμὲτ ἔτι ἡγεμονεύων ἐν τῇ ἀνατολῇ, τοῦ Μωσῆ τότε τὴν ἡγεμονίαν τῆς Θρᾴκης ἔχοντος καὶ τὸν ἀδελφὸν Μουσουλμὰν κτείναντος, ἐναντίος ἐφάνη Ῥωμαίοις καὶ τῆς Πόλεως ἐχθρὸς ἄσπονδος,ὡς προλέλεκται·τότε ὁ βασιλεὺς μετακαλεσάμενος ἀπὸ τῆς Προύσης τὸν Μεχεμὲτ καὶ πίστεις δούς, εἰσάξας αὐτὸν ἐντὸς τῆς Κωνσταντίνου σὺν τοῖς στρατεύμασι περαιωθέντα, καὶ ἐξελθὼν καὶ μίαν καὶ δὶς καὶ πολλάκις καὶ συμμίξας τῷ Μωσῇ καὶ ἡττηθεὶς καὶ εἰσελθὼν πάλιν ἐν Κωνσταντινουπόλει καὶ πάλιν ἐξελθών, ἕως οὗ εἰς τέλος τὸν Μωσῆν ἠφάνισεν καὶ τέλος ἐθανάτωσεν, τὴν ἡγεμονίαν λαβών, οὕτω καὶ νῦν, φησιν, ὦ βασιλεῦ, ἔργασον καὶ εἰς τὸν Μουράτ, τάττων καὶ ὑπερμεγέθη δωρήματα καὶ πολλοῦ λόγου ἄξια πλὴν τῆς Καλλιουπόλεως καὶ τῶν δύο παίδων τὴν ἐγχείρισιν.Ὁ δὲ βασιλεὺς οὐκ ἐνεδίδου, ἀλλ’ εἰς βέβαιον καὶ ἀμετάθετον ἐτήρει τὴν αὐτοῦ γνώμην καὶ εἰς τέλος ἐξεῖναι τὰ βουλευόμενα.DUCE
aliaque Walachiæ spolia: tum otiose tradere, lias ἄλλην ύλην Βλαχίας, ἐκάθητο κατασπαταλών, καθ᾿
• ἡμέραν μεθύων καὶ ἀσελγαίνων. Ο δὲ Μουράτ ἔτι
νέος ῶν, καὶ οὔπω τὸ εἰκοσιοστὸν ἔτος ἐλάσας, ἐκάθητο ἐν Προύσῃ τῆς Βιθυνίας καὶ αὐτὸς τὰ ὅμοια
πράττων· πλὴν οὐ τόσον· καὶ γὰρ ὑπὸ τῆς φροντί
δος ἐδάκνετο, καὶ οὐκ εἴα τοῦτον ὁ λογισμὸς ἀχαλίνωτον· ἀλλ' ἐσκέπτετο πῶς καὶ ποίῳ τρόπῳ ἀνα
καλέσηται πρὸς αὐτὸν τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικὴν,
ἣν ὁ πατὴρ ἐκτήσατο διὰ πολλῶν κόπων, αὐτὸς δὲ
ἄνευ ἐπηρείας τινὸς ἔφθασεν ἀπολέσα;. Εἶχε γὰρ
μετ᾿ αὐτοῦ καὶ τῶν μεγιστάνων τοὺς προὔχοντας
πλὴν τοῦ Μαγιαζήτ· καὶ γὰρ πρὸ ὀλίγου κακώς
ἀπεβίω, ὡς ὁ λόγος εδήλωσεν. Μαθόντες γὰρ ὡς τὸ
φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως παρεδόθη, καὶ ὁ Λεον
τάριος κενὸς ἀπεπέμφθη, καὶ ὁ Μουσταφά; ἔτι άκου
λάστως κατασπαταλᾷ, μὴ ἔχων φροντίδα πῶς δεῖ
φυλάξαι τὴν ἡγεμονίαν ἀσινῆ, βουλὴν βουλεύεται,
τὴν ἦν καὶ ὁ βασιλεὺς ἐβουλεύσατο, καὶ πρέσβεις
προφθάσας οὗτος πέμπει πρός βασιλέα Ιπραΐμ
τινα ἀδελφὸν ὑπάρχοντα τοῦ 'Αλ', ἂν ὁ λόγος φθά
σας ἐδήλωσεν, ἄνδρα συνετὸν καὶ εὐήθη, καὶ πρὸς τὰς
τῶν Τούρκων ἀναιδοῖς βλακείας καὶ ἀσελγείας ἀσυνο
ἤθη· ὃς καὶ τὰ δευτερεῖα τοῦ Παγιαζήτ φέρων, τὰ
πρωτεῖα ἐκείνου παρελθόντος έλαβε, καὶ τῶν μεγ:-
στάνων πρῶτος ἦν, καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ
Μουράτ Ἐλθὼν οὖν ἐν Κωνσταντινουπόλει,
καὶ περὶ μὲν τῶν ὧν ἔπραξεν ὁ βασιλεὺς οὐκ ἐγέ
νετο μνήμη· ἀλλ' ἐν τῷ νῷ διατρέφοντες θυμών
ἀχαλίνωτον, ἕως ἂν ὁ χρόνος εἰς εὐδαιμονίαν ἄξη
τὰ περὶ αὐτῶν, ταῦτα ἐκρύπτοντο· ἱλαρῷ δὲ βλέμ
ματι, καὶ ὑπούλῳ γνώμῃ τὸν ἔνδον λύκον ὡς πρόβατον έξω ἐδείκνυε. Καὶ δὴ λίγους συνάρας πράους
τε καὶ λίαν ταπεινούς, βοήθειαν ἐξεκάλει, ὡς ἐξ αἰτίας γεγονότα, ὅσα δὴ καὶ γεγόνασι, λέγων τοῦ Μα
γιαζήτ· ἀθώους αὐτοὺς ἀποδεικνύων, ὡσαύτως καὶ
Ῥωμαίους, λέγων, Εἰ θελήσει τὸ σὲν κράτος, ὡς
ἐν ὀλίγῳ ἀποκαταστήσεις πάλιν εἰς πατρικήν
ἡγεμονίαν τὸν ἐμὲν δεσπότην Μουράτ, καθὼς
καὶ ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ εἰργάσω, λαμπρότατε βα
σιλεῦ. Ἔχεις γὰρ ὑπὸ τὴν χεῖρα τὸ πηδάλιον,
καὶ ὅπου ἂν βούλῃ ἐκεῖ καὶ τὴν ναῦν μεταστρέ
φεις καλῶς ιθύνων τοὺς οἵακας. Ὡς γὰρ είρ
γάσω ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ἀντιστάντος τῷ σῷ
κράτει Μωσῆ, οὕτω καὶ νῦν συμπάσχησον, καὶ
divitias profundere, et quotidie libidini ac crapula
se dedere. Morates autem etiamnum juvenis,
quippe vicesimum annum nondum impleverat,
Prusæ Bithyniæ morabatur, iisdem moribus assuetus: modestior tamen, quod curis sollicitaretur,
crat, nec effrenatum eum sinebant de rebus suis
cogitationes; agitabat quippe anima, quibus modis
paternum imperium recuperare posset, quod pater
suus magnis laboribus partum possidebat, ipse
vero nullo suo flagitio amiserat. Aderant ei magnatum præcipui, præter Bajazitem, quem jam dixianus fato malo periisse. Intellecta autem arcis Callipoleos traditione, quodque Leontarius deceptus
ac vacuus dimissus esset, atque etiam Mustaphas,
intemperate luxui ac libidinibus obnoxius, curam tuendo imperio non adhiberet, consilium capit,
ei, quod inierat imperator, simile; priorque ad
hunc legatum mittit, Abrahamum quemdam fratrem
Hali, de quo mentionem fecimus, virum prudentem
et probum, Turcorum propudiosis verbis ac libidinibus inassuetum. Qui, cum vivo Bajazite Bassa
secundo loco haberetur, eo mortuo primos honores
adeptus est, procerumque princeps, et Moratis
imperii Mesazo fuit. Venit is Constantinopolim,
ubi eorum, quæ molitus erat imperator, nullum
verbum fecit. Turci quippe iram immanem mente
repos tam in occulto tenebant, donec tempus res
corum in melius verteret; oculis placidis acserenis, et ad fraudem animo composito, lupum, quem
intus gerebat, in ovem mansuetam foris transformabat. Mansuetis itaque verbis ac submissis auxilium rogat; causam erimenque omnium quæ patrata erant in Bajazitem Bassam transfert: extra
culpam esse se, pariterque Romaos profitebatur,
tali serucae usus: Si ita risum fuerit majestati
tuď, brevi tempore dominum meum Moralem paterno regno iterum reddes, quomodo etiam erga patiem ejus, imperator illustrissime, te gessisti. Clavum
quippe manu tenes, et navem quocunque libuerit
convertis, cujus gubernacula perite dirigis. Qualem
sane ejus patri te præbuisti, qui viribus tuis fretus
Mosi restitit, sic facias, et miserere nostri, neque
sinas imperium obtinere illum, qui redum specu
dignus est. Mehemeles enim (nobis sapius dictus) μὴ ἐάσῃς τὴν ἡγεμονίαν κατέχειν, ὃς μηδὲ μιᾶς
dum adhuc regnabat in Asia, Muse Thraciam, post
occisum fratrem Musulmanum, occupante, hos:is
infestus et capitalis Romæis et urbi (quod supra
monuimus) fuit. Illo tempore, o imperator, Irusa Melemetem accersivisti, quem cum cxercitu 89
trajectum fide data intra Constantinopoleos menia
accepisti. Is vero cuin copius eduxisset, semel atque
ilerum, sapiusque cum Muse pugna inita, vic.us
Constantinopolim se recepit: denuoque ut bello ex-
καλύβης ἄξιος. Καὶ γὰρ ὁ (πολλάκις προλεχθεί;
Μεχεμέτ ἔτι ἡγεμονεύων ἐν τῇ ἀνατολῇ, τοῦ Μωσή
τότε τὴν ἡγεμονίαν τῆς Θράκης ἔχοντος, καὶ τὴν
ἀδελφὸν Μουσουλμάν κτείναντος, ἐναντίος ἐφάνη
Ρωμαίοις, καὶ τῆς πόλεως ἐχθρὸς ἄσπονδος ως
προλέλεκται). Τότε, ὦ βασιλεῦ, μετακαλεσάμενος
ἀπὸ τῆς Προύσης τὸν Μεχεμέτ, καὶ πίστεις διὺς,
διυάξας αἱ τὸν ἐντὸς τῆς Κωνσταντίνου σὺν τοῖς
στρατεύμασι περαιωθέν τα· καὶ ἐξελθὼν καὶ μίαν,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πέμπει προς βασιλέα Ιπραΐμ. Frater hujus Abrahamut fuit Mali-begus: quem cap. 21, fugatum vidimus a Percligiæ Mustaph.e sectatoribus.
Καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ Μωράτο
Με αζων hic pro συμβούλω, seu consiliario, Turcie
vezir dictus.
Ἐν τούτοις ὄντες καὶ ὁ Ἰπραὴμ ἡμέρας ἱκανὰς ἐνδιατρίβων τοῦ λαβεῖν τέλος τῶν ὧν ἐζήτει, συμφωνιῶν, ἕτερος εἰσπηδήσας ὡς ἐπὶ παλαίστρας, τὸ ζητουμένου παρὰ τοῦ βασιλέως μετὰ πολλῆς παρακλήσεως γενέσθαι καὶ φιλοτιμίας καὶ χάριτος, αὐτὸς ὡς δῶρόν τι μέγα τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην ἐγχειρισθῆναι αὐτῷ παρεκάλει. Καὶ δὴ ἐξ ἀρχῆς, ποίῳ τρόπῳ διέβη τὸν πορθμὸν ὁ Μουρὰτ καὶ μετὰ πόσης παρασκευῆς καὶ τίς ὁ περάτης καὶ ποῦ τὴν θάλασσαν ἐπέρασε καὶ τίνες οἱ ναύαρχοι, λέξων ἔρχομαι. Ἐν τῇ Φωκίδι τῇ κατὰ τὴν Ἰωνίαν πλησίον ὄρος ἦν, ἐν ᾧ μέταλλον στυπτηρίας ὑπάρχει· καὶ ὁ λίθος ἅπας τῆς ἀκρωρείας πυρὶ προσομιλήσας, εἶτα ὕδατι ὡς ψάμμος γίνεται. Τὴν δὲ ἀπὸ τοῦ λίθου γενομένην ψάμμον εἰς λέβητα βάλλοντες σὺν ὕδατι καὶ καχλάζοντος οὐ τόσον, ἡ βληθεῖσα ψάμμος διαλύεται καὶ τὸ μὲν παχὺ καὶ οὐσιῶδες αὐτῆς ἐν τῷ ζωμῷ μένον ὡς γάλα τυρῶδες, τὸ ξηρὸν καὶ γεῶδες αὐτῆς ἔξω ῥίπτουσιν ὡς ἄχρηστον· τὸν δὲ ζωμὸν εἰς σκάφας κενώσαντες ἄχρις ἡμερῶν τεσσάρων παραδρομὴν εὑρίσκεται ἐν τοῖς ἄκροις τῶν ὑποδόχων ἀγγείων πεπαγωμένος ὁ ζωμὸς καὶ ὑπεραυγίζων ὅμοιος κρυστάλλῳ·DUCE
aliaque Walachiæ spolia: tum otiose tradere, lias ἄλλην ύλην Βλαχίας, ἐκάθητο κατασπαταλών, καθ᾿
• ἡμέραν μεθύων καὶ ἀσελγαίνων. Ο δὲ Μουράτ ἔτι
νέος ῶν, καὶ οὔπω τὸ εἰκοσιοστὸν ἔτος ἐλάσας, ἐκάθητο ἐν Προύσῃ τῆς Βιθυνίας καὶ αὐτὸς τὰ ὅμοια
πράττων· πλὴν οὐ τόσον· καὶ γὰρ ὑπὸ τῆς φροντί
δος ἐδάκνετο, καὶ οὐκ εἴα τοῦτον ὁ λογισμὸς ἀχαλίνωτον· ἀλλ' ἐσκέπτετο πῶς καὶ ποίῳ τρόπῳ ἀνα
καλέσηται πρὸς αὐτὸν τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικὴν,
ἣν ὁ πατὴρ ἐκτήσατο διὰ πολλῶν κόπων, αὐτὸς δὲ
ἄνευ ἐπηρείας τινὸς ἔφθασεν ἀπολέσα;. Εἶχε γὰρ
μετ᾿ αὐτοῦ καὶ τῶν μεγιστάνων τοὺς προὔχοντας
πλὴν τοῦ Μαγιαζήτ· καὶ γὰρ πρὸ ὀλίγου κακώς
ἀπεβίω, ὡς ὁ λόγος εδήλωσεν. Μαθόντες γὰρ ὡς τὸ
φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως παρεδόθη, καὶ ὁ Λεον
τάριος κενὸς ἀπεπέμφθη, καὶ ὁ Μουσταφά; ἔτι άκου
λάστως κατασπαταλᾷ, μὴ ἔχων φροντίδα πῶς δεῖ
φυλάξαι τὴν ἡγεμονίαν ἀσινῆ, βουλὴν βουλεύεται,
τὴν ἦν καὶ ὁ βασιλεὺς ἐβουλεύσατο, καὶ πρέσβεις
προφθάσας οὗτος πέμπει πρός βασιλέα Ιπραΐμ
τινα ἀδελφὸν ὑπάρχοντα τοῦ 'Αλ', ἂν ὁ λόγος φθά
σας ἐδήλωσεν, ἄνδρα συνετὸν καὶ εὐήθη, καὶ πρὸς τὰς
τῶν Τούρκων ἀναιδοῖς βλακείας καὶ ἀσελγείας ἀσυνο
ἤθη· ὃς καὶ τὰ δευτερεῖα τοῦ Παγιαζήτ φέρων, τὰ
πρωτεῖα ἐκείνου παρελθόντος έλαβε, καὶ τῶν μεγ:-
στάνων πρῶτος ἦν, καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ
Μουράτ Ἐλθὼν οὖν ἐν Κωνσταντινουπόλει,
καὶ περὶ μὲν τῶν ὧν ἔπραξεν ὁ βασιλεὺς οὐκ ἐγέ
νετο μνήμη· ἀλλ' ἐν τῷ νῷ διατρέφοντες θυμών
ἀχαλίνωτον, ἕως ἂν ὁ χρόνος εἰς εὐδαιμονίαν ἄξη
τὰ περὶ αὐτῶν, ταῦτα ἐκρύπτοντο· ἱλαρῷ δὲ βλέμ
ματι, καὶ ὑπούλῳ γνώμῃ τὸν ἔνδον λύκον ὡς πρόβατον έξω ἐδείκνυε. Καὶ δὴ λίγους συνάρας πράους
τε καὶ λίαν ταπεινούς, βοήθειαν ἐξεκάλει, ὡς ἐξ αἰτίας γεγονότα, ὅσα δὴ καὶ γεγόνασι, λέγων τοῦ Μα
γιαζήτ· ἀθώους αὐτοὺς ἀποδεικνύων, ὡσαύτως καὶ
Ῥωμαίους, λέγων, Εἰ θελήσει τὸ σὲν κράτος, ὡς
ἐν ὀλίγῳ ἀποκαταστήσεις πάλιν εἰς πατρικήν
ἡγεμονίαν τὸν ἐμὲν δεσπότην Μουράτ, καθὼς
καὶ ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ εἰργάσω, λαμπρότατε βα
σιλεῦ. Ἔχεις γὰρ ὑπὸ τὴν χεῖρα τὸ πηδάλιον,
καὶ ὅπου ἂν βούλῃ ἐκεῖ καὶ τὴν ναῦν μεταστρέ
φεις καλῶς ιθύνων τοὺς οἵακας. Ὡς γὰρ είρ
γάσω ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ἀντιστάντος τῷ σῷ
κράτει Μωσῆ, οὕτω καὶ νῦν συμπάσχησον, καὶ
divitias profundere, et quotidie libidini ac crapula
se dedere. Morates autem etiamnum juvenis,
quippe vicesimum annum nondum impleverat,
Prusæ Bithyniæ morabatur, iisdem moribus assuetus: modestior tamen, quod curis sollicitaretur,
crat, nec effrenatum eum sinebant de rebus suis
cogitationes; agitabat quippe anima, quibus modis
paternum imperium recuperare posset, quod pater
suus magnis laboribus partum possidebat, ipse
vero nullo suo flagitio amiserat. Aderant ei magnatum præcipui, præter Bajazitem, quem jam dixianus fato malo periisse. Intellecta autem arcis Callipoleos traditione, quodque Leontarius deceptus
ac vacuus dimissus esset, atque etiam Mustaphas,
intemperate luxui ac libidinibus obnoxius, curam tuendo imperio non adhiberet, consilium capit,
ei, quod inierat imperator, simile; priorque ad
hunc legatum mittit, Abrahamum quemdam fratrem
Hali, de quo mentionem fecimus, virum prudentem
et probum, Turcorum propudiosis verbis ac libidinibus inassuetum. Qui, cum vivo Bajazite Bassa
secundo loco haberetur, eo mortuo primos honores
adeptus est, procerumque princeps, et Moratis
imperii Mesazo fuit. Venit is Constantinopolim,
ubi eorum, quæ molitus erat imperator, nullum
verbum fecit. Turci quippe iram immanem mente
repos tam in occulto tenebant, donec tempus res
corum in melius verteret; oculis placidis acserenis, et ad fraudem animo composito, lupum, quem
intus gerebat, in ovem mansuetam foris transformabat. Mansuetis itaque verbis ac submissis auxilium rogat; causam erimenque omnium quæ patrata erant in Bajazitem Bassam transfert: extra
culpam esse se, pariterque Romaos profitebatur,
tali serucae usus: Si ita risum fuerit majestati
tuď, brevi tempore dominum meum Moralem paterno regno iterum reddes, quomodo etiam erga patiem ejus, imperator illustrissime, te gessisti. Clavum
quippe manu tenes, et navem quocunque libuerit
convertis, cujus gubernacula perite dirigis. Qualem
sane ejus patri te præbuisti, qui viribus tuis fretus
Mosi restitit, sic facias, et miserere nostri, neque
sinas imperium obtinere illum, qui redum specu
dignus est. Mehemeles enim (nobis sapius dictus) μὴ ἐάσῃς τὴν ἡγεμονίαν κατέχειν, ὃς μηδὲ μιᾶς
dum adhuc regnabat in Asia, Muse Thraciam, post
occisum fratrem Musulmanum, occupante, hos:is
infestus et capitalis Romæis et urbi (quod supra
monuimus) fuit. Illo tempore, o imperator, Irusa Melemetem accersivisti, quem cum cxercitu 89
trajectum fide data intra Constantinopoleos menia
accepisti. Is vero cuin copius eduxisset, semel atque
ilerum, sapiusque cum Muse pugna inita, vic.us
Constantinopolim se recepit: denuoque ut bello ex-
καλύβης ἄξιος. Καὶ γὰρ ὁ (πολλάκις προλεχθεί;
Μεχεμέτ ἔτι ἡγεμονεύων ἐν τῇ ἀνατολῇ, τοῦ Μωσή
τότε τὴν ἡγεμονίαν τῆς Θράκης ἔχοντος, καὶ τὴν
ἀδελφὸν Μουσουλμάν κτείναντος, ἐναντίος ἐφάνη
Ρωμαίοις, καὶ τῆς πόλεως ἐχθρὸς ἄσπονδος ως
προλέλεκται). Τότε, ὦ βασιλεῦ, μετακαλεσάμενος
ἀπὸ τῆς Προύσης τὸν Μεχεμέτ, καὶ πίστεις διὺς,
διυάξας αἱ τὸν ἐντὸς τῆς Κωνσταντίνου σὺν τοῖς
στρατεύμασι περαιωθέν τα· καὶ ἐξελθὼν καὶ μίαν,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πέμπει προς βασιλέα Ιπραΐμ. Frater hujus Abrahamut fuit Mali-begus: quem cap. 21, fugatum vidimus a Percligiæ Mustaph.e sectatoribus.
Καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ Μωράτο
Με αζων hic pro συμβούλω, seu consiliario, Turcie
vezir dictus.
ἐν δὲ τῷ πυθμένι τοῦ ἀγγείου καὶ αὐτὸ πλῆρες ψηγμάτων κρυσταλλοειδῶν. Ἐξαντλοῦντες οὖν τὸν ζωμὸν τὸν περιττεύοντα μετὰ τὰς τέσσαρας ἡμέρας εἰςβάλλουσιν ἐν τῷ λέβητι, προσχέαντες καὶ ἕτερον ὕδωρ καὶ πάλιν ψάμμον ἐμβάλλοντες βράζουσιν καὶ ἐν ταῖς σκάφαις ἐκχέουσιν, ὡς προδεδήλωται. Τὴν δὲ στυπτηρίαν ἐκβαλόντες ἐν ταῖς ἀποθήκαις ταμιεύουσιν. Ἔστι δὲ ἀναγκαῖον χρῆμα τοῖς δευσοποιοῖς· ἅπασαι γὰρ αἱ νῆαι αἱ ἀπὸ τῆς ἑῴας εἰς τὰ ἑσπέρια μέρη πλέουσαι ἀναγκαῖον ἡγοῦνται τὸν φόρτον εἶναι τῆς νηὸς τὴν ἐν τῷ πυθμένι στυπτηρίαν· καὶ γὰρ Φράγγοι, Γερμανοί, Ἰγγλῆνοι, Ἰταλοί, Ἱσπανοί, Ἄραβες, Αἰγύπτιοι, Σύροι ἀπὸ τοῦ ὄρους ἐκείνου τὴν στυπτηρίαν πορίζονται ἔνεκα τῶν δευσοποιῶν τεχνῶν. Ἐν ταῖς ἡμέραις δὲ τοῦ βασιλέως Μιχαὴλ τοῦ Παπαιολόγου, τοῦ πρώτως βασιλεύσαντος ἐν Παλαιολόγοις, ἦλθόν τινες Ἰταλοὶ αἰτοῦντες τὸ ὄρος δοθῆναι αὐτοῖς καὶ λαμβάνειν κατ’ ἔτος τὸ συμφωνηθέν. Τότε καὶ οἱ Τοῦρκοι ἐνεδρεύοντες ἦσαν λῃστρικῶς τὰ πέριξ μέρη Λυδίας τε καὶ Ἀσίας καὶ κατέτρεχον ἕως Σάρδεων καὶ αὐτῆς Μαγνησίας.DUCE
aliaque Walachiæ spolia: tum otiose tradere, lias ἄλλην ύλην Βλαχίας, ἐκάθητο κατασπαταλών, καθ᾿
• ἡμέραν μεθύων καὶ ἀσελγαίνων. Ο δὲ Μουράτ ἔτι
νέος ῶν, καὶ οὔπω τὸ εἰκοσιοστὸν ἔτος ἐλάσας, ἐκάθητο ἐν Προύσῃ τῆς Βιθυνίας καὶ αὐτὸς τὰ ὅμοια
πράττων· πλὴν οὐ τόσον· καὶ γὰρ ὑπὸ τῆς φροντί
δος ἐδάκνετο, καὶ οὐκ εἴα τοῦτον ὁ λογισμὸς ἀχαλίνωτον· ἀλλ' ἐσκέπτετο πῶς καὶ ποίῳ τρόπῳ ἀνα
καλέσηται πρὸς αὐτὸν τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικὴν,
ἣν ὁ πατὴρ ἐκτήσατο διὰ πολλῶν κόπων, αὐτὸς δὲ
ἄνευ ἐπηρείας τινὸς ἔφθασεν ἀπολέσα;. Εἶχε γὰρ
μετ᾿ αὐτοῦ καὶ τῶν μεγιστάνων τοὺς προὔχοντας
πλὴν τοῦ Μαγιαζήτ· καὶ γὰρ πρὸ ὀλίγου κακώς
ἀπεβίω, ὡς ὁ λόγος εδήλωσεν. Μαθόντες γὰρ ὡς τὸ
φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως παρεδόθη, καὶ ὁ Λεον
τάριος κενὸς ἀπεπέμφθη, καὶ ὁ Μουσταφά; ἔτι άκου
λάστως κατασπαταλᾷ, μὴ ἔχων φροντίδα πῶς δεῖ
φυλάξαι τὴν ἡγεμονίαν ἀσινῆ, βουλὴν βουλεύεται,
τὴν ἦν καὶ ὁ βασιλεὺς ἐβουλεύσατο, καὶ πρέσβεις
προφθάσας οὗτος πέμπει πρός βασιλέα Ιπραΐμ
τινα ἀδελφὸν ὑπάρχοντα τοῦ 'Αλ', ἂν ὁ λόγος φθά
σας ἐδήλωσεν, ἄνδρα συνετὸν καὶ εὐήθη, καὶ πρὸς τὰς
τῶν Τούρκων ἀναιδοῖς βλακείας καὶ ἀσελγείας ἀσυνο
ἤθη· ὃς καὶ τὰ δευτερεῖα τοῦ Παγιαζήτ φέρων, τὰ
πρωτεῖα ἐκείνου παρελθόντος έλαβε, καὶ τῶν μεγ:-
στάνων πρῶτος ἦν, καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ
Μουράτ Ἐλθὼν οὖν ἐν Κωνσταντινουπόλει,
καὶ περὶ μὲν τῶν ὧν ἔπραξεν ὁ βασιλεὺς οὐκ ἐγέ
νετο μνήμη· ἀλλ' ἐν τῷ νῷ διατρέφοντες θυμών
ἀχαλίνωτον, ἕως ἂν ὁ χρόνος εἰς εὐδαιμονίαν ἄξη
τὰ περὶ αὐτῶν, ταῦτα ἐκρύπτοντο· ἱλαρῷ δὲ βλέμ
ματι, καὶ ὑπούλῳ γνώμῃ τὸν ἔνδον λύκον ὡς πρόβατον έξω ἐδείκνυε. Καὶ δὴ λίγους συνάρας πράους
τε καὶ λίαν ταπεινούς, βοήθειαν ἐξεκάλει, ὡς ἐξ αἰτίας γεγονότα, ὅσα δὴ καὶ γεγόνασι, λέγων τοῦ Μα
γιαζήτ· ἀθώους αὐτοὺς ἀποδεικνύων, ὡσαύτως καὶ
Ῥωμαίους, λέγων, Εἰ θελήσει τὸ σὲν κράτος, ὡς
ἐν ὀλίγῳ ἀποκαταστήσεις πάλιν εἰς πατρικήν
ἡγεμονίαν τὸν ἐμὲν δεσπότην Μουράτ, καθὼς
καὶ ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ εἰργάσω, λαμπρότατε βα
σιλεῦ. Ἔχεις γὰρ ὑπὸ τὴν χεῖρα τὸ πηδάλιον,
καὶ ὅπου ἂν βούλῃ ἐκεῖ καὶ τὴν ναῦν μεταστρέ
φεις καλῶς ιθύνων τοὺς οἵακας. Ὡς γὰρ είρ
γάσω ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ἀντιστάντος τῷ σῷ
κράτει Μωσῆ, οὕτω καὶ νῦν συμπάσχησον, καὶ
divitias profundere, et quotidie libidini ac crapula
se dedere. Morates autem etiamnum juvenis,
quippe vicesimum annum nondum impleverat,
Prusæ Bithyniæ morabatur, iisdem moribus assuetus: modestior tamen, quod curis sollicitaretur,
crat, nec effrenatum eum sinebant de rebus suis
cogitationes; agitabat quippe anima, quibus modis
paternum imperium recuperare posset, quod pater
suus magnis laboribus partum possidebat, ipse
vero nullo suo flagitio amiserat. Aderant ei magnatum præcipui, præter Bajazitem, quem jam dixianus fato malo periisse. Intellecta autem arcis Callipoleos traditione, quodque Leontarius deceptus
ac vacuus dimissus esset, atque etiam Mustaphas,
intemperate luxui ac libidinibus obnoxius, curam tuendo imperio non adhiberet, consilium capit,
ei, quod inierat imperator, simile; priorque ad
hunc legatum mittit, Abrahamum quemdam fratrem
Hali, de quo mentionem fecimus, virum prudentem
et probum, Turcorum propudiosis verbis ac libidinibus inassuetum. Qui, cum vivo Bajazite Bassa
secundo loco haberetur, eo mortuo primos honores
adeptus est, procerumque princeps, et Moratis
imperii Mesazo fuit. Venit is Constantinopolim,
ubi eorum, quæ molitus erat imperator, nullum
verbum fecit. Turci quippe iram immanem mente
repos tam in occulto tenebant, donec tempus res
corum in melius verteret; oculis placidis acserenis, et ad fraudem animo composito, lupum, quem
intus gerebat, in ovem mansuetam foris transformabat. Mansuetis itaque verbis ac submissis auxilium rogat; causam erimenque omnium quæ patrata erant in Bajazitem Bassam transfert: extra
culpam esse se, pariterque Romaos profitebatur,
tali serucae usus: Si ita risum fuerit majestati
tuď, brevi tempore dominum meum Moralem paterno regno iterum reddes, quomodo etiam erga patiem ejus, imperator illustrissime, te gessisti. Clavum
quippe manu tenes, et navem quocunque libuerit
convertis, cujus gubernacula perite dirigis. Qualem
sane ejus patri te præbuisti, qui viribus tuis fretus
Mosi restitit, sic facias, et miserere nostri, neque
sinas imperium obtinere illum, qui redum specu
dignus est. Mehemeles enim (nobis sapius dictus) μὴ ἐάσῃς τὴν ἡγεμονίαν κατέχειν, ὃς μηδὲ μιᾶς
dum adhuc regnabat in Asia, Muse Thraciam, post
occisum fratrem Musulmanum, occupante, hos:is
infestus et capitalis Romæis et urbi (quod supra
monuimus) fuit. Illo tempore, o imperator, Irusa Melemetem accersivisti, quem cum cxercitu 89
trajectum fide data intra Constantinopoleos menia
accepisti. Is vero cuin copius eduxisset, semel atque
ilerum, sapiusque cum Muse pugna inita, vic.us
Constantinopolim se recepit: denuoque ut bello ex-
καλύβης ἄξιος. Καὶ γὰρ ὁ (πολλάκις προλεχθεί;
Μεχεμέτ ἔτι ἡγεμονεύων ἐν τῇ ἀνατολῇ, τοῦ Μωσή
τότε τὴν ἡγεμονίαν τῆς Θράκης ἔχοντος, καὶ τὴν
ἀδελφὸν Μουσουλμάν κτείναντος, ἐναντίος ἐφάνη
Ρωμαίοις, καὶ τῆς πόλεως ἐχθρὸς ἄσπονδος ως
προλέλεκται). Τότε, ὦ βασιλεῦ, μετακαλεσάμενος
ἀπὸ τῆς Προύσης τὸν Μεχεμέτ, καὶ πίστεις διὺς,
διυάξας αἱ τὸν ἐντὸς τῆς Κωνσταντίνου σὺν τοῖς
στρατεύμασι περαιωθέν τα· καὶ ἐξελθὼν καὶ μίαν,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πέμπει προς βασιλέα Ιπραΐμ. Frater hujus Abrahamut fuit Mali-begus: quem cap. 21, fugatum vidimus a Percligiæ Mustaph.e sectatoribus.
Καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ Μωράτο
Με αζων hic pro συμβούλω, seu consiliario, Turcie
vezir dictus.
Ὡς οὖν ᾔσθοντο οἱ Ἰταλοί, τὴν τῶν Τούρκων ἔφοδον φοβηθέντες, ἤρξαντο οἰκοδομεῖν φρούριόν τι σμικρότατον ὅσον εἰς φυλακὴν αὐτῶν καὶ τῶν εὑρισκομένων ἐργατῶν πεντήκοντα ἢ καὶ πλείω. Ἐνωτισθέντες δὲ οἱ τὰ πέριξ οἰκοῦντες Ῥωμαῖοι ἔν τε τῷ κάμπῳ τοῦ Μαινομένου καὶ τῆς Μαγνησίας καὶ Νυμφαίου, ἐλθόντες εὗρον αὐτοὺς ἄρξαντας τοῦ ἔργου· καὶ δὴ ὡς ἐκ συνθήματος κοινολογησάμενοι σὺν τοῖς Λατίνοις ὑπέσχοντο τοῦ συμβοηθῆσαι καὶ συμπασχῆσαι καὶ συμπρᾶξαι ἐπὶ τῇ ἀνεγέρσει τοῦ φρουρίου καὶ οὐ φρούριον, ἀλλὰ καὶ εἰς μεγάλην πόλιν ἀποκαταστῆσαι τὸ οἰκοδομούμενον, εἰ μόνον χρείας κατεπειγούσης καὶ αὐτοὶ ὡς κτήτορες τοῦ τοιούτου χωρίου ἔσονται ἐντὸς φυλαττόμενοι. Ἀρεσάντων γοῦν ἄμφω τῶν μερῶν τὸ τοιοῦτον συμφώνημα, ἤρξαντο ἅμα Ῥωμαῖοί τε καὶ Λατῖνοι καὶ ᾠκοδόμησαν τὴν ἄχρι τοῦ νῦν παρὰ Θεοῦ φρουρουμένην Νέαν Φώκαιαν ἐν τῇ τοῦ αὐτοῦ ὄρους ὑποβάσει πλησίον τῆς θαλάσσης, ἔχουσαν τὰ πρὸς τὴν ἀνατολὴν μέρη τὸ ὄρος κείμενον, πρὸς δὲ τὴν ἑσπέραν τὴν νῆσον Λέσβον, πρὸς ἄρκτον δὲ τὸν τῆς Ἐλαίας κόλπον· πρὸς δὲ μεσημβρίαν ὁ κατ’ Ἰωνίαν κόλπος.DUCE
aliaque Walachiæ spolia: tum otiose tradere, lias ἄλλην ύλην Βλαχίας, ἐκάθητο κατασπαταλών, καθ᾿
• ἡμέραν μεθύων καὶ ἀσελγαίνων. Ο δὲ Μουράτ ἔτι
νέος ῶν, καὶ οὔπω τὸ εἰκοσιοστὸν ἔτος ἐλάσας, ἐκάθητο ἐν Προύσῃ τῆς Βιθυνίας καὶ αὐτὸς τὰ ὅμοια
πράττων· πλὴν οὐ τόσον· καὶ γὰρ ὑπὸ τῆς φροντί
δος ἐδάκνετο, καὶ οὐκ εἴα τοῦτον ὁ λογισμὸς ἀχαλίνωτον· ἀλλ' ἐσκέπτετο πῶς καὶ ποίῳ τρόπῳ ἀνα
καλέσηται πρὸς αὐτὸν τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικὴν,
ἣν ὁ πατὴρ ἐκτήσατο διὰ πολλῶν κόπων, αὐτὸς δὲ
ἄνευ ἐπηρείας τινὸς ἔφθασεν ἀπολέσα;. Εἶχε γὰρ
μετ᾿ αὐτοῦ καὶ τῶν μεγιστάνων τοὺς προὔχοντας
πλὴν τοῦ Μαγιαζήτ· καὶ γὰρ πρὸ ὀλίγου κακώς
ἀπεβίω, ὡς ὁ λόγος εδήλωσεν. Μαθόντες γὰρ ὡς τὸ
φρούριον τῆς Καλλιουπόλεως παρεδόθη, καὶ ὁ Λεον
τάριος κενὸς ἀπεπέμφθη, καὶ ὁ Μουσταφά; ἔτι άκου
λάστως κατασπαταλᾷ, μὴ ἔχων φροντίδα πῶς δεῖ
φυλάξαι τὴν ἡγεμονίαν ἀσινῆ, βουλὴν βουλεύεται,
τὴν ἦν καὶ ὁ βασιλεὺς ἐβουλεύσατο, καὶ πρέσβεις
προφθάσας οὗτος πέμπει πρός βασιλέα Ιπραΐμ
τινα ἀδελφὸν ὑπάρχοντα τοῦ 'Αλ', ἂν ὁ λόγος φθά
σας ἐδήλωσεν, ἄνδρα συνετὸν καὶ εὐήθη, καὶ πρὸς τὰς
τῶν Τούρκων ἀναιδοῖς βλακείας καὶ ἀσελγείας ἀσυνο
ἤθη· ὃς καὶ τὰ δευτερεῖα τοῦ Παγιαζήτ φέρων, τὰ
πρωτεῖα ἐκείνου παρελθόντος έλαβε, καὶ τῶν μεγ:-
στάνων πρῶτος ἦν, καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ
Μουράτ Ἐλθὼν οὖν ἐν Κωνσταντινουπόλει,
καὶ περὶ μὲν τῶν ὧν ἔπραξεν ὁ βασιλεὺς οὐκ ἐγέ
νετο μνήμη· ἀλλ' ἐν τῷ νῷ διατρέφοντες θυμών
ἀχαλίνωτον, ἕως ἂν ὁ χρόνος εἰς εὐδαιμονίαν ἄξη
τὰ περὶ αὐτῶν, ταῦτα ἐκρύπτοντο· ἱλαρῷ δὲ βλέμ
ματι, καὶ ὑπούλῳ γνώμῃ τὸν ἔνδον λύκον ὡς πρόβατον έξω ἐδείκνυε. Καὶ δὴ λίγους συνάρας πράους
τε καὶ λίαν ταπεινούς, βοήθειαν ἐξεκάλει, ὡς ἐξ αἰτίας γεγονότα, ὅσα δὴ καὶ γεγόνασι, λέγων τοῦ Μα
γιαζήτ· ἀθώους αὐτοὺς ἀποδεικνύων, ὡσαύτως καὶ
Ῥωμαίους, λέγων, Εἰ θελήσει τὸ σὲν κράτος, ὡς
ἐν ὀλίγῳ ἀποκαταστήσεις πάλιν εἰς πατρικήν
ἡγεμονίαν τὸν ἐμὲν δεσπότην Μουράτ, καθὼς
καὶ ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ εἰργάσω, λαμπρότατε βα
σιλεῦ. Ἔχεις γὰρ ὑπὸ τὴν χεῖρα τὸ πηδάλιον,
καὶ ὅπου ἂν βούλῃ ἐκεῖ καὶ τὴν ναῦν μεταστρέ
φεις καλῶς ιθύνων τοὺς οἵακας. Ὡς γὰρ είρ
γάσω ἐν τῷ πατρὶ αὐτοῦ, ἀντιστάντος τῷ σῷ
κράτει Μωσῆ, οὕτω καὶ νῦν συμπάσχησον, καὶ
divitias profundere, et quotidie libidini ac crapula
se dedere. Morates autem etiamnum juvenis,
quippe vicesimum annum nondum impleverat,
Prusæ Bithyniæ morabatur, iisdem moribus assuetus: modestior tamen, quod curis sollicitaretur,
crat, nec effrenatum eum sinebant de rebus suis
cogitationes; agitabat quippe anima, quibus modis
paternum imperium recuperare posset, quod pater
suus magnis laboribus partum possidebat, ipse
vero nullo suo flagitio amiserat. Aderant ei magnatum præcipui, præter Bajazitem, quem jam dixianus fato malo periisse. Intellecta autem arcis Callipoleos traditione, quodque Leontarius deceptus
ac vacuus dimissus esset, atque etiam Mustaphas,
intemperate luxui ac libidinibus obnoxius, curam tuendo imperio non adhiberet, consilium capit,
ei, quod inierat imperator, simile; priorque ad
hunc legatum mittit, Abrahamum quemdam fratrem
Hali, de quo mentionem fecimus, virum prudentem
et probum, Turcorum propudiosis verbis ac libidinibus inassuetum. Qui, cum vivo Bajazite Bassa
secundo loco haberetur, eo mortuo primos honores
adeptus est, procerumque princeps, et Moratis
imperii Mesazo fuit. Venit is Constantinopolim,
ubi eorum, quæ molitus erat imperator, nullum
verbum fecit. Turci quippe iram immanem mente
repos tam in occulto tenebant, donec tempus res
corum in melius verteret; oculis placidis acserenis, et ad fraudem animo composito, lupum, quem
intus gerebat, in ovem mansuetam foris transformabat. Mansuetis itaque verbis ac submissis auxilium rogat; causam erimenque omnium quæ patrata erant in Bajazitem Bassam transfert: extra
culpam esse se, pariterque Romaos profitebatur,
tali serucae usus: Si ita risum fuerit majestati
tuď, brevi tempore dominum meum Moralem paterno regno iterum reddes, quomodo etiam erga patiem ejus, imperator illustrissime, te gessisti. Clavum
quippe manu tenes, et navem quocunque libuerit
convertis, cujus gubernacula perite dirigis. Qualem
sane ejus patri te præbuisti, qui viribus tuis fretus
Mosi restitit, sic facias, et miserere nostri, neque
sinas imperium obtinere illum, qui redum specu
dignus est. Mehemeles enim (nobis sapius dictus) μὴ ἐάσῃς τὴν ἡγεμονίαν κατέχειν, ὃς μηδὲ μιᾶς
dum adhuc regnabat in Asia, Muse Thraciam, post
occisum fratrem Musulmanum, occupante, hos:is
infestus et capitalis Romæis et urbi (quod supra
monuimus) fuit. Illo tempore, o imperator, Irusa Melemetem accersivisti, quem cum cxercitu 89
trajectum fide data intra Constantinopoleos menia
accepisti. Is vero cuin copius eduxisset, semel atque
ilerum, sapiusque cum Muse pugna inita, vic.us
Constantinopolim se recepit: denuoque ut bello ex-
καλύβης ἄξιος. Καὶ γὰρ ὁ (πολλάκις προλεχθεί;
Μεχεμέτ ἔτι ἡγεμονεύων ἐν τῇ ἀνατολῇ, τοῦ Μωσή
τότε τὴν ἡγεμονίαν τῆς Θράκης ἔχοντος, καὶ τὴν
ἀδελφὸν Μουσουλμάν κτείναντος, ἐναντίος ἐφάνη
Ρωμαίοις, καὶ τῆς πόλεως ἐχθρὸς ἄσπονδος ως
προλέλεκται). Τότε, ὦ βασιλεῦ, μετακαλεσάμενος
ἀπὸ τῆς Προύσης τὸν Μεχεμέτ, καὶ πίστεις διὺς,
διυάξας αἱ τὸν ἐντὸς τῆς Κωνσταντίνου σὺν τοῖς
στρατεύμασι περαιωθέν τα· καὶ ἐξελθὼν καὶ μίαν,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πέμπει προς βασιλέα Ιπραΐμ. Frater hujus Abrahamut fuit Mali-begus: quem cap. 21, fugatum vidimus a Percligiæ Mustaph.e sectatoribus.
Καὶ μεσάζων τῆς ἡγεμονίας τοῦ Μωράτο
Με αζων hic pro συμβούλω, seu consiliario, Turcie
vezir dictus.
PG 157:947Ἦσαν δὲ οἱ ῥηθέντες τῆς πόλεως αὐτῆς κτήτορες ἐκ τῶν Κατανέων Γενουῖ̈ται Ἀνδρέας καὶ Ἰάκωβος· καὶ τὴν ἐπωνυμίαν ἐκ τῆς παλαιτέρας Φωκίδος ἐκτήσατο, ταύτην Νέαν Φώκαιαν καλέσαντες, ἐν ᾗ καὶ ἐγὼ τὴν οἴκησιν κέκτημαι. Μεταπεσόντων οὖν τῶν πραγμάτων ἀπὸ Ῥωμαίους ἐν χερσὶ τῶν Τούρκων, μετ’ οὐ πολὺ οἱ εὑρισκόμενοι ἐν τῇ πόλει μὴ φέροντες τὰς καθεκάστην συμπλοκὰς τῶν Τούρκων καὶ τὰς τῶν χριστιανῶν σφαγάς, καὶ γὰρ ἦσαν ἄχρι καὶ τῶν πυλῶν τῆς πόλεως ἐγκρατεῖς γεγονότες οἱ Τοῦρκοι, ἄμφω Λατῖνοί τε καὶ Ῥωμαῖοι συνθήκας ἐνόρκους ποιήσαντες μετὰ τοῦ ἀρχηγοῦ Λυδίας Σαχρὰν καὶ ὑποφόρους στέρξαντες εἶναι, ἔστησαν κατ’ ἔτος δοῦναι τῷ Σαχρὰν ἀργυρίων λεπτῶν ἀριθμὸν χιλιάδων δεκαπέντε, εἰς ποσότητα ἰσουμένην νομισμάτων φ, καὶ ἀνὰ ἔτος ὁ τυχὼν ἡγεμὼν τῆς πόλεως ἐξέρχεσθαι καὶ ἀσπασμὸν ποιεῖν τῷ ῥηθέντι ἀρχηγῷ σὺν δώροις ἀργυρίων χιλιάσι δέκα καὶ οὕτω ἐν εἰρήνῃ διάγειν, ὁμοῦ Τοῦρκοί τε καὶ Ῥωμαῖοι, μὴ ἔχοντες τὸν τυχόντα πειρασμὸν παρά τινος, ἀλλ’ ἐξέρχεσθαι ἀκωλύτως καὶ ἐμπορεύεσθαι, ὁμοίως καὶ οἱ Τοῦρκοι εἰσέρχεσθαι ἀφόβως ἐν τῇ πόλει καὶ τῶν ἀναγκαίων ἀφθόνως ἀπολαμβάνειν, ὡς φίλοι συνδιάγοντες.DUCE
gualat Michael Paleologus, ex gente sua primus ραις δὲ τοῦ βασιλέως Μιχαήλ τοῦ Παλαιολόγου, τοῦ
imperator, accesserunt quidam Itali, qui hanc
montem sibi concedi petierunt, pensionem annuam, quam pacti fuerint, solvere polliciti. Per
idem quoque tempus Turci vias obsidentes, 90
latrociniis suis Lydiam Asiamque provincias,
Sardeis etiam usque et Magnesiam excurrendo,
infantes reddebant. Itali Igitur, ut præviderunt
loca illa Turcorum irruptionibus patere, sibi
cavere ab iis volentes, castellum quoddamn parvum, ad se suaque tuendum operariosque-quinquaginta vel plures, ædificavere. Cumque Romari vicinarum regionum incolæ hoc construi
castrum audiissent, ii nempo qui Mænomeni campuns, Magnesiam et Nymphæum habitant, illuc
profecti opus jam inceptum vident: atque, velut
ex pacto convento, cum Latinis communicato
consilio, opem ferre ipsis promiserunt, et ad
exstruendum castrum operam ac laborein suum
collaturos: non solum etiam in castro construendo,
sed et in magna urbe ædificanda laborum socios
fure, ea conditione, ut si casua exegerit, in
eam recipiantur, et æque ac illi qui eam possident, in ea salvare res suas possint. Placuerunt
utrisque hae conditiones, et opus simul aggressi
Romæi Latinique Phocæam novam ɔd maris littus et illius montis radices ædificarunt, quæ ad
hanc diem Dei beneficio custodita stat. Objicitur
ab ortu mons ille, ab occasu insula Lesbos, a
septentrione finitimum habet Elææ sinum, meridiem versus Ioniæ sinum respicit. Istius autem
oppidi domini erant Andreas et Jacobus Genuenses e gente Catanea, idque Phocæam novam, in
qua etiam domum possideo, appellarunt, nonine
ab ea quæ olim steterat, translato. Rerum porro
summa a Romæis in Turcos devoluta, illius loci
incolæ impugnationibus Turcorum impares, cædis
Christianorum impatientes (Turci quippe totum
agrum usque ad portas oppidi occupaverant) Romæi Latinique fœdus feriunt cum Lydiæ duce
Sarchane, seque ei vectigales ac tributarios reddunt
πρώτως βασιλεύσαντος ἐν Παλαιολόγοις, ἦλθόν τινες
Ιταλοί, αἰτοῦντες τὸ ὄρος δοθῆναι αὐτοῖς, καὶ λαμβάνειν κατ' ἔτος τὸ συμφωνηθέν. Τότε καὶ οἱ Τοῦρ
και ἐνεδρεύοντες ἦσαν ληστρικῶς τὰ πέριξ μέρη
Λυδίας τε καὶ ᾿Ασίας, καὶ κατέτρεχον έως Σάρ
δεων, καὶ αὐτῆς Μαγνησίας. Ὡς οὖν ᾔσθοντο οἱ
Ἰταλο! τὴν τῶν Τούρκων ἔξοδον, φοβηθέντες ήρω
ξαντο οἰκοδομεῖν φρούριόν τι σμικρότατον, ὅσον εἰς
φυλακὴν αὐτῶν, καὶ τῶν εὑρισκομένων εργατῶν πεντήκοντα ἢ καὶ πλείω. Ενωτισθέντες δὲ οἱ τὰ πέριξ
οἰκοῦντες 'Ρωμαῖοι, ἔν τε τῷ κάμπῳ τοῦ Μαινομένου,
καὶ τῆς Μαγνησίας, καὶ Νυμφαίου, ἐλθόντες εὗρον αύ
τοὺς ἄρξαντας τοῦ ἔργου. Καὶ δὴ ὡς ἐκ συνθήματος
κοινολογησάμενοι σὺν τοῖς Λατίνοις ὑπέσχοντο του
συμβοηθῆσαι, καὶ συμπασχῆσαι, καὶ συμπράξαι
ἐπὶ τῇ ἀνεγέρσει τοῦ φρουρίου· καὶ οὐ φρούριον,
ἀλλὰ καὶ εἰς μεγάλην πόλιν ἀποκαταστῆσαι τὸ οἱ
κοδομούμενον· εἰ μόνον χρείας κατεπειγούσης καὶ
αὐτοὶ ὡς κτήτορες τοῦ τοιούτου χωρίου ἔσονται ἐν
τὸς φυλαττόμενοι. Αρεσάντων γοῦν ἄμφω τῶν μετ
ρῶν τὸ τοιοῦτον συμφώνημα, ήρξαντο ἅμα 'Ρωμαίο!
τε καὶ Λατίνοι, καὶ ᾠκοδόμησαν τὴν ἄχρι τοῦ νῦν
παρὰ Θεοῦ φρουρουμένην νέαν Φώκαιαν, ἐν τῇ τοῦ
όρους ὑποβάσει, πλησίον τῆς θαλάσσης, ἔχουσαν τα
πρὸς τὴν Ἀνατολὴν μέρη τὸ ὄρος κείμενον, πρὸς δὲ
τὴν ἑψαν [ἑσπέραν] τὴν νῆσον Λέσβου, πρὸς ἄρκτον
δὲ τὴν τῆς Ἑλαίας κόλπον· πρὸς δὲ μεσημβρίαν ὁ
κατ' Ιωνίαν κόλπος. Ησαν δὲ οἱ ῥηθέντες της πής
λεως αὐτῆς κτήτορες ἐκ τῶν Κατανέων Γενούνται
Ανδρέας καὶ Ἰάκωβος, καὶ τὴν ἐπωνυμίαν ἐκ τῆς
παλαιτέρας Φωκίδος ἐκτήσατο, ταύτην νέαν Φώ
και αν καλέσαντες, ἐν ᾗ καὶ οἴκησιν κέκτημαι. Με
ταπεσόντων οὖν πραγμάτων ἀπὸ Ῥωμαίους ἐν
χερσὶ τῶν Τούρκων μετ' οὐ πολύ, οι εὑρισκόμενο
ἐν τῇ πόλει μὴ φέροντες τάς καθ᾿ ἑκάστην συμπλο
κὰς τῶν Τούρκων, καὶ τὰς τῶν Χριστιανῶν σφαγά;
(καὶ γὰρ ἦσαν ἄχρι καὶ τῶν πυλῶν τῆς πόλεως ἐγ
κρατεῖς γεγονότες οἱ Τοῦρκοι), ἄμφω Λατίνοί τε καὶ
Ρωμαῖοι συνθήκας ενόρκους ποιήσαντες μετὰ τοῦ
ἀρχηγοῦ τῆς Λυδίας Σαρχάν, καὶ ὑποφόρους στέρ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ἐν ταῖς ἡμέραις δὲ τοῦ βασιλέως Μι- y lib. 1. c. 29, discimus), et imperatorem Androniχαήλ. Nicephorus Gregoras lib. xi, cap. 1. de Plo
cava Cataneis concessa, sic loquitur: Κλῆρος δὲ
αὐτῷ περιελθὼν ἦν ἀπὸ προγόνων ἡ Φώκαια, πρὸς
τοῦ βασιλέως καὶ πάππου τοῦ βασιλέως σφίσι του
θεῖσα ἐπιτροπῆς ἕνεκα, καὶ χρημάτων τινός περι
στοῦ. Διὸ καὶ κατὰ χρόνους τακτοὺς οἱ ταύτης ἐφα
ρίαν διαδεχόμενοι γράμμασι βασιλικοῖς ἀνανευῦντες
ἀεὶ διετέλουν την δόσιν τοῦ κλήρου, μὴ λάθῃ παρα
κρουσαμένη τὴν βασιλικὴν δεσποτείαν ἡ μεταξὺ τοῦ
χρόνου μακρά περίοδος. Phocaa jure hereditario
ei [ Calaneæ j obligerat a majoribus accepla, quibus
ab imperatoris avo, eoque imperatore, ut eam
gerent, vectigal et pensionem eo nomine ipsi solverent,
concessa erat. Idcirco definito temporis intervallo,
qui regimen illius capessunt, bulla imperatoria donationem hæreditatis sibi renovari postulant, ne temporis lapsu tontra dominium jusque imperatorium
præscribunt, Catanea iste, de quo loquitur Grego1as, Mitylenem invasit (ut etiam ex Captacuz. Hist.
recum juniorem viribus imminutum sprevit: cui tamen Genuenses Phocæam et Mitylenem postea dediderunt. Ex illis Gregoræ verbis constat. Phocæam tanquam feudum Cataneis concessam fuisse:
aut potius contractu emphyteutico ab imperatore
Jocatam pensionis seu vectigalis annui accipiendi
causa. Cum vero de imperatoris Andronici junioris avo hic loquatur Gregoras, de seniore intelligendum esset Andronico, quem junior excepit. At
verba illa, ἀπὸ τῶν προγόνων, ostendunt Calaream
illum non a patre, aut avo, sed abavo sallen,
successionis jure accepisse: proptera temporum
exigente ratione Michaelem Palæologum l, qui tem
ste Bizaro lib. iv. Hist. Genuens., Smysnan et Chium
Genuensibus anno 1261 donavit eam concessisse.
Ita ut Ducas rem accurate tradiderit; qui prout
gesta erat probe nosse potuit: utpote qui Lesbi
principis negotia procuravit, et Phocæ domum
possedit.
PG 157:949Κρατεῖ οὖν ἡ τοιαύτη συμφωνία ἕως σήμερον, ἐγγύς που ἔκτοτε μέχρι νῦν ρπ ἔτη τυγχάνοντα. Ἡ δὲ ἡγεμονία τῆς αὐτῆς πόλεώς ἐστιν οὕτως· Ἑπεὶ ἡ Γενοῦα δημοκρατικῶς ἄρχεται καὶ οὐδεὶς δύναται τυραννικῶς ἄρχειν ἐν αὐτῇ, σύνηθές ἐστι κατ’ ἔτος ἢ καὶ πλείονα καιρὸν στέλλειν ὀφφικιαλίους εἰς τὰ τῆς ἑῴας μέρη ἐν ταῖς ὑπὸ τὴν Γενοῦαν πόλεσι, οἷον ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ, ἐν ταύτῃ τῇ Φωκαίᾳ, ἐν τῷ Γαλατᾷ, ἐν τῇ Ἀμισῷ, ἐν τῇ Ἀμάστριδι, ἐν Καφᾷ. Καὶ τοῦ καιροῦ παρελθόντος τοῦ ὡρισμένου ἕτερον αὖθις στέλλουσιν καὶ ὁ παλαιὸς ἔξεισι παραχωρῶν τὴν καθέδραν τῷ νέῳ· ὃν καὶ ποδεστὰν κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶτταν καλοῦσιν, ἐξουσιαστὴν εἴποι τις κατὰ Ῥωμαίους. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἔτι ζῶντος τοῦ Μεχεμέτ, ἦλθεν ἀπὸ Γενούας ποδεστὰς εἷς ὢν τῶν ἐνδοξοτάτων τῆς Γενούας, Ἰωάννης Ἀδοῦρνος ὀνόματι, νέον ἄγων τὸ ἔτος καὶ παλαιὸν φρόνημα, Σὺρ Γεωργίου Ἀδούρνου υἱός, ὃς καὶ δοὺξ Γενούας ἐχρημάτισεν· ἐν δέκα δὲ ἔτεσιν τὴν ποδεστατίαν ἐγχειρισθεὶς ἐπανῆκεν ἐκ Γενούας εἰς Φώκαιαν.ξαντες εἶναι, ἔστησαν κατ' ἔτος δοῦναι τῷ Σαρχάν pensionem annuam promittunt minorum argen
ἀργυρίων λεπτῶν ἀριθμὸν χιλιάδων δεκαπέντε, εἰς
ποσότητα ισουμένην νομισμάτων πεντακοσίων· καὶ
ἀνὰ ἔτος ὁ τυχὼν ἡγεμὼν τῆς πόλεως εξέρχεσθαι,
καὶ ἀσπασμὸν ποιεῖν τῷ ῥηθέντι ἀρχηγῷ σὺν δώβοις ἀργυρίων χιλιάσι δέκα. Καὶ οὕτω ἐν εἰρήνῃ
διάγων ὁμοῦ Τοῦρκοί τε καὶ Ῥωμαῖοι, μὴ ἔχοντες
τὸν τυχόντα πειρασμὸν παρά τινος· ἀλλ᾽ ἐξέρχε
σθαι ἀκωλύτως, καὶ ἐμπορεύεσθαι. Ομοίως καὶ οἱ
Τοῦρκοι εἰσέρχεσθαι ἀφόβως ἐν τῇ πόλει, καὶ τῶν
ἀναγκαίων ἀφθόνως ἀπολαμβάνειν, ὡς φίλοι συν
διάγοντες. Κρατεῖ οὖν ἡ τοιαύτη συμφωνία έως σή
μερον, εγγύς που έκτοτε μέχρι νῦν ὑπ' ἔτη τυγχά
νοντα. Η δὲ ἡγεμονία τῆς αὐτῆς πόλεως ἔστιν
οὕτως. Ἐπεὶ ἡ Γενούα δημοκρατικῶς ἄρχεται, καὶ
οὐδεὶς δύναται τυραννικῶς ἄρχειν ἐν αὐτῇ, συνηθές
ἐστι κατ᾽ ἔτος, ἢ καὶ πλείονα καιρόν, στέλλειν ὀφ
φικιαλίους εἰς τὰ τῆς ἑῴας μέρη ἐν ταῖς ὑπὸ τὴν
Γενούαν πόλεσι, οἷον ἐν νήσῳ Χίῳ, ἐν ταύτῃ τῇ
Φωκαίᾳ, ἐν τῷ Γαλατᾷ, ἐν τῇ ᾿Αμισῷ, ἐν τῇ ᾿Αμά
στρίδι, ἐν Καφα Καὶ τοῦ καιροῦ παρελθόντος
τοῦ ὡρισμένου, ἕτερον αὖθις στέλλουσι, καὶ ὁ πα
λαιὸς ἔξεισι παραχωρῶν τὴν καθέδραν τῷ νέῳ· δν
καὶ Ποδεστὴν κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶτταν καλοῦσιν,
ἐξουσιαστὴν εἶποι τις κατὰ 'Ρωμαίους.
teorum millia quindecim, quæ numism'atum quingentorum pretium æquant: conventum insuper,
u' qui annuum urbis magistratum gessisset, Sarchanem venerandi ac salutandi gratia adiret,
donumque decem milliumn argenteorum aferret.
Compositis hunc in modum rebus, Turcos et Romæos pacate inter se, nullo ipsos infestante, acturos: et amicitia inter utrosque intercedente,
liberum fore his oppido egredi et secure conimercia exercere: illis pariter tuto illud ingredi
et ibi necessaria comparare. Ad hanc usque diem
hocce fœdus, antè annos fere centum et octoginta
initum, integrum mansit. Hujus autem oppidi
politeia talis est. Cum Genuensis respublica democratice regatur, nullusque possit tyrannidem
occupare, singulis annis, 91_vel post longius
etiam temporis intervallum, offciales seu magistratus mittere in regionum orientalium urbes
dominio suo subjacentes consuevit: ex quibus
sunt Chos insula, hæcce Phocara, Galata, Amisus, Amnastris, Capha. Tenpore magistratus transacto novus sufficitur, cui imperium decessor tradit:
hunc sua lingua Podestam appellant, Romæo idiomale ἐξουσιαστής reddi potest.
Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἔτι ζῶντος τοῦ Με
χεμέτ, ἦλθεν ἀπὸ Γενούας Ποδεστάς εἷς, ὢν τῶν
ἐνδοξοτάτων τῆς Γενούας, Ἰωάννης Αδοῦρνος ὀνόματι, νέον ἄγαν τὸ ἔτος καὶ παλαιὸν φρόνημα, σύρ
Γεωργίου Αδούρνου υἱὸς, δ; καὶ δοὺξ Γενούας έχρη- (
μάτισεν· ἐν δέκα δὲ ἔτεσι τὴν Μοδεστατίαν έγχειρισθεὶς ἐπανῆκεν ἐκ Γενούας εἰς Φώκαιαν. Καὶ δὴ
κατὰ τὸ παλαιὸν ἔθος ἐξελθὼν, καὶ μετὰ τοῦ ᾿Αμηρᾶ
Μεχεμέτ ἐντυχών, καὶ τελέσας τὴν συνήθη προσκύνησιν· τέλος καὶ τὸ τῆς στυπτηρίας μετάλλου
λαβών, ὡς κατ᾽ ἔτος, ἀποδοῦναι͵ εἴκοσι χιλιάδων
ἀριθμὸν νομίσματα καθαρού χρυσίου, ἐν ἔτεσι δέκα,
εἰς τὴν Φώκαιαν επανέστρεψε, μεταλλεύειν ἀρξάμε
νος σὺν ἀναλώμασι πλείστοις. Περαιουμένων τοίνων
ἐτῶν ἐξ, καὶ τὸ τέλος τοῦ προῤῥηθέντος Αμηρά
ἔφθασε, καὶ ἡ ἀνάρρησις τοῦ προλεχθέντος Μουσταφά
ἐγεγόνει. Καὶ ὁ Τζινεὴν τὴν ἐλπιζομένην αὐτῷ χαίμων εἶδεν ἡμέραν· καὶ ὁ Παγιαζήτ τὴν ἀπαίσιον
αὐτῷ εἶδεν ὥραν, καὶ πάντα, ἃ γέγραφα, γεγόνασι.
Τότε ὁ ῥηθεὶς Ἰωάννης 'Αδοῦρνος ἔχων ἀφορμὴν
τοῦ ἀφικέσθαι πρὸς τὸν νέον ἀρχηγὸν τὸν Μωράτ,
καὶ ἰδεῖν καὶ προσκυνῆσαι, καὶ νέα προστάγματα
δέξασθαι, καὶ ἀποδοῦναι τὰ ὀφειλόμενα τέλη τῶν ἐξ
ἐτῶν· εἶχε γὰρ ἐν τοῖς ἔτεσι τούτοις ζημίαν οὐ τὴν
τυχοῦσαν, καὶ γὰρ ἐν αὐτοῖς τοῖς χρόνοις ἦν μάχη
καρτερὰ ἀνὰ μέσον Γενουϊτῶν καὶ Καταλάνων· καὶ
ἐκώλυον τὰς νῆας τῶν Γενουϊτῶν οἱ Καταλάνοι τοῦ
μὴ πλέειν ἐν τοῖς μέρεσι Ιταλίας καὶ Φραγγίας,
Ισπανίας τε καὶ Ἰγγλίνων, καὶ ἡ στυπτηρία ἦν
ἀργὴ καὶ ἀμετακίνητος· καὶ ὁ Ἀδοῦρνος εἰς πάμε
Per illud autem tempus, quo Mehemetes adhuc
in vivis erat, venit Phocæam Podesta seu magistratus unus e clarissimis Ganuæ familiis, nomine
Joannes Adornus, ut annis juvenis sic prudentia
senes, domini Georgii Adorui, qui dux Genum
fuerat, filius; is in decennium creatus Phocææ
magistratus, Genua disceleus illuc venit. Ex more
ilaque, qui inoleverat, Phocæa egressus Amiran
Mehemetem adit, et venerabuudus eum salutat;
impositumque sibi vectigal aluminis metalli, spondet pensionis annum vice, decennio transaclo 80Juturum auri puri nummos vicies mille. Inde Phocæam redit, et magnis sun.ptibus alumen effodero
ac coquere cœpit. Elapsis debiuc sex annis Mehemietes Amiras obiit, statimque imperator proclamatur prædictus Mustaphas: Cineites etiam speratam sibi diem lætus aspexit. Bajazites vero lethalem horam vidit: et cuncta, quæ narravi, acciderunt. Eodem tempore idem Joannes Adornus occasionem nactus est accedendi ad novum imperatorem Moratem; ad quem admissus, ei cultum et
venerationem exhibuit; ad ejus jussa capessenda
promptum se professus, tributum, quod integri
sexennii debebatur, solvit. Damna quidem non
levia per hos sex annos passus est, quibus bellum
atrox gerebatur inter Genuenses et Catalanos. Navigationem quippe Genuensium Catalani interceperunt, et impediverunt ut adire possent Italiam,
Galliam, Hispaniam et Angliam, aluminisque conmercium interciderat, nec transportari poterat.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ἐν τῇ Αμισῷ, ἐν τῇ ᾿Αμάστριδι, ἐν Καφᾷ.
Amisus, seu Aminsus Galatiæ oppidum, Tuicis
Hemid. Amastris Bithynia metropolis olim, Samastro vulgo. Capha olim Theodosia Taurica Cherso
mesi.
Καὶ δὴ κατὰ τὸ παλαιὸν ἔθος ἐξελθὼν καὶ μετὰ τοῦ ἀμηρᾶ Μεχεμὲτ ἐντυχὼν καὶ τελέσας τὴν συνήθη προσκύνησιν, τέλος καὶ τὸ τῆς στυπτηρίας μέταλλον λαβών, ὡς κατ’ ἔτος ἀποδοῦναι εἴκοσιν χιλιάδων ἀριθμὸν νομίσματα καθαροῦ χρυσίου ἐν ἔτεσι δέκα, εἰς τὴν Φώκαιαν ἐπανέστρεψεν, μεταλλεύειν ἀρξάμενος σὺν ἀναλώμασι πλείστοις. Περαιουμένων τοίνυν ἐτῶν ἓξ καὶ τὸ τέλος τοῦ προῤῥηθέντος ἀμηρᾶ ἔφθασε καὶ ἡ ἀνάῤῥησις τοῦ προλεχθέντος Μουσταφᾶ ἐγεγόνει· καὶ ὁ Τζιναὴτ τὴν ἐλπιζομένην αὐτῷ χαίρων εἶδεν ἡμέραν καὶ ὁ Παγιαζὴτ τὴν ἀπαίσιον αὐτῷ εἶδεν ὥραν καὶ πάντα, ἃ προγέγραφα, γεγόνασιν.ξαντες εἶναι, ἔστησαν κατ' ἔτος δοῦναι τῷ Σαρχάν pensionem annuam promittunt minorum argen
ἀργυρίων λεπτῶν ἀριθμὸν χιλιάδων δεκαπέντε, εἰς
ποσότητα ισουμένην νομισμάτων πεντακοσίων· καὶ
ἀνὰ ἔτος ὁ τυχὼν ἡγεμὼν τῆς πόλεως εξέρχεσθαι,
καὶ ἀσπασμὸν ποιεῖν τῷ ῥηθέντι ἀρχηγῷ σὺν δώβοις ἀργυρίων χιλιάσι δέκα. Καὶ οὕτω ἐν εἰρήνῃ
διάγων ὁμοῦ Τοῦρκοί τε καὶ Ῥωμαῖοι, μὴ ἔχοντες
τὸν τυχόντα πειρασμὸν παρά τινος· ἀλλ᾽ ἐξέρχε
σθαι ἀκωλύτως, καὶ ἐμπορεύεσθαι. Ομοίως καὶ οἱ
Τοῦρκοι εἰσέρχεσθαι ἀφόβως ἐν τῇ πόλει, καὶ τῶν
ἀναγκαίων ἀφθόνως ἀπολαμβάνειν, ὡς φίλοι συν
διάγοντες. Κρατεῖ οὖν ἡ τοιαύτη συμφωνία έως σή
μερον, εγγύς που έκτοτε μέχρι νῦν ὑπ' ἔτη τυγχά
νοντα. Η δὲ ἡγεμονία τῆς αὐτῆς πόλεως ἔστιν
οὕτως. Ἐπεὶ ἡ Γενούα δημοκρατικῶς ἄρχεται, καὶ
οὐδεὶς δύναται τυραννικῶς ἄρχειν ἐν αὐτῇ, συνηθές
ἐστι κατ᾽ ἔτος, ἢ καὶ πλείονα καιρόν, στέλλειν ὀφ
φικιαλίους εἰς τὰ τῆς ἑῴας μέρη ἐν ταῖς ὑπὸ τὴν
Γενούαν πόλεσι, οἷον ἐν νήσῳ Χίῳ, ἐν ταύτῃ τῇ
Φωκαίᾳ, ἐν τῷ Γαλατᾷ, ἐν τῇ ᾿Αμισῷ, ἐν τῇ ᾿Αμά
στρίδι, ἐν Καφα Καὶ τοῦ καιροῦ παρελθόντος
τοῦ ὡρισμένου, ἕτερον αὖθις στέλλουσι, καὶ ὁ πα
λαιὸς ἔξεισι παραχωρῶν τὴν καθέδραν τῷ νέῳ· δν
καὶ Ποδεστὴν κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶτταν καλοῦσιν,
ἐξουσιαστὴν εἶποι τις κατὰ 'Ρωμαίους.
teorum millia quindecim, quæ numism'atum quingentorum pretium æquant: conventum insuper,
u' qui annuum urbis magistratum gessisset, Sarchanem venerandi ac salutandi gratia adiret,
donumque decem milliumn argenteorum aferret.
Compositis hunc in modum rebus, Turcos et Romæos pacate inter se, nullo ipsos infestante, acturos: et amicitia inter utrosque intercedente,
liberum fore his oppido egredi et secure conimercia exercere: illis pariter tuto illud ingredi
et ibi necessaria comparare. Ad hanc usque diem
hocce fœdus, antè annos fere centum et octoginta
initum, integrum mansit. Hujus autem oppidi
politeia talis est. Cum Genuensis respublica democratice regatur, nullusque possit tyrannidem
occupare, singulis annis, 91_vel post longius
etiam temporis intervallum, offciales seu magistratus mittere in regionum orientalium urbes
dominio suo subjacentes consuevit: ex quibus
sunt Chos insula, hæcce Phocara, Galata, Amisus, Amnastris, Capha. Tenpore magistratus transacto novus sufficitur, cui imperium decessor tradit:
hunc sua lingua Podestam appellant, Romæo idiomale ἐξουσιαστής reddi potest.
Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἔτι ζῶντος τοῦ Με
χεμέτ, ἦλθεν ἀπὸ Γενούας Ποδεστάς εἷς, ὢν τῶν
ἐνδοξοτάτων τῆς Γενούας, Ἰωάννης Αδοῦρνος ὀνόματι, νέον ἄγαν τὸ ἔτος καὶ παλαιὸν φρόνημα, σύρ
Γεωργίου Αδούρνου υἱὸς, δ; καὶ δοὺξ Γενούας έχρη- (
μάτισεν· ἐν δέκα δὲ ἔτεσι τὴν Μοδεστατίαν έγχειρισθεὶς ἐπανῆκεν ἐκ Γενούας εἰς Φώκαιαν. Καὶ δὴ
κατὰ τὸ παλαιὸν ἔθος ἐξελθὼν, καὶ μετὰ τοῦ ᾿Αμηρᾶ
Μεχεμέτ ἐντυχών, καὶ τελέσας τὴν συνήθη προσκύνησιν· τέλος καὶ τὸ τῆς στυπτηρίας μετάλλου
λαβών, ὡς κατ᾽ ἔτος, ἀποδοῦναι͵ εἴκοσι χιλιάδων
ἀριθμὸν νομίσματα καθαρού χρυσίου, ἐν ἔτεσι δέκα,
εἰς τὴν Φώκαιαν επανέστρεψε, μεταλλεύειν ἀρξάμε
νος σὺν ἀναλώμασι πλείστοις. Περαιουμένων τοίνων
ἐτῶν ἐξ, καὶ τὸ τέλος τοῦ προῤῥηθέντος Αμηρά
ἔφθασε, καὶ ἡ ἀνάρρησις τοῦ προλεχθέντος Μουσταφά
ἐγεγόνει. Καὶ ὁ Τζινεὴν τὴν ἐλπιζομένην αὐτῷ χαίμων εἶδεν ἡμέραν· καὶ ὁ Παγιαζήτ τὴν ἀπαίσιον
αὐτῷ εἶδεν ὥραν, καὶ πάντα, ἃ γέγραφα, γεγόνασι.
Τότε ὁ ῥηθεὶς Ἰωάννης 'Αδοῦρνος ἔχων ἀφορμὴν
τοῦ ἀφικέσθαι πρὸς τὸν νέον ἀρχηγὸν τὸν Μωράτ,
καὶ ἰδεῖν καὶ προσκυνῆσαι, καὶ νέα προστάγματα
δέξασθαι, καὶ ἀποδοῦναι τὰ ὀφειλόμενα τέλη τῶν ἐξ
ἐτῶν· εἶχε γὰρ ἐν τοῖς ἔτεσι τούτοις ζημίαν οὐ τὴν
τυχοῦσαν, καὶ γὰρ ἐν αὐτοῖς τοῖς χρόνοις ἦν μάχη
καρτερὰ ἀνὰ μέσον Γενουϊτῶν καὶ Καταλάνων· καὶ
ἐκώλυον τὰς νῆας τῶν Γενουϊτῶν οἱ Καταλάνοι τοῦ
μὴ πλέειν ἐν τοῖς μέρεσι Ιταλίας καὶ Φραγγίας,
Ισπανίας τε καὶ Ἰγγλίνων, καὶ ἡ στυπτηρία ἦν
ἀργὴ καὶ ἀμετακίνητος· καὶ ὁ Ἀδοῦρνος εἰς πάμε
Per illud autem tempus, quo Mehemetes adhuc
in vivis erat, venit Phocæam Podesta seu magistratus unus e clarissimis Ganuæ familiis, nomine
Joannes Adornus, ut annis juvenis sic prudentia
senes, domini Georgii Adorui, qui dux Genum
fuerat, filius; is in decennium creatus Phocææ
magistratus, Genua disceleus illuc venit. Ex more
ilaque, qui inoleverat, Phocæa egressus Amiran
Mehemetem adit, et venerabuudus eum salutat;
impositumque sibi vectigal aluminis metalli, spondet pensionis annum vice, decennio transaclo 80Juturum auri puri nummos vicies mille. Inde Phocæam redit, et magnis sun.ptibus alumen effodero
ac coquere cœpit. Elapsis debiuc sex annis Mehemietes Amiras obiit, statimque imperator proclamatur prædictus Mustaphas: Cineites etiam speratam sibi diem lætus aspexit. Bajazites vero lethalem horam vidit: et cuncta, quæ narravi, acciderunt. Eodem tempore idem Joannes Adornus occasionem nactus est accedendi ad novum imperatorem Moratem; ad quem admissus, ei cultum et
venerationem exhibuit; ad ejus jussa capessenda
promptum se professus, tributum, quod integri
sexennii debebatur, solvit. Damna quidem non
levia per hos sex annos passus est, quibus bellum
atrox gerebatur inter Genuenses et Catalanos. Navigationem quippe Genuensium Catalani interceperunt, et impediverunt ut adire possent Italiam,
Galliam, Hispaniam et Angliam, aluminisque conmercium interciderat, nec transportari poterat.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ἐν τῇ Αμισῷ, ἐν τῇ ᾿Αμάστριδι, ἐν Καφᾷ.
Amisus, seu Aminsus Galatiæ oppidum, Tuicis
Hemid. Amastris Bithynia metropolis olim, Samastro vulgo. Capha olim Theodosia Taurica Cherso
mesi.
Τότε ὁ ῥηθεὶς Ἰωάννης Ἀδοῦρνος ἔχων ἀφορμὴν τοῦ ἀφικέσθαι πρὸς τὸν νέον ἀρχηγὸν τὸν Μωρὰτ καὶ ἰδεῖν καὶ προσκυνῆσαι καὶ νέα προστάγματα δέξασθαι καὶ ἀποδοῦναι τὰ ὀφειλόμενα τέλη τῶν ἓξ ἐτῶν, εἶχε γὰρ ἐν τοῖς ἔτεσι τούτοις ζημίαν οὐ τὴν τυχοῦσαν,καὶ γὰρ ἐν αὐτοῖς τοῖς χρόνοις ἦν μάχη καρτερὰ ἀναμέσον Γενουϊτῶν τε καὶ Καταλάνων καὶ ἐκώλυον τὰς νῆας τῶν Γενουϊτῶν οἱ Καταλάνοι τοῦ μὴ πλέειν ἐν τοῖς μέρεσιν Ἰταλίας καὶ Φραγγίας Ἰσπανίας τε καὶ Ἰγγλήνων καὶ ἡ στυπτηρία ἦν ἀργὴ καὶ ἀμετακίνητος καὶ ὁ Ἀδοῦρνος εἰς πάμπολυ χρέος καὶ οὐκ εἶχεν ὅ τι ποιῆσαι,βουλεύεται βουλὴν γενναίαν καὶ συνετὴν ἔνεκα κέρδους αὐτοῦ, διὰ πολλῶν δὲ χριστιανῶν βλάβην. Καιρὸν γὰρ ἐπιτυχών, τὸν ὃν οὐκ ἤλπιζε, στέλλει γραφὰς πρὸ τοῦ ἐλθεῖν ἐξ Ἀμασείας τῷ Μουράτ, τὰς ἃς ἐγὼ γέγραφα, δεικνύων τὴν ἄκραν φιλίαν καὶ οἰκειότητα, ἣν εἶχε πρὸς τὸν αὐτοῦ πατέρα τὸν Μεχεμὲτ καὶ ἣν βούλεται ἀνανεῶσαι νῦν σὺν αὐτῷ. Εἰμί, γράφων, ἕτοιμος ἐν πάσῃ δουλείᾳ τοῦ βοηθῆσαι καὶ διαπερᾶσαί σε ἐξ ἀνατολῆς εἰς δύσιν ἐν τριήρεσι καὶ νήαις καὶ ὑπουργῆσαι τὸ τοιοῦτον ὑπούργημα ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων.ξαντες εἶναι, ἔστησαν κατ' ἔτος δοῦναι τῷ Σαρχάν pensionem annuam promittunt minorum argen
ἀργυρίων λεπτῶν ἀριθμὸν χιλιάδων δεκαπέντε, εἰς
ποσότητα ισουμένην νομισμάτων πεντακοσίων· καὶ
ἀνὰ ἔτος ὁ τυχὼν ἡγεμὼν τῆς πόλεως εξέρχεσθαι,
καὶ ἀσπασμὸν ποιεῖν τῷ ῥηθέντι ἀρχηγῷ σὺν δώβοις ἀργυρίων χιλιάσι δέκα. Καὶ οὕτω ἐν εἰρήνῃ
διάγων ὁμοῦ Τοῦρκοί τε καὶ Ῥωμαῖοι, μὴ ἔχοντες
τὸν τυχόντα πειρασμὸν παρά τινος· ἀλλ᾽ ἐξέρχε
σθαι ἀκωλύτως, καὶ ἐμπορεύεσθαι. Ομοίως καὶ οἱ
Τοῦρκοι εἰσέρχεσθαι ἀφόβως ἐν τῇ πόλει, καὶ τῶν
ἀναγκαίων ἀφθόνως ἀπολαμβάνειν, ὡς φίλοι συν
διάγοντες. Κρατεῖ οὖν ἡ τοιαύτη συμφωνία έως σή
μερον, εγγύς που έκτοτε μέχρι νῦν ὑπ' ἔτη τυγχά
νοντα. Η δὲ ἡγεμονία τῆς αὐτῆς πόλεως ἔστιν
οὕτως. Ἐπεὶ ἡ Γενούα δημοκρατικῶς ἄρχεται, καὶ
οὐδεὶς δύναται τυραννικῶς ἄρχειν ἐν αὐτῇ, συνηθές
ἐστι κατ᾽ ἔτος, ἢ καὶ πλείονα καιρόν, στέλλειν ὀφ
φικιαλίους εἰς τὰ τῆς ἑῴας μέρη ἐν ταῖς ὑπὸ τὴν
Γενούαν πόλεσι, οἷον ἐν νήσῳ Χίῳ, ἐν ταύτῃ τῇ
Φωκαίᾳ, ἐν τῷ Γαλατᾷ, ἐν τῇ ᾿Αμισῷ, ἐν τῇ ᾿Αμά
στρίδι, ἐν Καφα Καὶ τοῦ καιροῦ παρελθόντος
τοῦ ὡρισμένου, ἕτερον αὖθις στέλλουσι, καὶ ὁ πα
λαιὸς ἔξεισι παραχωρῶν τὴν καθέδραν τῷ νέῳ· δν
καὶ Ποδεστὴν κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶτταν καλοῦσιν,
ἐξουσιαστὴν εἶποι τις κατὰ 'Ρωμαίους.
teorum millia quindecim, quæ numism'atum quingentorum pretium æquant: conventum insuper,
u' qui annuum urbis magistratum gessisset, Sarchanem venerandi ac salutandi gratia adiret,
donumque decem milliumn argenteorum aferret.
Compositis hunc in modum rebus, Turcos et Romæos pacate inter se, nullo ipsos infestante, acturos: et amicitia inter utrosque intercedente,
liberum fore his oppido egredi et secure conimercia exercere: illis pariter tuto illud ingredi
et ibi necessaria comparare. Ad hanc usque diem
hocce fœdus, antè annos fere centum et octoginta
initum, integrum mansit. Hujus autem oppidi
politeia talis est. Cum Genuensis respublica democratice regatur, nullusque possit tyrannidem
occupare, singulis annis, 91_vel post longius
etiam temporis intervallum, offciales seu magistratus mittere in regionum orientalium urbes
dominio suo subjacentes consuevit: ex quibus
sunt Chos insula, hæcce Phocara, Galata, Amisus, Amnastris, Capha. Tenpore magistratus transacto novus sufficitur, cui imperium decessor tradit:
hunc sua lingua Podestam appellant, Romæo idiomale ἐξουσιαστής reddi potest.
Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις, ἔτι ζῶντος τοῦ Με
χεμέτ, ἦλθεν ἀπὸ Γενούας Ποδεστάς εἷς, ὢν τῶν
ἐνδοξοτάτων τῆς Γενούας, Ἰωάννης Αδοῦρνος ὀνόματι, νέον ἄγαν τὸ ἔτος καὶ παλαιὸν φρόνημα, σύρ
Γεωργίου Αδούρνου υἱὸς, δ; καὶ δοὺξ Γενούας έχρη- (
μάτισεν· ἐν δέκα δὲ ἔτεσι τὴν Μοδεστατίαν έγχειρισθεὶς ἐπανῆκεν ἐκ Γενούας εἰς Φώκαιαν. Καὶ δὴ
κατὰ τὸ παλαιὸν ἔθος ἐξελθὼν, καὶ μετὰ τοῦ ᾿Αμηρᾶ
Μεχεμέτ ἐντυχών, καὶ τελέσας τὴν συνήθη προσκύνησιν· τέλος καὶ τὸ τῆς στυπτηρίας μετάλλου
λαβών, ὡς κατ᾽ ἔτος, ἀποδοῦναι͵ εἴκοσι χιλιάδων
ἀριθμὸν νομίσματα καθαρού χρυσίου, ἐν ἔτεσι δέκα,
εἰς τὴν Φώκαιαν επανέστρεψε, μεταλλεύειν ἀρξάμε
νος σὺν ἀναλώμασι πλείστοις. Περαιουμένων τοίνων
ἐτῶν ἐξ, καὶ τὸ τέλος τοῦ προῤῥηθέντος Αμηρά
ἔφθασε, καὶ ἡ ἀνάρρησις τοῦ προλεχθέντος Μουσταφά
ἐγεγόνει. Καὶ ὁ Τζινεὴν τὴν ἐλπιζομένην αὐτῷ χαίμων εἶδεν ἡμέραν· καὶ ὁ Παγιαζήτ τὴν ἀπαίσιον
αὐτῷ εἶδεν ὥραν, καὶ πάντα, ἃ γέγραφα, γεγόνασι.
Τότε ὁ ῥηθεὶς Ἰωάννης 'Αδοῦρνος ἔχων ἀφορμὴν
τοῦ ἀφικέσθαι πρὸς τὸν νέον ἀρχηγὸν τὸν Μωράτ,
καὶ ἰδεῖν καὶ προσκυνῆσαι, καὶ νέα προστάγματα
δέξασθαι, καὶ ἀποδοῦναι τὰ ὀφειλόμενα τέλη τῶν ἐξ
ἐτῶν· εἶχε γὰρ ἐν τοῖς ἔτεσι τούτοις ζημίαν οὐ τὴν
τυχοῦσαν, καὶ γὰρ ἐν αὐτοῖς τοῖς χρόνοις ἦν μάχη
καρτερὰ ἀνὰ μέσον Γενουϊτῶν καὶ Καταλάνων· καὶ
ἐκώλυον τὰς νῆας τῶν Γενουϊτῶν οἱ Καταλάνοι τοῦ
μὴ πλέειν ἐν τοῖς μέρεσι Ιταλίας καὶ Φραγγίας,
Ισπανίας τε καὶ Ἰγγλίνων, καὶ ἡ στυπτηρία ἦν
ἀργὴ καὶ ἀμετακίνητος· καὶ ὁ Ἀδοῦρνος εἰς πάμε
Per illud autem tempus, quo Mehemetes adhuc
in vivis erat, venit Phocæam Podesta seu magistratus unus e clarissimis Ganuæ familiis, nomine
Joannes Adornus, ut annis juvenis sic prudentia
senes, domini Georgii Adorui, qui dux Genum
fuerat, filius; is in decennium creatus Phocææ
magistratus, Genua disceleus illuc venit. Ex more
ilaque, qui inoleverat, Phocæa egressus Amiran
Mehemetem adit, et venerabuudus eum salutat;
impositumque sibi vectigal aluminis metalli, spondet pensionis annum vice, decennio transaclo 80Juturum auri puri nummos vicies mille. Inde Phocæam redit, et magnis sun.ptibus alumen effodero
ac coquere cœpit. Elapsis debiuc sex annis Mehemietes Amiras obiit, statimque imperator proclamatur prædictus Mustaphas: Cineites etiam speratam sibi diem lætus aspexit. Bajazites vero lethalem horam vidit: et cuncta, quæ narravi, acciderunt. Eodem tempore idem Joannes Adornus occasionem nactus est accedendi ad novum imperatorem Moratem; ad quem admissus, ei cultum et
venerationem exhibuit; ad ejus jussa capessenda
promptum se professus, tributum, quod integri
sexennii debebatur, solvit. Damna quidem non
levia per hos sex annos passus est, quibus bellum
atrox gerebatur inter Genuenses et Catalanos. Navigationem quippe Genuensium Catalani interceperunt, et impediverunt ut adire possent Italiam,
Galliam, Hispaniam et Angliam, aluminisque conmercium interciderat, nec transportari poterat.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ἐν τῇ Αμισῷ, ἐν τῇ ᾿Αμάστριδι, ἐν Καφᾷ.
Amisus, seu Aminsus Galatiæ oppidum, Tuicis
Hemid. Amastris Bithynia metropolis olim, Samastro vulgo. Capha olim Theodosia Taurica Cherso
mesi.
PG 157:951Μόνον κέλευσόν μοι καὶ τὸ προσταχθέν μοι συντόμως γενήσεται.Ἐνωτισθεὶς οὖν ὁ Μουρὰτ τοὺς λόγους αὐτοῦ ἀσπασίως ἐδέξατο καὶ ἀντέγραψεν εἰπών, ὅτι Σὺν Θεῷ ἐν ὀλίγαις ἡμέραις μέλλω κατελθεῖν ἐν τῇ Προύσῃ κἀκεῖ ἐλθέτω εἷς ἐκ τῶν οἰκείων καὶ πιστοτάτων σου, ὡς ἵνα περὶ τούτου τοῦ σκέμματος ἴδωμεν, τί ἄρα καὶ πῶς ποιήσωμεν.Μετὰ δέ τινας ἡμέρας στέλλει Δημήτριόν τινα Ἀγὰν ἐπονομαζόμενον σὺν γράμμασιν ἀξιολογωτάτοις, ἃ κἀκεῖνα ἐγὼ γέγραφα, πρός τε τὸν Μουρὰτ καὶ πρὸς τοὺς αὐτοῦ βεζίρηδας Ἀλί πεγιν, Χατζιαηβὰτ καὶ Ὁμούρ πεγιν· ὁ γὰρ Παγιαζὴτ προεσφάγη παρὰ τοῦ Μουσταφᾶ. Τότε σὺν τῷ Δημητρίῳ ἅπαντα καλῶς διαταξάμενοι στέλλουσι μετ’ αὐτοῦ Χατήπην ὀνόματι Τοῦρκον, ἕνα τῶν φρονιμωτάτων καὶ τῶν ἐλλογίμων, ὅρκον δώσοντα τῷ Ἀδούρνῳ, καὶ σὺν αὐτῷ νομίσματα χιλιάδας πεντήκοντα τοῦ ῥογεῦσαι καὶ ἀπαρτίσαι στόλον τοῦ περᾶσαι τὸν πορθμὸν τῆς Καλλιουπόλεως, ἤδη τοῦ φθινοπώρου ἄρξαντος.'
Quare Adornus cum are alieno premeretur, nec πολυ χρέος, καὶ οὐκ εἶχεν ὅ τι ποιῆσαι, βουλεύεται
haberet unde rebus suis subveniret, consilium
generosum ac sapiens ad lucrum sibi apponendum,
cæterum plurimis damnosum Christianis, inivit.
Oblata enim occasione sibi nunquam sperata, að
Moralem, antequam is Amasia discederet, litteras,
quas transcripsi, mittit, quibus amicitiam ac familiaritatem, quæ cum ejus patre Mehemete ipsi
intercesserat, quanque cum ipso de novo inire
cupit, commemorat. Ejusmodi autem erat epistola:
Ad omne obsequium paratus sum, et ad opem tibi
ferendam: atque ut te triremibus ac navibus ex
oriente in occidentem trajiciam; kocque officium
tam prompte ac alius exhibiturus sunt. fupera 80iummodo, jussa tua 92 celeriter exsequar. Harıın
litterarum verba jucunda acceptaque fuerunt Morati, qui ad eas sic respondit: Brevi Prusam venturus sum: illuc accedat aliquis familiaris tuus, libique fidissimus, ut simul hoc de negotio, quidque
et quomodo nos sumus gesturi, deliberemus. Post
aliquot itaque dies Demetrium quemdam cognomine Aga cum epistolis magni momenti, quas
transcripsi, mittit ad Moralem, ejusque viziros
Mali Begum, Haeiaivat, et Homuremn Begum; jam
euin a Mustapla occisus erat Bajazites. Dispositis
ergo rite atque ordinatis cum Demetrio cunctis,
eum remittunt, addito comite Hatipine Turco in
prudentissimis et præstantissimis uno, qui fidem
Adorno daret; qui etiam secum habebat numinos
quinquagies mille, ut classem mercede conduceret, G
apparareique ad fretum Callipoleos trajiciendum -
autumn ja: ineunte. Ubi intellexit Mustaphas
consilium apparatumque Moratis, et novæ Phocææ classem adversum se instrui, animi dolore
affectus est, ejusque mentem cogitationes sue remordebant. Phocaanque subinde in ore habuit,
et eversionem ipsius meditaba'ur. Delicias tamen,
luxum et crapulam non omisit; et velut equus ferox et hinniens in libidinem effusus, feminis ac
maribus promiscue abutebatur. At Cineites, istis
quoque compertis, quo eruniperent exspectans,
vidensque Mustapham nugis ac ineptiis intentum,
nullamque belli mentionein, aut apparatum contra
βουλὴν γενναίαν καὶ συνετὴν ἕνεκα κέρδους αὐτοῦ,
διὰ πολλῶν δὲ Χριστιανῶν βλάβην. Καιρὸν γὰρ ἐπι
τυχὼν τὸν ὂν οὐκ ἤλπιζε, στέλλει γραφὰς πρὸ τοῦ
ἐλθεῖν ἐξ ᾿Αμασείας τῷ Μουράτ, τὰς ἂς ἐγὼ για
γραφα, δεικνύων τὴν ἄκραν φιλίαν καὶ οἰκειότητα
ἣν εἶχε πρὸς τὸν αὐτοῦ πατέρα τὸν Μεχεμέτ, καὶ
ἣν βούλεται ἀνανεῶσαι νῦν σὺν αὐτῷ. Εἰμὶ, γράφων,
έτοιμος ἐν πάσῃ δουλεία τοῦ βοηθῆσαι, καὶ διαπερᾶσαι σε ἐξ ἀνατολῆς εἰς δύσιν ἐν τριήρεσι
καὶ νηυσὶ, καὶ ὑπουργῆσαι τὸ τοιοῦτον ὑπούργημα, ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων· μόνον κελευσόν
μοι, καὶ τὸ προσταχθέν μοι συντόμως γενήσεται.
Ενωτισθεὶ; οὖν ὁ Μουράτ τοὺς λόγους αὐτοῦ ἀσπα
σίως ἐδέξατο, καὶ ἀντέγραψεν εἰπὼν, ὅτι Σὺν Θεῷ
ἐν ὀλίγαις ἡμέραις μέλλω κατελθεῖν ἐν τῇ
Προύσῃ· κἀκεῖ ἐλθέτω εἰς ἐκ τῶν οἰκείων καὶ
πιστοτάτων σου, ὡς ἵνα περὶ τούτου σκέμματος
εἴδωμεν, τί ἄρα καὶ πῶς ποιήσομεν. Μετὰ δέ τινας
ἡμέρας στέλλει Δημήτριόν τινα ᾿Αγᾶν ἐπονομαζό
μενον σὺν γράμμασι ἀξιολογωτάτοις, ἃ κἀκεῖνα ἐγὼ
γέγραφα, πρός τε τὸν Μουράτ, καὶ πρὸς τοὺς αὐτοῦ
Βεζίριδας ᾿Αλέπεγιν, Χατζιαβάτ, καὶ Ὁμούρ πέν
γιν· ὁ γὰρ Παγιαζήτ προεσφάγη παρὰ τοῦ Μου
σταφά. Τότε σὺν τῷ Δημητρίῳ ἅπαντα καλῶς διατ
ταξάμενοι, στέλλουσι μετ' αὐτοῦ Χατήπην ονόματι,
Τοῦρκον ἕνα τῶν φρονιμωτάτων καὶ τῶν ἐλλογίμων,
ἄρχον δώσοντα τῷ ᾿Αδούρνῳ, καὶ σὺν αὐτῷ νομί
σματα χιλιάδας πεντήκοντα, τοῦ ῥογεῦσαι καὶ ἀπαρ
τίσαι στόλον, τοῦ περᾶσαι τὸν πορθμὸν τῆς Καλλιουπόλεως ἤδη τοῦ φθινοπώρου ἄρξαντος. Ὁ δὲ
Μουσταφάς μαθὼν τὰ μελετηθέντα παρὰ τοῦ Μωράτ, καὶ πῶς ἡ νέα Φώκαια έτοιμάζει στόλον κατ'
αὐτοῦ, εἶχε μὲν ὀδύνας ἐν καρδίᾳ, καὶ ἐδάκνετο ὑπὸ
τοῦ λογισμοῦ, καὶ τὴν Φώκαιαν συνεχῶς ἐπὶ γλώττης
εἶχε, καὶ καταστροφὴν αὐτῆς ἐμελέτα· ἀλλὰ τὸ τρυ
φᾶν καὶ κατασπαταλὴν καὶ μεθύειν οὐχ έλειπεν,
ἀγριαίνων ὡς ἵππος ἀγέρωχος καταχρεμετίζων, καὶ
ἀσελγαίνων ἔν τε θηλείαις καὶ ἄῤῥεσιν. Ο δὲ Τζινεὴτ ἀκούων ταῦτα, καὶ καραδοκῶν τὰ μέλλοντα,
καὶ ὁρῶν τὸν Μουσταφᾶν ἐν βλακείαις ζῶντα, καὶ
περὶ οὐδενὸς αὐτῷ μνεία ἢ πολέμου ἢ ἄλλης και
ρασκευῆς κατ' ἐχθρῶν, εἴσεισιν ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ
Μουσταφά, καὶ λόγους ἤρξατο λέγειν πρὸς αὐτὸν
ὀνειδιστικούς τούσδε· Οὐκ οἶδας, ὦ ἡγεμών, ἔτι
τὴν, ἣν οἰκοῦσι Θρᾷκες, γῆν καὶ μόνην κατέχου
μεν, τὰ δὲ λοιπὰ ἄπλετα πελάγη τῶν ἐπαρχιών.
λέγω τῆς δύσεως, πάντα ἐν τρυτάνῃ ἀπῃωρη
μένα εἰσὶ, προσδοκῶντες τὸ μέλλον, τί ἂν ἀποβῇ;
Καὶ γὰρ ἤκουον, ὡς ὁ Μωράτ ἐν λόγοις ἦν σὺν τῷ
βασιλεῖ τοῦ ἀντιλαβέσθαι τοῦτον, καὶ εἰσάξαι εἰς
τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικήν. Νῦν δὲ καὶ σὺν τοῖς
Φράγκοις διέθετο Τὰ δὲ τῆς Κωἐν χερσὶ πάντα
ἦν. Ἡμεῖς οὖν ἐν Αδριανοῦ καθέζοντες ἀμερίμνως
οὐδὲν στρατηγικὸν πράττομεν. Ὡς ἐμοὶ γοῦν δου
κεῖ, πρὸ τοῦ περᾶσαι τοὺς ἐχθροὺς τὸν πορθμόν,
Ismaelis Bullialdi no:æ.
histes suos facere, palatium ejus ingreditur, orationemque ad eum cum exprobratione talem habuit
Num te latet, o princeps, solan, quam Thraces incolunt, regionem in fide manere? cæteras vero instar maris bonge lateque patentes provincias, oceidentis dico, nutare, et rerum futurarum exitum,
quo fortuna ferat, exspectare? Ad istos enim populos perlatum est, Moratem cum imperatore agere, ut
sibi auxilium ferat, inque paternum imperium restituat. Nunc etiam cum francis amicitiam contraxit. Orientales provinciæ in potestate illius sunt.
Nos interim Adrianopoli securi et quieti considimus,
. omisso penitus militari studio. Sentio equidem exΚαὶ σὺν τοῖς Φράγκοις διέθετο. id est, cun
Adurno. Occidentales namque omnes Germani,
η
Itali, quique occidentaliores illis sunt, Franci ab
orientalibus appell ntur.
Ὁ δὲ Μουσταφᾶς μαθὼν τὰ μελετηθέντα περὶ τοῦ Μωρὰτ καὶ πῶς ἡ Νέα Φώκαια ἑτοιμάζει στόλον κατ’ αὐτοῦ, εἶχε μὲν ὀδύνας ἐν καρδίᾳ καὶ ἐδάκνετο ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ καὶ τὴν Φώκαιαν συνεχῶς ἐπὶ γλώττης εἶχεν καὶ καταστροφὴν αὐτῆς ἐμελέτα, ἀλλὰ τὸ τρυφᾶν καὶ κατασπαταλᾶν καὶ μεθύειν οὐκ ἔλειπεν, ἀγριαίνων ὡς ἵππος ἀγέρωχος, καταχρεμετίζων καὶ ἀσελγαίνων ἔν τε θηλείαις καὶ ἄῤῥεσιν. Ὁ δὲ Τζιναὴτ ἀκούων ταῦτα καὶ καραδοκῶν τὰ μέλλοντα καὶ ὁρῶν τὸν Μουσταφᾶν ἐν βλακείαις ζῶντα καὶ περὶ οὐδενὸς αὐτῷ μνεία ἢ πολέμου ἢ ἄλλης παρασκευῆς κατ’ ἐχθρῶν, εἴσεισιν ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ Μουσταφᾶ καὶ λόγους ἤρξατο λέγειν πρὸς αὐτὸν ὀνειδιστικοὺς τούσδε· Οὐκ οἶδας, ὦ ἡγεμών, ὅτι τὴν ἣν οἰκοῦσι Θρᾷκες γῆν καὶ μόνην κατέχομεν, τὰ δὲ λοιπὰ ἄπλετα πελάγη τῶν ἐπαρχιῶν, λέγω τῆς δύσεως, πάντα ἐν τρυτάνῃ ἀπῃωρημένα εἰσί, προσδοκῶντες τὸ μέλλον, τί ἂν ἀποβῇ. Καὶ γὰρ ἤκουον, ὡς ὁ Μωρὰτ ἐν λόγοις ἦν σὺν τῷ βασιλεῖ τοῦ ἀντιλαβέσθαι τοῦτον καὶ εἰσάξαι εἰς τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικήν. Νῦν δὲ καὶ σὺν τοῖς Φράγκοις διέθετο, τὰ δὲ τῆς ἕω ἐν χερσὶ πάντα ἦν.'
Quare Adornus cum are alieno premeretur, nec πολυ χρέος, καὶ οὐκ εἶχεν ὅ τι ποιῆσαι, βουλεύεται
haberet unde rebus suis subveniret, consilium
generosum ac sapiens ad lucrum sibi apponendum,
cæterum plurimis damnosum Christianis, inivit.
Oblata enim occasione sibi nunquam sperata, að
Moralem, antequam is Amasia discederet, litteras,
quas transcripsi, mittit, quibus amicitiam ac familiaritatem, quæ cum ejus patre Mehemete ipsi
intercesserat, quanque cum ipso de novo inire
cupit, commemorat. Ejusmodi autem erat epistola:
Ad omne obsequium paratus sum, et ad opem tibi
ferendam: atque ut te triremibus ac navibus ex
oriente in occidentem trajiciam; kocque officium
tam prompte ac alius exhibiturus sunt. fupera 80iummodo, jussa tua 92 celeriter exsequar. Harıın
litterarum verba jucunda acceptaque fuerunt Morati, qui ad eas sic respondit: Brevi Prusam venturus sum: illuc accedat aliquis familiaris tuus, libique fidissimus, ut simul hoc de negotio, quidque
et quomodo nos sumus gesturi, deliberemus. Post
aliquot itaque dies Demetrium quemdam cognomine Aga cum epistolis magni momenti, quas
transcripsi, mittit ad Moralem, ejusque viziros
Mali Begum, Haeiaivat, et Homuremn Begum; jam
euin a Mustapla occisus erat Bajazites. Dispositis
ergo rite atque ordinatis cum Demetrio cunctis,
eum remittunt, addito comite Hatipine Turco in
prudentissimis et præstantissimis uno, qui fidem
Adorno daret; qui etiam secum habebat numinos
quinquagies mille, ut classem mercede conduceret, G
apparareique ad fretum Callipoleos trajiciendum -
autumn ja: ineunte. Ubi intellexit Mustaphas
consilium apparatumque Moratis, et novæ Phocææ classem adversum se instrui, animi dolore
affectus est, ejusque mentem cogitationes sue remordebant. Phocaanque subinde in ore habuit,
et eversionem ipsius meditaba'ur. Delicias tamen,
luxum et crapulam non omisit; et velut equus ferox et hinniens in libidinem effusus, feminis ac
maribus promiscue abutebatur. At Cineites, istis
quoque compertis, quo eruniperent exspectans,
vidensque Mustapham nugis ac ineptiis intentum,
nullamque belli mentionein, aut apparatum contra
βουλὴν γενναίαν καὶ συνετὴν ἕνεκα κέρδους αὐτοῦ,
διὰ πολλῶν δὲ Χριστιανῶν βλάβην. Καιρὸν γὰρ ἐπι
τυχὼν τὸν ὂν οὐκ ἤλπιζε, στέλλει γραφὰς πρὸ τοῦ
ἐλθεῖν ἐξ ᾿Αμασείας τῷ Μουράτ, τὰς ἂς ἐγὼ για
γραφα, δεικνύων τὴν ἄκραν φιλίαν καὶ οἰκειότητα
ἣν εἶχε πρὸς τὸν αὐτοῦ πατέρα τὸν Μεχεμέτ, καὶ
ἣν βούλεται ἀνανεῶσαι νῦν σὺν αὐτῷ. Εἰμὶ, γράφων,
έτοιμος ἐν πάσῃ δουλεία τοῦ βοηθῆσαι, καὶ διαπερᾶσαι σε ἐξ ἀνατολῆς εἰς δύσιν ἐν τριήρεσι
καὶ νηυσὶ, καὶ ὑπουργῆσαι τὸ τοιοῦτον ὑπούργημα, ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων· μόνον κελευσόν
μοι, καὶ τὸ προσταχθέν μοι συντόμως γενήσεται.
Ενωτισθεὶ; οὖν ὁ Μουράτ τοὺς λόγους αὐτοῦ ἀσπα
σίως ἐδέξατο, καὶ ἀντέγραψεν εἰπὼν, ὅτι Σὺν Θεῷ
ἐν ὀλίγαις ἡμέραις μέλλω κατελθεῖν ἐν τῇ
Προύσῃ· κἀκεῖ ἐλθέτω εἰς ἐκ τῶν οἰκείων καὶ
πιστοτάτων σου, ὡς ἵνα περὶ τούτου σκέμματος
εἴδωμεν, τί ἄρα καὶ πῶς ποιήσομεν. Μετὰ δέ τινας
ἡμέρας στέλλει Δημήτριόν τινα ᾿Αγᾶν ἐπονομαζό
μενον σὺν γράμμασι ἀξιολογωτάτοις, ἃ κἀκεῖνα ἐγὼ
γέγραφα, πρός τε τὸν Μουράτ, καὶ πρὸς τοὺς αὐτοῦ
Βεζίριδας ᾿Αλέπεγιν, Χατζιαβάτ, καὶ Ὁμούρ πέν
γιν· ὁ γὰρ Παγιαζήτ προεσφάγη παρὰ τοῦ Μου
σταφά. Τότε σὺν τῷ Δημητρίῳ ἅπαντα καλῶς διατ
ταξάμενοι, στέλλουσι μετ' αὐτοῦ Χατήπην ονόματι,
Τοῦρκον ἕνα τῶν φρονιμωτάτων καὶ τῶν ἐλλογίμων,
ἄρχον δώσοντα τῷ ᾿Αδούρνῳ, καὶ σὺν αὐτῷ νομί
σματα χιλιάδας πεντήκοντα, τοῦ ῥογεῦσαι καὶ ἀπαρ
τίσαι στόλον, τοῦ περᾶσαι τὸν πορθμὸν τῆς Καλλιουπόλεως ἤδη τοῦ φθινοπώρου ἄρξαντος. Ὁ δὲ
Μουσταφάς μαθὼν τὰ μελετηθέντα παρὰ τοῦ Μωράτ, καὶ πῶς ἡ νέα Φώκαια έτοιμάζει στόλον κατ'
αὐτοῦ, εἶχε μὲν ὀδύνας ἐν καρδίᾳ, καὶ ἐδάκνετο ὑπὸ
τοῦ λογισμοῦ, καὶ τὴν Φώκαιαν συνεχῶς ἐπὶ γλώττης
εἶχε, καὶ καταστροφὴν αὐτῆς ἐμελέτα· ἀλλὰ τὸ τρυ
φᾶν καὶ κατασπαταλὴν καὶ μεθύειν οὐχ έλειπεν,
ἀγριαίνων ὡς ἵππος ἀγέρωχος καταχρεμετίζων, καὶ
ἀσελγαίνων ἔν τε θηλείαις καὶ ἄῤῥεσιν. Ο δὲ Τζινεὴτ ἀκούων ταῦτα, καὶ καραδοκῶν τὰ μέλλοντα,
καὶ ὁρῶν τὸν Μουσταφᾶν ἐν βλακείαις ζῶντα, καὶ
περὶ οὐδενὸς αὐτῷ μνεία ἢ πολέμου ἢ ἄλλης και
ρασκευῆς κατ' ἐχθρῶν, εἴσεισιν ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ
Μουσταφά, καὶ λόγους ἤρξατο λέγειν πρὸς αὐτὸν
ὀνειδιστικούς τούσδε· Οὐκ οἶδας, ὦ ἡγεμών, ἔτι
τὴν, ἣν οἰκοῦσι Θρᾷκες, γῆν καὶ μόνην κατέχου
μεν, τὰ δὲ λοιπὰ ἄπλετα πελάγη τῶν ἐπαρχιών.
λέγω τῆς δύσεως, πάντα ἐν τρυτάνῃ ἀπῃωρη
μένα εἰσὶ, προσδοκῶντες τὸ μέλλον, τί ἂν ἀποβῇ;
Καὶ γὰρ ἤκουον, ὡς ὁ Μωράτ ἐν λόγοις ἦν σὺν τῷ
βασιλεῖ τοῦ ἀντιλαβέσθαι τοῦτον, καὶ εἰσάξαι εἰς
τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικήν. Νῦν δὲ καὶ σὺν τοῖς
Φράγκοις διέθετο Τὰ δὲ τῆς Κωἐν χερσὶ πάντα
ἦν. Ἡμεῖς οὖν ἐν Αδριανοῦ καθέζοντες ἀμερίμνως
οὐδὲν στρατηγικὸν πράττομεν. Ὡς ἐμοὶ γοῦν δου
κεῖ, πρὸ τοῦ περᾶσαι τοὺς ἐχθροὺς τὸν πορθμόν,
Ismaelis Bullialdi no:æ.
histes suos facere, palatium ejus ingreditur, orationemque ad eum cum exprobratione talem habuit
Num te latet, o princeps, solan, quam Thraces incolunt, regionem in fide manere? cæteras vero instar maris bonge lateque patentes provincias, oceidentis dico, nutare, et rerum futurarum exitum,
quo fortuna ferat, exspectare? Ad istos enim populos perlatum est, Moratem cum imperatore agere, ut
sibi auxilium ferat, inque paternum imperium restituat. Nunc etiam cum francis amicitiam contraxit. Orientales provinciæ in potestate illius sunt.
Nos interim Adrianopoli securi et quieti considimus,
. omisso penitus militari studio. Sentio equidem exΚαὶ σὺν τοῖς Φράγκοις διέθετο. id est, cun
Adurno. Occidentales namque omnes Germani,
η
Itali, quique occidentaliores illis sunt, Franci ab
orientalibus appell ntur.
Ἡμεῖς οὖν ἐν Ἀδριανοῦ καθέζοντες ἀμερίμνως οὐδὲν στρατηγικὸν πράττομεν. Ὡς ἐμοὶ γοῦν δοκεῖ, πρὸ τοῦ περάσαι τοὺς ἐχθροὺς τὸν πορθμὸν κἄν τε Λαμψάκου κἄν τε Σκουταρίου καὶ δοῦναι θροῦν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς δύσεως,καὶ γενήσεται διχόνια ἐν τῷ στρατῷ,κρεῖττόν ἐστι προλαβόντας ἡμᾶς σὺν τοῖς δυτικοῖς στρατεύμασι διαβῆναι καὶ σὺν τάχει ἀόκνως περᾶσαι τὴν ἐν Λοπαδίῳ γέφυραν καὶ τῷ Μουρὰτ συμπλακῆναι. Ἡμεῖς Θεοῦ εὐδοκοῦντος καὶ ἐν ἄρμασι καὶ ἐν ἵπποις ὑπερέχομεν τοὺς ὑπεναντίους καί, μόνον ἐνωτισθέντες τὴν ἡμετέραν ἄφιξιν, ὁ νοῦς αὐτῶν ὡς κάλαμος συντριβήσεται καὶ αἱ βουλαὶ αὐτῶν διασκεδασθήσονται, καθὼς μέλλει γενέσθαι καὶ εἰς ἡμᾶς, εἴπερ ἀμελήσαντες δώσομεν αὐτοῖς χώραν διαπερᾶσαι.Ταῦτα εἰπὼν καὶ ἄλλα πλείω ὁ Τζινεήτ, μόλις ἀνανήψας ἐκ τοῦ κάρους τῆς μέθης ὁ Μουσταφᾶς ἐπείθετο τοῖς λόγοις αὐτοῦ. Ὁ γὰρ Τζιναὴτ οὐκ ἐτεχνάζετο τόσον ὑπὲρ τοῦ Μουσταφᾶ τὸ ἐγκαθυδρῦσαι αὐτὸν ἐν τῇ ἑῴᾳ ἄρχοντα, ἀλλὰ πονηρὸς ὢν καὶ προβλέπων τὴν τοῦ ἀνδρὸς ὡς ἐν τάχει γενομένην κατάλυσιν ὑπέρ τε τῆς αὐτοῦ βλακείας καὶ μέθης καὶ ἀσελγείας καὶ τὸ ἀστρατήγητον αὐτοῦ, ἠβουλήθη τοῦ διαδρᾶσαι.'
Quare Adornus cum are alieno premeretur, nec πολυ χρέος, καὶ οὐκ εἶχεν ὅ τι ποιῆσαι, βουλεύεται
haberet unde rebus suis subveniret, consilium
generosum ac sapiens ad lucrum sibi apponendum,
cæterum plurimis damnosum Christianis, inivit.
Oblata enim occasione sibi nunquam sperata, að
Moralem, antequam is Amasia discederet, litteras,
quas transcripsi, mittit, quibus amicitiam ac familiaritatem, quæ cum ejus patre Mehemete ipsi
intercesserat, quanque cum ipso de novo inire
cupit, commemorat. Ejusmodi autem erat epistola:
Ad omne obsequium paratus sum, et ad opem tibi
ferendam: atque ut te triremibus ac navibus ex
oriente in occidentem trajiciam; kocque officium
tam prompte ac alius exhibiturus sunt. fupera 80iummodo, jussa tua 92 celeriter exsequar. Harıın
litterarum verba jucunda acceptaque fuerunt Morati, qui ad eas sic respondit: Brevi Prusam venturus sum: illuc accedat aliquis familiaris tuus, libique fidissimus, ut simul hoc de negotio, quidque
et quomodo nos sumus gesturi, deliberemus. Post
aliquot itaque dies Demetrium quemdam cognomine Aga cum epistolis magni momenti, quas
transcripsi, mittit ad Moralem, ejusque viziros
Mali Begum, Haeiaivat, et Homuremn Begum; jam
euin a Mustapla occisus erat Bajazites. Dispositis
ergo rite atque ordinatis cum Demetrio cunctis,
eum remittunt, addito comite Hatipine Turco in
prudentissimis et præstantissimis uno, qui fidem
Adorno daret; qui etiam secum habebat numinos
quinquagies mille, ut classem mercede conduceret, G
apparareique ad fretum Callipoleos trajiciendum -
autumn ja: ineunte. Ubi intellexit Mustaphas
consilium apparatumque Moratis, et novæ Phocææ classem adversum se instrui, animi dolore
affectus est, ejusque mentem cogitationes sue remordebant. Phocaanque subinde in ore habuit,
et eversionem ipsius meditaba'ur. Delicias tamen,
luxum et crapulam non omisit; et velut equus ferox et hinniens in libidinem effusus, feminis ac
maribus promiscue abutebatur. At Cineites, istis
quoque compertis, quo eruniperent exspectans,
vidensque Mustapham nugis ac ineptiis intentum,
nullamque belli mentionein, aut apparatum contra
βουλὴν γενναίαν καὶ συνετὴν ἕνεκα κέρδους αὐτοῦ,
διὰ πολλῶν δὲ Χριστιανῶν βλάβην. Καιρὸν γὰρ ἐπι
τυχὼν τὸν ὂν οὐκ ἤλπιζε, στέλλει γραφὰς πρὸ τοῦ
ἐλθεῖν ἐξ ᾿Αμασείας τῷ Μουράτ, τὰς ἂς ἐγὼ για
γραφα, δεικνύων τὴν ἄκραν φιλίαν καὶ οἰκειότητα
ἣν εἶχε πρὸς τὸν αὐτοῦ πατέρα τὸν Μεχεμέτ, καὶ
ἣν βούλεται ἀνανεῶσαι νῦν σὺν αὐτῷ. Εἰμὶ, γράφων,
έτοιμος ἐν πάσῃ δουλεία τοῦ βοηθῆσαι, καὶ διαπερᾶσαι σε ἐξ ἀνατολῆς εἰς δύσιν ἐν τριήρεσι
καὶ νηυσὶ, καὶ ὑπουργῆσαι τὸ τοιοῦτον ὑπούργημα, ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων· μόνον κελευσόν
μοι, καὶ τὸ προσταχθέν μοι συντόμως γενήσεται.
Ενωτισθεὶ; οὖν ὁ Μουράτ τοὺς λόγους αὐτοῦ ἀσπα
σίως ἐδέξατο, καὶ ἀντέγραψεν εἰπὼν, ὅτι Σὺν Θεῷ
ἐν ὀλίγαις ἡμέραις μέλλω κατελθεῖν ἐν τῇ
Προύσῃ· κἀκεῖ ἐλθέτω εἰς ἐκ τῶν οἰκείων καὶ
πιστοτάτων σου, ὡς ἵνα περὶ τούτου σκέμματος
εἴδωμεν, τί ἄρα καὶ πῶς ποιήσομεν. Μετὰ δέ τινας
ἡμέρας στέλλει Δημήτριόν τινα ᾿Αγᾶν ἐπονομαζό
μενον σὺν γράμμασι ἀξιολογωτάτοις, ἃ κἀκεῖνα ἐγὼ
γέγραφα, πρός τε τὸν Μουράτ, καὶ πρὸς τοὺς αὐτοῦ
Βεζίριδας ᾿Αλέπεγιν, Χατζιαβάτ, καὶ Ὁμούρ πέν
γιν· ὁ γὰρ Παγιαζήτ προεσφάγη παρὰ τοῦ Μου
σταφά. Τότε σὺν τῷ Δημητρίῳ ἅπαντα καλῶς διατ
ταξάμενοι, στέλλουσι μετ' αὐτοῦ Χατήπην ονόματι,
Τοῦρκον ἕνα τῶν φρονιμωτάτων καὶ τῶν ἐλλογίμων,
ἄρχον δώσοντα τῷ ᾿Αδούρνῳ, καὶ σὺν αὐτῷ νομί
σματα χιλιάδας πεντήκοντα, τοῦ ῥογεῦσαι καὶ ἀπαρ
τίσαι στόλον, τοῦ περᾶσαι τὸν πορθμὸν τῆς Καλλιουπόλεως ἤδη τοῦ φθινοπώρου ἄρξαντος. Ὁ δὲ
Μουσταφάς μαθὼν τὰ μελετηθέντα παρὰ τοῦ Μωράτ, καὶ πῶς ἡ νέα Φώκαια έτοιμάζει στόλον κατ'
αὐτοῦ, εἶχε μὲν ὀδύνας ἐν καρδίᾳ, καὶ ἐδάκνετο ὑπὸ
τοῦ λογισμοῦ, καὶ τὴν Φώκαιαν συνεχῶς ἐπὶ γλώττης
εἶχε, καὶ καταστροφὴν αὐτῆς ἐμελέτα· ἀλλὰ τὸ τρυ
φᾶν καὶ κατασπαταλὴν καὶ μεθύειν οὐχ έλειπεν,
ἀγριαίνων ὡς ἵππος ἀγέρωχος καταχρεμετίζων, καὶ
ἀσελγαίνων ἔν τε θηλείαις καὶ ἄῤῥεσιν. Ο δὲ Τζινεὴτ ἀκούων ταῦτα, καὶ καραδοκῶν τὰ μέλλοντα,
καὶ ὁρῶν τὸν Μουσταφᾶν ἐν βλακείαις ζῶντα, καὶ
περὶ οὐδενὸς αὐτῷ μνεία ἢ πολέμου ἢ ἄλλης και
ρασκευῆς κατ' ἐχθρῶν, εἴσεισιν ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ
Μουσταφά, καὶ λόγους ἤρξατο λέγειν πρὸς αὐτὸν
ὀνειδιστικούς τούσδε· Οὐκ οἶδας, ὦ ἡγεμών, ἔτι
τὴν, ἣν οἰκοῦσι Θρᾷκες, γῆν καὶ μόνην κατέχου
μεν, τὰ δὲ λοιπὰ ἄπλετα πελάγη τῶν ἐπαρχιών.
λέγω τῆς δύσεως, πάντα ἐν τρυτάνῃ ἀπῃωρη
μένα εἰσὶ, προσδοκῶντες τὸ μέλλον, τί ἂν ἀποβῇ;
Καὶ γὰρ ἤκουον, ὡς ὁ Μωράτ ἐν λόγοις ἦν σὺν τῷ
βασιλεῖ τοῦ ἀντιλαβέσθαι τοῦτον, καὶ εἰσάξαι εἰς
τὴν ἡγεμονίαν τὴν πατρικήν. Νῦν δὲ καὶ σὺν τοῖς
Φράγκοις διέθετο Τὰ δὲ τῆς Κωἐν χερσὶ πάντα
ἦν. Ἡμεῖς οὖν ἐν Αδριανοῦ καθέζοντες ἀμερίμνως
οὐδὲν στρατηγικὸν πράττομεν. Ὡς ἐμοὶ γοῦν δου
κεῖ, πρὸ τοῦ περᾶσαι τοὺς ἐχθροὺς τὸν πορθμόν,
Ismaelis Bullialdi no:æ.
histes suos facere, palatium ejus ingreditur, orationemque ad eum cum exprobratione talem habuit
Num te latet, o princeps, solan, quam Thraces incolunt, regionem in fide manere? cæteras vero instar maris bonge lateque patentes provincias, oceidentis dico, nutare, et rerum futurarum exitum,
quo fortuna ferat, exspectare? Ad istos enim populos perlatum est, Moratem cum imperatore agere, ut
sibi auxilium ferat, inque paternum imperium restituat. Nunc etiam cum francis amicitiam contraxit. Orientales provinciæ in potestate illius sunt.
Nos interim Adrianopoli securi et quieti considimus,
. omisso penitus militari studio. Sentio equidem exΚαὶ σὺν τοῖς Φράγκοις διέθετο. id est, cun
Adurno. Occidentales namque omnes Germani,
η
Itali, quique occidentaliores illis sunt, Franci ab
orientalibus appell ntur.
PG 157:953Καὶ ὄντος αὐτοῦ ἐν τῷ τοιούτῳ σκοπῷ, ἐλογίζετο ἐν ἑαυτῷ, ὅτι, εἰ μὲν ἐν τῇ Θρᾴκῃ ἢ ἄλλῃ ἐπαρχίᾳ τῆς δύσεως τοῦτο μεταχειρίσηται, εὐκόλως ἐμπεσεῖται πάλιν ἐν ταῖς ἄρκοις τοῦ βασιλέως καὶ πάλιν Λῆμνος ἢ ἑτέρα νῆσος αὐτὸν ἐξόριστον διαδέξεται καὶ πικρὰ παρὰ τῶν Ῥωμαίων εἰς αὐτὸν διέλθῃ ποινή. Ἐν δὲ τῇ ἀνατολῇ καὶ κατὰ νοῦν εἶχε καὶ ἔτρεφε τὸν ἄνδρα ἡ τῆς ἐπαρχίας ἐλπίς, ἣν καὶ πρώην ἦρχε, καὶ εὐκόλως τὸ ἀποδρᾶσαι ἔχειν. Ἀλλὰ ταῦτα ἐν μυχοῖς τοῦ Ἅιδου ἐκρύπτετο. Καὶ δὴ συναθροίσαντες τὸν στρατὸν καὶ ταχυδρομήσαντες ἦλθον εἰς Καλλιούπολιν καὶ τὸν πορθμὸν διαβάντες σὺν πλείστῃ δυνάμει προσεκαρτέρησαν ἐν τῇ Λαμψάκῳ ἡμέρας τρεῖς. Ἐρχόμενοι δεὶ οἱ τῶν πέριξ πόλεων προὔχοντες Φρύγες προσεκύνουν τῷ Μουσταφᾷ. Ὁ δὲ Μωρὰτ ἀκούσας τὴν ἔφοδον τοῦ Μουσταφᾶ, ἀπάρας ἐκ τῆς Προύσης σὺν εὐαριθμήτῳ στρατῷ διὰ νυκτὸς ἦλθεν εἰς τὸ Λοπάδιον, ἔχων σὺν αὐτῷ τοὺς ἐν γνώσει καὶ πολέμῳ ἐπιστατοῦντας, τόν τε Χατζιαηβάτην καὶ τοὺς υἱοὺς τοῦ Τεμηρτές πεγι, Ἀλίν, Ὁμοῦρ καὶ Ὁρούτζ πεγιν, ἄνδρας γενναίους καὶ ἀρίστους.κάν τε Λαμψάκου, κἄν τε Σκουταρίου, καὶ δοῦναι a pedire nobis, potiusque esse, cum copiis omnibus
θροῦν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς δύσεως, καὶ γενέσθαι διχόνοιαν ἐν τῷ στρατῷ, κρειττόν ἐστι προ
λαβόντας ἡμᾶς σὺν τοῖς δυτικοῖς στρατεύμασι
διαβῆναι, καὶ σὺν τάχει αόκνως περᾶσαι τὴν ἐν
Λαπαδίῳ γέφυραν, καὶ τῷ Μουράτ συμπλακῆναι.
Ἡμεῖς, Θεοῦ εὐδοκοῦντος, καὶ ἐν ἅρμασι καὶ
ἐν ἵπποις ὑπερέχομεν τοὺς ὑπεναντίους, καὶ γιότον ἐνωτισθέντες τὴν ἡμετέραν ἄφιξιν, ὁ νοῦς
αὐτῶν ὡς κάλαμος συντριβήσεται, καὶ αἱ βου
λαὶ αὐτῶν διασκεδασθήσονται, καθώς μέλλει
γενέσθαι καὶ εἰς ἡμᾶς, εἴπερ ἀμελήσαντες δώ
σομεν αὐτοῖς χώρων διαπερᾶσαι.
Ταῦτα εἰπὼν καὶ ἄλλα πλείω ὁ Τζινεήτ, μόλις
ἀνανήψας ἐκ τοῦ χάρους τῆς μέθης ὁ Μουσταφάς
ἐπείθετο τοῖς λόγοις αὐτοῦ. Ὁ γὰρ Τζινεήτ οὐκ
ἐτεχνάζετο τόσον ὑπὲρ τοῦ Μουσταφὰ τὸ ἐγκαθιδρῦσαι αὐτὸν ἐν τῇ ἑῴᾳ ἄρχοντα· ἀλλὰ πονηρός
ὢν καὶ προβλέπων τὴν τοῦ ἀνδρὸς ὡς ἐν τάχει
γενομένην κατάλυσιν, ὑπέρ τε τῆς αὐτοῦ βλακείας,
καὶ μέθης καὶ ἀσελγείας, καὶ τὸ ἀστρατήγητον αύτοῦ, ἠβουλήθη τοῦ διαδρᾶναι. Καὶ ὄντος αὐτοῦ ἐν τῷ
τοιούτῳ σκοπῷ, ἐλογίζετο ἐν ἑαυτῷ, ὅτι εἰ μὲν ἐν
τῇ Θράκῃ ἢ ἄλλῃ ἐπαρχίᾳ τῆς δύσεως τοῦτο μεταχειρίζεται, εὐκόλως ἐμπεσεῖται πάλιν ἐν ταῖς ἄρχαις τοῦ βασιλέως. Καὶ πάλιν Λήμνος ἢ ἑτέρα να
σο; αὐτὸν ἐξόριστον διαδέξεται, καὶ πικρὰ παρὰ
τῶν Ῥωμαίων εἰς αὐτὸν διέλθῃ ποινή. Ἐν δὲ τῇ
ἀνατολῇ, καὶ κατὰ νοῦν εἶχε, καὶ ἔτρεφε τὸν ἄνδρα
ἡ τῆς ἐπαρχίας ἐλπὶς, ἦν καὶ πρώην ἦρχε· καὶ εὐ
κόλω; τὸ ἀπιδρᾶναι ἔχειν. ᾿Αλλὰ ταῦτα ἐν μυχαῖς
τοῦ ᾅδου ἐκρύπτετο. Καὶ δὴ συναθροίσαντες τὴν
στρατόν, καὶ ταχυδρομήσαντες ἦλθον εἰς Καλλιούπολιν· καὶ τὸν πορθμὸν διαβάντες σὺν πλείστῃ δυ
νάμει, προσεκαρτέρησαν ἐν τῇ Λαμψάκω ἡμέρας
τρεῖς· ἐρχόμενοι δὲ οἱ τῶν πέριξ πόλεων προύχον
τες Φρύγες προσεκύνουν τῷ Μουσταφά. Ὁ δὲ Μω
ράτ ἀκούσας τὴν ἔφοδον τοῦ Μουσταφᾶ, ἀπάρας ἐκ
τῆς Προύσης σὺν εὐαριθμήτῳ στρατῷ, διὰ νυκτὸς
ἦλθεν εἰς τὸ Λοπάδιον ἔχων σὺν αὐτῷ τοὺς ἐν
γνώσει καὶ πολέμῳ ἐπιστατοῦντας, τόν τε Χατζιαηβάτην καὶ τοὺς υἱοὺς τοῦ Τεμιορτέσπεγι,
Αλίν, Ομούρ, καὶ Ορούτζ πεγιν, ἄνδρας γεν
ναίους καὶ ἀρίστους. Ην δὲ σὺν αὐτοῖς καὶ Χαμζάπεγις ἀδελφὸς τοῦ Τζινεὴτ, ὃς ἐκπαιδόθεν ἦν διάγων μετὰ τοῦ Μωράτ. Φθάσαντες οὖν ἐν τῇ γεφύρα
πρὸ τοῦ τὸν Μουσταφᾶν σῶσαι, λύουσιν αὐτὴν, καὶ
regionum occidentalium pravertere, celeriter et inpigre pontem Lopadii occupare et superare, denique cum Morate pugnare, priusquam Lampsaco vel
Scutario fretum hostes trajiciant, tumultus in his
provinciis occidentalibus, discidium seditionemque
in exercitu excitent. Curribus et equîs, favente Deo,
superiores hostibus sumus. Adventus nostri fama
animum eorum sicut calamum conteret, consiliaque
ducis eorum disturbabit. Quæ procul dubio calamitas in nos recidel, 93 si neglectis rebus nostris,
hosti locum trajiciendi concesserimus.
Hæc atque plura dixit Cineites, vixque veterno
excusso expergefactus Mustaphas hujus monitis
paruit. Neque sane Cineites adeo sollicite molie -
batur, ut Mustapham Orientis dominum constitueret: sed cum ipse scelestus ac veterator esset,
instantem isti ruin im ex ineptia, crapula, libidine,
reique militaris neglectu atque inscitia prospiciens,
fugam meditabatur. Hoc apud se stabilito proposito, hanc rationem iuibat, se in laqueos imperatoris facile rursus venturum, si in Thracia, aut
alia occidentis provincia in fugam se conjiciat.
Iterum enim in Lemno aut alia insula sibi exsulandum esse acerbasque pœnas Romæos a se
exacturos. Cogitabat vero in orientem: sperabatque
commodiorem sibi præfecturam, quam paulo ante
occupabat, fore, et efugia faciliora in ea silii patere. Talia equidem in inferorum recessu latebant.
Coacto igitur exercitu Callipolim accessere, fretoque superato cum plerisque copiis, Lampsaci triduo substiterunt: profectique ad Mustapham Phrygum primarii, cultum ei ac venerationem exhibuerunt. Morales, comperta Mustapha irruptione
Prusa cum exiguo exercitu movit, noctuque Lo -
padium pervenit: ei aderant rerum militiæque
periti Haciaivat, filiique Temirtes begi, Hali, et
Homur, Horuciusque Degus, viri strenui ac generosi omnes. Hamza quoque begus ipsum comitabatur, Cineitis frater, qui ab infantia in Moralis
familiaritate adoleverat. Pontem itaque occupant,
priusquam præsidio Mustaphas eum firmasset;
eum dissolvunt, viamque, qua ad ipsos perveniri
poterat, præscindunt. Profectus deinde Mustaplas
cum universo exercitu, castra ad paludis ripam
metatus est; in opposita pariter Morates tentoriis
Ismaelis Bullialdi notæ.
Αλλά πονηρὸς ὤν. Cineites ubique perfidus:
sponte equidem Mostɔphæ partes secutus fuerat,
ejusque natalium) statum testimonio suo vindicabat,
Bajazitis filium verum esse asserendo, cum se Mustaphæ adjunxit, cum magis strenuum forsitan crediderat; cumiqne spe ac opinione se deceptum sensit, rebus suis consulere eum deserendo, quam
cum eo perire maluit. Multos Cineites sectatores
habet, pauciores Cicero: qui cum Pompeii imprudentiam negligentiamque pervideret, Cæsarem vero acrem magis ac strenuum cognosceret; volens
sciens partibus Pompeianis perituris adbærendo,
pericula victis impendentia potius obire, quam fidem corrumpere elegit.
᾿Εν ταῖς ἄρκοις. Ριο ἐν ταῖς ἄρχυτι. Sicque
voluit scribere; sed vitiosa pronuntiationis perpetuus iotacismus, in scribendo etiam ista ot, n.
ει, ν, ι, confundit, nisi linguæ Grecæ peritissimus
Bit scriptor.
Ηλθεν εἰς τὸ Λοπάδιον. Lopadium Turcis
Ulubat dicitur. Leuncl.
Τόν τε Χατζιαιβάτην. Ille est quem Leunclavius, lib. xu, Chazi- Eivazem appellat. Chazi
apud Turcos ille dicitur, qui religionis causa Meccam aut Medinam adivit.
Ἦν δὲ σὺν αὐτοῖς καὶ Χαμζά πεγις, ἀδελφὸς τοῦ Τζιναήτ, ὃς ἐκ παιδόθεν ἦν διάγων μετὰ τοῦ Μωράτ. Φθάσαντες οὖν ἐν τῇ γεφύρᾳ πρὸ τοῦ τὸν Μουσταφᾶν σῶσαι, λύουσιν αὐτὴν καὶ ἄβατον τὴν πρὸς αὐτοὺς ὁδὸν τοῖς ὑπεναντίοις ἐποίησαν. Ἐλθὼν δὲ καὶ ὁ Μουσταφᾶς σὺν τοῖς στρατεύμασιν ἔπηξε τὰς σκηνὰς ἐν τῇ ὄχθῃ τῆς λίμνης· ὁμοίως καὶ ὁ Μωρὰτ ἐν τῇ περαίᾳ καὶ αὐτὸς τεντώσας ἐκάθητο, μὴ ἔχων ἕκαστος τὸ τυχὸν δέος παρὰ τοῦ ἑτέρου. Καὶ γὰρ τὸ λῦσαι τὴν γέφυραν μεγάλης βουλῆς ἔργον ἦν, εὑρόντες γὰρ οἱ ἐλθόντες τὴν γέφυραν κατεαγμένην ἐκωλύθησαν τὴν πορείαν, οἱ δὲ τοῦ Μωρὰτ ἀτρόμως ἐσυνηθροίζοντο, ἦν γὰρ τὸ ῥεῦμα βαθὺ καὶ παντάπασιν ἄπλετον. Ἢν δὲ βουληθείη τις τοῦ περιοδεῦσαι τὴν λίμνην ἅπασαν καὶ ἐλθεῖν εἰς τὴν ἀντιπέραν, οὐκ ἀρκέσουσιν αὐτῷ ἡμερῶν τριῶν ὧραι· καὶ ταῦτα στενωπὰ καὶ τραχέα ὄρη ἐν μέσῳ καὶ δύσβατα. Κατουνευσάντων τοίνυν τῶν στρατευμάτων ἐξ ἐναντίας καὶ μὴ τὰ πρόσω χωρεῖν ἰσχύοντα τὸ ἓν κατὰ τοῦ ἑτέρου, συμβούλιον ἔλαβον οἱ τοῦ Μωράτ, πῶς καὶ τίνι τρόπῳ καταστρέψωσι καὶ ὀλέσωσι τὸν Μουσταφᾶν. Σκέπτονται οὖν οὕτως.κάν τε Λαμψάκου, κἄν τε Σκουταρίου, καὶ δοῦναι a pedire nobis, potiusque esse, cum copiis omnibus
θροῦν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς δύσεως, καὶ γενέσθαι διχόνοιαν ἐν τῷ στρατῷ, κρειττόν ἐστι προ
λαβόντας ἡμᾶς σὺν τοῖς δυτικοῖς στρατεύμασι
διαβῆναι, καὶ σὺν τάχει αόκνως περᾶσαι τὴν ἐν
Λαπαδίῳ γέφυραν, καὶ τῷ Μουράτ συμπλακῆναι.
Ἡμεῖς, Θεοῦ εὐδοκοῦντος, καὶ ἐν ἅρμασι καὶ
ἐν ἵπποις ὑπερέχομεν τοὺς ὑπεναντίους, καὶ γιότον ἐνωτισθέντες τὴν ἡμετέραν ἄφιξιν, ὁ νοῦς
αὐτῶν ὡς κάλαμος συντριβήσεται, καὶ αἱ βου
λαὶ αὐτῶν διασκεδασθήσονται, καθώς μέλλει
γενέσθαι καὶ εἰς ἡμᾶς, εἴπερ ἀμελήσαντες δώ
σομεν αὐτοῖς χώρων διαπερᾶσαι.
Ταῦτα εἰπὼν καὶ ἄλλα πλείω ὁ Τζινεήτ, μόλις
ἀνανήψας ἐκ τοῦ χάρους τῆς μέθης ὁ Μουσταφάς
ἐπείθετο τοῖς λόγοις αὐτοῦ. Ὁ γὰρ Τζινεήτ οὐκ
ἐτεχνάζετο τόσον ὑπὲρ τοῦ Μουσταφὰ τὸ ἐγκαθιδρῦσαι αὐτὸν ἐν τῇ ἑῴᾳ ἄρχοντα· ἀλλὰ πονηρός
ὢν καὶ προβλέπων τὴν τοῦ ἀνδρὸς ὡς ἐν τάχει
γενομένην κατάλυσιν, ὑπέρ τε τῆς αὐτοῦ βλακείας,
καὶ μέθης καὶ ἀσελγείας, καὶ τὸ ἀστρατήγητον αύτοῦ, ἠβουλήθη τοῦ διαδρᾶναι. Καὶ ὄντος αὐτοῦ ἐν τῷ
τοιούτῳ σκοπῷ, ἐλογίζετο ἐν ἑαυτῷ, ὅτι εἰ μὲν ἐν
τῇ Θράκῃ ἢ ἄλλῃ ἐπαρχίᾳ τῆς δύσεως τοῦτο μεταχειρίζεται, εὐκόλως ἐμπεσεῖται πάλιν ἐν ταῖς ἄρχαις τοῦ βασιλέως. Καὶ πάλιν Λήμνος ἢ ἑτέρα να
σο; αὐτὸν ἐξόριστον διαδέξεται, καὶ πικρὰ παρὰ
τῶν Ῥωμαίων εἰς αὐτὸν διέλθῃ ποινή. Ἐν δὲ τῇ
ἀνατολῇ, καὶ κατὰ νοῦν εἶχε, καὶ ἔτρεφε τὸν ἄνδρα
ἡ τῆς ἐπαρχίας ἐλπὶς, ἦν καὶ πρώην ἦρχε· καὶ εὐ
κόλω; τὸ ἀπιδρᾶναι ἔχειν. ᾿Αλλὰ ταῦτα ἐν μυχαῖς
τοῦ ᾅδου ἐκρύπτετο. Καὶ δὴ συναθροίσαντες τὴν
στρατόν, καὶ ταχυδρομήσαντες ἦλθον εἰς Καλλιούπολιν· καὶ τὸν πορθμὸν διαβάντες σὺν πλείστῃ δυ
νάμει, προσεκαρτέρησαν ἐν τῇ Λαμψάκω ἡμέρας
τρεῖς· ἐρχόμενοι δὲ οἱ τῶν πέριξ πόλεων προύχον
τες Φρύγες προσεκύνουν τῷ Μουσταφά. Ὁ δὲ Μω
ράτ ἀκούσας τὴν ἔφοδον τοῦ Μουσταφᾶ, ἀπάρας ἐκ
τῆς Προύσης σὺν εὐαριθμήτῳ στρατῷ, διὰ νυκτὸς
ἦλθεν εἰς τὸ Λοπάδιον ἔχων σὺν αὐτῷ τοὺς ἐν
γνώσει καὶ πολέμῳ ἐπιστατοῦντας, τόν τε Χατζιαηβάτην καὶ τοὺς υἱοὺς τοῦ Τεμιορτέσπεγι,
Αλίν, Ομούρ, καὶ Ορούτζ πεγιν, ἄνδρας γεν
ναίους καὶ ἀρίστους. Ην δὲ σὺν αὐτοῖς καὶ Χαμζάπεγις ἀδελφὸς τοῦ Τζινεὴτ, ὃς ἐκπαιδόθεν ἦν διάγων μετὰ τοῦ Μωράτ. Φθάσαντες οὖν ἐν τῇ γεφύρα
πρὸ τοῦ τὸν Μουσταφᾶν σῶσαι, λύουσιν αὐτὴν, καὶ
regionum occidentalium pravertere, celeriter et inpigre pontem Lopadii occupare et superare, denique cum Morate pugnare, priusquam Lampsaco vel
Scutario fretum hostes trajiciant, tumultus in his
provinciis occidentalibus, discidium seditionemque
in exercitu excitent. Curribus et equîs, favente Deo,
superiores hostibus sumus. Adventus nostri fama
animum eorum sicut calamum conteret, consiliaque
ducis eorum disturbabit. Quæ procul dubio calamitas in nos recidel, 93 si neglectis rebus nostris,
hosti locum trajiciendi concesserimus.
Hæc atque plura dixit Cineites, vixque veterno
excusso expergefactus Mustaphas hujus monitis
paruit. Neque sane Cineites adeo sollicite molie -
batur, ut Mustapham Orientis dominum constitueret: sed cum ipse scelestus ac veterator esset,
instantem isti ruin im ex ineptia, crapula, libidine,
reique militaris neglectu atque inscitia prospiciens,
fugam meditabatur. Hoc apud se stabilito proposito, hanc rationem iuibat, se in laqueos imperatoris facile rursus venturum, si in Thracia, aut
alia occidentis provincia in fugam se conjiciat.
Iterum enim in Lemno aut alia insula sibi exsulandum esse acerbasque pœnas Romæos a se
exacturos. Cogitabat vero in orientem: sperabatque
commodiorem sibi præfecturam, quam paulo ante
occupabat, fore, et efugia faciliora in ea silii patere. Talia equidem in inferorum recessu latebant.
Coacto igitur exercitu Callipolim accessere, fretoque superato cum plerisque copiis, Lampsaci triduo substiterunt: profectique ad Mustapham Phrygum primarii, cultum ei ac venerationem exhibuerunt. Morales, comperta Mustapha irruptione
Prusa cum exiguo exercitu movit, noctuque Lo -
padium pervenit: ei aderant rerum militiæque
periti Haciaivat, filiique Temirtes begi, Hali, et
Homur, Horuciusque Degus, viri strenui ac generosi omnes. Hamza quoque begus ipsum comitabatur, Cineitis frater, qui ab infantia in Moralis
familiaritate adoleverat. Pontem itaque occupant,
priusquam præsidio Mustaphas eum firmasset;
eum dissolvunt, viamque, qua ad ipsos perveniri
poterat, præscindunt. Profectus deinde Mustaplas
cum universo exercitu, castra ad paludis ripam
metatus est; in opposita pariter Morates tentoriis
Ismaelis Bullialdi notæ.
Αλλά πονηρὸς ὤν. Cineites ubique perfidus:
sponte equidem Mostɔphæ partes secutus fuerat,
ejusque natalium) statum testimonio suo vindicabat,
Bajazitis filium verum esse asserendo, cum se Mustaphæ adjunxit, cum magis strenuum forsitan crediderat; cumiqne spe ac opinione se deceptum sensit, rebus suis consulere eum deserendo, quam
cum eo perire maluit. Multos Cineites sectatores
habet, pauciores Cicero: qui cum Pompeii imprudentiam negligentiamque pervideret, Cæsarem vero acrem magis ac strenuum cognosceret; volens
sciens partibus Pompeianis perituris adbærendo,
pericula victis impendentia potius obire, quam fidem corrumpere elegit.
᾿Εν ταῖς ἄρκοις. Ριο ἐν ταῖς ἄρχυτι. Sicque
voluit scribere; sed vitiosa pronuntiationis perpetuus iotacismus, in scribendo etiam ista ot, n.
ει, ν, ι, confundit, nisi linguæ Grecæ peritissimus
Bit scriptor.
Ηλθεν εἰς τὸ Λοπάδιον. Lopadium Turcis
Ulubat dicitur. Leuncl.
Τόν τε Χατζιαιβάτην. Ille est quem Leunclavius, lib. xu, Chazi- Eivazem appellat. Chazi
apud Turcos ille dicitur, qui religionis causa Meccam aut Medinam adivit.
PG 157:955Μετακαλοῦσι τὸν Χαμζᾶν, τὸν ὃν εἰρήκαμεν ἀδελφὸν τοῦ Τζιναήτ, καὶ λέγουσιν αὐτῷ, ὅτι· Εἰ μὲν διὰ τῆς σῆς πιθανότητος διεγείρῃς τὸν σὸν ἀδελφὸν κατὰ τοῦ Μουσταφᾶ,καὶ οὐχ ἕτερόν ἐστι τὸ ζητούμενον τοῦ ἀποσχισθῆναι καὶ χωρισθῆναι ἀπ’ αὐτοῦ,ἰδοὺ δίδομεν αὐτῷ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ Ἀτὴν ὁρισμῷ καὶ θελήσει τοῦ ἡμετέρου ἡγεμόνος Μωρὰτ διὰ προστάγματος ἐγγράφου τοῦ ἔχειν αὐτὴν κατὰ διαδοχὴν γονικότητος, μόνον ἐνόρκως τοῦ εἶναι πιστὸν καὶ ἀδολώτατον φίλον καὶ οἰκεῖον τῆς ἡγεμονίας τοῦ Μωρὰτ καί, διὰ τὸ δοκεῖν ἐν πασῇ τῇ ἡγεμονίᾳ εἶναι ὑπήκοον τὸν Τζιναὴτ ἐν πᾶσι τοῖς προστάγμασι τοῦ Μωράτ, στέλλειν κατ’ ἔτος ἕνα τῶν υἱῶν αὐτοῦ εἰς προσκύνησιν καὶ συστρατεύειν ὁμοῦ καὶ συνδιάγειν καὶ αὐτὸς ἰδίως ἔχειν παρὰ τοῦ ἡγεμόνος τὴν πρέπουσαν πρόνοιαν.Ἤρεσεν ὁ λόγος τῷ Χαμζᾷ καὶ τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ πέμπει ἕνα τῶν δούλων αὐτοῦ. Καὶ νηξάμενος περᾷ τὴν λίμνην καὶ εἰσελθὼν εἰς τὰς σκηνὰς τοῦ Τζινεὴτ εὗρεν αὐτὸν ἐν ἀγωνίᾳ λογισμῶν καθεζόμενον, δευτέραν φυλακὴν ἔχουσα ἡ νύξ. Ὁ δὲ εἶπεν αὐτῷ, ὡς· Ὁ σὸς ἀδελφός, ἐμὸς δὲ κύριος Χαμζά πεγις θέλει λόγους ἆραι μετὰ σοῦ, τοὺς οὓς οὐκ ἔστιν ἑτέρῳ ἐνωτισθῆναι.DUCE
σαν. Ελθὼν δὲ καὶ ὁ Μουσταφᾶς σὺν τοῖς στρατεύ
μασιν, έπηξε τὰς σκηνὰς ἐν τῇ ὄχθῃ τῆς λίμνης
ὁμοίως καὶ ὁ Μωρὰτ ἐν τῇ περαίᾳ, καὶ αὐτὸς τεν
τώσα; ἐκάθητο, μὴ ἔχων ἕκαστος τὸ τυχὸν δέος παρά
τοῦ ἑτέρου. Καὶ γὰρ τὸ λῦσαι τὴν γέφυραν μεγά
λης βουλῆς ἔργον ἦν· εὑρόντες γὰρ οἱ ἐλθόντες τὴν
γέφυραν κατεαγμένην, ἐκωλύθησαν τὴν πορείαν· αἱ
δὲ τοῦ Μωρὰτ ἀτρόμως συνηθροίζοντο· ἦν γὰρ τὸ
erectis consedit: neuterque ab altero vel minimuin ἄβατον τὴν πρὸς αὐτοὺς ὁδὸν τοῖς ὑπεναντίοις ἐποίη
metuebat. Pontem enimvero solvisse prudenter
factum; disrupto quippe, dum ultra tendunt hostes, transitu ob aquæ latitudinem ac profunditatem prohibiti sunt: Moratisque copiæ sine tumultu
interea cogebantur; quod si quis circumire totam paludem voluerit, inque oppositam ripam pervenire, tridui itinere non conficiet: eoque magis
quod viæ arctæ, montesque asperi superandi sint.
ῥεῦμα βαθὺ καὶ παντάπασιν ἅπλετον· ἦν δὲ βουληθείη τις τοῦ περιοδεῦσαι τὴν λίμνην ἅπασαν, και
ἐλθεῖν εἰς τὴν ἀντιπέραν, οὐκ ἀρχίσουσιν αὐτῷ ἡμερῶν τριῶν ὧραι, καὶ ταῦτα στενωπά και τραχέα
ὄρη ἐν μέσῳ καὶ δύσβατα.
94 CAPUT XXVI.
Consilium meunt Moralis veziri de perdendo Mustapha, et Cineitem per Hamzam ejus fratrem ad defectionem sollicitand Hanza et Cmeitis colloquia. Cineites Muslapham deserit et in Ioniam fugit. Mustapham Homuris flium es
Aline oriundum bello petit, et in pugna interficit.
Castris sic locatis, et sese ex adverso respicien
tibus, cum neuter movere se, et progredi contra
alterum posset, agitant inter se Moratis consiliarii, quibus artibus Mustapham pessumdare ac perdere possint. Hocce igitur consilium animum eorum subiit. Hamzain, cujus jam mentionem fecimug, Cineitis fratrem accersunt, hisque verbis alloquuntur: Si fratrem tuum contra Mustapham irritaveris, nihil auten præterea petimus, quam ut
ipsum deserat; ecce, annuente ac decernente domino
nostro Morale, Atinis ditionem ipsi concedimus.
Diplomate etiam scripto ipsi cavebimus, illam se ac
posteros suos jure hereditario possessuros: jusjurandum solummodo præstabit se in fide mansurum,
amicitiam sine fraude culturum,
seque Moratis
clientem professurum. Utque per universam dilionem notum sit, Cineitem Moratis imperio omnino
subditum esse, singulis annis mittet filiorum suorum unum, cultus et honoris imperatori exhibendi G
gratia, qui Moralem comitetur, ipsique militet,
militiæque istius nomine ab imperature stipendia
congrua accipiat. Placuerunt flamızæ isti sermones:
et sequenti nocte servum unum mittit, qui natando
paludem trajecit. Ille Cineitis tentoria ingressus
secunda noctis custodia, sedentem eum invenit
valdeque anxium, ipsique dixit: Frater tuus herus
meus Hamza begus tecum colloqui nullo conscio
cupit. Ergo si tibi libitum erit, circa mediam noctem ad fluminis ripam ponti proximam solus accede: tu quidem ex hac parte, ille ex altera inter
vos colloquemini de illis arcanis. Hæc verba benigne
audivit Cineites, nuntiumque dimisit, qui in alteram ripam enatavit. Nocte proxima circa secidam custodiam, að ripam ponti vicinam ex composito accessit Hamzas: illeque ab altera parte,
solusque soli signis quibusdam cognitus. Prior
Hamzas dixit: Probe scis, domine mi frater, me pa.
tre tuo esse geni¡um, teque matris meæ prolem esse,
quodque sim natu minor. Optarem igitur te orbi
universo dominari, in partem quippe imperii vocarer.
Κατουνευσάντων τοίνυν τῶν στρατευμάτων ἐξ
ἐναντίας, καὶ μὴ τὰ πρόσω χωρεῖν ἰσχύοντα τὸ ἐν
κατὰ τοῦ ἑτέρου, συμβούλιον ἔλαβον οἱ τοῦ Μωρά,
πῶς καὶ τίνι τρόπῳ καταστρέψωσι καὶ ὀλέσωσι τὸν
Μουσταφάν. Σκέπτονται οὖν οὕτως. Μετακαλούσε
τὸν Χαμζάν, τὸν ἂν εἰρήκαμεν ἀδελφὸν τοῦ Τζινής,
καὶ λέγουσιν αὐτῷ, ὅτι Εἰ μὲν διὰ τῆς σῆς πιθι·
νότητος διεγείρῃς τὸν σὸν ἀδελφὲν κατὰ τοῦ
Μουσταφά, καὶ οὐχ ἕτερόν ἐστι τὸ ζητούμενον
τοῦ ἀποσχισθῆναι καὶ χωρισθῆναι ἀπ' αὐτοῦ·
ἰδοὺ δίδομεν αὐτῷ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ ᾿Ατὴν έρισμῷ καὶ θελήσει τοῦ ἡμετέρου ἡγεμόνος Μωράτο
διὰ προστάγματος ἐγγράφου τοῦ ἔχειν αὐτὴν
κατά διαδοχὴν γενικότητος, μόνον ἐνέρκως τοῦ
εἶναι πιστὸν καὶ ἀδολώτατον φίλον, καὶ οἰκεῖον
ἡγεμονίας τοῦ Μωράτ. Καὶ διὰ τὸ δοκεῖν ἐν πάσῃ
τῇ ἡγεμονίᾳ εἶναι ὑπήκοον τὸν Τζινεὴς ἐν πᾶσι
τοῖς προστάγμασι τοῦ Μωράτ, στέλλειν κατ' έτος
ένα τῶν υἱῶν αὐτοῦ εἰς προσκύνησιν, καὶ στρα
τεύειν ὁμοῦ καὶ συνδιάγειν· καὶ αὐτὲς ἰδίως
ἔχειν παρὰ τοῦ ἡγεμόνος τὴν πρέπουσαν πρόνοιαν. Ηρεσεν ὁ λόγος τῷ Χαμζῇ· καὶ τῇ νυκτὶ
ἐκείνῃ πέμπει ἕνα τῶν δούλων αὐτοῦ, καὶ νηξάμε
νος περᾷ τὴν λίμνην, καὶ εἰσελθὼν εἰς τὰς σκηνάς
τοῦ Τζινεήτ εὗρεν αὐτὸν ἐν ἀγωνίᾳ λογισμών καθε
ζόμενον δευτέραν φυλακὴν ἔχουσα ἡ νύξ. Ὁ δὲ εἶ
πεν αὐτῷ, ὡς ῾Ο σὸς ἀδελφὸς, ἐμὸς δὲ κύριος
Χαμζάπεγις θέλει λόγους ἆραι μετὰ σοῦ, πρὸς
οὓς οὐκ ἔστιν ἑτέρῳ ἐνωτισθῆναι. Εἰ οὖν βου
λητόν ἐστί σοι, περὶ τὰς μέσας ὥρας τῆς νυκτὸς
ἐλθὲ μόνος περὶ ὄχθας ποταμοῦ πρὸς τὴν γέφυ
ραν, κἀκεῖ σὺ μὲν ἐκ τῶν ὧδε, ἐκεῖνος δὲ ἐκ τῶν
ἐκεῖ, καὶ τὰ αὐτῶν ἀπόῤῥητα διεξείπητε. 'Α3
μένως οὖν δεξάμενος τὸν λόγον καὶ ἀπολύσας αὐτὸν
πάλιν νηξάμενος διέβη τὴν περαίαν. Τῇ δ' ἐπιούσῃ
νυκτὶ περὶ δευτέραν φυλακὴν ἐλθὼν ὁ Χαμζας κατά
τὸ συντεθὲν ἐν τῇ ὄχθῇ, τῇ πρὸς τὴν γέφυραν, κάτ
κεῖνος ἀπὸ τὸ ἕτερον μέρος μόνος μόνι, καὶ διὰ σημείων τινῶν ἀνακαλυφθέντες, ήρξατο ὁ Χαράς
γειν· Ἐπίστασαι ἀκριβῶς, κύριέ μου ἀδελφέ, ὡς
Ismaelis Bullialdi nota.
Scriptorum, preter Ducam, nullus accurate narrat, quibus artibus Cineites 2 Moratais sol.
licitatus Mustapham deseruerit.
Εἰ οὖν βουλητόν ἐστί σοι, περὶ τὰς μέσας ὥρας τῆς νυκτὸς ἐλθὲ μόνος περὶ τὰς ὄχθας τοῦ ποταμοῦ πρὸς τὴν γέφυραν κἀκεῖ, σὺ μὲν ἐκ τῶν ὧδε, ἐκεῖνος δ’ ἐκ τῶν ἐκεῖ, καὶ τὰ αὐτῶν ἀπόῤῥητα διεξείπητε.Ἀσμένως οὖν δεξάμενος τὸν λόγον καὶ ἀπολύσας αὐτὸν, πάλιν νηξάμενος ἐδιέβη τὴν περαίαν. Τῇ δὲ ἐπιούσῃ νυκτὶ περὶ δευτέραν φυλακὴν ἐλθὼν ὁ Χαμζᾶς κατὰ τὸ συντεθὲν ἐν τῇ ὄχθῃ τῇ πρὸς τὴν γέφυραν κἀκεῖνος ἀπὸ τὸ ἕτερον μέρος, μόνος μόνῳ, καὶ διὰ σημείων τινῶν ἀνακαλυφθέντες, ἤρξατο ὁ Χαμζᾶς λέγειν· Ἐπίστασαι ἀκριβῶς, κύριέ μου ἀδελφέ, ὡς ὅτι κἀγὼ τοῦ σοῦ πατρός εἰμι γόνος καὶ σὺ τῆς ἐμῆς μητρὸς καρπὸς εἶ καὶ ὕστατός σου τυγχάνω. Ἐβουλόμην οὖν καὶ ἤθελον εἶναί σε κύριον πάσης τῆς οἰκουμένης καὶ δεσπόζειν τὰ πάντα, ὅτι καὶ ἐμοὶ προσῳκείωτο ἂν μερὶς καὶ κλῆρος. Ὡς οὖν ἡδέως ἤθελον τοῦτο, οὕτω καὶ ἀπεχθὲς καὶ ἀβούλητον καὶ μισητόν μοι τυγχάνει τὸ εἶναί σε ἐν στενοχωρίᾳ καὶ κινδύνοις καὶ ἐν μέσῳ φθόνον τρεφόντων πολλῶν κατὰ σοῦ· καὶ γὰρ οὐκ ἄμοιρος ἔσομαι τῶν σῶν δυστυχημάτων καὶ συμφορῶν. Ἆρά γε οἶδας, τίνι συνιππεύεις ἢ τίνι συνδιάγεις;DUCE
σαν. Ελθὼν δὲ καὶ ὁ Μουσταφᾶς σὺν τοῖς στρατεύ
μασιν, έπηξε τὰς σκηνὰς ἐν τῇ ὄχθῃ τῆς λίμνης
ὁμοίως καὶ ὁ Μωρὰτ ἐν τῇ περαίᾳ, καὶ αὐτὸς τεν
τώσα; ἐκάθητο, μὴ ἔχων ἕκαστος τὸ τυχὸν δέος παρά
τοῦ ἑτέρου. Καὶ γὰρ τὸ λῦσαι τὴν γέφυραν μεγά
λης βουλῆς ἔργον ἦν· εὑρόντες γὰρ οἱ ἐλθόντες τὴν
γέφυραν κατεαγμένην, ἐκωλύθησαν τὴν πορείαν· αἱ
δὲ τοῦ Μωρὰτ ἀτρόμως συνηθροίζοντο· ἦν γὰρ τὸ
erectis consedit: neuterque ab altero vel minimuin ἄβατον τὴν πρὸς αὐτοὺς ὁδὸν τοῖς ὑπεναντίοις ἐποίη
metuebat. Pontem enimvero solvisse prudenter
factum; disrupto quippe, dum ultra tendunt hostes, transitu ob aquæ latitudinem ac profunditatem prohibiti sunt: Moratisque copiæ sine tumultu
interea cogebantur; quod si quis circumire totam paludem voluerit, inque oppositam ripam pervenire, tridui itinere non conficiet: eoque magis
quod viæ arctæ, montesque asperi superandi sint.
ῥεῦμα βαθὺ καὶ παντάπασιν ἅπλετον· ἦν δὲ βουληθείη τις τοῦ περιοδεῦσαι τὴν λίμνην ἅπασαν, και
ἐλθεῖν εἰς τὴν ἀντιπέραν, οὐκ ἀρχίσουσιν αὐτῷ ἡμερῶν τριῶν ὧραι, καὶ ταῦτα στενωπά και τραχέα
ὄρη ἐν μέσῳ καὶ δύσβατα.
94 CAPUT XXVI.
Consilium meunt Moralis veziri de perdendo Mustapha, et Cineitem per Hamzam ejus fratrem ad defectionem sollicitand Hanza et Cmeitis colloquia. Cineites Muslapham deserit et in Ioniam fugit. Mustapham Homuris flium es
Aline oriundum bello petit, et in pugna interficit.
Castris sic locatis, et sese ex adverso respicien
tibus, cum neuter movere se, et progredi contra
alterum posset, agitant inter se Moratis consiliarii, quibus artibus Mustapham pessumdare ac perdere possint. Hocce igitur consilium animum eorum subiit. Hamzain, cujus jam mentionem fecimug, Cineitis fratrem accersunt, hisque verbis alloquuntur: Si fratrem tuum contra Mustapham irritaveris, nihil auten præterea petimus, quam ut
ipsum deserat; ecce, annuente ac decernente domino
nostro Morale, Atinis ditionem ipsi concedimus.
Diplomate etiam scripto ipsi cavebimus, illam se ac
posteros suos jure hereditario possessuros: jusjurandum solummodo præstabit se in fide mansurum,
amicitiam sine fraude culturum,
seque Moratis
clientem professurum. Utque per universam dilionem notum sit, Cineitem Moratis imperio omnino
subditum esse, singulis annis mittet filiorum suorum unum, cultus et honoris imperatori exhibendi G
gratia, qui Moralem comitetur, ipsique militet,
militiæque istius nomine ab imperature stipendia
congrua accipiat. Placuerunt flamızæ isti sermones:
et sequenti nocte servum unum mittit, qui natando
paludem trajecit. Ille Cineitis tentoria ingressus
secunda noctis custodia, sedentem eum invenit
valdeque anxium, ipsique dixit: Frater tuus herus
meus Hamza begus tecum colloqui nullo conscio
cupit. Ergo si tibi libitum erit, circa mediam noctem ad fluminis ripam ponti proximam solus accede: tu quidem ex hac parte, ille ex altera inter
vos colloquemini de illis arcanis. Hæc verba benigne
audivit Cineites, nuntiumque dimisit, qui in alteram ripam enatavit. Nocte proxima circa secidam custodiam, að ripam ponti vicinam ex composito accessit Hamzas: illeque ab altera parte,
solusque soli signis quibusdam cognitus. Prior
Hamzas dixit: Probe scis, domine mi frater, me pa.
tre tuo esse geni¡um, teque matris meæ prolem esse,
quodque sim natu minor. Optarem igitur te orbi
universo dominari, in partem quippe imperii vocarer.
Κατουνευσάντων τοίνυν τῶν στρατευμάτων ἐξ
ἐναντίας, καὶ μὴ τὰ πρόσω χωρεῖν ἰσχύοντα τὸ ἐν
κατὰ τοῦ ἑτέρου, συμβούλιον ἔλαβον οἱ τοῦ Μωρά,
πῶς καὶ τίνι τρόπῳ καταστρέψωσι καὶ ὀλέσωσι τὸν
Μουσταφάν. Σκέπτονται οὖν οὕτως. Μετακαλούσε
τὸν Χαμζάν, τὸν ἂν εἰρήκαμεν ἀδελφὸν τοῦ Τζινής,
καὶ λέγουσιν αὐτῷ, ὅτι Εἰ μὲν διὰ τῆς σῆς πιθι·
νότητος διεγείρῃς τὸν σὸν ἀδελφὲν κατὰ τοῦ
Μουσταφά, καὶ οὐχ ἕτερόν ἐστι τὸ ζητούμενον
τοῦ ἀποσχισθῆναι καὶ χωρισθῆναι ἀπ' αὐτοῦ·
ἰδοὺ δίδομεν αὐτῷ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ ᾿Ατὴν έρισμῷ καὶ θελήσει τοῦ ἡμετέρου ἡγεμόνος Μωράτο
διὰ προστάγματος ἐγγράφου τοῦ ἔχειν αὐτὴν
κατά διαδοχὴν γενικότητος, μόνον ἐνέρκως τοῦ
εἶναι πιστὸν καὶ ἀδολώτατον φίλον, καὶ οἰκεῖον
ἡγεμονίας τοῦ Μωράτ. Καὶ διὰ τὸ δοκεῖν ἐν πάσῃ
τῇ ἡγεμονίᾳ εἶναι ὑπήκοον τὸν Τζινεὴς ἐν πᾶσι
τοῖς προστάγμασι τοῦ Μωράτ, στέλλειν κατ' έτος
ένα τῶν υἱῶν αὐτοῦ εἰς προσκύνησιν, καὶ στρα
τεύειν ὁμοῦ καὶ συνδιάγειν· καὶ αὐτὲς ἰδίως
ἔχειν παρὰ τοῦ ἡγεμόνος τὴν πρέπουσαν πρόνοιαν. Ηρεσεν ὁ λόγος τῷ Χαμζῇ· καὶ τῇ νυκτὶ
ἐκείνῃ πέμπει ἕνα τῶν δούλων αὐτοῦ, καὶ νηξάμε
νος περᾷ τὴν λίμνην, καὶ εἰσελθὼν εἰς τὰς σκηνάς
τοῦ Τζινεήτ εὗρεν αὐτὸν ἐν ἀγωνίᾳ λογισμών καθε
ζόμενον δευτέραν φυλακὴν ἔχουσα ἡ νύξ. Ὁ δὲ εἶ
πεν αὐτῷ, ὡς ῾Ο σὸς ἀδελφὸς, ἐμὸς δὲ κύριος
Χαμζάπεγις θέλει λόγους ἆραι μετὰ σοῦ, πρὸς
οὓς οὐκ ἔστιν ἑτέρῳ ἐνωτισθῆναι. Εἰ οὖν βου
λητόν ἐστί σοι, περὶ τὰς μέσας ὥρας τῆς νυκτὸς
ἐλθὲ μόνος περὶ ὄχθας ποταμοῦ πρὸς τὴν γέφυ
ραν, κἀκεῖ σὺ μὲν ἐκ τῶν ὧδε, ἐκεῖνος δὲ ἐκ τῶν
ἐκεῖ, καὶ τὰ αὐτῶν ἀπόῤῥητα διεξείπητε. 'Α3
μένως οὖν δεξάμενος τὸν λόγον καὶ ἀπολύσας αὐτὸν
πάλιν νηξάμενος διέβη τὴν περαίαν. Τῇ δ' ἐπιούσῃ
νυκτὶ περὶ δευτέραν φυλακὴν ἐλθὼν ὁ Χαμζας κατά
τὸ συντεθὲν ἐν τῇ ὄχθῇ, τῇ πρὸς τὴν γέφυραν, κάτ
κεῖνος ἀπὸ τὸ ἕτερον μέρος μόνος μόνι, καὶ διὰ σημείων τινῶν ἀνακαλυφθέντες, ήρξατο ὁ Χαράς
γειν· Ἐπίστασαι ἀκριβῶς, κύριέ μου ἀδελφέ, ὡς
Ismaelis Bullialdi nota.
Scriptorum, preter Ducam, nullus accurate narrat, quibus artibus Cineites 2 Moratais sol.
licitatus Mustapham deseruerit.
PG 157:957Τὸ μὲν πρῶτον οἱ πάντες καταβοῶσιν, ὡς οὐκ ἔστι τοῦ γένους τῶν Ὀθμάνων ὁ Μουσταφᾶς· καὶ τοῦτο πανταχοῦ κατεκωμῳδήθη τὸ διαλάλημα. Δεύτερον, ὅτι καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων συγκρινομένων παριστᾷ τὸ ἀστρατήγικον αὐτοῦ καὶ θηλυμανῆ· καὶ γὰρ οἱ ἐκ τῆς σειρᾶς τῶν ἡμετέρων ἡγεμόνων καταγόμενοι ἀρεϊκὰ ἐπεδείξαντο τὰ φρονήματα καὶ φανερὰ τὰ ἑκάστου ἀνδραγαθήματά τε καὶ στρατηγήματα. Τρίτον, ὅτι εἰ μοναρχήσει ὁ θηλυδρίας οὗτος καὶ βάρβαρος ἰδιώτης, οἱ ἔκπαλαι γεγονότες τῆς δύσεως καὶ τῶν ὁρίων τοῦ Ἴστρου φύλακες, λέγω, Ἀβρανέζιδες καὶ Τουραχάνιδες καὶ ἄλλο πᾶν ἀπόγονον, τῶν ὧντινων ἐξ ἀρχῆς ἡ δύσις ἀκρέμονας τῆς ἡγεμονίας ἐγνώρισεν· καὶ τί λέγω τοὺς δυτικούς; καὶ γάρ, ὅπερ μὴ γένοιτο, ἐὰν ἡ τύχη βλέψῃ ἱλαρῶς πρὸς Μουσταφᾶν, ὁ αὐτὸς Μουσταφᾶς πάντας τοὺς τῆς ἑῴας ἐξάρχους δεξιῶς ἐγκολπωσάμενος τὸν καθέκαστον, τὰς γονικὰς ἀποδώσει τιμάς. Σὺ δέ, ὅτε ταῦτα γενήσεται, τί προσδοκᾷς; Οὐκ ἄλλο, εἰ μὴ τέλος ζωῆς καὶ τοῦτο οὐκ ἄξιον τῆς σῆς ἀνδρείας, ἀλλὰ καὶ λίαν ἀπρεπές τε καὶ ἄτιμον.ὅτι κἀγὼ τοῦ σοῦ πατρός εἰμι γόνος, καὶ σὺ τῆς ld optare sicut mihi 95 jucundum, ita grave ac in-
eἐμῆς μητρὸς καρπὸς εἶ, καὶ ὕστατός σου τυγ gratum est, res tuas in angusto localas essc, te in
χάνω. Εβουλόμην οὖν, καὶ ἤθελον εἶναί σε κύ periculis versari, atque inter multos, qui invidiam
ριεν πάσης τῆς οἰκουμένης, καὶ δεσπόζειν τὰ in te animo gerunt, agere. Nec equidem infelicitaπάντα, ὅτι καὶ ἐμοὶ προσφκείωτο ἂν μερὶς καὶ tum et calamitatum tuarum expers ero. An nosti
κλῆρος. Ὡς οὖν ἡδέως ήθελον τοῦτο, οὕτω καὶ quicum equites et agus? Primum omnes adversus
ἀπεχθὲς, καὶ ἀβούλητον, καὶ μισητόν μοι τυγ Mustapham clamant; genere Othmanico satum
χάνει τὸ εἶναί σε ἐν στενοχωρία καὶ κινδύνοις, gant: hæcque vulgata fama ubique invaluit. Deinde
καὶ ἐν μέσῳ φθόνον τρεφόντων πολλῶν κατὰ quod imbellem se ac libidinis impotentem prodiderit,
τοῦ. Καὶ γὰρ οὐκ ἄμοιρος ἔσομαι τῶν σῶν δυσ- quibuslibet ejus factu perpendentibus. Qui etenim a
τυχημάτων καὶ συμφορῶν. "Αρά γε οἶδας τίνι principibus nostris, genus continua serie ducunt,
συνιππεύεις, ἢ τίνι συνδιάγεις; Τὸ μὲν πρῶτον bellicoso se animo fuisse probaverunt: singulorumque
οἱ πάντες καταβοῶσιν ὡς οὐκ ἔστι τοῦ γένους manifesta sunt praclara facinora, expeditionesque
τῶν Οθμάνων ὁ Μουσταφᾶς· καὶ τοῦτο παντα- militares orbi terrarum cognitæ. Tertio, si effeminaτοῦ κατεκωμωδήθη τὸ διαλάλημα· δεύτερον ὅτι tus iste ac barbarus idiota imperium obtinuerit qui
καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων συγκρινομένων παριστᾷ 5 ab antiquo occidentis et finium Danubii custodes
τὸ ἀστρατήγητον αὐτοῦ καὶ θηλυμανές. Καὶ γὰρ sunt Abranezides et Turachanides, cæterique posteri
οἱ ἐκ τῆς σειρᾶς τῶν ἡμετέρων ἡγεμόνων κατα- eorum, quotquot ab initio occidens summos duces
γόμενοι ἀρεϊκὰ ἐπεδείξαντο τὰ φρονήματα, καὶ agnovit, premiis honorabuntur. Sed quid occidentaφανερὰ τὰ ἑκάστου ανδραγαθήματά τε καὶ στρα les memoro? Si fortuna namque, quod Deus avertat,
τηγήματα. Τρίτον ὅτι εἰ μοναρχήσει ὁ θηλυδρίας Mustaph rebus propitia subvenerit, ipse omnes
οὗτος καὶ βάρβαρος ἰδιώτης, οἱ ἔκπαλαι γεγονό orientis duces amplexus, eis singulis paternos honoτες τῆς δύσεως, καὶ τῶν ὁρίων τοῦ ᾿Ιστρου φύ res reddet. Tu vero, ubi ista evenerint, quid, nisi
λακες, λέγω 'Αβρανέζιδες καὶ Τουραχάνιδες, καὶ vitæ finem, eumque turpem ac tua fortitudine indiἄλλο πᾶν ἀπόγονον τῶν ὧντινων ἐξ ἀρχῆς ἡ
gnum, exspectas? Omnes quippe illustres viri animi
δύσις ἀκρέμονας τῆς ἡγεμονίας ἐγνώρισεν καὶ tui promptitudinem audaciamque leoninam ad puτί λέγω τοὺς δυτικούς; καὶ γὰρ, ὅπερ μὴ γένοιτο, gnas ineundas norunt. Invidia virtues sævis ac imἐὰν ἡ τύχη βλέψῃ ἱλαρῶς πρὸς Μουσταφᾶν, ὁ milibus aspicit oculis. Invidiam excipit tumor; quiαὐτὸς Μουσταφᾶς πάντας τοὺς τῆς ἔψας ἐξάρ que perniciem ne sibi afferas, metuunt, tibi invident.
τους δεξιῶς ἐγκολπωσάμενος, τὸν καθ' ἕκαστον Preoccupabunt ipsi securitatem quarentes, metumτὰς γονικὰς ἀποδώσει τιμάς. Σὺ δὲ ὅτε ταῦτα que removere cupientes, necem tibi inferre. Has ob
γενήσεται, τί προσδοκᾷς; οὐκ ἄλλο εἰ μὴ τέλος rationes adeo urgentes, quæ spretæ heroum, quibus
ζωῆς. Καὶ τοῦτο οὐκ ἄξιον τῆς σῆς ἀνδρίας, te parem existimo, animas perdunt, hunc infamem
ἀλλὰ καὶ λίαν ἀπρεπές τε καὶ ἄτιμον. Ισασι desere, et ad nos transi. Jam enim dominus meus
γὰρ οἱ πάντες τῶν ἐπιφανῶν τὴν σὴν ὁρμητι Morates aulæ suæ proceribus meque hortantibus,
κὴν ψυχὴν, καὶ τὸ πρὸς τὰς παραταγὰς τῶν που omnes culpas et crimina tibi condonat: cuncta simul
λάμων τὸ τολμηρὸν, καὶ θρασὺ, καὶ λεόντιον. quæ adversus ipsum, patrem imperiumque rebellando
Καὶ πρὸς αὐτὰς τὰς ἀρετὰς ἐπιβλέπει φθόνος molitus es. Oculo pacato ac propitio te respicit,
ὀξέως, καὶ τὸν φθόνον ἀντιλαμβάνει φόβος· καὶ me sponsore Alinis præfecturam tibi concedit, a
οἱ λογιζόμενοι κατ' αὐτῶν ὄλεθρον παρὰ σοὶ φθο posterisque tuis e lumbis tuis ortis, tanquam dolem,
νεροί, αὐτοὶ προφθάνουσι κατὰ σοῦ τὸν φθόνον hæreditario jure possidendam: hac sola conditione
ἐνεργήσοντες, προμνηστευόμενοι τὴν ἀφοβίαν, lata, ut, cum tempus exegerit, filiorum tuorum Unkn
τὸν φόβον ἀποδιώκοντες. Διὰ γοῦν ταύτας τὰς ipsi militatum millas, idque ut te ejus imperio subἐπεμβαινούσας αἰτίας, αἱ εἰς ὄλεθρον άγουσι jectum agnoscas. Amice, hæc tibi dico; tu vero quid
τὰς τῶν ἡρώων ψυχὰς, ὡς καὶ ἡ σὴ μία τῶν ἐκεί- sentias mihi explica.
των ὁμοία εἶναι δοκῶ, ἀπαλλάγηθι τοῦ βδελυροῦ τούτου καὶ μετάστηθι. "Ηδη γὰρ ὁ ἐμὸς κύγιος Μωρὰτ διὰ παρακλήσεως τῶν αὐτοῦ μεγιστάνων καὶ ἐμοῦ ἀφίησι πάντα τὰ σφαλέντα
καὶ παρὰ σοῦ πραχθέντα· καὶ τὰς ἀντάρσεις καὶ ὧν ἐπεχειρήσω κατ' αὐτοῦ καὶ κατὰ τοῦ πα·
τρὸς αὐτοῦ, καὶ τῆς ἡγεμονίας αὐτῶν. Καὶ ἵλες όμματι προσβλέπει σε καὶ δωρεῖται σου
δι' ἐμοῦ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ 'Ατὴν κατὰ γονικότητος χάριν, ὡς καὶ σύ, οὕτω καὶ οἱ ἐκ τῆς σῆς
ἐσχύος ταύτην ὡς προῖκα νεμηθήσονται· πλὴν ἕνεκα τοῦ γινώσκειν σε ὅτι ὑπὸ ἀρχὴν ὑπάρ
χεις, καὶ ὑπήκοος εἶ, κατὰ καιρὸν ἕνα τῶν υἱῶν σου πέμπεις ἐν τῇ στρατεία. Ταῦτά σοι φιλών
λαλῶ. Σὺ δέ μοι λέγε ἃ σοι δοκεῖ.
Πρὸς ταῦτα ὁ Τζιν ήτ ήρξατο λέγειν τῷ Χαμζῇ·
Επίστασαι ἀκριβῶς, ἀδελφὲ, ὅτι παρὰ τῶν
Οθμάνων ἐγὼ οὐδὲν εἶδόν τι κέρδος, ἢ φιλοτιμίαν, ἢ ἀξίωμα. Ἐκεῖνοι δὲ παρ' ἐμοῦ ἐν ταῖς
δυσπραγίαις αὐτῶν πολλά· καὶ παμπληθῆ ἀρεϊκά
έργα ενήργησαν οἱ βραχίονες οὗτοι. Μετὰ γὰρ
el
te
Ad illa Hamzæ respondere cœpit Cineites:
Accurate nosti, frater, ab Othmanis principibus.
nullum me lucrum retulisse, honorem vel dignitatem ab eis nusquam me consecutum esse. Illis
vero, dum res corum ad incitas reductæ erant,.
operam multam naravi: hæcque brachia mulos
Ἴσασι γὰρ οἱ πάντες τῶν ἐπιφανῶν τὴν σὴν ὁρμητικὴν ψυχὴν καὶ τὸ πρὸς τὰς παραταγὰς τῶν πολέμων τὸ τολμηρὸν καὶ θρασὺ καὶ λεόντειον. Καὶ πρὸς αὐτὰς τὰς ἀρετὰς ἐπιβλέπει φθόνος ὀξέως καὶ τὸν φθόνον ἀντιλαμβάνει φόβος. Καὶ οἱ λογιζόμενοι κατ’ αὐτῶν ὄλεθρον παρὰ σοὶ φθονεροί, αὐτοὶ προφθάνουσι κατὰ σοῦ τὸν φόνον ἐνεργήσοντες, προμνηστευόμενοι τὴν ἀφοβίαν, τὸν φόβον ἀποδιώκοντες. Διὰ γοῦν ταύτας τὰς ἐπεμβαινούσας αἰτίας, αἳ εἰς ὄλεθρον ἄγουσι τὰς τῶν ἡρώων ψυχάς, ὡς καὶ ἡ σὴ μία τῶν ἐκείνων ὁμοία εἶναι δοκῶ, ἀπαλλάγηθι τοῦ βδελυροῦ τούτου καὶ μετάστηθι. Ἤδη γὰρ ὁ ἐμὸς κύριος Μωρὰτ διὰ παρακλήσεως τῶν αὐτοῦ μεγιστάνων καὶ ἐμοῦ ἀφίησι πάντα τὰ σφαλέντα καὶ παρὰ σοῦ πραχθέντα καὶ τὰς ἀντάρσεις καὶ, ὧν ἐπεχειρίσω κατ’ αὐτοῦ καὶ κατὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ τῆς ἡγεμονίας αὐτῶν, καὶ ἱλέῳ ὄμματι προσβλέπει σε καὶ δωρεῖταί σοι δι’ ἐμοῦ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ Ἀτὴν καταγονικότητος χάριν. Ὡς καὶ σύ, οὕτως καὶ οἱ ἐκ τῆς σῆς ὄσφυος ταύτην ὡς προῖκα νεμηθήσονται, πλὴν ἕνεκα τοῦ γινώσκειν σε, ὅτι ὑπὸ ἀρχὴν ὑπάρχεις καὶ ὑπήκοος εἶ, κατὰ καιρὸν ἕνα τῶν υἱῶν σου πέμπεις ἐν τῇ στρατείᾳ.ὅτι κἀγὼ τοῦ σοῦ πατρός εἰμι γόνος, καὶ σὺ τῆς ld optare sicut mihi 95 jucundum, ita grave ac in-
eἐμῆς μητρὸς καρπὸς εἶ, καὶ ὕστατός σου τυγ gratum est, res tuas in angusto localas essc, te in
χάνω. Εβουλόμην οὖν, καὶ ἤθελον εἶναί σε κύ periculis versari, atque inter multos, qui invidiam
ριεν πάσης τῆς οἰκουμένης, καὶ δεσπόζειν τὰ in te animo gerunt, agere. Nec equidem infelicitaπάντα, ὅτι καὶ ἐμοὶ προσφκείωτο ἂν μερὶς καὶ tum et calamitatum tuarum expers ero. An nosti
κλῆρος. Ὡς οὖν ἡδέως ήθελον τοῦτο, οὕτω καὶ quicum equites et agus? Primum omnes adversus
ἀπεχθὲς, καὶ ἀβούλητον, καὶ μισητόν μοι τυγ Mustapham clamant; genere Othmanico satum
χάνει τὸ εἶναί σε ἐν στενοχωρία καὶ κινδύνοις, gant: hæcque vulgata fama ubique invaluit. Deinde
καὶ ἐν μέσῳ φθόνον τρεφόντων πολλῶν κατὰ quod imbellem se ac libidinis impotentem prodiderit,
τοῦ. Καὶ γὰρ οὐκ ἄμοιρος ἔσομαι τῶν σῶν δυσ- quibuslibet ejus factu perpendentibus. Qui etenim a
τυχημάτων καὶ συμφορῶν. "Αρά γε οἶδας τίνι principibus nostris, genus continua serie ducunt,
συνιππεύεις, ἢ τίνι συνδιάγεις; Τὸ μὲν πρῶτον bellicoso se animo fuisse probaverunt: singulorumque
οἱ πάντες καταβοῶσιν ὡς οὐκ ἔστι τοῦ γένους manifesta sunt praclara facinora, expeditionesque
τῶν Οθμάνων ὁ Μουσταφᾶς· καὶ τοῦτο παντα- militares orbi terrarum cognitæ. Tertio, si effeminaτοῦ κατεκωμωδήθη τὸ διαλάλημα· δεύτερον ὅτι tus iste ac barbarus idiota imperium obtinuerit qui
καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων συγκρινομένων παριστᾷ 5 ab antiquo occidentis et finium Danubii custodes
τὸ ἀστρατήγητον αὐτοῦ καὶ θηλυμανές. Καὶ γὰρ sunt Abranezides et Turachanides, cæterique posteri
οἱ ἐκ τῆς σειρᾶς τῶν ἡμετέρων ἡγεμόνων κατα- eorum, quotquot ab initio occidens summos duces
γόμενοι ἀρεϊκὰ ἐπεδείξαντο τὰ φρονήματα, καὶ agnovit, premiis honorabuntur. Sed quid occidentaφανερὰ τὰ ἑκάστου ανδραγαθήματά τε καὶ στρα les memoro? Si fortuna namque, quod Deus avertat,
τηγήματα. Τρίτον ὅτι εἰ μοναρχήσει ὁ θηλυδρίας Mustaph rebus propitia subvenerit, ipse omnes
οὗτος καὶ βάρβαρος ἰδιώτης, οἱ ἔκπαλαι γεγονό orientis duces amplexus, eis singulis paternos honoτες τῆς δύσεως, καὶ τῶν ὁρίων τοῦ ᾿Ιστρου φύ res reddet. Tu vero, ubi ista evenerint, quid, nisi
λακες, λέγω 'Αβρανέζιδες καὶ Τουραχάνιδες, καὶ vitæ finem, eumque turpem ac tua fortitudine indiἄλλο πᾶν ἀπόγονον τῶν ὧντινων ἐξ ἀρχῆς ἡ
gnum, exspectas? Omnes quippe illustres viri animi
δύσις ἀκρέμονας τῆς ἡγεμονίας ἐγνώρισεν καὶ tui promptitudinem audaciamque leoninam ad puτί λέγω τοὺς δυτικούς; καὶ γὰρ, ὅπερ μὴ γένοιτο, gnas ineundas norunt. Invidia virtues sævis ac imἐὰν ἡ τύχη βλέψῃ ἱλαρῶς πρὸς Μουσταφᾶν, ὁ milibus aspicit oculis. Invidiam excipit tumor; quiαὐτὸς Μουσταφᾶς πάντας τοὺς τῆς ἔψας ἐξάρ que perniciem ne sibi afferas, metuunt, tibi invident.
τους δεξιῶς ἐγκολπωσάμενος, τὸν καθ' ἕκαστον Preoccupabunt ipsi securitatem quarentes, metumτὰς γονικὰς ἀποδώσει τιμάς. Σὺ δὲ ὅτε ταῦτα que removere cupientes, necem tibi inferre. Has ob
γενήσεται, τί προσδοκᾷς; οὐκ ἄλλο εἰ μὴ τέλος rationes adeo urgentes, quæ spretæ heroum, quibus
ζωῆς. Καὶ τοῦτο οὐκ ἄξιον τῆς σῆς ἀνδρίας, te parem existimo, animas perdunt, hunc infamem
ἀλλὰ καὶ λίαν ἀπρεπές τε καὶ ἄτιμον. Ισασι desere, et ad nos transi. Jam enim dominus meus
γὰρ οἱ πάντες τῶν ἐπιφανῶν τὴν σὴν ὁρμητι Morates aulæ suæ proceribus meque hortantibus,
κὴν ψυχὴν, καὶ τὸ πρὸς τὰς παραταγὰς τῶν που omnes culpas et crimina tibi condonat: cuncta simul
λάμων τὸ τολμηρὸν, καὶ θρασὺ, καὶ λεόντιον. quæ adversus ipsum, patrem imperiumque rebellando
Καὶ πρὸς αὐτὰς τὰς ἀρετὰς ἐπιβλέπει φθόνος molitus es. Oculo pacato ac propitio te respicit,
ὀξέως, καὶ τὸν φθόνον ἀντιλαμβάνει φόβος· καὶ me sponsore Alinis præfecturam tibi concedit, a
οἱ λογιζόμενοι κατ' αὐτῶν ὄλεθρον παρὰ σοὶ φθο posterisque tuis e lumbis tuis ortis, tanquam dolem,
νεροί, αὐτοὶ προφθάνουσι κατὰ σοῦ τὸν φθόνον hæreditario jure possidendam: hac sola conditione
ἐνεργήσοντες, προμνηστευόμενοι τὴν ἀφοβίαν, lata, ut, cum tempus exegerit, filiorum tuorum Unkn
τὸν φόβον ἀποδιώκοντες. Διὰ γοῦν ταύτας τὰς ipsi militatum millas, idque ut te ejus imperio subἐπεμβαινούσας αἰτίας, αἱ εἰς ὄλεθρον άγουσι jectum agnoscas. Amice, hæc tibi dico; tu vero quid
τὰς τῶν ἡρώων ψυχὰς, ὡς καὶ ἡ σὴ μία τῶν ἐκεί- sentias mihi explica.
των ὁμοία εἶναι δοκῶ, ἀπαλλάγηθι τοῦ βδελυροῦ τούτου καὶ μετάστηθι. "Ηδη γὰρ ὁ ἐμὸς κύγιος Μωρὰτ διὰ παρακλήσεως τῶν αὐτοῦ μεγιστάνων καὶ ἐμοῦ ἀφίησι πάντα τὰ σφαλέντα
καὶ παρὰ σοῦ πραχθέντα· καὶ τὰς ἀντάρσεις καὶ ὧν ἐπεχειρήσω κατ' αὐτοῦ καὶ κατὰ τοῦ πα·
τρὸς αὐτοῦ, καὶ τῆς ἡγεμονίας αὐτῶν. Καὶ ἵλες όμματι προσβλέπει σε καὶ δωρεῖται σου
δι' ἐμοῦ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ 'Ατὴν κατὰ γονικότητος χάριν, ὡς καὶ σύ, οὕτω καὶ οἱ ἐκ τῆς σῆς
ἐσχύος ταύτην ὡς προῖκα νεμηθήσονται· πλὴν ἕνεκα τοῦ γινώσκειν σε ὅτι ὑπὸ ἀρχὴν ὑπάρ
χεις, καὶ ὑπήκοος εἶ, κατὰ καιρὸν ἕνα τῶν υἱῶν σου πέμπεις ἐν τῇ στρατεία. Ταῦτά σοι φιλών
λαλῶ. Σὺ δέ μοι λέγε ἃ σοι δοκεῖ.
Πρὸς ταῦτα ὁ Τζιν ήτ ήρξατο λέγειν τῷ Χαμζῇ·
Επίστασαι ἀκριβῶς, ἀδελφὲ, ὅτι παρὰ τῶν
Οθμάνων ἐγὼ οὐδὲν εἶδόν τι κέρδος, ἢ φιλοτιμίαν, ἢ ἀξίωμα. Ἐκεῖνοι δὲ παρ' ἐμοῦ ἐν ταῖς
δυσπραγίαις αὐτῶν πολλά· καὶ παμπληθῆ ἀρεϊκά
έργα ενήργησαν οἱ βραχίονες οὗτοι. Μετὰ γὰρ
el
te
Ad illa Hamzæ respondere cœpit Cineites:
Accurate nosti, frater, ab Othmanis principibus.
nullum me lucrum retulisse, honorem vel dignitatem ab eis nusquam me consecutum esse. Illis
vero, dum res corum ad incitas reductæ erant,.
operam multam naravi: hæcque brachia mulos
Ταῦτά σοι φιλῶν λαλῶ, σὺ δέ μοι λέγε, ἅ σοι δοκεῖ. Πρὸς ταῦτα ὁ Τζιναὴτ ἤρξατο λέγειν τῷ Χαμζᾷ· Ἐπίστασαι ἀκριβῶς, ἀδελφέ, ὅτι παρὰ τῶν Ὀτμάνων ἐγὼ οὐδὲν εἶδόν τι κέρδος ἢ φιλοτιμίαν ἢ ἀξίωμα, ἐκεῖνοι δὲ παρ’ ἐμοῦ ἐν ταῖς δυσπραγίαις αὐτῶν πολλὰ καὶ παμπληθῆ ἀρεϊκὰ ἔργα, ἃ ἐνήργησαν οἱ βραχίονες οὗτοι. Μετὰ γὰρ τὴν τῶν Τατάρων ἐπιδρομὴν αὐτήν, τὴν ἥν μοι ὑπόσχεται δοῦναι ἡγεμονίαν νυνί, τίς ἐλυτρώσατο ἐκ τῶν χειρῶν τοῦ Ὁμοῦρ, υἱοῦ τοῦ Ἀτήν; Οὐχ ὁ Τζιναήτ; Οὐ κατεδίωξα τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ τὸν Ἐσσαὶ καὶ ἀπέκλεισα αὐτὸν ἐν τῷ πολιχνίῳ τῆς παλαιοπόλεως καὶ χειρωσάμενος αὐτὸν ἔκτεινα; Οὐ τὸν Ὁμοῦρ, τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ, δολοφονήσας ἀπέκτεινα; καὶ ταῦτα κληρονόμοι φυσικοὶ τοῦ τόπου καὶ τῆς ἐπαρχίας τυγχάνοντες. Ὁ δὲ Μουσουλμάν, ὁ θεῖος τοῦ Μωράτ, ὃν σὺ κύριόν σου καλεῖς, ἐκάθητο ἐν τῇ Θρᾴκῃ κατασπαταλῶν, ἐγὼ δὲ εὐφήμουν αὐτὸν κύριον Ἐφέσου καὶ πάσης Ἰωνίας. Ὕστερον δὲ ἐκβαλών με δέδωκεν αὐτὴν τῷ Κελπάξησι, ἀνδρὶ Τριβαλλῷ καὶ ἀργυρωνήτῳ.ὅτι κἀγὼ τοῦ σοῦ πατρός εἰμι γόνος, καὶ σὺ τῆς ld optare sicut mihi 95 jucundum, ita grave ac in-
eἐμῆς μητρὸς καρπὸς εἶ, καὶ ὕστατός σου τυγ gratum est, res tuas in angusto localas essc, te in
χάνω. Εβουλόμην οὖν, καὶ ἤθελον εἶναί σε κύ periculis versari, atque inter multos, qui invidiam
ριεν πάσης τῆς οἰκουμένης, καὶ δεσπόζειν τὰ in te animo gerunt, agere. Nec equidem infelicitaπάντα, ὅτι καὶ ἐμοὶ προσφκείωτο ἂν μερὶς καὶ tum et calamitatum tuarum expers ero. An nosti
κλῆρος. Ὡς οὖν ἡδέως ήθελον τοῦτο, οὕτω καὶ quicum equites et agus? Primum omnes adversus
ἀπεχθὲς, καὶ ἀβούλητον, καὶ μισητόν μοι τυγ Mustapham clamant; genere Othmanico satum
χάνει τὸ εἶναί σε ἐν στενοχωρία καὶ κινδύνοις, gant: hæcque vulgata fama ubique invaluit. Deinde
καὶ ἐν μέσῳ φθόνον τρεφόντων πολλῶν κατὰ quod imbellem se ac libidinis impotentem prodiderit,
τοῦ. Καὶ γὰρ οὐκ ἄμοιρος ἔσομαι τῶν σῶν δυσ- quibuslibet ejus factu perpendentibus. Qui etenim a
τυχημάτων καὶ συμφορῶν. "Αρά γε οἶδας τίνι principibus nostris, genus continua serie ducunt,
συνιππεύεις, ἢ τίνι συνδιάγεις; Τὸ μὲν πρῶτον bellicoso se animo fuisse probaverunt: singulorumque
οἱ πάντες καταβοῶσιν ὡς οὐκ ἔστι τοῦ γένους manifesta sunt praclara facinora, expeditionesque
τῶν Οθμάνων ὁ Μουσταφᾶς· καὶ τοῦτο παντα- militares orbi terrarum cognitæ. Tertio, si effeminaτοῦ κατεκωμωδήθη τὸ διαλάλημα· δεύτερον ὅτι tus iste ac barbarus idiota imperium obtinuerit qui
καὶ ἐκ τῶν πραγμάτων συγκρινομένων παριστᾷ 5 ab antiquo occidentis et finium Danubii custodes
τὸ ἀστρατήγητον αὐτοῦ καὶ θηλυμανές. Καὶ γὰρ sunt Abranezides et Turachanides, cæterique posteri
οἱ ἐκ τῆς σειρᾶς τῶν ἡμετέρων ἡγεμόνων κατα- eorum, quotquot ab initio occidens summos duces
γόμενοι ἀρεϊκὰ ἐπεδείξαντο τὰ φρονήματα, καὶ agnovit, premiis honorabuntur. Sed quid occidentaφανερὰ τὰ ἑκάστου ανδραγαθήματά τε καὶ στρα les memoro? Si fortuna namque, quod Deus avertat,
τηγήματα. Τρίτον ὅτι εἰ μοναρχήσει ὁ θηλυδρίας Mustaph rebus propitia subvenerit, ipse omnes
οὗτος καὶ βάρβαρος ἰδιώτης, οἱ ἔκπαλαι γεγονό orientis duces amplexus, eis singulis paternos honoτες τῆς δύσεως, καὶ τῶν ὁρίων τοῦ ᾿Ιστρου φύ res reddet. Tu vero, ubi ista evenerint, quid, nisi
λακες, λέγω 'Αβρανέζιδες καὶ Τουραχάνιδες, καὶ vitæ finem, eumque turpem ac tua fortitudine indiἄλλο πᾶν ἀπόγονον τῶν ὧντινων ἐξ ἀρχῆς ἡ
gnum, exspectas? Omnes quippe illustres viri animi
δύσις ἀκρέμονας τῆς ἡγεμονίας ἐγνώρισεν καὶ tui promptitudinem audaciamque leoninam ad puτί λέγω τοὺς δυτικούς; καὶ γὰρ, ὅπερ μὴ γένοιτο, gnas ineundas norunt. Invidia virtues sævis ac imἐὰν ἡ τύχη βλέψῃ ἱλαρῶς πρὸς Μουσταφᾶν, ὁ milibus aspicit oculis. Invidiam excipit tumor; quiαὐτὸς Μουσταφᾶς πάντας τοὺς τῆς ἔψας ἐξάρ que perniciem ne sibi afferas, metuunt, tibi invident.
τους δεξιῶς ἐγκολπωσάμενος, τὸν καθ' ἕκαστον Preoccupabunt ipsi securitatem quarentes, metumτὰς γονικὰς ἀποδώσει τιμάς. Σὺ δὲ ὅτε ταῦτα que removere cupientes, necem tibi inferre. Has ob
γενήσεται, τί προσδοκᾷς; οὐκ ἄλλο εἰ μὴ τέλος rationes adeo urgentes, quæ spretæ heroum, quibus
ζωῆς. Καὶ τοῦτο οὐκ ἄξιον τῆς σῆς ἀνδρίας, te parem existimo, animas perdunt, hunc infamem
ἀλλὰ καὶ λίαν ἀπρεπές τε καὶ ἄτιμον. Ισασι desere, et ad nos transi. Jam enim dominus meus
γὰρ οἱ πάντες τῶν ἐπιφανῶν τὴν σὴν ὁρμητι Morates aulæ suæ proceribus meque hortantibus,
κὴν ψυχὴν, καὶ τὸ πρὸς τὰς παραταγὰς τῶν που omnes culpas et crimina tibi condonat: cuncta simul
λάμων τὸ τολμηρὸν, καὶ θρασὺ, καὶ λεόντιον. quæ adversus ipsum, patrem imperiumque rebellando
Καὶ πρὸς αὐτὰς τὰς ἀρετὰς ἐπιβλέπει φθόνος molitus es. Oculo pacato ac propitio te respicit,
ὀξέως, καὶ τὸν φθόνον ἀντιλαμβάνει φόβος· καὶ me sponsore Alinis præfecturam tibi concedit, a
οἱ λογιζόμενοι κατ' αὐτῶν ὄλεθρον παρὰ σοὶ φθο posterisque tuis e lumbis tuis ortis, tanquam dolem,
νεροί, αὐτοὶ προφθάνουσι κατὰ σοῦ τὸν φθόνον hæreditario jure possidendam: hac sola conditione
ἐνεργήσοντες, προμνηστευόμενοι τὴν ἀφοβίαν, lata, ut, cum tempus exegerit, filiorum tuorum Unkn
τὸν φόβον ἀποδιώκοντες. Διὰ γοῦν ταύτας τὰς ipsi militatum millas, idque ut te ejus imperio subἐπεμβαινούσας αἰτίας, αἱ εἰς ὄλεθρον άγουσι jectum agnoscas. Amice, hæc tibi dico; tu vero quid
τὰς τῶν ἡρώων ψυχὰς, ὡς καὶ ἡ σὴ μία τῶν ἐκεί- sentias mihi explica.
των ὁμοία εἶναι δοκῶ, ἀπαλλάγηθι τοῦ βδελυροῦ τούτου καὶ μετάστηθι. "Ηδη γὰρ ὁ ἐμὸς κύγιος Μωρὰτ διὰ παρακλήσεως τῶν αὐτοῦ μεγιστάνων καὶ ἐμοῦ ἀφίησι πάντα τὰ σφαλέντα
καὶ παρὰ σοῦ πραχθέντα· καὶ τὰς ἀντάρσεις καὶ ὧν ἐπεχειρήσω κατ' αὐτοῦ καὶ κατὰ τοῦ πα·
τρὸς αὐτοῦ, καὶ τῆς ἡγεμονίας αὐτῶν. Καὶ ἵλες όμματι προσβλέπει σε καὶ δωρεῖται σου
δι' ἐμοῦ τὴν ἐπαρχίαν τοῦ 'Ατὴν κατὰ γονικότητος χάριν, ὡς καὶ σύ, οὕτω καὶ οἱ ἐκ τῆς σῆς
ἐσχύος ταύτην ὡς προῖκα νεμηθήσονται· πλὴν ἕνεκα τοῦ γινώσκειν σε ὅτι ὑπὸ ἀρχὴν ὑπάρ
χεις, καὶ ὑπήκοος εἶ, κατὰ καιρὸν ἕνα τῶν υἱῶν σου πέμπεις ἐν τῇ στρατεία. Ταῦτά σοι φιλών
λαλῶ. Σὺ δέ μοι λέγε ἃ σοι δοκεῖ.
Πρὸς ταῦτα ὁ Τζιν ήτ ήρξατο λέγειν τῷ Χαμζῇ·
Επίστασαι ἀκριβῶς, ἀδελφὲ, ὅτι παρὰ τῶν
Οθμάνων ἐγὼ οὐδὲν εἶδόν τι κέρδος, ἢ φιλοτιμίαν, ἢ ἀξίωμα. Ἐκεῖνοι δὲ παρ' ἐμοῦ ἐν ταῖς
δυσπραγίαις αὐτῶν πολλά· καὶ παμπληθῆ ἀρεϊκά
έργα ενήργησαν οἱ βραχίονες οὗτοι. Μετὰ γὰρ
el
te
Ad illa Hamzæ respondere cœpit Cineites:
Accurate nosti, frater, ab Othmanis principibus.
nullum me lucrum retulisse, honorem vel dignitatem ab eis nusquam me consecutum esse. Illis
vero, dum res corum ad incitas reductæ erant,.
operam multam naravi: hæcque brachia mulos
PG 157:959Τὸ δὲ νῦν ἔχον τὴν ἐπαρχίαν αὐτήν, ἥν μοι δωρεῖται νῦν, ὁ υἱὸς τοῦ Ἀτὴν ἐκείνου τοῦ Ὁμοῦρ, ὃν ἐγὼ ἀπεκεφάλισα, ἐκεῖνος αὐτὴν αὐθεντεύει καὶ ἐγεγόνει κύριος τῶν πραγμάτων τῶν πατρικῶν καὶ δεσπόζει τὴν ἐπαρχίαν, ἔτος που ὑπάρχον ἓν ἢ καὶ πλέον, καὶ πάντες ὑπήκοοι καὶ οἰκεῖοι τυγχάνουσιν αὐτοῦ. Εἰ δωρήσηταί μοι ταύτην ὁ Θεὸς δι’ ἔργων μου στρατιωτικῶν, τίς χάρις ἡ τοῦ Μωράτ; Οὐδεμία· καὶ γὰρ ὁ πάππος τοῦ Μωράτ, ἐκεῖνος ὁ Ἰλτρὴμ Παγιαζήτ, παρὰ τοῦ πάππου τοῦ νῦν Μουσταφᾶ τοῦ Ἀτὴν οὕτως ἥρπαξε καὶ ἐκληρώσατο ταύτην. Οὕτω κἀγὼ σήμερον γενήσομαι κύριος Θεοῦ διδόντος μοι. Ἐπεὶ οὖν εἰς τοῦτο ἐλήλυθας, ἀδελφέ, ὑπόσχομαι τῇ ὥρᾳ ταύτῃ κατενώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου, ὡς ἵνα ἔσομαι καθαρὸς φίλος ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς τοῦ Μωράτ· καὶ ὅτε χρεία στρατοῦ, ὁ εἷς τῶν υἱῶν μου συνοδεύει ἀεὶ τῷ Μωράτ. Ἐγὼ γὰρ καὶ διὰ τῶν σῶν λόγων καὶ χωρὶς τῶν συνθηκῶν τούτων ἔμελλον τοῦ ἀπελθεῖν ἐν τῇ Ἰωνίᾳ καὶ συμπλακῆναι τῷ Μουσταφᾷ τοῦ Ἀτήν.DUCE
bellica facinora patraverunt. Post Talarorum 98 τὴν τῶν Τατάρων ἐπιδρομήν αὐτὴν τὴν,
enim irruptionem, hanc ipsam præfecturam, quam
nunc mihi Morates pollicetur, quis e manibus
Homuris Atinis filii·er:puit? nonne Cineites? Fratrem hujus Isam nonne perseruius sum, et in castello Palæopoleos conclusi? cumque in manus meas
devenisset, interemi? Nonne Homurem istius fratrem? ambos scilicet præfecturæ naturales et legitimos hæredes, fraude uc aɛtu aggressus neci dedi?
Musulmanus vero avunculus Moratis, quem tu dominum tuum appellas, otiosus in Thracia deyebal
genio indulgens. At rgo Ephesi totiusque loniæ
dominum Mekemetem Moratis patrem proclamavi.
Posten, ubi me expulit, ea præfectura honsravit
Kelpaxisi virum genere Triballum ac mancipium
emptum. In co autem stalu res sunt. Præfecturam
ἦν μοι ὑπόσχεται δοῦναι ἡγεμονίαν νυνὶ, εἰς
ἐλυτρώσατο ἐκ τῶν χειρῶν τοῦ ῾Ομούρ υἱοῦ τοῦ
Ατήν; οὐχ ὁ Τζινεήτ; Οὐ κατεδίωξα τὸν ἀδε
φὸν αὐτοῦ τὸν Ἐσσαὶ, καὶ ἀπέκλεισα αὐτὴν
ἐν τῷ πολιχνίῳ τῆς Παλαιουπόλεως, καὶ χειρω
σάμενος αὐτὸν ἔκτεινα; Οὐ τὸν Ὁμούρ τὴν
ἀδελφὸν αὐτοῦ δολοφονήσας ἀπέκτεινα; καὶ
ταῦτα κληρονόμοι φυσικοὶ τοῦ τόπου καὶ τῆς
ἐπαρχίας τυγχάνοντες. ῾Ο δὲ Μουσουλμάν, ὁ
θεῖος τοῦ Μωράτ, ὃν σὺ κύριόν σου καλεῖς,
ἐκάθητο ἐν τῇ Θράκῃ κατασπαταλῶν. Ἐγὼ δὲ
εὐφήμουν αὐτὸν κύριον Εφέσου καὶ πάσης
Ιωνίας. Υστερων δὲ ἐκβάλλων με δέδωκεν
αὐτὴν τῷ Κελπάξησι ἀνδρὶ Τριβαλλῷ καὶ
ἀργυρωνήτῳ. Τὸ δὲ νῦν ἔχον τὴν ἐπαρχίαν απ
τὴν, ἣν μοι δωρεῖται νῦν, ὁ υἱὸς τοῦ Δεὴν
ἐκείνου τοῦ 'Ομοὴρ ὃν ἐγὼ ἀπεκεμάλισα, ἐκεῖ
νος αὐτὴν αὐθεντεύει, καὶ ἐγεγόνει κύριος τῶν
πραγμάτων τῶν πατρικῶν· καὶ δεσπόζει τὴν
ἐπαρχίαν ἔτος που ὑπάρχων ἓν ἢ καὶ πλέον
καὶ πάντες ὑπήκοοι καὶ εἰκεῖοι τυγχάνουσιν
αὐτοῦ. Εἰ δωρήσηταί μοι ταύτην ὁ Θεὸς δι'
ἔργων μου στρατιωτικῶν, τίς χάρις ἡ τοῦ Μωράτ; Οὐδεμία. Καὶ γὰρ ὁ πάππος τοῦ Μωράτο
ἐκεῖνος ὁ ᾿Ιλερὴμ Παγιαζήτ, παρὰ τοῦ πάππου
τοῦ νῦν Μουσταρᾶ τοῦ ᾿Ατὴν οὕτως ήρπαξε,
καὶ ἐκληρώσατο ταύτην. Οὕτω κἀγὼ σήμερα
γενήσομαι κύριος Θεοῦ διδόντος μιοι. Ἐπεὶ οἶν
εἰς τοῦτο ἐλήλυθας, ἀδελφὲ, ὑπόσχομαι τῇ ὡρα
ταύτῃ κατενώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου,
ὡς ἵνα ἔσομαι καθαρὸς φίλος ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ
εἰς τὸ ἑξῆς τοῦ Μωράτ. Καὶ ὅτε χρεία στρατού,
ὁ εἷς τῶν υἱῶν μου συνοδεύει ἀεὶ τῷ Μωράτ.
Εγὼ γὰρ καὶ διὰ τῶν σοῦ λόγων, καὶ χωρὶς
τῶν συνθηκῶν τούτων ἔμελλον τοῦ ἀπελθεῖν
ἐν τῇ Ἰωνίᾳ, καὶ συμπλακῆναι τῷ Μουστακά
τοῦ 'Ατήν. Επεὶ τοίνυν σὺ ὁ ὁμοψυχος καὶ ὁμοπάτριος ἐμὸς ἀδελφὸς ᾑρετίσω τοῦ εἶναι με φίλου
τοῦ Μωράτ, ἤδη ὑπόσχομαι, καὶ τῇ ἐρχομένη νυκτὶ ἄρχομαι δι' ἔργον ἀποδεικνύειν τὰ συμφωνη
θέντα μοι.
illam, quam mihi nunc largitur, llomuris
Atinis filii, cui caput abscidi, filius obtinet, et
in ditionis paternæ possessionem misɛus est: illi
iam per annum fere et ultra imperat, omusque
ei subditi sunt ac famulantur. Si Deus illam
militaribus meis facinoribus præmium concesserit;
quam gratiam Morati hac de re habiturus sum?
Nullam profecto, Avus enim Moratis ille Bajaziles Iltrim hujus Mustapla avo Alini eam eripuit,
utque suam consecutus est. Ego pariter ope dirina
illius dominus fiam. Quandoquidem au'em ad hoc
venisti, frater, coram Deo ejusque propheta tibi
promitto, in posterum Morali amicum sincerum
fe fure, et cum opus erit, e filiis meis unum ei miSitaturum. Ego quippe ex tuis sermonibus, sepositis hisce pactis, in Ioniam eram discessurus, ul
illic cum Mustapha Atinis nepote experirer. Cum
ergo tibi, qui mecum eodem patre genitus sentis,
placueri¡ Horati amicum esse me, ita me præstiturum fidem do, et nocte proxima promissis fides
exstabit.
Ubi invicem discesserunt, colloquia et pacta Hamzas ad Moratem ejusque consiliarios
refert, quibus omnibus ea grata fuerunt,
jique audaciam inde spesque bonas conceperunt. Sequenti vespera, primaque noctis custodia Cineites erecta tentoria, ut erant, lucernis quam plurimis in eorum medio accensis
reliquit: ommibusque ad hoc negotium utilibus, curribus nempe, equis probatissimis, cæteraque auri et argenti supellectile
collectis, servos pecunia coemptos, et amicos
non paucos, septuaginta circiter, equos conscendere jubet; ferebat in veste unusquisque
partem oneris congruam, auri vel argenti,
aliusve pretiosæ supellectilis, cui laud nimis
Διαστάντε οὖν ἀπ' ἀλλήλων, ὁ Χαμζᾶς τὰ λαλη
θέντα
καὶ συμφωνηθέντα, καὶ ἀπαγγείλας το
Μωράτ καὶ τῇ βουλῇ, ήρεσε τοὺς πάντας, καὶ
θάρσος ἔλαβον, καὶ ἐλπίδας χρηστάς. Τῇ οὖν ἐπιούση
νυκτὶ ἀφ' ἑσπέρας ο Τζινες ἀναστὰς πρώτη φυτ
λακῇ τῆς νυκτός, ἀφεὶς τὰς σκηνὰς πεπηγμένας,
καὶ ἐν μέσῳ φῶτα διάφορα· καὶ λαβὼν ἅπαν τὸ εἰς
παρασκευήν χρήσιμον, οἷον ἅρματα καὶ ἵππου;
τοὺς δοκιμωτάτους, καὶ πᾶσαν ἄλλην ύλην χρυσού
καὶ ἀργύρου, ἔχων μετ' αὐτοῦ τοὺς οἰκείους ἀργυ
ρωνήτους καὶ φίλους οὐκ ὀλίγους, ἐπέβησαν τοῖς
ἵπποις ὡς ἑβδομήκοντα· ἕκαστος ἐν τῇ ἐφεστρίδι
φέρων καὶ μοίραν φορτίου Εμμετρον χρυσίου,
ἀργύρου, ἢ ἄλλης τιμίας ύλης, μὴ ἐχούσης ὄγκον
ὑπερβαρῆ, καὶ ἀπῄεσαν τὸ παράπαν τινὸς μὴ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μετὰ γὰρ τῶν Τατάρων ἐπιδρομήν. Επ
bis constat Cineiten non fuisse ex Atinis seu Aidinis posteri:; quamvis id velit Leunclavius.
Κελπάξισι ἀνδρὶ τριβαλλῷ. Supra cap. 21
Alexandri Susmani filium illum appellavit.
Ἐπεὶ τοίνυν σύ, ὁ ὁμόψυχος καὶ ὁμοπάτριος ἐμὸς ἀδελφός, ᾑρετίσω τοῦ εἶναί με φίλον τοῦ Μωράτ, ἤδη ὑπόσχομαι καὶ τῇ ἐρχομένῃ νυκτὶ ἄρξομαι δι’ ἔργων ἀποδεικνύειν τὰ συμφωνηθέντα μοι.Διαστάντε οὖν ἀπ’ ἀλλήλων, ὁ Χαμζᾶς τὰ λαληθέντα καὶ συμφωνηθέντα ἀπαγγείλας τῷ Μουρὰτ καὶ τῇ βουλῇ, ἤρεσε τοὺς πάντας καὶ θάρσος ἔλαβον καὶ ἐλπίδας χρηστάς. Τῇ οὖν ἐπιούσῃ νυκτὶ ἀφ’ ἑσπέρας ὁ Τζινεὴτ ἀναστάς, πρώτῃ φυλακῇ τῆς νυκτὸς ἀφεὶς τὰς σκηνὰς πεπηγμένας καὶ ἐν μέσῳ φῶτα διάφορα καὶ λαβὼν ἅπαν τὸ εἰς παρασκευὴν χρήσιμον, οἶον ἄρματα καὶ ἵππους τοὺς δοκιμωτάτους καὶ πᾶσαν ἄλλην ὕλην χρυσοῦ καὶ ἀργύρου, ἔχων μετ’ αὐτοῦ τοὺς οἰκείους ἀργυρωνήτους καὶ φίλους οὐκ ὀλίγους ἐπέβησαν τοῖς ἵπποις ὡς ἑβδομήκοντα, ὁ ἕκαστος ἐν τῇ ἐφεστρίδι φέρων καὶ μοῖραν φορτίου ἔμμετρον χρυσίου ἢ ἀργύρου ἢ ἄλλης τιμίας ὕλης μὴ ἐχούσης ὄγκον ὑπερβαρῆ, καὶ ἀπῄεσαν τὸ παράπαν τινὸς μὴ ἐνωτισθέντος ἢ συνιέντος. Τὰ δὲ βαρέα σκεύη καὶ δυσβάστακτα ἅπαντα εἴασαν, ὁμοίως καὶ ἵππους καὶ καμήλους καὶ ἡμιόνους καὶ πᾶσαν ἄλλην παρασκευήν.DUCE
bellica facinora patraverunt. Post Talarorum 98 τὴν τῶν Τατάρων ἐπιδρομήν αὐτὴν τὴν,
enim irruptionem, hanc ipsam præfecturam, quam
nunc mihi Morates pollicetur, quis e manibus
Homuris Atinis filii·er:puit? nonne Cineites? Fratrem hujus Isam nonne perseruius sum, et in castello Palæopoleos conclusi? cumque in manus meas
devenisset, interemi? Nonne Homurem istius fratrem? ambos scilicet præfecturæ naturales et legitimos hæredes, fraude uc aɛtu aggressus neci dedi?
Musulmanus vero avunculus Moratis, quem tu dominum tuum appellas, otiosus in Thracia deyebal
genio indulgens. At rgo Ephesi totiusque loniæ
dominum Mekemetem Moratis patrem proclamavi.
Posten, ubi me expulit, ea præfectura honsravit
Kelpaxisi virum genere Triballum ac mancipium
emptum. In co autem stalu res sunt. Præfecturam
ἦν μοι ὑπόσχεται δοῦναι ἡγεμονίαν νυνὶ, εἰς
ἐλυτρώσατο ἐκ τῶν χειρῶν τοῦ ῾Ομούρ υἱοῦ τοῦ
Ατήν; οὐχ ὁ Τζινεήτ; Οὐ κατεδίωξα τὸν ἀδε
φὸν αὐτοῦ τὸν Ἐσσαὶ, καὶ ἀπέκλεισα αὐτὴν
ἐν τῷ πολιχνίῳ τῆς Παλαιουπόλεως, καὶ χειρω
σάμενος αὐτὸν ἔκτεινα; Οὐ τὸν Ὁμούρ τὴν
ἀδελφὸν αὐτοῦ δολοφονήσας ἀπέκτεινα; καὶ
ταῦτα κληρονόμοι φυσικοὶ τοῦ τόπου καὶ τῆς
ἐπαρχίας τυγχάνοντες. ῾Ο δὲ Μουσουλμάν, ὁ
θεῖος τοῦ Μωράτ, ὃν σὺ κύριόν σου καλεῖς,
ἐκάθητο ἐν τῇ Θράκῃ κατασπαταλῶν. Ἐγὼ δὲ
εὐφήμουν αὐτὸν κύριον Εφέσου καὶ πάσης
Ιωνίας. Υστερων δὲ ἐκβάλλων με δέδωκεν
αὐτὴν τῷ Κελπάξησι ἀνδρὶ Τριβαλλῷ καὶ
ἀργυρωνήτῳ. Τὸ δὲ νῦν ἔχον τὴν ἐπαρχίαν απ
τὴν, ἣν μοι δωρεῖται νῦν, ὁ υἱὸς τοῦ Δεὴν
ἐκείνου τοῦ 'Ομοὴρ ὃν ἐγὼ ἀπεκεμάλισα, ἐκεῖ
νος αὐτὴν αὐθεντεύει, καὶ ἐγεγόνει κύριος τῶν
πραγμάτων τῶν πατρικῶν· καὶ δεσπόζει τὴν
ἐπαρχίαν ἔτος που ὑπάρχων ἓν ἢ καὶ πλέον
καὶ πάντες ὑπήκοοι καὶ εἰκεῖοι τυγχάνουσιν
αὐτοῦ. Εἰ δωρήσηταί μοι ταύτην ὁ Θεὸς δι'
ἔργων μου στρατιωτικῶν, τίς χάρις ἡ τοῦ Μωράτ; Οὐδεμία. Καὶ γὰρ ὁ πάππος τοῦ Μωράτο
ἐκεῖνος ὁ ᾿Ιλερὴμ Παγιαζήτ, παρὰ τοῦ πάππου
τοῦ νῦν Μουσταρᾶ τοῦ ᾿Ατὴν οὕτως ήρπαξε,
καὶ ἐκληρώσατο ταύτην. Οὕτω κἀγὼ σήμερα
γενήσομαι κύριος Θεοῦ διδόντος μιοι. Ἐπεὶ οἶν
εἰς τοῦτο ἐλήλυθας, ἀδελφὲ, ὑπόσχομαι τῇ ὡρα
ταύτῃ κατενώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τοῦ προφήτου,
ὡς ἵνα ἔσομαι καθαρὸς φίλος ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ
εἰς τὸ ἑξῆς τοῦ Μωράτ. Καὶ ὅτε χρεία στρατού,
ὁ εἷς τῶν υἱῶν μου συνοδεύει ἀεὶ τῷ Μωράτ.
Εγὼ γὰρ καὶ διὰ τῶν σοῦ λόγων, καὶ χωρὶς
τῶν συνθηκῶν τούτων ἔμελλον τοῦ ἀπελθεῖν
ἐν τῇ Ἰωνίᾳ, καὶ συμπλακῆναι τῷ Μουστακά
τοῦ 'Ατήν. Επεὶ τοίνυν σὺ ὁ ὁμοψυχος καὶ ὁμοπάτριος ἐμὸς ἀδελφὸς ᾑρετίσω τοῦ εἶναι με φίλου
τοῦ Μωράτ, ἤδη ὑπόσχομαι, καὶ τῇ ἐρχομένη νυκτὶ ἄρχομαι δι' ἔργον ἀποδεικνύειν τὰ συμφωνη
θέντα μοι.
illam, quam mihi nunc largitur, llomuris
Atinis filii, cui caput abscidi, filius obtinet, et
in ditionis paternæ possessionem misɛus est: illi
iam per annum fere et ultra imperat, omusque
ei subditi sunt ac famulantur. Si Deus illam
militaribus meis facinoribus præmium concesserit;
quam gratiam Morati hac de re habiturus sum?
Nullam profecto, Avus enim Moratis ille Bajaziles Iltrim hujus Mustapla avo Alini eam eripuit,
utque suam consecutus est. Ego pariter ope dirina
illius dominus fiam. Quandoquidem au'em ad hoc
venisti, frater, coram Deo ejusque propheta tibi
promitto, in posterum Morali amicum sincerum
fe fure, et cum opus erit, e filiis meis unum ei miSitaturum. Ego quippe ex tuis sermonibus, sepositis hisce pactis, in Ioniam eram discessurus, ul
illic cum Mustapha Atinis nepote experirer. Cum
ergo tibi, qui mecum eodem patre genitus sentis,
placueri¡ Horati amicum esse me, ita me præstiturum fidem do, et nocte proxima promissis fides
exstabit.
Ubi invicem discesserunt, colloquia et pacta Hamzas ad Moratem ejusque consiliarios
refert, quibus omnibus ea grata fuerunt,
jique audaciam inde spesque bonas conceperunt. Sequenti vespera, primaque noctis custodia Cineites erecta tentoria, ut erant, lucernis quam plurimis in eorum medio accensis
reliquit: ommibusque ad hoc negotium utilibus, curribus nempe, equis probatissimis, cæteraque auri et argenti supellectile
collectis, servos pecunia coemptos, et amicos
non paucos, septuaginta circiter, equos conscendere jubet; ferebat in veste unusquisque
partem oneris congruam, auri vel argenti,
aliusve pretiosæ supellectilis, cui laud nimis
Διαστάντε οὖν ἀπ' ἀλλήλων, ὁ Χαμζᾶς τὰ λαλη
θέντα
καὶ συμφωνηθέντα, καὶ ἀπαγγείλας το
Μωράτ καὶ τῇ βουλῇ, ήρεσε τοὺς πάντας, καὶ
θάρσος ἔλαβον, καὶ ἐλπίδας χρηστάς. Τῇ οὖν ἐπιούση
νυκτὶ ἀφ' ἑσπέρας ο Τζινες ἀναστὰς πρώτη φυτ
λακῇ τῆς νυκτός, ἀφεὶς τὰς σκηνὰς πεπηγμένας,
καὶ ἐν μέσῳ φῶτα διάφορα· καὶ λαβὼν ἅπαν τὸ εἰς
παρασκευήν χρήσιμον, οἷον ἅρματα καὶ ἵππου;
τοὺς δοκιμωτάτους, καὶ πᾶσαν ἄλλην ύλην χρυσού
καὶ ἀργύρου, ἔχων μετ' αὐτοῦ τοὺς οἰκείους ἀργυ
ρωνήτους καὶ φίλους οὐκ ὀλίγους, ἐπέβησαν τοῖς
ἵπποις ὡς ἑβδομήκοντα· ἕκαστος ἐν τῇ ἐφεστρίδι
φέρων καὶ μοίραν φορτίου Εμμετρον χρυσίου,
ἀργύρου, ἢ ἄλλης τιμίας ύλης, μὴ ἐχούσης ὄγκον
ὑπερβαρῆ, καὶ ἀπῄεσαν τὸ παράπαν τινὸς μὴ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Μετὰ γὰρ τῶν Τατάρων ἐπιδρομήν. Επ
bis constat Cineiten non fuisse ex Atinis seu Aidinis posteri:; quamvis id velit Leunclavius.
Κελπάξισι ἀνδρὶ τριβαλλῷ. Supra cap. 21
Alexandri Susmani filium illum appellavit.
PG 157:961Δι’ ὅλης δὲ νυκτὸς διελθόντες καὶ διαβάντες ὄρη τε καὶ κάμπους ἕως πρωί̈, ἔφθασαν τὰ ὅρια ἐγγύς που τῆς Λυδίας ἐν τοῖς μέρεσι τοῖς πρὸς τὰ Χλιερὰ καὶ Θυάτειρα, ὁδεύσαντες ἡμερῶν δύο ὁδὸν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ. Καὶ πρὸς ὥραν τρίτην τῆς ἡμέρας περάσαντες τὸν Ἕρμονα ποταμόν, ἕως ἑσπέρας ἤλθασιν εἰς Σμύρνην. μὴ ἐμποδισθέντες παρά τινων τὸ σύνολον πλὴν ἐν τῇ ὄχθῃ τοῦ Ἕρμωνος ποταμοῦ, βουληθέντες διαβῆναι, τινὲς τῶν ἐκεῖ Τοῦρκοι ἐκώλυον τὴν διάβασιν, λογιζόμενοι ἐκ τῶν τοῦ Μουσταφᾶ εἶναι· καὶ γὰρ ἅπασα ἡ Ἀσία ἐταράχθη ἐπὶ τῇ πρὸς τὰ ἕω πεζείᾳ τοῦ Μουσταφᾶ. Ὁ δὲ Τζιναήτης στραφεῖς καὶ καταδιώξας αὐτούς, τοὺς μὲν ξίφει κατέσφαξε, τοὺς δὲ βέλεσι κατατρώσας, αὐτὸς ἀφόβως τὴν ὁδὸν ἤνυε. Οἱ δὲ Σμυρναῖοι ὁρῶντες τὴν φάλαγγα καὶ διαπορούμενοι, τίνος ἐστὶ καὶ τίς ὁ ταύτης ἀρχηγός, ὡς ἔμαθον, ὅτι ὁ Τζιναήτ ἐστιν, ἅπαντες σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις ἔθεον ἐπὶ τῇ θέᾳ τοῦ Τζινεήτ· ἦν γὰρ Σμυρναῖος γέννημα καὶ θρέμμα καὶ συνανάτροφος πάντων.ПJSTORIA BYZANTINA.
ἐνωτισθέντος, ἢ συνιέντος. Τὰ δὲ βαρέα σκεύη και ponderis inesset; eoque apparatu iusciis omnibus
δυσβάστακτα ἅπαντα εἴασαν· ὁμοίως καὶ ἵππους, abierunt. Graves vero sarcinas el omoia perκαὶ καμήλους, καὶ ἡμιόνους, καὶ πᾶσαν ἄλλην
παρασκευήν. Δι' ὅλης δὲ νυκτὸς διελθόντες καὶ
διαβάντες ὄρη τε καὶ κάμπους, ἕως πρωὶ ἔφθασαν
τὰ ὅρια ἐγγὺς ποὺ τῆς Λυδίας ἐν τοῖς μέρεσι τοῖς
πρὸς τὰ Χλιερὰ καὶ Θυάτερα οδεύσαντες ήμε
ρῶν δύο ὁδὸν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ. Καὶ πρὸς ὥραν τρί
την τῆς ἡμέρας περάσαντες τὸν Ερμονα ποταμόν,
ἕως ἑσπέρας ἤλθασιν εἰς Σμύρνην, μὴ ἐμποδισθέν
τες παρὰ τινῶν τὸ σύνολον· πλὴν ἐν τῇ ὄχθῃ τοῦ
Ερμονος ποταμοῦ βουληθέντες διαδῆναι, τινὲς τῶν
ἐκεῖ Τοῦρκοι ἐκώλυον τὴν διάβασιν, λογιζόμενοι ἐκ
τῶν τοῦ Μουσταφά εἶναι. Καὶ γὰρ ἅπασα ἡ 'Ασία
ἐταράχθη ἐπὶ τῇ πρὸς τὰ ἔω πεζείᾳ τοῦ Μουσταφά.
Ο Τζιναήτης στραφεὶς καὶ καταδιώξας αὐτοὺ;, &
τοὺς μὲν ξίφει κατέσφαξε, τοὺς δὲ βέλεσι κατατρώσας, αὐτὸς ἀφόβως τὴν ὁδὸν ἥνυε. Οἱ δὲ Σμυρ
ναῖοι ὁρῶντες τὴν φάλαγγα, καὶ διαπορούμενοι
τίνης ἐστὶ, καὶ τίς ὁ ταύτης αρχηγός, ὡς ἔμαθον
ὅτι ὁ Τζινεήτ ἐστιν, ἅπαντες σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις
ἔθεον ἐπὶ τῇ θέᾳ τοῦ Τζινεήτ. "Ην γὰρ Σμυρναίος
γέννημα, καὶ θρέμμα, καὶ συνανάτροφος πάντων.
Μαθὼν δὲ παρ' αὐτῶν ὡς ὁ Μουσταφᾶς τοῦ 'Ατὴν
ἐν Ἐφέσῳ καὶ θυρέοις διάγει, αὐτὸς πρὸς τὰ ἐνδί
τερα, ὅπου εἰσὶ τὰ Βρύελα καὶ αἱ Ἐρυθραι, Κλα
ζόμεναί τε καὶ ἄλλα χωρία, εἰσῆλθεν· οἱ δὲ τῶν
ὀρέων ἐκείνων γειτνιάζοντες Τοῦρκοι ἅπαντες εἰσι
μαχιμώτατοι, καὶ λίαν πολεμικοὶ, καὶ φίλοι πάτριοι
του Τζιναήτ. Συναθροίσας δὲ ἐξ αὐτῶν ὡς δισχ:.
λέους, καὶ ἐκ τῶν δρυμώνων δόρατα κατασκευάσας,
και χαλκεύσας λόγχας διασυντόμως, κακοφόρους
καὶ ἀνίσους ἐν ἑβδομάδι μια ἐποίησε, καὶ τοξότας,
καὶ πελεκυφόρους, και δορυφόρους ἐπέκεινα τῶν
δισχιλίων.
Ο δὲ Μουσταφάς μαθὼν τὴν ἄφιξιν τοῦ Τζινεὴτ,
καὶ σωρεύσας πλῆθος στρατοῦ, ἐξῆλθεν ἐκ τῆς
Ἐφέσου, καὶ πρὸς τὴν Σμύρνην ἀφίκετο ἀπαντήσων
αὐτῷ. Αὐτὸς δὲ μαθῶν, ἀπῄει ἀπαντήσων. Καὶ δὴ
συναντηθέντες ἀλλήλοις ἐν ἐν τόπῳ 8 καλεῖται
Μεσαύλιον, καὶ τὰς παρατάξεις ἑκατέρων τῶν μερῶν ὡς δυνατὸν ἑτοιμάσαντες, ἦν γὰρ ὁ τόπος ἑλῶδες, καὶ πολύξυλος, τὸ ἐνυάλιον ήχησε τοῦ Μουσταφά. Ο γὰρ Τζινεὴτ οὔτε σάλπιγγα οὔτε τι ἄλλο
τῶν συνήθων ἐκέκτητο. Συμμίξαντες οὖν ἄμφω τὰ
στρατεύματα, ο Τζινεήτ, ὡς ἀετὸς ἐν μέσῳ στρουθίων, εἰσελθὼν, καὶ διασκεδάσας ἐν τῷ μέσῳ τῶν
δένδρων, ἐντυχὼν αὐτῷ που τῷ Μουσταφᾷ βάλλει
κατὰ κεφαλῆς διὰ σιδηρᾶς ῥάβδου, καὶ μὴ φέρων
τὴν πληγὴν ὁ δύστηνος, τίπτει πρηνής ἀπὸ τοῦ
ἵππου, καὶ ἐξέπνευσεν. Τότε πάντες οἱ τοῦ Μουσταφά προσελθόντες ήσπάζοντο τὸν Τζινεὴς, καὶ ὡς
ἡγεμόνα ευφήμουν. Καὶ δὴ παρευθὺς σὺν μεγάλῃ
δορυφορία πρὸς τὴν Ἔφεσον ήλαυνον, κἀκεῖ αὐτὸν
η
tatu dificilia omiserunt; equos pariter, came
los, mulos et cætera impedimenta reliquere.
Cumque 97 tota nocte processissent inonibus
et campis superatis, ad fines ferme Lydiæ circa Chliera et Thyatira diluculo accesserunt, ea
nocte bidui iter emensi. Deinde circa horam
diei tertiam Hermo fluvio superato, ad vesperam Smyrnam pervenerunt, nullo uspiam impediente nisi cun ad Hermi ripam profectos,
et transire paratos aliquot Turci arcere tentaverunt, Mustaphæ milites, cujus expeditione
ac profectione tota Asia territa erat, esse rati.
Cineites eos adortus insequitur, partimque occisis,
partim vulneratis, iter citra metum pergit. Smyrnai
hac turma conspecta, primo ignorare cnjus
esset, quiqne eam duceret: at ubi cognoverunt
Cineitem adesse, omnes, uxoribus ac liberis
comitantibus, ut ipsum conspicerent, accurrerunt. Cenere enim Smyrnæus erat, illic nutribis et cum cæteris educatus. Ab eis autem
ubi rescivit Ephesi et Thyreis Mustapham Atinis nepotem degere, in provinciæ loca interiora, ubi Bryela, Erythræ, Clazomenæ aliique
vici siti sunt, penetravit. Qui hos fines porro
incolunt Turci, pugnacissimi sunt omnes et
bellicosissimi, et cun) Cineitis patre amicitia
ipsis intercesserat. Coactis igitur istorum duobus millibus, exque ramis arborum aptatis
hastis, lanceisque festinanter, unius septimanæ
intervallo, fabricatis, iisque impulitis ac tortis,
sagittarios securibus ac bastis armatos bis mille eis adjunxit.
At Mustaphac ubi intellexit Cineitem adverSUS se castra movere, contractum exercitum
Epheso eduxit, Smyrnamque, ei occursurus,
contendit. Comperta deinde Mustaphæ profeetione, Cineites ei obviam progreditur. Cum
igitur quodam in loco, qui Mesaulion dicitur,
uterque exercitus in conspectum 'hostium venisset, aciera, ut quisque ipsorum artem novit,
optime instruunt, utque situs locorum paludibus ас silvis refertorum patitur; classicum
deinde Mustaplas cani jubet. Neque enim tubam,
aut quidpiam aliud, quo pugnæ signum dari
solet, Cineites habebat. Utrinque igitur acie
concurritur, Cineitesque, velut aquila in passeres involans huc et illuc eas in diversas arbores dissipat, Mustaphano invadit, clavaque ferrea in capite vulnerat: qui accepti vulneris
impatiens pronus ab equo infelix cadit et
exspirat. Subito totum, quod Mustapham sequeIsmaelis Bullialdi notæ.
Χλιερὰ καὶ θυάτιρα. Sub Ephesino metropolita episcopus urbis Chlieræ constitutus erat,
locumque ultimum tenebat: eidemque metropolite
subditi sunt Thyræorum, quæ hodie Thyria dicitur,
Bryele sive Βριούλων, Erythrarum et Clazomenarum episcopi. At Sardium metropolita subditus
eral Thyatiræ episcopus. Eaden, qua Ducas, δια
phanus et Strabo urbium nomina habent.
Μαθὼν δὲ παρ’ αὐτῶν ὡς ὁ Μουσταφᾶς τοῦ Ἀτὴν ἐν Ἐφέσῳ καὶ Θυραίοις διάγει, αὐτὸς πρὸς τὰ ἐνδότερα, ὅπου εἰσὶ τὰ Βρύελα καὶ αἱ Ἐρυθραὶ Κλαζομεναί τε καὶ ἄλλα χωρία, εἰσῆλθεν. Οἱ δὲ τῶν ὀρέων ἐκείνων γειτνιάζοντες Τοῦρκοι ἅπαντές εἰσι μαχιμώτατοι καὶ λίαν πολεμικοὶ καὶ φίλοι πάτριοι τοῦ Τζιναήτ· συναθροίσας δ’ ἐξ αὐτῶν ὡς δισχιλίους καὶ ἐκ τῶν δρυμώνων δόρατα κατασκευάσας καὶ χαλκεύσας λόγχας διασυντόμως κακοσφύρους καὶ ἀνίσους, ἐν ἑβδομάδι μιᾷ ἐποίησε καὶ τοξότας καὶ πελεκυφόρους καὶ δορυφόρους ἐπέκεινα τῶν δισχιλίων. Ὁ δὲ Μουσταφᾶς μαθὼν τὴν ἄφιξιν τοῦ Τζιναὴτ καὶ σωρεύσας πλῆθος στρατοῦ, ἐξῆλθεν ἐκ τῆς Ἐφέσου καὶ πρὸς τὴν Σμύρνην ἀφῖκτο ἀπαντήσων αὐτῷ. Αὐτὸς δὲ μαθὼν ἀπῄει ἀπαντήσων. Καὶ δὴ συναντηθέντες ἀλλήλοις ἐν ἑνὶ τόπῳ, ὃς καλεῖται Μεσαύλιον, καὶ τὰς παρατάξεις ἑκατέρων τῶν μερῶν ὡς δυνατὸν ἑτοιμάσαντες, ἦν γὰρ ὁ τόπος ἑλώδης καὶ πολύξυλος, τὸ ἐνυάλιον ἤχησε τοῦ Μουσταφᾶ· ὁ γὰρ Τζινεὴτ οὔτε σάλπιγγα οὔτε τι ἄλλο τῶν συνήθων ἐκέκτητο.ПJSTORIA BYZANTINA.
ἐνωτισθέντος, ἢ συνιέντος. Τὰ δὲ βαρέα σκεύη και ponderis inesset; eoque apparatu iusciis omnibus
δυσβάστακτα ἅπαντα εἴασαν· ὁμοίως καὶ ἵππους, abierunt. Graves vero sarcinas el omoia perκαὶ καμήλους, καὶ ἡμιόνους, καὶ πᾶσαν ἄλλην
παρασκευήν. Δι' ὅλης δὲ νυκτὸς διελθόντες καὶ
διαβάντες ὄρη τε καὶ κάμπους, ἕως πρωὶ ἔφθασαν
τὰ ὅρια ἐγγὺς ποὺ τῆς Λυδίας ἐν τοῖς μέρεσι τοῖς
πρὸς τὰ Χλιερὰ καὶ Θυάτερα οδεύσαντες ήμε
ρῶν δύο ὁδὸν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ. Καὶ πρὸς ὥραν τρί
την τῆς ἡμέρας περάσαντες τὸν Ερμονα ποταμόν,
ἕως ἑσπέρας ἤλθασιν εἰς Σμύρνην, μὴ ἐμποδισθέν
τες παρὰ τινῶν τὸ σύνολον· πλὴν ἐν τῇ ὄχθῃ τοῦ
Ερμονος ποταμοῦ βουληθέντες διαδῆναι, τινὲς τῶν
ἐκεῖ Τοῦρκοι ἐκώλυον τὴν διάβασιν, λογιζόμενοι ἐκ
τῶν τοῦ Μουσταφά εἶναι. Καὶ γὰρ ἅπασα ἡ 'Ασία
ἐταράχθη ἐπὶ τῇ πρὸς τὰ ἔω πεζείᾳ τοῦ Μουσταφά.
Ο Τζιναήτης στραφεὶς καὶ καταδιώξας αὐτοὺ;, &
τοὺς μὲν ξίφει κατέσφαξε, τοὺς δὲ βέλεσι κατατρώσας, αὐτὸς ἀφόβως τὴν ὁδὸν ἥνυε. Οἱ δὲ Σμυρ
ναῖοι ὁρῶντες τὴν φάλαγγα, καὶ διαπορούμενοι
τίνης ἐστὶ, καὶ τίς ὁ ταύτης αρχηγός, ὡς ἔμαθον
ὅτι ὁ Τζινεήτ ἐστιν, ἅπαντες σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις
ἔθεον ἐπὶ τῇ θέᾳ τοῦ Τζινεήτ. "Ην γὰρ Σμυρναίος
γέννημα, καὶ θρέμμα, καὶ συνανάτροφος πάντων.
Μαθὼν δὲ παρ' αὐτῶν ὡς ὁ Μουσταφᾶς τοῦ 'Ατὴν
ἐν Ἐφέσῳ καὶ θυρέοις διάγει, αὐτὸς πρὸς τὰ ἐνδί
τερα, ὅπου εἰσὶ τὰ Βρύελα καὶ αἱ Ἐρυθραι, Κλα
ζόμεναί τε καὶ ἄλλα χωρία, εἰσῆλθεν· οἱ δὲ τῶν
ὀρέων ἐκείνων γειτνιάζοντες Τοῦρκοι ἅπαντες εἰσι
μαχιμώτατοι, καὶ λίαν πολεμικοὶ, καὶ φίλοι πάτριοι
του Τζιναήτ. Συναθροίσας δὲ ἐξ αὐτῶν ὡς δισχ:.
λέους, καὶ ἐκ τῶν δρυμώνων δόρατα κατασκευάσας,
και χαλκεύσας λόγχας διασυντόμως, κακοφόρους
καὶ ἀνίσους ἐν ἑβδομάδι μια ἐποίησε, καὶ τοξότας,
καὶ πελεκυφόρους, και δορυφόρους ἐπέκεινα τῶν
δισχιλίων.
Ο δὲ Μουσταφάς μαθὼν τὴν ἄφιξιν τοῦ Τζινεὴτ,
καὶ σωρεύσας πλῆθος στρατοῦ, ἐξῆλθεν ἐκ τῆς
Ἐφέσου, καὶ πρὸς τὴν Σμύρνην ἀφίκετο ἀπαντήσων
αὐτῷ. Αὐτὸς δὲ μαθῶν, ἀπῄει ἀπαντήσων. Καὶ δὴ
συναντηθέντες ἀλλήλοις ἐν ἐν τόπῳ 8 καλεῖται
Μεσαύλιον, καὶ τὰς παρατάξεις ἑκατέρων τῶν μερῶν ὡς δυνατὸν ἑτοιμάσαντες, ἦν γὰρ ὁ τόπος ἑλῶδες, καὶ πολύξυλος, τὸ ἐνυάλιον ήχησε τοῦ Μουσταφά. Ο γὰρ Τζινεὴτ οὔτε σάλπιγγα οὔτε τι ἄλλο
τῶν συνήθων ἐκέκτητο. Συμμίξαντες οὖν ἄμφω τὰ
στρατεύματα, ο Τζινεήτ, ὡς ἀετὸς ἐν μέσῳ στρουθίων, εἰσελθὼν, καὶ διασκεδάσας ἐν τῷ μέσῳ τῶν
δένδρων, ἐντυχὼν αὐτῷ που τῷ Μουσταφᾷ βάλλει
κατὰ κεφαλῆς διὰ σιδηρᾶς ῥάβδου, καὶ μὴ φέρων
τὴν πληγὴν ὁ δύστηνος, τίπτει πρηνής ἀπὸ τοῦ
ἵππου, καὶ ἐξέπνευσεν. Τότε πάντες οἱ τοῦ Μουσταφά προσελθόντες ήσπάζοντο τὸν Τζινεὴς, καὶ ὡς
ἡγεμόνα ευφήμουν. Καὶ δὴ παρευθὺς σὺν μεγάλῃ
δορυφορία πρὸς τὴν Ἔφεσον ήλαυνον, κἀκεῖ αὐτὸν
η
tatu dificilia omiserunt; equos pariter, came
los, mulos et cætera impedimenta reliquere.
Cumque 97 tota nocte processissent inonibus
et campis superatis, ad fines ferme Lydiæ circa Chliera et Thyatira diluculo accesserunt, ea
nocte bidui iter emensi. Deinde circa horam
diei tertiam Hermo fluvio superato, ad vesperam Smyrnam pervenerunt, nullo uspiam impediente nisi cun ad Hermi ripam profectos,
et transire paratos aliquot Turci arcere tentaverunt, Mustaphæ milites, cujus expeditione
ac profectione tota Asia territa erat, esse rati.
Cineites eos adortus insequitur, partimque occisis,
partim vulneratis, iter citra metum pergit. Smyrnai
hac turma conspecta, primo ignorare cnjus
esset, quiqne eam duceret: at ubi cognoverunt
Cineitem adesse, omnes, uxoribus ac liberis
comitantibus, ut ipsum conspicerent, accurrerunt. Cenere enim Smyrnæus erat, illic nutribis et cum cæteris educatus. Ab eis autem
ubi rescivit Ephesi et Thyreis Mustapham Atinis nepotem degere, in provinciæ loca interiora, ubi Bryela, Erythræ, Clazomenæ aliique
vici siti sunt, penetravit. Qui hos fines porro
incolunt Turci, pugnacissimi sunt omnes et
bellicosissimi, et cun) Cineitis patre amicitia
ipsis intercesserat. Coactis igitur istorum duobus millibus, exque ramis arborum aptatis
hastis, lanceisque festinanter, unius septimanæ
intervallo, fabricatis, iisque impulitis ac tortis,
sagittarios securibus ac bastis armatos bis mille eis adjunxit.
At Mustaphac ubi intellexit Cineitem adverSUS se castra movere, contractum exercitum
Epheso eduxit, Smyrnamque, ei occursurus,
contendit. Comperta deinde Mustaphæ profeetione, Cineites ei obviam progreditur. Cum
igitur quodam in loco, qui Mesaulion dicitur,
uterque exercitus in conspectum 'hostium venisset, aciera, ut quisque ipsorum artem novit,
optime instruunt, utque situs locorum paludibus ас silvis refertorum patitur; classicum
deinde Mustaplas cani jubet. Neque enim tubam,
aut quidpiam aliud, quo pugnæ signum dari
solet, Cineites habebat. Utrinque igitur acie
concurritur, Cineitesque, velut aquila in passeres involans huc et illuc eas in diversas arbores dissipat, Mustaphano invadit, clavaque ferrea in capite vulnerat: qui accepti vulneris
impatiens pronus ab equo infelix cadit et
exspirat. Subito totum, quod Mustapham sequeIsmaelis Bullialdi notæ.
Χλιερὰ καὶ θυάτιρα. Sub Ephesino metropolita episcopus urbis Chlieræ constitutus erat,
locumque ultimum tenebat: eidemque metropolite
subditi sunt Thyræorum, quæ hodie Thyria dicitur,
Bryele sive Βριούλων, Erythrarum et Clazomenarum episcopi. At Sardium metropolita subditus
eral Thyatiræ episcopus. Eaden, qua Ducas, δια
phanus et Strabo urbium nomina habent.
Συμμίξαντες οὖν ἄμφω τὰ στρατεύματα, ὁ Τζιναὴτ ὡς ἀετὸς ἐν μέσῳ στρουθίων εἰσελθὼν καὶ διασκεδάσας ἐν τῷ μέσῳ τῶν δένδρων, ἐντυχὼν αὐτοῦ που τῷ Μουσταφᾷ βάλλει κατὰ κεφαλῆς διὰ σιδηρᾶς ῥάβδου καὶ μὴ φέρων τὴν πληγὴν ὁ δύστηνος πίπτει πρηνὴς ἀπὸ τοῦ ἵππου καὶ ἐξέπνευσεν. Τότε πάντες οἱ τοῦ Μουσταφᾶ προσελθόντες ἠσπάζοντο τὸν Τζινεὴτ καὶ ὡς ἡγεμόνα εὐφήμουν. Καὶ δὴ παρευθὺς σὺν μεγάλῃ δορυφορίᾳ πρὸς τὴν Ἔφεσον ἤλαυνον κἀκεῖ αὐτὸν εὐφημήσαντες ἡγεμόνα ὡς καὶ πρότερον ἀνηγόρευσαν. Τὸ δὲ σῶμα τοῦ Μουσταφᾶ ἐκέλευσεν σὺν ὅτι πλείστῃ τιμῇ τοῦ βαστάσαι καὶ φέρειν αὐτὸ διὰ εὐγενῶν ἀνδρῶν ἐν τῷ Πυργίῳ κἀκεῖ θάψαι σὺν τοῖς προγόνοις αὐτοῦ. Καὶ οὕτως ἐγένετο ἡ δευτέρα ἀνάῤῥησις τοῦ Τζινεήτ. Ἐπαναστραφέντες τοίνυν ἴδωμεν καὶ τοὺς οὓς ἐν τῷ Λοπαδίῳ ἀποδεδρακὼς ἀφῆκεν ὁ Τζινεήτ, πῶς ἆρα τὰ κατ’ αὐτῶν ἐγεγόνεισαν. Πρωί̈ας ἐγερθέντες καὶ κατὰ τὸ ἔθος εἰς παράστασιν ἐρχόμενοι οἱ μεγιστᾶνες ἐκοινολογοῦντο ἀλλήλοις, ὡς τῇ νυκτὶ ταύτῃ μέγας ἐγεγόνει θροῦς ἐν ταῖς σκηναῖς τοῦ Τζινεήτ.ПJSTORIA BYZANTINA.
ἐνωτισθέντος, ἢ συνιέντος. Τὰ δὲ βαρέα σκεύη και ponderis inesset; eoque apparatu iusciis omnibus
δυσβάστακτα ἅπαντα εἴασαν· ὁμοίως καὶ ἵππους, abierunt. Graves vero sarcinas el omoia perκαὶ καμήλους, καὶ ἡμιόνους, καὶ πᾶσαν ἄλλην
παρασκευήν. Δι' ὅλης δὲ νυκτὸς διελθόντες καὶ
διαβάντες ὄρη τε καὶ κάμπους, ἕως πρωὶ ἔφθασαν
τὰ ὅρια ἐγγὺς ποὺ τῆς Λυδίας ἐν τοῖς μέρεσι τοῖς
πρὸς τὰ Χλιερὰ καὶ Θυάτερα οδεύσαντες ήμε
ρῶν δύο ὁδὸν τῇ νυκτὶ ἐκείνῃ. Καὶ πρὸς ὥραν τρί
την τῆς ἡμέρας περάσαντες τὸν Ερμονα ποταμόν,
ἕως ἑσπέρας ἤλθασιν εἰς Σμύρνην, μὴ ἐμποδισθέν
τες παρὰ τινῶν τὸ σύνολον· πλὴν ἐν τῇ ὄχθῃ τοῦ
Ερμονος ποταμοῦ βουληθέντες διαδῆναι, τινὲς τῶν
ἐκεῖ Τοῦρκοι ἐκώλυον τὴν διάβασιν, λογιζόμενοι ἐκ
τῶν τοῦ Μουσταφά εἶναι. Καὶ γὰρ ἅπασα ἡ 'Ασία
ἐταράχθη ἐπὶ τῇ πρὸς τὰ ἔω πεζείᾳ τοῦ Μουσταφά.
Ο Τζιναήτης στραφεὶς καὶ καταδιώξας αὐτοὺ;, &
τοὺς μὲν ξίφει κατέσφαξε, τοὺς δὲ βέλεσι κατατρώσας, αὐτὸς ἀφόβως τὴν ὁδὸν ἥνυε. Οἱ δὲ Σμυρ
ναῖοι ὁρῶντες τὴν φάλαγγα, καὶ διαπορούμενοι
τίνης ἐστὶ, καὶ τίς ὁ ταύτης αρχηγός, ὡς ἔμαθον
ὅτι ὁ Τζινεήτ ἐστιν, ἅπαντες σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις
ἔθεον ἐπὶ τῇ θέᾳ τοῦ Τζινεήτ. "Ην γὰρ Σμυρναίος
γέννημα, καὶ θρέμμα, καὶ συνανάτροφος πάντων.
Μαθὼν δὲ παρ' αὐτῶν ὡς ὁ Μουσταφᾶς τοῦ 'Ατὴν
ἐν Ἐφέσῳ καὶ θυρέοις διάγει, αὐτὸς πρὸς τὰ ἐνδί
τερα, ὅπου εἰσὶ τὰ Βρύελα καὶ αἱ Ἐρυθραι, Κλα
ζόμεναί τε καὶ ἄλλα χωρία, εἰσῆλθεν· οἱ δὲ τῶν
ὀρέων ἐκείνων γειτνιάζοντες Τοῦρκοι ἅπαντες εἰσι
μαχιμώτατοι, καὶ λίαν πολεμικοὶ, καὶ φίλοι πάτριοι
του Τζιναήτ. Συναθροίσας δὲ ἐξ αὐτῶν ὡς δισχ:.
λέους, καὶ ἐκ τῶν δρυμώνων δόρατα κατασκευάσας,
και χαλκεύσας λόγχας διασυντόμως, κακοφόρους
καὶ ἀνίσους ἐν ἑβδομάδι μια ἐποίησε, καὶ τοξότας,
καὶ πελεκυφόρους, και δορυφόρους ἐπέκεινα τῶν
δισχιλίων.
Ο δὲ Μουσταφάς μαθὼν τὴν ἄφιξιν τοῦ Τζινεὴτ,
καὶ σωρεύσας πλῆθος στρατοῦ, ἐξῆλθεν ἐκ τῆς
Ἐφέσου, καὶ πρὸς τὴν Σμύρνην ἀφίκετο ἀπαντήσων
αὐτῷ. Αὐτὸς δὲ μαθῶν, ἀπῄει ἀπαντήσων. Καὶ δὴ
συναντηθέντες ἀλλήλοις ἐν ἐν τόπῳ 8 καλεῖται
Μεσαύλιον, καὶ τὰς παρατάξεις ἑκατέρων τῶν μερῶν ὡς δυνατὸν ἑτοιμάσαντες, ἦν γὰρ ὁ τόπος ἑλῶδες, καὶ πολύξυλος, τὸ ἐνυάλιον ήχησε τοῦ Μουσταφά. Ο γὰρ Τζινεὴτ οὔτε σάλπιγγα οὔτε τι ἄλλο
τῶν συνήθων ἐκέκτητο. Συμμίξαντες οὖν ἄμφω τὰ
στρατεύματα, ο Τζινεήτ, ὡς ἀετὸς ἐν μέσῳ στρουθίων, εἰσελθὼν, καὶ διασκεδάσας ἐν τῷ μέσῳ τῶν
δένδρων, ἐντυχὼν αὐτῷ που τῷ Μουσταφᾷ βάλλει
κατὰ κεφαλῆς διὰ σιδηρᾶς ῥάβδου, καὶ μὴ φέρων
τὴν πληγὴν ὁ δύστηνος, τίπτει πρηνής ἀπὸ τοῦ
ἵππου, καὶ ἐξέπνευσεν. Τότε πάντες οἱ τοῦ Μουσταφά προσελθόντες ήσπάζοντο τὸν Τζινεὴς, καὶ ὡς
ἡγεμόνα ευφήμουν. Καὶ δὴ παρευθὺς σὺν μεγάλῃ
δορυφορία πρὸς τὴν Ἔφεσον ήλαυνον, κἀκεῖ αὐτὸν
η
tatu dificilia omiserunt; equos pariter, came
los, mulos et cætera impedimenta reliquere.
Cumque 97 tota nocte processissent inonibus
et campis superatis, ad fines ferme Lydiæ circa Chliera et Thyatira diluculo accesserunt, ea
nocte bidui iter emensi. Deinde circa horam
diei tertiam Hermo fluvio superato, ad vesperam Smyrnam pervenerunt, nullo uspiam impediente nisi cun ad Hermi ripam profectos,
et transire paratos aliquot Turci arcere tentaverunt, Mustaphæ milites, cujus expeditione
ac profectione tota Asia territa erat, esse rati.
Cineites eos adortus insequitur, partimque occisis,
partim vulneratis, iter citra metum pergit. Smyrnai
hac turma conspecta, primo ignorare cnjus
esset, quiqne eam duceret: at ubi cognoverunt
Cineitem adesse, omnes, uxoribus ac liberis
comitantibus, ut ipsum conspicerent, accurrerunt. Cenere enim Smyrnæus erat, illic nutribis et cum cæteris educatus. Ab eis autem
ubi rescivit Ephesi et Thyreis Mustapham Atinis nepotem degere, in provinciæ loca interiora, ubi Bryela, Erythræ, Clazomenæ aliique
vici siti sunt, penetravit. Qui hos fines porro
incolunt Turci, pugnacissimi sunt omnes et
bellicosissimi, et cun) Cineitis patre amicitia
ipsis intercesserat. Coactis igitur istorum duobus millibus, exque ramis arborum aptatis
hastis, lanceisque festinanter, unius septimanæ
intervallo, fabricatis, iisque impulitis ac tortis,
sagittarios securibus ac bastis armatos bis mille eis adjunxit.
At Mustaphac ubi intellexit Cineitem adverSUS se castra movere, contractum exercitum
Epheso eduxit, Smyrnamque, ei occursurus,
contendit. Comperta deinde Mustaphæ profeetione, Cineites ei obviam progreditur. Cum
igitur quodam in loco, qui Mesaulion dicitur,
uterque exercitus in conspectum 'hostium venisset, aciera, ut quisque ipsorum artem novit,
optime instruunt, utque situs locorum paludibus ас silvis refertorum patitur; classicum
deinde Mustaplas cani jubet. Neque enim tubam,
aut quidpiam aliud, quo pugnæ signum dari
solet, Cineites habebat. Utrinque igitur acie
concurritur, Cineitesque, velut aquila in passeres involans huc et illuc eas in diversas arbores dissipat, Mustaphano invadit, clavaque ferrea in capite vulnerat: qui accepti vulneris
impatiens pronus ab equo infelix cadit et
exspirat. Subito totum, quod Mustapham sequeIsmaelis Bullialdi notæ.
Χλιερὰ καὶ θυάτιρα. Sub Ephesino metropolita episcopus urbis Chlieræ constitutus erat,
locumque ultimum tenebat: eidemque metropolite
subditi sunt Thyræorum, quæ hodie Thyria dicitur,
Bryele sive Βριούλων, Erythrarum et Clazomenarum episcopi. At Sardium metropolita subditus
eral Thyatiræ episcopus. Eaden, qua Ducas, δια
phanus et Strabo urbium nomina habent.
PG 157:963Ἄλλοι ἔλεγον, ὅτι τὴν περαίαν διαβὰς μετὰ τοῦ Μωρὰτ ἑνώθη, ἕτεροι δέ, οἱ καὶ φθόνον κατ’ αὐτοῦ τρέφοντες, τὸ γεγονὸς προεφήτευον. Οἱ δὲ τὴν περαίαν οἰκοῦντες οἱ τοῦ Μωρὰτ ἔμαθον, ὡς ἀληθῶς ὁ Τζινεὴτ διέδρα· καὶ τότε ἦν ἰδεῖν ὀργάνων καὶ σαλπίγγων ἦχον πολὺν ἐν τῷ στρατῷ τοῦ Μωρὰτ καὶ ἱππηλασίας ἐν ταῖς ὄχθαις τῆς λίμνης καὶ βοὰς καὶ ἀλαλαγμοὺς φθανούσας ἕως οὐρανοῦ. Ὁ δὲ Μουσταφᾶς ἐγερθεὶς καὶ μαθὼν τὴν φυγὴν τοῦ Τζινεὴτ ᾔσθετο, ὡς οὐκ ἀλλαχοῦ, εἰ μὴ τὴν περαίαν διαβάς, μετὰ τοῦ Μωρὰτ ηὐλίσθη· καὶ σύντρομος γεγονὼς ἔσπευδεν ἀναχωρῆσαι τῶν ἐκεῖ. Καὶ ἦν ἰδεῖν δειλίαν μεγάλην ἐν τῷ στρατῷ καὶ ταραχὴν καὶ θόρυβον. Οἱ δὲ ὑπεναντίοι τὰ ἀντίῤῥοπα κατέτρεχον βοῶντες καὶ ὀνειδίζοντες, κράζοντες ἀδεῶς κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶτταν· Στῆτε, στῆτε, μὴ φεύγετε· οἷον· Τούρουν, τούρουν, κάτζμαν.Οὐκ εἶχον γὰρ πόρον διεφθαρμένης οὔσης τῆς γεφύρας τοῦ περᾶν καὶ συμμῖξαι. Ὁ Μουσταφᾶς οὖν ἐπιβὰς τοῦ ἵππου ᾤχετο πρὸς τὰ τῆς Λαμψάκου μέρη, σπουδάζων τὴν περαίαν καταλαβεῖν.batur, agmen ad Cineiten convenit, ipsum se- εὐφημήσαντες, ἡγεμόνα ὡς καὶ πρότερον ἀνηγό.
Iutat, utque duci suo acclamat, illico etiam
magna militum turma stipatus Ephesum contendit: ubi applausu magno, utpote dux, exceplus et ut amea proclamatus est. 98 Cadaver
tandem Mustaphæ a nobilissimis viris maxima.
ρευσαν. Τὸ δὲ σῶμα τοῦ Μουσταφά ἐκέλευσε σὺν
ὅτι πλείστῃ τιμῇ τοῦ βαστάσαι, καὶ φέρειν αὐτὴ
διὰ εὐγενῶν ἀνδρῶν ἐν τῷ πυργίῳ. κἀκεῖ θάψαι σὺν
τοῖς προγόνοις αὐτοῦ. Καὶ οὕτω ἐγένετο ἡ δευτέρα
ἀνάρτησις τοῦ Τζινεήτ.
cum pompa efferri jussit, et in turricula cum majoribus ejus sepeliri. Hoc itaque pacto' dus
iterum renuntiatus est Cineites.
CAPUT XXVII.
De l'ineitis fuga varii sermones, qua cognita Mustaphas fugam capessit et in Thraciam trajicit. Adurmus Moratem ejusque
• copias ex Asia in Europam transfert. quein Mustaphus, id ne facial, frustra promissis amplis ten'at Morales cum
copiis in terram expositus Mustaphæos in fugam vertit, Callipolim recipit, et Adrianopolim petit. Mustaphus caplus, el
in urbis loco publico laqueo suspensus ac strangulatus.
Reversi vero videamus, quos Lopadii reliquit
aufugiens Cineites, quæque ipsis acciderint. Ubi
mane surrexerunt proceres, et ut mos erat, convenissent, inter se disserere, ut nocte præterila magnus in Cineites tentoriis tumultus
excitatus fuerit. Alii dicere transfugain ipsum
Morati in ripa ulteriore se adjunxisse. Alii,
qui invidia eum prosequebantur, jactare, quod
factum erat, a se prædictum: Moratis etiam exercitus, qui in ripa opposita considebat, Cineitem revera aufugisse cognovit. Tune in ejus
castris exaudire erat tubarum aliorumque instrumentorum sonum, clamores, lætitiæ signa,
quæ cœlum usque pertingebant: simulque in
paludis oris equitantes conspiciebantur. Excitatus deinde Mustaphas, comperta Cineitis fuga,
ipsum ad Moralem transiisse, eique se conjun
xisse, nec aliud prælerea suspicatus est; turbatusque ac territus illinc abire festinat: exercitum porro ipsius trepidautem pavore injecto
cernere erat. At hostes contra insequi clamore
sublato, probris lacessere, sua lingua Dur, Dur,
Callan, andacter vociferando, id est, Sistite
gradum, sistite, nec fugite. Poute namque rupto
Moratis miles transire haud poterat, cumque
adversariis manus conserere. Mustaphas deinde
equo insidens Lampsacum versus discessit, trajicere in continentem oppositam festinans. Morates pontem eodem die lignis trabibusque
magnis comportatis resarcitum ac refectum transiit; eique occurrentes obviam plerique Mustaphæ milites applaudunt, enitum ac venerationem exhibent. Mustaphas Lampsacum venit,
proverbialis vere graculus plumis spoliatus;
'unoque navigiolo, quod paratum invenit, quatnor solummodo servis, quibus cursoribus uteJatur, comitantibus Callipolim trajicit, ejusque
urbis levis armaturæ milite coacto, quid futurum esset, exspectabat. Morates equidem ponte 99 superato, cursores Phocæam ad Adurnum mittit, qui nuper gesta nuntiarent, ipsum
monerent, ut quanto ocius ad fretum tota classe
navigaret. Is itaque quas paratas naves habeΕπαναστραφέντες τοίνυν ίδωμεν καὶ τοὺς, ούς
ἐν τῷ Λοπαδίῳ ἀποδεδρακὼς ἀφῆκεν ὁ Τζινήτο
πῶς ἄρα τὰ κατ' αὐτῶν ἐγεγόνεισαν. Πρωίας έγερ
θέντες, κατὰ τὸ ἔθος εἰς παράστασιν ἐρχόμενοι
μεγιστάνες ἐκοινολογοῦντο ἀλλήλοις, ὡς τῇ νυκτὶ
ταύτῃ μέγας ἐγεγόνει θροὺς ἐν ταῖς σκηναῖς τοῦ
Τζινεήτ. "Αλλοι ἔλεγον ὅτι τὴν περαίαν διαβὰς μετά
τοῦ Μωρὰτ ἡνώθη, ἕτεροι δὲ, οἱ καὶ φθόνον κατ
αὐτοῦ τρέφοντες, τὸ γεγονὸς προεφήτευον· οἱ
την περαίαν οἰκοῦντες οἱ τοῦ Μωράτ ἔμαθον ὡς
ἀληθῶς ὁ Τζινεὴς διέδρα. Καὶ τότε ἦν ἰδεῖν ὀργ
νων καὶ σαλπίγγων ἦχον πολὺν ἐν τῷ στρατῷ τοῦ
Μωράτ, καὶ ἱππηλασίας ἐν ταῖς ὄχθαις τῆς λίμνες.
καὶ βολς, καὶ ἀλαλαγμοὺς φθανούσας έως ουρανού.
Ο δὲ Μουσταφᾶς ἐγερθεὶ; καὶ μαθὼν τὴν φυγὴν
τοῦ Τζινεήτ, ᾔσθετο ὡς οὐκ ἀλλαχοῦ εἰ μὴ τὴν
περαίαν διαβὰς μετὰ τοῦ Μωρὰτ ηυλίσθη, καὶ
σύντρομος γεγονὼς ἔσπευδεν ἀναχωρῆσαι τῶν ἐκεῖ.
Καὶ ἦν ἰδεῖν δειλίαν μεγάλην ἐν τῷ στρατῷ, καὶ
ταραχὴν καὶ θόρυβον. Οἱ δὲ ὑπεναντίας τὰ ἀντίρ.
ροπα κατέτρεχον βοῶντες, καὶ ὀνειδίζοντες, κράτ
ζοντες ἀδεῶς κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶττα, Στητε
στῆτε, μὴ φεύγετε· οἷον Τούρουν, Τούρουν,
Κατζμάν. Οὐκ εἶχον γὰρ πόρον, διεφθαρμένης οὔτης
τῆς γεφύρας, τοῦ περᾷν καὶ συμμίξαι. Ο Μουστα
φᾶς οὖν ἐπιβὰς τοῦ ἵππου ᾤχετο πρὸς τὰ τῆς Λαμ
ψάκου μέρη, σπουδάζων την περαίαν καταλαβεῖν.
Ο δὲ Μωράτ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ συναρμόσας τὴν
γέφυραν διὰ ξύλων μεγάλων δοκῶν, περὶ τὴν γέν
φυραν, καὶ οἱ πλεῖστοι τοῦ Μουσταφά τρέχοντες
προσεκύνουν αὐτῷ καὶ εὐφήμουν. Ὁ δὲ Μουσταφάς
φθάσας ἐν Λαμψάκω, κατεψιλωμένος κολοιός το
ἀληθὲς τῆς παροιμίας, εὑρὼν ἑτοίμην μίαν τῶν
σκαφῶν περᾷ ἐν Καλλιουπόλει σὺν τέτταρσι καὶ
μόνος τῶν ταχυδρόμων δούλων αὐτοῦ. Καὶ συν
αθροίσας τὸ γασμουλικὸν τῆς Καλλιουπόλεως ἵστατο
εκδεχόμενος τὸ μέλλον. Ο δὲ Μωρέτ μετὰ τὸ πε
ρᾶσαι τὴν γέφυραν στέλλει ταχυδρόμους εἰς Φώτ
καιαν δηλῶν τὰ γεγονότα τῷ ᾿Αδούρνῳ· καὶ μηνύων
ὡς τάχιστα εὑρεθῆναι σὺν ταῖς ναυσὶν εἰς τὴν
πορθμόν. Ὁ δὲ 'Αδοῦρνο; ἑτοίμας ἔχων τις
ναῦς, εἰσελθὼν καὶ τὰ ἱστία πτερώσας ἔπλει τρὸς
τὸν Ἑλλήσποντον, τὸν ἄνεμον ἔχων φυσῶντ' ἀπὸ
Ismaelis Bullialdi nota.
'Ο δὲ 'Αδούρνος Lionicus lib. v, et Leunel. lih, rust, nave una Genuensi, quæ fortuito ad
Lampsaci oram appulerat, usum esse adllransfretanduin Moratem warrant. Phranzes lib. 1, cap. 40,
Moratem, ut trajiceret, navibus usum esse ait.
Ὁ δὲ Μωρὰτ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ συναρμόσας τὴν γέφυραν διὰ ξύλων μεγάλων δοκῶν περᾷ τὴν γέφυραν καὶ οἱ πλεῖστοι τοῦ Μουσταφᾶ τρέχοντες προσεκύνουν αὐτῷ καὶ εὐφήμουν. Ὁ δὲ Μουσταφᾶς φθάσας ἐν Λαμψάκῳ, κατεψιλωμένος κολοιὸς τὸ ἀληθὲς τῆς παροιμίας, εὑρὼν ἑτοίμην μίαν τῶν σκαφῶν περᾷ ἐν Καλλιουπόλει σὺν τέτταρσι καὶ μόνοις τῶν ταχυδρόμων δούλων αὐτοῦ· καὶ συναθροίσας τὸ γασμουλικὸν τῆς Καλλιουπόλεως ἵστατο ἐκδεχόμενος τὸ μέλλον. Ὁ δὲ Μωρὰτ [μετὰ] τὸ περᾶσαι τὴν γέφυραν στέλλει ταχυδρόμους εἰς Φώκαιαν δηλῶν τὰ γεγονότα τῷ Ἀδούρνῳ καὶ μηνύων ὡς τάχυστα εὑρεθῆναι σὺν ταῖς ναυσὶν εἰς τὸν πορθμόν. Ὁ δ’ Ἀδοῦρνος ἑτοίμας ἔχων τὰς ναῦς, εἰσελθὼν καὶ τὰ ἱστία πτερώσας ἔπλει πρὸς τὸν Ἑλλήσποντον, τὸν ἄνεμον ἔχων φυσῶντ’ ἀπὸ πρώρας. Καὶ διὰ νυκτὸς νήξας τὸ πέλαγος, πρωί̈ας ἀντεπαρέστη μέσον Λαμψάκου καὶ Καλλιουπόλεως καὶ ὁ Μωρὰτ αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐν ταῖς ἀκταῖς. Ἐγγὺς οὖν γεγονῶσαι, ἦσαν γὰρ ἑπτὰ ὑπερμεγέθεις, εἰσῆλθεν ὁ Μωρὰτ ἐν τῇ κρειττοτέρᾳ καὶ μειζονοτέρᾳ. Ἔδωκε γοῦν ὁ Ἀδοῦρνος μεγάλην τιμὴν τῷ Μωράτ, ὡς ἐχρῆν, καὶ ὁ Μωρὰτ τῷ Ἀδούρνῳ καὶ συνεδρίαζον ὁμοῦ ἐν τῇ νηὶ̈ καὶ ὡμίλουν.batur, agmen ad Cineiten convenit, ipsum se- εὐφημήσαντες, ἡγεμόνα ὡς καὶ πρότερον ἀνηγό.
Iutat, utque duci suo acclamat, illico etiam
magna militum turma stipatus Ephesum contendit: ubi applausu magno, utpote dux, exceplus et ut amea proclamatus est. 98 Cadaver
tandem Mustaphæ a nobilissimis viris maxima.
ρευσαν. Τὸ δὲ σῶμα τοῦ Μουσταφά ἐκέλευσε σὺν
ὅτι πλείστῃ τιμῇ τοῦ βαστάσαι, καὶ φέρειν αὐτὴ
διὰ εὐγενῶν ἀνδρῶν ἐν τῷ πυργίῳ. κἀκεῖ θάψαι σὺν
τοῖς προγόνοις αὐτοῦ. Καὶ οὕτω ἐγένετο ἡ δευτέρα
ἀνάρτησις τοῦ Τζινεήτ.
cum pompa efferri jussit, et in turricula cum majoribus ejus sepeliri. Hoc itaque pacto' dus
iterum renuntiatus est Cineites.
CAPUT XXVII.
De l'ineitis fuga varii sermones, qua cognita Mustaphas fugam capessit et in Thraciam trajicit. Adurmus Moratem ejusque
• copias ex Asia in Europam transfert. quein Mustaphus, id ne facial, frustra promissis amplis ten'at Morales cum
copiis in terram expositus Mustaphæos in fugam vertit, Callipolim recipit, et Adrianopolim petit. Mustaphus caplus, el
in urbis loco publico laqueo suspensus ac strangulatus.
Reversi vero videamus, quos Lopadii reliquit
aufugiens Cineites, quæque ipsis acciderint. Ubi
mane surrexerunt proceres, et ut mos erat, convenissent, inter se disserere, ut nocte præterila magnus in Cineites tentoriis tumultus
excitatus fuerit. Alii dicere transfugain ipsum
Morati in ripa ulteriore se adjunxisse. Alii,
qui invidia eum prosequebantur, jactare, quod
factum erat, a se prædictum: Moratis etiam exercitus, qui in ripa opposita considebat, Cineitem revera aufugisse cognovit. Tune in ejus
castris exaudire erat tubarum aliorumque instrumentorum sonum, clamores, lætitiæ signa,
quæ cœlum usque pertingebant: simulque in
paludis oris equitantes conspiciebantur. Excitatus deinde Mustaphas, comperta Cineitis fuga,
ipsum ad Moralem transiisse, eique se conjun
xisse, nec aliud prælerea suspicatus est; turbatusque ac territus illinc abire festinat: exercitum porro ipsius trepidautem pavore injecto
cernere erat. At hostes contra insequi clamore
sublato, probris lacessere, sua lingua Dur, Dur,
Callan, andacter vociferando, id est, Sistite
gradum, sistite, nec fugite. Poute namque rupto
Moratis miles transire haud poterat, cumque
adversariis manus conserere. Mustaphas deinde
equo insidens Lampsacum versus discessit, trajicere in continentem oppositam festinans. Morates pontem eodem die lignis trabibusque
magnis comportatis resarcitum ac refectum transiit; eique occurrentes obviam plerique Mustaphæ milites applaudunt, enitum ac venerationem exhibent. Mustaphas Lampsacum venit,
proverbialis vere graculus plumis spoliatus;
'unoque navigiolo, quod paratum invenit, quatnor solummodo servis, quibus cursoribus uteJatur, comitantibus Callipolim trajicit, ejusque
urbis levis armaturæ milite coacto, quid futurum esset, exspectabat. Morates equidem ponte 99 superato, cursores Phocæam ad Adurnum mittit, qui nuper gesta nuntiarent, ipsum
monerent, ut quanto ocius ad fretum tota classe
navigaret. Is itaque quas paratas naves habeΕπαναστραφέντες τοίνυν ίδωμεν καὶ τοὺς, ούς
ἐν τῷ Λοπαδίῳ ἀποδεδρακὼς ἀφῆκεν ὁ Τζινήτο
πῶς ἄρα τὰ κατ' αὐτῶν ἐγεγόνεισαν. Πρωίας έγερ
θέντες, κατὰ τὸ ἔθος εἰς παράστασιν ἐρχόμενοι
μεγιστάνες ἐκοινολογοῦντο ἀλλήλοις, ὡς τῇ νυκτὶ
ταύτῃ μέγας ἐγεγόνει θροὺς ἐν ταῖς σκηναῖς τοῦ
Τζινεήτ. "Αλλοι ἔλεγον ὅτι τὴν περαίαν διαβὰς μετά
τοῦ Μωρὰτ ἡνώθη, ἕτεροι δὲ, οἱ καὶ φθόνον κατ
αὐτοῦ τρέφοντες, τὸ γεγονὸς προεφήτευον· οἱ
την περαίαν οἰκοῦντες οἱ τοῦ Μωράτ ἔμαθον ὡς
ἀληθῶς ὁ Τζινεὴς διέδρα. Καὶ τότε ἦν ἰδεῖν ὀργ
νων καὶ σαλπίγγων ἦχον πολὺν ἐν τῷ στρατῷ τοῦ
Μωράτ, καὶ ἱππηλασίας ἐν ταῖς ὄχθαις τῆς λίμνες.
καὶ βολς, καὶ ἀλαλαγμοὺς φθανούσας έως ουρανού.
Ο δὲ Μουσταφᾶς ἐγερθεὶ; καὶ μαθὼν τὴν φυγὴν
τοῦ Τζινεήτ, ᾔσθετο ὡς οὐκ ἀλλαχοῦ εἰ μὴ τὴν
περαίαν διαβὰς μετὰ τοῦ Μωρὰτ ηυλίσθη, καὶ
σύντρομος γεγονὼς ἔσπευδεν ἀναχωρῆσαι τῶν ἐκεῖ.
Καὶ ἦν ἰδεῖν δειλίαν μεγάλην ἐν τῷ στρατῷ, καὶ
ταραχὴν καὶ θόρυβον. Οἱ δὲ ὑπεναντίας τὰ ἀντίρ.
ροπα κατέτρεχον βοῶντες, καὶ ὀνειδίζοντες, κράτ
ζοντες ἀδεῶς κατὰ τὴν αὐτῶν γλῶττα, Στητε
στῆτε, μὴ φεύγετε· οἷον Τούρουν, Τούρουν,
Κατζμάν. Οὐκ εἶχον γὰρ πόρον, διεφθαρμένης οὔτης
τῆς γεφύρας, τοῦ περᾷν καὶ συμμίξαι. Ο Μουστα
φᾶς οὖν ἐπιβὰς τοῦ ἵππου ᾤχετο πρὸς τὰ τῆς Λαμ
ψάκου μέρη, σπουδάζων την περαίαν καταλαβεῖν.
Ο δὲ Μωράτ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ συναρμόσας τὴν
γέφυραν διὰ ξύλων μεγάλων δοκῶν, περὶ τὴν γέν
φυραν, καὶ οἱ πλεῖστοι τοῦ Μουσταφά τρέχοντες
προσεκύνουν αὐτῷ καὶ εὐφήμουν. Ὁ δὲ Μουσταφάς
φθάσας ἐν Λαμψάκω, κατεψιλωμένος κολοιός το
ἀληθὲς τῆς παροιμίας, εὑρὼν ἑτοίμην μίαν τῶν
σκαφῶν περᾷ ἐν Καλλιουπόλει σὺν τέτταρσι καὶ
μόνος τῶν ταχυδρόμων δούλων αὐτοῦ. Καὶ συν
αθροίσας τὸ γασμουλικὸν τῆς Καλλιουπόλεως ἵστατο
εκδεχόμενος τὸ μέλλον. Ο δὲ Μωρέτ μετὰ τὸ πε
ρᾶσαι τὴν γέφυραν στέλλει ταχυδρόμους εἰς Φώτ
καιαν δηλῶν τὰ γεγονότα τῷ ᾿Αδούρνῳ· καὶ μηνύων
ὡς τάχιστα εὑρεθῆναι σὺν ταῖς ναυσὶν εἰς τὴν
πορθμόν. Ὁ δὲ 'Αδοῦρνο; ἑτοίμας ἔχων τις
ναῦς, εἰσελθὼν καὶ τὰ ἱστία πτερώσας ἔπλει τρὸς
τὸν Ἑλλήσποντον, τὸν ἄνεμον ἔχων φυσῶντ' ἀπὸ
Ismaelis Bullialdi nota.
'Ο δὲ 'Αδούρνος Lionicus lib. v, et Leunel. lih, rust, nave una Genuensi, quæ fortuito ad
Lampsaci oram appulerat, usum esse adllransfretanduin Moratem warrant. Phranzes lib. 1, cap. 40,
Moratem, ut trajiceret, navibus usum esse ait.
PG 157:965Εἶχε γὰρ ἐν φροντίδι, μή ποτε οἱ Φράγγοι καταφρονήσαντες τοὺς ὅρκους ἔκδοτον ποιήσωσι τὸν Μωρὰτ ἐν χερσὶ τοῦ Μουσταφᾶ καὶ λαβόντες θησαυροὺς πλείστους ἀπέλθωσιν. Εἶχε δὲ ὁ Μουρὰτ σὺν αὐτῷ ὁπλίτας οἰκείους δούλους σὺν τοῖς σατράπαις αὐτοῦ ἐν τῇ νηί̈, ᾗ ἐπέβη, ὑπὲρ τοὺς πεντακοσίους, ὁ δ’ Ἀδοῦρνος ἐν αὐτῇ τῇ νηί̈, ὑπὲρ τοὺς ὀκτακοσίους γεναίους ὁπλίτας Φράγγους. Ἐν δὲ ταῖς λοιπαῖς ναυσὶν ὑπῆρχον τόσοι ἐπιβάται Τοῦρκοι, ὅσον ὁπλιτικὸν Φράγκων ἑκάστη ἐκέκτητο. Ὁ δὲ Ἀδοῦρνος ἦν φυλάττων τοὺς ὅρκους αὐτοῦ ἀκεραίως ἄνευ δόλου τινός· ἐν δὲ τῷ μέσῳ τοῦ πορθμοῦ ἀναστὰς ὁ Ἀδοῦρνος καὶ γόνυ κλίνας ἔναντι τοῦ Μωράτ, ᾐτήσατο τὸ ὀφειλόμενον χρέος τοῦ μετάλλου τῆς στυπτηρίας. Καὶ ὁ Μωρὰτ ἀγαλλόμενος ἐδωρήσατο καὶ ἐβάπτετο κάλαμος ἐξαλείφων παλαιοῦ χρέους ἀπότισιν· τὸ δὲ χρέος ἦν ὡς εἴκοσι ἑπτὰ χιλιάδας νομισμάτων ἀπαρίθμησιν. Ὁ δὲ Μουσταφᾶς εἰς τὸ πέραν ἑστὼς καὶ θεωρῶν τὰς ναῦς ὡς πολίχνια ἐν μέσῳ πελάγους ἢ ὡς νήσους ἐτιτρώσκετο τῇ ψυχῇ· ἦν γὰρ εὔδιος ἡ ἡμέρα ἐκείνη.πρώρας καὶ διὰ νυκτὸς νήξας τὸ πέλαγος, bat, conscendit, velisque explicatis Hellespon
πρωΐας ἀντιπαρέστη μέσον Λαμψάκου καὶ Καλλιουπόλεως, καὶ ὁ Μωρὰς αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐν ταῖς ἀκταῖς.
ἐγγὺς οὖν γεγονυίαι, ἦσαν γὰρ ἑπτὰ ὑπερμεγέθεις, εἰσῆλθεν ὁ Μωρὰτ ἐν τῇ κρειττοτέρᾳ καὶ με
ζονοτέρα. Εδωκε γοῦν ὁ ᾿Αδοῦρνος μεγάλην τιμήν
τῷ Μωράτ, ὡς ἐχρῆν, καὶ ὁ Μωράτ τῷ Ἀδούρνῳ,
καὶ συνηδρίαζον ὁμοῦ ἐν τῇ νηΐ καὶ ὡμίλουν. Είχε
γὰρ ἐν φροντίδι μήποτε οἱ Φράγκοι, καταφρονή
σαντες τοὺς ὅρκους, ἔκδοτον ποιήσωσι τὸν Μωράτ
ἐν χερσὶ τοῦ Μουσταφά, καὶ λαβόντες θησαυρούς
πλείστους ἀπέλθωσιν. Εἶχε δὲ ὁ Μουράτ σὺν αὐτῷ
ὁπλίτας οἰκείους δούλους σὺν τοῖς σατράπαις αὐτοῦ,
ἐν τῇ νηΐ ᾗ ἐπέβη, ὑπὲρ τοὺς πεντακοσίους. Ο δὲ
Αδοῦρνος ἐν τῇ αὐτῇ νηὶ ὑπὲρ τοὺς ὀκτακοσίους
γενναίους οπλίτας Φράγκους· ἐν δὲ ταῖς λοιπαῖς
ναυσὶν ὑπῆρχον τόσοι ἐπιβάται Τοῦρκοι, ὅσον ὁπλιτικὸν Φράγκων ἑκάστη ἐκέκτητο. Ὁ δὲ 'Αδοῦρνος
ἦν φυλάττων τοὺς ὅρκους αὐτοῦ ἀκεραίως ἄνευ δό
λου τινός. Ἐν δὲ τῷ μέσῳ τοῦ πορθμοῦ ἀναστὰς
ὁ Ἀδοῦρνος, καὶ γόνυ κλίνας ἔναντι τοῦ Μωράτ,
ᾐτήσατο τὸ ὀφειλόμενον χρέος τοῦ μετάλλου τῆς
στυπτηρίας. Καὶ ὁ Μωρὰς ἀγαλλόμενος ἐδωρήσατο,
καὶ ἐβάπτετο κάλαμος· ἐξαλείφων παλαιοῦ χρέος
ἀπότισιν· τὸ δὲ χρέος ἦν ὡς εἰκοσιεπτὰ χιλιάδες
νομισμάτων ἀπαρίθμησιν.
Ο δὲ Μουσταφάς εἰς τὸ πέραν ἑστὼς, καὶ θεωρῶν
τὰς ναῦς, ὡς πολίχνια ἐν μέσῳ πελάγους, ή ὡς νήτους, ἐτιτρώσκετο τῇ ψυχῇ· ἦν γὰρ εἴδιος ἡ ἡμέρα
ἐκείνη. Καὶ οὐκ ἔχων τί δρᾶσαι στέλλει ἂν τῶν
ἀκατίων μετακαλῶν τινα τῶν εὐνουστέρων τοῦ
Αδούρνου, ὡς ἔχων λόγους τινὰς τοῦ ὁμιλῆσαι. Ο
δὲ Αδοῦρνος στέλλει τὸν αὐτοῦ βικάριον Βαρνάβαν
δὲ Κορνήλια, καὶ τυχών μετὰ τοῦ Μουσταφά, ὑπέ
σχετο τοῦ δοῦναι τῷ ᾿Αδούρνῳ πεντήκοντα χιλιάδας
νομίσματα, μόνον μὴ ἐκβαλεῖν αὐτὸν ἔξω τῆς νηός,
ἀλλ' ἀποπέμψαι ετέρωθι ἔνθα καὶ βούλεται. Ο δ'
Αδοῦρνος οὐκ ἠθέλησεν ἀκοῦσαι. Ο δὲ Μωράτ
ἀκούσας τὰ γενόμενα ενηγκαλίσατο τῷ ᾿Αδούρνῳ,
καὶ εἶπεν· Εσο ἀπὸ τοῦ νῦν ἡμέτερος ἀδελφὸς
καὶ φίλος πιστός. Τότε παραστάντες ἀντικρὺ Καλο
λιουπόλεως, οὐκ ἀφῆκαν οἱ τοῦ Μουσταφὰ τὸ σύνολον
πλησιάσαι ἐν τῷ λιμένι. Οἱ δὲ κυβερνῆται τῶν νηών
πρὸς τὰ τοῦ λιμένος μέρη τα κάτω, ἔξω τῆς πόλεως
ἐν τῷ πελάγει τὰ ἱστία χαλάσαντες, ὁμοῦ καὶ τὰς
ἀγκύρας ἡτοιμάζοντο εἰς παρατάξεις τοῦ ἐξελθεῖν
ἐν τῇ ξηρᾷ. Καὶ οἱ τοῦ Μουσταφά διὰ ξηράς διαδραμόντες ἀπεναντίας ειστήκεσαν, κωλύοντες τὴν
Εξοδον. Ὁ δὲ 'Αδοῦρνο; ἑτοιμάσας τὰς βάρκας, καὶ
τὰ σκάφη καὶ ἀκάτια τῶν νηῶν ὑπὲρ τὰ εἴκοσιν
ἔπεμψε, ἵνα λάβωσι γῆν, ὄντες ἐντὸς τούτων ὑπὲρ
τους πεντακοσίους Φράγκους τζαγρατόρους και
δορυπόμπους. Εξελθόντες οὖν καὶ ἀποπέμψαντες
τοὺς τοξότας ὡς μίλιον ἓν μακρὰν τοῦ αἰγιαλού,
καὶ δεφενδεύοντες τὴν ἀκτὴν, ἀσφαλῶς ἐξῆλθε καὶ ὁ
Leg. procul dubio, ἀπὸ πρύμνη;.
tum versus vento a puppi Bante navigavit, noctuque emenso mari, inter Lampsacum et Callipolim diluculo comparuit, cum eodem etiam
tempore Morates in littore esset. Appulsis ergo
septem magnis navibus, earum ampliorem præstantioremque Morales conscendit. Aduruus,
ut decuit, maximos honores ac cultum Morati
detulit, qui vicissim Adurnum quoque honorifice babuit; consederunt postmodum et inter se
collocuti sunt. Verumtamen anxius erat Morates, formidabatque ne Franci spreto jurejurando
ipsum Mustaphe traderent, thesaurisque ingentibus acceptis discederent. Hac de causa Morates in nave qua vehebatur, secum habuit supra quingentos servos domesticos armatos, Adurnusque eidem supra octingentos armis instructos
Francos, eosque strenuos imposuerat: in cate
risque navibus tot vectores Turci, quot arınati
Franci erant. Adurnus equidem bona fide, et sine
fraude inviolatum jusjurandum observabat. Dum
autem in medio freto starent, surrexit Adurnus
genibusque coram Morale flexis, quod vestigalis
nomine debebat aluminis metalli causa, donari sibi rogat; quod Morates benigne lubenterque concessit. Tum veteris debiti, quod numismatum
viginti septem fere millia æquabat, tabula calawo inducta est.
Mustaphas interim in opposito littore considere
et conspectis navibus, serenum quippe tunc coeluna
erat, castellis in medio mari, insulisve paribus,
animo percelli; quove se verteret nescius, navigium unum mittit, ut aliquem ex intimis Adurní
amicis evocaret, quædam cum eo communicanda
habere prætezens. Vicarium suum Barnabain de
Cornelia ad Mustapham mittit Adurnus. Illi ad colloquendum admisso pollicetur Mustaphas numismata quinquagies mille Adurno soluturum, si Moratem in terram exponere nolit, sed aliquo pro libitu suo amandet. Quibus auscultare aversatus est
Adurnus. His compertis hunc complexus est Morates, dixitque: Frater noster ac fidus amicus in posterum sis. At qui Mustaphæ militabant, Moratis
naves portum ingredi probibebant. Quare navium
rectores ad partes inferiores portus ultra urbem
vecti vela contrahunt, anchorasque expediunt, ut
in terram militem exponerent. Mustaphæ vero cop'æ
ad littus accurrunt, contraque steterunt, excensu
in terram eos prohibere laborantes. 100 Adurmus
autem lembos, acatia scaphasque apparatas supra
viginti mittit, quibus vecti terram appellerent
Franci, plures quingentis zagratores et jaculatores:
quibus in terram expositis, et littoris tuendi gratia milliare unum a mari sagittariis procedere jussis, secure Morales, sagittariis mille ambidextris
stipatus, tribus insuper militum pugnacissimorum
et robustissimorum millibus cinctus navi egrediIsmaelis Bullialdi notæ.
Καὶ οὐκ ἔχων τί δρᾶσαι, στέλλει ἓν τῶν ἀκατίων μετακαλῶν τινα τῶν εὐνουστέρων τοῦ Ἀδούρνου, ὡς ἔχων λόγους τινὰς τοῦ ὁμιλῆσαι. Ὁ δ’ Ἀδοῦρνος στέλλει τὸν αὐτοῦ βικάριον Βαρνάβα δὲ Κορνήλια· καὶ τυχὼν μετὰ τοῦ Μουσταφᾶ, ὑπέσχετο τοῦ δοῦναι τῷ Ἀδούρνῳ πεντήκοντα χιλιάδας νομίσματα, μόνον μὴ ἐκβαλεῖν αὐτὸν ἔξω τῆς νηός, ἀλλ’ ἀποπέμψαι ἑτέρωθι, ἔνθα καὶ βούλεται. Ὁ δὲ Ἀδοῦρνος οὐκ ἠθέλησεν ἀκοῦσαι. Ὁ δὲ Μωρὰτ ἀκούσας τὰ γενόμενα ἐνηγκαλίσατο τῷ Ἀδούρνῳ καὶ εἶπεν· Ἔσο ἀπὸ τοῦ νῦν ἡμέτερος ἀδελφὸς καὶ φίλος πιστός.Τότε παραστάντες ἄντικρυ Καλλιουπόλεως, οὐκ ἀφῆκαν οἱ τοῦ Μουσταφᾶ τὸ σύνολον πλησιάσαι ἐν τῷ λιμένι. Οἱ δὲ κυβερνῆται τῶν νηῶν πρὸς τὰ τοῦ λιμένος μέρη τὰ κάτω ἔξω τῆς πόλεως ἐν τῷ πελάγει ἱστία χαλάσαντες ὁμοῦ καὶ τὰς ἀγγύρας, ἑτοιμάζοντο εἰς παρατάξεις τοῦ ἐξελθεῖν ἐν τῇ ξηρᾷ. Καὶ οἱ τοῦ Μουσταφᾶ διὰ ξηρᾶς δραμόντες ἀπεναντίως εἱστήκεσαν, κωλύοντες τὴν ἔξοδον. Ὁ δ’ Ἀδοῦρνος ἑτοιμάσας τὰς βάλκας καὶ τὰ σκάφη καὶ ἀκάτια τῶν νηῶν, ὑπὲρ τὰ εἴκοσιν ἔπεμψεν, ἵνα λάβωσι γῆν, ὄντες ἐντὸς τούτων ὑπὲρ τοὺς πεντακοσίους Φράγγους τζαγρατόρους καὶ δορυπόμπους.πρώρας καὶ διὰ νυκτὸς νήξας τὸ πέλαγος, bat, conscendit, velisque explicatis Hellespon
πρωΐας ἀντιπαρέστη μέσον Λαμψάκου καὶ Καλλιουπόλεως, καὶ ὁ Μωρὰς αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐν ταῖς ἀκταῖς.
ἐγγὺς οὖν γεγονυίαι, ἦσαν γὰρ ἑπτὰ ὑπερμεγέθεις, εἰσῆλθεν ὁ Μωρὰτ ἐν τῇ κρειττοτέρᾳ καὶ με
ζονοτέρα. Εδωκε γοῦν ὁ ᾿Αδοῦρνος μεγάλην τιμήν
τῷ Μωράτ, ὡς ἐχρῆν, καὶ ὁ Μωράτ τῷ Ἀδούρνῳ,
καὶ συνηδρίαζον ὁμοῦ ἐν τῇ νηΐ καὶ ὡμίλουν. Είχε
γὰρ ἐν φροντίδι μήποτε οἱ Φράγκοι, καταφρονή
σαντες τοὺς ὅρκους, ἔκδοτον ποιήσωσι τὸν Μωράτ
ἐν χερσὶ τοῦ Μουσταφά, καὶ λαβόντες θησαυρούς
πλείστους ἀπέλθωσιν. Εἶχε δὲ ὁ Μουράτ σὺν αὐτῷ
ὁπλίτας οἰκείους δούλους σὺν τοῖς σατράπαις αὐτοῦ,
ἐν τῇ νηΐ ᾗ ἐπέβη, ὑπὲρ τοὺς πεντακοσίους. Ο δὲ
Αδοῦρνος ἐν τῇ αὐτῇ νηὶ ὑπὲρ τοὺς ὀκτακοσίους
γενναίους οπλίτας Φράγκους· ἐν δὲ ταῖς λοιπαῖς
ναυσὶν ὑπῆρχον τόσοι ἐπιβάται Τοῦρκοι, ὅσον ὁπλιτικὸν Φράγκων ἑκάστη ἐκέκτητο. Ὁ δὲ 'Αδοῦρνος
ἦν φυλάττων τοὺς ὅρκους αὐτοῦ ἀκεραίως ἄνευ δό
λου τινός. Ἐν δὲ τῷ μέσῳ τοῦ πορθμοῦ ἀναστὰς
ὁ Ἀδοῦρνος, καὶ γόνυ κλίνας ἔναντι τοῦ Μωράτ,
ᾐτήσατο τὸ ὀφειλόμενον χρέος τοῦ μετάλλου τῆς
στυπτηρίας. Καὶ ὁ Μωρὰς ἀγαλλόμενος ἐδωρήσατο,
καὶ ἐβάπτετο κάλαμος· ἐξαλείφων παλαιοῦ χρέος
ἀπότισιν· τὸ δὲ χρέος ἦν ὡς εἰκοσιεπτὰ χιλιάδες
νομισμάτων ἀπαρίθμησιν.
Ο δὲ Μουσταφάς εἰς τὸ πέραν ἑστὼς, καὶ θεωρῶν
τὰς ναῦς, ὡς πολίχνια ἐν μέσῳ πελάγους, ή ὡς νήτους, ἐτιτρώσκετο τῇ ψυχῇ· ἦν γὰρ εἴδιος ἡ ἡμέρα
ἐκείνη. Καὶ οὐκ ἔχων τί δρᾶσαι στέλλει ἂν τῶν
ἀκατίων μετακαλῶν τινα τῶν εὐνουστέρων τοῦ
Αδούρνου, ὡς ἔχων λόγους τινὰς τοῦ ὁμιλῆσαι. Ο
δὲ Αδοῦρνος στέλλει τὸν αὐτοῦ βικάριον Βαρνάβαν
δὲ Κορνήλια, καὶ τυχών μετὰ τοῦ Μουσταφά, ὑπέ
σχετο τοῦ δοῦναι τῷ ᾿Αδούρνῳ πεντήκοντα χιλιάδας
νομίσματα, μόνον μὴ ἐκβαλεῖν αὐτὸν ἔξω τῆς νηός,
ἀλλ' ἀποπέμψαι ετέρωθι ἔνθα καὶ βούλεται. Ο δ'
Αδοῦρνος οὐκ ἠθέλησεν ἀκοῦσαι. Ο δὲ Μωράτ
ἀκούσας τὰ γενόμενα ενηγκαλίσατο τῷ ᾿Αδούρνῳ,
καὶ εἶπεν· Εσο ἀπὸ τοῦ νῦν ἡμέτερος ἀδελφὸς
καὶ φίλος πιστός. Τότε παραστάντες ἀντικρὺ Καλο
λιουπόλεως, οὐκ ἀφῆκαν οἱ τοῦ Μουσταφὰ τὸ σύνολον
πλησιάσαι ἐν τῷ λιμένι. Οἱ δὲ κυβερνῆται τῶν νηών
πρὸς τὰ τοῦ λιμένος μέρη τα κάτω, ἔξω τῆς πόλεως
ἐν τῷ πελάγει τὰ ἱστία χαλάσαντες, ὁμοῦ καὶ τὰς
ἀγκύρας ἡτοιμάζοντο εἰς παρατάξεις τοῦ ἐξελθεῖν
ἐν τῇ ξηρᾷ. Καὶ οἱ τοῦ Μουσταφά διὰ ξηράς διαδραμόντες ἀπεναντίας ειστήκεσαν, κωλύοντες τὴν
Εξοδον. Ὁ δὲ 'Αδοῦρνο; ἑτοιμάσας τὰς βάρκας, καὶ
τὰ σκάφη καὶ ἀκάτια τῶν νηῶν ὑπὲρ τὰ εἴκοσιν
ἔπεμψε, ἵνα λάβωσι γῆν, ὄντες ἐντὸς τούτων ὑπὲρ
τους πεντακοσίους Φράγκους τζαγρατόρους και
δορυπόμπους. Εξελθόντες οὖν καὶ ἀποπέμψαντες
τοὺς τοξότας ὡς μίλιον ἓν μακρὰν τοῦ αἰγιαλού,
καὶ δεφενδεύοντες τὴν ἀκτὴν, ἀσφαλῶς ἐξῆλθε καὶ ὁ
Leg. procul dubio, ἀπὸ πρύμνη;.
tum versus vento a puppi Bante navigavit, noctuque emenso mari, inter Lampsacum et Callipolim diluculo comparuit, cum eodem etiam
tempore Morates in littore esset. Appulsis ergo
septem magnis navibus, earum ampliorem præstantioremque Morales conscendit. Aduruus,
ut decuit, maximos honores ac cultum Morati
detulit, qui vicissim Adurnum quoque honorifice babuit; consederunt postmodum et inter se
collocuti sunt. Verumtamen anxius erat Morates, formidabatque ne Franci spreto jurejurando
ipsum Mustaphe traderent, thesaurisque ingentibus acceptis discederent. Hac de causa Morates in nave qua vehebatur, secum habuit supra quingentos servos domesticos armatos, Adurnusque eidem supra octingentos armis instructos
Francos, eosque strenuos imposuerat: in cate
risque navibus tot vectores Turci, quot arınati
Franci erant. Adurnus equidem bona fide, et sine
fraude inviolatum jusjurandum observabat. Dum
autem in medio freto starent, surrexit Adurnus
genibusque coram Morale flexis, quod vestigalis
nomine debebat aluminis metalli causa, donari sibi rogat; quod Morates benigne lubenterque concessit. Tum veteris debiti, quod numismatum
viginti septem fere millia æquabat, tabula calawo inducta est.
Mustaphas interim in opposito littore considere
et conspectis navibus, serenum quippe tunc coeluna
erat, castellis in medio mari, insulisve paribus,
animo percelli; quove se verteret nescius, navigium unum mittit, ut aliquem ex intimis Adurní
amicis evocaret, quædam cum eo communicanda
habere prætezens. Vicarium suum Barnabain de
Cornelia ad Mustapham mittit Adurnus. Illi ad colloquendum admisso pollicetur Mustaphas numismata quinquagies mille Adurno soluturum, si Moratem in terram exponere nolit, sed aliquo pro libitu suo amandet. Quibus auscultare aversatus est
Adurnus. His compertis hunc complexus est Morates, dixitque: Frater noster ac fidus amicus in posterum sis. At qui Mustaphæ militabant, Moratis
naves portum ingredi probibebant. Quare navium
rectores ad partes inferiores portus ultra urbem
vecti vela contrahunt, anchorasque expediunt, ut
in terram militem exponerent. Mustaphæ vero cop'æ
ad littus accurrunt, contraque steterunt, excensu
in terram eos prohibere laborantes. 100 Adurmus
autem lembos, acatia scaphasque apparatas supra
viginti mittit, quibus vecti terram appellerent
Franci, plures quingentis zagratores et jaculatores:
quibus in terram expositis, et littoris tuendi gratia milliare unum a mari sagittariis procedere jussis, secure Morales, sagittariis mille ambidextris
stipatus, tribus insuper militum pugnacissimorum
et robustissimorum millibus cinctus navi egrediIsmaelis Bullialdi notæ.
Ἐξελθόντες οὖν καὶ ἀποπέμψαντες τοὺς τοξότας ὡς μίλιον ἓν μακρὰν τοῦ αἰγιαλοῦ καὶ δεφενδεύοντες τὴν ἀκτὴν ἀσφαλῶς, ἐξῆλθε καὶ ὁ Μουρὰτ σὺν τοξόταις χιλίοις ἀμφοτεροδεξίοις καὶ μαχίμοις ἀλκιμωτάτοις ἐπέκεινα τῶν τρισχιλίων. Οἱ δὲ Φράγγοι ἔμπροσθεν τῆς παρατάξεως διὰ τῶν τζαγροβολισμάτων καὶ πετροβόλων τὴν ὁδὸν λείαν ἐποίουν. Τότε οἱ τοῦ Μωρὰτ σὺν τοῖς Φράγγοις μίαν ἀλαλαγὴν σαλπιγγώδη ποιήσαντες κατὰ τοῦ Μουσταφᾶ ἔθεον καὶ αὐτοὶ νῶτα διδόνες ἔφευγον καὶ οὗτοι διώκοντες οὐκ ἐπαύοντο, ἕως οὗ πολλοὺς κατέσφαξαν. Καὶ ὁ Μουρὰτ πρὸς τὸ πολίχνιον ἐλαύνων τῆς πόλεως, ὁ Μουσταφᾶς, ὡς εἶχε, πρὸς τὰ τῆς Ἀδριανοῦ ᾤχετο καὶ εἰσελθὼν ἐν τῷ ταμείῳ, ᾧ οἱ θησαυροὶ ἐναπέκειντο, καὶ λαβὼν χρήματα, ὅσα ἠβούλετο, πρὸς τὰ τῆς Βλαχίας μέρη σὺν ὀλίγοις τὴν ὁδοιπορίαν ἐποίει ἐλαύνων τοὺς ἵππους, ὅσον ἐδύνατο.πρώρας καὶ διὰ νυκτὸς νήξας τὸ πέλαγος, bat, conscendit, velisque explicatis Hellespon
πρωΐας ἀντιπαρέστη μέσον Λαμψάκου καὶ Καλλιουπόλεως, καὶ ὁ Μωρὰς αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐν ταῖς ἀκταῖς.
ἐγγὺς οὖν γεγονυίαι, ἦσαν γὰρ ἑπτὰ ὑπερμεγέθεις, εἰσῆλθεν ὁ Μωρὰτ ἐν τῇ κρειττοτέρᾳ καὶ με
ζονοτέρα. Εδωκε γοῦν ὁ ᾿Αδοῦρνος μεγάλην τιμήν
τῷ Μωράτ, ὡς ἐχρῆν, καὶ ὁ Μωράτ τῷ Ἀδούρνῳ,
καὶ συνηδρίαζον ὁμοῦ ἐν τῇ νηΐ καὶ ὡμίλουν. Είχε
γὰρ ἐν φροντίδι μήποτε οἱ Φράγκοι, καταφρονή
σαντες τοὺς ὅρκους, ἔκδοτον ποιήσωσι τὸν Μωράτ
ἐν χερσὶ τοῦ Μουσταφά, καὶ λαβόντες θησαυρούς
πλείστους ἀπέλθωσιν. Εἶχε δὲ ὁ Μουράτ σὺν αὐτῷ
ὁπλίτας οἰκείους δούλους σὺν τοῖς σατράπαις αὐτοῦ,
ἐν τῇ νηΐ ᾗ ἐπέβη, ὑπὲρ τοὺς πεντακοσίους. Ο δὲ
Αδοῦρνος ἐν τῇ αὐτῇ νηὶ ὑπὲρ τοὺς ὀκτακοσίους
γενναίους οπλίτας Φράγκους· ἐν δὲ ταῖς λοιπαῖς
ναυσὶν ὑπῆρχον τόσοι ἐπιβάται Τοῦρκοι, ὅσον ὁπλιτικὸν Φράγκων ἑκάστη ἐκέκτητο. Ὁ δὲ 'Αδοῦρνος
ἦν φυλάττων τοὺς ὅρκους αὐτοῦ ἀκεραίως ἄνευ δό
λου τινός. Ἐν δὲ τῷ μέσῳ τοῦ πορθμοῦ ἀναστὰς
ὁ Ἀδοῦρνος, καὶ γόνυ κλίνας ἔναντι τοῦ Μωράτ,
ᾐτήσατο τὸ ὀφειλόμενον χρέος τοῦ μετάλλου τῆς
στυπτηρίας. Καὶ ὁ Μωρὰς ἀγαλλόμενος ἐδωρήσατο,
καὶ ἐβάπτετο κάλαμος· ἐξαλείφων παλαιοῦ χρέος
ἀπότισιν· τὸ δὲ χρέος ἦν ὡς εἰκοσιεπτὰ χιλιάδες
νομισμάτων ἀπαρίθμησιν.
Ο δὲ Μουσταφάς εἰς τὸ πέραν ἑστὼς, καὶ θεωρῶν
τὰς ναῦς, ὡς πολίχνια ἐν μέσῳ πελάγους, ή ὡς νήτους, ἐτιτρώσκετο τῇ ψυχῇ· ἦν γὰρ εἴδιος ἡ ἡμέρα
ἐκείνη. Καὶ οὐκ ἔχων τί δρᾶσαι στέλλει ἂν τῶν
ἀκατίων μετακαλῶν τινα τῶν εὐνουστέρων τοῦ
Αδούρνου, ὡς ἔχων λόγους τινὰς τοῦ ὁμιλῆσαι. Ο
δὲ Αδοῦρνος στέλλει τὸν αὐτοῦ βικάριον Βαρνάβαν
δὲ Κορνήλια, καὶ τυχών μετὰ τοῦ Μουσταφά, ὑπέ
σχετο τοῦ δοῦναι τῷ ᾿Αδούρνῳ πεντήκοντα χιλιάδας
νομίσματα, μόνον μὴ ἐκβαλεῖν αὐτὸν ἔξω τῆς νηός,
ἀλλ' ἀποπέμψαι ετέρωθι ἔνθα καὶ βούλεται. Ο δ'
Αδοῦρνος οὐκ ἠθέλησεν ἀκοῦσαι. Ο δὲ Μωράτ
ἀκούσας τὰ γενόμενα ενηγκαλίσατο τῷ ᾿Αδούρνῳ,
καὶ εἶπεν· Εσο ἀπὸ τοῦ νῦν ἡμέτερος ἀδελφὸς
καὶ φίλος πιστός. Τότε παραστάντες ἀντικρὺ Καλο
λιουπόλεως, οὐκ ἀφῆκαν οἱ τοῦ Μουσταφὰ τὸ σύνολον
πλησιάσαι ἐν τῷ λιμένι. Οἱ δὲ κυβερνῆται τῶν νηών
πρὸς τὰ τοῦ λιμένος μέρη τα κάτω, ἔξω τῆς πόλεως
ἐν τῷ πελάγει τὰ ἱστία χαλάσαντες, ὁμοῦ καὶ τὰς
ἀγκύρας ἡτοιμάζοντο εἰς παρατάξεις τοῦ ἐξελθεῖν
ἐν τῇ ξηρᾷ. Καὶ οἱ τοῦ Μουσταφά διὰ ξηράς διαδραμόντες ἀπεναντίας ειστήκεσαν, κωλύοντες τὴν
Εξοδον. Ὁ δὲ 'Αδοῦρνο; ἑτοιμάσας τὰς βάρκας, καὶ
τὰ σκάφη καὶ ἀκάτια τῶν νηῶν ὑπὲρ τὰ εἴκοσιν
ἔπεμψε, ἵνα λάβωσι γῆν, ὄντες ἐντὸς τούτων ὑπὲρ
τους πεντακοσίους Φράγκους τζαγρατόρους και
δορυπόμπους. Εξελθόντες οὖν καὶ ἀποπέμψαντες
τοὺς τοξότας ὡς μίλιον ἓν μακρὰν τοῦ αἰγιαλού,
καὶ δεφενδεύοντες τὴν ἀκτὴν, ἀσφαλῶς ἐξῆλθε καὶ ὁ
Leg. procul dubio, ἀπὸ πρύμνη;.
tum versus vento a puppi Bante navigavit, noctuque emenso mari, inter Lampsacum et Callipolim diluculo comparuit, cum eodem etiam
tempore Morates in littore esset. Appulsis ergo
septem magnis navibus, earum ampliorem præstantioremque Morales conscendit. Aduruus,
ut decuit, maximos honores ac cultum Morati
detulit, qui vicissim Adurnum quoque honorifice babuit; consederunt postmodum et inter se
collocuti sunt. Verumtamen anxius erat Morates, formidabatque ne Franci spreto jurejurando
ipsum Mustaphe traderent, thesaurisque ingentibus acceptis discederent. Hac de causa Morates in nave qua vehebatur, secum habuit supra quingentos servos domesticos armatos, Adurnusque eidem supra octingentos armis instructos
Francos, eosque strenuos imposuerat: in cate
risque navibus tot vectores Turci, quot arınati
Franci erant. Adurnus equidem bona fide, et sine
fraude inviolatum jusjurandum observabat. Dum
autem in medio freto starent, surrexit Adurnus
genibusque coram Morale flexis, quod vestigalis
nomine debebat aluminis metalli causa, donari sibi rogat; quod Morates benigne lubenterque concessit. Tum veteris debiti, quod numismatum
viginti septem fere millia æquabat, tabula calawo inducta est.
Mustaphas interim in opposito littore considere
et conspectis navibus, serenum quippe tunc coeluna
erat, castellis in medio mari, insulisve paribus,
animo percelli; quove se verteret nescius, navigium unum mittit, ut aliquem ex intimis Adurní
amicis evocaret, quædam cum eo communicanda
habere prætezens. Vicarium suum Barnabain de
Cornelia ad Mustapham mittit Adurnus. Illi ad colloquendum admisso pollicetur Mustaphas numismata quinquagies mille Adurno soluturum, si Moratem in terram exponere nolit, sed aliquo pro libitu suo amandet. Quibus auscultare aversatus est
Adurnus. His compertis hunc complexus est Morates, dixitque: Frater noster ac fidus amicus in posterum sis. At qui Mustaphæ militabant, Moratis
naves portum ingredi probibebant. Quare navium
rectores ad partes inferiores portus ultra urbem
vecti vela contrahunt, anchorasque expediunt, ut
in terram militem exponerent. Mustaphæ vero cop'æ
ad littus accurrunt, contraque steterunt, excensu
in terram eos prohibere laborantes. 100 Adurmus
autem lembos, acatia scaphasque apparatas supra
viginti mittit, quibus vecti terram appellerent
Franci, plures quingentis zagratores et jaculatores:
quibus in terram expositis, et littoris tuendi gratia milliare unum a mari sagittariis procedere jussis, secure Morales, sagittariis mille ambidextris
stipatus, tribus insuper militum pugnacissimorum
et robustissimorum millibus cinctus navi egrediIsmaelis Bullialdi notæ.
PG 157:967Ὁ δὲ Μωρὰτ ἐν Καλλιουπόλει τρεῖς ἡμέρας ποιήσας καὶ τὸ φρούριον λαβὼν καὶ τοὺς κωλύσαντας μὴ ἐξελθεῖν ἐν τῷ λιμένι πάντας ἀφειδῶς κατασφάξας, εἰς Ἀδριανούπολιν σπεύδων ᾤχετο, ἔχων μεθ’ αὑτοῦ πλεῖστον στρατὸν ἐξ ἑῴας καὶ δύσεως καὶ τὸν Ἀδοῦρνον Ἰωάννην ὁμοῦ σὺν πᾶσι τοῖς ἐπιστατοῦσι τὰς νῆας καὶ στρατὸν ὑπὲρ τοὺς δισχιλίους ἄνδρας Ἰταλοὺς καταπεφραγμένους μέλανι χαλκῷ καὶ δορυφοροῦντας καὶ πελεκυφόρους πεζοὺς ἀρεϊκῷ θυμῷ ζέοντας. Ἐν δὲ τῇ Ἀδριανοῦ εἰσερχόμενος, ἅπαντες οἱ τῆς πόλεως ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν εὐφημοῦντες αὐτόν, ἐκεῖνος δὲ μετὰ περιχαρείας τοὺς ἅπαντας προσηγόρευε. Εἰσελθὼν δὲ ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ εὐωχίαν μεγάλην καὶ πανδαισίαν ποιήσας, ἐκάλεσε πάντας τοὺς Λατίνους σὺν τῷ Ἀδούρνῳ καὶ εὐφρανθέντες εὐφήμησαν αὐτὸν ἅπαντες. Δωρήσας δὲ τῷ Ἀδούρνῳ δωρήματα πλεῖστα ἐδωρήσατο καὶ τὸ Περιθεώριον, ἓν τῶν πολιχνίων τῆς δύσεως, τοῦ ἔχειν καὶ νέμεσθαι τοῦτο ἐφ’ ὅλης ζωῆς αὐτοῦ· ὁμοίως καὶ τὰ κομμέρκια τῶν Φωκαιῶν. Καὶ τοὺς ἄλλους κυρίους τῶν νηῶν ἀλλάξας στολαῖς βαρυτίμοις καὶ ἄλλοις πολυτελέσι δωρήμασιν ἀπέλυσεν αὐτοὺς εὐχαριστήσας ἐν εἰρήνῃ·DUCA
ur. Cumque Frauci in aciei fronte consisterent, Μωράτ σὺν τοξόταις χιλίοις ἀμφοτεροδεξίοις, καὶ
lanceis incussis, lapidibusque emissis viam late aperuerunt, et illico Moratis milites cum Francis tubarum clangore semel edito, in Mustaphæos impressionem cum impetu fecerunt: quos in fugam
versos persequi, nisi maxima parte interempta, non
destiterunt. Morates deinde ad castrum pergit.
Mustaphas interim Adrianopolim quam ocissime
contendit ingressusque gazophylacium, in quo
thesauri reconditi erant, pecunia ac supellectile,
quantas auferre libuit, convasatis, viam Walachiam versus, incitatis quam maxime equis, carpit. Morales triduo Callipoli transacto, in dedirionem accepto castro, cunctisque, qui ipsi, ne in
portu exscenderet, obstiterant, promiscue occisis,
Adrianopolim magnis itineribus profectus est, ingentem exercitum ex oriente et occidente collectum
secum ducens. Ipsum etiain comitabantur Joanues
Adurnus omnesque simul navium præfecti, sequebatur Italorum peditum supra bis mille agmen,
strenuorum animoque bellum spirantium, quibus
corporis tegumentum ære nigro confectum, armaque hasta ac secures erant. Accedenti porro Adrianopolim, effusi cives obviam processerunt, fall -
stisque acclamationibus eum prosecuti sunt: ipseque comiter omnes allocutus est. Ingressus dein -
ceps patris palatium convivio opiparo omnes promiscue excepit; Adurnum cæterosque Latinos ad
idl vocavit; omniumque lætantiun, fausta feliciaque
precantium vocibus ipsi acclamatum. Aduro præterea plurimis muneribus honorato, Peritheorion
castellum quoddam in occidente situm, commercia
etiam Phocæarum, ut iis, quandiu viveret, uteretur
ac frueretur, concessit. Alios navium præfectos
vestibus pretiosis, aliisque donis magnificis remuneratos, gratiis etiam actis, benevole dimisit: qui
Callipolim profecti aptatis velis Phocaram versus
renavigarunt. Morales interim velocissimos juvenes,
ducesque expedivit, qui juxta Istri ripam Mustapham comprehenderunt; Constantinopolim enim
cogitabat, sed præterita, quorum sibi conscius erat,
quæque animo revolvebat, ab isto proposito revocalant. Ad Moralem 101 itaque retractum adducunt: qui sententia lata laqueo ipsi gulam frangi,
in loco etiam publico ut scelestorum uni, jussit;
ut in hominum animis, si non universorum, maximæ saltem partis plebis, opinio invalesceret, euin
Bajazitis Othmanici filium non esse, sed subditiμαχίμοις ἀλκιμωτάτοις ἐπέκεινα τῶν τρισχιλίων.
Οἱ δὲ Φράγκοι ἔμπροσθεν τῆς παρατάξεως διὰ τῶν
τζαγροβολισμάτων καὶ πετροβόλων τὴν ὁδὸν λίαν
ἐποίουν. Τότε οἱ τοῦ Μωρὰτ σὺν τοῖς Φράγκοις μίαν
ἀλαλαγὴν σαλπιγγώδη ποιήσαντες, κατὰ τοῦ Μου
σταφᾶ ἔθεον, καὶ αὐτοὶ νῶτα διδόντες ἔφευγον, καὶ
οὗτοι διώκοντες οὐκ ἐπαύοντο, ἕως οὗ πολλούς κατά
ἔσφαξαν· καὶ ὁ Μωρὰτ πρὸς τὸ πολίχνιον ἐλαύνων
τῆς πόλεως. Ο Μουσταφᾶς ὡς εἶχε πρὸς τὰ τῆς
Αδριανού ᾤχετο, καὶ εἰσελθὼν ἐν τῷ ταμείῳ ᾧ οἱ
θησαυροὶ ἐναπέκειντο, καὶ λαβών χρήματα όσα
ήβούλετο, πρὸς τὰ τῆς Βλαχίας μέρη σὺν ὀλίγοι;
τὴν ὁδοιπορίαν ἐποίει, ἐλαύνων τοὺς ἵππους ὅσον
ἐδύνατο. Ο δὲ Μωρὰτ ἐν Καλλιουπόλει τρεῖς ἡμέ
ρας ποιήσας, καὶ τὸ φρούριον λαβὼν, καὶ τοὺς
κωλύσαντας μὴ ἐξελθεῖν ἐν τῷ λιμένι πάντας ἀφε:-
δῶς κατασφάξας, εἰς Αδριανούπολιν σπεύδων
ᾤχετο, ἔχων μετ' αὐτοῦ πλεῖστον στρατὸν ἐξ ἔψας
καὶ δύσεως, καὶ τὸν ᾿Αδοῦρνον Ἰωάννην ἐμοῦ σύν
πᾶσι τοῖς ἐπιστατοῦσι τὰς νῆας, καὶ στρατὴν ὑπὲρ
τοὺς δισχιλίους, ἄνδρας Ἰταλούς καταπεφραγμένους
μέλανι χαλκῷ, καὶ δορυφοροῦντας, καὶ πελεκυφόρους
πεζοὺς ἀρεϊκῷ θυμῷ ζέοντας. Ἐν δὲ τῇ ᾿Αδριανού
εἰσερχόμενος, ἅπαντες οἱ τῆς πόλεως ἐξῆλθον εἰς
ἀπάντησιν, εὐφημοῦντες αὐτῷ· ἐκεῖνος δὲ μετά
περιχαρείας τοὺς ἅπαντας προσηγόρευε. Εἰσελθὼν
δὲ ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ εὐωχίαν
μεγάλην καὶ πανδαισίαν ποιήσας, ἐκάλεσε πάντας
τοὺς Λατίνους σὺν τῷ ᾿Αδούρνῳ, καὶ εὐφρανθέντες
εὐφήμησαν αὐτὸν ἅπαντες. Δωρήσας δὲ τῷ 'Αδούρνω
δωρήματα πλεῖστα, εδωρήσατο καὶ τὸ Περιθεώ
ριον Ένα τῶν πολιχνίων τῆς δύσεως τοῦ ἔχειν
καὶ νέμεσθαι τοῦτο ἐφ' ὅλης ζωῆς αὐτοῦ· ὁμοίως
καὶ τὰ κομμέρκια τῶν Φωκαιῶν· καὶ τοὺς ἄλλους
κυρίους τῶν νηῶν ἀλλάξας στολαῖς βαρυτίμοις, καὶ
ἄλλοις πολυτελέσι δωρήμασιν, ἀπέλυσεν αὐτοὺς
εὐχαριστήσας ἐν εἰρήνῃ· ἐλθόντες δὲ ἐν Καλλιουπόλει, καὶ πτερώσαντες τὰς νῆας ἔτεμον τὴν πρὸς
Φώκαιαν θάλασσαν. Ὁ δὲ Μωρὰτ σὺν τάχει πολλῷ
ἐξαποστείλας ώκυπτέρους νεανίας καὶ στρατηγούς
ἀνδρείους, συνέλαβον τὴν Μουσταφᾶν ἐγγύς που
τῆς τοῦ Ἴστρου όχθης. Ηβούλετο γὰρ εἰσελθεῖν ἐν
Κωνσταντινουπόλει. ᾿Αλλὰ τὰ προγεγονότα εἰς νοῦν
λαμβάνων ὑπὸ τοῦ συνειδότος εκωλύετο. Παρέστησαν γοῦν αὐτὸν τῷ Μουράτ· ὁ δὲ ἔδωκεν ἀπόφασιν
τοῦ δι' ἀγχόνης θανατῶσαι αὐτὸν ἐν τῷ δημοσί
τόπῳ ὡς ἕνα τῶν κακούργων· ἵνα ἡ τῶν
Ismaelis Bullialdi notæ.
Περιθεώριον. Castrum est; sub Trajanopofitano metropolita episcopatus. De illo loco ita loquitur Cantacuz. Hist. lib. ut, c. 38, dum recenset
oppida als Andronico fuiore instaurata: Οὐ μὴν
ἀλλὰ καὶ περὶ Θράκη, παράλιον ἑτέραν πόλιν, κατὰ
εσκαμμένης καὶ αὐτὴν ἧς φασιν ᾿Αναστάσιον βασι
λέα Ῥωμαίων οἰκιστὴν, καὶ ἐξ ἐκείνου προσαγορευομένην, ἀνέστησεν αὖθις, οὐ πᾶσαν, ἀλλ' ὅτον
μάλιστα ἐνὴν ἀπολαβών, Περιθεώριον προσηγόρευσεν. Verum etiam in Thracia maritimam alia n
urbem ædificavit antea dirutam; cujus conditæ auctorem: Anastasium imperatorem dicunt, ct de ejus
nomine Anastasiopolim vocatam fuisse. Illum [Andronicus] refecit; non tetam equidem, sed quantum
spati concludere potuit, Peritheoriumque appellarit.
Urbs illa no urbi vicina est in Thracis sita, non
longe ab insula Thaso,
Ἐν τῷ δημοσίῳ τόπῳ. De castelli pita
suspensus a Leunclavio dicitur lib, xm, in loco autem publico factum, ut supposititium M stapham
homines crederent, Principes enim Musulmani
clam et extra bominum conspectum fratres et consanguineos necare consueverunt.
Porro quod ad annorum
notam sp.rtal, obser-
ἐλθόντες δὲ ἐν Καλλιουπόλει καὶ πτερώσαντες τὰς νῆας ἔτεμον τὴν πρὸς Φώκαιαν θάλασσαν. Ὁ δὲ Μωρὰτ σὺν τάχει πολλῷ ἐξαποστείλας ὠκυπτέρους νεανίας καὶ στρατηγοὺς ἀνδρείους, συνέλαβον τὸν Μουσταφᾶν ἐγγύς που ταῖς τοῦ Ἴστρου ὄχθαις. Ἠβούλετο γὰρ εἰσελθεῖν ἐν Κωνσταντινουπόλει, ἀλλὰ τὰ προγεγονότα εἰς νοῦν λαμβάνων ὑπὸ τοῦ συνειδότος ἐκωλύετο. Παρέστησαν γοῦν αὐτὸν τῷ Μουράτ, ὁ δὲ ἔδωκεν ἀπόφασιν τοῦ δι’ ἀγχόνης θανατῶσαι αὐτὸν ἐν τῷ δημοσίῳ τόπῳ ὡς ἕνα τῶν κακούργων, ἵνα ἡ τῶν ἀνθρώπων ὑπόληψις, εἰ καὶ οὐχὶ πάντες, ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι τῶν τοῦ δήμου, καταλάβοι, ὡς οὐχ ὑπῆρχεν υἱὸς τοῦ Παιγαζὴτ Ὀθμάν, ἀλλ’ ἦν πλαστὸς καὶ κατασκευασμένος παρὰ τοῦ βασιλέως Μανουὴλ τοῦ Παλαιολόγου. Ἡ δὲ ἀλήθεια οὕτως ἔχει, ὡς τοῦ Παγιαζὴτ ὑπῆρχεν υἱός. Καθίσαντος οὖν ἐπὶ τοῦ θρόνου τῆς ἡγεμονίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἤδη χειμῶνος ἄρξαντος, ἐν ἔαρι διαλαλιὰς πανταχοῦ καὶ κηρύγματα πέμψας, στρατὸν ἀθροίζει πολὺν καὶ κατὰ τῆς πόλεως Κωνσταντίνου τὴν ἑτοιμασίαν ἐποίει. Καὶ ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ πρὸ πολλοῦ τὴν βασιλείαν τῷ υἱῷ Ἰωάννῃ ἀναθείς, αὐτὸς γέρων ὢν ἐκάθητο, σχολάζων ἐν μελέτῃ θείων λογίων.DUCA
ur. Cumque Frauci in aciei fronte consisterent, Μωράτ σὺν τοξόταις χιλίοις ἀμφοτεροδεξίοις, καὶ
lanceis incussis, lapidibusque emissis viam late aperuerunt, et illico Moratis milites cum Francis tubarum clangore semel edito, in Mustaphæos impressionem cum impetu fecerunt: quos in fugam
versos persequi, nisi maxima parte interempta, non
destiterunt. Morates deinde ad castrum pergit.
Mustaphas interim Adrianopolim quam ocissime
contendit ingressusque gazophylacium, in quo
thesauri reconditi erant, pecunia ac supellectile,
quantas auferre libuit, convasatis, viam Walachiam versus, incitatis quam maxime equis, carpit. Morales triduo Callipoli transacto, in dedirionem accepto castro, cunctisque, qui ipsi, ne in
portu exscenderet, obstiterant, promiscue occisis,
Adrianopolim magnis itineribus profectus est, ingentem exercitum ex oriente et occidente collectum
secum ducens. Ipsum etiain comitabantur Joanues
Adurnus omnesque simul navium præfecti, sequebatur Italorum peditum supra bis mille agmen,
strenuorum animoque bellum spirantium, quibus
corporis tegumentum ære nigro confectum, armaque hasta ac secures erant. Accedenti porro Adrianopolim, effusi cives obviam processerunt, fall -
stisque acclamationibus eum prosecuti sunt: ipseque comiter omnes allocutus est. Ingressus dein -
ceps patris palatium convivio opiparo omnes promiscue excepit; Adurnum cæterosque Latinos ad
idl vocavit; omniumque lætantiun, fausta feliciaque
precantium vocibus ipsi acclamatum. Aduro præterea plurimis muneribus honorato, Peritheorion
castellum quoddam in occidente situm, commercia
etiam Phocæarum, ut iis, quandiu viveret, uteretur
ac frueretur, concessit. Alios navium præfectos
vestibus pretiosis, aliisque donis magnificis remuneratos, gratiis etiam actis, benevole dimisit: qui
Callipolim profecti aptatis velis Phocaram versus
renavigarunt. Morales interim velocissimos juvenes,
ducesque expedivit, qui juxta Istri ripam Mustapham comprehenderunt; Constantinopolim enim
cogitabat, sed præterita, quorum sibi conscius erat,
quæque animo revolvebat, ab isto proposito revocalant. Ad Moralem 101 itaque retractum adducunt: qui sententia lata laqueo ipsi gulam frangi,
in loco etiam publico ut scelestorum uni, jussit;
ut in hominum animis, si non universorum, maximæ saltem partis plebis, opinio invalesceret, euin
Bajazitis Othmanici filium non esse, sed subditiμαχίμοις ἀλκιμωτάτοις ἐπέκεινα τῶν τρισχιλίων.
Οἱ δὲ Φράγκοι ἔμπροσθεν τῆς παρατάξεως διὰ τῶν
τζαγροβολισμάτων καὶ πετροβόλων τὴν ὁδὸν λίαν
ἐποίουν. Τότε οἱ τοῦ Μωρὰτ σὺν τοῖς Φράγκοις μίαν
ἀλαλαγὴν σαλπιγγώδη ποιήσαντες, κατὰ τοῦ Μου
σταφᾶ ἔθεον, καὶ αὐτοὶ νῶτα διδόντες ἔφευγον, καὶ
οὗτοι διώκοντες οὐκ ἐπαύοντο, ἕως οὗ πολλούς κατά
ἔσφαξαν· καὶ ὁ Μωρὰτ πρὸς τὸ πολίχνιον ἐλαύνων
τῆς πόλεως. Ο Μουσταφᾶς ὡς εἶχε πρὸς τὰ τῆς
Αδριανού ᾤχετο, καὶ εἰσελθὼν ἐν τῷ ταμείῳ ᾧ οἱ
θησαυροὶ ἐναπέκειντο, καὶ λαβών χρήματα όσα
ήβούλετο, πρὸς τὰ τῆς Βλαχίας μέρη σὺν ὀλίγοι;
τὴν ὁδοιπορίαν ἐποίει, ἐλαύνων τοὺς ἵππους ὅσον
ἐδύνατο. Ο δὲ Μωρὰτ ἐν Καλλιουπόλει τρεῖς ἡμέ
ρας ποιήσας, καὶ τὸ φρούριον λαβὼν, καὶ τοὺς
κωλύσαντας μὴ ἐξελθεῖν ἐν τῷ λιμένι πάντας ἀφε:-
δῶς κατασφάξας, εἰς Αδριανούπολιν σπεύδων
ᾤχετο, ἔχων μετ' αὐτοῦ πλεῖστον στρατὸν ἐξ ἔψας
καὶ δύσεως, καὶ τὸν ᾿Αδοῦρνον Ἰωάννην ἐμοῦ σύν
πᾶσι τοῖς ἐπιστατοῦσι τὰς νῆας, καὶ στρατὴν ὑπὲρ
τοὺς δισχιλίους, ἄνδρας Ἰταλούς καταπεφραγμένους
μέλανι χαλκῷ, καὶ δορυφοροῦντας, καὶ πελεκυφόρους
πεζοὺς ἀρεϊκῷ θυμῷ ζέοντας. Ἐν δὲ τῇ ᾿Αδριανού
εἰσερχόμενος, ἅπαντες οἱ τῆς πόλεως ἐξῆλθον εἰς
ἀπάντησιν, εὐφημοῦντες αὐτῷ· ἐκεῖνος δὲ μετά
περιχαρείας τοὺς ἅπαντας προσηγόρευε. Εἰσελθὼν
δὲ ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, καὶ εὐωχίαν
μεγάλην καὶ πανδαισίαν ποιήσας, ἐκάλεσε πάντας
τοὺς Λατίνους σὺν τῷ ᾿Αδούρνῳ, καὶ εὐφρανθέντες
εὐφήμησαν αὐτὸν ἅπαντες. Δωρήσας δὲ τῷ 'Αδούρνω
δωρήματα πλεῖστα, εδωρήσατο καὶ τὸ Περιθεώ
ριον Ένα τῶν πολιχνίων τῆς δύσεως τοῦ ἔχειν
καὶ νέμεσθαι τοῦτο ἐφ' ὅλης ζωῆς αὐτοῦ· ὁμοίως
καὶ τὰ κομμέρκια τῶν Φωκαιῶν· καὶ τοὺς ἄλλους
κυρίους τῶν νηῶν ἀλλάξας στολαῖς βαρυτίμοις, καὶ
ἄλλοις πολυτελέσι δωρήμασιν, ἀπέλυσεν αὐτοὺς
εὐχαριστήσας ἐν εἰρήνῃ· ἐλθόντες δὲ ἐν Καλλιουπόλει, καὶ πτερώσαντες τὰς νῆας ἔτεμον τὴν πρὸς
Φώκαιαν θάλασσαν. Ὁ δὲ Μωρὰτ σὺν τάχει πολλῷ
ἐξαποστείλας ώκυπτέρους νεανίας καὶ στρατηγούς
ἀνδρείους, συνέλαβον τὴν Μουσταφᾶν ἐγγύς που
τῆς τοῦ Ἴστρου όχθης. Ηβούλετο γὰρ εἰσελθεῖν ἐν
Κωνσταντινουπόλει. ᾿Αλλὰ τὰ προγεγονότα εἰς νοῦν
λαμβάνων ὑπὸ τοῦ συνειδότος εκωλύετο. Παρέστησαν γοῦν αὐτὸν τῷ Μουράτ· ὁ δὲ ἔδωκεν ἀπόφασιν
τοῦ δι' ἀγχόνης θανατῶσαι αὐτὸν ἐν τῷ δημοσί
τόπῳ ὡς ἕνα τῶν κακούργων· ἵνα ἡ τῶν
Ismaelis Bullialdi notæ.
Περιθεώριον. Castrum est; sub Trajanopofitano metropolita episcopatus. De illo loco ita loquitur Cantacuz. Hist. lib. ut, c. 38, dum recenset
oppida als Andronico fuiore instaurata: Οὐ μὴν
ἀλλὰ καὶ περὶ Θράκη, παράλιον ἑτέραν πόλιν, κατὰ
εσκαμμένης καὶ αὐτὴν ἧς φασιν ᾿Αναστάσιον βασι
λέα Ῥωμαίων οἰκιστὴν, καὶ ἐξ ἐκείνου προσαγορευομένην, ἀνέστησεν αὖθις, οὐ πᾶσαν, ἀλλ' ὅτον
μάλιστα ἐνὴν ἀπολαβών, Περιθεώριον προσηγόρευσεν. Verum etiam in Thracia maritimam alia n
urbem ædificavit antea dirutam; cujus conditæ auctorem: Anastasium imperatorem dicunt, ct de ejus
nomine Anastasiopolim vocatam fuisse. Illum [Andronicus] refecit; non tetam equidem, sed quantum
spati concludere potuit, Peritheoriumque appellarit.
Urbs illa no urbi vicina est in Thracis sita, non
longe ab insula Thaso,
Ἐν τῷ δημοσίῳ τόπῳ. De castelli pita
suspensus a Leunclavio dicitur lib, xm, in loco autem publico factum, ut supposititium M stapham
homines crederent, Principes enim Musulmani
clam et extra bominum conspectum fratres et consanguineos necare consueverunt.
Porro quod ad annorum
notam sp.rtal, obser-
PG 157:969Μαθὼν οὖν, ὅτι ὁ Μωρὰτ στρατεύειν μέλλει κατ’ αὐτοῦ τῷ μηνὶ ἐκείνῳ, ἦν γὰρ Ἀπρίλιος, στέλλει ἀποκρισιάριον πρὸς αὐτὸν ὀνόματι Θεολόγον Κόρακα, ἄνθρωπον ἐκ Φιλαδελφείας ὁρμώμενον καὶ μετὰ τὴν τῶν Τατάρων εἰς τὴν Ἀσίαν ἔφοδον μετοικήσαντα ἐν Κωνσταντινουπόλει. Ἦν γὰρ πανοῦργος ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων τῷ τότε καιρῷ καὶ εἰς τὰς τῶν Τούρκων πράξεις καὶ διαβολὰς πονηρότατος. Συχνάζων μετά τινων τῶν ἀρχόντων ἐν τῷ παλατίῳ ἐγένετο καὶ τῷ βασιλεῖ Μανουὴλ γνώριμος καὶ διὰ τὸ ἀσκεῖν τὴν τῶν Τούρκων γλῶτταν καὶ ἐπίστασθαι αὐτήν, ὡς ἐχρῆν, ἐστέλλετο σὺν τοῖς πρέσβεσι τοῦ βασιλέως ἀεί, ὑπηρετῶν καὶ μεθερμηνεύων τὰ λεγόμενα παρὰ τῶν πρέσβεων πρὸς τοὺς μεσάζοντας τοῦ ποτὲ Μαχουμὲτ ἡγεμόνος. Τοῦ καιροῦ τοίνυν ἀναλισκομένου συχνάκις εἰς τὸ τοιοῦτον ὑπούργημα, γίνεται γνώριμος καὶ τῷ ἡγεμόνι Μαχουμὲτ καὶ τῷ μεγάλῳ μεσάζοντι Παγιαζήτ· καὶ τοιοῦτον ἐφιλιώθη, ὅτι, εἴ τι ἦν τὸ βουλόμενον παρὰ τοῦ βασιλέως πρὸς τὸν Μαχουμὲτ καὶ παρὰ τοῦ Μαχούμετ πρὸς τὸν βασιλέα, ἐν ἀκαρεῖ καιροῦ ῥοπῇ ὁ Θεολόγος ἐξύφαινε καὶ ἐφαίνετο καὶ εἰς τοὺς δύο μέγας διορθωτὴς πραγμάτων πολλῶν.natum in scenam productum esse. Verumtamen
enm ſuisse Bajazitis genuinum filium verissimum
ἀνθρώπων ὑπόληψις, εἰ καὶ οὐχὶ πάντες, ἀλλ' οἱ tium, et ab imperatore Manuele Paleologo persoπλείστοι τῶν τοῦ δήμου, καταλάβοι, ὡς οὐχ ὑπῆρχε
υἱὸς τοῦ Παγιαζήτ Οθμάν, ἀλλ᾽ ἦν πλαστὸς καὶ
κατεσκευασμένος παρὰ τοῦ βασιλέως Μανουήλ τοῦ
Παλαιολόγου. Η δὲ ἀλήθεια οὕτως ἔχει ὡς τοῦ Παγιαζήτ ὑπῆρχεν υἱός.
erat.
CAPUT XXVIII.
Morales Constantinopolim oppugnare aggreditur, Joanne imperatore, ob Manuelis senectutem et morbos, res imperii
administrante. Corax Theologus proditionis reus damnatur; cujus mortem ulcisci cupiens Morates, Michaelem Pyllim, ob delatum Coracem, morte afficere properat; Pylles, Christum et fidem impie abnegando, vitam servat. sianuel Mustapham, ocluennem puerum, Moratis fratrem, contra hunc suscitat, et statim moritur. Mustaphas Nicææ
caplus a fratre strangulatur. Morales Thessaliam et Peloponnesum invadit. Cineiti per bassas suos bellum infert, et
debellat: tandemque illum, tolumnque ejus genus, internecione delet.
Καθίσαντος οὖν ἐπὶ τοῦ θρόνου τῆς ἡγεμονίας τοῦ
πατρὸς αὐτοῦ ἤδη χειμώνος ἄρξαντος, ἐν ἔαρι διαMorates, postquam hiems jam cœpisset, in imperii paterni solio collocatus fuerat; proximo deinde
λαλιάς πανταχοῦ, καὶ κηρύγματα πέμψας, στρατὸν adventante vere, edicto publico præconumque voce
ἀθροίσας πολύν, καὶ κατὰ τῆς πόλεως Κωνσταντίνου jussis militatum venire militibus, ingentem exerciτὴν ἑτοιμασίαν ἐποίει. Καὶ ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ πρὸ tum cogit, et ad oppugnandam Constantinopolim
πολλοῦ τὴν βασιλείαν τῷ υἱῷ Ἰωάννῃ ἀναθεὶς αὐτ se accingit. Jam diu tunc erat cum imperator Maτὸς γέρων ων, ἐκάθητο, σχολάζων ἐν μελέτῃ θείων nuel filio Joanni imperio cesserat, ipseque senez
λόγων. Μαθὼν οὖν ὅτι ὁ Μωράτ στρατεύειν μέλλει divinarum Scripturarum studio quietus attendebat.
κατ' αὐτοῦ τῷ μηνὶ ἐκείνῳ, ἦν γὰρ Απρίλιος, στέλε Comperto itaque Moratis consilio, bellum ipsi inλεῖ ἀποκρισιάριον πρὸς αὐτὸν, ἐνόματι Θεολόγον ferre mense Aprili tune labente destinantis, apoΚώρακα, ἄνθρωπον ἐκ Φιλαδελφείας ὁρμώμενον,
crisiarium ad eum mittit nomine Coracem Theoloκαὶ μετὰ τὴν τῶν Τατάρων εἰς τὴν ᾿Ασίαν ἔφοδον gum, qui Philadelphia venerat, et Constantinopoμετοικήσαντα ἐν Κωνσταντινουπόλει. "Ην γὰρ παν- lim, Tataris Asiam invadentibus, habitationis sedem
εὗργος ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων τῷ τότε καιρῷ, καὶ transtulerat. Erat equidem iste supra cunctos sui
εἰς τὰς τῶν Τούρκων πράξεις καὶ διαβολάς πονη- temporis homines astutus et fraudulentus: Turcoρότατος, συχνάζων μετά τινας τῶν ἀρχόντων ἐν τῷ rum more calumniis quemlibet appetere promptus,
παλατίῳ, ἐγένετο καὶ τῷ βασιλεῖ Μανουήλ γνώρι et assuetus. In palatio cum quibusdam principibus
μος. Καὶ διὰ τὸ ἀσκεῖν τὴν Τούρκων γλῶτταν, καὶ G viris familiaritate contracta, ipsi quoque Manueli
ἐπίστασθαι αὐτὴν, ὡς ἐχρῆν, ἐστέλλετο σὺν τοῖς imperatori innotuerat. Quod etiam linguam Turciπρέσβεσι τοῦ βασιλέως ἀεὶ, ὑπηρετῶν καὶ μεθερ cam egregie calleret, et loqueretur, ab imperatore
μηνεύων τὰ λεγόμενα παρὰ τῶν πρέσβεων πρὸς cum legatis missus est: interpretisque munere
τοὺς μεσάζοντας τοῦ ποτὲ Μαχουμὲτ ἡγεμόνος. Τοῦ apud veziros tunc regnantis Mahometis functus,
καιροῦ τοίνυν ἀναλισκομένου συχνάκις εἰς τὸ τοιοῦ Turcice reddendo, quæ a legatis dicebantur. Cum
τον υπούργημα, γίνεται γνώριμος καὶ τῷ ἡγεμόνι ilaque diu sæpiusque hoc munere defunctus esset,
Μαχουμέτ, καὶ τῷ μεγάλῳ μεσάζοντι Βαγιαζήτ principi Mahometi, et magno veziro Bajaziti etiam
καὶ τοσοῦτον ἐφιλιώθη, ὅτι εἴ τι ἦν τὸ βουλόμενον innotuit: eique lauta cum ipsis intercessit familiaπαρὰ τοῦ βασιλέως πρὸς τὸν Μαχουμέτ, καὶ παρὰ ritas ac amicitia, ut si quid imperator Manuel apud
τοῦ Μαχουμὲτ πρὸς τὸν βασιλέα, ἐν ἀκαρεῖ καιροῦ 102 Mahometem agendum haberet, vel apud imροπῇ ὁ Θεολόγος ἐξύφαινε· καὶ ἐφαίνετο καὶ εἰς peratorem Mahometes, id statim Theologus perteτοὺς δύο μέγας διορθωτής πραγμάτων πολλῶν. Ὁ xeret. Et æstimabatur inter hos duos multorum neτὰ πάντα γοῦν τὰ καλὰ βασκαίνων φθόνος εστοχά gotiorum componendorum magnus auctor. Invidia
ζετο καὶ πρὸς τὸν Θεολόγον ὀξέως. Τοῦ Μαχουμέτ η tandem, quæ omnibus perniciem affert, infesta tela
οὖν παρελθόντος, καὶ Παγιαζήτ τοῦ μεσάζοντος, in Theologum impegit. Cum equidem Mahometes
καὶ μεταπεσόντα τὰ πράγματα ἐν τῷ προῤῥηθέντι obiisset, Bajazilesque vezirus periisset, opera et
Ismaelis Bullialdi nola.
vandum est Leudclavium, Hist. Musulm. lib. xix,
belluin a Mustapha Morati illatum, et universas ad
illius interitum res gestas, ad annumn legira 825
(Christi 1423] referre; cepit enim ille 825 Hegira
anno, Christi 1421, Decembris 26, fer. 6, cyclo solis 2, littera E. Adque eumdem annum lib. 1, cap.
40, ista Puranzes retulit. Idem vero Leunclavius in
Annalibus Turcicis ad annum 827 Hegiræ, Christi
1424 (perperam 1425 apud Leunclavium legitur)
Morate salutatum esse imperatorem, capto strangulatoque Mustapha Dusme, narrat. Ista igitur con
ciliare tali discrimine adhibito oportet; ita ut dicamus, post mortem Mehemetis adversus ejus filium
Moratem statim Mustapham rebellasse, ac pro imPATROL. GR. CLVII.
peratore se gessisse: id bellum triennio gestum
esse: ac tandem capto strangulatoque Mustapha anno Hegiræ 827 (Christi 1424] finitum esse. Hunc
equidem Mustapham triennio regnasse testis est
Laonicus lib. v: Ετελεύτησε δὲ Μουσταφάς βασι
λεύσας ἐν Εὐρώπῃ ἔτη τρία. Vitam finivit Mustaphas, posiquam tres annos in Europa regnaverat.
Plura equidem gesta sunt, negotia plura agitata,
legati de jungendis fœderibus ultro citroque missi.
quam ut anni unius spatio perfici potuerint. Recte
itaque Calvisius in Chronologia Mustaphæ mortem
anno 827 Arabum (Christi vero 1424) assignat:
quem etiam, Annalesque Turcicos sequimur.
Ὁ τὰ πάντα γοῦν τὰ καλὰ βασκαίνων φθόνος ἐστοχάζετο καὶ πρὸς τὸν Θεολόγον ὀξέως. Τοῦ Μαχουμὲτ οὖν παρελθόντος καὶ Παγιαζὴτ τοῦ μεσάζοντος καὶ μεταπεσόντα τὰ πράγματα ἐν τῷ προῤῥηθέντι Μουσταφᾶ διὰ συνδρομῆς τῶν Ῥωμαίων καὶ τὸ τῆς φιλίας γλυκὺ εἰς ἔχθραν πικρίας κατηντηκὸς τῶν πραγμάτων πάλιν μεταπεσόντων εἰς τὸν Μουρὰτ καὶ θέλων ὁ βασιλεὺς τὸ πικρὸν μεταβαλεῖν πάλιν εἰς γλυκύ, στέλλει πρὸς τὸν Μωρὰτ ἀποκρισιαρίους Παλαιολόγον τὸν Λαχανᾶν καὶ Μάρκον Ἰάγαριν, ἄνδρας εὐγενεῖς καὶ συνετούς, τοῦ παραστῆσαι διὰ λόγων πιθανῶν, ὅτι τὰ συμβάντα τῷ Μωρὰτ οὐκ ἦν αἰτία ὁ βασιλεύς, ἀλλ’ ὁ Παγιαζήτ, ὁ τῶν πραγμάτων τῆς ἡγεμονίας ἐπίτροπος· καὶ οὐκ ἠβουλήθη δοῦναι τὰ νεογνὰ ἐν χερσὶ τοῦ βασιλέως, καθὼς ἐνδιαθήκως προέτρεψεν ὁ πατὴρ αὐτῶν τῷ Παγιαζήτ, ἀλλὰ ἀτίμως τοὺς αἰτοῦντας αὐτὰ πρέσβεις ἀπέπεμψεν. Ὁ δὲ Μωρὰτ τοὺς ῥηθέντας ἀποκρισιαρίους μήτε ἰδεῖν μήτε ἀκοῦσαι θελήσας, περιορίσας αὐτοὺς ἐν ὀλίγαις ἡμέραις, ἕως οὗ ἀπαρτίσαι δυνηθείη τὰ πρὸς χρείαν αὐτῷ πολεμικὰ κατὰ τῆς Πόλεως, τότε ἀπέλυσεν εἰπών·natum in scenam productum esse. Verumtamen
enm ſuisse Bajazitis genuinum filium verissimum
ἀνθρώπων ὑπόληψις, εἰ καὶ οὐχὶ πάντες, ἀλλ' οἱ tium, et ab imperatore Manuele Paleologo persoπλείστοι τῶν τοῦ δήμου, καταλάβοι, ὡς οὐχ ὑπῆρχε
υἱὸς τοῦ Παγιαζήτ Οθμάν, ἀλλ᾽ ἦν πλαστὸς καὶ
κατεσκευασμένος παρὰ τοῦ βασιλέως Μανουήλ τοῦ
Παλαιολόγου. Η δὲ ἀλήθεια οὕτως ἔχει ὡς τοῦ Παγιαζήτ ὑπῆρχεν υἱός.
erat.
CAPUT XXVIII.
Morales Constantinopolim oppugnare aggreditur, Joanne imperatore, ob Manuelis senectutem et morbos, res imperii
administrante. Corax Theologus proditionis reus damnatur; cujus mortem ulcisci cupiens Morates, Michaelem Pyllim, ob delatum Coracem, morte afficere properat; Pylles, Christum et fidem impie abnegando, vitam servat. sianuel Mustapham, ocluennem puerum, Moratis fratrem, contra hunc suscitat, et statim moritur. Mustaphas Nicææ
caplus a fratre strangulatur. Morales Thessaliam et Peloponnesum invadit. Cineiti per bassas suos bellum infert, et
debellat: tandemque illum, tolumnque ejus genus, internecione delet.
Καθίσαντος οὖν ἐπὶ τοῦ θρόνου τῆς ἡγεμονίας τοῦ
πατρὸς αὐτοῦ ἤδη χειμώνος ἄρξαντος, ἐν ἔαρι διαMorates, postquam hiems jam cœpisset, in imperii paterni solio collocatus fuerat; proximo deinde
λαλιάς πανταχοῦ, καὶ κηρύγματα πέμψας, στρατὸν adventante vere, edicto publico præconumque voce
ἀθροίσας πολύν, καὶ κατὰ τῆς πόλεως Κωνσταντίνου jussis militatum venire militibus, ingentem exerciτὴν ἑτοιμασίαν ἐποίει. Καὶ ὁ βασιλεὺς Μανουὴλ πρὸ tum cogit, et ad oppugnandam Constantinopolim
πολλοῦ τὴν βασιλείαν τῷ υἱῷ Ἰωάννῃ ἀναθεὶς αὐτ se accingit. Jam diu tunc erat cum imperator Maτὸς γέρων ων, ἐκάθητο, σχολάζων ἐν μελέτῃ θείων nuel filio Joanni imperio cesserat, ipseque senez
λόγων. Μαθὼν οὖν ὅτι ὁ Μωράτ στρατεύειν μέλλει divinarum Scripturarum studio quietus attendebat.
κατ' αὐτοῦ τῷ μηνὶ ἐκείνῳ, ἦν γὰρ Απρίλιος, στέλε Comperto itaque Moratis consilio, bellum ipsi inλεῖ ἀποκρισιάριον πρὸς αὐτὸν, ἐνόματι Θεολόγον ferre mense Aprili tune labente destinantis, apoΚώρακα, ἄνθρωπον ἐκ Φιλαδελφείας ὁρμώμενον,
crisiarium ad eum mittit nomine Coracem Theoloκαὶ μετὰ τὴν τῶν Τατάρων εἰς τὴν ᾿Ασίαν ἔφοδον gum, qui Philadelphia venerat, et Constantinopoμετοικήσαντα ἐν Κωνσταντινουπόλει. "Ην γὰρ παν- lim, Tataris Asiam invadentibus, habitationis sedem
εὗργος ὡς οὐδεὶς τῶν ἄλλων τῷ τότε καιρῷ, καὶ transtulerat. Erat equidem iste supra cunctos sui
εἰς τὰς τῶν Τούρκων πράξεις καὶ διαβολάς πονη- temporis homines astutus et fraudulentus: Turcoρότατος, συχνάζων μετά τινας τῶν ἀρχόντων ἐν τῷ rum more calumniis quemlibet appetere promptus,
παλατίῳ, ἐγένετο καὶ τῷ βασιλεῖ Μανουήλ γνώρι et assuetus. In palatio cum quibusdam principibus
μος. Καὶ διὰ τὸ ἀσκεῖν τὴν Τούρκων γλῶτταν, καὶ G viris familiaritate contracta, ipsi quoque Manueli
ἐπίστασθαι αὐτὴν, ὡς ἐχρῆν, ἐστέλλετο σὺν τοῖς imperatori innotuerat. Quod etiam linguam Turciπρέσβεσι τοῦ βασιλέως ἀεὶ, ὑπηρετῶν καὶ μεθερ cam egregie calleret, et loqueretur, ab imperatore
μηνεύων τὰ λεγόμενα παρὰ τῶν πρέσβεων πρὸς cum legatis missus est: interpretisque munere
τοὺς μεσάζοντας τοῦ ποτὲ Μαχουμὲτ ἡγεμόνος. Τοῦ apud veziros tunc regnantis Mahometis functus,
καιροῦ τοίνυν ἀναλισκομένου συχνάκις εἰς τὸ τοιοῦ Turcice reddendo, quæ a legatis dicebantur. Cum
τον υπούργημα, γίνεται γνώριμος καὶ τῷ ἡγεμόνι ilaque diu sæpiusque hoc munere defunctus esset,
Μαχουμέτ, καὶ τῷ μεγάλῳ μεσάζοντι Βαγιαζήτ principi Mahometi, et magno veziro Bajaziti etiam
καὶ τοσοῦτον ἐφιλιώθη, ὅτι εἴ τι ἦν τὸ βουλόμενον innotuit: eique lauta cum ipsis intercessit familiaπαρὰ τοῦ βασιλέως πρὸς τὸν Μαχουμέτ, καὶ παρὰ ritas ac amicitia, ut si quid imperator Manuel apud
τοῦ Μαχουμὲτ πρὸς τὸν βασιλέα, ἐν ἀκαρεῖ καιροῦ 102 Mahometem agendum haberet, vel apud imροπῇ ὁ Θεολόγος ἐξύφαινε· καὶ ἐφαίνετο καὶ εἰς peratorem Mahometes, id statim Theologus perteτοὺς δύο μέγας διορθωτής πραγμάτων πολλῶν. Ὁ xeret. Et æstimabatur inter hos duos multorum neτὰ πάντα γοῦν τὰ καλὰ βασκαίνων φθόνος εστοχά gotiorum componendorum magnus auctor. Invidia
ζετο καὶ πρὸς τὸν Θεολόγον ὀξέως. Τοῦ Μαχουμέτ η tandem, quæ omnibus perniciem affert, infesta tela
οὖν παρελθόντος, καὶ Παγιαζήτ τοῦ μεσάζοντος, in Theologum impegit. Cum equidem Mahometes
καὶ μεταπεσόντα τὰ πράγματα ἐν τῷ προῤῥηθέντι obiisset, Bajazilesque vezirus periisset, opera et
Ismaelis Bullialdi nola.
vandum est Leudclavium, Hist. Musulm. lib. xix,
belluin a Mustapha Morati illatum, et universas ad
illius interitum res gestas, ad annumn legira 825
(Christi 1423] referre; cepit enim ille 825 Hegira
anno, Christi 1421, Decembris 26, fer. 6, cyclo solis 2, littera E. Adque eumdem annum lib. 1, cap.
40, ista Puranzes retulit. Idem vero Leunclavius in
Annalibus Turcicis ad annum 827 Hegiræ, Christi
1424 (perperam 1425 apud Leunclavium legitur)
Morate salutatum esse imperatorem, capto strangulatoque Mustapha Dusme, narrat. Ista igitur con
ciliare tali discrimine adhibito oportet; ita ut dicamus, post mortem Mehemetis adversus ejus filium
Moratem statim Mustapham rebellasse, ac pro imPATROL. GR. CLVII.
peratore se gessisse: id bellum triennio gestum
esse: ac tandem capto strangulatoque Mustapha anno Hegiræ 827 (Christi 1424] finitum esse. Hunc
equidem Mustapham triennio regnasse testis est
Laonicus lib. v: Ετελεύτησε δὲ Μουσταφάς βασι
λεύσας ἐν Εὐρώπῃ ἔτη τρία. Vitam finivit Mustaphas, posiquam tres annos in Europa regnaverat.
Plura equidem gesta sunt, negotia plura agitata,
legati de jungendis fœderibus ultro citroque missi.
quam ut anni unius spatio perfici potuerint. Recte
itaque Calvisius in Chronologia Mustaphæ mortem
anno 827 Arabum (Christi vero 1424) assignat:
quem etiam, Annalesque Turcicos sequimur.
PG 157:971Ὑπάγετε, ἀναγγείλατε τῷ βασιλεῖ, ὅτι ἤδη ἔρχομαι ταχύ.Ἐν ὀλίγαις δὲ ἡμέραις ἀθροίσας ἅπαντα τὸν στρατὸν αὐτοῦ, ὑπὲρ ἀριθμὸν ὄντα εἰπεῖν, ἐπέκεινα τῶν διακοσίων χιλιάδων, κατὰ τῆς Πόλεως ἔξεισιν. Οἱ δὲ Πολῖται κατὰ τοῦ Θεολόγου ὑπενόουν κακὴν ὑπόνοιαν λέγοντες ἐν νῷ, ὅτι διὰ τὸ μὴ ἀφικέσθαι αὐτὸν ἐν τῇ πρεσβείᾳ ἔῤῥαψε δόλον κατὰ τῆς πόλεως· ἦν γὰρ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον φιλικῶς διακείμενος σὺν τοῖς ἀρχηγοῖς Τούρκοις καὶ σὺν αὐτῷ τῷ ἡγεμόνι ὁ Θεολόγος. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ὁρῶν τὸν θόρυβον ἐν μέσῳ τοῦ ὄχλου κατὰ τοῦ Θεολόγου, στέλλει τοῦτον πρὸς τὸν Μουράτ, ὡς δῆθεν πρεσβεύσων τὰ τῆς εἰρήνης, ἦν γὰρ ὁ Μωρὰτ περικυκλώσας καὶ χαρακώσας τὴν Πόλιν, πήξας αὐτοῦ τὰς σκηνὰς ἐν τῷ ναῷ τῆς Πηγῆς ἔνδον, πλησίον τοῦ τείχους τῆς πόλεως. Ἐξελθὼν δὲ ὁ Θεολόγος καὶ ἐντυχὼν τῷ Μουρὰτ καὶ τοῖς μεγιστάνοις αὐτοῦ καὶ πολλὰ καμὼν καὶ λαλήσας περὶ εἰρήνης, οὐκ ἐδυνήθη πεῖσαι καταπειθῆ τὸν τύραννον, ὥς τινες λέγουσιν· ὡς δ’ οἱ πλεῖστοι ὑπώπτευσαν, ἐλάλησε πρὸς τὸν Τοῦρκον, ὅτι·DUCE
auxilio Romnorum rerum summa ad Mustapham & Μουσταφ, διὰ συνδρομῆς τῶν Ῥωμαίων, καὶ τὸ
prædictum devolvitur. Et prius ab iis mutuo culta
suavis amicitia, translato rursus ad Morateın imperio, in odium ac simultates versa est. Quas cum
imperator mitigare ac placare decrevisset, ad Moratem apocrisiarios mittit Palæologum Lachanem, et
Marcum Jagarin viros nobilitate ac prudentia insignes, qui rationibus ac verbis verisimilibus Morati
suaderent, eorum quæ ipsi contigerant, auctorem
Manuelem imperatorem non esse, sed Bajazitem,
qui res imperii tum administrabat: nolueratque
infantes imperatori tradere, ut patris ipsorum testamento jussus erat, hortationibusque monitus Bajazites: quin etiam contumeliose legatos, qui illos
repetebant, dimiserat. At Morales los apocrisiarios,
nec videre nec audire voluit, et paucos dies seorsim custoditos tenuit: donec quæ huic expeditioni
militari ad urbem Constantinopolim oppugnandam
necessaria ipsi erant, comparasset. Illos postea hoc
dato responso dimisit: Abite et nuntiate imperatori
vestro brevi me venturum esse. Paucos post dies, in
unum coactis totis viribus, ingentem exercituın ducentorum milium pluriumve militum contra Constantinopolim ducit. Cives liac de causa in suspicionem de re aliqua atroci contra Theologum adducti dicebant, ipsum fraudem et dolos urbi struxisse, ægre ferentem se cum legatis profectum non
esse. Erga Turcos duces etenim ut plurimum benigno affectus erat, ipsorumque imperatorem diligebal Theologus. Cognita tumultuantis multitudinis
in Theologum invidia, Manuel ad Moratem de pace
acturum eum mittit; urbem quippe corona ac vallo
jam cinxerat Morates, et tentoria intra templum
Fontis prope muros erexerat. Urbe egressus Theologus Moratem ejusque proceres adit; cum quibus
multis de pace sermonibus collatis, tyrannum ad
eam componendam adducere ulla ratione haud potuit. Plurium autem opinione ferebatur, cum Tur2o bac conditione pacisci voluisse. Si, inquit, fidem tuam jurejurando obligaveris urbis præfectum
ne fore, illam tibi tralam; quæ verba ex fidissimis amicis ejus, qui aderat, unus auribus excepit.
Talia pactus in urbem, redit, ut qua die condicta ac
103 præstituta urbem expugnaturi Turci erant,
ad Fontis portam suis stipatus staret, illosque introduceret. Theologus continuo imperatorem convenit, rationem eorum quæ legatus agitasset, redditurus. llle vero alius, quæ verba superius recitata audierat, ad turbam retulit, patefacitque proditionem, quam Theologus meditabatur, indiciisque quibusdam fidem verbis suis conciliat. Ubi
deinde ab imperatore Manuele, qui senex et infirma
τῆς φιλίας γλυκὺ εἰς ἔχθραν πικρίας κατηντηκό
τῶν πραγμάτων πάλιν μεταπεσόντων εἰς τὸν Μου
ράτ· καὶ θέλων ὁ βασιλεὺς τὸ πικρὸν μεταβάλλει
πάλιν εἰς γλυκύ, στέλλει πρὸς τὸν Μωρὰς ἀποκρι
σιαρίους Παλαιολόγον τὸν Λαχανᾶν, καὶ Μάρκος
Τάγαριν ἄνδρας εὐγενεῖς καὶ συνετούς, τοῦ παρα
στῆσαι διὰ λόγων πιθανῶν, ὅτι τὰ συμβάντα τῷ
Μωρὰτ οὐκ ἦν αἰτία ὁ βασιλεὺς, ἀλλ' ὁ Παγιαζήτ,
ὁ τῶν πραγμάτων τῆς ἡγεμονίας ἐπίτροπος· καὶ
οὐκ ἠβουλήθη δοῦναι τὰ νεογνὰ ἐν χερσὶ τοῦ βασι
τῷ Παγιαζήτ· ἀλλ' ἀτίμως τοὺς αἰτοῦντας αὐτὰ
λέως, καθὼς ἐνδιαθήκω; προέτρεψεν ὁ πατὴρ αὐτῶν
αποκρισιαρίους μήτε ἰδεῖν μήτε ἀκοῦσαι θελήσας,
πρέσβεις ἀπέπεμψεν. Ο δὲ Μωράτ τοὺς βηθέντας
απαρτίσαι δυνηθείη τὰ πρὸς χρείαν αὐτῷ πολεμικά
περιορίσας αὐτοὺς ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἕως οὗ
κατὰ τῆς πόλεως, τότε ἀπέλυσεν εἰπών· Υπάγετε,
ἀναγγείλατε τῷ βασιλεῖ, ὅτι ήδη έρχομαι ταχύ.
Ἐν ὀλίγαις δ᾽ ἡμέραις ἀθροίσας ἅπαντα τὸν στρατὸν
αὐτοῦ, ὑπεράριθμον ὄντα εἰπεῖν ἐπέκει τῶν διακο·
σίων χιλιάδων, κατὰ τῆς πόλεως έξεισιν. Οἱ &
λέγοντες ἐν νῷ, ὅτι διὰ μὴ ἀφίκεσθαι αὐτὸν ἐν τῇ
πολίται κατὰ τοῦ Θεολόγου ὑπενόουν κακὴν ὑπόνοιαν,
πρεσβεία έῤῥαψε δόλον κατὰ τῆς πόλεως· ἦν γὰρ
ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον φιλικῶς διακείμενος σὺν τοῖς
ἀρχηγοῖς Τούρκοις, καὶ σὺν αὐτῷ τῷ ἡγεμόνι ὁ
Θεολόγος. Ο δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ, ὁρῶν τὸν θόρυβον
τον πρὸς τὸν Μουράτ ὡς δῆθεν πρεσβεύσων τὰ τῆς
εἰρήνης· ἦν γὰρ ὁ Μαρὰτ περικυκλώσας καὶ χαραχώσας τὴν πόλιν, πήξας αὐτοῦ τὰς σκηνὰς ἐν τῷ
ναῷ τῆς Πηγῆς ἔνδον, πλησίον τοῦ τείχους τῆς πόλ
λεως. Εξελθὼν δὲ ὁ Θεολόγος καὶ ἐντυχῶν τῷ Μωράτ, καὶ τοῖς μεγιστάνοις αὐτοῦ, καὶ πολλὰ καμών,
καὶ λαλήσας περὶ εἰρήνης, οὐκ ἐδυνήθη καταπειθῆ
ποιῆσαι τὸν τύραννον, ὡς τινὲς λέγουσιν· ὡς δὲ οἱ
πλεῖστοι ὑπώπτευσαν, ἐλάλησε πρὸς τὸν Τοῦρκον,
ὅτι Εἰ ποιήσεις μοι συνθήκας ενόρκους τοῦ εἶναι με
ἄρχοντα καὶ ἡγεμόνα τῆς πόλεως, ἐγώ σοι ταύτην
παραδώσω. Εἷς δὲ τῶν πιστοτάτων αὐτοῦ ἐνωτισθεί;
τὰ λεγόμενα· καὶ εἰσελθόντες ἐν τῇ πόλει μετὰ τὸ
ποιῆσαι τὰς συνθήκας, ὅτι τὴν ἡμέραν ἐν ᾗ μέλλει
γενέσθαι ὁ πόλεμος, αὐτὸς ἐν τῇ τῆς Πηγῆς πύλῃ
μετὰ τῶν αὐτοῦ εἰσάξει τοὺς Τούρκους εντός. Εἰσιλο
θὼν δὲ ὁ Θεολόγος, καὶ τυχὼν τῷ βασιλεῖ, καὶ
διηγούμενος τὰ τῆς πρεσβείας, ἐκεῖνος ἀνήγγειλε
τοῖς ἔξω τὰ περὶ τῆς ἀπιστίας αὐτοῦ, πιστούμενος
τὰ λεγόμενα διὰ τεκμηρίων τινῶν. Ἐξελθὼν δὲ ὁ
Θεολόγος ἐκ τῆς μονῆς, ἦν γὰρ οἰκῶν τότε ὁ βασι
λεὺς ἐν τῇ μονῇ τῆς Περιβλέπτου ἀσθενὴς καὶ
ἐν μέσῳ τοῦ ὄχλου κατὰ τοῦ Θεολόγου, στέλλει τοῦIsmaelis Bullialdi notæ.
Ἐν ὀλίγαις δὲ ἡμέραις. Hanc Constantinopoleos obsidionem Phranzes refert ad annum mundi
6930, ut et Joannes Cananus, brevi a doctissimo
clarissimoque viro Leone Allatio edendus. Noster
Ducas eodem anno, quo Mustaphas strangulatus est
tradit, id est, anno Christi 1424, mundi 6932.Laonicus lib. v, post interfectum Mustapham, Constantinopolim a Morate, frustra tamen obsessamı ait;
idemque Phranzes lib. r, cap. 32. Quod Aurales
Turcici silentio transmittunt.
De Theologo illo Corace, et Pylie nihil apud
Phranzem et Laonicum legimus.
Εἰ ποιήσεις μοι συνθήκας ἐνόρκους τοῦ εἶναί με ἄρχοντα καὶ ἡγεμόνα τῆς Πόλεως, ἐγώ σοι ταύτην παραδώσω.Εἷς δὲ τῶν πιστοτάτων αὐτοῦ ἐνωτισθεὶς τὰ λεγόμενα καὶ εἰσελθόντες ἐν τῇ πόλει μετὰ τὸ ποιῆσαι τὰς συνθήκας, ὅτι τὴν ἡμέραν ἐν ᾗ μέλλει γενέσθαι ὁ πόλεμος, αὐτὸς ἐν τῇ τῆς Πηγῆς Πύλῃ μετὰ τῶν αὐτοῦ εἰσάξει τοὺς Τούρκους ἐντός, εἰσελθὼν δὲ ὁ Θεολόγος καὶ τυχὼν τῷ βασιλεῖ καὶ διηγούμενος τὰ τῆς πρεσβείας, ἐκεῖνος ἀνήγγειλε τοῖς ἔξω τὰ περὶ τῆς ἀπιστίας αὐτοῦ πιστούμενος τὰ λεγόμενα διὰ τεκμηρίων τινῶν. Ἐξελθὼν δὲ ὁ Θεολόγος ἐκ τῆς μονῆς, ἦν γὰρ οἰκῶν τότε ὁ βασιλεὺς ἐν τῇ μονῇ τῆς Περιβλέπτου, ἀσθενὴς καὶ γέρων, ὁ δὲ Ἰωάννης ὁ βασιλεὺς ἠσχολεῖτο πρὸς τὰ ἀντίμαχα τῆς πόλεως, καὶ μέρος τῶν ἀρχόντων καὶ τὸ βασμουλικὸν ἅπαν κατεβόησαν κατ’ αὐτοῦ, ὕβρεις καὶ λοιδορίας ἐκχέοντες. Τότε ὁ βασιλεὺς ἀκούσας τὴν ταραχὴν ἠρώτα, τί τὸ γενόμενον, οἱ δὲ παρέστησαν αὐτῷ τὸν ἄνθρωπον διηγούμενον τὰ περὶ τῆς προδοσίας. Θέλων δὲ ὁ βασιλεὺς καταπραῦ̈ναι τὸν ὄχλον, ἐκέλευσε περιορισθῆναι τὸν Θεολόγον καὶ σὺν αὐτῷ τὸν προδότην αὐτοῦ, ἵνα τὴν αὔριον ἐτάσῃ τὴν ἀλήθειαν.DUCE
auxilio Romnorum rerum summa ad Mustapham & Μουσταφ, διὰ συνδρομῆς τῶν Ῥωμαίων, καὶ τὸ
prædictum devolvitur. Et prius ab iis mutuo culta
suavis amicitia, translato rursus ad Morateın imperio, in odium ac simultates versa est. Quas cum
imperator mitigare ac placare decrevisset, ad Moratem apocrisiarios mittit Palæologum Lachanem, et
Marcum Jagarin viros nobilitate ac prudentia insignes, qui rationibus ac verbis verisimilibus Morati
suaderent, eorum quæ ipsi contigerant, auctorem
Manuelem imperatorem non esse, sed Bajazitem,
qui res imperii tum administrabat: nolueratque
infantes imperatori tradere, ut patris ipsorum testamento jussus erat, hortationibusque monitus Bajazites: quin etiam contumeliose legatos, qui illos
repetebant, dimiserat. At Morales los apocrisiarios,
nec videre nec audire voluit, et paucos dies seorsim custoditos tenuit: donec quæ huic expeditioni
militari ad urbem Constantinopolim oppugnandam
necessaria ipsi erant, comparasset. Illos postea hoc
dato responso dimisit: Abite et nuntiate imperatori
vestro brevi me venturum esse. Paucos post dies, in
unum coactis totis viribus, ingentem exercituın ducentorum milium pluriumve militum contra Constantinopolim ducit. Cives liac de causa in suspicionem de re aliqua atroci contra Theologum adducti dicebant, ipsum fraudem et dolos urbi struxisse, ægre ferentem se cum legatis profectum non
esse. Erga Turcos duces etenim ut plurimum benigno affectus erat, ipsorumque imperatorem diligebal Theologus. Cognita tumultuantis multitudinis
in Theologum invidia, Manuel ad Moratem de pace
acturum eum mittit; urbem quippe corona ac vallo
jam cinxerat Morates, et tentoria intra templum
Fontis prope muros erexerat. Urbe egressus Theologus Moratem ejusque proceres adit; cum quibus
multis de pace sermonibus collatis, tyrannum ad
eam componendam adducere ulla ratione haud potuit. Plurium autem opinione ferebatur, cum Tur2o bac conditione pacisci voluisse. Si, inquit, fidem tuam jurejurando obligaveris urbis præfectum
ne fore, illam tibi tralam; quæ verba ex fidissimis amicis ejus, qui aderat, unus auribus excepit.
Talia pactus in urbem, redit, ut qua die condicta ac
103 præstituta urbem expugnaturi Turci erant,
ad Fontis portam suis stipatus staret, illosque introduceret. Theologus continuo imperatorem convenit, rationem eorum quæ legatus agitasset, redditurus. llle vero alius, quæ verba superius recitata audierat, ad turbam retulit, patefacitque proditionem, quam Theologus meditabatur, indiciisque quibusdam fidem verbis suis conciliat. Ubi
deinde ab imperatore Manuele, qui senex et infirma
τῆς φιλίας γλυκὺ εἰς ἔχθραν πικρίας κατηντηκό
τῶν πραγμάτων πάλιν μεταπεσόντων εἰς τὸν Μου
ράτ· καὶ θέλων ὁ βασιλεὺς τὸ πικρὸν μεταβάλλει
πάλιν εἰς γλυκύ, στέλλει πρὸς τὸν Μωρὰς ἀποκρι
σιαρίους Παλαιολόγον τὸν Λαχανᾶν, καὶ Μάρκος
Τάγαριν ἄνδρας εὐγενεῖς καὶ συνετούς, τοῦ παρα
στῆσαι διὰ λόγων πιθανῶν, ὅτι τὰ συμβάντα τῷ
Μωρὰτ οὐκ ἦν αἰτία ὁ βασιλεὺς, ἀλλ' ὁ Παγιαζήτ,
ὁ τῶν πραγμάτων τῆς ἡγεμονίας ἐπίτροπος· καὶ
οὐκ ἠβουλήθη δοῦναι τὰ νεογνὰ ἐν χερσὶ τοῦ βασι
τῷ Παγιαζήτ· ἀλλ' ἀτίμως τοὺς αἰτοῦντας αὐτὰ
λέως, καθὼς ἐνδιαθήκω; προέτρεψεν ὁ πατὴρ αὐτῶν
αποκρισιαρίους μήτε ἰδεῖν μήτε ἀκοῦσαι θελήσας,
πρέσβεις ἀπέπεμψεν. Ο δὲ Μωράτ τοὺς βηθέντας
απαρτίσαι δυνηθείη τὰ πρὸς χρείαν αὐτῷ πολεμικά
περιορίσας αὐτοὺς ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἕως οὗ
κατὰ τῆς πόλεως, τότε ἀπέλυσεν εἰπών· Υπάγετε,
ἀναγγείλατε τῷ βασιλεῖ, ὅτι ήδη έρχομαι ταχύ.
Ἐν ὀλίγαις δ᾽ ἡμέραις ἀθροίσας ἅπαντα τὸν στρατὸν
αὐτοῦ, ὑπεράριθμον ὄντα εἰπεῖν ἐπέκει τῶν διακο·
σίων χιλιάδων, κατὰ τῆς πόλεως έξεισιν. Οἱ &
λέγοντες ἐν νῷ, ὅτι διὰ μὴ ἀφίκεσθαι αὐτὸν ἐν τῇ
πολίται κατὰ τοῦ Θεολόγου ὑπενόουν κακὴν ὑπόνοιαν,
πρεσβεία έῤῥαψε δόλον κατὰ τῆς πόλεως· ἦν γὰρ
ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον φιλικῶς διακείμενος σὺν τοῖς
ἀρχηγοῖς Τούρκοις, καὶ σὺν αὐτῷ τῷ ἡγεμόνι ὁ
Θεολόγος. Ο δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ, ὁρῶν τὸν θόρυβον
τον πρὸς τὸν Μουράτ ὡς δῆθεν πρεσβεύσων τὰ τῆς
εἰρήνης· ἦν γὰρ ὁ Μαρὰτ περικυκλώσας καὶ χαραχώσας τὴν πόλιν, πήξας αὐτοῦ τὰς σκηνὰς ἐν τῷ
ναῷ τῆς Πηγῆς ἔνδον, πλησίον τοῦ τείχους τῆς πόλ
λεως. Εξελθὼν δὲ ὁ Θεολόγος καὶ ἐντυχῶν τῷ Μωράτ, καὶ τοῖς μεγιστάνοις αὐτοῦ, καὶ πολλὰ καμών,
καὶ λαλήσας περὶ εἰρήνης, οὐκ ἐδυνήθη καταπειθῆ
ποιῆσαι τὸν τύραννον, ὡς τινὲς λέγουσιν· ὡς δὲ οἱ
πλεῖστοι ὑπώπτευσαν, ἐλάλησε πρὸς τὸν Τοῦρκον,
ὅτι Εἰ ποιήσεις μοι συνθήκας ενόρκους τοῦ εἶναι με
ἄρχοντα καὶ ἡγεμόνα τῆς πόλεως, ἐγώ σοι ταύτην
παραδώσω. Εἷς δὲ τῶν πιστοτάτων αὐτοῦ ἐνωτισθεί;
τὰ λεγόμενα· καὶ εἰσελθόντες ἐν τῇ πόλει μετὰ τὸ
ποιῆσαι τὰς συνθήκας, ὅτι τὴν ἡμέραν ἐν ᾗ μέλλει
γενέσθαι ὁ πόλεμος, αὐτὸς ἐν τῇ τῆς Πηγῆς πύλῃ
μετὰ τῶν αὐτοῦ εἰσάξει τοὺς Τούρκους εντός. Εἰσιλο
θὼν δὲ ὁ Θεολόγος, καὶ τυχὼν τῷ βασιλεῖ, καὶ
διηγούμενος τὰ τῆς πρεσβείας, ἐκεῖνος ἀνήγγειλε
τοῖς ἔξω τὰ περὶ τῆς ἀπιστίας αὐτοῦ, πιστούμενος
τὰ λεγόμενα διὰ τεκμηρίων τινῶν. Ἐξελθὼν δὲ ὁ
Θεολόγος ἐκ τῆς μονῆς, ἦν γὰρ οἰκῶν τότε ὁ βασι
λεὺς ἐν τῇ μονῇ τῆς Περιβλέπτου ἀσθενὴς καὶ
ἐν μέσῳ τοῦ ὄχλου κατὰ τοῦ Θεολόγου, στέλλει τοῦIsmaelis Bullialdi notæ.
Ἐν ὀλίγαις δὲ ἡμέραις. Hanc Constantinopoleos obsidionem Phranzes refert ad annum mundi
6930, ut et Joannes Cananus, brevi a doctissimo
clarissimoque viro Leone Allatio edendus. Noster
Ducas eodem anno, quo Mustaphas strangulatus est
tradit, id est, anno Christi 1424, mundi 6932.Laonicus lib. v, post interfectum Mustapham, Constantinopolim a Morate, frustra tamen obsessamı ait;
idemque Phranzes lib. r, cap. 32. Quod Aurales
Turcici silentio transmittunt.
De Theologo illo Corace, et Pylie nihil apud
Phranzem et Laonicum legimus.
PG 157:973Οἱ δὲ Κρῆται ὄντες ἐν τῇ Βασιλικῇ Πύλῃ φύλακες καὶ ἀκούσαντες τὰ τῆς προδοσίας, ἔδραμον λέγοντες τῷ βασιλεῖ,ἦσαν γὰρ οἱ Κρῆται ἀεὶ πιστότατοι καὶ ζῆλον θεῖον ἔχοντες πρὸς τὰ τεμένη τῶν ἁγίων καὶ εἰς τὰ σφῶν λείψανα καὶ εἰς τὸ βασίλειον τῆς Πόλεως·εἶπον οὖν αὐτῷ· Ὦ βασιλεῦ, ἄδικόν ἐστιν ἡμᾶς προτιμᾶν τὴν Πόλιν ὑπὲρ τὴν ἐνεγκαμένην καὶ ποθεῖν τοῦ ἐκχεῖσθαι τὸ αἷμα ἡμῶν ὑπὲρ τῆς βασιλευούσης, οἱ δ’ αὐτόχθονες καὶ οἱ τὸ εὐδοξεῖν ἐκ ταύτης ἔχοντες εἶναι προδόται τῶν θείων μυστηρίων καὶ τῆς βασιλείας σου. Κέλευσον οὖν, ἵνα παραδόσωσιν εἰς χεῖρας ἡμῶν τὸν Θεολόγον καὶ ἡμεῖς ἐξετάσομεν ἀκριβῶς τὰ περὶ τούτου.Ὁ δὲ βασιλεὺς ἀπεκρίνατο· Ἐγὼ μὲν δειλιῶ, μή πως κατὰ φθόνον κινδυνεύῃ ὁ ἄνθρωπος· εἰ γὰρ ἐγίνωσκον, ὅτι ἐν ἀληθείᾳ στρεβλὸς ἦν, αὐτῇ τῇ ὥρᾳ κατεδίκαζον αἰσχίστῳ θανάτῳ. Ἄρατε οὖν αὐτὸν ὑμεῖς καὶ ἐξετάσατε·γέρων· ὁ δὲ Ἰωάννης ὁ βασιλεὺς ἡσχολεῖτο πρὸς ἡ valetudine aflictus in venerande (Virginis) mona
τὰ ἀντίμαχα τῆς πόλεως, καὶ μέρος τῶν ἀρχόντων,
καὶ τὸ βασμουλικὸν ἅπαν κατεβόησαν κατὰ αὐτοῦ
ὕβρεις καὶ λοιδορίας ἐκχέοντες. Τότε ὁ βασιλεὺς
ἀκούσας τὴν ταραχὴν ἠρώτα τί τὸ γενόμενον. Οἱ δὲ
παρέστησαν αὐτῷ τὸν ἄνθρωπον διηγούμενον τὰ
περὶ τῆς προδοσίας. Θέλων δὲ ὁ βασιλεὺς καταπραΰναι ὄχλον, ἐκέλευσε περιορισθῆναι τὸν Θεολό
γον, καὶ σὺν αὐτῷ τὴν προδότην αὐτοῦ, ἵνα την
αύριον ἑτάσῃ τὴν ἀλήθειαν. Οἱ δὲ Κρῆτες ὄντες ἐν
τῇ βασιλικῇ πύλῃ φύλακες, καὶ ἀκούσαντες τὰ τῆς
προδοσίας έδραμον λέγοντες τῷ βασιλεῖ (ἦσαν γὰρ
οι Κρήτες ἀεὶ πιστότατοι καὶ ζῆλον θεῖον ἔχοντες
πρὸς τὰ τεμένη ἁγίων, καὶ εἰς τὰ σφῶν λείψανα,
καὶ εἰς τὸ βασίλειον τῆς πόλεως), εἶπον οὖν αὐτῷ·
Ο βασιλεῦ, ἀδικόν ἐστι ἡμᾶς προτιμᾷν τὴν
πόλιν ὑπὲρ τὴν ἐνεγκαμένην, καὶ ποθεῖν τοῦ
ἐκεῖσθαι τὸ αἷμα ἡμῶν ὑπὲρ τῆς βασιλευούσης· οἱ δ' αὐτόχθονες, καὶ οἱ τὸ εὐδοξεῖν ἐκ
ταύτης ἔχοντες, εἶναι προδόται τῶν θείων μυ
στηρίων, καὶ τῆς βασιλείας σου. Κέλευσον οὖν
ἵνα παραδώσωσιν εἰς χεῖρας ἡμῶν τὸν Θεολό.
γον, καὶ ἡμεῖς ἐξετάσομεν ἀκριβῶς τὰ περὶ τού
του. Ο δὲ βασιλεὺς ἀπεκρίνατο· Ἐγὼ μὲν δειλιῶ
μή πως κατὰ φθόνον κινδυνεύει ὁ ἄνθρωπος· Εἰ
γὰρ ἐγίνωσκον ὅτι ἐν ἀληθείᾳ στρεβλός ἦν,
αὐτῇ τῇ ὥρᾳ κατεδίκαζον αισχίστῳ θανάτῳ.
Αρατε οὖν ὑμεῖς καὶ ἑξετάσετε, καὶ εἰ μὲν
ἀθῶος, ἄψετε· εἰ δὲ ἐπὶ τῷ κρίματι, τισάσθω
τὴν τιμωρίαν. Λαβόντες οὖν τὸν Θεολόγον καὶ
ἐξετάσαντες ἀκριβῶς, καὶ διὰ τιμωριῶν, καὶ διὰ
σημείων τινῶν, ὧν ἐρευνήσαντες εὗρον ἐν τῷ οἴκῳ
αὐτοῦ διάφορα σκεύη χρυσά τε καὶ ἀργυρᾶ, καὶ
χρυσοΰφαντα πέπλα, καὶ ἐγγράφους ἀποδείξεις ἃς
ἐπείει κατὰ τοῦ βασιλέως· τὰ δὲ σκεύη ἐδίδοσαν
παρὰ τοῦ βασιλέως ὡς ἀποκομισόμενα τῷ Τούρκῳ,
ὁ δ᾽ αὐτὸς ἐνοσφίζετο ταῦτα· τότε οι Κρήτες σύν
ραντες αὐτὸν διὰ τῆς λεωφόρου ἕως τῆς πύλης τῆς
βασιλικῆς, ἐκεῖ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξορύττουσιν ἀνηλεῶς καὶ ἀπανθρώπως· οὕτω γὰρ ἐξέγλυψαν τοὺς
ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ὡς μηδὲ τύπον φαίνεσθαι βλε
φάρων ἢ δέρματος. Βαλόντες τοίνυν ἐν τῇ φυλακῇ
ἐν τρισὶ ἡμέραις ἀπέθανε· τὴν δὲ οἰκίαν αὐτοῦ
δημεύσαντες ἐνέπρησαν πολὺν θησαυρόν γέμουσαν.
δ
Ο Μουράτ οὖν ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ Θεολό
γου, καὶ τίς ἡ αἰτία του φόνου, ἐθυμώθη τε καὶ
ἐλυπήθη, καί τινες παρέδωκαν εἰς αὐτὸν, ὡς ὅτι
αἴτιος του φόνου τοῦ Κώρακος οὐκ ἦν ἄλλος εἰ μὴ
Μιχαὴλ ὁ Πύλλης. Οὗτος γὰρ ὁ Πύλλης ἦν ἐξ Εφέου Ῥωμαῖος γένει [τὸ γένος], τὸ σέβας Χριστια
ὃς, τὴν τύχην ἐξ εὐγενῶν τῆς αὐτῆς πόλεως· τὴν
τέχνην καὶ τὸ ἐπιτήδευμα γραφεὺς ἐν τῷ παλατίῳ
τοῦ ἡγεμόνος ἐν γράμμασι Ρωμαϊκοῖς καὶ 'Αρα
Οικοῖς· τὴν πράξιν καὶ τὸν τρόπον δύσχρηστος,
λάγνος, ἄσωτος, καὶ παμβέβηλος. Οὗτος συνὼν τότε
τῷ τυράννω, παρέδωκαν αὐτὸν λέγοντες, ὅτι οὗτος
sterio habitabat, discessit Theologus, Joannes imperator, qui ad propulsandum hostium impetum
intentus erat, primores úrbis aliquot, levisque armaturæ milites simul vociferando contumelias et
probra in eum jaciebant. Hoc tumultu cognito, Manuel quid contigerit, interrogat: tum qui aderant
eum qui proditionem aperuerat, coram ipso adducunt. Tumultum sedare istum volebat Manuel,
jussitque Theologum ejusque accusatorem in custodia haberi, ut postridie quid rei sit, clare cognoscere possit. Cretenses porro qui ad imperatoris
portam excubabant, audito de proditione rumore,
eum allocuturi concursu facto adeunt (fidelissimam
usquequaque operam navaverant Cretenses, erga
templa sanctorum eorumque reliquias amore divino
flagrabant, urbisque majestatem imperatoriam sal
vam esse vehementer cupiebant); illi itaque dixerunt: Imperator, haud æquum est hanc urbem patriæ nos præferre, et sanguinis nostri pro hujus urbis imperatoriæ tutela nos esse prodigos: indigenas
vero, quique gratia et auctoritate in ea valent, divina mysteria imperiumque tuum prodere vel'e. Jube
igitur Theologum nobis tradi, examini accurato rem
totam subjiciemus. Respondit imperator Manuel
vereri se, ut invidia oppressus iste in vitæ pericu.
lum adducatur, hisque talia verba adjecit: Si revera cognovissem sceleris cujusvis reum, subito turpissima morte eum multassem. De illo itaque vincto
cognoscite, et quæstionem habete. Siquidem insons
fuerit, absolvite. Si reus peragitur, penas luat. De
Theologo igitur, qui in vinculis erat, diligenter anquiritur tormentis adhibitis: et indicia quædamı
exacte inquirentibus patuerunt, inventis in ejus
domo vasis aureis, argenteisque quamplurimis.
vestibus etiam auro intextis, scriptis insuper in imperatorem haud dubie compositis. Illa equidem
vasa ab imperatore ipsi tradita erant, ut Turcis
postea donaret, quæ furto admisso apud se occultabat. Tune Cretentes ad portam palatii imperatoris via tracto, oculos immani et ab humanitate
prorsus aliena sævitia, elodiunt. Quos sic exsculpserunt, ut ne vestigia quidem palpebrarum vel
104 cutis apparerent. Conjectus deinde in carcerem post triduum moritur: ejusque domus,
multis thesauris qui in ea erant direptis, incendio
deletur.
“
"
Intellecta Theologi cæde, cjusque causa, Morates
ira ac dolore accensus est; cui suggerunt quidam
alium non esse hujus cædis auctorem præter Michaelem Pyllim. Hic Pylles Ephesius erat genere
Romæus, ritu Christianus, ex illius urbis familia
nobili oriundus. Romaicæ et Arabicæ linguæ peritus scriptum in præfecti palatio faciebat. Moribus
porro corruptis ac improbis, luxuria ac intemperantia diffluebat, omninoque profanus erat. Eum
in tyranni aula tunc versantem adducunt, arguuntque imperatori Manueli, ut Corax Theologus urbem proditurus erat, epistola patefecisse; ejusque
καὶ εἰ μὲν ἀθῷος, ἄφετε, εἰ δὲ ἐπὶ τῷ κρίματι, τισάσθω τὴν τιμωρίαν.Λαβόντες οὖν τὸν Θεολόγον καὶ ἐξετάσαντες ἀκριβῶς καὶ διὰ τιμωριῶν καὶ διὰ σημείων τινῶν, ὧν ἐρευνήσαντες εὗρον ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ, διάφορα σκεύη χρυσᾶ τε καὶ ἀργυρᾶ καὶ χρυσού̈φαντα πέπλα καὶ ἐγγράφους ἀποδείξεις, ἃς ἐποίει κατὰ τοῦ βασιλέως· τὰ δὲ σκεύη ἐδίδοσαν παρὰ τοῦ βασιλέως ὡς ἀποκομισόμενα τῷ Τούρκῳ, ὁ δ’ αὐτὸς ἐνοσφίζετο ταῦτα· τότε οἱ Κρῆται σύραντες αὐτὸν διὰ τῆς λεωφόρου ἕως τῆς Πύλης τῆς Βασιλικῆς ἐκεῖ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξορύττουσιν ἀνηλεῶς καὶ ἀπανθρώπως· οὕτω γὰρ ἐξέγλυψαν τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ὡς μηδὲ τύπον φαίνεσθαι βλεφάρων ἢ δέρματος. Βαλόντες τοίνυν ἐν τῇ φυλακῇ, ἐν τρισὶν ἡμέραις ἀπέθανε, τὴν δὲ οἰκίαν αὐτοῦ δημεύσαντες ἐνέπρησαν πολὺν θησαυρὸν γέμουσαν. Ὁ Μουρὰτ οὖν ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ Θεολόγου καὶ τίς ἡ αἰτία τοῦ φόνου ἐθυμώθη τε καὶ ἐλυπήθη· καί τινες παρέδωκαν εἰς αὐτόν, ὡς ὅτι αἴτιος τοῦ φόνου τοῦ Κόρακος οὐκ ἦν ἄλλος εἰ μὴ Μιχαὴλ ὁ Πύλλης.γέρων· ὁ δὲ Ἰωάννης ὁ βασιλεὺς ἡσχολεῖτο πρὸς ἡ valetudine aflictus in venerande (Virginis) mona
τὰ ἀντίμαχα τῆς πόλεως, καὶ μέρος τῶν ἀρχόντων,
καὶ τὸ βασμουλικὸν ἅπαν κατεβόησαν κατὰ αὐτοῦ
ὕβρεις καὶ λοιδορίας ἐκχέοντες. Τότε ὁ βασιλεὺς
ἀκούσας τὴν ταραχὴν ἠρώτα τί τὸ γενόμενον. Οἱ δὲ
παρέστησαν αὐτῷ τὸν ἄνθρωπον διηγούμενον τὰ
περὶ τῆς προδοσίας. Θέλων δὲ ὁ βασιλεὺς καταπραΰναι ὄχλον, ἐκέλευσε περιορισθῆναι τὸν Θεολό
γον, καὶ σὺν αὐτῷ τὴν προδότην αὐτοῦ, ἵνα την
αύριον ἑτάσῃ τὴν ἀλήθειαν. Οἱ δὲ Κρῆτες ὄντες ἐν
τῇ βασιλικῇ πύλῃ φύλακες, καὶ ἀκούσαντες τὰ τῆς
προδοσίας έδραμον λέγοντες τῷ βασιλεῖ (ἦσαν γὰρ
οι Κρήτες ἀεὶ πιστότατοι καὶ ζῆλον θεῖον ἔχοντες
πρὸς τὰ τεμένη ἁγίων, καὶ εἰς τὰ σφῶν λείψανα,
καὶ εἰς τὸ βασίλειον τῆς πόλεως), εἶπον οὖν αὐτῷ·
Ο βασιλεῦ, ἀδικόν ἐστι ἡμᾶς προτιμᾷν τὴν
πόλιν ὑπὲρ τὴν ἐνεγκαμένην, καὶ ποθεῖν τοῦ
ἐκεῖσθαι τὸ αἷμα ἡμῶν ὑπὲρ τῆς βασιλευούσης· οἱ δ' αὐτόχθονες, καὶ οἱ τὸ εὐδοξεῖν ἐκ
ταύτης ἔχοντες, εἶναι προδόται τῶν θείων μυ
στηρίων, καὶ τῆς βασιλείας σου. Κέλευσον οὖν
ἵνα παραδώσωσιν εἰς χεῖρας ἡμῶν τὸν Θεολό.
γον, καὶ ἡμεῖς ἐξετάσομεν ἀκριβῶς τὰ περὶ τού
του. Ο δὲ βασιλεὺς ἀπεκρίνατο· Ἐγὼ μὲν δειλιῶ
μή πως κατὰ φθόνον κινδυνεύει ὁ ἄνθρωπος· Εἰ
γὰρ ἐγίνωσκον ὅτι ἐν ἀληθείᾳ στρεβλός ἦν,
αὐτῇ τῇ ὥρᾳ κατεδίκαζον αισχίστῳ θανάτῳ.
Αρατε οὖν ὑμεῖς καὶ ἑξετάσετε, καὶ εἰ μὲν
ἀθῶος, ἄψετε· εἰ δὲ ἐπὶ τῷ κρίματι, τισάσθω
τὴν τιμωρίαν. Λαβόντες οὖν τὸν Θεολόγον καὶ
ἐξετάσαντες ἀκριβῶς, καὶ διὰ τιμωριῶν, καὶ διὰ
σημείων τινῶν, ὧν ἐρευνήσαντες εὗρον ἐν τῷ οἴκῳ
αὐτοῦ διάφορα σκεύη χρυσά τε καὶ ἀργυρᾶ, καὶ
χρυσοΰφαντα πέπλα, καὶ ἐγγράφους ἀποδείξεις ἃς
ἐπείει κατὰ τοῦ βασιλέως· τὰ δὲ σκεύη ἐδίδοσαν
παρὰ τοῦ βασιλέως ὡς ἀποκομισόμενα τῷ Τούρκῳ,
ὁ δ᾽ αὐτὸς ἐνοσφίζετο ταῦτα· τότε οι Κρήτες σύν
ραντες αὐτὸν διὰ τῆς λεωφόρου ἕως τῆς πύλης τῆς
βασιλικῆς, ἐκεῖ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξορύττουσιν ἀνηλεῶς καὶ ἀπανθρώπως· οὕτω γὰρ ἐξέγλυψαν τοὺς
ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ὡς μηδὲ τύπον φαίνεσθαι βλε
φάρων ἢ δέρματος. Βαλόντες τοίνυν ἐν τῇ φυλακῇ
ἐν τρισὶ ἡμέραις ἀπέθανε· τὴν δὲ οἰκίαν αὐτοῦ
δημεύσαντες ἐνέπρησαν πολὺν θησαυρόν γέμουσαν.
δ
Ο Μουράτ οὖν ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ Θεολό
γου, καὶ τίς ἡ αἰτία του φόνου, ἐθυμώθη τε καὶ
ἐλυπήθη, καί τινες παρέδωκαν εἰς αὐτὸν, ὡς ὅτι
αἴτιος του φόνου τοῦ Κώρακος οὐκ ἦν ἄλλος εἰ μὴ
Μιχαὴλ ὁ Πύλλης. Οὗτος γὰρ ὁ Πύλλης ἦν ἐξ Εφέου Ῥωμαῖος γένει [τὸ γένος], τὸ σέβας Χριστια
ὃς, τὴν τύχην ἐξ εὐγενῶν τῆς αὐτῆς πόλεως· τὴν
τέχνην καὶ τὸ ἐπιτήδευμα γραφεὺς ἐν τῷ παλατίῳ
τοῦ ἡγεμόνος ἐν γράμμασι Ρωμαϊκοῖς καὶ 'Αρα
Οικοῖς· τὴν πράξιν καὶ τὸν τρόπον δύσχρηστος,
λάγνος, ἄσωτος, καὶ παμβέβηλος. Οὗτος συνὼν τότε
τῷ τυράννω, παρέδωκαν αὐτὸν λέγοντες, ὅτι οὗτος
sterio habitabat, discessit Theologus, Joannes imperator, qui ad propulsandum hostium impetum
intentus erat, primores úrbis aliquot, levisque armaturæ milites simul vociferando contumelias et
probra in eum jaciebant. Hoc tumultu cognito, Manuel quid contigerit, interrogat: tum qui aderant
eum qui proditionem aperuerat, coram ipso adducunt. Tumultum sedare istum volebat Manuel,
jussitque Theologum ejusque accusatorem in custodia haberi, ut postridie quid rei sit, clare cognoscere possit. Cretenses porro qui ad imperatoris
portam excubabant, audito de proditione rumore,
eum allocuturi concursu facto adeunt (fidelissimam
usquequaque operam navaverant Cretenses, erga
templa sanctorum eorumque reliquias amore divino
flagrabant, urbisque majestatem imperatoriam sal
vam esse vehementer cupiebant); illi itaque dixerunt: Imperator, haud æquum est hanc urbem patriæ nos præferre, et sanguinis nostri pro hujus urbis imperatoriæ tutela nos esse prodigos: indigenas
vero, quique gratia et auctoritate in ea valent, divina mysteria imperiumque tuum prodere vel'e. Jube
igitur Theologum nobis tradi, examini accurato rem
totam subjiciemus. Respondit imperator Manuel
vereri se, ut invidia oppressus iste in vitæ pericu.
lum adducatur, hisque talia verba adjecit: Si revera cognovissem sceleris cujusvis reum, subito turpissima morte eum multassem. De illo itaque vincto
cognoscite, et quæstionem habete. Siquidem insons
fuerit, absolvite. Si reus peragitur, penas luat. De
Theologo igitur, qui in vinculis erat, diligenter anquiritur tormentis adhibitis: et indicia quædamı
exacte inquirentibus patuerunt, inventis in ejus
domo vasis aureis, argenteisque quamplurimis.
vestibus etiam auro intextis, scriptis insuper in imperatorem haud dubie compositis. Illa equidem
vasa ab imperatore ipsi tradita erant, ut Turcis
postea donaret, quæ furto admisso apud se occultabat. Tune Cretentes ad portam palatii imperatoris via tracto, oculos immani et ab humanitate
prorsus aliena sævitia, elodiunt. Quos sic exsculpserunt, ut ne vestigia quidem palpebrarum vel
104 cutis apparerent. Conjectus deinde in carcerem post triduum moritur: ejusque domus,
multis thesauris qui in ea erant direptis, incendio
deletur.
“
"
Intellecta Theologi cæde, cjusque causa, Morates
ira ac dolore accensus est; cui suggerunt quidam
alium non esse hujus cædis auctorem præter Michaelem Pyllim. Hic Pylles Ephesius erat genere
Romæus, ritu Christianus, ex illius urbis familia
nobili oriundus. Romaicæ et Arabicæ linguæ peritus scriptum in præfecti palatio faciebat. Moribus
porro corruptis ac improbis, luxuria ac intemperantia diffluebat, omninoque profanus erat. Eum
in tyranni aula tunc versantem adducunt, arguuntque imperatori Manueli, ut Corax Theologus urbem proditurus erat, epistola patefecisse; ejusque
Οὗτος γὰρ ὁ Πύλλης ἦν ἐξ Ἐφέσου, Ῥωμαῖος τῷ γένει, τὸ σέβας χριστιανός, τὴν τύχην ἐξ εὐγενῶν τῆς αὐτῆς πόλεως, τὴν τέχνην καὶ τὸ ἐπιτήδευμα γραφεὺς ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ ἡγεμόνος ἐν γράμμασι Ῥωμαϊκοῖς καὶ Ἀραβικοῖς, τὴν πρᾶξιν καὶ τὸν τρόπον δύσχρηστος, λάγνος, ἄσωτος καὶ παμβέβηλος. Οὗτος συνὼν τότε τῷ τυράννῳ, παρέδοκαν αὐτὸν λέγοντες ὅτι οὗτος ὁ Πύλλης ἔγραψε τότε τῷ βασιλεῖ, πῶς ὁ Θεολόγος μέλλει προδοῦναι τὴν Πόλιν καὶ παρ’ ἐκείνου τοῦ μηνύματος ἀπέθανεν ὁ Κόραξ. Δεσμώσαντες οὖν τοῦτον καὶ βασανίσαντες ἀνηλεῶς, ἦν γὰρ μισητὸς παρὰ πάντων, ὕστερον πυρκαϊὰν ἀνάψαντες παρέστησαν ἐν αὐτῇ τὸν ἄθλιον καὶ ἐρωτήσαντες, εἰ βούλεται ἐξομόσαι τὴν πίστιν τῶν χριστιανῶν, σωθήσεται, εἰ δὲ μή, τὸ πῦρ δαπανήσει. Τότε ὁ πρὸ τῆς ἀρνήσεως Τοῦρκος κατὰ τὰς πράξεις ἠρνήσατο καὶ περιέτεμον αὐτὸν πομπεύσαντες. Μετὰ χρόνους δὲ ἱκανοὺς τὴν ψυχὴν ἀπέῤῥηξεν, ἐν τῇ ὁμολογίᾳ ταύτῃ τῇ ἀπαισίῳ δοὺς τὸ τέλος. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ κατάκοιτος ὢν καὶ καθεκάστην ἔχων εἰπεῖν πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν θάνατον, σοφίζεται κατὰ τοῦ Μωρὰτ ὃ λέξων ἔρχομαι.γέρων· ὁ δὲ Ἰωάννης ὁ βασιλεὺς ἡσχολεῖτο πρὸς ἡ valetudine aflictus in venerande (Virginis) mona
τὰ ἀντίμαχα τῆς πόλεως, καὶ μέρος τῶν ἀρχόντων,
καὶ τὸ βασμουλικὸν ἅπαν κατεβόησαν κατὰ αὐτοῦ
ὕβρεις καὶ λοιδορίας ἐκχέοντες. Τότε ὁ βασιλεὺς
ἀκούσας τὴν ταραχὴν ἠρώτα τί τὸ γενόμενον. Οἱ δὲ
παρέστησαν αὐτῷ τὸν ἄνθρωπον διηγούμενον τὰ
περὶ τῆς προδοσίας. Θέλων δὲ ὁ βασιλεὺς καταπραΰναι ὄχλον, ἐκέλευσε περιορισθῆναι τὸν Θεολό
γον, καὶ σὺν αὐτῷ τὴν προδότην αὐτοῦ, ἵνα την
αύριον ἑτάσῃ τὴν ἀλήθειαν. Οἱ δὲ Κρῆτες ὄντες ἐν
τῇ βασιλικῇ πύλῃ φύλακες, καὶ ἀκούσαντες τὰ τῆς
προδοσίας έδραμον λέγοντες τῷ βασιλεῖ (ἦσαν γὰρ
οι Κρήτες ἀεὶ πιστότατοι καὶ ζῆλον θεῖον ἔχοντες
πρὸς τὰ τεμένη ἁγίων, καὶ εἰς τὰ σφῶν λείψανα,
καὶ εἰς τὸ βασίλειον τῆς πόλεως), εἶπον οὖν αὐτῷ·
Ο βασιλεῦ, ἀδικόν ἐστι ἡμᾶς προτιμᾷν τὴν
πόλιν ὑπὲρ τὴν ἐνεγκαμένην, καὶ ποθεῖν τοῦ
ἐκεῖσθαι τὸ αἷμα ἡμῶν ὑπὲρ τῆς βασιλευούσης· οἱ δ' αὐτόχθονες, καὶ οἱ τὸ εὐδοξεῖν ἐκ
ταύτης ἔχοντες, εἶναι προδόται τῶν θείων μυ
στηρίων, καὶ τῆς βασιλείας σου. Κέλευσον οὖν
ἵνα παραδώσωσιν εἰς χεῖρας ἡμῶν τὸν Θεολό.
γον, καὶ ἡμεῖς ἐξετάσομεν ἀκριβῶς τὰ περὶ τού
του. Ο δὲ βασιλεὺς ἀπεκρίνατο· Ἐγὼ μὲν δειλιῶ
μή πως κατὰ φθόνον κινδυνεύει ὁ ἄνθρωπος· Εἰ
γὰρ ἐγίνωσκον ὅτι ἐν ἀληθείᾳ στρεβλός ἦν,
αὐτῇ τῇ ὥρᾳ κατεδίκαζον αισχίστῳ θανάτῳ.
Αρατε οὖν ὑμεῖς καὶ ἑξετάσετε, καὶ εἰ μὲν
ἀθῶος, ἄψετε· εἰ δὲ ἐπὶ τῷ κρίματι, τισάσθω
τὴν τιμωρίαν. Λαβόντες οὖν τὸν Θεολόγον καὶ
ἐξετάσαντες ἀκριβῶς, καὶ διὰ τιμωριῶν, καὶ διὰ
σημείων τινῶν, ὧν ἐρευνήσαντες εὗρον ἐν τῷ οἴκῳ
αὐτοῦ διάφορα σκεύη χρυσά τε καὶ ἀργυρᾶ, καὶ
χρυσοΰφαντα πέπλα, καὶ ἐγγράφους ἀποδείξεις ἃς
ἐπείει κατὰ τοῦ βασιλέως· τὰ δὲ σκεύη ἐδίδοσαν
παρὰ τοῦ βασιλέως ὡς ἀποκομισόμενα τῷ Τούρκῳ,
ὁ δ᾽ αὐτὸς ἐνοσφίζετο ταῦτα· τότε οι Κρήτες σύν
ραντες αὐτὸν διὰ τῆς λεωφόρου ἕως τῆς πύλης τῆς
βασιλικῆς, ἐκεῖ τοὺς ὀφθαλμοὺς ἐξορύττουσιν ἀνηλεῶς καὶ ἀπανθρώπως· οὕτω γὰρ ἐξέγλυψαν τοὺς
ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ὡς μηδὲ τύπον φαίνεσθαι βλε
φάρων ἢ δέρματος. Βαλόντες τοίνυν ἐν τῇ φυλακῇ
ἐν τρισὶ ἡμέραις ἀπέθανε· τὴν δὲ οἰκίαν αὐτοῦ
δημεύσαντες ἐνέπρησαν πολὺν θησαυρόν γέμουσαν.
δ
Ο Μουράτ οὖν ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ Θεολό
γου, καὶ τίς ἡ αἰτία του φόνου, ἐθυμώθη τε καὶ
ἐλυπήθη, καί τινες παρέδωκαν εἰς αὐτὸν, ὡς ὅτι
αἴτιος του φόνου τοῦ Κώρακος οὐκ ἦν ἄλλος εἰ μὴ
Μιχαὴλ ὁ Πύλλης. Οὗτος γὰρ ὁ Πύλλης ἦν ἐξ Εφέου Ῥωμαῖος γένει [τὸ γένος], τὸ σέβας Χριστια
ὃς, τὴν τύχην ἐξ εὐγενῶν τῆς αὐτῆς πόλεως· τὴν
τέχνην καὶ τὸ ἐπιτήδευμα γραφεὺς ἐν τῷ παλατίῳ
τοῦ ἡγεμόνος ἐν γράμμασι Ρωμαϊκοῖς καὶ 'Αρα
Οικοῖς· τὴν πράξιν καὶ τὸν τρόπον δύσχρηστος,
λάγνος, ἄσωτος, καὶ παμβέβηλος. Οὗτος συνὼν τότε
τῷ τυράννω, παρέδωκαν αὐτὸν λέγοντες, ὅτι οὗτος
sterio habitabat, discessit Theologus, Joannes imperator, qui ad propulsandum hostium impetum
intentus erat, primores úrbis aliquot, levisque armaturæ milites simul vociferando contumelias et
probra in eum jaciebant. Hoc tumultu cognito, Manuel quid contigerit, interrogat: tum qui aderant
eum qui proditionem aperuerat, coram ipso adducunt. Tumultum sedare istum volebat Manuel,
jussitque Theologum ejusque accusatorem in custodia haberi, ut postridie quid rei sit, clare cognoscere possit. Cretenses porro qui ad imperatoris
portam excubabant, audito de proditione rumore,
eum allocuturi concursu facto adeunt (fidelissimam
usquequaque operam navaverant Cretenses, erga
templa sanctorum eorumque reliquias amore divino
flagrabant, urbisque majestatem imperatoriam sal
vam esse vehementer cupiebant); illi itaque dixerunt: Imperator, haud æquum est hanc urbem patriæ nos præferre, et sanguinis nostri pro hujus urbis imperatoriæ tutela nos esse prodigos: indigenas
vero, quique gratia et auctoritate in ea valent, divina mysteria imperiumque tuum prodere vel'e. Jube
igitur Theologum nobis tradi, examini accurato rem
totam subjiciemus. Respondit imperator Manuel
vereri se, ut invidia oppressus iste in vitæ pericu.
lum adducatur, hisque talia verba adjecit: Si revera cognovissem sceleris cujusvis reum, subito turpissima morte eum multassem. De illo itaque vincto
cognoscite, et quæstionem habete. Siquidem insons
fuerit, absolvite. Si reus peragitur, penas luat. De
Theologo igitur, qui in vinculis erat, diligenter anquiritur tormentis adhibitis: et indicia quædamı
exacte inquirentibus patuerunt, inventis in ejus
domo vasis aureis, argenteisque quamplurimis.
vestibus etiam auro intextis, scriptis insuper in imperatorem haud dubie compositis. Illa equidem
vasa ab imperatore ipsi tradita erant, ut Turcis
postea donaret, quæ furto admisso apud se occultabat. Tune Cretentes ad portam palatii imperatoris via tracto, oculos immani et ab humanitate
prorsus aliena sævitia, elodiunt. Quos sic exsculpserunt, ut ne vestigia quidem palpebrarum vel
104 cutis apparerent. Conjectus deinde in carcerem post triduum moritur: ejusque domus,
multis thesauris qui in ea erant direptis, incendio
deletur.
“
"
Intellecta Theologi cæde, cjusque causa, Morates
ira ac dolore accensus est; cui suggerunt quidam
alium non esse hujus cædis auctorem præter Michaelem Pyllim. Hic Pylles Ephesius erat genere
Romæus, ritu Christianus, ex illius urbis familia
nobili oriundus. Romaicæ et Arabicæ linguæ peritus scriptum in præfecti palatio faciebat. Moribus
porro corruptis ac improbis, luxuria ac intemperantia diffluebat, omninoque profanus erat. Eum
in tyranni aula tunc versantem adducunt, arguuntque imperatori Manueli, ut Corax Theologus urbem proditurus erat, epistola patefecisse; ejusque
PG 157:975Τὰ δύο τέκνα, τοῦ Μεχέμετ, ἀδέλφια δὲ τοῦ Μωράτ, τὸ μὲν ἓν φθάσας ἔπνιξε κατὰ τὴν κρατοῦσαν εἰς αὐτοὺς μιαιφόνον συνήθειαν· τὸ δ’ ἄλλο, ὁ καὶ Μουσταφᾶς ἐκαλεῖτο, θανόντος τοῦ πατρὸς αὐτῶν εἷς τῶν μεγιστάνων τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὀνόματι Ἐλιέζ, τὸ ὀφφίκιον αὐτοῦ πιγκέρνης, ὁ λεγόμενος κατὰ τὴν τῶν Τούρκων γλῶτταν σιαραπτάρ, κλέψας αὐτὸ καὶ περάσας εἰς τὰ τῆς ἀνατολῆς μέρη τὰ πρὸς Παφλαγονίαν, πέμπει κρυφίως γραφὰς πρὸς τὸν σιαραπτὰρ Ἐλιὲζ ὁ βασιλεὺς τοῦ ἄγειν τὸ παιδίον ἐν τῇ Προύσῃ στείλας πρὸς αὐτὸν καὶ χρυσίου μέρος πολὺ τοῦ ῥογεῦσαι καὶ στῆσαι νεόλεκτον στρατὸν καὶ εἰσάξαι τὸ παιδίον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τῆς Βιθυνίας. Ὁ Μουρὰτ οὖν ἠσχολεῖτο ἐν ἑλεπάλξεσι καὶ ἀκροβολισμοῖς τοῦ λαβεῖν τὴν Κωνσταντίνου. Ἐν ὀλίγαις οὖν ἡμέραις ἔρχεται εἷς τῶν ταχυδρόμων ἀπαγγέλων τῷ Μουράτ, ὅτι· Ὁ ἀδελφός σου ὁ Μουσταφᾶς εἰσῆλθεν ἐν τῇ Προύσῃ καὶ ὑπεδέξαντο οἱ τῆς πόλεως καὶ εὐφήμησαν αὐτὸν ὡς ἡγεμόνα· καὶ ἀπάρας ἐκ τῆς Προύσης σὺν τῷ σιαραπτὰρ Ἐλιὲζ ὑπάγει εἰς τὴν Νίκαιαν. Ταῦτα μαθὼν ὁ Μουρὰτ καὶ ἐν νῷ βάλλων, ὡς·DUCE
indicio reum peractum Coracem morte damnatum & ὁ Πύλης ἔγραψε τότε τῷ βασιλεῖ πῶς ὁ Θεολόγος
esse. Eum deindle vinciunt, sivis tormentis vexaul,
invidiam quippe et odium apud omnes sibi confa
verat; ad accensum denique rogum miserum attractum interrogant, num velit fidem Christianam
abjurare, ut salvus evadat, alias igne comburendum
esse minantur. Tum qui ante abjurationem moribus
ae factis Turcus erat, fidem Christianam aljurando
prodidi!: circumcisus deinde cum pompa deductus
est. Post multos vero annos in illa exsecranda professione, persoluto naturæ debito, animam abjecit.
Decumbens autem imperator Manuel, cui singulis,
ut ita dicam, diebus ob oculos mors obversabatur,
adversus Moratem, quod dicturus sum, excogitavit.
Duorum Mehemetis filiorum, fratrumque suorum
alterum laqueo jam Morates interemerat, recepta
inter ipsos immani ac nefanda consuetudine. Alterum nomine quoque Mustapham, quidam ex magnatibus dictus Eliez, qui pincernæ munus obibat, Turcice Siaraplar appellatus, post patris obitum suguratus
occultavit, et in Anatolize partes Cappadociam versus transportavit. Ad hunc Siaraptarim Eliez clam
litteras scribit imperator, quibus illum invitat et
hortatur, ut Prusam puerum illum adducat. Mittit
simul magnam pecuniæ vim, ut militem mercede
conduceret, exercitum novum instauraret, puerumque in Bithyniæ provinciam introduceret. Vacabat interim Morates fabricandis machinis ad deturbandas mœnium pinnas, ac velitationibus obsessos fatigabat Constantinopoleos potiundi cupidus,
cum paucis diebus cursorum unus accessit, nuntium.
Morati afferens fratrem ejus Mustapham Prusam, a
civibus ut principem suum benigne ac cum plausu
susceptum, intrasse. Prusa deinde cum Siaraptari
Eliez abeuntem Nicæam profectum 105 esse. His
auditis Morates talia secum agitat: Romæorum imperator alium paratum habet Mustapham, per quem
mihi negotia facessal. Hac rerum novitate permotus
Morates hostilibus factis abstinuit; exercitum immensum, facta abeundi copia, dimisit. Turribus et
machinis ad urbem expugnandam et debellandam
omissis, Adrianopolim revertitur.
μέλλει προδοῦναι τὴν πόλιν, καὶ παρ᾽ ἐκείνου του
μηνύματος ἀπέθανεν ὁ Κώρας. Δεσμώσαντες οὖν
τοῦτον καὶ βασανίσαντες ἀνηλεώς, ἦν γὰρ μισητός
παρὰ πάντων, ὕστερον πυρκαϊὰν ἀνάψαντες παρέστησαν ἐν αὐτῇ τὸν ἄθλιον. Καὶ ἐρωτήσαντες εἰ
βούλεται ἐξομήσαι τὴν πίστιν τῶν Χριστιανῶν,
σωθήσεται· εἰ δὲ μή, τὸ πῦρ δαπανήσει. Τότε ὁ
πρὸ τῆς ἀρνήσεως Τοῦρκος κατὰ τὰς πράξεις ἡρντο
σατο, καὶ περιέτεμον αὐτὸν πομπεύσαντες. Μετά
χρόνους δὲ ἱκανοὺς τὴν ψυχὴν ἀπέρριψεν, ἐν τῇ
ὁμολογία ταύτῃ τῇ ἀπαισίῳ δοὺς τὸ τέλος. Ὁ δὲ
βασιλεὺς Μανουήλ κατάκοιτος ῶν, καὶ καθ᾿
ἑκάστην ἔχων εἰπεῖν πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν θάνατον,
σοφίζεται κατὰ τοῦ Μωρὶς ὅ λέξων ἔρχομαι. Τα
δύο τέκνα του Μεχμέτ, αδέλφια δὲ τοῦ Μωράτ, τὸ
μὲν ἓν φθάσας ἔπνιξε, κατὰ τὴν κρατοῦσαν εἰς αὐτ
τοὺς μιαιφόνον συνήθειαν· τὸ δὲ ἄλλο, δ καὶ Μου
σταφᾶς ἐκαλεῖτο, θανόντος τοῦ πατρὸς αὐτῶν, εἰς
μεγιστάνων τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὀνόματι Ελιές, τὴ
ἐρφίκιον αὐτοῦ πιγκέρνης, ὁ λεγόμενος κατὰ τὴν
τῶν Τούρκων γλώτταν Σιαραπτάρ, κλέψας αὐτό, καὶ
περάσας εἰς τὰ τῆς ᾿Ανατολῆς μέρη τὰ πρὸς Παφλαγονίας, πέμπει κρυφίως γραφὰς πρὸς τὸν Σια.
ραπτὰρ Ελιὲς ὁ βασιλεὺς, τοῦ ἄγειν τὸ παιδίον
ἐν τῇ Προύσῃ, στείλας πρὸς αὐτὸν καὶ χρυσίου
μέρος πολὺ τοῦ ῥογεῦσαι, καὶ στῆσαι νεόλεκτον
στρατὸν, καὶ εἰσάξαι τὸ παιδίον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τῆς
Βιθυνίας. Ο Μουράτ οὖν ἡσχολεῖτο ἐν ἐλεπάλξεσιν
καὶ ἀκροβολισμοῖς τοῦ λαβεῖν τὴν Κωνσταντίνου.
Ἐν ὀλίγαις οὖν ἡμέραις ἔρχεται εἷς τῶν ταχυδρό
μων ἀπαγγέλλων τῷ Μουράτ, ὅτι ἡ ἀδελφός σου δ
Μουσταφᾶς εἰσῆλθεν ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ ὑπεδέξαντο
οἱ τῆς πόλεως, καὶ εὐφήμησαν αὐτὸν ὡς ἡγεμόνα.
Καὶ ἀπάρας ἐκ τῆς Προύσης σὺν τῷ Σιαραπτάρ
Ελιὲς ὑπάγει εἰς Νίκαιαν. Ταῦτα μαθὼν ὁ Μωράτο
καὶ ἐν νῷ βάλλων, ὡς ὁ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων
ἔχει καὶ ἕτερον Μουσταφᾶν, τοῦ ἐνέγκαι με πει·
ρασμούς, ἀφίησι τὴν ἔχθραν, καὶ λύει τὰς παρα
τάξεις, καὶ τὰς μελετωμένας επάλξεις, καὶ ἐλεπή
λεις, καὶ δίδωσι λύσιν τῷ μυριαριθμῷ στρατῷ, καὶ
αὐτὸς ἀφεὶς τὸ πολεμεῖν ἐπανέζευξεν ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ.
Dum hæc aguntur, imperator Manue, paraplecti- Ο δὲ βασιλεύς Μανουήλ έκειτο τα λοίσθια
cus factus, ultimosque spiritus ducens jacebat, πνέων, γενόμενος παράπληκτος, καὶ ἐν τρισὶν ἡμέ
e. intra triduum naturæ tributum persolvit. Sapientissimus fuit, virtutibus clarus, temperantia
ac modestia insignis, uperium filio suo Joanni
Romæorum imperatori ultimo reliquit, qui sane
dignis imperio virtutibus cæteros omnes anteibat. Tres menses cum exercitu suo Morates urραις ἀπέδωκε τὸ χρεών. Οντως σοφώτατος, καὶ
ἐνάρετος, ἔν τε σωφροσύνῃ καὶ κοσμιότητι, κατα
λείψας τὴν βασιλείαν τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάννῃ τῷ
ὑπάτῳ βασιλεῖ τῶν Ρωμαίων, καὶ πρώτῳ ἐν πᾶσι,
τὰ τῆς βασιλείας ἔχων ἰδιώματα. Εποίησε γοῦν ὁ
Μωράτ σὺν τοῖς στρατεύμασιν αὐτοῦ ἐπάνω τῆς
Ismaelis Bullia!di nolæ.
'Ο δὲ βασιλεύς Μανουήλ. Hunc Muelapham
Morris fratrem, Mustaphopvlum Pliranzes lib. i, cap.
40, ap pellat, Byzantiumque venisse tradit. Laonicus
vero illum apud Caramanum degisse, quæque ad victum necessaria sunt, ab eo accepisse scribit. Constantinopolim deinde venisse: Græcorum tandem
factione in Asiam transvectuin, ab Aliaze Saraphtare, cui Mehemetes eum crediderat, Morati proditum, hujusque jussu strangulatum. Leunclavius
lib. xiv ex Verantii et Hanivaldi monumentis illam
historiam fusius explanavit,
Μανουὴλ ἔκειτο. Mortem Manuelis Phranze
accidisse tradit anno 6933, Julii 21 (id est Christi
1125).
Ὁ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων ἔχει καὶ ἕτερον Μουσταφᾶν τοῦ ἐνέγκαι με πειρασμούς, ἀφίησι τὴν ἔχθραν καὶ λύει τὰς παρατάξεις καὶ τὰς μελετωμένας ἐπάλξεις καὶ ἑλεπόλεις καὶ δίδωσιν λύσιν τῷ μυριαρίθμῳ στρατῷ καὶ αὐτὸς ἀφεὶς τὸ πολεμεῖν ἐπανέζευξεν ἐν τῇ Ἀδριανοῦ. Ὁ δὲ βασιλεὺς Μανουὴλ ἔκειτο τὰ λοίσθια πνέων, γενόμενος παράπληκτος καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἀπέδωκε τὸ χρεών, ὄντως σοφώτατος καὶ ἐνάρετος ἔν τε σωφροσύνῃ καὶ κοσμιότητι, καταλείψας τὴν βασιλείαν τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάννῃ, τῷ ὑστάτῳ βασιλεῖ τῶν Ῥωμαίων καὶ πρώτῳ ἐν πᾶσι τὰ τῆς βασιλείας ἔχοντι ἰδιώματα. Ἐποίησε γοῦν ὁ Μουρὰτ σὺν τοῖς στρατεύμασιν αὐτοῦ ἐπάνω τῆς Πόλεως μῆνας τρεῖς· μετὰ δὲ τὸ ἐγερθῆναι καὶ εἰσελθεῖν ἐν τῇ Ἀδριανοῦ, μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἔρχεται ἐν Καλλιουπόλει καὶ περάσας σὺν ἱκανῷ πεζικῷ καὶ ὀλίγοις ἵπποις, τινὸς μὴ γινώσκοντος ποῦ πορεύεται, δι’ ἑνὸς ἡμερονυχθίου πρωὶ̈ ἔτι σκοτίας οὔσης φθάνει Νίκαιαν καὶ προσημαίνει τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ τοῖς ἀπίστοις.DUCE
indicio reum peractum Coracem morte damnatum & ὁ Πύλης ἔγραψε τότε τῷ βασιλεῖ πῶς ὁ Θεολόγος
esse. Eum deindle vinciunt, sivis tormentis vexaul,
invidiam quippe et odium apud omnes sibi confa
verat; ad accensum denique rogum miserum attractum interrogant, num velit fidem Christianam
abjurare, ut salvus evadat, alias igne comburendum
esse minantur. Tum qui ante abjurationem moribus
ae factis Turcus erat, fidem Christianam aljurando
prodidi!: circumcisus deinde cum pompa deductus
est. Post multos vero annos in illa exsecranda professione, persoluto naturæ debito, animam abjecit.
Decumbens autem imperator Manuel, cui singulis,
ut ita dicam, diebus ob oculos mors obversabatur,
adversus Moratem, quod dicturus sum, excogitavit.
Duorum Mehemetis filiorum, fratrumque suorum
alterum laqueo jam Morates interemerat, recepta
inter ipsos immani ac nefanda consuetudine. Alterum nomine quoque Mustapham, quidam ex magnatibus dictus Eliez, qui pincernæ munus obibat, Turcice Siaraplar appellatus, post patris obitum suguratus
occultavit, et in Anatolize partes Cappadociam versus transportavit. Ad hunc Siaraptarim Eliez clam
litteras scribit imperator, quibus illum invitat et
hortatur, ut Prusam puerum illum adducat. Mittit
simul magnam pecuniæ vim, ut militem mercede
conduceret, exercitum novum instauraret, puerumque in Bithyniæ provinciam introduceret. Vacabat interim Morates fabricandis machinis ad deturbandas mœnium pinnas, ac velitationibus obsessos fatigabat Constantinopoleos potiundi cupidus,
cum paucis diebus cursorum unus accessit, nuntium.
Morati afferens fratrem ejus Mustapham Prusam, a
civibus ut principem suum benigne ac cum plausu
susceptum, intrasse. Prusa deinde cum Siaraptari
Eliez abeuntem Nicæam profectum 105 esse. His
auditis Morates talia secum agitat: Romæorum imperator alium paratum habet Mustapham, per quem
mihi negotia facessal. Hac rerum novitate permotus
Morates hostilibus factis abstinuit; exercitum immensum, facta abeundi copia, dimisit. Turribus et
machinis ad urbem expugnandam et debellandam
omissis, Adrianopolim revertitur.
μέλλει προδοῦναι τὴν πόλιν, καὶ παρ᾽ ἐκείνου του
μηνύματος ἀπέθανεν ὁ Κώρας. Δεσμώσαντες οὖν
τοῦτον καὶ βασανίσαντες ἀνηλεώς, ἦν γὰρ μισητός
παρὰ πάντων, ὕστερον πυρκαϊὰν ἀνάψαντες παρέστησαν ἐν αὐτῇ τὸν ἄθλιον. Καὶ ἐρωτήσαντες εἰ
βούλεται ἐξομήσαι τὴν πίστιν τῶν Χριστιανῶν,
σωθήσεται· εἰ δὲ μή, τὸ πῦρ δαπανήσει. Τότε ὁ
πρὸ τῆς ἀρνήσεως Τοῦρκος κατὰ τὰς πράξεις ἡρντο
σατο, καὶ περιέτεμον αὐτὸν πομπεύσαντες. Μετά
χρόνους δὲ ἱκανοὺς τὴν ψυχὴν ἀπέρριψεν, ἐν τῇ
ὁμολογία ταύτῃ τῇ ἀπαισίῳ δοὺς τὸ τέλος. Ὁ δὲ
βασιλεὺς Μανουήλ κατάκοιτος ῶν, καὶ καθ᾿
ἑκάστην ἔχων εἰπεῖν πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν θάνατον,
σοφίζεται κατὰ τοῦ Μωρὶς ὅ λέξων ἔρχομαι. Τα
δύο τέκνα του Μεχμέτ, αδέλφια δὲ τοῦ Μωράτ, τὸ
μὲν ἓν φθάσας ἔπνιξε, κατὰ τὴν κρατοῦσαν εἰς αὐτ
τοὺς μιαιφόνον συνήθειαν· τὸ δὲ ἄλλο, δ καὶ Μου
σταφᾶς ἐκαλεῖτο, θανόντος τοῦ πατρὸς αὐτῶν, εἰς
μεγιστάνων τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὀνόματι Ελιές, τὴ
ἐρφίκιον αὐτοῦ πιγκέρνης, ὁ λεγόμενος κατὰ τὴν
τῶν Τούρκων γλώτταν Σιαραπτάρ, κλέψας αὐτό, καὶ
περάσας εἰς τὰ τῆς ᾿Ανατολῆς μέρη τὰ πρὸς Παφλαγονίας, πέμπει κρυφίως γραφὰς πρὸς τὸν Σια.
ραπτὰρ Ελιὲς ὁ βασιλεὺς, τοῦ ἄγειν τὸ παιδίον
ἐν τῇ Προύσῃ, στείλας πρὸς αὐτὸν καὶ χρυσίου
μέρος πολὺ τοῦ ῥογεῦσαι, καὶ στῆσαι νεόλεκτον
στρατὸν, καὶ εἰσάξαι τὸ παιδίον ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τῆς
Βιθυνίας. Ο Μουράτ οὖν ἡσχολεῖτο ἐν ἐλεπάλξεσιν
καὶ ἀκροβολισμοῖς τοῦ λαβεῖν τὴν Κωνσταντίνου.
Ἐν ὀλίγαις οὖν ἡμέραις ἔρχεται εἷς τῶν ταχυδρό
μων ἀπαγγέλλων τῷ Μουράτ, ὅτι ἡ ἀδελφός σου δ
Μουσταφᾶς εἰσῆλθεν ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ ὑπεδέξαντο
οἱ τῆς πόλεως, καὶ εὐφήμησαν αὐτὸν ὡς ἡγεμόνα.
Καὶ ἀπάρας ἐκ τῆς Προύσης σὺν τῷ Σιαραπτάρ
Ελιὲς ὑπάγει εἰς Νίκαιαν. Ταῦτα μαθὼν ὁ Μωράτο
καὶ ἐν νῷ βάλλων, ὡς ὁ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων
ἔχει καὶ ἕτερον Μουσταφᾶν, τοῦ ἐνέγκαι με πει·
ρασμούς, ἀφίησι τὴν ἔχθραν, καὶ λύει τὰς παρα
τάξεις, καὶ τὰς μελετωμένας επάλξεις, καὶ ἐλεπή
λεις, καὶ δίδωσι λύσιν τῷ μυριαριθμῷ στρατῷ, καὶ
αὐτὸς ἀφεὶς τὸ πολεμεῖν ἐπανέζευξεν ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ.
Dum hæc aguntur, imperator Manue, paraplecti- Ο δὲ βασιλεύς Μανουήλ έκειτο τα λοίσθια
cus factus, ultimosque spiritus ducens jacebat, πνέων, γενόμενος παράπληκτος, καὶ ἐν τρισὶν ἡμέ
e. intra triduum naturæ tributum persolvit. Sapientissimus fuit, virtutibus clarus, temperantia
ac modestia insignis, uperium filio suo Joanni
Romæorum imperatori ultimo reliquit, qui sane
dignis imperio virtutibus cæteros omnes anteibat. Tres menses cum exercitu suo Morates urραις ἀπέδωκε τὸ χρεών. Οντως σοφώτατος, καὶ
ἐνάρετος, ἔν τε σωφροσύνῃ καὶ κοσμιότητι, κατα
λείψας τὴν βασιλείαν τῷ υἱῷ αὐτοῦ Ἰωάννῃ τῷ
ὑπάτῳ βασιλεῖ τῶν Ρωμαίων, καὶ πρώτῳ ἐν πᾶσι,
τὰ τῆς βασιλείας ἔχων ἰδιώματα. Εποίησε γοῦν ὁ
Μωράτ σὺν τοῖς στρατεύμασιν αὐτοῦ ἐπάνω τῆς
Ismaelis Bullia!di nolæ.
'Ο δὲ βασιλεύς Μανουήλ. Hunc Muelapham
Morris fratrem, Mustaphopvlum Pliranzes lib. i, cap.
40, ap pellat, Byzantiumque venisse tradit. Laonicus
vero illum apud Caramanum degisse, quæque ad victum necessaria sunt, ab eo accepisse scribit. Constantinopolim deinde venisse: Græcorum tandem
factione in Asiam transvectuin, ab Aliaze Saraphtare, cui Mehemetes eum crediderat, Morati proditum, hujusque jussu strangulatum. Leunclavius
lib. xiv ex Verantii et Hanivaldi monumentis illam
historiam fusius explanavit,
Μανουὴλ ἔκειτο. Mortem Manuelis Phranze
accidisse tradit anno 6933, Julii 21 (id est Christi
1125).
PG 157:977Καὶ αὐτοὶ θροῦν ποιήσαντες ἐν μέσῳ τῆς πόλεως, ἀνοίγονται αἱ θύραι καί, ἀνατέλλων, εἰσάγεται ὁ Μουρὰτ ἐντὸς καὶ εὑρὼν τὸν μείρακα ἔπνιξεν καὶ τοὺς αὐτοῦ ὑπασπιστὰς κατέσφαξεν· ἦν δὲ ὁ Μουσταφᾶς ὡς ἐτῶν ἕξ. Τότε ὡς εἶδε τὸ παιδίον τεθνηκότα, ἐκέλευσεν ἄγειν αὐτὸ ἐν τῇ Προύσῃ καὶ παραδοῦναι τῷ τάφῳ πλησίον τοῦ πατρὸς αὐτῶν. Ἐν τῷ ἔτει ἐκείνῳ ἀπέθανον τρεῖς ἀρχηγοὶ Μουσταφᾶδες· εἷς ὁ καὶ πλαστὸς παρὰ τοῖς πολλοῖς λεγόμενος, ἄλλος ὁ τοῦ Μουρὰτ ἀδελφὸς καὶ ἕτερος ὁ τοῦ Ἀτήν, ὃν ἀπέκτεινε Τζινεήτ· καὶ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων ὁ Μανουήλ. Ὁ δὲ Μουρὰτ ἐπανελθὼν ἐν Ἀδριανουπόλει οὐκ ἐπαύετο νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐρευνῶν ἀφορμήν τινα, ὥστε ἀντᾶραι τῷ Τζινεήτ. Μηνύει οὖν αὐτῷ λέγων· Οἶδας τὰς συνθήκας, ἅς μοι συνέθου. Καὶ εἰ μὲν βούλει τοῦ εἶναι σε φίλον ἐμόν, πέμψον μοι τὸν σὸν υἱὸν διαταχέως, ὅτι μέλλω περᾶν τὸν Ἴστρον. Εἰ δ’ οὖν, ἔσο μοι διακείμενος σὺν τοῖς ἐμοῖς ἀνηκόοις κἀγώ, τὸ ὅπερ Θεῷ βουλητόν, εἰς σὲ πράξω.Ὁ Τζιναὴτ γοῦν ἀπεκρίνατο· Ὅ σοι βουλητόν, πρᾶττε, τὴν δ’ ἀπέκβασιν τῷ Θεῷ ἄφες. Στέλλει οὖν ἐν ἐκείνῳ τῷ ἔτει ἀκιντζίδας ἐν Βλαχίᾳ καὶ ἐν Σερβίᾳ δεικνύων τὴν ἀνάῤῥησιν αὐτοῦ.πόλεως μῆνας τρεῖς· μετὰ δὲ τὸ ἐγερθῆναι, καὶ bem oppugnando transegit. Soluta deinde obsiεἰσελθεῖν ἐν τῇ ᾿Αδριανού, μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἔρχε
ται ἐν Καλλιουπόλει. Καὶ περάσας σὺν ἱκανῷ πεζικῷ καὶ ὀλίγοις ἱππεῦσι, τινός μή γινώσκοντος
που πορεύεται, δι᾿ ἑνὸς ἡμερονυχθίου πρωΐ ἔτι
σκοτίας οὔσης φθάνει Νίκαιαν, καὶ προσημαίνει τὴν
Ελευσιν αὐτοῦ τοῖς πιστοῖς. Καὶ αὐτοὶ θροῦν ποιήσαντες ἐν μέσῳ τῆς πόλεως, ἀνοίγονται αἱ θύραι,
καὶ ἀνατέλλων εἰσάγεται ὁ Μουράτ ἐντὸς, καὶ εὐ
ρὼν τὸν μείρακα ἔπνιξε, καὶ τοὺς αὐτοῦ ὑπερασπι
στὰς κατέσφαξεν. "Ην δὲ ὁ Μουσταφᾶς ὡς ἐτῶν ἕξ.
Τότε ὡς εἶδε τὸ παιδίον τεθνηκότα, ἐκέλευσεν ἄγειν
αὐτὸ ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ παραδοῦναι τῷ τάφῳ πλησίον τοῦ πατρὸς αὐτῶν. Ἐν τῷ ἔτει ἐκείνῳ ἀπέθα
νον τρεῖς ἀρχηγοί Μουσταφάδες, εἷς ὁ καὶ πλαστός
παρὰ τοῖς πολλοῖς λεγόμενος, ἄλλος ὁ τοῦ Μουράτ
ἀδελφὸς, καὶ ἕτερος ὁ τοῦ 'Ατὴν, ὃν ἀπέκτεινε
Τζινεήτ, καὶ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων, ο Μανουήλ.
Ο δὲ Μουράτ ἐπανελθὼν ἐν ᾿Αδριανουπόλει, οὐκ
ἐπαύετο νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐρευνῶν ἀφορμήν τινα,
ὥστε ἀντᾶραι τῷ Τζινεήτ. Μηνύει οὖν αὐτῷ λέγων·
Οἶδας τὰς συνθήκας, ἄς μοι συνέθου· καὶ εἰ
μὲν βούλει τοῦ εἶναι φίλον ἐμὸν, πέμψον μοι
τὸν σὸν υἱὸν διαταχέων, ὅτι μέλλω περᾷν τὸν
Ιστρον· εἰ δὲ οὖν, ἔσο μοι διακείμενος συν
τοῖς ἐμοῖς ἀνηκόοις, κἀγὼ τὸ ὅπερ Θεῷ βουλητὸν εἰς σε πράξω. Ο Τζινεήτ γοῦν ἀπεκρίνατο,
Ο σοι βουλητὸν πρᾶττε· τὴν δὲ ἀπέκβασιν τῷ
Θεῷ ἄφες. Στέλλει οὖν ἐν ἐκείνῳ τῷ ἔτει Ακιντζίδας ἐν Βλαχίᾳ καὶ ἐν Σερβίᾳ δεικνύων τὴν
ανάρρησιν αὐτοῦ. Έρχονται οὖν ἀποκρισιάριοι
πάντοθεν προσαγορεύοντες αὐτῷ τὰ τῆς ἡγεμονίας
εἰσόδια· καὶ ἀπὸ τὸν δεσπότην Σερβίας, καὶ ἀπὸ
βαϊβόδαν Βλαχίας· ἐποίησεν οὖν εἰρήνην σὺν ἐκεί
νοις. Μετὰ δὲ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου οὐκ ἦν τὸ
σύνολον ἡμερωθῆναι, ἀλλ' ἔτρεφεν ἔχθραν ἄσπονδεν. Ὡς οὖν οὐκ ἠδυνήθη τι πρᾶξαι κατὰ τῆς πόλ
λεως, πρὸς τὰ μέρη τῆς Θετταλίας τὴν ὁρμὴν τοῦ
νοὸς εἶχε, καὶ πρὸς τὰς ἐμβολὰς τῆς Πελοποννήσου,
καὶ ἐν τοῖς αἰγιαλοῖς τοῖς κατὰ τὸν Στρυμόνα.
Πέμψας οὖν ἱκανὰ στρατεύματα, ἔκλεισε Θεσσαλονίκην καὶ τὰ πέριξ ελεηλάτει. Το Ζητούνιον καὶ
τὰ πέριξ ἐκούρσευε. Ην δὲ τότε ἐν Ζητουνίῳ στα
λεὶς εἰς ὑπατείαν Καντακουζηνὸς ὁ Στραυομήτης
ἄνδρος [ἀνὴρ] γενναῖος, εἰ χρὴ καλεῖν αὐτὸν ἄνδρα,
ποιήσας μεγάλην ζημίαν ἐν ἐκείνοις τοῖς μέρεσι
τοὺς κατοικοῦντας Τούρκους, καὶ περιέπων ἀσφα
λῶς τὰ πέριξ τοῦ Ζητουνίου, καὶ τὸ πολίχνιον.
Ετοιμάσας τὸν τῆς Εῴας στρατὸν πέμπει
στρατάρχην ὀνόματι Χαλίλιν τινὰ Ῥωμαῖον τῷ
γένει, γαμβρὸν ἐπ᾽ ἀδελφῇ τοῦ προμνημονευθέντος
Παγιαζήτ, ὃν ἀπέκτεινε Τζινεὴς ἔτι ὧν σὺν τῷ
Μουσταφά· καὶ δὴ λαβὼν τὰς δυνάμεις ἁπάσας
πρὸς τὰ μέρη Φιλαδελφείας. Ο δὲ Τζινεὴς τὸ παdione Adrianopolim regressus, tribus ibi transactis diebus, Callipolim proficiscitur. Superato
freto cum magna peditum manu, paucis vero equitibus, nullo, quo tenderet, gnaro, diei unius ac
noctis itinere mane, antequam lucescerét, Nicæam
pervenit; advenisseque significat iis qui in fide
manserant. Per quos, excitato in media urbe tumultu, portæ ipsi aperiuntur, orienteque sole
Morates intra muros accipitur. Inventum Mustapham annorum fere sex puerum strangulat, et
ejus satellites perimit: utque puerum mortuum
conspexit, cadaver Prusam ferri, et in paterno
monumento sepeliri jussit. Anno illo tres principes, quibus Mustaphas nomen erat, fato concesserunt: unus qui Bajazitis filius subdititius a
multis creditus est; alter Moratis frater; tertius
Atinis nepos, quem Cineites occidit; eodemque
anno imperator Manuel obiit. Morates postea Adrianopolin reversus noctu et interdiu meditabatur, qua specie ac praetextu Cineitem adoriri
posset quapropter ejusmodi mandatum ei significat: Quas conditiones tibi tulerim, tuque acceperis recte meministi; itaque si in amicitia mecum perseverare velis, filium tuum illico ad me
mitte, Istrum quippe trajicere cogito. Sin vero ita
affectus erga me fueris, ut jussa mea detrecles:
in te prout Dev visum fuerit me geram. Ad ca
respondit Cineites: Pro libitu tuo age, sutcessum
vero Deo permitte. ille igitur in Walachiam et
Serviam Akincidas mittit, qui nuntiarent ipsis se
regem proclamatum esse. Undequaque igitur
accedunt apocrisiarii, qui ipsi principatus initia -
congratulantur. Venerunt etiam a despota Serviæ
et vaivoda Walachiæ, cum quibus pacem ſirmavit cum imperatore Joanne in gratiam et amicitiam redire omnino aversabatur, animo odium
capitale gestans. Cum itaque in urbe 106 Constantinopoli oppugnandla quidquam proficere non
posset, Thessaliam animi impetu actus, Peloponnesi
isthmum, et maritima loca ad ostia Strymonis sita
invadit. Misso ctiam ingenti agmine Thessaloni- -
cam circumdat, agrumque circumjectum prædationibus vastat. Zetunium vicinaque loca incursionibus populatur. Zelunio tunc præeral Cantacuzenus Stravometis vir, si dicendus vir est,
generosus, qui illas regiones ipsumque Zetunium
tutabatur, maximaque damna Turcis illic habitantibus intulerat. Cum autem Morates Orientis
copias in unum adunasset, ducem iis Halilin
quendam præfecit genere Romnæum, qui Bajazitis a Cineite Mustaphæ partes sequente occisi 80rorem conjugen habuerat. Is ducto secum toto.
exercitu Philadelphiæ vicinas regiones adit. Verum、
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Ακιντζίδας. Ιd est, cursores, Ackin excursin. Dicuntur etiam Akenzii.
Ετοιμάσας τὸν τῆς Εφας στρατόν. Quæ ex
Hanivaldinis monumentis refert Leunclavius, Ducæ
narrationi magis congruunt, quam quæ ex Veran
tiano lib. excerpta sunt. Loomicus hajus adversusCineitem expeditionis nullum verbum facit.
Ἔρχονται οὗν ἀποκρισιάριοι πάντοθεν, προσαγορεύοντες αὐτῷ τὰ τῆς ἡγεμονίας εἰσόδια καὶ ἀπὸ τὸν δεσπότην Σερβίας καὶ ἀπὸ βεηβόδαν Βλαχίας· ἐποίησεν οὖν εἰρήνην σὺν ἐκείνοις. Μετὰ δὲ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου οὐκ ἦν τὸ σύνολον ἡμερωθῆναι, ἀλλ’ ἔτρεφεν ἔχθραν ἄσπονδον. Ὡς οὖν οὐκ ἠδυνήθη τι πρᾶξαι κατὰ τῆς Πόλεως, πρὸς τὰ μέρη τῆς Θετταλίας τὴν ὁρμὴν τοῦ νοὸς εἶχε καὶ πρὸς τὰς ἐμβολὰς τῆς Πελοποννήσου. Καὶ ἐν τοῖς ἀγιαλοῖς τοῖς κατὰ τὸν Στρυμόνα, πέμψας οὖν ἱκανὰ στρατεύματα ἔκλεισε Θεσσαλονίκην καὶ τὰ πέριξ ἐλεηλάτει· τὸ Ζητούνιον καὶ τὰ πέριξ ἐκούρσευε. Ἦν δὲ τότε ἐν Ζητουνίῳ σταλεὶς εἰς ὑπατείαν Καντακουζηνὸς ὁ Στραβομύτης, ἄνδρας γενναῖος, εἰ χρὴ καλεῖν αὐτὸν ἄνδρα, ποιήσας μεγάλην ζημίαν ἐν ἐκείνοις τοῖς μέρεσι τοὺς κατοικοῦντας Τούρκους καὶ περιέπων ἀσφαλῶς τὰ πέριξ τοῦ Ζητουνίου καὶ τὸ πολίχνιον. Ἑτοιμάσας τὸν τῆς ἑῴας στρατὸν πέμπει στρατάρχην ὀνόματι Χαλίλην τινά, Ῥωμαῖον τῷ γένει, γαμβρὸν ἐπ’ ἀδελφῇ τοῦ προμνημονευθέντος Παγιαζήτ, ὃν ἀπέκτεινε Τζιναὴτ ἔτι ὢν σὺν τῷ Μουσταφᾶ·πόλεως μῆνας τρεῖς· μετὰ δὲ τὸ ἐγερθῆναι, καὶ bem oppugnando transegit. Soluta deinde obsiεἰσελθεῖν ἐν τῇ ᾿Αδριανού, μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἔρχε
ται ἐν Καλλιουπόλει. Καὶ περάσας σὺν ἱκανῷ πεζικῷ καὶ ὀλίγοις ἱππεῦσι, τινός μή γινώσκοντος
που πορεύεται, δι᾿ ἑνὸς ἡμερονυχθίου πρωΐ ἔτι
σκοτίας οὔσης φθάνει Νίκαιαν, καὶ προσημαίνει τὴν
Ελευσιν αὐτοῦ τοῖς πιστοῖς. Καὶ αὐτοὶ θροῦν ποιήσαντες ἐν μέσῳ τῆς πόλεως, ἀνοίγονται αἱ θύραι,
καὶ ἀνατέλλων εἰσάγεται ὁ Μουράτ ἐντὸς, καὶ εὐ
ρὼν τὸν μείρακα ἔπνιξε, καὶ τοὺς αὐτοῦ ὑπερασπι
στὰς κατέσφαξεν. "Ην δὲ ὁ Μουσταφᾶς ὡς ἐτῶν ἕξ.
Τότε ὡς εἶδε τὸ παιδίον τεθνηκότα, ἐκέλευσεν ἄγειν
αὐτὸ ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ παραδοῦναι τῷ τάφῳ πλησίον τοῦ πατρὸς αὐτῶν. Ἐν τῷ ἔτει ἐκείνῳ ἀπέθα
νον τρεῖς ἀρχηγοί Μουσταφάδες, εἷς ὁ καὶ πλαστός
παρὰ τοῖς πολλοῖς λεγόμενος, ἄλλος ὁ τοῦ Μουράτ
ἀδελφὸς, καὶ ἕτερος ὁ τοῦ 'Ατὴν, ὃν ἀπέκτεινε
Τζινεήτ, καὶ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων, ο Μανουήλ.
Ο δὲ Μουράτ ἐπανελθὼν ἐν ᾿Αδριανουπόλει, οὐκ
ἐπαύετο νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐρευνῶν ἀφορμήν τινα,
ὥστε ἀντᾶραι τῷ Τζινεήτ. Μηνύει οὖν αὐτῷ λέγων·
Οἶδας τὰς συνθήκας, ἄς μοι συνέθου· καὶ εἰ
μὲν βούλει τοῦ εἶναι φίλον ἐμὸν, πέμψον μοι
τὸν σὸν υἱὸν διαταχέων, ὅτι μέλλω περᾷν τὸν
Ιστρον· εἰ δὲ οὖν, ἔσο μοι διακείμενος συν
τοῖς ἐμοῖς ἀνηκόοις, κἀγὼ τὸ ὅπερ Θεῷ βουλητὸν εἰς σε πράξω. Ο Τζινεήτ γοῦν ἀπεκρίνατο,
Ο σοι βουλητὸν πρᾶττε· τὴν δὲ ἀπέκβασιν τῷ
Θεῷ ἄφες. Στέλλει οὖν ἐν ἐκείνῳ τῷ ἔτει Ακιντζίδας ἐν Βλαχίᾳ καὶ ἐν Σερβίᾳ δεικνύων τὴν
ανάρρησιν αὐτοῦ. Έρχονται οὖν ἀποκρισιάριοι
πάντοθεν προσαγορεύοντες αὐτῷ τὰ τῆς ἡγεμονίας
εἰσόδια· καὶ ἀπὸ τὸν δεσπότην Σερβίας, καὶ ἀπὸ
βαϊβόδαν Βλαχίας· ἐποίησεν οὖν εἰρήνην σὺν ἐκεί
νοις. Μετὰ δὲ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου οὐκ ἦν τὸ
σύνολον ἡμερωθῆναι, ἀλλ' ἔτρεφεν ἔχθραν ἄσπονδεν. Ὡς οὖν οὐκ ἠδυνήθη τι πρᾶξαι κατὰ τῆς πόλ
λεως, πρὸς τὰ μέρη τῆς Θετταλίας τὴν ὁρμὴν τοῦ
νοὸς εἶχε, καὶ πρὸς τὰς ἐμβολὰς τῆς Πελοποννήσου,
καὶ ἐν τοῖς αἰγιαλοῖς τοῖς κατὰ τὸν Στρυμόνα.
Πέμψας οὖν ἱκανὰ στρατεύματα, ἔκλεισε Θεσσαλονίκην καὶ τὰ πέριξ ελεηλάτει. Το Ζητούνιον καὶ
τὰ πέριξ ἐκούρσευε. Ην δὲ τότε ἐν Ζητουνίῳ στα
λεὶς εἰς ὑπατείαν Καντακουζηνὸς ὁ Στραυομήτης
ἄνδρος [ἀνὴρ] γενναῖος, εἰ χρὴ καλεῖν αὐτὸν ἄνδρα,
ποιήσας μεγάλην ζημίαν ἐν ἐκείνοις τοῖς μέρεσι
τοὺς κατοικοῦντας Τούρκους, καὶ περιέπων ἀσφα
λῶς τὰ πέριξ τοῦ Ζητουνίου, καὶ τὸ πολίχνιον.
Ετοιμάσας τὸν τῆς Εῴας στρατὸν πέμπει
στρατάρχην ὀνόματι Χαλίλιν τινὰ Ῥωμαῖον τῷ
γένει, γαμβρὸν ἐπ᾽ ἀδελφῇ τοῦ προμνημονευθέντος
Παγιαζήτ, ὃν ἀπέκτεινε Τζινεὴς ἔτι ὧν σὺν τῷ
Μουσταφά· καὶ δὴ λαβὼν τὰς δυνάμεις ἁπάσας
πρὸς τὰ μέρη Φιλαδελφείας. Ο δὲ Τζινεὴς τὸ παdione Adrianopolim regressus, tribus ibi transactis diebus, Callipolim proficiscitur. Superato
freto cum magna peditum manu, paucis vero equitibus, nullo, quo tenderet, gnaro, diei unius ac
noctis itinere mane, antequam lucescerét, Nicæam
pervenit; advenisseque significat iis qui in fide
manserant. Per quos, excitato in media urbe tumultu, portæ ipsi aperiuntur, orienteque sole
Morates intra muros accipitur. Inventum Mustapham annorum fere sex puerum strangulat, et
ejus satellites perimit: utque puerum mortuum
conspexit, cadaver Prusam ferri, et in paterno
monumento sepeliri jussit. Anno illo tres principes, quibus Mustaphas nomen erat, fato concesserunt: unus qui Bajazitis filius subdititius a
multis creditus est; alter Moratis frater; tertius
Atinis nepos, quem Cineites occidit; eodemque
anno imperator Manuel obiit. Morates postea Adrianopolin reversus noctu et interdiu meditabatur, qua specie ac praetextu Cineitem adoriri
posset quapropter ejusmodi mandatum ei significat: Quas conditiones tibi tulerim, tuque acceperis recte meministi; itaque si in amicitia mecum perseverare velis, filium tuum illico ad me
mitte, Istrum quippe trajicere cogito. Sin vero ita
affectus erga me fueris, ut jussa mea detrecles:
in te prout Dev visum fuerit me geram. Ad ca
respondit Cineites: Pro libitu tuo age, sutcessum
vero Deo permitte. ille igitur in Walachiam et
Serviam Akincidas mittit, qui nuntiarent ipsis se
regem proclamatum esse. Undequaque igitur
accedunt apocrisiarii, qui ipsi principatus initia -
congratulantur. Venerunt etiam a despota Serviæ
et vaivoda Walachiæ, cum quibus pacem ſirmavit cum imperatore Joanne in gratiam et amicitiam redire omnino aversabatur, animo odium
capitale gestans. Cum itaque in urbe 106 Constantinopoli oppugnandla quidquam proficere non
posset, Thessaliam animi impetu actus, Peloponnesi
isthmum, et maritima loca ad ostia Strymonis sita
invadit. Misso ctiam ingenti agmine Thessaloni- -
cam circumdat, agrumque circumjectum prædationibus vastat. Zetunium vicinaque loca incursionibus populatur. Zelunio tunc præeral Cantacuzenus Stravometis vir, si dicendus vir est,
generosus, qui illas regiones ipsumque Zetunium
tutabatur, maximaque damna Turcis illic habitantibus intulerat. Cum autem Morates Orientis
copias in unum adunasset, ducem iis Halilin
quendam præfecit genere Romnæum, qui Bajazitis a Cineite Mustaphæ partes sequente occisi 80rorem conjugen habuerat. Is ducto secum toto.
exercitu Philadelphiæ vicinas regiones adit. Verum、
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Ακιντζίδας. Ιd est, cursores, Ackin excursin. Dicuntur etiam Akenzii.
Ετοιμάσας τὸν τῆς Εφας στρατόν. Quæ ex
Hanivaldinis monumentis refert Leunclavius, Ducæ
narrationi magis congruunt, quam quæ ex Veran
tiano lib. excerpta sunt. Loomicus hajus adversusCineitem expeditionis nullum verbum facit.
καὶ δὴ λαβὼν τὰς δυνάμεις ἁπάσας πρὸς τὰ μέρη Φιλαδελφείας, ὁ δὲ Τζιναὴτ τὸ παράπαν μὴ δειλιῶν, ἔχων στρατὸν ἱκανὸν καὶ αὐτός, ἐξέρχεται καὶ προσυπαντᾷ τῷ Χαλὶλ ἐν τῷ κάμπῳ τῶν Θυατείρων. Καὶ τεντώσαντες ἀπ’ ἀλλήλων ἄντικρυ, ἀπέχοντες ὡς στάδια πέντε, πρωὶ̈ σαλπίγγων ἠχησάντων ἀμφοτέρων τῶν μερῶν καὶ πάντων ἐνορδίνως ταξάντων τὰς φάλαγγας, ὁ νεώτερος τῶν υἱῶν αὐτοῦ, ὃς καὶ Κούρτης ἐπωνομάζετο, ὃς λέγεται λύκος, εἴσεισι σὺν τοῖς ἀσπιδοφόροις αὐτοῦ καὶ τῷ λοιπῷ τάγματι καὶ ἐν μέσῳ τῆς παρατάξεως ὥσπερ ὗς ἄγριος διέβη. Τὰ δὲ τάγματα καὶ οἱ λεγεῶνες τοῦ Χαλὶλ παραχωρήσαντες καὶ τόπον δόντες, διέβη μέσον ὀλίγην ζημίαν ποιήσας. Ὁ δὲ Χαλὶλ εἰδὼς τὸ ἄτεχνον αὐτοῦ καὶ ἀστράτευτον μετέστησε τὰ στρατεύματα ἐν ὀλίγῳ τόπῳ ὡς ἐν παρόδῳ καὶ ἐκέλευσε τὰς λευκὰς καλύπτρας ὑποκρύπτειν τὸν καθένα, ὑπολαβών, ὅτι ὁ Κούρτης ἐν ὑποστροφῇ πάλιν τὴν αὐτὴν ὁδὸν διαβήσεται. Τζινεήτης μὲν ἵστατο παρητοιμασμένος, ὡς, ὅταν ὁ Κούρτης ἐπαναστρέψῃ εἰς τὴν οὐραγίαν, τότε καὶ αὐτὸς ἐξέλθῃ συναντήσων τῷ Χαλίλ·πόλεως μῆνας τρεῖς· μετὰ δὲ τὸ ἐγερθῆναι, καὶ bem oppugnando transegit. Soluta deinde obsiεἰσελθεῖν ἐν τῇ ᾿Αδριανού, μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἔρχε
ται ἐν Καλλιουπόλει. Καὶ περάσας σὺν ἱκανῷ πεζικῷ καὶ ὀλίγοις ἱππεῦσι, τινός μή γινώσκοντος
που πορεύεται, δι᾿ ἑνὸς ἡμερονυχθίου πρωΐ ἔτι
σκοτίας οὔσης φθάνει Νίκαιαν, καὶ προσημαίνει τὴν
Ελευσιν αὐτοῦ τοῖς πιστοῖς. Καὶ αὐτοὶ θροῦν ποιήσαντες ἐν μέσῳ τῆς πόλεως, ἀνοίγονται αἱ θύραι,
καὶ ἀνατέλλων εἰσάγεται ὁ Μουράτ ἐντὸς, καὶ εὐ
ρὼν τὸν μείρακα ἔπνιξε, καὶ τοὺς αὐτοῦ ὑπερασπι
στὰς κατέσφαξεν. "Ην δὲ ὁ Μουσταφᾶς ὡς ἐτῶν ἕξ.
Τότε ὡς εἶδε τὸ παιδίον τεθνηκότα, ἐκέλευσεν ἄγειν
αὐτὸ ἐν τῇ Προύσῃ, καὶ παραδοῦναι τῷ τάφῳ πλησίον τοῦ πατρὸς αὐτῶν. Ἐν τῷ ἔτει ἐκείνῳ ἀπέθα
νον τρεῖς ἀρχηγοί Μουσταφάδες, εἷς ὁ καὶ πλαστός
παρὰ τοῖς πολλοῖς λεγόμενος, ἄλλος ὁ τοῦ Μουράτ
ἀδελφὸς, καὶ ἕτερος ὁ τοῦ 'Ατὴν, ὃν ἀπέκτεινε
Τζινεήτ, καὶ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων, ο Μανουήλ.
Ο δὲ Μουράτ ἐπανελθὼν ἐν ᾿Αδριανουπόλει, οὐκ
ἐπαύετο νυκτὸς καὶ ἡμέρας ἐρευνῶν ἀφορμήν τινα,
ὥστε ἀντᾶραι τῷ Τζινεήτ. Μηνύει οὖν αὐτῷ λέγων·
Οἶδας τὰς συνθήκας, ἄς μοι συνέθου· καὶ εἰ
μὲν βούλει τοῦ εἶναι φίλον ἐμὸν, πέμψον μοι
τὸν σὸν υἱὸν διαταχέων, ὅτι μέλλω περᾷν τὸν
Ιστρον· εἰ δὲ οὖν, ἔσο μοι διακείμενος συν
τοῖς ἐμοῖς ἀνηκόοις, κἀγὼ τὸ ὅπερ Θεῷ βουλητὸν εἰς σε πράξω. Ο Τζινεήτ γοῦν ἀπεκρίνατο,
Ο σοι βουλητὸν πρᾶττε· τὴν δὲ ἀπέκβασιν τῷ
Θεῷ ἄφες. Στέλλει οὖν ἐν ἐκείνῳ τῷ ἔτει Ακιντζίδας ἐν Βλαχίᾳ καὶ ἐν Σερβίᾳ δεικνύων τὴν
ανάρρησιν αὐτοῦ. Έρχονται οὖν ἀποκρισιάριοι
πάντοθεν προσαγορεύοντες αὐτῷ τὰ τῆς ἡγεμονίας
εἰσόδια· καὶ ἀπὸ τὸν δεσπότην Σερβίας, καὶ ἀπὸ
βαϊβόδαν Βλαχίας· ἐποίησεν οὖν εἰρήνην σὺν ἐκεί
νοις. Μετὰ δὲ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου οὐκ ἦν τὸ
σύνολον ἡμερωθῆναι, ἀλλ' ἔτρεφεν ἔχθραν ἄσπονδεν. Ὡς οὖν οὐκ ἠδυνήθη τι πρᾶξαι κατὰ τῆς πόλ
λεως, πρὸς τὰ μέρη τῆς Θετταλίας τὴν ὁρμὴν τοῦ
νοὸς εἶχε, καὶ πρὸς τὰς ἐμβολὰς τῆς Πελοποννήσου,
καὶ ἐν τοῖς αἰγιαλοῖς τοῖς κατὰ τὸν Στρυμόνα.
Πέμψας οὖν ἱκανὰ στρατεύματα, ἔκλεισε Θεσσαλονίκην καὶ τὰ πέριξ ελεηλάτει. Το Ζητούνιον καὶ
τὰ πέριξ ἐκούρσευε. Ην δὲ τότε ἐν Ζητουνίῳ στα
λεὶς εἰς ὑπατείαν Καντακουζηνὸς ὁ Στραυομήτης
ἄνδρος [ἀνὴρ] γενναῖος, εἰ χρὴ καλεῖν αὐτὸν ἄνδρα,
ποιήσας μεγάλην ζημίαν ἐν ἐκείνοις τοῖς μέρεσι
τοὺς κατοικοῦντας Τούρκους, καὶ περιέπων ἀσφα
λῶς τὰ πέριξ τοῦ Ζητουνίου, καὶ τὸ πολίχνιον.
Ετοιμάσας τὸν τῆς Εῴας στρατὸν πέμπει
στρατάρχην ὀνόματι Χαλίλιν τινὰ Ῥωμαῖον τῷ
γένει, γαμβρὸν ἐπ᾽ ἀδελφῇ τοῦ προμνημονευθέντος
Παγιαζήτ, ὃν ἀπέκτεινε Τζινεὴς ἔτι ὧν σὺν τῷ
Μουσταφά· καὶ δὴ λαβὼν τὰς δυνάμεις ἁπάσας
πρὸς τὰ μέρη Φιλαδελφείας. Ο δὲ Τζινεὴς τὸ παdione Adrianopolim regressus, tribus ibi transactis diebus, Callipolim proficiscitur. Superato
freto cum magna peditum manu, paucis vero equitibus, nullo, quo tenderet, gnaro, diei unius ac
noctis itinere mane, antequam lucescerét, Nicæam
pervenit; advenisseque significat iis qui in fide
manserant. Per quos, excitato in media urbe tumultu, portæ ipsi aperiuntur, orienteque sole
Morates intra muros accipitur. Inventum Mustapham annorum fere sex puerum strangulat, et
ejus satellites perimit: utque puerum mortuum
conspexit, cadaver Prusam ferri, et in paterno
monumento sepeliri jussit. Anno illo tres principes, quibus Mustaphas nomen erat, fato concesserunt: unus qui Bajazitis filius subdititius a
multis creditus est; alter Moratis frater; tertius
Atinis nepos, quem Cineites occidit; eodemque
anno imperator Manuel obiit. Morates postea Adrianopolin reversus noctu et interdiu meditabatur, qua specie ac praetextu Cineitem adoriri
posset quapropter ejusmodi mandatum ei significat: Quas conditiones tibi tulerim, tuque acceperis recte meministi; itaque si in amicitia mecum perseverare velis, filium tuum illico ad me
mitte, Istrum quippe trajicere cogito. Sin vero ita
affectus erga me fueris, ut jussa mea detrecles:
in te prout Dev visum fuerit me geram. Ad ca
respondit Cineites: Pro libitu tuo age, sutcessum
vero Deo permitte. ille igitur in Walachiam et
Serviam Akincidas mittit, qui nuntiarent ipsis se
regem proclamatum esse. Undequaque igitur
accedunt apocrisiarii, qui ipsi principatus initia -
congratulantur. Venerunt etiam a despota Serviæ
et vaivoda Walachiæ, cum quibus pacem ſirmavit cum imperatore Joanne in gratiam et amicitiam redire omnino aversabatur, animo odium
capitale gestans. Cum itaque in urbe 106 Constantinopoli oppugnandla quidquam proficere non
posset, Thessaliam animi impetu actus, Peloponnesi
isthmum, et maritima loca ad ostia Strymonis sita
invadit. Misso ctiam ingenti agmine Thessaloni- -
cam circumdat, agrumque circumjectum prædationibus vastat. Zetunium vicinaque loca incursionibus populatur. Zelunio tunc præeral Cantacuzenus Stravometis vir, si dicendus vir est,
generosus, qui illas regiones ipsumque Zetunium
tutabatur, maximaque damna Turcis illic habitantibus intulerat. Cum autem Morates Orientis
copias in unum adunasset, ducem iis Halilin
quendam præfecit genere Romnæum, qui Bajazitis a Cineite Mustaphæ partes sequente occisi 80rorem conjugen habuerat. Is ducto secum toto.
exercitu Philadelphiæ vicinas regiones adit. Verum、
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Ακιντζίδας. Ιd est, cursores, Ackin excursin. Dicuntur etiam Akenzii.
Ετοιμάσας τὸν τῆς Εφας στρατόν. Quæ ex
Hanivaldinis monumentis refert Leunclavius, Ducæ
narrationi magis congruunt, quam quæ ex Veran
tiano lib. excerpta sunt. Loomicus hajus adversusCineitem expeditionis nullum verbum facit.
PG 157:979ἐφοβεῖτο γάρ, μή πως, ὄπισθεν καὶ αὐτὸς ἐλθὼν τοῦ Κούρτη, εἰς τὸν λοιπὸν στρατὸν γένηταί τις διάῤῥοια καὶ ῥέψωσιν εἰς τὸν Χαλίλ· καὶ διὰ τοῦτο οὐ μετεκινεῖτο προσδοκῶν τὸν Κούρτην. Ὁ δὲ Κούρτης ἀλαζονευόμενος καὶ ἀγερωχῶν σὺν τῷ ἵππῳ καὶ τοῖς ἑτέροις ὁμαίχμοσι στρατιώταις, ἐβράδυνε στρέφων· καὶ δὴ μέχρι σταδίων δέκα δρόμον περάσας καὶ τοὺς συναντῶντας κατασφάξας ἐστράφη πρὸς τὴν εὐθεῖαν, ἣν ἐδιέβη ἐκεῖνος, ὁδόν. Καὶ ἰδὼν ἐν ἐμφανεῖ τόπῳ στρατιώτας πολλοὺς καὶ ὀργάνων ἦχον καὶ σημαίας ὁμοίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἔδοξεν, ὅτι ὁ πατὴρ αὐτοῦ ἐξόπισθεν ἐτροπώσατο τὸν Χαλίλ. Ἐγγύσας οὖν τὸν τόπον καὶ γνωρίσας, ὅτι οἱ ὑπεναντίοι εἰσίν, στρέψας τὰς ἡνίας καὶ ὀπισθοδρόμως ἐλαύνων ἔφευγε μὲν ὡς λαγωός, ἐδιώκετο δὲ παρὰ τῶν ταχυδρόμων, ὡς εἴποι τις, ἀεροβατῶν κυνῶν. Ὁ δὲ Τζινεὴτ ἐπὶ τῇ τοσαύτῃ ἀργίᾳ ἐδυσχέραινε. Ὡς ἐν ὀλίγῳ οὖν ἠγρεύθη ὁ λύκος καὶ παρέστη τῷ Χαλίλ. Ὁ δὲ Τζιναὴτ μαθὼν τὴν τοῦ υἱοῦ ἅλωσιν στραφεὶς σὺν τῷ λοιπῷ στρατῷ, τὰ πρὸς τὴν Σμύρνην ὄρη καὶ δυσβάτους τόπους διέβαινεν, ἕως οὗ κατηντήκῃ ἐν πολιχνίῳ τινί, Ὑψηλὴ ἐπονομαζόμενον·DUCE
9%0
Cineites, his nequidquam territus, exercitu etiam ράπαν μὴ δειλιῶν, ἔχων στρατὸν ἱκανὸν, καὶ αὐτὸς
n'agno conscripto, usque ad Thyatiræ agrum in
occursum Halilis progreditur. Uterque castra metatus est, ita ut se invicem conspicerent, nec plus
stadiis quinque inter se distarent. Ubi illuxit,
ab utraque parte classicum canitur, acie deinde
instructa, agminibusque ordine dispositis, junior
filiorum Cineitis, qui Curtis, id est Lupus, cognominabatur, scutiferis aliisque turmis, quas ducebat, stipatus in hostes invehitur, per mediamque eorum aciem perfractam viam sibi, velut
aper, patefecit. At legiones et agmina Halilis cedendo ordines a primis ad ultimos aperiunt, ita
ut haud magno damno illato penetraverit. Tum
Halil imperito isto ac rei militaris ignaro deprebenso, copias suas in locuni arctum confestim traduxit, jussitque alba capitis tegumenta
abscondere singulos, Curtim eadem via regressurum opinatus. Cineites interim primam Halilis aciem adoriri paratus stabat, dum simul remeans Curtis ultimam aggrederetur. Metuebat
enim, ne, si ipse recta Curtim sequeretur in lostes etiam illatus, cætera agmina dilaberentur, et
Halili se adjungerent: propterea statione sua se
non movebat Curtim exspectando. Hic autem insoJenter superbiens cum equitatu cæterisque militibus lento gressu revertebatur. Jamque stadiorum
dece: itinere cursim confecto, obviis quibuscum
que caesis, recta, qua perrexerat via, rediit. Conspectaque in edito loco magna militum manu, audito tubarum cantu, signisque similibus his quæ
in patris sui exercitu erant, visis, patrem suum
a tergo hostibus institisse, et in fugam Halilim
vertisse retur. At cum propius accessisset hoglesque eos esse cognovisset, flexo equo terga dat,
et ut lepus fugiens retrocessit. 107 Fugientenı
insecuti sunt velites canibus volantibus celeritate pares, brevique cursu Lupum comprehensum Halili adducunt. Illius moræ impatiens erat
Cineites, quod otiosus interim staret. Qui, ubi
intellexit Glium suum in hostium manus devenisse, cum reliquis copiis montes, qui Smyrnam speclant, repetit: perque vias arduas et difficiles eo
usque incedit, donec in arcem quamdam nomine
Hypselen pervenisset. Huic ante omnia necessaria
providerat, curribus et navigiis munierat, convectis etiam omnimodis cibariis. Situm porro est
học castrum ad quemdam loniæ sinum, Samoque oppositum in ipso maris littore. Halil interea
filium ipsius Curtim catenis ferreis vinctum Adrianopolim ad Amiram mittit, veluti primitias mox
falce rescindendi Cincitis. Curtiu, avunculumque
ejus llamzam supra memoratum vinctos CallipoJim Aqiras Morates misit: ibique manicis ferreis
impositis in carcerem detrusit. Halil deinde Herἐξέρχεται καὶ προσυπαντῷ τῷ Χαλίλ ἐν τῷ κάμπῳ
τῶν Θυατείρων. Καὶ τεντώσαντες ἀπ' ἀλλήλων
ἀντικρὺ ἀπέχοντες ὡς στάδια πέντε, πρωί σαλπίγ
γων ἠχησάντων ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, καὶ πάντων
ἐνορδίνως ταξάντων τὰς φάλαγγας, ο νεώτερος των
υἱῶν αὐτοῦ, ὃς καὶ Κούρτης ἐπωνομάζετο, ὃς λέγεται λύκος, είσεισι σὺν τοῖς ἀσπιδοφόροις αὐτοῦ
· καὶ τῷ λοιπῷ τάγματι, καὶ ἐν μέσῳ τῆς παρατά
ξεως, ὥσπερ ΰ; ἄγριος διέβη. Τὰ δὲ τάγματα, καὶ
οἱ λεγεώνες τοῦ Χαλίλ παραχωρήσαντες καὶ τόπον
δόντες διέδη, μέσον ὀλίγην ζημίαν ποιήσας. ῾Ο δὲ
Χαλίλ, ἰδὼν τὸ ἄτεχνον αὐτοῦ, καὶ ἀστράτευτον,
μετέστησε τὰ στρατεύματα ἐν ὀλίγῳ τόπῳ ὡς ἐν
παρόδῳ, καὶ ἐκέλευσε τὰς λευκὰς καλύπτρας ὑπο
κρύπτειν τὸν καθένα, ὑπολαβὼν ὅτι ὁ Κούρτης ἐν
ὑποστροφῇ πάλιν τὴν αὐτὴν ὁδὸν διαβήσεται. Τζ:-
νεήτης μὲν ἵστατο παρητοιμασμένος, ὡς ὅταν ὁ
Κούρτης Επαναστρέψῃ εἰς τὴν οὐραγίαν, τότε καὶ
αὐτὸς ἐξέλθῃ συναντήσων τῷ Χαλίλ. Εφοβεῖτο γάρ
μή πως ὄπισθεν καὶ αὐτὸς ἐλθὼν τοῦ Κούρτη, εἰς
τὸν λοιπὸν στρατὸν γένηταί τις διάρροια, καὶ ῥέψω
σιν εἰς τὸν Χαλίλ. Καὶ διὰ τοῦτο οὐ μετεκινείτο
προσδοκῶν τὸν Κούρτην. Ὁ δὲ Κούρτης ἀλαζο
νευόμενος, καὶ ἀγερωχῶν σὺν τῷ ἵππῳ καὶ τοῖς
ἑτέροις ὁμαίχμοσι στρατιώταις ἑβράδυνε στρέφων.
Καὶ δὴ μέχρι σταδίων δέκα δρόμον περάσας, καὶ
τους συναντώντας κατασφάξας, ἐστράφη πρὸς τὴν
εὐθεῖαν, ἣν διέβη ἐκεῖνας, ὁδόν. Καὶ ἰδὼν ἐν ἐμφα
νεί τόπῳ στρατιώτας πολλούς, καὶ ὀργάνων ἦχον,
καὶ σημαίας ὁμοίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἔδοξεν ὅτι ὁ
πατὴρ αὐτοῦ ἐξόπισθεν ετροπώσατο τὸν Χαλί.
Ἐγγίσας οὖν τὸν τόπον, καὶ γνωρίσα; ὅτι οἱ ὑπεναν
τίοι εἰσὶν, στρέψας τὰς ἡνίας καὶ ὀπισθοδρόμως
ἐλαύνων, ἔφευγε μὲν ὡς λαγωός, εδιώκετο δὲ παρὰ
τῶν ταχυδρόμων, ὡς εἴποι τις, ἀεροβάτων κυνῶν.
Ὁ δὲ Τζινεὴτ ἐπὶ τῇ τοσαύτῃ ἀργίᾳ ἐδυσχέραινε.
Ως ἐν ὀλίγῳ οὖν ἡγρεύθη ὁ Λύκος, καὶ παρέστη τῷ
Χαλίλ. Ὁ δὲ Τζινεήτ, μαθὼν τὴν τοῦ υἱοῦ ἅλωσιν,
στραφείς σὺν τῷ λοιπῷ στρατῷ, τὰ πρὸς τὴν
Σμύρνην ὄρη, καὶ δυσβάτους τόπους διέβαινεν, έως
οὗ κατηντήκει ἐν πολιχνίῳ τινὶ Ὑψηλὴ ἐπονομαζί
μενον Είχε γὰρ αὐτὸ προμεμελετημένον,
καὶ καλῶς ἡσφαλισμένον ἐν ἅρμασι, καὶ νέοις
νηυσί], καὶ παντοία τροφῇ. "Ην δὲ τὸ πολίχνιον
τοῦτο ἐν ἑνὶ κόλπῳ τῆς θαλάσσης κατὰ τὴν Ιωνίαν
ἀπέναντι νήσου Σάμου, Ενδον τῆς θαλάσσης.
Ηὐλίσθη οὖν ἐκεῖ. Ὁ δὲ Χαλίλ στέλλει τὸν υἱὸν
αὐτοῦ Κούρτην σιδηρόδετον ἐν Αδριανοῦ πρὸς τὸν
Αμηράν, ὡς ἀπαρχὴν τοῦ θερισμοῦ Τζινεήτ και
λήν. Ὁ δὲ ἀμηρᾶς Μωράτ στέλλει τοῦτον δέσμιον
μετὰ τοῦ θείου αὐτοῦ Χαμζα, ἂν ὁ λόγος φθάσας
ἐδήλωσεν, ἐν τῇ Καλλιουπόλει, καὶ χειροδεσμήσαν·
τες, καὶ σιδηροδήσαντες έβαλον αὐτοὺς ἐν τῷ πύρ
γῳ. Ὁ δὲ Χαλίλ διαδὰ; τὸν Ερμονα ποταμόν, καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Υψηλὴ ἐπονομαζόμενον. Turcis appellatur Ala-Sar, vel Alachisar, id est, altum castrum.
Hypsilin quoqu· eam vocant, quæ nostro maritima
est.
152) Glossa interlin. ἐν ἀκτῇ.
εἶχε γὰρ αὐτὸ προμεμελετημένον καὶ καλῶς ἠσφαλισμένον ἐν ἄρμασι καὶ νέοις καὶ παντοίᾳ τροφῇ. Ἦν δὲ τὸ πολίχνιον τοῦτο ἐν ἑνὶ κόλπῳ θαλάσσης κατὰ τὴν Ἰωνίαν, ἀπέναντι νήσου Σάμου, ἔνδον ἐν ἀκτῇ τῆς θαλάσσης. Ηὐλίσθη οὖν ἐκεῖ. Ὁ δὲ Χαλὶλ στέλλει τὸν υἱὸν αὐτοῦ Κούρτην σιδηρόδετον ἐν Ἀνδριανοῦ πρὸς τὸν ἀμηρᾶν ὡς ἀπαρχὴν τοῦ θερισμοῦ Τζιναὴτ καλήν. Ὁ δὲ ἀμηρᾶς Μωρὰτ στέλλει τοῦτον δέσμιον μετὰ τοῦ θείου αὐτοῦ Χαμζᾶ, ὃν ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν, ἐν τῇ Καλλιουπόλει καὶ χειροδεσμήσαντες καὶ σιδηροδήσαντες ἔβαλον αὐτοὺς ἐν τῷ πύργῳ. Ὁ δὲ Χαλὶλ διαβὰς ὃν Ἕρμωνα ποταμὸν καὶ εἰς Νύμφαιον ἐλθὼν κἀκεῖθεν ἀπάρας εἰς Ἔφεσον ἦλθεν· καὶ πάντας τοὺς μεγιστάνους καὶ τοὺς ἐν ἐξουσίαις ἔδωκε πίστεις καὶ ἔλαβε τοῦ εἶναι ἀθῴους ἀπὸ παντὸς δόλου καὶ αὐτὸς αὐτοῖς ὑπέσχετο τοῦ δοῦναι ἑνὸς ἑκάστου τὸ σιτηρέσιον καὶ τὸν τόπον καὶ τὴν τιμήν. Αὐτὸς δὲ γράφει καὶ πέμπει πρὸς τὸν ἡγεμόνα ἀπαγγέλλων ἅπαντα τὰ γενόμενα.DUCE
9%0
Cineites, his nequidquam territus, exercitu etiam ράπαν μὴ δειλιῶν, ἔχων στρατὸν ἱκανὸν, καὶ αὐτὸς
n'agno conscripto, usque ad Thyatiræ agrum in
occursum Halilis progreditur. Uterque castra metatus est, ita ut se invicem conspicerent, nec plus
stadiis quinque inter se distarent. Ubi illuxit,
ab utraque parte classicum canitur, acie deinde
instructa, agminibusque ordine dispositis, junior
filiorum Cineitis, qui Curtis, id est Lupus, cognominabatur, scutiferis aliisque turmis, quas ducebat, stipatus in hostes invehitur, per mediamque eorum aciem perfractam viam sibi, velut
aper, patefecit. At legiones et agmina Halilis cedendo ordines a primis ad ultimos aperiunt, ita
ut haud magno damno illato penetraverit. Tum
Halil imperito isto ac rei militaris ignaro deprebenso, copias suas in locuni arctum confestim traduxit, jussitque alba capitis tegumenta
abscondere singulos, Curtim eadem via regressurum opinatus. Cineites interim primam Halilis aciem adoriri paratus stabat, dum simul remeans Curtis ultimam aggrederetur. Metuebat
enim, ne, si ipse recta Curtim sequeretur in lostes etiam illatus, cætera agmina dilaberentur, et
Halili se adjungerent: propterea statione sua se
non movebat Curtim exspectando. Hic autem insoJenter superbiens cum equitatu cæterisque militibus lento gressu revertebatur. Jamque stadiorum
dece: itinere cursim confecto, obviis quibuscum
que caesis, recta, qua perrexerat via, rediit. Conspectaque in edito loco magna militum manu, audito tubarum cantu, signisque similibus his quæ
in patris sui exercitu erant, visis, patrem suum
a tergo hostibus institisse, et in fugam Halilim
vertisse retur. At cum propius accessisset hoglesque eos esse cognovisset, flexo equo terga dat,
et ut lepus fugiens retrocessit. 107 Fugientenı
insecuti sunt velites canibus volantibus celeritate pares, brevique cursu Lupum comprehensum Halili adducunt. Illius moræ impatiens erat
Cineites, quod otiosus interim staret. Qui, ubi
intellexit Glium suum in hostium manus devenisse, cum reliquis copiis montes, qui Smyrnam speclant, repetit: perque vias arduas et difficiles eo
usque incedit, donec in arcem quamdam nomine
Hypselen pervenisset. Huic ante omnia necessaria
providerat, curribus et navigiis munierat, convectis etiam omnimodis cibariis. Situm porro est
học castrum ad quemdam loniæ sinum, Samoque oppositum in ipso maris littore. Halil interea
filium ipsius Curtim catenis ferreis vinctum Adrianopolim ad Amiram mittit, veluti primitias mox
falce rescindendi Cincitis. Curtiu, avunculumque
ejus llamzam supra memoratum vinctos CallipoJim Aqiras Morates misit: ibique manicis ferreis
impositis in carcerem detrusit. Halil deinde Herἐξέρχεται καὶ προσυπαντῷ τῷ Χαλίλ ἐν τῷ κάμπῳ
τῶν Θυατείρων. Καὶ τεντώσαντες ἀπ' ἀλλήλων
ἀντικρὺ ἀπέχοντες ὡς στάδια πέντε, πρωί σαλπίγ
γων ἠχησάντων ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, καὶ πάντων
ἐνορδίνως ταξάντων τὰς φάλαγγας, ο νεώτερος των
υἱῶν αὐτοῦ, ὃς καὶ Κούρτης ἐπωνομάζετο, ὃς λέγεται λύκος, είσεισι σὺν τοῖς ἀσπιδοφόροις αὐτοῦ
· καὶ τῷ λοιπῷ τάγματι, καὶ ἐν μέσῳ τῆς παρατά
ξεως, ὥσπερ ΰ; ἄγριος διέβη. Τὰ δὲ τάγματα, καὶ
οἱ λεγεώνες τοῦ Χαλίλ παραχωρήσαντες καὶ τόπον
δόντες διέδη, μέσον ὀλίγην ζημίαν ποιήσας. ῾Ο δὲ
Χαλίλ, ἰδὼν τὸ ἄτεχνον αὐτοῦ, καὶ ἀστράτευτον,
μετέστησε τὰ στρατεύματα ἐν ὀλίγῳ τόπῳ ὡς ἐν
παρόδῳ, καὶ ἐκέλευσε τὰς λευκὰς καλύπτρας ὑπο
κρύπτειν τὸν καθένα, ὑπολαβὼν ὅτι ὁ Κούρτης ἐν
ὑποστροφῇ πάλιν τὴν αὐτὴν ὁδὸν διαβήσεται. Τζ:-
νεήτης μὲν ἵστατο παρητοιμασμένος, ὡς ὅταν ὁ
Κούρτης Επαναστρέψῃ εἰς τὴν οὐραγίαν, τότε καὶ
αὐτὸς ἐξέλθῃ συναντήσων τῷ Χαλίλ. Εφοβεῖτο γάρ
μή πως ὄπισθεν καὶ αὐτὸς ἐλθὼν τοῦ Κούρτη, εἰς
τὸν λοιπὸν στρατὸν γένηταί τις διάρροια, καὶ ῥέψω
σιν εἰς τὸν Χαλίλ. Καὶ διὰ τοῦτο οὐ μετεκινείτο
προσδοκῶν τὸν Κούρτην. Ὁ δὲ Κούρτης ἀλαζο
νευόμενος, καὶ ἀγερωχῶν σὺν τῷ ἵππῳ καὶ τοῖς
ἑτέροις ὁμαίχμοσι στρατιώταις ἑβράδυνε στρέφων.
Καὶ δὴ μέχρι σταδίων δέκα δρόμον περάσας, καὶ
τους συναντώντας κατασφάξας, ἐστράφη πρὸς τὴν
εὐθεῖαν, ἣν διέβη ἐκεῖνας, ὁδόν. Καὶ ἰδὼν ἐν ἐμφα
νεί τόπῳ στρατιώτας πολλούς, καὶ ὀργάνων ἦχον,
καὶ σημαίας ὁμοίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἔδοξεν ὅτι ὁ
πατὴρ αὐτοῦ ἐξόπισθεν ετροπώσατο τὸν Χαλί.
Ἐγγίσας οὖν τὸν τόπον, καὶ γνωρίσα; ὅτι οἱ ὑπεναν
τίοι εἰσὶν, στρέψας τὰς ἡνίας καὶ ὀπισθοδρόμως
ἐλαύνων, ἔφευγε μὲν ὡς λαγωός, εδιώκετο δὲ παρὰ
τῶν ταχυδρόμων, ὡς εἴποι τις, ἀεροβάτων κυνῶν.
Ὁ δὲ Τζινεὴτ ἐπὶ τῇ τοσαύτῃ ἀργίᾳ ἐδυσχέραινε.
Ως ἐν ὀλίγῳ οὖν ἡγρεύθη ὁ Λύκος, καὶ παρέστη τῷ
Χαλίλ. Ὁ δὲ Τζινεήτ, μαθὼν τὴν τοῦ υἱοῦ ἅλωσιν,
στραφείς σὺν τῷ λοιπῷ στρατῷ, τὰ πρὸς τὴν
Σμύρνην ὄρη, καὶ δυσβάτους τόπους διέβαινεν, έως
οὗ κατηντήκει ἐν πολιχνίῳ τινὶ Ὑψηλὴ ἐπονομαζί
μενον Είχε γὰρ αὐτὸ προμεμελετημένον,
καὶ καλῶς ἡσφαλισμένον ἐν ἅρμασι, καὶ νέοις
νηυσί], καὶ παντοία τροφῇ. "Ην δὲ τὸ πολίχνιον
τοῦτο ἐν ἑνὶ κόλπῳ τῆς θαλάσσης κατὰ τὴν Ιωνίαν
ἀπέναντι νήσου Σάμου, Ενδον τῆς θαλάσσης.
Ηὐλίσθη οὖν ἐκεῖ. Ὁ δὲ Χαλίλ στέλλει τὸν υἱὸν
αὐτοῦ Κούρτην σιδηρόδετον ἐν Αδριανοῦ πρὸς τὸν
Αμηράν, ὡς ἀπαρχὴν τοῦ θερισμοῦ Τζινεήτ και
λήν. Ὁ δὲ ἀμηρᾶς Μωράτ στέλλει τοῦτον δέσμιον
μετὰ τοῦ θείου αὐτοῦ Χαμζα, ἂν ὁ λόγος φθάσας
ἐδήλωσεν, ἐν τῇ Καλλιουπόλει, καὶ χειροδεσμήσαν·
τες, καὶ σιδηροδήσαντες έβαλον αὐτοὺς ἐν τῷ πύρ
γῳ. Ὁ δὲ Χαλίλ διαδὰ; τὸν Ερμονα ποταμόν, καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Υψηλὴ ἐπονομαζόμενον. Turcis appellatur Ala-Sar, vel Alachisar, id est, altum castrum.
Hypsilin quoqu· eam vocant, quæ nostro maritima
est.
152) Glossa interlin. ἐν ἀκτῇ.
Ὡς ἤκουσεν τὴν τοῦ Τζιναὴτ φυγὴν καὶ τὴν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ διὰ τοῦ Χαλὶλ γεγονῶσαν ἀριστείαν, ἔδωκε τὴν ἐπαρχίαν τῷ Χαλίλ, ἀντ’ αὐτοῦ δὲ στέλλει τὸν Χαμζᾶν, ὃς ἦν γυναικαδελφὸς τοῦ Χαλίλ, ἀδελφὸς δὲ τοῦ Παγιαζήτ, ὃν ἐφόνευσε Τζινεὴτ ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ Μουσταφᾶ, τοῦ περιβλέπειν καὶ σκοπεῖν τὴν Ὑψηλὴν καὶ πολεμίζειν αὐτὴν καὶ προσέχειν ἐπιμελῶς τοῦ μὴ διαδρᾶναι. Ὁ δὲ ὁρῶν ἐν στενῷ τὰ πράγματα ὄντα, ἔπλευσε διὰ θαλάσσης· εἶχε γὰρ ἐν τῇ Ὑψηλῇ τρία πλοῖα διήρεα καὶ εἰσελθὼν εἰς αὐτὰ ἔπλει τὴν πρὸς Παμφυλίαν θάλατταν, καταστήσας ἐν τῇ Ὑψηλῇ τὸν αὐτοῦ ἀδελφὸν Παγιαζὴτ καλούμενον, ἄρχοντα καὶ παραγγείλας αὐτὸν τοῦ ἐπιμελεῖσθαι, ὅση δύναμις, τὸ πολίχνιον· εἶχε γὰρ πᾶσαν ἐντὸς καὶ ἀρμάτων καὶ βρωμάτων καὶ παντοίων χρειῶν καὶ νέων πλείστων παντοίαν παρασκευὴν ἱκανήν. Αὐτὸς δὲ ἐξελθὼν εἰς Ἀμόριον καὶ μηνύσας τῷ ἀρχηγῷ τοῦ Ἰκονίου τῷ Καραμάν, ὡς βούλεται τοῦ συνευρεθῆναι μετ’ αὐτοῦ καὶ λόγους δοῦναι καὶ λαβεῖν ἀναγκαίους, ἔστειλεν αὐτῷ ἵππους διακοσίους καὶ λόγον σὺν μερικοῖς ἄρχουσιν ὁρίσας· ἐλθέτω. Τὰς γαλεώτας δὲ ἔστειλεν ὄπισθεν.DUCE
9%0
Cineites, his nequidquam territus, exercitu etiam ράπαν μὴ δειλιῶν, ἔχων στρατὸν ἱκανὸν, καὶ αὐτὸς
n'agno conscripto, usque ad Thyatiræ agrum in
occursum Halilis progreditur. Uterque castra metatus est, ita ut se invicem conspicerent, nec plus
stadiis quinque inter se distarent. Ubi illuxit,
ab utraque parte classicum canitur, acie deinde
instructa, agminibusque ordine dispositis, junior
filiorum Cineitis, qui Curtis, id est Lupus, cognominabatur, scutiferis aliisque turmis, quas ducebat, stipatus in hostes invehitur, per mediamque eorum aciem perfractam viam sibi, velut
aper, patefecit. At legiones et agmina Halilis cedendo ordines a primis ad ultimos aperiunt, ita
ut haud magno damno illato penetraverit. Tum
Halil imperito isto ac rei militaris ignaro deprebenso, copias suas in locuni arctum confestim traduxit, jussitque alba capitis tegumenta
abscondere singulos, Curtim eadem via regressurum opinatus. Cineites interim primam Halilis aciem adoriri paratus stabat, dum simul remeans Curtis ultimam aggrederetur. Metuebat
enim, ne, si ipse recta Curtim sequeretur in lostes etiam illatus, cætera agmina dilaberentur, et
Halili se adjungerent: propterea statione sua se
non movebat Curtim exspectando. Hic autem insoJenter superbiens cum equitatu cæterisque militibus lento gressu revertebatur. Jamque stadiorum
dece: itinere cursim confecto, obviis quibuscum
que caesis, recta, qua perrexerat via, rediit. Conspectaque in edito loco magna militum manu, audito tubarum cantu, signisque similibus his quæ
in patris sui exercitu erant, visis, patrem suum
a tergo hostibus institisse, et in fugam Halilim
vertisse retur. At cum propius accessisset hoglesque eos esse cognovisset, flexo equo terga dat,
et ut lepus fugiens retrocessit. 107 Fugientenı
insecuti sunt velites canibus volantibus celeritate pares, brevique cursu Lupum comprehensum Halili adducunt. Illius moræ impatiens erat
Cineites, quod otiosus interim staret. Qui, ubi
intellexit Glium suum in hostium manus devenisse, cum reliquis copiis montes, qui Smyrnam speclant, repetit: perque vias arduas et difficiles eo
usque incedit, donec in arcem quamdam nomine
Hypselen pervenisset. Huic ante omnia necessaria
providerat, curribus et navigiis munierat, convectis etiam omnimodis cibariis. Situm porro est
học castrum ad quemdam loniæ sinum, Samoque oppositum in ipso maris littore. Halil interea
filium ipsius Curtim catenis ferreis vinctum Adrianopolim ad Amiram mittit, veluti primitias mox
falce rescindendi Cincitis. Curtiu, avunculumque
ejus llamzam supra memoratum vinctos CallipoJim Aqiras Morates misit: ibique manicis ferreis
impositis in carcerem detrusit. Halil deinde Herἐξέρχεται καὶ προσυπαντῷ τῷ Χαλίλ ἐν τῷ κάμπῳ
τῶν Θυατείρων. Καὶ τεντώσαντες ἀπ' ἀλλήλων
ἀντικρὺ ἀπέχοντες ὡς στάδια πέντε, πρωί σαλπίγ
γων ἠχησάντων ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, καὶ πάντων
ἐνορδίνως ταξάντων τὰς φάλαγγας, ο νεώτερος των
υἱῶν αὐτοῦ, ὃς καὶ Κούρτης ἐπωνομάζετο, ὃς λέγεται λύκος, είσεισι σὺν τοῖς ἀσπιδοφόροις αὐτοῦ
· καὶ τῷ λοιπῷ τάγματι, καὶ ἐν μέσῳ τῆς παρατά
ξεως, ὥσπερ ΰ; ἄγριος διέβη. Τὰ δὲ τάγματα, καὶ
οἱ λεγεώνες τοῦ Χαλίλ παραχωρήσαντες καὶ τόπον
δόντες διέδη, μέσον ὀλίγην ζημίαν ποιήσας. ῾Ο δὲ
Χαλίλ, ἰδὼν τὸ ἄτεχνον αὐτοῦ, καὶ ἀστράτευτον,
μετέστησε τὰ στρατεύματα ἐν ὀλίγῳ τόπῳ ὡς ἐν
παρόδῳ, καὶ ἐκέλευσε τὰς λευκὰς καλύπτρας ὑπο
κρύπτειν τὸν καθένα, ὑπολαβὼν ὅτι ὁ Κούρτης ἐν
ὑποστροφῇ πάλιν τὴν αὐτὴν ὁδὸν διαβήσεται. Τζ:-
νεήτης μὲν ἵστατο παρητοιμασμένος, ὡς ὅταν ὁ
Κούρτης Επαναστρέψῃ εἰς τὴν οὐραγίαν, τότε καὶ
αὐτὸς ἐξέλθῃ συναντήσων τῷ Χαλίλ. Εφοβεῖτο γάρ
μή πως ὄπισθεν καὶ αὐτὸς ἐλθὼν τοῦ Κούρτη, εἰς
τὸν λοιπὸν στρατὸν γένηταί τις διάρροια, καὶ ῥέψω
σιν εἰς τὸν Χαλίλ. Καὶ διὰ τοῦτο οὐ μετεκινείτο
προσδοκῶν τὸν Κούρτην. Ὁ δὲ Κούρτης ἀλαζο
νευόμενος, καὶ ἀγερωχῶν σὺν τῷ ἵππῳ καὶ τοῖς
ἑτέροις ὁμαίχμοσι στρατιώταις ἑβράδυνε στρέφων.
Καὶ δὴ μέχρι σταδίων δέκα δρόμον περάσας, καὶ
τους συναντώντας κατασφάξας, ἐστράφη πρὸς τὴν
εὐθεῖαν, ἣν διέβη ἐκεῖνας, ὁδόν. Καὶ ἰδὼν ἐν ἐμφα
νεί τόπῳ στρατιώτας πολλούς, καὶ ὀργάνων ἦχον,
καὶ σημαίας ὁμοίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἔδοξεν ὅτι ὁ
πατὴρ αὐτοῦ ἐξόπισθεν ετροπώσατο τὸν Χαλί.
Ἐγγίσας οὖν τὸν τόπον, καὶ γνωρίσα; ὅτι οἱ ὑπεναν
τίοι εἰσὶν, στρέψας τὰς ἡνίας καὶ ὀπισθοδρόμως
ἐλαύνων, ἔφευγε μὲν ὡς λαγωός, εδιώκετο δὲ παρὰ
τῶν ταχυδρόμων, ὡς εἴποι τις, ἀεροβάτων κυνῶν.
Ὁ δὲ Τζινεὴτ ἐπὶ τῇ τοσαύτῃ ἀργίᾳ ἐδυσχέραινε.
Ως ἐν ὀλίγῳ οὖν ἡγρεύθη ὁ Λύκος, καὶ παρέστη τῷ
Χαλίλ. Ὁ δὲ Τζινεήτ, μαθὼν τὴν τοῦ υἱοῦ ἅλωσιν,
στραφείς σὺν τῷ λοιπῷ στρατῷ, τὰ πρὸς τὴν
Σμύρνην ὄρη, καὶ δυσβάτους τόπους διέβαινεν, έως
οὗ κατηντήκει ἐν πολιχνίῳ τινὶ Ὑψηλὴ ἐπονομαζί
μενον Είχε γὰρ αὐτὸ προμεμελετημένον,
καὶ καλῶς ἡσφαλισμένον ἐν ἅρμασι, καὶ νέοις
νηυσί], καὶ παντοία τροφῇ. "Ην δὲ τὸ πολίχνιον
τοῦτο ἐν ἑνὶ κόλπῳ τῆς θαλάσσης κατὰ τὴν Ιωνίαν
ἀπέναντι νήσου Σάμου, Ενδον τῆς θαλάσσης.
Ηὐλίσθη οὖν ἐκεῖ. Ὁ δὲ Χαλίλ στέλλει τὸν υἱὸν
αὐτοῦ Κούρτην σιδηρόδετον ἐν Αδριανοῦ πρὸς τὸν
Αμηράν, ὡς ἀπαρχὴν τοῦ θερισμοῦ Τζινεήτ και
λήν. Ὁ δὲ ἀμηρᾶς Μωράτ στέλλει τοῦτον δέσμιον
μετὰ τοῦ θείου αὐτοῦ Χαμζα, ἂν ὁ λόγος φθάσας
ἐδήλωσεν, ἐν τῇ Καλλιουπόλει, καὶ χειροδεσμήσαν·
τες, καὶ σιδηροδήσαντες έβαλον αὐτοὺς ἐν τῷ πύρ
γῳ. Ὁ δὲ Χαλίλ διαδὰ; τὸν Ερμονα ποταμόν, καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Υψηλὴ ἐπονομαζόμενον. Turcis appellatur Ala-Sar, vel Alachisar, id est, altum castrum.
Hypsilin quoqu· eam vocant, quæ nostro maritima
est.
152) Glossa interlin. ἐν ἀκτῇ.
Καὶ δὴ εὑρεθέντες ὁμοῦ καὶ πολλὰ λαλήσαντος αὐτοῦ τοῦ ἐλθεῖν μετὰ δυνάμεως καὶ βοηθῆσαι αὐτῷ, ὁ Καραμὰν οὐκ ἐπείσθη ἀναμνήσας τῶν πρώην γενομένων ἐπιβουλιῶν ἐν τῷ καιρῷ τοῦ Μουσουλμάν, ὡς ὁ λόγος προλαβὼν ἐδήλωσεν. Ἀπέπεμψεν αὐτὸν δοὺς αὐτῷ ἱκανὰ χρήματα καὶ φ ἄνδρας εἰς βοήθειαν. Ἀπάρας δ’ ἐκεῖθεν καὶ κατελθὼν σὺν τοῖς πεντακοσίοις ἵπποις καὶ διαβὰς τὴν Σαλουταρίαν κατῆλθεν εἰς Λαοδίκειαν, ἐκεῖθεν δὲ ἀναβὰς τὸ μέγα ὄρος τοῦ Τμώλου κατῆλθεν εἰς Σάρδεις, ἀπὸ δὲ Σάρδεις εἰς Νύμφαιον. Ἐκεῖ δὲ τὴν πορείαν τεμών, ἀφεὶς τὴν πρὸς τὰ δεξιὰ ὁδόν, διὰ τοῦ ῥύακος ἐλθὼν νυκτὸς ἔμεινεν εἰς χωρίον λεγόμενον τὰ Τριάκοντα. Διαπεράσας δὲ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τὰ πρὸ Γαλλήσιον ὄρος κείμενα πρὸς θάλατταν ὄρη, πρώτῃ φυλακῇ τῆς νυκτὸς παρέστη τῇ Ὑψηλῇ· καὶ ἐξαίφνης σὺν βοῇ καὶ κρότῳ ἀλαλάξαντες, τὸ παρακείμενον φωσάτον ἐτράπη καὶ οἱ μὲν ἔφευγον, οἱ δὲ ἀντεμάχοντο. Καὶ τὸ πολίχνιον τὰς θύρας ἀναπετάσαν, ἐξῆλθον οἱ ἔνδον καὶ σὺν τοῖς ἔξω συμμίξαντες τοὺς ὑπεναντίους ἔσφαττον. Πρωί̈ας δὲ γενομένης καὶ τοῦ στρατοῦ ἀθροισθέντος εἰς ἕν, ἔβαλον πάντας ἐν τῷ πολιχνίῳ καὶ μὴ βουλομένους καὶ αὐτὸν τὸν Τζινεήτ·DUCE
9%0
Cineites, his nequidquam territus, exercitu etiam ράπαν μὴ δειλιῶν, ἔχων στρατὸν ἱκανὸν, καὶ αὐτὸς
n'agno conscripto, usque ad Thyatiræ agrum in
occursum Halilis progreditur. Uterque castra metatus est, ita ut se invicem conspicerent, nec plus
stadiis quinque inter se distarent. Ubi illuxit,
ab utraque parte classicum canitur, acie deinde
instructa, agminibusque ordine dispositis, junior
filiorum Cineitis, qui Curtis, id est Lupus, cognominabatur, scutiferis aliisque turmis, quas ducebat, stipatus in hostes invehitur, per mediamque eorum aciem perfractam viam sibi, velut
aper, patefecit. At legiones et agmina Halilis cedendo ordines a primis ad ultimos aperiunt, ita
ut haud magno damno illato penetraverit. Tum
Halil imperito isto ac rei militaris ignaro deprebenso, copias suas in locuni arctum confestim traduxit, jussitque alba capitis tegumenta
abscondere singulos, Curtim eadem via regressurum opinatus. Cineites interim primam Halilis aciem adoriri paratus stabat, dum simul remeans Curtis ultimam aggrederetur. Metuebat
enim, ne, si ipse recta Curtim sequeretur in lostes etiam illatus, cætera agmina dilaberentur, et
Halili se adjungerent: propterea statione sua se
non movebat Curtim exspectando. Hic autem insoJenter superbiens cum equitatu cæterisque militibus lento gressu revertebatur. Jamque stadiorum
dece: itinere cursim confecto, obviis quibuscum
que caesis, recta, qua perrexerat via, rediit. Conspectaque in edito loco magna militum manu, audito tubarum cantu, signisque similibus his quæ
in patris sui exercitu erant, visis, patrem suum
a tergo hostibus institisse, et in fugam Halilim
vertisse retur. At cum propius accessisset hoglesque eos esse cognovisset, flexo equo terga dat,
et ut lepus fugiens retrocessit. 107 Fugientenı
insecuti sunt velites canibus volantibus celeritate pares, brevique cursu Lupum comprehensum Halili adducunt. Illius moræ impatiens erat
Cineites, quod otiosus interim staret. Qui, ubi
intellexit Glium suum in hostium manus devenisse, cum reliquis copiis montes, qui Smyrnam speclant, repetit: perque vias arduas et difficiles eo
usque incedit, donec in arcem quamdam nomine
Hypselen pervenisset. Huic ante omnia necessaria
providerat, curribus et navigiis munierat, convectis etiam omnimodis cibariis. Situm porro est
học castrum ad quemdam loniæ sinum, Samoque oppositum in ipso maris littore. Halil interea
filium ipsius Curtim catenis ferreis vinctum Adrianopolim ad Amiram mittit, veluti primitias mox
falce rescindendi Cincitis. Curtiu, avunculumque
ejus llamzam supra memoratum vinctos CallipoJim Aqiras Morates misit: ibique manicis ferreis
impositis in carcerem detrusit. Halil deinde Herἐξέρχεται καὶ προσυπαντῷ τῷ Χαλίλ ἐν τῷ κάμπῳ
τῶν Θυατείρων. Καὶ τεντώσαντες ἀπ' ἀλλήλων
ἀντικρὺ ἀπέχοντες ὡς στάδια πέντε, πρωί σαλπίγ
γων ἠχησάντων ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, καὶ πάντων
ἐνορδίνως ταξάντων τὰς φάλαγγας, ο νεώτερος των
υἱῶν αὐτοῦ, ὃς καὶ Κούρτης ἐπωνομάζετο, ὃς λέγεται λύκος, είσεισι σὺν τοῖς ἀσπιδοφόροις αὐτοῦ
· καὶ τῷ λοιπῷ τάγματι, καὶ ἐν μέσῳ τῆς παρατά
ξεως, ὥσπερ ΰ; ἄγριος διέβη. Τὰ δὲ τάγματα, καὶ
οἱ λεγεώνες τοῦ Χαλίλ παραχωρήσαντες καὶ τόπον
δόντες διέδη, μέσον ὀλίγην ζημίαν ποιήσας. ῾Ο δὲ
Χαλίλ, ἰδὼν τὸ ἄτεχνον αὐτοῦ, καὶ ἀστράτευτον,
μετέστησε τὰ στρατεύματα ἐν ὀλίγῳ τόπῳ ὡς ἐν
παρόδῳ, καὶ ἐκέλευσε τὰς λευκὰς καλύπτρας ὑπο
κρύπτειν τὸν καθένα, ὑπολαβὼν ὅτι ὁ Κούρτης ἐν
ὑποστροφῇ πάλιν τὴν αὐτὴν ὁδὸν διαβήσεται. Τζ:-
νεήτης μὲν ἵστατο παρητοιμασμένος, ὡς ὅταν ὁ
Κούρτης Επαναστρέψῃ εἰς τὴν οὐραγίαν, τότε καὶ
αὐτὸς ἐξέλθῃ συναντήσων τῷ Χαλίλ. Εφοβεῖτο γάρ
μή πως ὄπισθεν καὶ αὐτὸς ἐλθὼν τοῦ Κούρτη, εἰς
τὸν λοιπὸν στρατὸν γένηταί τις διάρροια, καὶ ῥέψω
σιν εἰς τὸν Χαλίλ. Καὶ διὰ τοῦτο οὐ μετεκινείτο
προσδοκῶν τὸν Κούρτην. Ὁ δὲ Κούρτης ἀλαζο
νευόμενος, καὶ ἀγερωχῶν σὺν τῷ ἵππῳ καὶ τοῖς
ἑτέροις ὁμαίχμοσι στρατιώταις ἑβράδυνε στρέφων.
Καὶ δὴ μέχρι σταδίων δέκα δρόμον περάσας, καὶ
τους συναντώντας κατασφάξας, ἐστράφη πρὸς τὴν
εὐθεῖαν, ἣν διέβη ἐκεῖνας, ὁδόν. Καὶ ἰδὼν ἐν ἐμφα
νεί τόπῳ στρατιώτας πολλούς, καὶ ὀργάνων ἦχον,
καὶ σημαίας ὁμοίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἔδοξεν ὅτι ὁ
πατὴρ αὐτοῦ ἐξόπισθεν ετροπώσατο τὸν Χαλί.
Ἐγγίσας οὖν τὸν τόπον, καὶ γνωρίσα; ὅτι οἱ ὑπεναν
τίοι εἰσὶν, στρέψας τὰς ἡνίας καὶ ὀπισθοδρόμως
ἐλαύνων, ἔφευγε μὲν ὡς λαγωός, εδιώκετο δὲ παρὰ
τῶν ταχυδρόμων, ὡς εἴποι τις, ἀεροβάτων κυνῶν.
Ὁ δὲ Τζινεὴτ ἐπὶ τῇ τοσαύτῃ ἀργίᾳ ἐδυσχέραινε.
Ως ἐν ὀλίγῳ οὖν ἡγρεύθη ὁ Λύκος, καὶ παρέστη τῷ
Χαλίλ. Ὁ δὲ Τζινεήτ, μαθὼν τὴν τοῦ υἱοῦ ἅλωσιν,
στραφείς σὺν τῷ λοιπῷ στρατῷ, τὰ πρὸς τὴν
Σμύρνην ὄρη, καὶ δυσβάτους τόπους διέβαινεν, έως
οὗ κατηντήκει ἐν πολιχνίῳ τινὶ Ὑψηλὴ ἐπονομαζί
μενον Είχε γὰρ αὐτὸ προμεμελετημένον,
καὶ καλῶς ἡσφαλισμένον ἐν ἅρμασι, καὶ νέοις
νηυσί], καὶ παντοία τροφῇ. "Ην δὲ τὸ πολίχνιον
τοῦτο ἐν ἑνὶ κόλπῳ τῆς θαλάσσης κατὰ τὴν Ιωνίαν
ἀπέναντι νήσου Σάμου, Ενδον τῆς θαλάσσης.
Ηὐλίσθη οὖν ἐκεῖ. Ὁ δὲ Χαλίλ στέλλει τὸν υἱὸν
αὐτοῦ Κούρτην σιδηρόδετον ἐν Αδριανοῦ πρὸς τὸν
Αμηράν, ὡς ἀπαρχὴν τοῦ θερισμοῦ Τζινεήτ και
λήν. Ὁ δὲ ἀμηρᾶς Μωράτ στέλλει τοῦτον δέσμιον
μετὰ τοῦ θείου αὐτοῦ Χαμζα, ἂν ὁ λόγος φθάσας
ἐδήλωσεν, ἐν τῇ Καλλιουπόλει, καὶ χειροδεσμήσαν·
τες, καὶ σιδηροδήσαντες έβαλον αὐτοὺς ἐν τῷ πύρ
γῳ. Ὁ δὲ Χαλίλ διαδὰ; τὸν Ερμονα ποταμόν, καὶ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Υψηλὴ ἐπονομαζόμενον. Turcis appellatur Ala-Sar, vel Alachisar, id est, altum castrum.
Hypsilin quoqu· eam vocant, quæ nostro maritima
est.
152) Glossa interlin. ἐν ἀκτῇ.
PG 157:983ἦσαν γὰρ οἱ ἐκτὸς ἐπέκεινα τῶν πεντήκοντα χιλιάδων, οἱ δὲ ἐντὸς μόλις χίλιοι σὺν τοῖς τοῦ Καραμάνου. Ὁρῶν οὖν ὁ Χαμζᾶς, ὅτι διὰ ξηρᾶς οὐκ ἰσχύει, ἦν γὰρ ὀχυρώτατον καὶ ἐν ὑψηλῷ τόπῳ κείμενον, μηνύει τῷ Μουράτ, ἵνα διὰ θαλάσσης προνοήσωσιν νῆας Γενουικὰς εἰς βοήθειαν· ἦν γὰρ τὸ φρούριον ὡς πρὸς θάλατταν κεχηνὸς καὶ εἰς τὴν ἔνδον ἅπασαν θέσιν ἀποδεικνύον τὴν θάλασσαν καὶ γυμνὰ πάντα ἀποσκεύαζον. Εἷς δὲ τῶν Γενουϊτῶν γνώριμος τῷ Μουράτ, Περσιβὰς ὀνόματι, Παλαβιτζίνος τὴν ἐπωνυμίαν, συνέθετο τῷ ἀρχηγῷ τοῦ ἀπελθεῖν καὶ λαβεῖν τὸ φρούριον· ὁ γὰρ Ἀδοῦρνος προετεθνήκει. Ὁ δὲ ἐλθὼν ἐν νήσῳ Χίῳ καὶ μισθωσάμενος νῆας τρεῖς παμμεγέθεις ἦλθε διὰ θαλάσσης ἐν τῇ Ὑψηλῇ. Οἱ δὲ ἔνδον σὺν τῷ Τζιναὴτ ἰδόντες τὰς ναῦς ἐδειλίασαν· καὶ πολεμήσαντες τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ἔγνωσαν, ὅτι τῇ μετ’ αὐτὴν παραδοθήσονται. Οἱ γὰρ φ ἄνδρες τοῦ Καραμὰν διὰ τῆς νυκτὸς ἐκείνης ἀνοίξαντες τὰς θύρας τοῦ κάστρου ἔφυγον, οἱ μὲν σωθέντες, οἱ δὲ κατακοπέντες παρὰ τῶν ἔξω, ἦσαν γὰρ ἀεὶ ἐχθροδῶς διακείμενοι οἱ τοῦ Καραμὰν μετὰ [τῶν] τοῦ Ὀτμάν.DUCE
compulerunt. Numerus quippe oppugnantium quiu- τῶν πεντήκοντα χιλιάδων· οἱ δὲ ἐντὸς μόλις χίλιοι
quaginta millia superabat; qui vero castrum tuebantur, censis etiam auxiliaribus, mille vix æquabant. Animadvertit Hamzas, dum terra eastrum
oppugnat firmissimum, et in edito loco situm, nihil promovere: Moratem monet ut in auxilium
naves Genuensium sibi mitti provideat. Castrum
enim, qua mare aspicit, patere, nudaque omnia
pandere, totumque situm internum illac observari.
Morati postquam Adurnus obiit, quidam Genuensis
notus erat, Persivas Palavicinus appellatus, qui
cum illo pactus expeditionem ad castrum expugnandum suscipit. Chium itaque insulam appulsus, tres magnas naves mercede conducit, quibus
Hypselam devehitur. Visis navibus, qui Cineiti in
castro militabant, pavore perculsi sunt, cumque
prima die dimicassent, postridie se ad deditionem
compulsum iri præsenserunt; eoque magis quod
quingenti Caramani milites nocte ipsa patefactis
sibi castri portis aufugissent: quorum pars altera
salva evasit, altera ab obsidentibus cæsa est.
Odiis namque mutuis semper inter se certabant
Othmanici imperii subditi,quique Caramani partes sequebantur. Postridie mane sensit Cineites
sus tumultuari, veritusque ne proxima nocte aufug rent, seque desererent, quemdam sibi famiFiarem ad alilim mittit, qui ea septimana arcis
obsidioni præerat, dum Hamzas Ephesi diversa.
batur, significatque illi, si Adem dare velit, eum
se non occisurum, sed vivum 109 Morati adducturum, vel transmissurum, arcem tradere
paratum esse. Data ad Halle fide jurejurandoque obligata, castro egressi Cineites, ejusque
frater Bajaziles, Halilim venerati sunt, qui tentoria ipsis ad quiescendum attribuit. Sub vesperam in castra rediit Hamzas, auditisque ab
Halile sororio suo quæe gesta crant, quatuor carnifices misit, qui alto sopore oppresso ac stertenti, ob actas ante noctes pervigiles, caput elidunt; Bajaziti pariter caput amputatum, ejus filio,
cæterisque eo prognatis; nec infantibus etiam
ejas stirpis parcunt. Interemptorum capita ad
principem Adrianopolim celeriter feruntur; isque continuo Callipolim mandala mittit, quibus
caput amputari incarceratis (Curti et avunculo
cjus Hamzæ) jubet. Ac ita factum. Talique casu
Cineitis genus internecione omnino deletum est.
σὺν τοῖς τοῦ Καραμάνου. Ορῶν οὖν ὁ Χαμζᾶς ἔτι
διὰ ξηρᾶς οὐκ ἰσχύει, ἦν γὰρ ἐχυρώτατον καὶ ἐν
ὑψηλῷ τόπῳ κείμενον, μηνύει τῷ Μουράτ ἵνα διὰ
θαλάσσης προνοήσωσι νῆας Γενουϊκὰς εἰς βοήθειαν
ἦν γὰρ τὸ φρούριον ὡς πρὸς θάλατταν κεχηνός,
καὶ τὴν ἔνδον ἅπασαν θέσιν ἀποδεικνύον τὴν θάλατο
ταν, καὶ γυμνά πάντα ἀποσκευάζον. Εἰς δὲ τῶν
Γενουϊτῶν γνώριμος τῷ Μουράτ Περσιδες ονόματι
Παλαβιτζίνος τὴν ἐπωνυμίαν συνέθετο τῷ
ἀρχηγῷ, τοῦ ἀπελθεῖν καὶ λαβεῖν τὸ φρούριον· ὁ
γὰρ 'Αδοῦρνος προετεθνήκει. Ὁ δὲ ἐλθὼν ἐν νήσῳ
Χίῳ, καὶ μισθωσάμενος νῆας τρεῖς παμμεγέθεις
ἦλθε δια θαλάσσης ἐν τῇ Υψηλῇ. Οἱ δὲ ἔνδον σύν
τῷ Τζινεὴτ ἰδόντες τὰς ναῦς ἐδειλίασαν, καὶ πολεμήσαντες τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ἔγνωσαν, ὅτι τῇ μετ'
αὐτὴν παραδοθήσονται. Οἱ γὰρ φ' ἄνδρες τοῦ Καραμὲν διὰ τῆς νυκτὸς ἐκείνης ἀνοίξαντες τας θύρας
τοῦ κάστρου ἔφυγον, οἱ μὲν σωθέντες, οἱ δὲ κατακοπέντες παρὰ τῶν ἔξω. Ησαν γὰρ ἀεὶ ἐχθρωδῶς
διακείμενοι οἱ τοῦ Καραμάν μετὰ τοῦ Οθμάν.
Πρωΐας δὲ γενομένης ὁρῶν ὁ Τζινεὴς τὸν ὄχλον
θορυβούμενον, καὶ φοβηθεὶς μή ποτε τῇ ἐπιούσῃ
νυκτὶ φεύγωσι πάντες ἀφέντες αὐτὸν, στέλλει πρὸς
τὸν Χαλίλ ἕνα τῶν οἰκείων αὐτοῦ· ἦν γὰρ ἐκεῖνος
πολεμῶν τὸ φρούριον τῇ ἑβδομάδι ἐκείνῃ· ὁ δὲ
Χαμζάς ἦν ἐν Ἐφέσῳ διάγων. Μηνύει γοῦν τῷ
Χαλίλ, ὡς εἰ δώσει πίστεις τῷ Τζινεὴς τοῦ μὴ
θανατῶσαι αὐτὸν, ἀλλὰ ζῶντα τηρήσας ἄγει αὐτὸν
τῷ Μωράτ, ἢ πέμψει, ἐξελθὼν παραδοθήσεται, καὶ
τὴν πόλιν καταλείψει αὐτῷ. Ὁ δὲ Χαλίλ δοὺς πίσ
στεις ενόρκους, ἐξῆλθεν ὁ Τζινεήτ σὺν τῷ ἀδελφῷ
αὐτοῦ Παγιαζήτ, καὶ προσεκύνησαν τῷ Χαλίλ.
Ἔδωκεν οὖν αὐτοῖς σκηνὰς, καὶ ηυλίσθησαν. Ὁ δὲ
Χαμζας ἤδη πρὸς ἑσπέραν ἐλθὼν, καὶ μαθὼν παρὰ
τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ Χαλίλ τὰ πραχθέντα, στείλας
τῶν δημίων τέσσαρας, ἦν γὰρ κοιμώμενος καὶ
βέγχων ὑπὸ πολλῆς ἀγρυπνίας παννύχου, συνέθλασαν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν κοιμωμένου. Ομοίως και
τοῦ Μαγιαζήτ τὴν κεφαλὴν ἀπέτεμον, καὶ τοῦ υἱοῦ
αὐτοῦ καὶ τῶν ἐκγόνων. Οὐκ ἐφείσαντο καὶ τῶν
νηπίων τῶν ἐκ τῆς γενεᾶς αὐτοῦ. Τὰς κεφαλὰς οὖν
αὐτῷ ἔστειλαν ἐν τάχει ἐν Αδριανοῦ πρὸς τὸν
ἡγεμόνα. Ο δὲ ἡγεμών, πέμψας ἐν Καλλιουπόλει,
ἀπέτεμον τὰς κεφαλὰς τῶν ἐγκλείστων, τοῦ Κούρτη
λέγω καὶ Χαμζά τοῦ θείου αὐτοῦ. Καὶ οὕτως έτελειώθη παγγενεὶ ὁ Τζινήτο
CAPUT XXIX.
Joannes pacem cum Morate in tam observat. Morates cum aliis principibus pacem firmal, a qua Feneli ob occupatam
Thessalonicam exclusi: Narrantur obiter causæ propter quas Thessalonica in Venetorum potestatem venerit. Thes
salonica obsessa el a Horale expugnata et direpta, et novi incolæ in eam missi. Veneli, tristiora reformidantes,
cum Morate pacem ineunt. Walachiæ principes se invicem throno regio deturbant; Draculius aliis interfectis superest Walachia vaivoda. Ob equum sibi a Caramano negatum, ei Morates bellum infert: et inter utrumque par pilo
post stabilitur.
Joannes igitur imperator, compositis rebus, cuin -
Ο βασιλεὺς οὖν Ἰωάννης, ποιήσας κατάστασιν,
que Morate stabilita ac firmata pace, urbibus ac καὶ τελείαν εἰρήνην μετὰ τοῦ Μωράτ, δού; αὐτῷ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πέρσιβας Παλαιτζίνες. De isto nihil reperio
in Genuensi Historia.
Ὁ δὲ Χάμψας. Hic Hamzas est, qui sineite
servatus fuit, Bajazitis Bassæ frater; de quo supra actum cap. 24.
Πρωί̈ας δὲ γενομένης ὁρῶν ὁ Τζινεὴτ τὸν ὄχλον θορυβούμενον καὶ φοβηθείς, μή ποτε τῇ ἐπιούσῃ νυκτὶ φύγωσι πάντες ἀφέντες αὐτόν, στέλλει πρὸς τὸν Χαλὶλ ἕνα τῶν οἰκείων αὐτοῦ, ἦν γὰρ ἐκεῖνος πολεμῶν τὸ φρούριον τῇ ἑβδομάδι ἐκείνῃ, ὁ δὲ Χαμζᾶς ἦν ἐν Ἐφέσῳ διάγων. Μηνύει γοῦν τῷ Χαλίλ, ὡς, εἰ δώσει πίστεις τῷ Τζιναὴτ τοῦ μὴ θανατῶσαι αὐτόν, ἀλλὰ ζῶντα τηρήσας ἄγει αὐτὸν τῷ Μωρὰτ ἢ πέμψει, ἐξελθὼν παραδοθήσεται καὶ τὴν πόλιν καταλείψει αὐτῷ. Ὁ δὲ Χαλὶλ δοὺς πίστεις ἐνόρκους, ἐξῆλθεν ὁ Τζινεὴτ σὺν τῷ ἀδελφῷ αὐτοῦ Παγιαζὴτ καὶ προσεκύνησαν τῷ Χαλίλ. Ἔδωκεν οὖν αὐτοῖς σκηνὰς καὶ ηὐλίσθησαν. Ὁ δὲ Χαμζᾶς ἤδη πρὸς ἑσπέραν ἐλθὼν καὶ μαθὼν παρὰ τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ Χαλὶλ τὰ πραχθέντα, στείλας τῶν δημίων τέςσαρας, ἦν γὰρ κοιμώμενος καὶ ῥέγχων ὑπὸ πολλῆς ἀγρυπνίας παννύχου, συνέθλασαν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν κοιμωμένου. Ὁμοίως καὶ τοῦ Παγιαζὴτ τὴν κεφαλὴν ἀπέτεμον καὶ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ καὶ τῶν ἐγγόνων· οὐκ ἐφείσαντο καὶ τῶν νηπίων τῶν ἐκ τῆς γενεᾶς αὐτοῦ. Τὰς κεφαλὰς οὖν αὐτῶν ἔστειλαν ἐν τάχει ἐν Ἀδριανοῦ πρὸς τὸν ἡγεμόνα.DUCE
compulerunt. Numerus quippe oppugnantium quiu- τῶν πεντήκοντα χιλιάδων· οἱ δὲ ἐντὸς μόλις χίλιοι
quaginta millia superabat; qui vero castrum tuebantur, censis etiam auxiliaribus, mille vix æquabant. Animadvertit Hamzas, dum terra eastrum
oppugnat firmissimum, et in edito loco situm, nihil promovere: Moratem monet ut in auxilium
naves Genuensium sibi mitti provideat. Castrum
enim, qua mare aspicit, patere, nudaque omnia
pandere, totumque situm internum illac observari.
Morati postquam Adurnus obiit, quidam Genuensis
notus erat, Persivas Palavicinus appellatus, qui
cum illo pactus expeditionem ad castrum expugnandum suscipit. Chium itaque insulam appulsus, tres magnas naves mercede conducit, quibus
Hypselam devehitur. Visis navibus, qui Cineiti in
castro militabant, pavore perculsi sunt, cumque
prima die dimicassent, postridie se ad deditionem
compulsum iri præsenserunt; eoque magis quod
quingenti Caramani milites nocte ipsa patefactis
sibi castri portis aufugissent: quorum pars altera
salva evasit, altera ab obsidentibus cæsa est.
Odiis namque mutuis semper inter se certabant
Othmanici imperii subditi,quique Caramani partes sequebantur. Postridie mane sensit Cineites
sus tumultuari, veritusque ne proxima nocte aufug rent, seque desererent, quemdam sibi famiFiarem ad alilim mittit, qui ea septimana arcis
obsidioni præerat, dum Hamzas Ephesi diversa.
batur, significatque illi, si Adem dare velit, eum
se non occisurum, sed vivum 109 Morati adducturum, vel transmissurum, arcem tradere
paratum esse. Data ad Halle fide jurejurandoque obligata, castro egressi Cineites, ejusque
frater Bajaziles, Halilim venerati sunt, qui tentoria ipsis ad quiescendum attribuit. Sub vesperam in castra rediit Hamzas, auditisque ab
Halile sororio suo quæe gesta crant, quatuor carnifices misit, qui alto sopore oppresso ac stertenti, ob actas ante noctes pervigiles, caput elidunt; Bajaziti pariter caput amputatum, ejus filio,
cæterisque eo prognatis; nec infantibus etiam
ejas stirpis parcunt. Interemptorum capita ad
principem Adrianopolim celeriter feruntur; isque continuo Callipolim mandala mittit, quibus
caput amputari incarceratis (Curti et avunculo
cjus Hamzæ) jubet. Ac ita factum. Talique casu
Cineitis genus internecione omnino deletum est.
σὺν τοῖς τοῦ Καραμάνου. Ορῶν οὖν ὁ Χαμζᾶς ἔτι
διὰ ξηρᾶς οὐκ ἰσχύει, ἦν γὰρ ἐχυρώτατον καὶ ἐν
ὑψηλῷ τόπῳ κείμενον, μηνύει τῷ Μουράτ ἵνα διὰ
θαλάσσης προνοήσωσι νῆας Γενουϊκὰς εἰς βοήθειαν
ἦν γὰρ τὸ φρούριον ὡς πρὸς θάλατταν κεχηνός,
καὶ τὴν ἔνδον ἅπασαν θέσιν ἀποδεικνύον τὴν θάλατο
ταν, καὶ γυμνά πάντα ἀποσκευάζον. Εἰς δὲ τῶν
Γενουϊτῶν γνώριμος τῷ Μουράτ Περσιδες ονόματι
Παλαβιτζίνος τὴν ἐπωνυμίαν συνέθετο τῷ
ἀρχηγῷ, τοῦ ἀπελθεῖν καὶ λαβεῖν τὸ φρούριον· ὁ
γὰρ 'Αδοῦρνος προετεθνήκει. Ὁ δὲ ἐλθὼν ἐν νήσῳ
Χίῳ, καὶ μισθωσάμενος νῆας τρεῖς παμμεγέθεις
ἦλθε δια θαλάσσης ἐν τῇ Υψηλῇ. Οἱ δὲ ἔνδον σύν
τῷ Τζινεὴτ ἰδόντες τὰς ναῦς ἐδειλίασαν, καὶ πολεμήσαντες τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ἔγνωσαν, ὅτι τῇ μετ'
αὐτὴν παραδοθήσονται. Οἱ γὰρ φ' ἄνδρες τοῦ Καραμὲν διὰ τῆς νυκτὸς ἐκείνης ἀνοίξαντες τας θύρας
τοῦ κάστρου ἔφυγον, οἱ μὲν σωθέντες, οἱ δὲ κατακοπέντες παρὰ τῶν ἔξω. Ησαν γὰρ ἀεὶ ἐχθρωδῶς
διακείμενοι οἱ τοῦ Καραμάν μετὰ τοῦ Οθμάν.
Πρωΐας δὲ γενομένης ὁρῶν ὁ Τζινεὴς τὸν ὄχλον
θορυβούμενον, καὶ φοβηθεὶς μή ποτε τῇ ἐπιούσῃ
νυκτὶ φεύγωσι πάντες ἀφέντες αὐτὸν, στέλλει πρὸς
τὸν Χαλίλ ἕνα τῶν οἰκείων αὐτοῦ· ἦν γὰρ ἐκεῖνος
πολεμῶν τὸ φρούριον τῇ ἑβδομάδι ἐκείνῃ· ὁ δὲ
Χαμζάς ἦν ἐν Ἐφέσῳ διάγων. Μηνύει γοῦν τῷ
Χαλίλ, ὡς εἰ δώσει πίστεις τῷ Τζινεὴς τοῦ μὴ
θανατῶσαι αὐτὸν, ἀλλὰ ζῶντα τηρήσας ἄγει αὐτὸν
τῷ Μωράτ, ἢ πέμψει, ἐξελθὼν παραδοθήσεται, καὶ
τὴν πόλιν καταλείψει αὐτῷ. Ὁ δὲ Χαλίλ δοὺς πίσ
στεις ενόρκους, ἐξῆλθεν ὁ Τζινεήτ σὺν τῷ ἀδελφῷ
αὐτοῦ Παγιαζήτ, καὶ προσεκύνησαν τῷ Χαλίλ.
Ἔδωκεν οὖν αὐτοῖς σκηνὰς, καὶ ηυλίσθησαν. Ὁ δὲ
Χαμζας ἤδη πρὸς ἑσπέραν ἐλθὼν, καὶ μαθὼν παρὰ
τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ Χαλίλ τὰ πραχθέντα, στείλας
τῶν δημίων τέσσαρας, ἦν γὰρ κοιμώμενος καὶ
βέγχων ὑπὸ πολλῆς ἀγρυπνίας παννύχου, συνέθλασαν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν κοιμωμένου. Ομοίως και
τοῦ Μαγιαζήτ τὴν κεφαλὴν ἀπέτεμον, καὶ τοῦ υἱοῦ
αὐτοῦ καὶ τῶν ἐκγόνων. Οὐκ ἐφείσαντο καὶ τῶν
νηπίων τῶν ἐκ τῆς γενεᾶς αὐτοῦ. Τὰς κεφαλὰς οὖν
αὐτῷ ἔστειλαν ἐν τάχει ἐν Αδριανοῦ πρὸς τὸν
ἡγεμόνα. Ο δὲ ἡγεμών, πέμψας ἐν Καλλιουπόλει,
ἀπέτεμον τὰς κεφαλὰς τῶν ἐγκλείστων, τοῦ Κούρτη
λέγω καὶ Χαμζά τοῦ θείου αὐτοῦ. Καὶ οὕτως έτελειώθη παγγενεὶ ὁ Τζινήτο
CAPUT XXIX.
Joannes pacem cum Morate in tam observat. Morates cum aliis principibus pacem firmal, a qua Feneli ob occupatam
Thessalonicam exclusi: Narrantur obiter causæ propter quas Thessalonica in Venetorum potestatem venerit. Thes
salonica obsessa el a Horale expugnata et direpta, et novi incolæ in eam missi. Veneli, tristiora reformidantes,
cum Morate pacem ineunt. Walachiæ principes se invicem throno regio deturbant; Draculius aliis interfectis superest Walachia vaivoda. Ob equum sibi a Caramano negatum, ei Morates bellum infert: et inter utrumque par pilo
post stabilitur.
Joannes igitur imperator, compositis rebus, cuin -
Ο βασιλεὺς οὖν Ἰωάννης, ποιήσας κατάστασιν,
que Morate stabilita ac firmata pace, urbibus ac καὶ τελείαν εἰρήνην μετὰ τοῦ Μωράτ, δού; αὐτῷ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πέρσιβας Παλαιτζίνες. De isto nihil reperio
in Genuensi Historia.
Ὁ δὲ Χάμψας. Hic Hamzas est, qui sineite
servatus fuit, Bajazitis Bassæ frater; de quo supra actum cap. 24.
Ὁ δὲ ἡγεμὼν πέμψας ἐν Καλλιουπόλει, ἀπέτεμον τὰς κεφαλὰς τῶν ἐγκλείστων, τοῦ Κούρτη λέγω καὶ Χαμζᾶ, τοῦ θείου αὐτοῦ· καὶ οὕτως ἐτελειώθη παγγενεὶ ὁ Τζινεήτ. Ὁ βασιλεὺς οὖν Ἰωάννης ποιήσας κατάστασιν καὶ τελείαν εἰρήνην μετὰ τοῦ Μωρὰτ δοὺς αὐτῷ τὰς πόλεις καὶ κώμας, ἃς εἶχεν ἡ Ποντικὴ θάλασσα πλὴν τῶν κάστρων, ὧν οὐκ ἠδυνήθη λαβεῖν ἐν τῇ μάχῃ, οἷον Μεσεμβρίαν, Δέρκους καὶ ἄλλα, καὶ τὸ Ζητούνιον σὺν ταῖς λοιπαῖς χώραις τοῦ Στρυμόνος καὶ κατ’ ἔτος τέλος ἀσπρῶν τ εἰρηνεύων κατὰ τὸ δυνατὸν ἐκάθητο. Ὁ δὲ Μωράτ, ὡς ἡ τύχη πρὸς αὐτὸν χαροπὸν ἔβλεψε καὶ πάντας τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ εἰς τέλος ἠφάνισεν καὶ οὐκ εἶχε τὸν φοβήσαντα ἢ τὸν κωλύσαντα, περᾷ τὴν Θρᾴκην καὶ ἐν Προύσῃ γέγονεν· κἀκεῖθεν ἀπάρας καὶ τὴν γέφυραν περάσας τοῦ Λοπαδίου κατῆλθεν εἰς Πέργαμον, ἀπὸ δὲ Περγάμου εἰς Μαγνησίαν ἀφίκετο, ἀπὸ δὲ Μαγνησίας εἰς Σμύρνην, ἀπὸ δὲ Σμύρνης εἰς Θύραια καὶ Ἔφεσον. Συνέῤῥεον δὲ τῶν πέριξ ἡγεμόνων ἀποκρισιάριοι, ἀλλὰ καὶ τῶν μακράν.DUCE
compulerunt. Numerus quippe oppugnantium quiu- τῶν πεντήκοντα χιλιάδων· οἱ δὲ ἐντὸς μόλις χίλιοι
quaginta millia superabat; qui vero castrum tuebantur, censis etiam auxiliaribus, mille vix æquabant. Animadvertit Hamzas, dum terra eastrum
oppugnat firmissimum, et in edito loco situm, nihil promovere: Moratem monet ut in auxilium
naves Genuensium sibi mitti provideat. Castrum
enim, qua mare aspicit, patere, nudaque omnia
pandere, totumque situm internum illac observari.
Morati postquam Adurnus obiit, quidam Genuensis
notus erat, Persivas Palavicinus appellatus, qui
cum illo pactus expeditionem ad castrum expugnandum suscipit. Chium itaque insulam appulsus, tres magnas naves mercede conducit, quibus
Hypselam devehitur. Visis navibus, qui Cineiti in
castro militabant, pavore perculsi sunt, cumque
prima die dimicassent, postridie se ad deditionem
compulsum iri præsenserunt; eoque magis quod
quingenti Caramani milites nocte ipsa patefactis
sibi castri portis aufugissent: quorum pars altera
salva evasit, altera ab obsidentibus cæsa est.
Odiis namque mutuis semper inter se certabant
Othmanici imperii subditi,quique Caramani partes sequebantur. Postridie mane sensit Cineites
sus tumultuari, veritusque ne proxima nocte aufug rent, seque desererent, quemdam sibi famiFiarem ad alilim mittit, qui ea septimana arcis
obsidioni præerat, dum Hamzas Ephesi diversa.
batur, significatque illi, si Adem dare velit, eum
se non occisurum, sed vivum 109 Morati adducturum, vel transmissurum, arcem tradere
paratum esse. Data ad Halle fide jurejurandoque obligata, castro egressi Cineites, ejusque
frater Bajaziles, Halilim venerati sunt, qui tentoria ipsis ad quiescendum attribuit. Sub vesperam in castra rediit Hamzas, auditisque ab
Halile sororio suo quæe gesta crant, quatuor carnifices misit, qui alto sopore oppresso ac stertenti, ob actas ante noctes pervigiles, caput elidunt; Bajaziti pariter caput amputatum, ejus filio,
cæterisque eo prognatis; nec infantibus etiam
ejas stirpis parcunt. Interemptorum capita ad
principem Adrianopolim celeriter feruntur; isque continuo Callipolim mandala mittit, quibus
caput amputari incarceratis (Curti et avunculo
cjus Hamzæ) jubet. Ac ita factum. Talique casu
Cineitis genus internecione omnino deletum est.
σὺν τοῖς τοῦ Καραμάνου. Ορῶν οὖν ὁ Χαμζᾶς ἔτι
διὰ ξηρᾶς οὐκ ἰσχύει, ἦν γὰρ ἐχυρώτατον καὶ ἐν
ὑψηλῷ τόπῳ κείμενον, μηνύει τῷ Μουράτ ἵνα διὰ
θαλάσσης προνοήσωσι νῆας Γενουϊκὰς εἰς βοήθειαν
ἦν γὰρ τὸ φρούριον ὡς πρὸς θάλατταν κεχηνός,
καὶ τὴν ἔνδον ἅπασαν θέσιν ἀποδεικνύον τὴν θάλατο
ταν, καὶ γυμνά πάντα ἀποσκευάζον. Εἰς δὲ τῶν
Γενουϊτῶν γνώριμος τῷ Μουράτ Περσιδες ονόματι
Παλαβιτζίνος τὴν ἐπωνυμίαν συνέθετο τῷ
ἀρχηγῷ, τοῦ ἀπελθεῖν καὶ λαβεῖν τὸ φρούριον· ὁ
γὰρ 'Αδοῦρνος προετεθνήκει. Ὁ δὲ ἐλθὼν ἐν νήσῳ
Χίῳ, καὶ μισθωσάμενος νῆας τρεῖς παμμεγέθεις
ἦλθε δια θαλάσσης ἐν τῇ Υψηλῇ. Οἱ δὲ ἔνδον σύν
τῷ Τζινεὴτ ἰδόντες τὰς ναῦς ἐδειλίασαν, καὶ πολεμήσαντες τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ ἔγνωσαν, ὅτι τῇ μετ'
αὐτὴν παραδοθήσονται. Οἱ γὰρ φ' ἄνδρες τοῦ Καραμὲν διὰ τῆς νυκτὸς ἐκείνης ἀνοίξαντες τας θύρας
τοῦ κάστρου ἔφυγον, οἱ μὲν σωθέντες, οἱ δὲ κατακοπέντες παρὰ τῶν ἔξω. Ησαν γὰρ ἀεὶ ἐχθρωδῶς
διακείμενοι οἱ τοῦ Καραμάν μετὰ τοῦ Οθμάν.
Πρωΐας δὲ γενομένης ὁρῶν ὁ Τζινεὴς τὸν ὄχλον
θορυβούμενον, καὶ φοβηθεὶς μή ποτε τῇ ἐπιούσῃ
νυκτὶ φεύγωσι πάντες ἀφέντες αὐτὸν, στέλλει πρὸς
τὸν Χαλίλ ἕνα τῶν οἰκείων αὐτοῦ· ἦν γὰρ ἐκεῖνος
πολεμῶν τὸ φρούριον τῇ ἑβδομάδι ἐκείνῃ· ὁ δὲ
Χαμζάς ἦν ἐν Ἐφέσῳ διάγων. Μηνύει γοῦν τῷ
Χαλίλ, ὡς εἰ δώσει πίστεις τῷ Τζινεὴς τοῦ μὴ
θανατῶσαι αὐτὸν, ἀλλὰ ζῶντα τηρήσας ἄγει αὐτὸν
τῷ Μωράτ, ἢ πέμψει, ἐξελθὼν παραδοθήσεται, καὶ
τὴν πόλιν καταλείψει αὐτῷ. Ὁ δὲ Χαλίλ δοὺς πίσ
στεις ενόρκους, ἐξῆλθεν ὁ Τζινεήτ σὺν τῷ ἀδελφῷ
αὐτοῦ Παγιαζήτ, καὶ προσεκύνησαν τῷ Χαλίλ.
Ἔδωκεν οὖν αὐτοῖς σκηνὰς, καὶ ηυλίσθησαν. Ὁ δὲ
Χαμζας ἤδη πρὸς ἑσπέραν ἐλθὼν, καὶ μαθὼν παρὰ
τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ Χαλίλ τὰ πραχθέντα, στείλας
τῶν δημίων τέσσαρας, ἦν γὰρ κοιμώμενος καὶ
βέγχων ὑπὸ πολλῆς ἀγρυπνίας παννύχου, συνέθλασαν αὐτοῦ τὴν κεφαλὴν κοιμωμένου. Ομοίως και
τοῦ Μαγιαζήτ τὴν κεφαλὴν ἀπέτεμον, καὶ τοῦ υἱοῦ
αὐτοῦ καὶ τῶν ἐκγόνων. Οὐκ ἐφείσαντο καὶ τῶν
νηπίων τῶν ἐκ τῆς γενεᾶς αὐτοῦ. Τὰς κεφαλὰς οὖν
αὐτῷ ἔστειλαν ἐν τάχει ἐν Αδριανοῦ πρὸς τὸν
ἡγεμόνα. Ο δὲ ἡγεμών, πέμψας ἐν Καλλιουπόλει,
ἀπέτεμον τὰς κεφαλὰς τῶν ἐγκλείστων, τοῦ Κούρτη
λέγω καὶ Χαμζά τοῦ θείου αὐτοῦ. Καὶ οὕτως έτελειώθη παγγενεὶ ὁ Τζινήτο
CAPUT XXIX.
Joannes pacem cum Morate in tam observat. Morates cum aliis principibus pacem firmal, a qua Feneli ob occupatam
Thessalonicam exclusi: Narrantur obiter causæ propter quas Thessalonica in Venetorum potestatem venerit. Thes
salonica obsessa el a Horale expugnata et direpta, et novi incolæ in eam missi. Veneli, tristiora reformidantes,
cum Morate pacem ineunt. Walachiæ principes se invicem throno regio deturbant; Draculius aliis interfectis superest Walachia vaivoda. Ob equum sibi a Caramano negatum, ei Morates bellum infert: et inter utrumque par pilo
post stabilitur.
Joannes igitur imperator, compositis rebus, cuin -
Ο βασιλεὺς οὖν Ἰωάννης, ποιήσας κατάστασιν,
que Morate stabilita ac firmata pace, urbibus ac καὶ τελείαν εἰρήνην μετὰ τοῦ Μωράτ, δού; αὐτῷ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πέρσιβας Παλαιτζίνες. De isto nihil reperio
in Genuensi Historia.
Ὁ δὲ Χάμψας. Hic Hamzas est, qui sineite
servatus fuit, Bajazitis Bassæ frater; de quo supra actum cap. 24.
PG 157:985Ἔστειλε γὰρ ὁ βασιλεὺς τὸν κὺρ Λουκᾶν Νοταρᾶν τὸν αὐτοῦ μεσάζοντα σὺν δώροις πολλοῖς, ὁμοίως καὶ Λάζαρος ὁ δεσπότης Σερβίας, ἀλλὰ καὶ Ντάνος ὁ Βλαχίας ἡγεμών, ὁ Μιτυλήνης αὐθέντης καὶ Χῖοι καὶ Ῥόδιοι, ἅπαντες εὐφημήσοντες. Πάντες οὖν ἔλαβον πίστεις παρ’ αὐτοῦ καὶ ἔδωκαν τοῦ εἶναι εἰρηναῖοι καὶ φιλίας μεστοὶ σὺν αὐτῷ καὶ αὐτὸς σὺν αὐτοῖς πλὴν τῶν Βενετίκων δι’ αἰτίαν τὴν ἣν λέξων ἔρχομαι. Ὁ δεσπότης Ἀνδρόνικος, ὁ μετὰ τὸν βασιλέα Ἰωάννην καὶ Θεόδωρον τρίτος υἱὸς τοῦ βασιλέως Μανουήλ, ἦν δεσπόζων Θεσσαλονίκην· ὃς καὶ ὑπὸ τῆς ἱερᾶς νόσου ἔφθαρτο. Ἐν δὲ τῷ καιρῷ τῆς μάχης τοῦ Μωράτ, λέγω καὶ πρὸ τῆς μάχης τῆς Πόλεως, ἀφ’ οὗ ὁ Μουσταφᾶς ἐξῆλθε τῆς Λήμνου, εἶχε μάχην Θεςσαλονίκη καὶ πάντες οἱ ἀρχηγοὶ τῆς Θετταλίας, Αἰτωλίας, Φθίας, Θηβῶν καὶ πέρα Ἰωαννίνων συνέθλιβον καὶ ἀπέκλειον Θεσσαλονίκην, οἱ τοῦ Ἀβρανέζη υἱοὶ καὶ ὁ Τουραχὰν καὶ ἕτεροι πλεῖστοι.arces, quas non potuit Morates expugnare, nempe
Mesembriam, Dercos et alias: Zetunium etiam,
cateraque loca, quæ Strymon alluit: annuum insuper tributum pendere asprorum ter centum millia
pollicitus tranquillitate fruebatur. Morales eliam,
fortuna secunda ac propitia usus, hostibus suis
ad unum deletis, a quoquam negotium sibi facessi
haud metuens, Thraciam peragrat Prusaqîque accessit. Illinc profectus pontem Lopadii transit,
Pergamumque devenit. Relicto Pergamo, Magnesiam
contendit, inde Smyrnam invisit; Thyrea tandem
et Ephesum adivit. Principum vicinorum, etiamque longe terrarum intervallo dissitornm per id
tempus legati Muratem adierunt. Imperator quippe
τὰς πόλεις καὶ κώμας, ας εἶχεν ἡ Ποντική θάλασσα, η vicis, qui mari Pontico adjacent deditis, præter
πλὴν τῶν κάστρων ὧν οὐκ ἠδυνήθη λαβεῖν ἐν τῇ
μάχη, οἷον Μεσημβρίας, Δέρκους, καὶ ἄλλα, καὶ τὸ
Ζητούνιον σὺν ταῖς λοιπαῖς χώραις τοῦ Στρυμόνος,
καὶ κατ᾽ ἔτος τέλος ἄσπρων τριακοσίων χιλιάδων,
εἰρηνεύων κατὸ δυνατὸν ἐκάθητο. Ο δὲ Μωρέτ ὡς
ἡ τύχη πρὸς αὐτὸν χαροπὸν ἔβλεψε, καὶ πάντας
τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ εἰς τέλος ἠφάνισε, καὶ οὐκ εἶχε
τον φοβήσαντα, ἢ τὸν κωλύσαντα, περὶ τὴν Θρα
χην. καὶ ἐν Προύσῃ γέγονε. Κἀκεῖθεν ἀπάρας καὶ
τὴν γέφυραν περάσας τοῦ Λωπαδίου κατῆλθεν εἰς
Πέργαμον. Απ' δὲ Περγάμου εἰς Μαγνησίαν ἀφίκετο· ἀπὸ δὲ Μαγνησίας εἰς Σμύρνην, ἀπὸ δὲ
Σμύρνης εἰς Θύραια καὶ Ἔφεσον. Συνέῤῥεον δὲ τῶν
πέριξ ἡγεμόνων ἀποκρισιάριο:, ἀλλὰ καὶ τῶν μα- η
κράν. Έστειλε γὰρ ὁ βασιλεὺς τὸν κύριον Λουκᾶν
Νοταρᾶν τὸν αὐτοῦ μεσάζοντα σὺν δώροις πολλοῖς.
Ομοίως καὶ Λάζαρος ὁ δεσπότης Σερβίας,
ἀλλὰ καὶ Ντανὸς ὁ Βλαχίας ἡγεμὼν ὁ Μιτυλήνης
αὐθέντης, καὶ Χίοι, καὶ Ρόδιοι ἅπαντες εὐφημή
σοντες. Πάντες οὖν ἔλαβον πίστεις παρ' αὐτοῦ, καὶ
ἔδωκαν, τοῦ εἶναι εἰρηναῖοι καὶ φιλίας μεστοὶ σὺν
αὐτῷ, καὶ αὐτὸς σὺν αὐτοῖς, πλὴν τῶν Βενετικών,
δι' αἰτίαν τὴν ἣν λέξων ἔρχομαι. Ο δεσπότης Ανω
δρόνικος ὁ μετὰ τὸν βασιλέα Ιωάννην, καὶ
Θεόδωρος τρίτος υἱὸς τοῦ βασιλέως Μανουήλ, ἦν
δεσπόζων Θεσσαλονίκην, δς καὶ ὑπὸ τῆς ἱερᾶς νότ
σου έφθαρτο. Ἐν δὲ τῷ καιρῷ τῆς μάχης τοῦ Μωράτ, λέγω καὶ πρὸ τῆς μάχης τῆς πόλεως, ἀφ' εξ
ὁ Μουσταφᾶς ἐξῆλθε τῆς Λήμνου, εἶχε μάχην Θεσσαλονίκη, καὶ πάντες οἱ ἀρχηγοί τῆς Θετταλίας,
Αιτωλίας, Φθίας, Θηβῶν, καὶ πέρα Ιωαννίνων συνἑθλιβον, καὶ ἀπέκλειον Θεσσαλονίκην, οἱ τοῦ ᾿Αθρανέζου υἱοὶ, καὶ ὁ Τουραχάν, καὶ ἕτεροι πλεῖστοι.
Αγανακτήσαντες οὖν οἱ Θεσσαλονικεῖς τὴν καθ᾿
ἑκάστην έφοδον τῶν Τούρκων, καὶ μὴ ἔχοντες έλω
πίδα ποθὲν, ἡ γὰρ πόλις ἔφερε τὰ κατ' αὐτῆς δεινά,
καὶ οὐχ ὑπέφερεν, ἐλίμωττον γὰρ οἱ Θεσσαλονικεῖς
ἐνδείᾳ τῶν ἀναγκαίων· στέλλουσι τινὰς τῶν ἀρχόν
των πρὸς Βενετικούς μετὰ βουλῆς τοῦ δεσπότου
θέλοντος, ἢ καὶ μὴ θέλοντος, τοῦ παραδοῦναι τὴν
Θεσσαλονίκην αὐτούς. Αὐτοὶ δὲ οἱ Βενετικοὶ ἀσπα
σίως τὴν ἀγγελίαν δεξάμενοι, συνέθεντο τοῦ φυλά
ξαι, καὶ θρέψαι, καὶ εὐτυχῆσαι τὴν πόλιν, καὶ εἰς
δευτέραν Βενετίαν μετασχηματίσαι. Καὶ αὐτο!
Θεσσαλονικαῖοι ἔστερξαν τοῦ εἶναι πιστοὶ ἐν τῇ turos. Thessalonicensibus placuit in fide et sociaJoannes dominum Lucam Notaram consiliarium
primarium suum multa dona ferentem misit. Pariterquo Lazarus Serviæ despota, Daulus Walachiæ princeps. Mitylenes dux, Chii quoque atque
Rhodii legatos miserunt, de lætis faustisque rebus
omnes ei 110 congratulati. Fidem etiam obligaverunt pacem amicitiamque se mutuo culturos.
Veneti hoc fœdere exclusi sunt, ob cain quai
narraturus sum, causam. Andronicus despota Manuelis imperatoris filius post Joannem imperatorem et Theodorum tertio genitus, quique sacro
morbo consumptus est, Thessalonicæ dominabatur.
Quo vero tempore Morates, ante oppugnatam Constantinopolim dico, bellum gessit, postquam Mustaplas ex Lemno discesserat, Thessalonica bello
vexata est, omnesque Thessaliæ duces, Ætoliæ,
Phthiæ, Thebarum et qui ultra Joanninam præſecti erant, Abranezis nempe posteri, Turachanes
aliique plurimi arela obsidione Thessalonicam
cinxerunt. Quapropter indignati Thessalonicenses
Turcorum incursiones quotidianas, nec ab ullo
suorum liberatum iri sperantes, quod urbs calamitatibus intestinis premeretur, nec tolerare pos -
set famem urgentem, omniumque necessariorum
peuuriam; consilio habito, despota volente HOlente, priinarios urbis cives ad Venetos misere,
qui Thessalonicam eis dederent. Legatos benigne
ae comiter susceperunt Veneti, pactoque convento
urbem custodire atque alero promittunt, felicique
statui reddituros, allerasque Venetias eain præstiIsmaelis Bullialdi notæ.
Ομοίως καὶ Λάζαρος. Non appellabatur
Lazarus, sed Stephanus Lazari F. Hie locutus est
Turcorum more qui Serviæ despotas Lazaros
sive Laser-oglios appellarum.
Ο δεσπότης Ανδρόνικος. Laonicus, lib. 1,
ab Andronico qui elephantiasi postea obiit, venditam Venetis Thessalonicam, quod ad tuendam illam impar esset. Lib. deinde v, post Mustapham a
Morate fratre suo occisum, Thessaloniram ab hoc
Morate expugnatam fuisse tradit. Hoc loco memiRisse oportet a Laonico Thessalonicam Thermam
vocari. Puranzes lib. i, capp. 21 et 32, etiam adeundus. Sed, cap. 21, errorem admisit et parachronismum: ait enim Andronicum eodem anno ThessaIonicam vendidisse quo Theodorus Lacedamonem
Rhodiorum collegio Spartam vendidit, quod est falsissimum. Nicolaus Dogliouius, Venetæ Hist. lib. vi,
Thessalonicam a Morale H caplam anno 1430 scribit,
postquain per annos quatuor sub Venetiarum dominio stetisset. Annales Turcici ad annum 833 referunt,
qui coepit anno 1429, Sept. 30, feria 6. Pliranzes, lib.
li, cap. 9, mense Aprili anno 6938 [Christi 1430],
Occupatam a Turcis Thessalonicam scribit. Paulus
Maurocenus, Patricius Venetus, list. lib. xx, anno
1450, tradit Andream Dandulum, qui ducis titula
res gerebat, et Paulum Contarenum capitanei munere fungentem, ignavia ac socordia sua Thesse
fonicam perdidiss.
Ἀγανακτήσαντες οὖν οἱ Θεσσαλονικεῖς τὴν καθεκάστην ἔφοδον τῶν Τούρκων καὶ μὴ ἔχοντες ἐλπίδα ποθέν,ἡ γὰρ Πόλις ἔφερε τὰ κατ’ αὐτῆς δεινὰ καὶ οὐχ ὑπέφερεν,ἐλίμωττον γὰρ οἱ Θεςσαλονικεῖς ἐνδείᾳ τῶν ἀναγκαίων, στέλλουσί τινας τῶν ἀρχόντων πρὸς τοὺς Βενετίκους μετὰ βουλῆς, τοῦ δεσπότου θέλοντος ἢ καὶ μὴ θέλοντος, τοῦ παραδοῦναι τὴν Θεσσαλονίκην αὐτούς. Αὐτοὶ δὲ οἱ Βενέτικοι ἀσπασίως τὴν ἀγγελίαν δεξάμενοι συνέθεντο τοῦ φυλάξαι καὶ θρέψαι καὶ εὐτυχίσαι τὴν πόλιν καὶ εἰς δευτέραν Βενετίαν μετασχηματίσαι· καὶ αὐτοὶ οἱ Θεσσαλονικαῖοι ἔστερξαν τοῦ εἶναι πιστοὶ ἐν τῇ κοινότητι τῶν Βενετίκων ὥσπερ αὐτοὺς τοὺς ἐν τῇ Βενετίᾳ καὶ γεννηθέντας καὶ τραφέντας. Γενομένων οὖν τῶν συνθηκῶν, διὰ δέκα τριήρεων ἄγουσι δοῦκαν ἐν Θεσσαλονίκῃ καὶ εἰσάγουσιν αὐτὸν ἐντὸς καὶ ἐξάγουσι τὸν δεσπότην Ἀνδρόνικον. Καὶ τὸν νέον δοῦκαν εὐφημήσαντες ὑπέστρεψαν αἱ τριήρεις ἐν Βοιωτίᾳ. Καὶ ἦν ἰδεῖν ἔκτοτε πλῆθος πολέμων, λέγοντες οἱ Τοῦρκοι· Ἡ πόλις αὕτη ἡμετέρα ὑπάρχει·arces, quas non potuit Morates expugnare, nempe
Mesembriam, Dercos et alias: Zetunium etiam,
cateraque loca, quæ Strymon alluit: annuum insuper tributum pendere asprorum ter centum millia
pollicitus tranquillitate fruebatur. Morales eliam,
fortuna secunda ac propitia usus, hostibus suis
ad unum deletis, a quoquam negotium sibi facessi
haud metuens, Thraciam peragrat Prusaqîque accessit. Illinc profectus pontem Lopadii transit,
Pergamumque devenit. Relicto Pergamo, Magnesiam
contendit, inde Smyrnam invisit; Thyrea tandem
et Ephesum adivit. Principum vicinorum, etiamque longe terrarum intervallo dissitornm per id
tempus legati Muratem adierunt. Imperator quippe
τὰς πόλεις καὶ κώμας, ας εἶχεν ἡ Ποντική θάλασσα, η vicis, qui mari Pontico adjacent deditis, præter
πλὴν τῶν κάστρων ὧν οὐκ ἠδυνήθη λαβεῖν ἐν τῇ
μάχη, οἷον Μεσημβρίας, Δέρκους, καὶ ἄλλα, καὶ τὸ
Ζητούνιον σὺν ταῖς λοιπαῖς χώραις τοῦ Στρυμόνος,
καὶ κατ᾽ ἔτος τέλος ἄσπρων τριακοσίων χιλιάδων,
εἰρηνεύων κατὸ δυνατὸν ἐκάθητο. Ο δὲ Μωρέτ ὡς
ἡ τύχη πρὸς αὐτὸν χαροπὸν ἔβλεψε, καὶ πάντας
τοὺς ἐχθροὺς αὐτοῦ εἰς τέλος ἠφάνισε, καὶ οὐκ εἶχε
τον φοβήσαντα, ἢ τὸν κωλύσαντα, περὶ τὴν Θρα
χην. καὶ ἐν Προύσῃ γέγονε. Κἀκεῖθεν ἀπάρας καὶ
τὴν γέφυραν περάσας τοῦ Λωπαδίου κατῆλθεν εἰς
Πέργαμον. Απ' δὲ Περγάμου εἰς Μαγνησίαν ἀφίκετο· ἀπὸ δὲ Μαγνησίας εἰς Σμύρνην, ἀπὸ δὲ
Σμύρνης εἰς Θύραια καὶ Ἔφεσον. Συνέῤῥεον δὲ τῶν
πέριξ ἡγεμόνων ἀποκρισιάριο:, ἀλλὰ καὶ τῶν μα- η
κράν. Έστειλε γὰρ ὁ βασιλεὺς τὸν κύριον Λουκᾶν
Νοταρᾶν τὸν αὐτοῦ μεσάζοντα σὺν δώροις πολλοῖς.
Ομοίως καὶ Λάζαρος ὁ δεσπότης Σερβίας,
ἀλλὰ καὶ Ντανὸς ὁ Βλαχίας ἡγεμὼν ὁ Μιτυλήνης
αὐθέντης, καὶ Χίοι, καὶ Ρόδιοι ἅπαντες εὐφημή
σοντες. Πάντες οὖν ἔλαβον πίστεις παρ' αὐτοῦ, καὶ
ἔδωκαν, τοῦ εἶναι εἰρηναῖοι καὶ φιλίας μεστοὶ σὺν
αὐτῷ, καὶ αὐτὸς σὺν αὐτοῖς, πλὴν τῶν Βενετικών,
δι' αἰτίαν τὴν ἣν λέξων ἔρχομαι. Ο δεσπότης Ανω
δρόνικος ὁ μετὰ τὸν βασιλέα Ιωάννην, καὶ
Θεόδωρος τρίτος υἱὸς τοῦ βασιλέως Μανουήλ, ἦν
δεσπόζων Θεσσαλονίκην, δς καὶ ὑπὸ τῆς ἱερᾶς νότ
σου έφθαρτο. Ἐν δὲ τῷ καιρῷ τῆς μάχης τοῦ Μωράτ, λέγω καὶ πρὸ τῆς μάχης τῆς πόλεως, ἀφ' εξ
ὁ Μουσταφᾶς ἐξῆλθε τῆς Λήμνου, εἶχε μάχην Θεσσαλονίκη, καὶ πάντες οἱ ἀρχηγοί τῆς Θετταλίας,
Αιτωλίας, Φθίας, Θηβῶν, καὶ πέρα Ιωαννίνων συνἑθλιβον, καὶ ἀπέκλειον Θεσσαλονίκην, οἱ τοῦ ᾿Αθρανέζου υἱοὶ, καὶ ὁ Τουραχάν, καὶ ἕτεροι πλεῖστοι.
Αγανακτήσαντες οὖν οἱ Θεσσαλονικεῖς τὴν καθ᾿
ἑκάστην έφοδον τῶν Τούρκων, καὶ μὴ ἔχοντες έλω
πίδα ποθὲν, ἡ γὰρ πόλις ἔφερε τὰ κατ' αὐτῆς δεινά,
καὶ οὐχ ὑπέφερεν, ἐλίμωττον γὰρ οἱ Θεσσαλονικεῖς
ἐνδείᾳ τῶν ἀναγκαίων· στέλλουσι τινὰς τῶν ἀρχόν
των πρὸς Βενετικούς μετὰ βουλῆς τοῦ δεσπότου
θέλοντος, ἢ καὶ μὴ θέλοντος, τοῦ παραδοῦναι τὴν
Θεσσαλονίκην αὐτούς. Αὐτοὶ δὲ οἱ Βενετικοὶ ἀσπα
σίως τὴν ἀγγελίαν δεξάμενοι, συνέθεντο τοῦ φυλά
ξαι, καὶ θρέψαι, καὶ εὐτυχῆσαι τὴν πόλιν, καὶ εἰς
δευτέραν Βενετίαν μετασχηματίσαι. Καὶ αὐτο!
Θεσσαλονικαῖοι ἔστερξαν τοῦ εἶναι πιστοὶ ἐν τῇ turos. Thessalonicensibus placuit in fide et sociaJoannes dominum Lucam Notaram consiliarium
primarium suum multa dona ferentem misit. Pariterquo Lazarus Serviæ despota, Daulus Walachiæ princeps. Mitylenes dux, Chii quoque atque
Rhodii legatos miserunt, de lætis faustisque rebus
omnes ei 110 congratulati. Fidem etiam obligaverunt pacem amicitiamque se mutuo culturos.
Veneti hoc fœdere exclusi sunt, ob cain quai
narraturus sum, causam. Andronicus despota Manuelis imperatoris filius post Joannem imperatorem et Theodorum tertio genitus, quique sacro
morbo consumptus est, Thessalonicæ dominabatur.
Quo vero tempore Morates, ante oppugnatam Constantinopolim dico, bellum gessit, postquam Mustaplas ex Lemno discesserat, Thessalonica bello
vexata est, omnesque Thessaliæ duces, Ætoliæ,
Phthiæ, Thebarum et qui ultra Joanninam præſecti erant, Abranezis nempe posteri, Turachanes
aliique plurimi arela obsidione Thessalonicam
cinxerunt. Quapropter indignati Thessalonicenses
Turcorum incursiones quotidianas, nec ab ullo
suorum liberatum iri sperantes, quod urbs calamitatibus intestinis premeretur, nec tolerare pos -
set famem urgentem, omniumque necessariorum
peuuriam; consilio habito, despota volente HOlente, priinarios urbis cives ad Venetos misere,
qui Thessalonicam eis dederent. Legatos benigne
ae comiter susceperunt Veneti, pactoque convento
urbem custodire atque alero promittunt, felicique
statui reddituros, allerasque Venetias eain præstiIsmaelis Bullialdi notæ.
Ομοίως καὶ Λάζαρος. Non appellabatur
Lazarus, sed Stephanus Lazari F. Hie locutus est
Turcorum more qui Serviæ despotas Lazaros
sive Laser-oglios appellarum.
Ο δεσπότης Ανδρόνικος. Laonicus, lib. 1,
ab Andronico qui elephantiasi postea obiit, venditam Venetis Thessalonicam, quod ad tuendam illam impar esset. Lib. deinde v, post Mustapham a
Morate fratre suo occisum, Thessaloniram ab hoc
Morate expugnatam fuisse tradit. Hoc loco memiRisse oportet a Laonico Thessalonicam Thermam
vocari. Puranzes lib. i, capp. 21 et 32, etiam adeundus. Sed, cap. 21, errorem admisit et parachronismum: ait enim Andronicum eodem anno ThessaIonicam vendidisse quo Theodorus Lacedamonem
Rhodiorum collegio Spartam vendidit, quod est falsissimum. Nicolaus Dogliouius, Venetæ Hist. lib. vi,
Thessalonicam a Morale H caplam anno 1430 scribit,
postquain per annos quatuor sub Venetiarum dominio stetisset. Annales Turcici ad annum 833 referunt,
qui coepit anno 1429, Sept. 30, feria 6. Pliranzes, lib.
li, cap. 9, mense Aprili anno 6938 [Christi 1430],
Occupatam a Turcis Thessalonicam scribit. Paulus
Maurocenus, Patricius Venetus, list. lib. xx, anno
1450, tradit Andream Dandulum, qui ducis titula
res gerebat, et Paulum Contarenum capitanei munere fungentem, ignavia ac socordia sua Thesse
fonicam perdidiss.
PG 157:987εἰ γὰρ ἡμεῖς ταύτην ἀσθενοῦσαν οὐκ ἀπεδείξαμεν, οὐκ ἂν εἰς ὑμᾶς ἀπέκλινεν.Ἐν γὰρ τούτῳ τῷ φρονήματι καρτερὰ μάχη ἐγένετο καὶ ὑπερίσχυον οἱ Τοῦρκοι, ἐλίμωττον δὲ οἱ Θεσσαλονικεῖς. Οἱ δὲ Λατῖνοι φοβούμενοι, μή πως οἱ Ῥωμαῖοι στενοχωρηθέντες ποιήσωσιν ἄνταρσιν καὶ εἰσάξωσι τοὺς Τούρκους, τοὺς δὲ Βενετίκους διώξωσιν, ἦν γὰρ καί, προλαβών, ἡ πόλις τῶν Τούρκων, ἤρξαντο τοὺς τῶν εὐγενῶν Ῥωμαίων οἴκους μεταστέλλειν, τοὺς μὲν εἰς Εὔβοιαν, τοὺς δὲ ἐν Κρήτῃ, ἄλλους ἐν Βενετίᾳ. Ἡ ᾀδομένη οὖν ἐπίπλαστος ἀφορμή, ὅτι τὰ πρὸς χρείαν εἰσὶ σπάνια, οἷον σῖτος, κριθαί, ὄσπρια, κρέη καὶ ἄλλο εἴ τι τρόφιμον· διὰ τὸ ἀραιῶσαι οὖν τὰς οἰκίας, μετοικησάτωσαν οἱ προύχοντες ἕνεκα τῆς στενοχωρίας ταύτης καὶ εἰς τὸ μετέπειτα Θεοῦ ἀρωγοῦντος ἐπανελεύσονται. Μετήγαγον οὖν πλείστους ὧδε κἀκεῖσε καὶ πολλοὺς ἐν τῷ βυθῷ ἔῤῥιψαν, ἄλλους ὡς ἀπίστους ἐκόλαζον, τοὺς δὲ ἐναπολειφθέντας ἐν μυρίαις ἀσελγείαις ἐκάκουν. Μετὰ δὲ τὸ ὑποστρέψαι τὸν Μωρὰτ ἐκ τῆς Ἀσίας εἰς Θρᾴκην, ἔστειλαν οἱ Βενέτικοι ἀποκρισιαρίους πρὸς αὐτόν, αἰτοῦντες εἰρήνην. Ὁ δὲ οὐκ ἀπόκρισιν παρέσχεν αὐτοῖς, ἀλλ’ ἢ μόνον ὅτι·DUCE
tate Venetarum manere, tanquam Venetiis nati κοινότητι τῶν Βενετικῶν, ὥσπερ αὐτοὺς τοὺς ἐν
atque educati ipsi fuissent. His conditionibus ratis
habitis ducem cum triremibus decem Thessalonicam adducunt, et tradito ei urbis regimine despotam Andronicum exportant: novo deinde duci
ſausta ominati in Bœotiam triremibus renavigarunt.
Hine bellorum pugnarumque origo. Turci quippe
lanc urbem sibi viulicabant, his rationibus adductis: Nisi hujus urbis vires fregissemus, vobis nunquam se permisisset. Hac enim mente potiundæ
urbis Turci bellum acriter gesserant, superioresque
exstiterant, fame aшlictis Tuessalonicensibus. Latini vero, veriti, ut quoquo modo Romæi ad angustias redacti rebellarent: Turcosque, in quorum
ditione antea fuerant, expulsis Venetis, in urbem
admitterent, nobilium Romæorum familias alio
transmittere coeperunt; his quidem in Eubeam,
iliis in Cretam, aliis Venetias translatis, hanc faLulam, quæ vulgo canitur, allegant; penuriain scilicet necessarioruin, qualia sunt frumentum, hordeuin, legumina, carnes cateraque cibaria et alimenta. Ut igitur pauciores rarioresque familiæ in
urbe remanerent, ab hisque angustiis liberarentur
cives, primores eorum sedes mutarunt, alioque
transtulerunt, in patria ", Deo adjuvante, 111
postea redituri. Plerisque ergo huc et illuc traductis, multis in alto mari demersis: aliis supplicio aferlis, tanquam proditionis rei peracti fuissent: ceteros in urbe residuos flagitiis et contumeliis vexavere.
Βενετίᾳ καὶ γεννηθέντας, καὶ τραφέντας. Γενομέ
νων οὖν τῶν συνθηκῶν διὰ δέκα τριήρεων, ἄγουσι
Δούκαν ἐν Θεσσαλονίκῃ, καὶ εἰσάγουσιν αὐτὸν ἐν
τὸς, καὶ ἐξάγουσι τὸν δεσπότην Ανδρόνικον. Καὶ
τὸν νέον Δούκαν εὐφημήσαντες ὑπέστρεψαν αἱ τριή
ρεις ἐν Βοιωτίᾳ. Καὶ ἦν ἰδεῖν ἔκτοτε πλῆθος που
λέμων, λέγοντες οἱ Τοῦρκοι, 'Η πόλις αὕτη ἡμε
τέρα ὑπάρχει· Εἰ γὰρ ἡμεῖς ταύτην ἀσθενοῦσαν οὐκ ἀπεδείξαμεν, οὐκ ἂν εἰς ὑμᾶς ἀπέκλινεν.
Ἐν γὰρ τούτῳ τῷ φρονήματι καρτερὰ μάχη ἐγένετο, καὶ ὑπερίσχυον οἱ Τοῦρκοι, ἐλίμωττον δὲ οἱ
Θεσσαλονικεῖς. Οἱ δὲ Λατίνοι, φοβούμενοι μή πως
οι Ρωμαίοι στενοχωρηθέντες ποιήσουσιν Ανταρσιν,
καὶ εἰσάξουσι τους Τούρκους, τοὺς δὲ Βενετικούς
διώξουσιν, ἦν γὰρ καὶ προλαβὼν ἡ πόλις τῶν
Τούρκων, ἤρξαντο τοὺς τῶν εὐγενῶν Ρωμαίων
οίχους μεταστέλλειν, τοὺς μὲν εἰς Εὔβοιαν, τοὺς δὲ
ἐν Κρήτῃ, ἄλλους ἐν Βενετία· ἡ ἀδομένη οὖν ἐπίπλαστος ἀφορμὴ, ὅτι τὰ πρὸς χρείαν εἰσὶ σπάνια,
οἷον σίτος, κριθαί, όσπρια, κρέα καὶ ἄλλο εἴ τι
τρόφιμον. Διὰ τὸ ἀραιῶσαι οὖν τὰς οἰκίας, μετοικισάτωσαν οἱ προύχοντες ἔνεκα τῆς στενοχωρίας ταύ
της, καὶ εἰς τὸ μετέπειτα Θεοῦ ἀρωγοῦντος ἐπαν
ελεύσονται. Μετήγαγον οὖν πλείστους ὧδε κἀκεῖσε,
καὶ πολλοὺς ἐν τῷ βυθῷ ἔῤῥιψαν· ἄλλους ὡς ἀπί
στους εκόλαζον· τοὺς δὲ ἐναπολειφθέντας ἐν μυ
ρίαις ἀσελγείαις ἐκάκουν.
Μετὰ δὲ τὸ ὑποστρέψαι τον Μωρὰς ἐκ τῆς
Ασίας εἰς Θράκην, ἔστειλαν οἱ Βενετικοὶ ἀποκρι
σιαρίους πρὸς αὐτὸν αἰτοῦντες εἰρήνην. Ὁ δὲ οὐκ
ἀπόκρισιν παρέσχεν αὐτοῖς, ἀλλὰ μόνον, ὅτι Η
πόλις αὕτη πατρικόν μου κτῆμά ἐστι, καὶ ὁ
ἐμὸς πάππος Παγιαζήτ δυνάμει, χειρὶ παρὰ τῶν
'Ρωμαίων ταύτην ἔλαβεν. Εἰ γὰρ ἦσαν 'Ρωμαῖοι
οἱ δυναστεύοντές, μοι εἶχον ἂν πρόφασιν τοῦ
λέγειν ὁ ἀδικῶν. Ὑμεῖς δὲ Λατῖνοι ὄντες, καὶ
ἀπὸ Ἰταλίας, τίς ἡ προσχώρησις τῶν ὧδε;
Μετανάστητε, εἰ βούλεσθε· εἰ δὲ μή, ἔρχομαι
ταχύ. Στραφέντες οὖν ἄπρακτοι ἔγραψαν τὴν ἀπό
κρισιν ἐν Βενετίᾳ σὺν ταῖς τριήρεσι τῆς γαρδίας,
ήγουν τῆς παραφυλακῆς. Ὁ δὲ Μωρὰτ ἔαρο; ἀρ
Ad Moratem, ubi ex Asia in Thraciam reversus
est, oratores Veneti mittunt pacem petentes. Aliud
autem, præter istud, responsum ab eo non tulerunt: Urbs illa paternæ ditionis meæ est, avusque
meus Bajazites Romæis vi ereptam in suam potesla -
tem redegit. Quod si Romai eam nunc occuparent,
injuriam me ipsis facere merito queri possent. At vos
Latini cum sitis, et Italia advecti, quo jure harum
regionum vos immiscetis rebus? Si vobis ita visum
fuerit, ad propria redire, alioquin brevi adero. Re
itaque infecta reversi, responsuni, quod retulerant, Venetias per custodiæ (Italice della guardia)
seu speculatorias triremes miserunt. Vere deinde
inchoante Adrianopoli discedit Morales, Serrhasque
venit: ibique ex provinciis occidentalibus con- ξαμένου ἀπάρας ἐκ τῆς ᾿Αδριανοῦ εἰς Σέρρας
tracto exercitu, ad Hamzam scripsit, ut copias
Orientis secum adduceret, fretoque superato Thessaliæ fines ingrederetur: cum universis deinde copiis in unum conjunctis Thessalonicam profcisci
jubet. Morates interim Serrhis substitit, delicias
captans ex rebus quæ illic sunt; conviviis enim
delectabatur, cum juvenis esset, annumque vicesimum quintum ageret. Hamzas autem vallo circumdat Thessalonicam oppugnationi quotidie intentus. Qui porro mœnibus urbis se tutabantur,
si‹ eorum numerus iniretur, cum oppugnantium
ἦλθε κἀκεῖ τὸν στρατὸν συναθροίσας ἐκ τῆς
Δύσεως, ἔγραψε τῷ Χαμζᾷ λαβεῖν τὰς δυνάμεις τῆς
Εω, καὶ περᾶσαι τὸν πορθμὸν τοῦ ἐλθεῖν ἐν Θεττα
λίᾳ. Συναφθέντες οὖν ἐμοῦ, στέλλει τοῦτον ἐν Θεσ
σαλονίκῃ σὺν πάσαις ταῖς δυνάμεσιν. Ο δὲ Μωράτ
ἦν ἐν Σέρραις κατατρυφῶν τῶν ἐκεῖ ἀγαθῶν· ἦν
γὰρ φιλῶν τὰ συμπόσια, νέος γὰρ ὑπῆρχε τότε,
ἄγων ἔτος που εἰκοστὸν πέμπτον. Ὁ δὲ Χαμζάς
ἐδίδου σκόλοπα τὸ καθ᾿ ἑκάστην πολεμίζων Θεσσα
λονίκην. Οἱ δὲ ἐντὸς ὡς πρὸς τοὺς ἔξω ἦσαν ἑκατὸν
πρὸς ἕνα. Τότε κατασκευάσας κλίμακας, καὶ ἔλεIsmaelis Bullialdi notæ.
Εἰς Σέρρας ἦλθε. Serra Thessaliae urbs metropolis, thronum 58, sub Leone Philosophote
puil.
Ἡ πόλις αὕτη πατρικόν μου κτῆμά ἐστι καὶ ὁ ἐμὸς πάππος Παγιαζὴτ δυνάμει χειρὶ παρὰ τῶν Ῥωμαίων ταύτην ἔλαβεν. Εἰ γὰρ ἦσαν Ῥωμαῖοι οἱ δυναστεύοντες, ἐμοὶ εἶχον ἂν πρόφασιν τοῦ λέγειν· Ὁ ἀδικῶν. Ὑμεῖς δὲ Λατῖνοι ὄντες καὶ ἀπὸ Ἰταλίας, τίς ἡ προσχώρησις τῶν ὧδε; Μετανάστητε, εἰ βούλεσθε· εἰ δὲ μή, ἔρχομαι ταχύ. Στραφέντες οὖν ἄπρακτοι ἔγραψαν τὴν ἀπόκρισιν ἐν Βενετίᾳ σὺν ταῖς τριήρεσι τῆς γαρδίας, ἤγουν τῆς παραφυλακῆς. Ὁ δὲ Μωρὰτ ἔαρος ἀρξαμένου ἀπάρας ἐκ τῆς Ἀδριανοῦ εἰς Σέῤῥας ἦλθε κἀκεῖ τὸν στρατὸν συναθροίσας ἐκ τῆς δύσεως, ἔγραψε καὶ τῷ Χαμζᾶ λαβεῖν τὰς δυνάμεις τῆς ἕω καὶ περᾶσαι τὸν πορθμὸν τοῦ ἐλθεῖν ἐν Θετταλίᾳ. Συναφθέντες οὖν ὁμοῦ, στέλλει τοῦτον ἐν Θεσσαλονίκῃ σὺν πάσαις ταῖς δυνάμεσιν. Ὁ δὲ Μωρὰτ ἦν ἐν Σέῤῥαις κατατρυφῶν τῶν ἐκεῖ ἀγαθῶν· ἦν γὰρ φιλῶν τὰ συμπόσια, νέος γὰρ ὑπῆρχε τότε, ἄγων ἔτος που κε ον . Ὁ δὲ Χαμζᾶς ἐδίδου σκόλοπα, τὸ καθεκάστην πολεμίζων Θεσσαλονίκην· οἱ δ’ ἐντὸς ὡς πρὸς τοὺς ἔξω ἦσαν ἑκατὸν πρὸς ἕνα. Τότε κατασκευάσας κλίμακας καὶ ἑλεπόλεις πλείστας καὶ κατασκευὰς πολλὰς ἐμήνυσε τῷ Μωρὰτ τοῦ ἐλθεῖν, ἵνα δώσωσι τὸν πόλεμον.DUCE
tate Venetarum manere, tanquam Venetiis nati κοινότητι τῶν Βενετικῶν, ὥσπερ αὐτοὺς τοὺς ἐν
atque educati ipsi fuissent. His conditionibus ratis
habitis ducem cum triremibus decem Thessalonicam adducunt, et tradito ei urbis regimine despotam Andronicum exportant: novo deinde duci
ſausta ominati in Bœotiam triremibus renavigarunt.
Hine bellorum pugnarumque origo. Turci quippe
lanc urbem sibi viulicabant, his rationibus adductis: Nisi hujus urbis vires fregissemus, vobis nunquam se permisisset. Hac enim mente potiundæ
urbis Turci bellum acriter gesserant, superioresque
exstiterant, fame aшlictis Tuessalonicensibus. Latini vero, veriti, ut quoquo modo Romæi ad angustias redacti rebellarent: Turcosque, in quorum
ditione antea fuerant, expulsis Venetis, in urbem
admitterent, nobilium Romæorum familias alio
transmittere coeperunt; his quidem in Eubeam,
iliis in Cretam, aliis Venetias translatis, hanc faLulam, quæ vulgo canitur, allegant; penuriain scilicet necessarioruin, qualia sunt frumentum, hordeuin, legumina, carnes cateraque cibaria et alimenta. Ut igitur pauciores rarioresque familiæ in
urbe remanerent, ab hisque angustiis liberarentur
cives, primores eorum sedes mutarunt, alioque
transtulerunt, in patria ", Deo adjuvante, 111
postea redituri. Plerisque ergo huc et illuc traductis, multis in alto mari demersis: aliis supplicio aferlis, tanquam proditionis rei peracti fuissent: ceteros in urbe residuos flagitiis et contumeliis vexavere.
Βενετίᾳ καὶ γεννηθέντας, καὶ τραφέντας. Γενομέ
νων οὖν τῶν συνθηκῶν διὰ δέκα τριήρεων, ἄγουσι
Δούκαν ἐν Θεσσαλονίκῃ, καὶ εἰσάγουσιν αὐτὸν ἐν
τὸς, καὶ ἐξάγουσι τὸν δεσπότην Ανδρόνικον. Καὶ
τὸν νέον Δούκαν εὐφημήσαντες ὑπέστρεψαν αἱ τριή
ρεις ἐν Βοιωτίᾳ. Καὶ ἦν ἰδεῖν ἔκτοτε πλῆθος που
λέμων, λέγοντες οἱ Τοῦρκοι, 'Η πόλις αὕτη ἡμε
τέρα ὑπάρχει· Εἰ γὰρ ἡμεῖς ταύτην ἀσθενοῦσαν οὐκ ἀπεδείξαμεν, οὐκ ἂν εἰς ὑμᾶς ἀπέκλινεν.
Ἐν γὰρ τούτῳ τῷ φρονήματι καρτερὰ μάχη ἐγένετο, καὶ ὑπερίσχυον οἱ Τοῦρκοι, ἐλίμωττον δὲ οἱ
Θεσσαλονικεῖς. Οἱ δὲ Λατίνοι, φοβούμενοι μή πως
οι Ρωμαίοι στενοχωρηθέντες ποιήσουσιν Ανταρσιν,
καὶ εἰσάξουσι τους Τούρκους, τοὺς δὲ Βενετικούς
διώξουσιν, ἦν γὰρ καὶ προλαβὼν ἡ πόλις τῶν
Τούρκων, ἤρξαντο τοὺς τῶν εὐγενῶν Ρωμαίων
οίχους μεταστέλλειν, τοὺς μὲν εἰς Εὔβοιαν, τοὺς δὲ
ἐν Κρήτῃ, ἄλλους ἐν Βενετία· ἡ ἀδομένη οὖν ἐπίπλαστος ἀφορμὴ, ὅτι τὰ πρὸς χρείαν εἰσὶ σπάνια,
οἷον σίτος, κριθαί, όσπρια, κρέα καὶ ἄλλο εἴ τι
τρόφιμον. Διὰ τὸ ἀραιῶσαι οὖν τὰς οἰκίας, μετοικισάτωσαν οἱ προύχοντες ἔνεκα τῆς στενοχωρίας ταύ
της, καὶ εἰς τὸ μετέπειτα Θεοῦ ἀρωγοῦντος ἐπαν
ελεύσονται. Μετήγαγον οὖν πλείστους ὧδε κἀκεῖσε,
καὶ πολλοὺς ἐν τῷ βυθῷ ἔῤῥιψαν· ἄλλους ὡς ἀπί
στους εκόλαζον· τοὺς δὲ ἐναπολειφθέντας ἐν μυ
ρίαις ἀσελγείαις ἐκάκουν.
Μετὰ δὲ τὸ ὑποστρέψαι τον Μωρὰς ἐκ τῆς
Ασίας εἰς Θράκην, ἔστειλαν οἱ Βενετικοὶ ἀποκρι
σιαρίους πρὸς αὐτὸν αἰτοῦντες εἰρήνην. Ὁ δὲ οὐκ
ἀπόκρισιν παρέσχεν αὐτοῖς, ἀλλὰ μόνον, ὅτι Η
πόλις αὕτη πατρικόν μου κτῆμά ἐστι, καὶ ὁ
ἐμὸς πάππος Παγιαζήτ δυνάμει, χειρὶ παρὰ τῶν
'Ρωμαίων ταύτην ἔλαβεν. Εἰ γὰρ ἦσαν 'Ρωμαῖοι
οἱ δυναστεύοντές, μοι εἶχον ἂν πρόφασιν τοῦ
λέγειν ὁ ἀδικῶν. Ὑμεῖς δὲ Λατῖνοι ὄντες, καὶ
ἀπὸ Ἰταλίας, τίς ἡ προσχώρησις τῶν ὧδε;
Μετανάστητε, εἰ βούλεσθε· εἰ δὲ μή, ἔρχομαι
ταχύ. Στραφέντες οὖν ἄπρακτοι ἔγραψαν τὴν ἀπό
κρισιν ἐν Βενετίᾳ σὺν ταῖς τριήρεσι τῆς γαρδίας,
ήγουν τῆς παραφυλακῆς. Ὁ δὲ Μωρὰτ ἔαρο; ἀρ
Ad Moratem, ubi ex Asia in Thraciam reversus
est, oratores Veneti mittunt pacem petentes. Aliud
autem, præter istud, responsum ab eo non tulerunt: Urbs illa paternæ ditionis meæ est, avusque
meus Bajazites Romæis vi ereptam in suam potesla -
tem redegit. Quod si Romai eam nunc occuparent,
injuriam me ipsis facere merito queri possent. At vos
Latini cum sitis, et Italia advecti, quo jure harum
regionum vos immiscetis rebus? Si vobis ita visum
fuerit, ad propria redire, alioquin brevi adero. Re
itaque infecta reversi, responsuni, quod retulerant, Venetias per custodiæ (Italice della guardia)
seu speculatorias triremes miserunt. Vere deinde
inchoante Adrianopoli discedit Morales, Serrhasque
venit: ibique ex provinciis occidentalibus con- ξαμένου ἀπάρας ἐκ τῆς ᾿Αδριανοῦ εἰς Σέρρας
tracto exercitu, ad Hamzam scripsit, ut copias
Orientis secum adduceret, fretoque superato Thessaliæ fines ingrederetur: cum universis deinde copiis in unum conjunctis Thessalonicam profcisci
jubet. Morates interim Serrhis substitit, delicias
captans ex rebus quæ illic sunt; conviviis enim
delectabatur, cum juvenis esset, annumque vicesimum quintum ageret. Hamzas autem vallo circumdat Thessalonicam oppugnationi quotidie intentus. Qui porro mœnibus urbis se tutabantur,
si‹ eorum numerus iniretur, cum oppugnantium
ἦλθε κἀκεῖ τὸν στρατὸν συναθροίσας ἐκ τῆς
Δύσεως, ἔγραψε τῷ Χαμζᾷ λαβεῖν τὰς δυνάμεις τῆς
Εω, καὶ περᾶσαι τὸν πορθμὸν τοῦ ἐλθεῖν ἐν Θεττα
λίᾳ. Συναφθέντες οὖν ἐμοῦ, στέλλει τοῦτον ἐν Θεσ
σαλονίκῃ σὺν πάσαις ταῖς δυνάμεσιν. Ο δὲ Μωράτ
ἦν ἐν Σέρραις κατατρυφῶν τῶν ἐκεῖ ἀγαθῶν· ἦν
γὰρ φιλῶν τὰ συμπόσια, νέος γὰρ ὑπῆρχε τότε,
ἄγων ἔτος που εἰκοστὸν πέμπτον. Ὁ δὲ Χαμζάς
ἐδίδου σκόλοπα τὸ καθ᾿ ἑκάστην πολεμίζων Θεσσα
λονίκην. Οἱ δὲ ἐντὸς ὡς πρὸς τοὺς ἔξω ἦσαν ἑκατὸν
πρὸς ἕνα. Τότε κατασκευάσας κλίμακας, καὶ ἔλεIsmaelis Bullialdi notæ.
Εἰς Σέρρας ἦλθε. Serra Thessaliae urbs metropolis, thronum 58, sub Leone Philosophote
puil.
PG 157:989Οἱ δ’ ἐντὸς ἵσταντο ἐκδεχόμενοι τὰς τριήρεις ἀπὸ τῆς Βενετίας. Καὶ ὁ Μωρὰτ ἦλθε καὶ τὰ τοῦ πολέμου καλῶς κατεσκεύαστο· καὶ αἱ τριήρεις οὐκ ἦσαν. Τότε ὁ Μωρὰτ ἐκήρυξε διὰ τῆς σάλπιγγος, λέγων· Ἰδού, δίδωμι πάντα τὰ ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ὑμᾶς· ἄνδρας, γυναῖκας, παιδία, ἄργυρον, χρυσόν· μόνον τὴν πόλιν ἐμὲ ἄφετε.Τότε ἠχησάντων τῶν ὀργάνων καὶ τῶν κλιμάκων τεθέντων,τί γὰρ εἶχον πρᾶξαι πεντακόσιοι ἢ χίλιοι ἢ δισχίλιοι ἄνδρες ἐν τοσαύτῃ πόλει; μόλις γὰρ ἐν δέκα προμαχῶσιν εἷς τζαγροβόλος ἵστατο·ἐπιβάντες οὖν τοῖς κλίμαξιν αὐθωρὸν ἐντὸς εὑρέθησαν καὶ ἀνοίξαντες μίαν πύλην, ὡς σμῆνος μελισσῶν ἅπας ὁ στρατὸς ἐντὸς εἰσῄει. Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένον τέρας· ἄνδρας καὶ γυναῖκας σὺν νέοις καὶ παρθένοις ἀφήλιξι καὶ βρεφυλίοις, ὁρμαθοὺς ὁ καθεὶς τῶν ἱππέων ἔχων ἐν χερσὶν ἕλκων. Αὐτοὶ δὲ τὸ οὐαὶ μόνον ἑλκόμενοι ἔκραζον· καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐλεῶν οὐδὲ ὁ ὀρέγων χεῖρα βοηθείας. Ἀπαρχὴ κακὴ καὶ ἀπαίσιος τῶν μελλόντων κακῶν ἐν τῇ βασιλευούσῃ. Ἐγυμνώθησαν οἶκοι, ἐρημώθησαν ναοί, ἐκκλησιῶν εὐπρέπειαι, κειμήλια ἱερὰ ἐν χερσὶ μιαρῶν, παρθένοι σεμναὶ ἐν ἀγκάλαις ἀσώτων, γυναῖκες εὐγενεῖς ἐν χερσὶν ἀγενῶν·πόλεις πλείστας, καὶ κατασκευὰς πολλὰς, ἐμήνυσε η comparatus rationem unius ad centum habebat.
τῷ Μωράτ τοῦ ἐλθεῖν ἵνα δώσωσι τὸν πόλεμον. Οι
δὲ ἐντὸς ἴσταντο ἐκδεχόμενοι τὰς τριήρεις ἀπὸ τῆς
Βενετίας. Καὶ ὁ Μωρὰτ ἦλθε, καὶ τὰ τοῦ πολέμου
καλῶς κατεσκεύαστο, καὶ αἱ τριήρεις οὐκ ἦσαν.
Τότε ὁ Μωρὰτ ἐκήρυξε διὰ τῆς σάλπιγγος, λέγων·
Ἰδοὺ δίδωμι πάντα τὰ ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ὑμᾶς,
ἄνδρας, γυναῖκας, παιδία, ἄργυρον, χρυσόν· μόνον
τὴν πόλιν ἐμοὶ ἄφετε. Τότε ἠχησάντων τῶν ὀργάνων
καὶ τῶν κλιμάκων τεθέντων (τί γὰρ εἶχον πρᾶξαι
πεντακόσιοι, ἢ χίλιοι, ἢ δισχίλιοι ἄνδρες ἐν τοσαύτῃ
πόλει; Μόλις γὰρ ἐν δέκα προμαχωσιν εἷς τζαγρα
θόλος ἵστατο), ἐπιβάντες οὖν τοῖς κλίμαξιν αὐθω
ρὸν ἐντὸς εὑρέθησαν· καὶ ἀνοίξαντες μίαν πύλην,
ὡς σμήνος μελισσῶν ἅπας ὁ στρατὸς ἐντὸς εἰσῄει.
Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένον τέρας, ἄνδρας καὶ γυναῖκας, σὺν
νέοις καὶ παρθένοις ἀφήλιξι και βρεφυλλίοις, όρμαθοὺς ὁ καθεὶς τῶν ἱππέων ἔχων ἐν χερσὶν ἕλκοντας.
Αὐτοὶ δὲ Οὐαὶ μόνον ἑλκόμενοι ἔκραζεν, καὶ οἰκ
ἦν ὁ ἐλεῶν, οὐδὲ ὀρέγων χείρα βοηθείας. Απαρχή
κακὴ, καὶ ἀπαίσιος τῶν μελλόντων κακῶν ἐν τῇ
βασιλευούσῃ. Εγυμνώθησαν οἶκοι, ἠρημώθησαν
ναοί, ἐκκλησιῶν εὐπρέπειαι, κειμήλια ἱερὰ ἐν
χερσὶ μικρῶν, παρθένοι σεμναὶ ἐν ἀγκάλαις ἀσώ
των γυναίκες εὐγενεῖς ἐν χερσὶν ἀγενῶν, καὶ τὰ
πάντα κακά. Τί; καὶ πῶς; καὶ διατί; Διὰ τὰς
ἁμαρτίας ἡμῶν. Ἐν μιᾷ οὖν ἡμέρᾳ κενωθείσα ή
τοσαύτη πόλις ἔμεινεν ἔρημος. Ο δὲ ἡγεμὼν ἀθροί
σας ἐκ τῶν πέριξ χωρίων καὶ πόλεων ἐγκατοίκους
Τούρκους σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις κατέστησε, κελεύσας· Εἴ τις τῶν Ῥωμαίων ἐξαγορασθείη, καὶ
ἐλευθερωθείη, ἐχέτω ἄδειαν τοῦ ἐλθεῖν καὶ οἰκῆσαι
πάλιν ἐν αὐτῇ τῇ πόλει. Τὰ δὲ τῶν μοναστηρίων
κρειττότερα, ὧν αἱ φῆμαι πανταχοῦ ἐκηρύττοντο,
ἐποίησε βωμοὺς τῆς αὐτῶν θρησκείας, πλην του
ναοῦ τοῦ μεγάλου μάρτυρος Δημητρίου. Καὶ γὰρ ἐν
αὐτῷ εἰσελθών, καὶ θύσας κριὸν ἕνα οικείαις χερσίν
προσηύξατο, εἶτα ἐκέλευσε τοῦ εἶναι ἐν χερσὶ τῶν
Χριστιανῶν Πλὴν καὶ τὸν τοῦ τάφου κόσμον,
καὶ τοῦ ναοῦ, καὶ τῶν ἀδύτων ἅπαντα οἱ Τοῦρκοι
ἐνοσφίσαντο, τοίχους μόνον ἀφέντες κενούς. Απάρας δὲ ἐκ τῆς Θεσσαλονίκης ἦλθεν ἐν ᾿Αδριανουπόλει.
Μετ' ὀλίγον δὲ οἱ Βενετικοὶ στείλαντες ἀποκρισιαρίους ἐποίησαν εἰρήνην, φοβούμενοι μήπως ὀλέσωσι
καὶ τὴν Εὔβοιαν.
Apparatis etiam scalis machinisque bellicis quamplurimis, Moralem venire hortatur, ut expugnandam urbem adoriantur. Triremes interim Venetiis
exspectabant, qui intra urbem obsessi tenebantur.
Accessit ergo Morates, et cuncta perite apparala
invenit, nec comparebant triremes. Tunc Morates
tubicinis voce talia militibus edixit: Ecce omnia,
quæ in hac urbe sunt, vobis concedo, viros, feminas, pueros, argentum et aurum; urbem solumnmodo mihi partam volo. His per tubicinem publicatis, tubarum clangor cietur, et scalæ muris admoventur. (Quid, quæso, quingenti, mille, vel his
mille viri in tam magna urbe præstare poterant?
cum vix unus sagittarius in decem turribus adesset.) Scalis itaque in muros subierunt, et simul
in urbem se conjecerunt; et per portarum unam
ab eis patefactam totus exercitus, velut examen
apum intravit. Obversabatur tunc oculis spectacuJum prodigio simile. Equitum singuli catenas manibus tenentes, viros, feminas, pueros puellasque
impuberes, et infantes 112 post se trable! auit.
Qui trahebantur hanc solain vocem, Væ emittebant, nec erat qui eorum miseriis tangeretur, manunive adjutricem protenderet. Malum omen et
funestuni calamitatum, quæ urbi imperiali impendebant. Direpta sunt domus, desolata templa;
ecclesiarum ornamenta el sacra vasa manibus pollutis impiorum contrectata sunt: virgines venerandæ in amplexus impudicorum venere: feminæ
nobiles ignobilium mancipia factæ sunt; omnia tandem mala eos obruerunt. Quid hoc? quomodo et
quare accidit? Propter peccata nostra. Unius igl
tur diei spatio tanta urbs omnibus incolis orbata,
desolata penitus stetit. At Morates imperator ex
vicis et oppidis proximis novos colonos Turcos
cum uxoribus et liberis in eam deduxit. Præterea
edixit, ut, si quis Romæorum, redemptionis 80luto pretio, in libertatem postliminio rediisset, in
cam venire et secure habitare posset. Præcipua
monasteria, quorum fama celebris ubique erat,
suæ religioni templa, præter insignis martyris Demetrii ædes, consecravit. Quamvis enim id ingressus
templum suis manibus arietem immolasset, Deumque precatus esset, Christianis tamen restitui postea
jussit. Ornamentum vero sepulcrf et membriæ martyris, templi et adytorum quodcunque erat,
Turci furati sunt, parietibus nudis solummodo relictis. Thessalonica deinde abscessit Morates et
Adrianopolim repetivit. Paucos post dies Veneti legatos ad eum mittunt, qui pacem composuerunt,
metu adducti ne Eubœa sibi insuper eriperetur.
Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις εκείναις ηγέρθη τις τῶν υἱῶν
του βαζλάδα Βλαχίας Μύλτζου είχε γὰρ πολλοὺς
Per id quoque tempus Mylcæ Walachia vaivodæ
nothorum filiorum (quales multos Veneri admodum
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εἶτα ἐκέλευσε εἶναι ἐν χερσὶ τῶν Χριστιαrur. Hoc notavit Auctor noster, quoniam Turcorum
instituto adversari videtur: qui Christianorum
templa, in quibus preces suas recitaverint, lege
vetiti restituere se posse negant.
Τοῦ βαϊδόδα Βλαχίας Μύλτζου. Τι Duca
καὶ τὰ πάντα κακά, τί καὶ πῶς καὶ διὰ τί; διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν. Ἐν μιᾷ οὖν ἡμέρᾳ κενωθεῖσα ἡ τοσαύτη πόλις ἔμεινεν ἔρημος. Ὁ δὲ ἡγεμὼν ἀθροίσας ἐκ τῶν πέριξ χωρίων καὶ πόλεων, ἐγκατοίκους Τούρκους σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις κατέστησεν, κελεύσας, εἴ τις τῶν Ῥωμαίων ἐξαγορασθείη καὶ ἐλευθερωθείη, ἐχέτω ἄδειαν τοῦ ἐλθεῖν καὶ οἰκῆσαι πάλιν ἐν αὐτῇ τῇ πόλει. Τὰ δὲ τῶν μοναστηρίων κρειττότερα, ὧν αἱ φῆμαι πανταχοῦ ἐκηρύττοντο, ἐποίησε βωμοὺς τῆς αὐτῶν θρησκείας πλὴν τοῦ ναοῦ τοῦ μεγαλομάρτυρος τοῦ Δημητρίου. Καὶ γὰρ ἐν αὐτῷ εἰσελθὼν καὶ θύσας κριὸν ἕνα οἰκείαις χερσὶν προσηύξατο· εἶτα ἐκέλευσε τοῦ εἶναι ἐν χερσὶ τῶν χριστιανῶν. Πλὴν καὶ τὸν τοῦ τάφου κόσμον καὶ τοῦ ναοῦ καὶ τῶν ἀδύτων ἄπαντα οἱ Τοῦρκοι ἐνοσφίσαντο, τοίχους μόνον ἀφέντες κενούς. Ἀπάρας δ’ ἐκ τῆς Θεσσαλονίκης ἦλθεν ἐν Ἀδριανουπόλει. Μετ’ ὀλίγον δὲ οἱ Βενέτικοι στείλαντες ἀποκρισιαρίους, ἐποίησαν εἰρήνην φοβούμενοι, μή πως ὀλέσωσι καὶ τὴν Εὔβοιαν. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ἠγέρθη τις τῶν υἱῶν τοῦ βεηβόδα Βλαχίας Μίλτζου· εἶχε γὰρ πολλοὺς νόθους ἀσώτως ζῶν.πόλεις πλείστας, καὶ κατασκευὰς πολλὰς, ἐμήνυσε η comparatus rationem unius ad centum habebat.
τῷ Μωράτ τοῦ ἐλθεῖν ἵνα δώσωσι τὸν πόλεμον. Οι
δὲ ἐντὸς ἴσταντο ἐκδεχόμενοι τὰς τριήρεις ἀπὸ τῆς
Βενετίας. Καὶ ὁ Μωρὰτ ἦλθε, καὶ τὰ τοῦ πολέμου
καλῶς κατεσκεύαστο, καὶ αἱ τριήρεις οὐκ ἦσαν.
Τότε ὁ Μωρὰτ ἐκήρυξε διὰ τῆς σάλπιγγος, λέγων·
Ἰδοὺ δίδωμι πάντα τὰ ἐν τῇ πόλει ταύτῃ ὑμᾶς,
ἄνδρας, γυναῖκας, παιδία, ἄργυρον, χρυσόν· μόνον
τὴν πόλιν ἐμοὶ ἄφετε. Τότε ἠχησάντων τῶν ὀργάνων
καὶ τῶν κλιμάκων τεθέντων (τί γὰρ εἶχον πρᾶξαι
πεντακόσιοι, ἢ χίλιοι, ἢ δισχίλιοι ἄνδρες ἐν τοσαύτῃ
πόλει; Μόλις γὰρ ἐν δέκα προμαχωσιν εἷς τζαγρα
θόλος ἵστατο), ἐπιβάντες οὖν τοῖς κλίμαξιν αὐθω
ρὸν ἐντὸς εὑρέθησαν· καὶ ἀνοίξαντες μίαν πύλην,
ὡς σμήνος μελισσῶν ἅπας ὁ στρατὸς ἐντὸς εἰσῄει.
Καὶ ἦν ἰδεῖν ξένον τέρας, ἄνδρας καὶ γυναῖκας, σὺν
νέοις καὶ παρθένοις ἀφήλιξι και βρεφυλλίοις, όρμαθοὺς ὁ καθεὶς τῶν ἱππέων ἔχων ἐν χερσὶν ἕλκοντας.
Αὐτοὶ δὲ Οὐαὶ μόνον ἑλκόμενοι ἔκραζεν, καὶ οἰκ
ἦν ὁ ἐλεῶν, οὐδὲ ὀρέγων χείρα βοηθείας. Απαρχή
κακὴ, καὶ ἀπαίσιος τῶν μελλόντων κακῶν ἐν τῇ
βασιλευούσῃ. Εγυμνώθησαν οἶκοι, ἠρημώθησαν
ναοί, ἐκκλησιῶν εὐπρέπειαι, κειμήλια ἱερὰ ἐν
χερσὶ μικρῶν, παρθένοι σεμναὶ ἐν ἀγκάλαις ἀσώ
των γυναίκες εὐγενεῖς ἐν χερσὶν ἀγενῶν, καὶ τὰ
πάντα κακά. Τί; καὶ πῶς; καὶ διατί; Διὰ τὰς
ἁμαρτίας ἡμῶν. Ἐν μιᾷ οὖν ἡμέρᾳ κενωθείσα ή
τοσαύτη πόλις ἔμεινεν ἔρημος. Ο δὲ ἡγεμὼν ἀθροί
σας ἐκ τῶν πέριξ χωρίων καὶ πόλεων ἐγκατοίκους
Τούρκους σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις κατέστησε, κελεύσας· Εἴ τις τῶν Ῥωμαίων ἐξαγορασθείη, καὶ
ἐλευθερωθείη, ἐχέτω ἄδειαν τοῦ ἐλθεῖν καὶ οἰκῆσαι
πάλιν ἐν αὐτῇ τῇ πόλει. Τὰ δὲ τῶν μοναστηρίων
κρειττότερα, ὧν αἱ φῆμαι πανταχοῦ ἐκηρύττοντο,
ἐποίησε βωμοὺς τῆς αὐτῶν θρησκείας, πλην του
ναοῦ τοῦ μεγάλου μάρτυρος Δημητρίου. Καὶ γὰρ ἐν
αὐτῷ εἰσελθών, καὶ θύσας κριὸν ἕνα οικείαις χερσίν
προσηύξατο, εἶτα ἐκέλευσε τοῦ εἶναι ἐν χερσὶ τῶν
Χριστιανῶν Πλὴν καὶ τὸν τοῦ τάφου κόσμον,
καὶ τοῦ ναοῦ, καὶ τῶν ἀδύτων ἅπαντα οἱ Τοῦρκοι
ἐνοσφίσαντο, τοίχους μόνον ἀφέντες κενούς. Απάρας δὲ ἐκ τῆς Θεσσαλονίκης ἦλθεν ἐν ᾿Αδριανουπόλει.
Μετ' ὀλίγον δὲ οἱ Βενετικοὶ στείλαντες ἀποκρισιαρίους ἐποίησαν εἰρήνην, φοβούμενοι μήπως ὀλέσωσι
καὶ τὴν Εὔβοιαν.
Apparatis etiam scalis machinisque bellicis quamplurimis, Moralem venire hortatur, ut expugnandam urbem adoriantur. Triremes interim Venetiis
exspectabant, qui intra urbem obsessi tenebantur.
Accessit ergo Morates, et cuncta perite apparala
invenit, nec comparebant triremes. Tunc Morates
tubicinis voce talia militibus edixit: Ecce omnia,
quæ in hac urbe sunt, vobis concedo, viros, feminas, pueros, argentum et aurum; urbem solumnmodo mihi partam volo. His per tubicinem publicatis, tubarum clangor cietur, et scalæ muris admoventur. (Quid, quæso, quingenti, mille, vel his
mille viri in tam magna urbe præstare poterant?
cum vix unus sagittarius in decem turribus adesset.) Scalis itaque in muros subierunt, et simul
in urbem se conjecerunt; et per portarum unam
ab eis patefactam totus exercitus, velut examen
apum intravit. Obversabatur tunc oculis spectacuJum prodigio simile. Equitum singuli catenas manibus tenentes, viros, feminas, pueros puellasque
impuberes, et infantes 112 post se trable! auit.
Qui trahebantur hanc solain vocem, Væ emittebant, nec erat qui eorum miseriis tangeretur, manunive adjutricem protenderet. Malum omen et
funestuni calamitatum, quæ urbi imperiali impendebant. Direpta sunt domus, desolata templa;
ecclesiarum ornamenta el sacra vasa manibus pollutis impiorum contrectata sunt: virgines venerandæ in amplexus impudicorum venere: feminæ
nobiles ignobilium mancipia factæ sunt; omnia tandem mala eos obruerunt. Quid hoc? quomodo et
quare accidit? Propter peccata nostra. Unius igl
tur diei spatio tanta urbs omnibus incolis orbata,
desolata penitus stetit. At Morates imperator ex
vicis et oppidis proximis novos colonos Turcos
cum uxoribus et liberis in eam deduxit. Præterea
edixit, ut, si quis Romæorum, redemptionis 80luto pretio, in libertatem postliminio rediisset, in
cam venire et secure habitare posset. Præcipua
monasteria, quorum fama celebris ubique erat,
suæ religioni templa, præter insignis martyris Demetrii ædes, consecravit. Quamvis enim id ingressus
templum suis manibus arietem immolasset, Deumque precatus esset, Christianis tamen restitui postea
jussit. Ornamentum vero sepulcrf et membriæ martyris, templi et adytorum quodcunque erat,
Turci furati sunt, parietibus nudis solummodo relictis. Thessalonica deinde abscessit Morates et
Adrianopolim repetivit. Paucos post dies Veneti legatos ad eum mittunt, qui pacem composuerunt,
metu adducti ne Eubœa sibi insuper eriperetur.
Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις εκείναις ηγέρθη τις τῶν υἱῶν
του βαζλάδα Βλαχίας Μύλτζου είχε γὰρ πολλοὺς
Per id quoque tempus Mylcæ Walachia vaivodæ
nothorum filiorum (quales multos Veneri admodum
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εἶτα ἐκέλευσε εἶναι ἐν χερσὶ τῶν Χριστιαrur. Hoc notavit Auctor noster, quoniam Turcorum
instituto adversari videtur: qui Christianorum
templa, in quibus preces suas recitaverint, lege
vetiti restituere se posse negant.
Τοῦ βαϊδόδα Βλαχίας Μύλτζου. Τι Duca
PG 157:991Καὶ ἀπάρας ἐκ τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἦν γὰρ ἐκεῖ διάγων ἐν τῷ παλατίῳ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου ἐν στρατιωτικῷ σχήματι καὶ συνομιλῶν καθεκάστην σὺν νεωτέροις καὶ πρὸς τὰ μάχιμα καὶ ἀνταρτικὰ ἐπιδεξίοις· ἦσαν γὰρ καὶ Βλάχοι τινὲς εὑρισκόμενοι τῷ τότε καιρῷ ἐν τῇ Κωνσταντίνου. Καὶ δὴ λαβόντες αὐτὸν ἀπῄεσαν ἐν ἑνὶ ἄκρῳ Βλαχίας κἀκεῖ ἀθροισθέντες ἱκανοί, τὸ καθ’ ἡμέραν ἠθροίζοντο καὶ παρεμβολὴ κραταιὰ ἐγένετο. Ἦν γὰρ τὸ γένος τῶν Βλάχων ἀσύστατον καὶ πρὸς ἐπιβουλίαν τῶν ἡγεμόνων ῥέπον τὴν γνώμην εὐκίνητον. Ὁ γὰρ βεηβόδας τοῦ τότε καιροῦ ὑπῆρχεν ἀνεψιὸς τοῦ Μίλτζα, υἱὸς ἀδελφοῦ, Νδάνου ἐπονομαζομένου. Μαθὼν οὖν, ὅτι τέθνηκε Μίλτζας,ἐκεῖνος δὲ ἦν διάγων σὺν τῷ Μουράτ, ὅτε ἐστράτευσε κατὰ τῆς Πόλεως καὶ ὡς ἐν παρατάξει πολέμου ἕτοιμος καὶ αὐτὸς σὺν τοῖς Τούρκοις δραμὼν εἰς ἐνέδραν,ἔλαθεν εἰσελθὼν ἐν τῇ πόλει. Καὶ ἐμφανῆ ποιήσας ἑαυτὸν τῷ βασιλεῖ ἐξήρχετο σὺν τοῖς Ῥωμαίοις καὶ ἠνδραγάθει κατὰ τῶν Τούρκων. Ὡς οὖν ὁ Μωρὰτ ἀπέστη τῆς Πόλεως μὴ τυχών, ὃ ἐν ἐλπίσιν ἦν, ἀλλ’ ἀποτυχὼν τοῦ σκοποῦ, καὶ ὁ Νδάνος προσκυνήσας τῷ βασιλεῖ ἐζήτει ἐλευθερίαν καὶ ὁδὸν εὐθεῖαν τοῦ ἐλθεῖν εἰς τὰ ἴδια.DUCA
deditus susceperat) unus Constantinopoli excessit, νόθους άσωτως ζῶν, καὶ ἀπάρας ἐκ τῆς Κωνσταν
ubi in palatio Joannis imperatoris militari habitu
d-gebat: et cum Walachis adolescentibus ad belLaudum rebellandumque aptis, tunc temporis Constantinopoli commorantibus, familiariter versa -
batur. Hune illi in quamdam arcèm Walachiæ
abducunt, et ad eos illic congregatos multi quotidie confluunt, exercitusque potens colligitur.
Levis quippe Walachorum gens, et ad struendas
principi suo insidias instabili mobilique animo
proclivis. Walachris tunc imperabat Danus, Mylcæ
ex fratre Dano etiam appellato nepos. Ille, comperta Mylca morte, dum Morali urben oppugnanti
militabat, ut'qui ad manus conserendas semper
paratus esset, ad locum quemdam insidiis quæsitum cum Turcia currit, et occasionem hinc nactus
occulte in urbem se recipit. Apud imperatorem
quisnam esset professus, portis postea Romæis
in hostes erumpentibus 113 se jungere, et adversus Turcos præclara facinora edere. Soluta urbis obsidione, speque deluso Morate, qui a scopo
quem intendebat, deerravit, Danus ab imperatore
missionem venerabundus petiit, viamque sibi apèriri, qua ad suos rediret. Ipsum honorifice dimisit
imperator], et navi maxima vectum mari Pontico
Asprocastrum usque transmisit. Illic qui occurrerunt Wałachiæ magnates principem salutaverunt,
et occiso Mylcæ filie notho, avito principatui cum
reddiderunt. Postquam vero totius Walachiæ doτινουπόλεως, ἦν γὰρ ἐκεῖ διάγων ἐν τῷ παλατία
τοῦ βασιλέως Ιωάννου ἐν στρατιωτικῷ σχήματι·
καὶ συνομιλῶν καθ' ἑκάστην συν νεωτέροις, καὶ
πρὸς τὰ μάχιμα και ανταρτικὰ ἐπιδεξίοις· ἦσαν
γὰρ καὶ Βλάχοι τινες εὑρισκόμενοι τῷ τότε καιρῷ
ἐν τῇ Κωνσταντίνου. Καὶ δὴ λαβόντες αὐτὸν ἀπής.
σαν ἐν ἑνὶ ἄκρῳ Βλαχίας· κἀκεῖ ἀθροισθέντε; ἱκα
ναὶ τὸ καθ' ἡμέραν ἠθροίζοντο, καὶ παρεμβολή κρα
ταιὰ ἐγένετο. "Ην γὰρ τὸ γένος τῶν Βλάχιον ἀσύστε
τον, καὶ πρὸς ἐπιβουλίαν τῶν ἡγεμόνων ρέπων τὴν
γνώμην ευκίνητον. Ο γὰρ βαϊβόδας του τότε καιρού
ὑπῆρχεν ἀνεψιός τοῦ Μύλτζα, υἱὸς ἀδελφοῦ Ντάνου
ἐπονομαζομένου. Μαθὼν οὖν ὅτι τέθνηκε Μύλτζας,
ἐκεῖνος δὲ ἦν διάγων σὺν τῷ Μουράτ, ὅτε ἐστράτευσε
κατὰ τῆς πόλεως, καὶ ὡς ἐν παρατάξει πολέμου
ἕτοιμος, καὶ αὐτὸς σὺν τοῖς Τούρκοις δραμὼν εἰς
ἐνέδραν, ἔλαθεν εἰσελθὼν ἐν τῇ πόλει. Καὶ ἐμφανή
ποιήσας ἑαυτὸν τῷ βασιλεῖ, ἐξήρχετο σὺν τοῖς Ῥω
μαίοις, καὶ ἡνδραγάθει κατὰ τῶν Τούρκων. Ὡς οὖν
ὁ Μωρὰτ ἀπέστη τῆς πόλεως, μὴ τυχὼν ὁ ἐν ἐλπίσι
ἦν, ἀλλ' ἀποτυχὼν τοῦ σκοποῦ, καὶ ὁ Ντάνος προσκυνήσας τῷ βασιλεῖ ἐζήτει ἐλευθερίαν, καὶ ὁδὸν εὐ
θεῖαν τοῦ ἐλθεῖν εἰς τὰ ἴδια. Ο βασιλεὺς φιλοτιμήσας δὲ, καὶ εἰς μίαν τῶν μεγίστων νεῶν εἰσάξας,
ἔστειλεν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ Ποντικού πελάγους εἰς τὸ
Ασπρόκαστρον. Ἐκεῖ δὲ οἱ τῆς Βλαχίας ευρισκό
με οι ἄρχοντες εὐφήμησαν αὐτὸν ὡς ἡγεμόνα, κ
εἰς τὴν παππικὴν ἡγεμονίαν ἀποκατέστησαν, κτεί
Ismaelis Bullialdi nota.
narratio, quam de Valachis hie prosecutus est, rite intelligatur, principum istoruin seriem gene.lo1
Mylce, seu Mirkes, de quo cap. 19, et hoc 29.
gicam subjiciemus: qualem ex textu ipsius colliginius.
N. fi'ius nothus a Dano Dracula alter filius nothus,
Dani F. occisus.
qui Danum Dani F. occidit.
Danus a Dracula occisus.
DANUS
N. a Morale in Valachiam
ut ei imperaret misses: et
a Dracula victus et interfectus.
N. a Joanne Hunniade excæcatus. Hist. Hung.
De Mike et Dano Joannes Thwrozius in Chro- præpositum fuisse: qui omnes Draculii consanguineos
nicis Hungaricis, anno 1415, cap. 17, mentionem
faci', eodem sanguine natos, non tamen fratres
fuisse: quorum hic Turcorn auxilia, ille Sigis
mundi opem imploravit. Antonius pariter Boufinius
rerum Hungaric., decad. 116, lib. 111, anno 1415,
sic loquitur: In causa Valachorum duo fuere principes, Daan alter, aller Merkes dictus, uterque
eodem genere natus; dominandi gratia est nata discordia. Daau cum se viribus inferiorem esse cerneret, præcipiti consilio tractus ad Turcarum opem
confugit: a quibus auxilia, que pelieral, facile
im etravit, cum occupandæ illi Daciæ potissimam
hanc esse ducerent occasionem. Quare ut engnatumn sibi infensum regno exigeret, profanas legio.
nes induxit. Meikes, ne Turcas Dacian invadere
pateretur, neve foede gentis opibus regno ejiceretur, ad Sigismundi opem confugit, etc. Losoncius
cum exercitu ad tuendum Merkem missus a Turcis
et Valachis casus est. Laonicus. lib. iv, de Myrke,
et Tano verba facit, quorum opibus et auxiliis usus
est Moses adversus Musulmanum, lib. v, Dracultum
ab Huniade victum, et Daciæ seu Valachie Danum
et affines occidit: qui duces Myrxæ filii nothi erant,
ait Laonicus. Ex Joanne vero Thwrozio discimus,
post cladem Varnensem ab Hungaris acceptam, Joan -
nem Hunniadem Corvinum fuga salutem sibi que
rentem in Walachiam evasisse, ibique a Draenlia
vaivoda captum, aliquandiu detentum fuisse. Tali
injuria accepta ira incensus Hunniades in Draculittm, anno 1446, movet, captamque cum alio ejus
primogenito capite plectit. Dani quoque vaivutæ
filium luminibus privat. Laonicus, lib. vui, de capto
a Draculio llunniade etiam disserit: et hunc in
Dacos movisse, ut Daanum in possessionem Walachie mitteret. Belli exitus is fuit: Daci Draculium
deserunt, et ad Daanum transfugiunt. Draculius a
suis desertus fugæ se mandat, a qua per Danum,
qui eum insecutus fuerat, retrahitur, ab eoque
cum filio interficitur. Aut igitur Laonicus de Dano
isto falsa scribit, aut duos fuisse necesse est:
unum juxta Mungarica historiam, excaecatum:
alterum, qui, juxta Laonieum, Draculiuminterfecit.
De his Mirke et Dann pauca Leunclavius in Pandoclis, num. 71, sed quæ nullius sunt momenti.
Ὁ βασιλεὺς φιλοτιμήσας δὲ καὶ εἰς μίαν τῶν μεγίστων νηῶν εἰσάξας ἔστειλεν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ Ποντικοῦ Πελάγους εἰς τὸ Ἀσπρόκαστρον. Ἐκεῖ δὲ οἱ τῆς Βλαχίας εὑρισκόμενοι ἄρχοντες εὐφήμησαν αὐτὸν ὡς ἡγεμόνα καὶ εἰς τὴν παππικὴν ἡγεμονίαν ἀπεκατέστησαν, κτείναντες τὸν νόθον υἱὸν τοῦ Μίλτζα. Ὡς δ’ ἐγένετο κύριος πάσης Βλαχίας, ἔστειλεν εἰς τὸν Μωρὰτ ἀποκρισιαρίους εἰρηνεύσων αὐτόν· καὶ ἐγένετο, ἦν γὰρ χρηστὸς τῷ ἤθει καὶ ἥμερος ὁ Μωράτ. Ἐδίδοτο γοῦν παρ’ αὐτοῦ τὸ κατ’ ἔτος τέλος καὶ εἶχε παντοίαν ἀνάπαυσιν καὶ τὴν Βλαχίαν ὁ Νδάνος αὐθέντευεν. Ἀλλ’ ἐπανίτω μοι νῦν ὁ λόγος εἰς τὸν Δραγούλιον· οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο, πανοῦργος τοῖς τρόποις ὤν· καὶ γὰρ τὸ Δραγούλιος ὄνομα πονηρὸς ἑρμηνεύεται. Κροτήσας οὖν πόλεμον μετὰ τοῦ Νδάνου ἀπέτεμε τὴν αὐτοῦ κεφαλὴν καὶ κύριος τῆς ἡγεμονίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ κατέστη. Ὁ δὲ Μουρὰτ μαθὼν τὸ δρᾶμα βαρέως ἔφερεν· εἶχε γὰρ ἐν χερσὶν ἄλλον ἀδελφὸν τοῦ Νδάνου καί, βουληθεὶς τοῦ καταστῆσαι αὐτὸν ἡγεμόνα ἀντὶ τοῦ φονευθέντος ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἔστειλεν αὐτὸν σὺν δυνάμει ἐν Βλαχίᾳ.DUCA
deditus susceperat) unus Constantinopoli excessit, νόθους άσωτως ζῶν, καὶ ἀπάρας ἐκ τῆς Κωνσταν
ubi in palatio Joannis imperatoris militari habitu
d-gebat: et cum Walachis adolescentibus ad belLaudum rebellandumque aptis, tunc temporis Constantinopoli commorantibus, familiariter versa -
batur. Hune illi in quamdam arcèm Walachiæ
abducunt, et ad eos illic congregatos multi quotidie confluunt, exercitusque potens colligitur.
Levis quippe Walachorum gens, et ad struendas
principi suo insidias instabili mobilique animo
proclivis. Walachris tunc imperabat Danus, Mylcæ
ex fratre Dano etiam appellato nepos. Ille, comperta Mylca morte, dum Morali urben oppugnanti
militabat, ut'qui ad manus conserendas semper
paratus esset, ad locum quemdam insidiis quæsitum cum Turcia currit, et occasionem hinc nactus
occulte in urbem se recipit. Apud imperatorem
quisnam esset professus, portis postea Romæis
in hostes erumpentibus 113 se jungere, et adversus Turcos præclara facinora edere. Soluta urbis obsidione, speque deluso Morate, qui a scopo
quem intendebat, deerravit, Danus ab imperatore
missionem venerabundus petiit, viamque sibi apèriri, qua ad suos rediret. Ipsum honorifice dimisit
imperator], et navi maxima vectum mari Pontico
Asprocastrum usque transmisit. Illic qui occurrerunt Wałachiæ magnates principem salutaverunt,
et occiso Mylcæ filie notho, avito principatui cum
reddiderunt. Postquam vero totius Walachiæ doτινουπόλεως, ἦν γὰρ ἐκεῖ διάγων ἐν τῷ παλατία
τοῦ βασιλέως Ιωάννου ἐν στρατιωτικῷ σχήματι·
καὶ συνομιλῶν καθ' ἑκάστην συν νεωτέροις, καὶ
πρὸς τὰ μάχιμα και ανταρτικὰ ἐπιδεξίοις· ἦσαν
γὰρ καὶ Βλάχοι τινες εὑρισκόμενοι τῷ τότε καιρῷ
ἐν τῇ Κωνσταντίνου. Καὶ δὴ λαβόντες αὐτὸν ἀπής.
σαν ἐν ἑνὶ ἄκρῳ Βλαχίας· κἀκεῖ ἀθροισθέντε; ἱκα
ναὶ τὸ καθ' ἡμέραν ἠθροίζοντο, καὶ παρεμβολή κρα
ταιὰ ἐγένετο. "Ην γὰρ τὸ γένος τῶν Βλάχιον ἀσύστε
τον, καὶ πρὸς ἐπιβουλίαν τῶν ἡγεμόνων ρέπων τὴν
γνώμην ευκίνητον. Ο γὰρ βαϊβόδας του τότε καιρού
ὑπῆρχεν ἀνεψιός τοῦ Μύλτζα, υἱὸς ἀδελφοῦ Ντάνου
ἐπονομαζομένου. Μαθὼν οὖν ὅτι τέθνηκε Μύλτζας,
ἐκεῖνος δὲ ἦν διάγων σὺν τῷ Μουράτ, ὅτε ἐστράτευσε
κατὰ τῆς πόλεως, καὶ ὡς ἐν παρατάξει πολέμου
ἕτοιμος, καὶ αὐτὸς σὺν τοῖς Τούρκοις δραμὼν εἰς
ἐνέδραν, ἔλαθεν εἰσελθὼν ἐν τῇ πόλει. Καὶ ἐμφανή
ποιήσας ἑαυτὸν τῷ βασιλεῖ, ἐξήρχετο σὺν τοῖς Ῥω
μαίοις, καὶ ἡνδραγάθει κατὰ τῶν Τούρκων. Ὡς οὖν
ὁ Μωρὰτ ἀπέστη τῆς πόλεως, μὴ τυχὼν ὁ ἐν ἐλπίσι
ἦν, ἀλλ' ἀποτυχὼν τοῦ σκοποῦ, καὶ ὁ Ντάνος προσκυνήσας τῷ βασιλεῖ ἐζήτει ἐλευθερίαν, καὶ ὁδὸν εὐ
θεῖαν τοῦ ἐλθεῖν εἰς τὰ ἴδια. Ο βασιλεὺς φιλοτιμήσας δὲ, καὶ εἰς μίαν τῶν μεγίστων νεῶν εἰσάξας,
ἔστειλεν αὐτὸν ἀπὸ τοῦ Ποντικού πελάγους εἰς τὸ
Ασπρόκαστρον. Ἐκεῖ δὲ οἱ τῆς Βλαχίας ευρισκό
με οι ἄρχοντες εὐφήμησαν αὐτὸν ὡς ἡγεμόνα, κ
εἰς τὴν παππικὴν ἡγεμονίαν ἀποκατέστησαν, κτεί
Ismaelis Bullialdi nota.
narratio, quam de Valachis hie prosecutus est, rite intelligatur, principum istoruin seriem gene.lo1
Mylce, seu Mirkes, de quo cap. 19, et hoc 29.
gicam subjiciemus: qualem ex textu ipsius colliginius.
N. fi'ius nothus a Dano Dracula alter filius nothus,
Dani F. occisus.
qui Danum Dani F. occidit.
Danus a Dracula occisus.
DANUS
N. a Morale in Valachiam
ut ei imperaret misses: et
a Dracula victus et interfectus.
N. a Joanne Hunniade excæcatus. Hist. Hung.
De Mike et Dano Joannes Thwrozius in Chro- præpositum fuisse: qui omnes Draculii consanguineos
nicis Hungaricis, anno 1415, cap. 17, mentionem
faci', eodem sanguine natos, non tamen fratres
fuisse: quorum hic Turcorn auxilia, ille Sigis
mundi opem imploravit. Antonius pariter Boufinius
rerum Hungaric., decad. 116, lib. 111, anno 1415,
sic loquitur: In causa Valachorum duo fuere principes, Daan alter, aller Merkes dictus, uterque
eodem genere natus; dominandi gratia est nata discordia. Daau cum se viribus inferiorem esse cerneret, præcipiti consilio tractus ad Turcarum opem
confugit: a quibus auxilia, que pelieral, facile
im etravit, cum occupandæ illi Daciæ potissimam
hanc esse ducerent occasionem. Quare ut engnatumn sibi infensum regno exigeret, profanas legio.
nes induxit. Meikes, ne Turcas Dacian invadere
pateretur, neve foede gentis opibus regno ejiceretur, ad Sigismundi opem confugit, etc. Losoncius
cum exercitu ad tuendum Merkem missus a Turcis
et Valachis casus est. Laonicus. lib. iv, de Myrke,
et Tano verba facit, quorum opibus et auxiliis usus
est Moses adversus Musulmanum, lib. v, Dracultum
ab Huniade victum, et Daciæ seu Valachie Danum
et affines occidit: qui duces Myrxæ filii nothi erant,
ait Laonicus. Ex Joanne vero Thwrozio discimus,
post cladem Varnensem ab Hungaris acceptam, Joan -
nem Hunniadem Corvinum fuga salutem sibi que
rentem in Walachiam evasisse, ibique a Draenlia
vaivoda captum, aliquandiu detentum fuisse. Tali
injuria accepta ira incensus Hunniades in Draculittm, anno 1446, movet, captamque cum alio ejus
primogenito capite plectit. Dani quoque vaivutæ
filium luminibus privat. Laonicus, lib. vui, de capto
a Draculio llunniade etiam disserit: et hunc in
Dacos movisse, ut Daanum in possessionem Walachie mitteret. Belli exitus is fuit: Daci Draculium
deserunt, et ad Daanum transfugiunt. Draculius a
suis desertus fugæ se mandat, a qua per Danum,
qui eum insecutus fuerat, retrahitur, ab eoque
cum filio interficitur. Aut igitur Laonicus de Dano
isto falsa scribit, aut duos fuisse necesse est:
unum juxta Mungarica historiam, excaecatum:
alterum, qui, juxta Laonieum, Draculiuminterfecit.
De his Mirke et Dann pauca Leunclavius in Pandoclis, num. 71, sed quæ nullius sunt momenti.
PG 157:993Ὁ δὲ Δραγούλιος πόλεμον στεῤῥὸν ἐγείρας κατὰ τῶν ἐπεμβαινόντων, ἔτρεψε καὶ εἰς τέλος ἠφάνισε καὶ τὸν ἀδελφὸν τοῦ Νδάνου ἔκτεινε καὶ αὐτὸς τὴν ἡγεμονίαν ἐκληρονόμησε. Ἐν ἐκείνῳ δὲ τῷ ἔτει ἦλθεν εἷς ἐκ τῶν τοῦ Καραμὰν ἀπαγγέλων τῷ Μουράτ, ὅτι ἐν τοῖς ἵπποις αὐτοῦ ἔστιν εἷς τῶν Ἀραβικῶν ἵππων ἔν τε πράξει ἔν τε ἡλικίᾳ, ἐν χρώματι, ἐν ἰσότητι τῶν μελῶν τε καὶ ἄρθρων ὡς οὐδεὶς τῶν παρὰ τοῖς Ἄραψι καλῶς καὶ ἐπιμελῶς τρεφομένων καὶ παιδευομένων. Ὁ Μουρὰτ οὖν ἐλθὼν εἰς ἐπιθυμίαν τοῦ ἵππου στέλλει ἕνα τῶν τιμίων αὐτοῦ δούλων καὶ ζητεῖ τὸν ἵππον, ἐλπίζων ὁ Μουρὰτ κατὰ τὴν πρώτην ἀγγελίαν τοῦ δοῦναι τὸν ἵππον χάριν φιλίας ἢ ἀνταλλαγῆς τινος τιμήματος· ἦν γὰρ ὁ Μουρὰτ ἀεὶ δέρων καὶ ἐπαπειλῶν αὐτὸν πάντοτε, ἐκ πατρόθεν καὶ πάππων εὐτυχὴς ὢν κατὰ τῆς ἡγεμονίας τοῦ Καραμάν. Ἐθάῤῥει τοίνυν κατὰ πολλοὺς τρόπους τοῦ ἔχειν τὸν ἵππον. Ὁ δὲ Καραμὰν τὰ ἐναντία φρονῶν ἀπελογίσατο τῷ δούλῳ τοῦ Μουράτ· Δύναται ὁ κύριός σου ἐπιβῆναι τῷ ἵππῳ τούτῳ;δεικνύων δακτυλοδείκτως, καὶ τὸν ἵππον. Ὁ δὲ εἶπεν· Εἰ δύναται ἢ οὐ δύναται, οὐκ ἐμοὶ τυγχάνει τὴν ἀπόκρισιν δοῦναι·ναντες τον νόθον υἱὸν τοῦ Μύλαξα. Ὡς δὲ ἐγέ- minationem adeptus est, ad Moralen placandum
νετο κύριος πάσης Βλαχίας, Εστειλεν εἰς τὸν Μω
ρὰν ἀποκρισιαρίους εἰρηνεύσων αὐτὸν, καὶ ἐγένετο.
Ην γὰρ χρηστὸς τῷ ἔθει, καὶ ἡμερος ὁ Μωράτο
ἐδίδοτε γοῦν παρ' αὐτοῦ τὸ κατ᾽ ἔτος τέλος, καὶ
εἶχε παντοίαν ἀνάπαυσιν καὶ τὴν Βλαχίαν ο Ντάνος
αὐθέντευεν. 'Αλλ' ἐπανίτω μοι νῦν ὁ λόγος εἰς τὸν
δραγούλιον οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο πανούργος τοῖς
τρόποις ἄν· καὶ γὰρ τὸ Δραγούλιος ὄνομα πονηρός
ἑρμηνεύεται. Κρατήσας οὖν πόλεμον μετὰ τοῦ
Ντάνου ἀπέτεμε τὴν αὐτοῦ κεφαλὴν, καὶ κύριος
τῆς ἡγεμονίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ κατέστη. Ο δὲ
Μωράτ, μαθὼν τὸ δράμα, βαρέως ἔφερεν· εἶχε γὰρ
ἐν χερσὶν ἄλλον ἀδελφὸν τοῦ Ντάνου, καὶ βουληθεὶς
τοῦ καταστῆσαι αὐτὸν ἡγεμόνα ἀντὶ τοῦ φονευθέν
τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἔστειλεν αὐτὸν σὺν δυνάμει ἐν
Βλαχία. Ο δὲ Δραγούλιος πόλεμον στεῤῥὸν ἐγείρας
κατὰ τῶν ἐπεμβαινόντων έτρεψε, καὶ εἰς τέλος
ἠφάνισε, καὶ τὸν Δραγούλιον Εκτεινε, καὶ αὐ
τὸς τὴν ἡγεμονίαν ἐκληρονόμησεν. Ἐν ἐκείνῳ δὲ τῷ
ἔτει ἦλθεν εἰς ἐκ τῶν τοῦ Καραμὰν ἀπαγγέλ
λων τῷ Μουράτ, ὅτι ἐν τοῖς ἵπποις αὐτοῦ ἐστιν
εἷς τῶν 'Αραβικῶν ἵππων ἔν τε πράξει, ἔν τε ήλι
χίᾳ, ἐν χρώματι, ἐν ἰσότητι τῶν μελῶν τε καὶ ἄρ-,
θρων ὡς οὐδεὶς τῶν παρὰ τοῖς Αραψι καλῶς καὶ
ἐπιμελῶς τρεφομένων καὶ παιδευομένων. Ο Μουράτ οὖν, ἐλθὼν εἰς ἐπιθυμίαν τοῦ ἵππου, στέλλει
ἕνα τῶν τιμίων αὐτοῦ δούλων καὶ ζητεῖ τὸν ἵππον,
ἐλπίζων ὁ Μουράτ κατὰ τὴν πρώτην ἀγγελίαν τοῦ
δοῦναι τὸν ἵππον χάριν φιλίας, ἢ ἀνταλλαγῆς τινος
τιμήματος. Ην γὰρ ὁ Μουράτ ἀεὶ δέρων, καὶ ἐπα
πειλῶν αὐτὸν πάντοτε, ἐκ πατρόθεν καὶ πάππων
εὐτυχής ὢν κατὰ τῆς ἡγεμονίας του Καραμάν.
Ἐθάρρει τοίνυν κατά πολλούς τρόπους τοῦ ἔχειν
τὸν ἵππον. Ὁ δὲ Καραμάν, τὰ ἐναντία φρονῶν,
ἀπελογήσατο τῷ δούλῳ τοῦ Μουράτ, Δύναται ὁ
κύριός σου ἐπιβῆναι τῷ ἵππῳ τούτῳ; δεικνύων
δακτυλοδείκτως καὶ τὸν ἵππον· ὁ δὲ εἶπεν· Εἰ δύναται ἢ οὐ δύναται, οὐκ ἐμοὶ τυγχάνει τὴν ἀπό
κρισιν δοῦναι· αὐτὸς γὰρ δύναται τοῦ ἀνταποκρι
θῆναί σοι· ἐμοὶ δὲ ἀπόκριναι τί τὸ μέλλον ἀνταπο
κρίναι τῷ κυρίῳ μου. Ὁ δὲ Καραμὰν ἔφη,
Ανάγγειλον τῷ κυρίῳ σου, ὅτι οὐ δυνήσῃ καθίσαι ἐν τῷ ἵππῳ ἀγέρωχος ὑπάρχων, μόλις γὰρ
ἐγὼ τὴν ἐπίβασιν τίθημι, καὶ διὰ τοῦτο οὐ
πέμπω σοι. 'Ο δὲ Μουράτ, ἀκούσας τοὺς λόγους,
ἐσκληρύνθη, καὶ σπουδῇ τὰ στρατεύματα συναγε
γῶν, καὶ περάσας τὸν Πορθμὸν εἰς Προῦσαν ἀφί
κετο, κἀκεῖ μικρὸν ἀναμείνας Έως καὶ τὰ τῆς Ἀνα
τολῆς συναχθῶσι. Καὶ ὁ πρὸ μικροῦ ῥηθεὶς Δραγού
λιος ὁ βαϊδόδας Βλαχίας ἔφθασε διαδὰς τὸν πορθμόν,
καὶ ἐν τῇ Προύσῃ τυχῶν τῷ Ἀμηρᾷ Μουράτ· καὶ
προσκυνήσεις αὐτῷ ὑπετάγη, ὑποσχεθεὶς ὁπόταν
δέη περᾶται ὁ Μουράτ ἐν τῇ Ουγγρίᾳ, αὐτὸς δώσει
legatos mittit, qui exoratum eum habuerunt. Mansuetus quippe erat Morates, laudabilibusque moribus præditus: cui vectigali annuo soluto, pace ac
Walachia imperio potiebatur Danus. Sed ad Draculium redeamus, co etenim nomine, cui pravi
notio inest, cum improbus esset appellabatur. 18
itaque debellato Dano caput amputat, patrisque
sui principatum obtinet. Hoc facinus ægre tulit
Horates: cumque Dani fratrem apud se haberet
successorem principatui proclamat, et viribus instructum in Walachiam dimittit. Draculius, bello
adversus invadentes fortiter gesto, eos in fugam
vertit, omninoque delevit, et Dani fratre occiso eguum obtinuit. Anno illo venit quidam ex Caramani servis, qui Moratem monet, in illius equili
egregie ac diligenter curatum equum Arabem ali,
præ cæteris ejusdem generis agilem ac docilem:
ztate, colore, ac membrorum concinnitate præstanteur. Quare Morates, equum avide concupiscens,
quemdam servum suum primarium, qui eum peteret, mittit: fiducia plenus, quamprimum signif.
caret eum se cupere, Caramanum amicitiæ stabiliendæ, vel quampiam rem aliam vicissim consequendi gratia, illico concessurum. Morales quippe
manus ei intentans minis usquequaque terrebat;
prospereque semper majores sui ipseque adversus
Caramantim res suas gesserant: multis eliam de
causis confidebat equum se consecuturum esse.
Verumtamen secus sentiens Caramanus Moralis
servum his verbis interrogavit: Dominus (428
hunc equum (quem digito demonstrabat). conscendere potest? Respondit servus, Possit necne, dicere
meum non est; ipse enim, tuis verbis quæ reponat,
babet; mihi vero respousan redde, quod ad dominum mcum referre possim. Ad eum itaque ejusmodi verba habuit Caramanus, Domino tuo nuntia
meo nomine Equo insidere nequires, cum ardua
eerrice superbus exsistat, vix enim sessorem me patitur, eum propterea tibi non mitto. His exasperatus
Morales exercitum velociter conscribit, fretoque trajecto 114 Prusam venit, illicque, dum Orientis copiæ se conjungerent substitit. Paulo ante memoratus
Draculius Walachia vaivoda fretum etiam transvectus Prusam ad Ameram Moratem accessit: veneratusque subditum se professus est, fidemque
dedit sq Morati, quandocunque in Hungariam movere voluerit, transitum concessurum, et ad fines
usque Germaniæ et Russiæ viam ei praiturura.
Tantis promissis motus Morates, convivam competoremque ad mensam suam admisit: multisque
douis illum, ac comites plusquam trecentos bonoratos amice compiexus dimisit. Prusa deinde, Gotyæum profectus, indeque progrediens, fines ditioIsmaelis Bullialdi notæ.
Scriptum interlin. Δάνου adde ἀδελφὸν εἰ
dele Δραγούδιον.
Εν ἐκείνῳ δὲ τῷ ἔτει. Mujus belli Caramano illati Laonicus lib. v, et Leuncl. lib. xiv,
mentionem faciunt.
αὐτὸς γὰρ δύναται τοῦ ἀνταποκριθῆναί σοι· ἐμοὶ δὲ ἀπόκριναι τί τὸ μέλλον ἀνταποκρῖναι τῷ κυρίῳ μου.Ὁ δὲ Καραμὰν ἔφη· Ἀνάγγειλον τῷ κυρίῳ σου, ὅτι· Οὐ δυνήσῃ καθίσαι ἐν τῷ ἵππῳ, ἀγέρωχος ὑπάρχων· μόλις γὰρ ἐγὼ τὴν ἐπίβασιν τίθημι· καὶ διὰ τοῦτο οὐ πέμπω σοι. Ὁ δὲ Μουρὰτ ἀκούσας τοὺς λόγους ἐσκληρύνθη καί, σπουδῇ τὰ στρατεύματα συναγαγὼν καὶ περάσας τὸν πορθμόν, εἰς Προῦσαν ἀφίκετο κἀκεῖ μικρὸν ἀναμείνας, ἕως καὶ τὰ τῆς ἀνατολῆς συναχθῶσι. Καὶ ὁ πρὸ μικροῦ ῥηθεὶς Δραγούλιος, ὁ βεηβόδας Βλαχίας, ἔφθασε διαβὰς τὸν πορθμὸν καὶ ἐν τῇ Προύσῃ τυχὼν τῷ ἀμηρᾷ Μουράτι· καὶ προσκυνήσας αὐτῷ ὑπετάγη ὑποσχεθείς, ὁπόταν δέῃ περᾶσαι ὁ Μουρὰτ ἐν τῇ Οὐγγρίᾳ, αὐτὸς δώσει πόρον, αὐτὸς γενήσεται προοδοποιὸς ἄχρις ὁρίων Ἀλαμανίας τε καὶ Ῥωσίας. Ὁ δὲ Μωρὰτ ἀγασθεὶς ἐπὶ τοῖς ὑποσχεθεῖσι καὶ ὁμοτράπεζον καὶ συμπότην αὐτὸν ποιήσας καὶ λίαν φιλοτιμήσας καὶ δῶρα πλεῖστα αὐτόν τε καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ, ἦσαν γὰρ ὑπὲρ τοὺς τριακοσίους, καὶ ἀσπασάμενος ἀπέλυσεν. Ὁ δὲ Μωρὰτ ἐκ τῆς Προύσης εἰς Κοτυάειον ἐλθών, ἐκεῖθεν ἀπάρας εἰσῆλθεν ἐν τοῖς ὁρίοις τοῦ Καραμάν.ναντες τον νόθον υἱὸν τοῦ Μύλαξα. Ὡς δὲ ἐγέ- minationem adeptus est, ad Moralen placandum
νετο κύριος πάσης Βλαχίας, Εστειλεν εἰς τὸν Μω
ρὰν ἀποκρισιαρίους εἰρηνεύσων αὐτὸν, καὶ ἐγένετο.
Ην γὰρ χρηστὸς τῷ ἔθει, καὶ ἡμερος ὁ Μωράτο
ἐδίδοτε γοῦν παρ' αὐτοῦ τὸ κατ᾽ ἔτος τέλος, καὶ
εἶχε παντοίαν ἀνάπαυσιν καὶ τὴν Βλαχίαν ο Ντάνος
αὐθέντευεν. 'Αλλ' ἐπανίτω μοι νῦν ὁ λόγος εἰς τὸν
δραγούλιον οὕτω γὰρ ἐκαλεῖτο πανούργος τοῖς
τρόποις ἄν· καὶ γὰρ τὸ Δραγούλιος ὄνομα πονηρός
ἑρμηνεύεται. Κρατήσας οὖν πόλεμον μετὰ τοῦ
Ντάνου ἀπέτεμε τὴν αὐτοῦ κεφαλὴν, καὶ κύριος
τῆς ἡγεμονίας τοῦ πατρὸς αὐτοῦ κατέστη. Ο δὲ
Μωράτ, μαθὼν τὸ δράμα, βαρέως ἔφερεν· εἶχε γὰρ
ἐν χερσὶν ἄλλον ἀδελφὸν τοῦ Ντάνου, καὶ βουληθεὶς
τοῦ καταστῆσαι αὐτὸν ἡγεμόνα ἀντὶ τοῦ φονευθέν
τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ, ἔστειλεν αὐτὸν σὺν δυνάμει ἐν
Βλαχία. Ο δὲ Δραγούλιος πόλεμον στεῤῥὸν ἐγείρας
κατὰ τῶν ἐπεμβαινόντων έτρεψε, καὶ εἰς τέλος
ἠφάνισε, καὶ τὸν Δραγούλιον Εκτεινε, καὶ αὐ
τὸς τὴν ἡγεμονίαν ἐκληρονόμησεν. Ἐν ἐκείνῳ δὲ τῷ
ἔτει ἦλθεν εἰς ἐκ τῶν τοῦ Καραμὰν ἀπαγγέλ
λων τῷ Μουράτ, ὅτι ἐν τοῖς ἵπποις αὐτοῦ ἐστιν
εἷς τῶν 'Αραβικῶν ἵππων ἔν τε πράξει, ἔν τε ήλι
χίᾳ, ἐν χρώματι, ἐν ἰσότητι τῶν μελῶν τε καὶ ἄρ-,
θρων ὡς οὐδεὶς τῶν παρὰ τοῖς Αραψι καλῶς καὶ
ἐπιμελῶς τρεφομένων καὶ παιδευομένων. Ο Μουράτ οὖν, ἐλθὼν εἰς ἐπιθυμίαν τοῦ ἵππου, στέλλει
ἕνα τῶν τιμίων αὐτοῦ δούλων καὶ ζητεῖ τὸν ἵππον,
ἐλπίζων ὁ Μουράτ κατὰ τὴν πρώτην ἀγγελίαν τοῦ
δοῦναι τὸν ἵππον χάριν φιλίας, ἢ ἀνταλλαγῆς τινος
τιμήματος. Ην γὰρ ὁ Μουράτ ἀεὶ δέρων, καὶ ἐπα
πειλῶν αὐτὸν πάντοτε, ἐκ πατρόθεν καὶ πάππων
εὐτυχής ὢν κατὰ τῆς ἡγεμονίας του Καραμάν.
Ἐθάρρει τοίνυν κατά πολλούς τρόπους τοῦ ἔχειν
τὸν ἵππον. Ὁ δὲ Καραμάν, τὰ ἐναντία φρονῶν,
ἀπελογήσατο τῷ δούλῳ τοῦ Μουράτ, Δύναται ὁ
κύριός σου ἐπιβῆναι τῷ ἵππῳ τούτῳ; δεικνύων
δακτυλοδείκτως καὶ τὸν ἵππον· ὁ δὲ εἶπεν· Εἰ δύναται ἢ οὐ δύναται, οὐκ ἐμοὶ τυγχάνει τὴν ἀπό
κρισιν δοῦναι· αὐτὸς γὰρ δύναται τοῦ ἀνταποκρι
θῆναί σοι· ἐμοὶ δὲ ἀπόκριναι τί τὸ μέλλον ἀνταπο
κρίναι τῷ κυρίῳ μου. Ὁ δὲ Καραμὰν ἔφη,
Ανάγγειλον τῷ κυρίῳ σου, ὅτι οὐ δυνήσῃ καθίσαι ἐν τῷ ἵππῳ ἀγέρωχος ὑπάρχων, μόλις γὰρ
ἐγὼ τὴν ἐπίβασιν τίθημι, καὶ διὰ τοῦτο οὐ
πέμπω σοι. 'Ο δὲ Μουράτ, ἀκούσας τοὺς λόγους,
ἐσκληρύνθη, καὶ σπουδῇ τὰ στρατεύματα συναγε
γῶν, καὶ περάσας τὸν Πορθμὸν εἰς Προῦσαν ἀφί
κετο, κἀκεῖ μικρὸν ἀναμείνας Έως καὶ τὰ τῆς Ἀνα
τολῆς συναχθῶσι. Καὶ ὁ πρὸ μικροῦ ῥηθεὶς Δραγού
λιος ὁ βαϊδόδας Βλαχίας ἔφθασε διαδὰς τὸν πορθμόν,
καὶ ἐν τῇ Προύσῃ τυχῶν τῷ Ἀμηρᾷ Μουράτ· καὶ
προσκυνήσεις αὐτῷ ὑπετάγη, ὑποσχεθεὶς ὁπόταν
δέη περᾶται ὁ Μουράτ ἐν τῇ Ουγγρίᾳ, αὐτὸς δώσει
legatos mittit, qui exoratum eum habuerunt. Mansuetus quippe erat Morates, laudabilibusque moribus præditus: cui vectigali annuo soluto, pace ac
Walachia imperio potiebatur Danus. Sed ad Draculium redeamus, co etenim nomine, cui pravi
notio inest, cum improbus esset appellabatur. 18
itaque debellato Dano caput amputat, patrisque
sui principatum obtinet. Hoc facinus ægre tulit
Horates: cumque Dani fratrem apud se haberet
successorem principatui proclamat, et viribus instructum in Walachiam dimittit. Draculius, bello
adversus invadentes fortiter gesto, eos in fugam
vertit, omninoque delevit, et Dani fratre occiso eguum obtinuit. Anno illo venit quidam ex Caramani servis, qui Moratem monet, in illius equili
egregie ac diligenter curatum equum Arabem ali,
præ cæteris ejusdem generis agilem ac docilem:
ztate, colore, ac membrorum concinnitate præstanteur. Quare Morates, equum avide concupiscens,
quemdam servum suum primarium, qui eum peteret, mittit: fiducia plenus, quamprimum signif.
caret eum se cupere, Caramanum amicitiæ stabiliendæ, vel quampiam rem aliam vicissim consequendi gratia, illico concessurum. Morales quippe
manus ei intentans minis usquequaque terrebat;
prospereque semper majores sui ipseque adversus
Caramantim res suas gesserant: multis eliam de
causis confidebat equum se consecuturum esse.
Verumtamen secus sentiens Caramanus Moralis
servum his verbis interrogavit: Dominus (428
hunc equum (quem digito demonstrabat). conscendere potest? Respondit servus, Possit necne, dicere
meum non est; ipse enim, tuis verbis quæ reponat,
babet; mihi vero respousan redde, quod ad dominum mcum referre possim. Ad eum itaque ejusmodi verba habuit Caramanus, Domino tuo nuntia
meo nomine Equo insidere nequires, cum ardua
eerrice superbus exsistat, vix enim sessorem me patitur, eum propterea tibi non mitto. His exasperatus
Morales exercitum velociter conscribit, fretoque trajecto 114 Prusam venit, illicque, dum Orientis copiæ se conjungerent substitit. Paulo ante memoratus
Draculius Walachia vaivoda fretum etiam transvectus Prusam ad Ameram Moratem accessit: veneratusque subditum se professus est, fidemque
dedit sq Morati, quandocunque in Hungariam movere voluerit, transitum concessurum, et ad fines
usque Germaniæ et Russiæ viam ei praiturura.
Tantis promissis motus Morates, convivam competoremque ad mensam suam admisit: multisque
douis illum, ac comites plusquam trecentos bonoratos amice compiexus dimisit. Prusa deinde, Gotyæum profectus, indeque progrediens, fines ditioIsmaelis Bullialdi notæ.
Scriptum interlin. Δάνου adde ἀδελφὸν εἰ
dele Δραγούδιον.
Εν ἐκείνῳ δὲ τῷ ἔτει. Mujus belli Caramano illati Laonicus lib. v, et Leuncl. lib. xiv,
mentionem faciunt.
PG 157:995Καὶ χειρωσάμενος πόλεις δύο, ἡ μία καλεῖται κατὰ τὴν τῶν Τούρκων γλῶτταν Ἄκσιαρι, ἡ δὲ ἑτέρα Πέγσιαρι· ἦν δὲ ἡ πόλις αὕτη ἐγγὺς Ἰκονίου, ἀπέχουσα δύο ἡμερῶν ὁδόν. Τότε ὁ Καραμὰν μὴ ἔχων τι δρᾶσαι, στέλλει πρὸς αὐτὸν πρέσβεις τοὺς ἐντιμοτέρους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ καὶ χρήματα ἱκανὰ καὶ τὸν ἵππον καὶ τὰς δύο πόλεις, ἃς ἔλαβε, σὺν τοῖς κάμποις καὶ τοῖς χωρίοις μόνον τοῦ στραφῆναι εἰς τὰ ὀπίσω, στείλασα καὶ γραφὰς παρακλητικὰς ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ πρὸς αὐτόν, ἦν γὰρ ὁ Καραμὰν γαμβρὸς ἐπ’ ἀδελφῇ τοῦ Μωράτ. Ὁ δὲ καμφθεὶς ταῖς παρακλήσεσιν αὐτῶν ἐποίησεν εἰρήνην σὺν ὅρκοις καὶ ὑπέστρεψεν. Ἐλθὼν δὲ ἐν Ἀδριανουπόλει καὶ μαθὼν ὅτι ὁ δεσπότης Σερβίας, υἱὸς τοῦ Λαζάρου καὶ γυναικαδελφὸς τοῦ Παγιαζήτ, ἀπέθανεν, ὃν ὁ λόγος ἐν τοῖς τοῦ Παγιαζὴτ χρόνοις, τοῦ Ἰλτρὴμ λέγω, ἱστόρησεν, πέμπει πρὸς τὸν αὐτοῦ διάδοχον ἀποκρισιαρίους, ζητῶν τὴν ἅπασαν Σερβίαν. Ἦν γὰρ ὁ ἀποθανὼν μὴ ἔχων κληρονόμον· καὶ γὰρ ἄπαις ἐτελεύτησεν. Εἶχεν οὖν ἀδελφιδοῦν ἐκ τῆς Μάρω, τῆς θυγατρὸς Λαζάρου καὶ ἀδελφῆς αὐτοῦ τοῦ τεθνηκότος Στεφάνου· ἦν γὰρ Γεώργιος, υἱὸς Βούλκου καὶ γαμβρὸς Λαζάρου.DUCE
'
num Caramani invasit, urbesque duas recepit, πόρον, αὐτὸς γενήσεται προοδοποιὸς ἄχρις ορίων
unam Aksiari, alteram Pegsiari Turcorum lingua 'Αλαμανίας τε καὶ Ῥωσίας. Ὁ δὲ Μωρὰτ ἀγασθεὶς
appellatas: hæcque Iconio vicina satis est, bidui ἐπὶ τοῖς ὑποσχεθεῖσι, καὶ ὁμοτράπεζον καὶ συμπί
itinere ab ea dissita. Quod iuvadenti opponeret, την αὐτὸν ποιήσας, καὶ λίαν φιλοτιμήσας, καὶ δῶρα
Caramanus non habebat: quare legatos ad eum πλεῖστα αὐτόν τε, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ, ἦσαν γὰρ
mittit ditionis suæ præcipuos viros, qui magnam ὑπὲρ τοὺς τριακοσίους, καὶ ἀσπασάμενος ἀπέλυσεν.
pecuniæ vim, equum, duasque subactas urbes, Ὁ δὲ Μωρὰτ ἐκ τῆς Προύσης εἰς Κοτύαιον ἐλθὼν,
earum etiam agros et vicos, si tamen retrocedere ἐκεῖθεν ἀπάρας εἰσῆλθεν ἐν τοῖς ὁρίοις τοῦ Καρα
velit, oferreut. Ad Moralem etiam soror ejus, μάν. Καὶ χειρωσάμενος πόλεις δύο, ἡ μία καλεί-
(quam Caramanus uxorem duxerat, eaque affinitate ται κατὰ τὴν τῶν Τούρκων γλώσσαν 'Ακσαρη, ή
contracta Moratis sororius erat) litteras hortato- δὲ ἑτέρα Πετσιάρη ἦν δὲ ἡ πόλις αὕτη ἐγγύς
rias scripsit: quibus ad pacis conditiones adductus, Ικονίου ἐπέχουσα δύο ἡμερῶν ὁδόν. Τότε ὁ Καραμέν
eam jurejurando sancivit, et ad sua reversus est. μὴ ἔχων τι δρᾶσαι, στέλλει πρὸς αὐτὸν πρέσβει;
τοὺς ἐντιμοτέρους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ, καὶ χρήματα ἱκανὰ καὶ τὸν ἵππον, καὶ τὰς δύο πόλεις &;
ἔλαβε σὺν τοῖς κάμποις καὶ τοῖς χωρίοις, μόνον τοῦ στραφῆναι εἰς τὰ ὀπίσω. Στείλασα καὶ γραφάς πα
ρακλητικὰς ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν, ἦν γὰρ Καραμὰν γαμβρὸς ἐπ' ἀδελφῇ τοῦ Μωράτ· ὁ δὲ
καμφθεὶς ταῖς παρακλήσεσι αὐτῶν ἐποίησεν εἰρήνην σὺν ὅρκοις, καὶ ὑπέστρεψεν.
CAPUT XXX.
Serviam a Georgio Wulci F. Merales repetit. Georgius filiam suam ei nuptum dal, concessa in dolem Serviæ parte
Morales duce Draculio Hungariam frustra invadit. Morales socero suo Georgio bellum infert, urbes capit, soreries
suos luminibus privat. Draculius in carcerem detrusus datis filiis obsidibus liberatur. Morates Bellogradum frustra
oppugnat.
Postquam vero Adrianopolim Morates venit, Ελθὼν δὲ ἐν ᾿Αδριανουπόλει, καὶ μαθών, ότι
Despotam Servia Stephanum Lazari filium, Baja - ὁ δεσπότης Σερβίας υἱὸς τοῦ Λαζάρου καὶ γυzitis sororium, cujus meminimus in Bajazitis ναικάδελφος τοῦ Παγιαζήτ ἀπέθανεν, ὃν ὁ λόγος ἐν
trim rebus enarrandis, fato cessisse rescivit. Ab
τοῖς τοῦ Παγιαζήτ χείνοις, τοῦ Ἰλερὴμ λέγω,
ejus successore Georgio per legatos totam Serviam
ἱστόρησεν, πέμπει πρὸς τὸν αὐτοῦ διάδοχον ἀποκρι
repetit; hæredem quippe decessor non genuerat; σιαρίους ζητῶν τὴν ἅπασαν Σερβίαν· ἦν γὰρ ὁ
supererat nepos ex Maria Lazari filia, et defuncti
ἀποθανών μὴ ἔχων κληρονόμον, καὶ γὰρ ἅπαις
Stephani sorore. Erat equidem Georgius Wulci ἐτελεύτησεν. Εἶχεν οὖν ἀδελφιδοῦν ἐκ τῆς Μάρω
filius etiam Lazari gener. Admissos legatos ut τῆς θυγατρὸς Λαζάρου, καὶ ἀδελφῆς αὐτοῦ τοῦ
decebat honorifice suscipit. Secumque cogitat dra- τεθνηκότος Στεφάνου. Ην γάρ Γεώργιος υιός
conis fraudes; qui, si comederit, et aliquatenus Βούλκου καὶ γαμβρός Λαζάρου. Ἰδὼν οὖν ἀποκρι
satiatus fuerit, quietus recumbel; alias, si nulla σιαρίους καὶ τιμήσας αὐτοὺς ὡς ἐχρῆν· καὶ κατά
ei olfa in os injiciatur, Serviam, Bulgariam pater- νοῦν λαβὼν τὰς τοῦ δράκοντος ἐπηρείας, ὅτι εἰ
nasque ditiones suas omnes biante ore devoraturus. μὲν φάγει, καὶ κορεσθῇ μικρόν, ταπεινωθήσεται "
Occasione 115 itaque usus filiam suam ei despon- εἰ δ' οῦ, καὶ Σερβίαν καὶ Βουλγαρίαν, καὶ τοὺς
det, maxima Serviæ parte dotis nomine concessa: C-πατρικούς τόπους αὐτοῦ ἅπαντα χανὼν βοφήσει. Καὶ
hac solummodo conditione apposita, ut cito pax πραγματεύεται τὸν καιρὸν, καὶ δίδωσιν αὐτῷ τὴν
Ismaelis Bullialdi note.
'Ακσιάρη, Πεγσιάρη. Leuncl. lib. xiv, caplas has urbes dicit, quas vocat Acscheherem et
Beg-Scheherem, et eodem libro Buscara appellat.
In tabulis geographicis vulgatis Sari, quæ forte
Acsiari, sita est ad septentrionem Iconii, Bogas,
quæ Begsiari vel Boscara est, ad ortum et meridiem Iconii respectu jacet. Fallitur Ortelius, qui
Ac-Serai Leunclavii Anazarbum facit: cum AuaWLADISLAUS.
PRIMISCIA,
vel SINISSA,
zarbus in Ciliciæ finibus orientalibus olim fuerit,
quæ ab Iconio plurium dierum itinere distal.
Ὅτι ὁ δεσπότης Σερβίας υἱὸς τοῦ Λαζάρου.
Ut clarior sit legentibus Historia Ducæ in illis,
quæ ad Serviæ despotas spectant, repetenius bic
ex Mauro Orbino, qui Italice regnum Slavorum
scripsit, genealogias duas, unam ex parte gcutis,
Nemagnæ scilicet; alteram Privaziorum.
Pars genealogiæ gentis Nemagna.
HILUTINUS, vel UROSCUS SANCTUS.
Unoscus a filio Stephano alqueo interemplus anno 1331.
STEPHANUS DUSCIANUS obiit ad Διπόταμον, ab Andronico
juniore exstructum oppidum, auno 1354, metal. 45.
CONSTANTINE'S.
NEDA Michaelis Bulgarum regis
uxor. De illa Cantacuzenus, lib.
m, cap. 2,
Unosces rex ultimus gentis Nemagne: quem Cantacuzenus, lib.tv, cap 43. Οὔρεσιν appellat Craiæ fitim: gul
adversus Simonem avunculum suum Acarnaniæ principem bellum ges-it.
Ἰδὼν οὖν τοὺς ἀποκρισιαρίους καὶ τιμήσας αὐτούς, ὡς ἐχρῆν, καὶ κατὰ νοῦν λαβῶν τὰς τοῦ δράκοντος ἐπηρείας, ὅτι, εἰ μὲν φάγῃ καὶ κορεσθῇ, μικρὸν ταπεινωθήσεται, εἰ δ’ οὖν, καὶ Σερβίαν καὶ Βουλγαρίαν καὶ τοὺς πατρικοὺς τόπους αὐτοῦ, ἅπαντα χανὼν ῥοφήσει, καὶ πραγματεύεται τὸν καιρὸν καὶ δίδωσιν αὐτῷ τὴν αὐτοῦ θυγατέρα εἰς γάμον καὶ τὸ πλεῖστον μέρος τῆς Σερβίας εἰς προῖκα τάχα, μόνον ἐνόρκως ποιήσωσι τὴν εἰρήνην. Χρυσίου δὲ καὶ ἀργυρίου ταλάντων ἀριθμὸν τίς διηγήσεται; Στέλλει ἀποκρισιαρίους καὶ πείθουσι τὸν ἡγεμόνα· καὶ πέμπει τὸν Σαρητζίαν, ἕνα τῶν βεζιρήδων τοῦ μνηστεῦσαι τὴν κόρην καὶ δοῦναι ὅρκους τῷ Γεωργίῳ καὶ λαβεῖν παρ’ αὐτοῦ ἀσφάλειαν. Ἐντυχὼν οὖν ὁ Σαρητζίας τῷ δεσπότῃ Γεωργίῳ καὶ τελειώσας τὴν τῶν μνήστρων πρᾶξιν ἐπανῆλθεν. Αἰτήσας λύσιν τοῦ οἰκοδομῆσαι πολίχνιον ἐν τῇ ἀκτῇ τοῦ Δανούβεως, δέδωκεν αὐτὴν ὁ Μουράτ· καὶ ἀπελύθη ὁρισμὸς εἰς αὐτὸν καὶ ἤρξατο κτίζειν ὁ δεσπότης τὸ Σμέδροβον.DUCE
'
num Caramani invasit, urbesque duas recepit, πόρον, αὐτὸς γενήσεται προοδοποιὸς ἄχρις ορίων
unam Aksiari, alteram Pegsiari Turcorum lingua 'Αλαμανίας τε καὶ Ῥωσίας. Ὁ δὲ Μωρὰτ ἀγασθεὶς
appellatas: hæcque Iconio vicina satis est, bidui ἐπὶ τοῖς ὑποσχεθεῖσι, καὶ ὁμοτράπεζον καὶ συμπί
itinere ab ea dissita. Quod iuvadenti opponeret, την αὐτὸν ποιήσας, καὶ λίαν φιλοτιμήσας, καὶ δῶρα
Caramanus non habebat: quare legatos ad eum πλεῖστα αὐτόν τε, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ, ἦσαν γὰρ
mittit ditionis suæ præcipuos viros, qui magnam ὑπὲρ τοὺς τριακοσίους, καὶ ἀσπασάμενος ἀπέλυσεν.
pecuniæ vim, equum, duasque subactas urbes, Ὁ δὲ Μωρὰτ ἐκ τῆς Προύσης εἰς Κοτύαιον ἐλθὼν,
earum etiam agros et vicos, si tamen retrocedere ἐκεῖθεν ἀπάρας εἰσῆλθεν ἐν τοῖς ὁρίοις τοῦ Καρα
velit, oferreut. Ad Moralem etiam soror ejus, μάν. Καὶ χειρωσάμενος πόλεις δύο, ἡ μία καλεί-
(quam Caramanus uxorem duxerat, eaque affinitate ται κατὰ τὴν τῶν Τούρκων γλώσσαν 'Ακσαρη, ή
contracta Moratis sororius erat) litteras hortato- δὲ ἑτέρα Πετσιάρη ἦν δὲ ἡ πόλις αὕτη ἐγγύς
rias scripsit: quibus ad pacis conditiones adductus, Ικονίου ἐπέχουσα δύο ἡμερῶν ὁδόν. Τότε ὁ Καραμέν
eam jurejurando sancivit, et ad sua reversus est. μὴ ἔχων τι δρᾶσαι, στέλλει πρὸς αὐτὸν πρέσβει;
τοὺς ἐντιμοτέρους τῶν ἀρχόντων αὐτοῦ, καὶ χρήματα ἱκανὰ καὶ τὸν ἵππον, καὶ τὰς δύο πόλεις &;
ἔλαβε σὺν τοῖς κάμποις καὶ τοῖς χωρίοις, μόνον τοῦ στραφῆναι εἰς τὰ ὀπίσω. Στείλασα καὶ γραφάς πα
ρακλητικὰς ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν, ἦν γὰρ Καραμὰν γαμβρὸς ἐπ' ἀδελφῇ τοῦ Μωράτ· ὁ δὲ
καμφθεὶς ταῖς παρακλήσεσι αὐτῶν ἐποίησεν εἰρήνην σὺν ὅρκοις, καὶ ὑπέστρεψεν.
CAPUT XXX.
Serviam a Georgio Wulci F. Merales repetit. Georgius filiam suam ei nuptum dal, concessa in dolem Serviæ parte
Morales duce Draculio Hungariam frustra invadit. Morales socero suo Georgio bellum infert, urbes capit, soreries
suos luminibus privat. Draculius in carcerem detrusus datis filiis obsidibus liberatur. Morates Bellogradum frustra
oppugnat.
Postquam vero Adrianopolim Morates venit, Ελθὼν δὲ ἐν ᾿Αδριανουπόλει, καὶ μαθών, ότι
Despotam Servia Stephanum Lazari filium, Baja - ὁ δεσπότης Σερβίας υἱὸς τοῦ Λαζάρου καὶ γυzitis sororium, cujus meminimus in Bajazitis ναικάδελφος τοῦ Παγιαζήτ ἀπέθανεν, ὃν ὁ λόγος ἐν
trim rebus enarrandis, fato cessisse rescivit. Ab
τοῖς τοῦ Παγιαζήτ χείνοις, τοῦ Ἰλερὴμ λέγω,
ejus successore Georgio per legatos totam Serviam
ἱστόρησεν, πέμπει πρὸς τὸν αὐτοῦ διάδοχον ἀποκρι
repetit; hæredem quippe decessor non genuerat; σιαρίους ζητῶν τὴν ἅπασαν Σερβίαν· ἦν γὰρ ὁ
supererat nepos ex Maria Lazari filia, et defuncti
ἀποθανών μὴ ἔχων κληρονόμον, καὶ γὰρ ἅπαις
Stephani sorore. Erat equidem Georgius Wulci ἐτελεύτησεν. Εἶχεν οὖν ἀδελφιδοῦν ἐκ τῆς Μάρω
filius etiam Lazari gener. Admissos legatos ut τῆς θυγατρὸς Λαζάρου, καὶ ἀδελφῆς αὐτοῦ τοῦ
decebat honorifice suscipit. Secumque cogitat dra- τεθνηκότος Στεφάνου. Ην γάρ Γεώργιος υιός
conis fraudes; qui, si comederit, et aliquatenus Βούλκου καὶ γαμβρός Λαζάρου. Ἰδὼν οὖν ἀποκρι
satiatus fuerit, quietus recumbel; alias, si nulla σιαρίους καὶ τιμήσας αὐτοὺς ὡς ἐχρῆν· καὶ κατά
ei olfa in os injiciatur, Serviam, Bulgariam pater- νοῦν λαβὼν τὰς τοῦ δράκοντος ἐπηρείας, ὅτι εἰ
nasque ditiones suas omnes biante ore devoraturus. μὲν φάγει, καὶ κορεσθῇ μικρόν, ταπεινωθήσεται "
Occasione 115 itaque usus filiam suam ei despon- εἰ δ' οῦ, καὶ Σερβίαν καὶ Βουλγαρίαν, καὶ τοὺς
det, maxima Serviæ parte dotis nomine concessa: C-πατρικούς τόπους αὐτοῦ ἅπαντα χανὼν βοφήσει. Καὶ
hac solummodo conditione apposita, ut cito pax πραγματεύεται τὸν καιρὸν, καὶ δίδωσιν αὐτῷ τὴν
Ismaelis Bullialdi note.
'Ακσιάρη, Πεγσιάρη. Leuncl. lib. xiv, caplas has urbes dicit, quas vocat Acscheherem et
Beg-Scheherem, et eodem libro Buscara appellat.
In tabulis geographicis vulgatis Sari, quæ forte
Acsiari, sita est ad septentrionem Iconii, Bogas,
quæ Begsiari vel Boscara est, ad ortum et meridiem Iconii respectu jacet. Fallitur Ortelius, qui
Ac-Serai Leunclavii Anazarbum facit: cum AuaWLADISLAUS.
PRIMISCIA,
vel SINISSA,
zarbus in Ciliciæ finibus orientalibus olim fuerit,
quæ ab Iconio plurium dierum itinere distal.
Ὅτι ὁ δεσπότης Σερβίας υἱὸς τοῦ Λαζάρου.
Ut clarior sit legentibus Historia Ducæ in illis,
quæ ad Serviæ despotas spectant, repetenius bic
ex Mauro Orbino, qui Italice regnum Slavorum
scripsit, genealogias duas, unam ex parte gcutis,
Nemagnæ scilicet; alteram Privaziorum.
Pars genealogiæ gentis Nemagna.
HILUTINUS, vel UROSCUS SANCTUS.
Unoscus a filio Stephano alqueo interemplus anno 1331.
STEPHANUS DUSCIANUS obiit ad Διπόταμον, ab Andronico
juniore exstructum oppidum, auno 1354, metal. 45.
CONSTANTINE'S.
NEDA Michaelis Bulgarum regis
uxor. De illa Cantacuzenus, lib.
m, cap. 2,
Unosces rex ultimus gentis Nemagne: quem Cantacuzenus, lib.tv, cap 43. Οὔρεσιν appellat Craiæ fitim: gul
adversus Simonem avunculum suum Acarnaniæ principem bellum ges-it.
PG 157:997Ὁ δὲ Μωρὰτ ἤδη θέρους ὥρας ἐγγὺς οὔσης στρατεύει εἰς Οὐγγρίαν καὶ περάσας τὸν Δάνουβιν διὰ τῆς Νικοπόλεως, συναντᾷ τοῦτον Δραγούλιος καὶ μετὰ περιχαρείας ἀσπασάμενος σὺν τῷ στρατῷ αὐτοῦ συνοδεύει τῷ Μουράτ. Καὶ εἰσβάσας αὐτὸν ἐντὸς τεττάρων ἡμερῶν πορείαν, εὗρεν ἔρημον τὸν τόπον· μαθόντες γὰρ οἱ Οὖγγροι τὴν ἐπέλευσιν τοῦ Μωράτ, ἐμετοίκισαν τὰς κώμας καὶ τὰ μικρὰ πολίχνια. Καὶ κατεπάτησαν οἱ Τοῦρκοι γῆν πολλὴν ἔρημον, μὴ κερδήσαντές τι πλὴν ἐνὸς κάστρου σμικροτάτου καὶ αὐτὸ παρ’ ἐλπίδα. Οἱ γὰρ ἄνδρες ἐξελθόντες τοῦ εὑρεῖν τὰ τῶν ἀναγκαίων χρειώδη καὶ μείναντες ἔξω τῆς πόλεως, οἱ Τοῦρκοι πρωὶ̈ παρατρέχοντες εὗρον τὰς πύλας ἀνεῳγμένας καὶ εἰσῆλθον, τινὸς μὴ ὄντος τοῦ ἀντιπαρατάττοντος· λαβόντες δὲ τὴν λείαν ἐξήεσαν. Ἐλθόντες δὲ ἄχρι Ζιπηνίου,αὕτη δέ ἐστι μία τῶν περιφανῶν πόλεων Οὐγγρίας,οὐκ ἐτόλμησαν προσεγγίσαι. Οἱ πολῖται δὲ ἀγριωπὸν πρὸς τοὺς Τούρκους βλέψαντες καὶ κατὰ στόμα ἀντιμαχησάμενοι, μὴ κλείσαντες τὰς πύλας, ἦσαν γὰρ ἀνεῳγμέναι, καὶ πολλοὺς τῶν Τούρκων φονεύσαντες, ὀπισθώρμησαν ἔχοντες ἀεὶ τὸν Δραγούλιον προοδοποιόν·αὐτοῦ θυγατέρα εἰς γάμον καὶ τὸ πλεῖστον jurejurando sanciretur, auri vero et argenti
μέρος τῆς Σερβίας εἰς προίκα, τάχα μόνον ενόρκως
si;
ποιήσωσι τὴν εἰρήνην χρυσίου δὲ καὶ ἀργύρου τα
λάντων ἀριθμὸν τις διηγήσεται; Στέλλει ἀποκρι
σιαρίους, καὶ πείθουσι τὸν ἡγεμόνα· καὶ πέμπει
τὸν Σαριτζίαν ἕνα των βεζιρίδων τοῦ μνηστεύσαι
τὴν κόρην, καὶ δοῦναι ὅρκους τῷ Γεωργίῳ καὶ λαδεῖν παρ' αὐτοῦ ἀσφάλειαν. Εντυχών οὖν ὁ Σαρα
τζίας τῷ δεσπότῃ Γεωργίῳ, καὶ τελειώτας τὴν τῶν
μνήστρων πράξιν ἐπανῆλθεν. Αιτήσας λύσιν τοῦ
οἰκοδομῆσαι πολίχνιον ἐν τῇ ἀκτῇ τοῦ Δανούδεω;,
δέδωκεν αὐτὴν ὁ Μουράτ, καὶ ἀπελύθη ορισμὸς εἰς
αὐτὸν, καὶ ἤρξατο κτίζειν ὁ δεσπότης το Σμετροδόν. Ο δὲ Μωράτ ήδη θέρους ὥρας ἐγγὺς οὖtalenta quæ solvit, quis numerare potest? Destinat
deinde legatos, qui principem Moralem ad bas
pacis conditionis suasionibus adducunt. Ille rezirum suum Sariciam mittit, qui puellæ, quam
uxorem ducturus erat, sponsalibus noinine suo
interesset, fidemque Georgio daret vicissimque ab
eo accipperet. Profectus itaque Saracias ad despotam Georgium post celebrata sponsalia rediit.
Licentiam ædificandi castrum ad Danubii ripam
petiit etiam despota, qua Moratis decreto concessa,
Smedrovum construere cœpit. Ingruente deinde
æstate in Hungariam Morates movit, Danubioque
ad Nicopolim trajecto ei occurrit Draculius, qui,
Ismaelis Bullialdi notæ.
Unde patet Ducam, cap. 111, hujus historiæ errasse
cum Lazarum Stephani, qui in hac genealogia Duscianus est, filium asserit; quod forte crediderit
slium præter flium. Stephano Cralæ non successisse. Lazari itaque genealogiam exhibebimus, ut
ultimorum Serviæ et Rasciæ despotarum originem
videamus.
Genealogia gentis Pribaziæ ex qua ultimi Serviæ despotæ.
PRIBASIUS.
Despota Lazarus occisus in prælio ad Cossovum campum: is Urosco, Stephani Dusciant F. imperii partem armis
ademit.
STEPHANUS despota Serviæ.
MARA, vel MARIA
uxor Wki Branchovikii.
JELINA, vel HE- DESPINA, uxor WCOSAVA, xor MILJEVA, ихог Wk.
LENA Uxor Nico- Balsæ.
Milos Kobilichii, Baiazitis primi.
lai de Gara.
qui Moratem Í
occidit.
STEPHANUS,
GEORGIUS, despot Serviæ succedit avunculo suo Stephano. ejus
uxor Irene Cantacuzena.
GREGORIUS.
JOANNES.
LAZARUS.
MARIA Uxor Mo- NN. filii duo
ratis II.
GEORGIUS.
Wk. MARIA, uxor BoJOANNES.
nifacii Marchionis Montisferrati
MARIA, uxor Ferdinandi Frangipani.
CATARINA Comi
tis Ciliæ Uldarici uxor.
MARIA, uxor Stephani
Bozine regis.
Ex ista genealogia et ex historiæ consensu Leunclavii error confutatur, qui Bajazitis I uxorem
Georgii despotæ filiam asserit: et omnino falsa
est genealogia, quam in Pandectis num. 54, exhibuit. Lazari filius, qui liberis nullis superstitibus
obiit anno 1421, Stephanus est: cui successit Georgius Brancovikius Lazari nepos ex Mara, quam
Maro Ducas appellat. Quod vero dicit noster Georgium fuisse Lazari generum, non autem nepotem,
perperam scriptum; et certe scribere debuit, vid;
Βούλκου τοῦ γαμβροῦ τοῦ Λαζάρου. Si enim Ste
phanus despota, superstite ex sorore sua Maro,
seu Mara, nepote, qui ei successit, obiit: alius
esse non potest præter Georgium, a quo novi juris
repertor Morales Serviam repetebat; quia sine liberis Stephanus ejus avunculus obierat. Morates
Mahometis F. Bajazitis N. Milievam aviam Hon
habuit: ex ea enim liberos suscepisse Bajazitem
nullus auctor tradi:lit.
IERINE, vel IRENE Uxor
Joannis S. Petri in
Galatina ducis.
Morate luminibus privati.
MILIZA, Uxor Leonardi
despota Lartensis.
se vectigal solvere poratum, et ad jussa capessenda
'promptum fore pollicetur. Morates ergo per Saraziam Bassam non solum vectigal, sed et Mariana
Georgii filiam uxorem sibi dari postulat. Ut tributum solvere paratus erat Georgius; ita nuptias
illas aversabatur. Victus tamen lerinæ sive Irenes
uxoris suæ precibus, quæ hoc matrimonio Serviis
placatum Moratem sperabat, filiam suam Chalili
Bassa ad Moratem adducendam tradit. De Serviæ
parte dotis nomine a Georgio concessa nullum
verbum facit Orbinus, Ibidemque refellit Reinerium, Reineccium et alios, qui dixerunt Mariam
illam Georgii filiam Semendriæ seu Smedrovi deditione in Turcorum manus devenisse, Morati
deinde natrimonio junctam: in qua etiam opinione deprehenditur Bonfinius Rerumn Hungaricarum
decad. I, lib. iv, Mariamque captam fuisse scribit.
De Smedrovo, Morate concedente, ædificato Leunclavius et Laonicus nihil tradunt; qui de nuptiis
illis mentionem faciunt hic lib. v. ille 14.
Kai diòwoir avtý tǹr atzov Ovratépa ɛlç
yapor. Maurus Orbikus in regno Slavorum notat
Moratem in Georgium Serviæ despotam post Stephani, qui Lazaro natus erat, obituin movisse, et
loca aliquot occupasse: quem nt placaret Georgius, tributarium ac vectigalem Moratis se profitetur. Verum cum Morates Georgium promissis haud
stare cerneret, bellum rursus anno 1455 ei intulit.
Legatum vero Georgius ad eum mittit, per quem
Ο δὲ Μωράτ ἤδη θέρους. De hac expeditione
Moratis, Draculio duce, quam ad annum Hegir.e
840, qui cœpit anno 1436, Julii 14, feria vi, h.storie Turcice referunt, adeundus Leunclavius lib.
xiv, quo loco Direcolam hunc vocat. Zipinium vero
Cibinum est seu fermenstadium Transsylvaniæ,
quam Ardeliam appellat Laonicus, urbs inter piaccipuas.
PG 157:999ἐφοβήθη γὰρ ὁ Μωράτ, μήπως ἐνέδρα γένηται κατ’ αὐτοῦ παρὰ τοῦ Δραγουλίου. Καὶ ἐλθόντες ἐν τῇ ἀκτῇ τοῦ ποταμοῦ ἐπέρασαν. Ἦν γὰρ τοῦ τότε καιροῦ ῥὴξ βρεφύλλιον καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐπιτροπεύων. Ὡς εἶδον τοίνυν τὴν τόλμην τῶν Τούρκων, ἔστησεν ἡ ῥήγενα τῶν γενναίων ἕνα μέγα δομέστικον τοῦ φωσάτου, ἄνδρα τολμηρὸν καὶ εὐκάρδιον καὶ πρὸς τὰ πολεμικὰ ἕτερον Ἀχιλλέα ἢ Ἕκτορα. Ὁ δὲ Μουρὰτ διαβὰς τὸν ποταμὸν καὶ ἐν Ἀδριανοῦ καταντήσας στέλλει τὸν Σαρητζίαν ὡς νυμφαγωγὸν τοῦ ἀγαγεῖν τὴν νύμφην ἐκ τῆς Σερβίας. Καὶ ἐλθὼν καὶ δεξιωσάμενος αὐτὸν ὁ δεσπότης φιλοτίμως, ἦν γὰρ ἐν ἐκείνῳ τῷ χειμῶνι στεφθείς· ὁ γὰρ βασιλεὺς Ἰωάννης πέμψας Γεώργιον τὸν Φιλανθρωπινὸν σὺν τοῖς παρασήμοις, ἐποίησεν αὐτὸν δεσπότην Σερβίας.་
DUCE
latitia exsultans, eum salutat: et conjunctis co- της στρατεύει εἰς Οὐγγρίαν, καὶ περάσας τὸν Δίσ
piis quas ducebat, Morati viæ comitem se adjungit.
Cumque quadridui itinere intra fines Hungaria
eum duxisset, solitudinem invenerunt. Comperta
enim Moralis expeditione, e vicis, pagis castrisque
minoribus incolas alio transportaverant Hungari;
quamobrem Turci per regionem desertam incedeJant, nulla re, præter castellum quoddam parvum,
parta; quod præter spem etiam occuparunt. Cum
enim præsidiarii ad necessaria usibus suis conquirenda exivissent, mane casu cursim prætervecti,
Turci portas patentes invenerunt, nulloque renitente ingressi sunt, et cuncta deprædati excesserunt.
At Zipinium usque profecti ex Hungariæ urbibus
insignibus unam, propius ipsam admovere ausi
non sunt. Cum itaque illius incolæ Turcos invadentes indignabundi aspicerent, portis urbis
patentibus pugnam cum eis ineunt, multosque
cædunt. Quare Turci retrocedunt, viæ semper dutore Draculio, a quo Morates insidias sibi strul
metuebat. Ad fluvii ripam ubi devenerunt, iterum
eum trajiciunt. Hocce tempore Hungariæ rex
infans adhuc erat, nec, qui rem bellicam administraret, vicarium habebat. Quapropter, cognita Turcorum audacia, quemdam ex nobilibus præfectum
generalem exercitibus regina constituit; virum
equidem audacem, animosum, alterumque in re
bellica Achillem, vel Hectorem, Morales, amne
trajecto, Adrianopolin se recepit, mittitque Sariκουσιν διὰ τῆς Νικοπόλεως, συναντᾷ τοῦτον Αραγαύλος, καὶ μετὰ περιχαρείας ἀσπασάμενος σὺν τῷ
στρατῷ αὐτοῦ συνοδεύει τῷ Μωράτ, καὶ ἐκ ιβ σας
αὐτὸν ἐντὸς τεττάρων ἡμερῶν πορείαν, εὗρον ἔρη
μον τὸν τόπον· μαθόντες γὰρ οἱ Ούγγροι τὴν ἐπέσ
λευσιν τοῦ Μωρὰς ἐμετοίκησαν τὰς κώμας, καὶ τὰ
μικρά πολίχνια. Καὶ κατεπάτησαν οἱ Τοῦρκοι γῆν
πολλὴν ἔρημον, μή κερδήσαντές τι πλὴν ἑνὸς κά
στρου σμικροτάτου, καὶ αὐτὸ παρ' ἐλπίδα. Οἱ γὰρ
ἄνδρες ἐξελθόντες τοῦ εὑρεῖν τὰ τῶν ἀναγκαίων
χρειώδη, καὶ μείναντες ἔξω τῆς πόλεως, οἱ Τούρ
και πρωί παρατρέχοντες εὗρον τὰς πύλας ἀνει
γμένας, καὶ εἰσῆλθον τινὸς μὴ ὄντος τοῦ ἀντιπαράτ
τοντος· λαβόντες δὲ τὴν λείαν ἐξῄεσαν. Ελθόντες
δὲ ἄχρι Ζιπηνίου, αὕτη δέ ἐστι μία τῶν περιφανών
πόλεων Ουγγρίας, οὐκ ἐτόλμησαν προσεγγίσει. Οι
πολῖται δὲ ἀγριωπὸν πρὸς τοὺς Τούρκους βλέψαντες,
καὶ κατὰ στόμα ἀντιμαχησάμενοι, μὴ κλείσαντες
τὰς πύλας, ἦσαν γὰρ ἀνεῳγμέναι, καὶ πολλοὺς
τῶν Τούρκων φονεύσαντες, ὀπισθώρμησαν, ἔχοντες
ἀεὶ τὸν Δραγούλιον προοδοποιόν. Ἐφοβήθη γὰρ ὁ
Μωρὰτ μήπως ἐνέδρα γένηται κατ' αὐτοῦ παρὰ τοῦ
Δραγουλίου, καὶ ἐλθόντες ἐν τῇ ἀκτῇ τοῦ ποταμοῦ
ἐπέρασαν. Ην γὰρ τότε καιροῦ ῥης βρεφύλλιον,
καὶ οὐκ ἦν ἐπιτροπεύων. Ως εἶδον τοίνυν τὴν τέλο
μην τῶν Τούρκων, ἔστησεν ἡ ῥήγενα τῶν γενέων
[εὐγενῶν] ἕνα μεγαδομέστικον τοῦ φωσάτου ἄνδρα
τολμηρὸν καὶ εὐκάρδιον, καὶ πρὸς τὰ πολεμικά
ciam velut pronulum, qui sibi desponsatain c ἕτερον Αχιλλέα, ή "Εκτορα. Ο δὲ Μουράτ, διαβές
adduceret. In Serviam cum advenisset, cum
benigne ac magnifice excepit despota, qui hac
ipsa hieme incoronatus fuerat, Imperator nanque
Joannes, missis ei per Georgium Philanthropiuinum
116 principatus insignibus, despotam Serviæ
appellaverat. Pronubus ille tandem Servia excessit
abducta virgine puella, quæ thesauros immensos
vestesque auro intextas asportabat, ambos etiam
fratres suos secum ducebat. Adrianopolim ubi ventam est, summa lætitia nuptiæ celebratæ sunt:
aliam porro uxorem antea duxerat Morales Spentiaris filiam: hanc tamen magis ardebat, quod
forma eximia, præstratique ingenio polleret. Νιιptiis consummatis sororios suos, dona multa ipsis
largitus, benigne dimittit; Adrianopoli deinceps
quod autumnus iniret, commnoratus, nunc venatione, alias spectaculis ac compotationibus vacando
tempus terebat. At vere inchoante pravum malignuinque consilium adversus despotam socerum
suum init, a quodam procerum suorum, qui Phaτὸν ποταμὸν, καὶ ἐν ᾿Αδριανοῦ καταντήσας στέλλει
τὸν Σαριτζίαν ὡς νυμφαγωγόν, τοῦ ἀγαγεῖν τὴν
νύμφην ἐκ τῆς Σερβίας. Καὶ ἐλθὼν, καὶ δεξιωσάμενος αὐτὸν ὁ δεσπότης φιλοτίμως, ἦν γὰρ ἐν
ἐκείνῳ τῷ χειμῶνι στεφθείς. Ο γὰρ βασιλεὺς
Ιωάννης, πέμψας τὸν Γεώργιον τὸν Φιλανθρωπίν:-
νον σὺν τοῖς παρασήμοις, ἐποίησεν αὐτὸν δεσπότην
Σερβίας. Απάρας οὖν ὁ νυμφαγωγὸς σὺν τῇ νύμφη
ἔχοντες θησαυροὺς ἀμετρήτους καὶ χρυσοῦφάντους
στολὰς, ἄγουσα μετ' αὐτῆς καὶ τοὺς δύο ἀδελφούς
αὐτῆς. Ελθόντες δὲ καὶ χαρὰν μεγάλην καὶ γάμους
ποιήσαντες. "Ην γὰρ ἔχων καὶ ἑτέραν προλα
Εὼν τοῦ Σπεντιάρ θυγατέρα γυναῖκα· ἀλλὰ ταύτην
ἐπόθει πλέον ὡραίαν οὖσαν καὶ ψυχῇ καὶ σώματι
τῶν γάμων δὲ πληρωθέντων, καὶ τοὺς γυναικατέλ
φους αὐτοῦ ἀσμένως ἀποπέμψας μετὰ δώρων πολ
λῶν, αὐτὸς ἐν 'Αδριανουπόλει φθινοπώρου ἀρχομένου
ἐκάθητο, πῆ μὲν ἐν κυνηγεσίοις ἐξερχόμενος, πή
δὲ ἐν θεάτροις καὶ πότοις ἀσχολούμενος. Βαρες δὲ
ἀρχομένου βουλὴν βουλεύεται πονηρὰν κατά
Ismaelis Bullialdi note.
"Ην γὰρ ἔχων καὶ ἑτέραν. Hic locus, et qui
infra cap. 53, probant Moralem ex ista Maria Me
hemetem non suscepisse, quod aliqui, inter quos
Reincrius, Reineccius, ab Orbino confutati scripserunt.
Εαρος δ' ἀρχομένου. Post obitum Sigismundi imperatoris, qui incidit in annum 1437, ut
notant Thwroczius et Bonfinius, bellum Georgio erVie despotæ Turci anno 1438 intulerunt, dum Albertus Austriacus, Sigismundi gener et successor,
bello Polonico distinebatur. Impar viribus Georgius
Savum transvectus ac Danubium, cum nobilibus
et sacerdotibus, et filiorum uno Lazaro, in Hungariam, in qua oppida possidebat, abiit. Synderoviam
quæ Smedrovum, sancti Andreæ castrum appellaium, tuebatur filiorum Georgii unus. Synderoviam
fame expugnatam Turci ditione accipiunt. Gregorius Stephani frater capitur et excrcatur. Hæc
Bonfinius, dec. 111, lib. iv. Laonicus, lib. v,
Smedrovi obsessæ ac deditæ meminit.
Ἀπάρας οὖν ὁ νυμφαγωγὸς σὺν τῇ νύμφῃ, ἔχοντες θησαυροὺς ἀμετρήτους καὶ χρυσοϋφάντους στολάς, ἄγουσα μετ’ αὐτῆς καὶ τοὺς δύο ἀδελφοὺς αὐτῆς, ἐλθόντες δὲ καὶ χαρὰν μεγάλην καὶ γάμους ποιήσαντες,ἦν γὰρ ἔχων καὶ ἑτέραν προλαβών, τοῦ Σπεντιὰρ θυγατέραν, γυναῖκα, ἀλλὰ ταύτην ἐπόθει πλέον ὡραίαν οὖσαν καὶ ψυχῇ καὶ σώματι,τῶν γάμων δὲ πληρωθέντων καὶ τοὺς γυναικαδελφοὺς αὐτοῦ ἀσμένως ἀποπέμψας μετὰ δώρων πολλῶν, αὐτὸς ἐν Ἀδριανουπόλει φθινοπώρου ἀρχομένου ἐκάθητο, πῇ μὲν ἐν κυνηγεσίοις ἐξερχόμενος, πῇ δὲ ἐν θεάτροις καὶ πότοις ἀσχολούμενος. Ἔαρος δ’ ἀρχομένου βουλὴν βουλεύεται πονηρὰν κατὰ τοῦ δεσπότου καὶ πενθεροῦ αὐτοῦ, ἔχων εἰς τοῦτο ἕνα τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ σύμβουλον, ἄνθρωπον κακοποιὸν καὶ τῶν χριστιανῶν ἐχθρὸν ἄσπονδον, ὀνόματι Φαδουλάχ. Οὗτος γὰρ ἦν πρῶτον τῶν εἰσοδημάτων τῆς ἡγεμονίας μέγας χαρτουλάριος· εἶτα ὁρῶν αὐτοῦ τὸ πανοῦργον ὁ ἡγεμὼν ὀξὺ καὶ πρὸς τὰς βουλὰς αὐστηρὸν καὶ κατὰ τῶν χριστιανῶν ἐχθρωδῶς διακείμενον, ποιεῖ αὐτὸν καὶ μεσάζοντα. Καὶ τῷ Μουρὰτ μιᾷ τῶν ἡμερῶν εἴρηκεν· Ἵνα τί, κύριε, τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἡμετέρας πίστεως εἰς τέλος οὐκ ἀφανίζεις;་
DUCE
latitia exsultans, eum salutat: et conjunctis co- της στρατεύει εἰς Οὐγγρίαν, καὶ περάσας τὸν Δίσ
piis quas ducebat, Morati viæ comitem se adjungit.
Cumque quadridui itinere intra fines Hungaria
eum duxisset, solitudinem invenerunt. Comperta
enim Moralis expeditione, e vicis, pagis castrisque
minoribus incolas alio transportaverant Hungari;
quamobrem Turci per regionem desertam incedeJant, nulla re, præter castellum quoddam parvum,
parta; quod præter spem etiam occuparunt. Cum
enim præsidiarii ad necessaria usibus suis conquirenda exivissent, mane casu cursim prætervecti,
Turci portas patentes invenerunt, nulloque renitente ingressi sunt, et cuncta deprædati excesserunt.
At Zipinium usque profecti ex Hungariæ urbibus
insignibus unam, propius ipsam admovere ausi
non sunt. Cum itaque illius incolæ Turcos invadentes indignabundi aspicerent, portis urbis
patentibus pugnam cum eis ineunt, multosque
cædunt. Quare Turci retrocedunt, viæ semper dutore Draculio, a quo Morates insidias sibi strul
metuebat. Ad fluvii ripam ubi devenerunt, iterum
eum trajiciunt. Hocce tempore Hungariæ rex
infans adhuc erat, nec, qui rem bellicam administraret, vicarium habebat. Quapropter, cognita Turcorum audacia, quemdam ex nobilibus præfectum
generalem exercitibus regina constituit; virum
equidem audacem, animosum, alterumque in re
bellica Achillem, vel Hectorem, Morales, amne
trajecto, Adrianopolin se recepit, mittitque Sariκουσιν διὰ τῆς Νικοπόλεως, συναντᾷ τοῦτον Αραγαύλος, καὶ μετὰ περιχαρείας ἀσπασάμενος σὺν τῷ
στρατῷ αὐτοῦ συνοδεύει τῷ Μωράτ, καὶ ἐκ ιβ σας
αὐτὸν ἐντὸς τεττάρων ἡμερῶν πορείαν, εὗρον ἔρη
μον τὸν τόπον· μαθόντες γὰρ οἱ Ούγγροι τὴν ἐπέσ
λευσιν τοῦ Μωρὰς ἐμετοίκησαν τὰς κώμας, καὶ τὰ
μικρά πολίχνια. Καὶ κατεπάτησαν οἱ Τοῦρκοι γῆν
πολλὴν ἔρημον, μή κερδήσαντές τι πλὴν ἑνὸς κά
στρου σμικροτάτου, καὶ αὐτὸ παρ' ἐλπίδα. Οἱ γὰρ
ἄνδρες ἐξελθόντες τοῦ εὑρεῖν τὰ τῶν ἀναγκαίων
χρειώδη, καὶ μείναντες ἔξω τῆς πόλεως, οἱ Τούρ
και πρωί παρατρέχοντες εὗρον τὰς πύλας ἀνει
γμένας, καὶ εἰσῆλθον τινὸς μὴ ὄντος τοῦ ἀντιπαράτ
τοντος· λαβόντες δὲ τὴν λείαν ἐξῄεσαν. Ελθόντες
δὲ ἄχρι Ζιπηνίου, αὕτη δέ ἐστι μία τῶν περιφανών
πόλεων Ουγγρίας, οὐκ ἐτόλμησαν προσεγγίσει. Οι
πολῖται δὲ ἀγριωπὸν πρὸς τοὺς Τούρκους βλέψαντες,
καὶ κατὰ στόμα ἀντιμαχησάμενοι, μὴ κλείσαντες
τὰς πύλας, ἦσαν γὰρ ἀνεῳγμέναι, καὶ πολλοὺς
τῶν Τούρκων φονεύσαντες, ὀπισθώρμησαν, ἔχοντες
ἀεὶ τὸν Δραγούλιον προοδοποιόν. Ἐφοβήθη γὰρ ὁ
Μωρὰτ μήπως ἐνέδρα γένηται κατ' αὐτοῦ παρὰ τοῦ
Δραγουλίου, καὶ ἐλθόντες ἐν τῇ ἀκτῇ τοῦ ποταμοῦ
ἐπέρασαν. Ην γὰρ τότε καιροῦ ῥης βρεφύλλιον,
καὶ οὐκ ἦν ἐπιτροπεύων. Ως εἶδον τοίνυν τὴν τέλο
μην τῶν Τούρκων, ἔστησεν ἡ ῥήγενα τῶν γενέων
[εὐγενῶν] ἕνα μεγαδομέστικον τοῦ φωσάτου ἄνδρα
τολμηρὸν καὶ εὐκάρδιον, καὶ πρὸς τὰ πολεμικά
ciam velut pronulum, qui sibi desponsatain c ἕτερον Αχιλλέα, ή "Εκτορα. Ο δὲ Μουράτ, διαβές
adduceret. In Serviam cum advenisset, cum
benigne ac magnifice excepit despota, qui hac
ipsa hieme incoronatus fuerat, Imperator nanque
Joannes, missis ei per Georgium Philanthropiuinum
116 principatus insignibus, despotam Serviæ
appellaverat. Pronubus ille tandem Servia excessit
abducta virgine puella, quæ thesauros immensos
vestesque auro intextas asportabat, ambos etiam
fratres suos secum ducebat. Adrianopolim ubi ventam est, summa lætitia nuptiæ celebratæ sunt:
aliam porro uxorem antea duxerat Morales Spentiaris filiam: hanc tamen magis ardebat, quod
forma eximia, præstratique ingenio polleret. Νιιptiis consummatis sororios suos, dona multa ipsis
largitus, benigne dimittit; Adrianopoli deinceps
quod autumnus iniret, commnoratus, nunc venatione, alias spectaculis ac compotationibus vacando
tempus terebat. At vere inchoante pravum malignuinque consilium adversus despotam socerum
suum init, a quodam procerum suorum, qui Phaτὸν ποταμὸν, καὶ ἐν ᾿Αδριανοῦ καταντήσας στέλλει
τὸν Σαριτζίαν ὡς νυμφαγωγόν, τοῦ ἀγαγεῖν τὴν
νύμφην ἐκ τῆς Σερβίας. Καὶ ἐλθὼν, καὶ δεξιωσάμενος αὐτὸν ὁ δεσπότης φιλοτίμως, ἦν γὰρ ἐν
ἐκείνῳ τῷ χειμῶνι στεφθείς. Ο γὰρ βασιλεὺς
Ιωάννης, πέμψας τὸν Γεώργιον τὸν Φιλανθρωπίν:-
νον σὺν τοῖς παρασήμοις, ἐποίησεν αὐτὸν δεσπότην
Σερβίας. Απάρας οὖν ὁ νυμφαγωγὸς σὺν τῇ νύμφη
ἔχοντες θησαυροὺς ἀμετρήτους καὶ χρυσοῦφάντους
στολὰς, ἄγουσα μετ' αὐτῆς καὶ τοὺς δύο ἀδελφούς
αὐτῆς. Ελθόντες δὲ καὶ χαρὰν μεγάλην καὶ γάμους
ποιήσαντες. "Ην γὰρ ἔχων καὶ ἑτέραν προλα
Εὼν τοῦ Σπεντιάρ θυγατέρα γυναῖκα· ἀλλὰ ταύτην
ἐπόθει πλέον ὡραίαν οὖσαν καὶ ψυχῇ καὶ σώματι
τῶν γάμων δὲ πληρωθέντων, καὶ τοὺς γυναικατέλ
φους αὐτοῦ ἀσμένως ἀποπέμψας μετὰ δώρων πολ
λῶν, αὐτὸς ἐν 'Αδριανουπόλει φθινοπώρου ἀρχομένου
ἐκάθητο, πῆ μὲν ἐν κυνηγεσίοις ἐξερχόμενος, πή
δὲ ἐν θεάτροις καὶ πότοις ἀσχολούμενος. Βαρες δὲ
ἀρχομένου βουλὴν βουλεύεται πονηρὰν κατά
Ismaelis Bullialdi note.
"Ην γὰρ ἔχων καὶ ἑτέραν. Hic locus, et qui
infra cap. 53, probant Moralem ex ista Maria Me
hemetem non suscepisse, quod aliqui, inter quos
Reincrius, Reineccius, ab Orbino confutati scripserunt.
Εαρος δ' ἀρχομένου. Post obitum Sigismundi imperatoris, qui incidit in annum 1437, ut
notant Thwroczius et Bonfinius, bellum Georgio erVie despotæ Turci anno 1438 intulerunt, dum Albertus Austriacus, Sigismundi gener et successor,
bello Polonico distinebatur. Impar viribus Georgius
Savum transvectus ac Danubium, cum nobilibus
et sacerdotibus, et filiorum uno Lazaro, in Hungariam, in qua oppida possidebat, abiit. Synderoviam
quæ Smedrovum, sancti Andreæ castrum appellaium, tuebatur filiorum Georgii unus. Synderoviam
fame expugnatam Turci ditione accipiunt. Gregorius Stephani frater capitur et excrcatur. Hæc
Bonfinius, dec. 111, lib. iv. Laonicus, lib. v,
Smedrovi obsessæ ac deditæ meminit.
PG 157:1001Θεὸς γὰρ διδοὺς τὴν τοσαύτην ἡγεμονίαν, σὺ καταφρονῶν αὐτὴν οὐκ ἐπιβλέπεις εἰς αὐτούς, ὡς τῷ Θεῷ δοκοῦν, ἀλλὰ φιλανθρώπως εἰς μακροθυμίαν τοὺς ἀπίστους περιθάλπεις. Οὐκ ἔστιν οὖν τοῦτο, οὐκ ἔστι Θεῷ βουλητόν, ἀλλ’ ἡ μάχαιρά σου φαγέτω κρέα τῶν ἀσεβῶν, ἕως οὗ ἐπιστρέψωσιν ἐν τῇ τοῦ μόνου Θεοῦ καὶ τοῦ μεγάλου προφήτου διδασκαλίᾳ. Γίνωσκε οὖν, ὦ ἡγεμών, ὅτι τὸ πολίχνιον, ὃ ἐπῳκοδόμησεν ὁ δεσπότης Σερβίας, οὐκ ἔστι συμφέρον ἡμέτερον. Ἀρθήτω οὖν ἀπ’ αὐτοῦ καὶ ἕξομεν αὐτὸ διάβασιν ἀπὸ Σερβίας εἰς Οὐγγρίαν. Ἄρωμεν ἀπ’ αὐτοῦ τὰς πηγὰς τὰς ἀειζώους, τοὺς βρυούσας ὡς ὕδωρ ἀένναον τὸν ἄργυρον καὶ τὸν χρυσὸν καὶ σὺν αὐτὰς κερδήσομεν Οὐγγρίαν καὶ ἐπέκεινα Ἰταλίας φθάσομεν, ταπεινώσοντες τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἡμετέρας πίστεως.Ὁ δὲ ἡγεμὼν ἁπλούστατος ὢν καὶ μὴ ἔχων πονηρίαν ἐν καρδίᾳ, ἔδωκεν ὦτα τοῖς λόγοις τοῦ Σατανᾶ. Πέμπει οὖν ἀποκρισιαρίους εἰς τὸν δεσπότην Σερβίας ζητῶν τὸ πολίχνιον, ὃ νεωστὶ ἐδείματο, οἶον τὸ Σμέδροβον. Ὁ δὲ ἀνταπέστειλεν αὐτῷ λόγους ἀναμιμνήσκων τοὺς ὅρκους καὶ τὴν συγγένειαν. Ὁ δὲ τύραννος μηδ’ ὁπωσοῦν εἰς νοῦν λαβὼν τὰ τοῦ δεσπότου ῥήματα στρατεύει κατ’ αὐτοῦ.τοῦ δεσπότου καὶ πενθεροῦ αὐτοῦ, ἔχων εἰς τοῦτο dulach appellabatur, incitatus. Vir iste malignus
ἕνα τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ σύμβουλον, ἄνθρωπον
κακοποιών, καὶ τῶν Χριστιανῶν ἐχθρὸν ἄσπονδον,
ὀνόματι Φαδουλάχ· οὗτος γὰρ ἦν πρῶτον τῶν εἰσοδημάτων τῆς ἡγεμονίας μέγας χαρτουλάριος· εἶτα
ὁρῶν αὐτοῦ τὸ πανούργον ὁ ἡγεμὼν ἐξὺ καὶ πρὸς
τὰς βουλὰς αὐστηρὸν, καὶ κατὰ τῶν Χριστιανῶν
ἐχθρωδῶς διακείμενον, ποιεῖ αὐτὸν καὶ μεσάζοντα.
Καὶ τῷ Μουράτ μιᾷ τῶν ἡμερῶν εἴρηκεν· "Ινα τί,
κύριε, τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἡμετέρας πίστεως εἰς
τέλος οὐκ ἀφανίζεις; Θεὸς γὰρ διδοὺς τὴν του
σαύτην ἡγεμονίαν, σὺ καταφρονῶν αὐτὴν οὐκ
ἐπιβλέπεις εἰς αὐτοὺς, ὡς τῷ Θεῷ δοκοῦν, ἀλλὰ
φιλανθρώπως εἰς μακροθυμίαν τοὺς ἀπίστους
περιθάλπεις. Οὐκ ἔστιν οὖν τοῦτο, οὐκ ἔστι
Θεῷ βουλητίν, ἀλλὰ ἡ μάχαιρά σου φαγέτω
κρέα τῶν ἀσεβῶν, ἕως οὗ ἐπιστρέψωσιν ἐν τῇ
τοῦ μόνου Θεοῦ καὶ τοῦ μεγάλου προφήτου δι
δασκαλία. Γίνωσκε οὖν, ὁ ἡγεμὼν, ὅτι τὸ πολίχνιον ὁ ἐπῳκοδόμησεν ὁ δεσπότης Σερβίας οὐκ
ἔστι συμφέρον ἡμέτερον. ᾿Αρθήτω οὖν ἀπ' αὐ
τοῦ, καὶ ἔξομεν αὐτὸ διάβασιν ἀπὸ Σερβίας εἰς
Οὐγγρίαν. "Αρωμεν ἀπ' αὐτοῦ τὰς πηγὰς τὰς
ἀειζώους, τὰς βρυούσας ὡς ὕδωρ ἀέντμον τὸν
ἄργυρον καὶ τὸν χρυσὶν, καὶ σὺν αὐτὰς κερδή
σομεν Οὐγγρίαν, καὶ ἐπέκεινα Ιταλίας φθάσο
μεν, ταπεινώσαντες τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἡμετέρας
πίστεως. 'Ο δὲ ἡγεμὼν, ἁπλούστατος ῶν, καὶ μὴ
ἔχων πονηρίαν ἐν καρδίᾳ, ἔδωκεν ὦτα τοῖς λόγοις
τοῦ Σατανᾶ· πέμπει οὖν ἀποκρισιαρίους εἰς τὸν
δεσπότην Σερβίας, ζητῶν τὸ πολίχνιον 8 νεωστί
ἐδείματα οἷον τὸ Σμέροδον. Ὁ δὲ ἀνταπέστειλεν
αὐτῷ λόγους, ἀναμιμνήσκων τοὺς ὅρκους καὶ τὴν
συγγένειαν. Ο δὲ τύραννος, μηδὲ ὁπωσοῦν εἰς νοῦν
λαβὼν τὰ τοῦ δεσπότου ῥήματα, στρατεύει κατ' αὐτ
τοῦ· καὶ δὴ πρῶτον ἔρχεται εἰς Σμύδροδον ώρα
θέρους. Ην γὰρ ἡ σιτοθήκη του κάστρου κενὴ
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν τροφῶν ταμεία. Καὶ σκοπήτας
καιρὸν ἀπέκλεισε τὸ πολίχνιον, καὶ παρακαθίσας
αὐτῷ μῆνας τρεῖς, ἀπὸ τῆς ὑστερήσεως τῶν αὐταρχιῶν παρεδόθη, ὅρκους δοὺς καὶ πίστεις τοῦ
μὴ ἀδικήσαί τινα. Ανοίξαντες δὲ τὰς θύρας ἐξῆλο
θα εἰ; προσκύνησιν αὐτοῦ. Ησαν δὲ ἐντὸς ὁ πρῶτ
τος υἱὸς τοῦ δεσπότου, καὶ ὁ πρὸς μητρὸς θεῖος
αὐτοῦ Θωμᾶς ὁ Καντακουζηνός. Εβαλε γοῦν Τούρ
κους ἱκανοὺς εἰς φύλαξιν, αὐτὸς δὲ ἀπάρας ἐκεῖθεν
ἔρχεται εἰς Νοβόπριδον μητέρα τῶν πόλεων, καὶ
καταπολεμήσα; εἷλε ταύτην, καὶ παρέδωκε Τούρο
κοις καὶ ὅλην Σερβίαν. Χειμώνος δὲ φθάσαντος
ἐστράφη ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ. Τοὺς δὲ δύο υἱοὺς τοῦ δεσπότου, ἦν γὰρ ὁ εἷς εὑρεθεὶς ἐν ᾿Αδριανουπόλει
στρατεύοντος ἐν τῷ Σμεδρόβῳ τοῦ Μουράτ, ὁ δὲ
ἕτερος συλληφθεὶς ἐν αὐτῷ τῷ πολιχνίῳ ἤχθη ἐν
ac pravus erat, Christianoque nomini hostis infestissimus. Imperii Turcici redituum ac vectigalium magnus chartularius primum fuerat; inspecta
vero ejus solertia, et in consiliis ineundis ingenti
acumine et promptitudine, quodque Christianis
infensus esset, in Mesazontón seu Vezirorum oralinem princeps allegit. Is igitur aliquando hæc
Morati dixit: Quare, domine, fidei nostræ hostes
internecione non deles? Cum enim ad tantum imperium Deus te provexerit, ipsum negligis, nec in
Christianos secundum Dei placitum animadvertis;
quin into humanus et longanimis iufdeles fores ac
prolegis, id nequaquam Deo acceptum. Gladius
porro tuus, impiorum urnes devoret, donec ad unius
Dei et magni prophetæ disciplinam convertantur.
Animum itaque adverte, o princeps, illudque custrum, quod Servia despota ædificarit, nullatenus
rebus nostris conducere, considera. Eo depellatur,
et transitum a Servia in Hungariam nobis apertum
habebimus. Fontes sempitemos ipsi eripiamus, qui
aurum et argentum velut aquam perennem profundunt. Hungariam his opibus subigemus, inque
Italiam postmodum profecti, fidei nostræ adversarios
debellabimus. Princeps equidem vir simplicissimus,
minime malus, hujus Satanæ verbis aures præbuit,
et ad despotam Serviæ legatos destinat, qui ca.
strum Smedrovum nuper exstructum dedi peterent.
Ad istius legatos despota respondit, jusjurandum
fidemque datam in mentoriam cis revocat, et
contracta aloitatis admonet. At tyrannus, ne
minima quidem ratione talium despotæ monitorum
habita, in eum movet, et per æstatein Smedrovum
accessit. Exhausta erant castri horrea et reliqua
cibariorum penus. Tempore igitur apto observato
castrum obsidione cinxit, et ad tres menses integros ea protracta, 117 rebus necessarius deficiens
tibus tandem deditur, fide data injuriam nulli
illatum iri. Patefactis itaque portis obsessi decedunt, et ad Moratem venerandum accessere. Istam
obsidionem toleraverant primogenitus despotæ
filius, ejusque avunculus Thomas Cantacuzenu».
Ad castri custodiam Turcorum præsidio valido
imposito, illinc digressus Novopridum urbium
Daliarum matiem (metropolim) proficiscitur, eain
expugnat, Turcorumque imperio cum universa
Servia subjicit, et hieme superveniente Adrianopolin revertitur. Despotæ etiam ambos filios (quorum alter Adrianopoli agebat, dum Smedrovum
oppugnabatur, alter eo dedito captus Adrianopolim
ductus est) in Asiam vinctos, Amastrim consitio
Phadulachi transinittit, oculosque utrique eruit,
Draculius etiam per idem tempus obsequium ac
Ismaelis Bullialdi notæ.
"Ην γάρ σιτοθήκη του κάστρου κενή. Νotavit Maurus Orbinus Sinderoviam fame expugnatam fnisse; cum Irene Georgii uxor avara mulier
omne framentum, ut pecuniam corraderet, distraPATROL. GR. CLVIL
xisset. Quo simili errore muliebri et impotenti avaritia aliæ urtes in hostium potestatem concesserunt.
Καὶ δὴ πρῶτον ἔρχεται εἰς Σμέδροβον ὥρᾳ θέρους· ἦν γὰρ ἡ σιτοθήκη τοῦ κάστρου κενὴ καὶ τὰ λοιπὰ τῶν τροφῶν ταμεῖα. Καὶ σκοπήσας καιρὸν ἀπέκλεισε τὸ πολίχνιον καὶ παρακαθίσας αὐτῷ μῆνας τρεῖς, ἀπὸ τῆς ὑστερήσεως τῶν αὐταρκιῶν παρεδόθη, ὅρκους δοὺς καὶ πίστεις τοῦ μὴ ἀδικῆσαί τινα. Ἀνοίξαντες δὲ τὰς θύρας ἐξῆλθον εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ. Ἦσαν δὲ ἐντὸς ὁ πρῶτος υἱὸς τοῦ δεσπότου καὶ ὁ πρὸς μητρὸς θεῖος αὐτοῦ Θωμᾶς ὁ Καντακουζηνός. Ἔβαλε γοῦν Τούρκους ἱκανοὺς εἰς φύλαξιν, αὐτὸς δὲ ἀπάρας ἐκεῖθεν ἔρχεται εἰς Νοβόπριδον, μητέρα τῶν πόλεων· καὶ καταπολεμήσας εἷλε ταύτην καὶ παρέδωκε Τούρκοις καὶ ὅλην Σερβίαν. Χειμῶνος δὲ φθάσαντος ἐστράφη ἐν τῇ Ἀδριανοῦ· τοὺς δὲ δύο υἱοὺς τοῦ δεσπότου, ἦν γὰρ ὁ εἷς εὑρεθεὶς ἐν Ἀδριανουπόλει, στρατεύοντος ἐν τῷ Σμεδρόβῳ τοῦ Μουράτ, ὁ δὲ ἕτερος συλληφθεὶς ἐν αὐτῷ τῷ πολιχνίῳ ἤχθη ἐν Ἀδριανοῦ, πέμψας οὖν αὐτοὺς δεσμίους ἐν τῇ ἀνατολῇ ἐν Ἀμασείᾳ, ἐξορύττει τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ τῶν δύο συμβουλίᾳ τοῦ Φαδουλάχ.τοῦ δεσπότου καὶ πενθεροῦ αὐτοῦ, ἔχων εἰς τοῦτο dulach appellabatur, incitatus. Vir iste malignus
ἕνα τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ σύμβουλον, ἄνθρωπον
κακοποιών, καὶ τῶν Χριστιανῶν ἐχθρὸν ἄσπονδον,
ὀνόματι Φαδουλάχ· οὗτος γὰρ ἦν πρῶτον τῶν εἰσοδημάτων τῆς ἡγεμονίας μέγας χαρτουλάριος· εἶτα
ὁρῶν αὐτοῦ τὸ πανούργον ὁ ἡγεμὼν ἐξὺ καὶ πρὸς
τὰς βουλὰς αὐστηρὸν, καὶ κατὰ τῶν Χριστιανῶν
ἐχθρωδῶς διακείμενον, ποιεῖ αὐτὸν καὶ μεσάζοντα.
Καὶ τῷ Μουράτ μιᾷ τῶν ἡμερῶν εἴρηκεν· "Ινα τί,
κύριε, τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἡμετέρας πίστεως εἰς
τέλος οὐκ ἀφανίζεις; Θεὸς γὰρ διδοὺς τὴν του
σαύτην ἡγεμονίαν, σὺ καταφρονῶν αὐτὴν οὐκ
ἐπιβλέπεις εἰς αὐτοὺς, ὡς τῷ Θεῷ δοκοῦν, ἀλλὰ
φιλανθρώπως εἰς μακροθυμίαν τοὺς ἀπίστους
περιθάλπεις. Οὐκ ἔστιν οὖν τοῦτο, οὐκ ἔστι
Θεῷ βουλητίν, ἀλλὰ ἡ μάχαιρά σου φαγέτω
κρέα τῶν ἀσεβῶν, ἕως οὗ ἐπιστρέψωσιν ἐν τῇ
τοῦ μόνου Θεοῦ καὶ τοῦ μεγάλου προφήτου δι
δασκαλία. Γίνωσκε οὖν, ὁ ἡγεμὼν, ὅτι τὸ πολίχνιον ὁ ἐπῳκοδόμησεν ὁ δεσπότης Σερβίας οὐκ
ἔστι συμφέρον ἡμέτερον. ᾿Αρθήτω οὖν ἀπ' αὐ
τοῦ, καὶ ἔξομεν αὐτὸ διάβασιν ἀπὸ Σερβίας εἰς
Οὐγγρίαν. "Αρωμεν ἀπ' αὐτοῦ τὰς πηγὰς τὰς
ἀειζώους, τὰς βρυούσας ὡς ὕδωρ ἀέντμον τὸν
ἄργυρον καὶ τὸν χρυσὶν, καὶ σὺν αὐτὰς κερδή
σομεν Οὐγγρίαν, καὶ ἐπέκεινα Ιταλίας φθάσο
μεν, ταπεινώσαντες τοὺς ἐχθροὺς τῆς ἡμετέρας
πίστεως. 'Ο δὲ ἡγεμὼν, ἁπλούστατος ῶν, καὶ μὴ
ἔχων πονηρίαν ἐν καρδίᾳ, ἔδωκεν ὦτα τοῖς λόγοις
τοῦ Σατανᾶ· πέμπει οὖν ἀποκρισιαρίους εἰς τὸν
δεσπότην Σερβίας, ζητῶν τὸ πολίχνιον 8 νεωστί
ἐδείματα οἷον τὸ Σμέροδον. Ὁ δὲ ἀνταπέστειλεν
αὐτῷ λόγους, ἀναμιμνήσκων τοὺς ὅρκους καὶ τὴν
συγγένειαν. Ο δὲ τύραννος, μηδὲ ὁπωσοῦν εἰς νοῦν
λαβὼν τὰ τοῦ δεσπότου ῥήματα, στρατεύει κατ' αὐτ
τοῦ· καὶ δὴ πρῶτον ἔρχεται εἰς Σμύδροδον ώρα
θέρους. Ην γὰρ ἡ σιτοθήκη του κάστρου κενὴ
καὶ τὰ λοιπὰ τῶν τροφῶν ταμεία. Καὶ σκοπήτας
καιρὸν ἀπέκλεισε τὸ πολίχνιον, καὶ παρακαθίσας
αὐτῷ μῆνας τρεῖς, ἀπὸ τῆς ὑστερήσεως τῶν αὐταρχιῶν παρεδόθη, ὅρκους δοὺς καὶ πίστεις τοῦ
μὴ ἀδικήσαί τινα. Ανοίξαντες δὲ τὰς θύρας ἐξῆλο
θα εἰ; προσκύνησιν αὐτοῦ. Ησαν δὲ ἐντὸς ὁ πρῶτ
τος υἱὸς τοῦ δεσπότου, καὶ ὁ πρὸς μητρὸς θεῖος
αὐτοῦ Θωμᾶς ὁ Καντακουζηνός. Εβαλε γοῦν Τούρ
κους ἱκανοὺς εἰς φύλαξιν, αὐτὸς δὲ ἀπάρας ἐκεῖθεν
ἔρχεται εἰς Νοβόπριδον μητέρα τῶν πόλεων, καὶ
καταπολεμήσα; εἷλε ταύτην, καὶ παρέδωκε Τούρο
κοις καὶ ὅλην Σερβίαν. Χειμώνος δὲ φθάσαντος
ἐστράφη ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ. Τοὺς δὲ δύο υἱοὺς τοῦ δεσπότου, ἦν γὰρ ὁ εἷς εὑρεθεὶς ἐν ᾿Αδριανουπόλει
στρατεύοντος ἐν τῷ Σμεδρόβῳ τοῦ Μουράτ, ὁ δὲ
ἕτερος συλληφθεὶς ἐν αὐτῷ τῷ πολιχνίῳ ἤχθη ἐν
ac pravus erat, Christianoque nomini hostis infestissimus. Imperii Turcici redituum ac vectigalium magnus chartularius primum fuerat; inspecta
vero ejus solertia, et in consiliis ineundis ingenti
acumine et promptitudine, quodque Christianis
infensus esset, in Mesazontón seu Vezirorum oralinem princeps allegit. Is igitur aliquando hæc
Morati dixit: Quare, domine, fidei nostræ hostes
internecione non deles? Cum enim ad tantum imperium Deus te provexerit, ipsum negligis, nec in
Christianos secundum Dei placitum animadvertis;
quin into humanus et longanimis iufdeles fores ac
prolegis, id nequaquam Deo acceptum. Gladius
porro tuus, impiorum urnes devoret, donec ad unius
Dei et magni prophetæ disciplinam convertantur.
Animum itaque adverte, o princeps, illudque custrum, quod Servia despota ædificarit, nullatenus
rebus nostris conducere, considera. Eo depellatur,
et transitum a Servia in Hungariam nobis apertum
habebimus. Fontes sempitemos ipsi eripiamus, qui
aurum et argentum velut aquam perennem profundunt. Hungariam his opibus subigemus, inque
Italiam postmodum profecti, fidei nostræ adversarios
debellabimus. Princeps equidem vir simplicissimus,
minime malus, hujus Satanæ verbis aures præbuit,
et ad despotam Serviæ legatos destinat, qui ca.
strum Smedrovum nuper exstructum dedi peterent.
Ad istius legatos despota respondit, jusjurandum
fidemque datam in mentoriam cis revocat, et
contracta aloitatis admonet. At tyrannus, ne
minima quidem ratione talium despotæ monitorum
habita, in eum movet, et per æstatein Smedrovum
accessit. Exhausta erant castri horrea et reliqua
cibariorum penus. Tempore igitur apto observato
castrum obsidione cinxit, et ad tres menses integros ea protracta, 117 rebus necessarius deficiens
tibus tandem deditur, fide data injuriam nulli
illatum iri. Patefactis itaque portis obsessi decedunt, et ad Moratem venerandum accessere. Istam
obsidionem toleraverant primogenitus despotæ
filius, ejusque avunculus Thomas Cantacuzenu».
Ad castri custodiam Turcorum præsidio valido
imposito, illinc digressus Novopridum urbium
Daliarum matiem (metropolim) proficiscitur, eain
expugnat, Turcorumque imperio cum universa
Servia subjicit, et hieme superveniente Adrianopolin revertitur. Despotæ etiam ambos filios (quorum alter Adrianopoli agebat, dum Smedrovum
oppugnabatur, alter eo dedito captus Adrianopolim
ductus est) in Asiam vinctos, Amastrim consitio
Phadulachi transinittit, oculosque utrique eruit,
Draculius etiam per idem tempus obsequium ac
Ismaelis Bullialdi notæ.
"Ην γάρ σιτοθήκη του κάστρου κενή. Νotavit Maurus Orbinus Sinderoviam fame expugnatam fnisse; cum Irene Georgii uxor avara mulier
omne framentum, ut pecuniam corraderet, distraPATROL. GR. CLVIL
xisset. Quo simili errore muliebri et impotenti avaritia aliæ urtes in hostium potestatem concesserunt.
PG 157:1003Ὁ δὲ Δραγούλιος ἐλθὼν εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ, πέμπει αὐτὸν δέσμιον ἐν Καλλιουπόλει φυλακίσας αὐτὸν ἐν τῷ πύργῳ, εὑρὼν αἰτίαν, ὅτι ἐν τῇ Οὐγγρίᾳ ἔμελλε προδώσειν αὐτόν, ὅτε προωδοποίει, καὶ ἄλλα τινὰ ἐφευρέματα, ἃ διενόει ὁ Φαδουλάχ. Ποιήσας οὖν ἡμέρας πολλὰς ἐν τῷ πύργῳ, ἐζήτησαν παρ’ αὐτοῦ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ὁμήρους· καὶ πέμψας ἔφερε καὶ παρέδωκεν αὐτούς, ἔτι ἀφήλικες ὄντες. Ὁ δὲ λαβὼν αὐτὰ στέλλει ἐν τῇ ἀνατολῇ ἐν Ἀσίᾳ ἐν κάστρῳ τινί, Νύμφαιον ἐπονομαζόμενον, παραγγείλας φυλάττειν ἐπιμελῶς αὐτά. Τὸν δὲ Δραγούλιον, δοὺς ὅρκους καὶ λαβών, ὡς ἔσται πιστὸς ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, ἀπέλυσεν ἐν Βλαχίᾳ. Ἔαρος δὲ ἀρξαμένου στρατὸν ἐγείρει μέγα καὶ πολὺ ἔκ τε Ἀσίας καὶ Θρᾴκης καὶ κατὰ τοῦ Πελογράδω ἐστράτευσεν. Ἦν δὲ τὸ Πελογράδω πόλις Σερβίας ὀχυρὰ καὶ δυσάλωτος, ἔχον τοὺς θεμελίους ἀναμέσον ποταμῶν δύο, Δανούβεώς τε καὶ Σάβα. Πρὸ ὀλίγου δὲ αἰτήσας αὐτὴν τὴν πόλιν ὁ κράλης Οὐγγρίας, δέδωκε πρὸς αὐτὸν ὁ δεσπότης Γεώργιος φοβούμενος, μήπως οἱ Τοῦρκοι παραλαβόντες αὐτήν, τὴν περαίαν διαβάντες ἕλωσι τὰς πόλεις Οὔγγρων τε καὶ τοῦ δεσπότου.DUCE
venerationem exhibiturus Moralem adiit, qui 'Αδριανοῦ, πέμψας οὖν αὐτοὺς δεσμίους ἐν τῇ Αναvinctum Callipolim eun misit, ubi turri inclusus
sub custodia habetur. Ei objiciebatur meditata
proditio, dum in Hungariam expeditionis viæ dux
crat: alia item in eum confingebantur crimina
quorum Phadulachus artifex erat. Cum vero per
plures dies in illo carcere Draculius mansisset,
ambos filios obsides ab illo petierunt, quos adhuc
impuberes ad se per nuntium accersitos tradidit.
Eos Nympliæum imperator Morates transmittit,
situm id in Asia, cɔstrum, mandatque ut arcte
custodiantur. At Draculium, postquam sacramento
adactus cavit se in Gde nunc et in posterum mansurum, in Walachiam dimisit.
τολῇ ἐν ᾿Αμασίᾳ, ἐξορύττει τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ
τῶν δύο, συμβουλίᾳ τοῦ Φαδουλάχ. Ὁ δὲ Δραγούλιος
ἐλθὼν εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ,
πέμπει αὐτὸν δέσμιον ἐν Καλλιουπόλει φυλακίσας
αὐτὸν ἐν τῷ πύργῳ· εὑρῶν αἰτίαν ὅτι ἐν τῇ εὐγ
γρία έμελλε προδώσειν αὐτὸν, ὅτε προωδοποίει, καὶ
ἄλλα τινὰ ἐφευρέματα & διενόει ὁ Φαδουλάχ. Ποιή
σας οὖν ἡμέρας πολλὰς ἐν τῷ πύργῳ, ἐζήτησαν
παρ' αὐτῷ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ὁμήρους, καὶ πέμψας
ἔφερε, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ἔτι ἀφήλικας ὄντας.
'Ο δὲ λαβὼν αὐτὰ στέλλει ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ἐν ᾿Ασία
ἐν κάστρῳ τινὶ Νύμφαιον ἐπονομαζόμενον, παραγ
γείλας φυλάττειν ἐπιμελῶς αὐτά. Τὸν δὲ Δρα
γούλιον, δοὺς ὅρκους καὶ λαβὼν, ὡς ἔνται πιστὸς ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, ἀπέλυσεν ἐν
Βλαχία.
Vere deinde inchoante validum exercitum
conscribit Morates, in unum copiis tam Asiæ
quam Europæ, collectis el ad oppugnandam
Belogradum (Albam Græcam) expeditionem suscipit. Hæc porro Serviæ urbs est, situ tuta, et
facili expugnationi haud exposita, ad confluentem duorum fluviorum, Danubii scilicet et Savi, condita. Hanc equidem Hungariæ rex sibi
permitti poposcerat; veritusque despota Georgius, ne Turci illam occuparent, et in oppositam ripam trajecti Hungarorum, suasque urbes
quas in Hungaria nullas possidebat, caperent,
Hungaris, ut potentioribus et magis bellicosis,
illam urbem tuendam concedit. Que tempore
autem Smedrovumi Morates obsidebat, ultra
Istruin despota, cui Turci admodum intensi erant,
transierat, et in ditionis suæ urbibus, Hungarorum agmine ad sui custodiam cinctus, degehat. Belogradum ergo ubi accessit Morates, castra për ambitum metatus est, machinas plurimas,
quibus lapides jacularetur, cum magnas, tum parvas
fabricavit, aggeres congessit, triremesque ultra
118 centum, quibus luvius navigaretur, apparavit. In tolos deinde sex menses obsídio protrahitur, frustra cum terra, tum fluvio tentata
expugnatione. Quinetiam multorum procerum
famulorumque domesticorum jacturam fecit, quos
'pestis missiliaque urbis machinis excussa abΕαρος δὲ ἀρξαμένου στρατὸν ἐγείρει μέγαν καὶ
πολὺν ἔκ τε Ἀσίας καὶ Θράκης, καὶ κατὰ τοῦ Πελογάδου ἐστράτευσεν "Ην δὲ τὸ Πελογράφον
πόλις Σερβίας ὀχυρὰ καὶ δυσάλωτος, ἔχων τους
θεμελίους ἀνὰ μέσον ποταμῶν δύο, Δανούσεως τε
καὶ Σάβα. Πρὸ ὀλίγου δὲ αἰτήσας αὐτὴν τὴν
πόλιν ὁ Κράλης Ουγγρίας, δέδωκε πρὸς αὐτὸν ὁ
δεσπότης Γεώργιος, φοβούμενος μήπως οι Τούρκο
παραλαβόντες αὐτήν, τὴν περαίαν διαβάντες ἔλωτι
τις πόλεις Ούγγρων καὶ τοῦ δεσπότου· ἔχει γὰρ
5 Σέρβος ἐν τῇ περαίᾳ πόλεις ἱκανάς· ὡς δυνατω
τέρους τοίνυν καὶ μαχιμωτέρους, ἔδωκεν αὐτὴν
πρὸς τοὺς Ούγγρους ἵνα φυλάττωσι. Καὶ γὰρ ὁ
δεσπότης είχε περάσας τὸν Ίστρον, ότε ἡ Μουράτ
ἐζήτει τὸ Σμέδροδον, καὶ ἦν αὐλιζόμενος ἐν ταῖς
Ο αὐτοῦ πόλεσιν, ἔχων φυλάσσοντας αὐτὸν τοὺς Οὐγο
γρους. Εν τούτῳ καὶ οἱ Τοῦρκοι έχθρωδῶς διετές
θησαν εἰς αὐτόν. Ελθὼν δὲ ἐν τῷ Πελογράδῳ καὶ
τὰς σκηνὰς πήξας γυρόθεν, καὶ πετροβολισμού;
πολλούς κατασκευάσας μικρούς τε καὶ μεγάλους,
καὶ χώματα ἀνεγείρας, καὶ διὰ τοῦ ποταμοῦ τριή
ρεις ἐπέκεινα τῶν ἑκατὸν πλέειν ἑτοιμάσας, ἐν ὅλοι;
ἐξ μησὶν παρακαθίσας καὶ διὰ ξηρᾶς, καὶ διὰ τοῦ
ποταμοῦ, οὐδὲν ὤνησεν, ἀλλὰ μᾶλλον ἀπεβάλλετο
καὶ πολλοὺς τῶν μεγιστάνων καὶ τῶν δούλων αὐτ
τοῦ, διά τε τῆς λοιμώδους νόσου, καὶ διὰ τῶν μη
χανῶν τῶν πεμπομένων ἐκ τοῦ κάστρου. Επεμπον
γὰρ εἰς αὐτοὺς βολίδας μολιβδίνας, ὅσον καρύου
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ κατὰ τοῦ Πελογράδου ἐστράτευσεν. scribit. Frequentavit quoque illius aulam Georgius,
Boninius D. 111, 1. ν: «Eo fere anno quo Albertus
obiit, Amurathes Mysiam occupavit, Alban Greecam obsedit, et frustra expugnare tentat. Αd annum Hegiræ 845 [Christi 1439] ea referunt Turci.
Laonicus, lib. r, de illa Belogradi obsidione mentionem facit. Belogradum multis nominibus appellatur, Alba Græca, Alba Bulgarica, Nandor
Alba.
Πρὸ ὀλίγον δὲ αἰτήσας αὐτήν. Ducas Sigismundum, quem Hungariæ Cralem appellat, Albam
Græcam a Georgio, tuendæ illius causa adversus
Turcos, petiisse scribit. At Hungaricarum rerum
scriptores aliter narrant. Thwroczius Georgium
Sigismundo cessisse Nandor Albam, et cum eo permutasse anno 1425 scribit. Boulinius, decadis ut lib.
au, Sigismundo cessisse Albam Græcam Georgium
superioris Mysiæ princeps, quem Despotam nominant.
Hic Sigismundi beneficentia victus, Albam Græcam,
ibi ad Danubii ac Savi confluenta sitam, ubi Taurinium olim fuerat, in perpetuæ fidelitatis pignus, veluti tuti obsidis loco, imperatori sponte dono dedil:
quod quidem in Mysia, et ea, quae ad Turcos auc
spectat, Hungaria, unicum est propugnaculum. Con
tra ille, ne bene merenda cederet, hæc illi castella in regno rependit, Zalon, Kemem, Behem,
Kelpen, Vilagosuarum, Tochaium, Mouk.com,
Thaalliam, Rhegesum, oppida vero, Zathmar, Bezernem, Debreczem, Thur, Varsan, et pleraque alia:
Budæ autem magnificas ædes, quæ regia loco haberi
possunt. Sunt tamen alii auctores, qui banc permutationem factam ab Alberto Austriaco Hungariæ rege dicant.
Ἔχει γὰρ ὁ Σέρβος ἐν τῇ περαίᾳ πόλεις ἱκανάς. Ὡς δυνατωτέρους τοίνυν καὶ μαχιμωτέρους, ἔδωκεν αὐτὴν πρὸς τοὺς Οὔγγρους, ἵνα φυλάττωσιν. Καὶ γὰρ ὁ δεσπότης εἶχε περάσας τὸν Ἴστρον, ὅτε ὁ Μουρὰτ ἐζήτει τὸ Σμέδροβον, καὶ ἦν αὐλιζόμενος ἐν ταῖς αὐτοῦ πόλεσιν, ἔχων φυλλάσσοντας αὐτὸν τοὺς Οὔγγρους. Ἐν τούτῳ καὶ οἱ Τοῦρκοι ἐχθροδῶς διετέθησαν εἰς αὐτόν. Ἐλθὼν δὲ ἐν τῷ Πελογράδῳ καὶ τὰς σκηνὰς πήξας γύροθεν καὶ πετροβολισμοὺς πολλοὺς κατασκευάσας, μικρούς τε καὶ μεγάλους, καὶ χώματα ἀνεγείρας καὶ διὰ τοῦ ποταμοῦ τριήρεις ἐπέκεινα τῶν ἑκατὸν πλέειν ἑτοιμάσας, ἐν ὅλοις ἓξ μησὶν παρακαθίσας καὶ διὰ ξηρᾶς καὶ διὰ τοῦ ποταμοῦ, οὐδὲν ὤνησεν, ἀλλὰ μᾶλλον ἀπεβάλετο καὶ πολλοὺς τῶν μεγιστάνων καὶ τῶν δούλων αὐτοῦ διά τε τῆς λοιμώδους νόσου καὶ διὰ τῶν μηχανῶν τῶν πεμπομένων ἐκ τοῦ κάστρου. Ἔπεμπον γὰρ εἰς αὐτοὺς βολίδας μολυβδίνας, ὅσον καρύου Ποντικοῦ τὸ μέγεθος, ἀπὸ κατασκευῆς χαλκῆς ἐχούσης ἐντὸς τὰς βολίδας καθ’ ὁρμαθὸν πέντε ἢ καὶ δέκα.DUCE
venerationem exhibiturus Moralem adiit, qui 'Αδριανοῦ, πέμψας οὖν αὐτοὺς δεσμίους ἐν τῇ Αναvinctum Callipolim eun misit, ubi turri inclusus
sub custodia habetur. Ei objiciebatur meditata
proditio, dum in Hungariam expeditionis viæ dux
crat: alia item in eum confingebantur crimina
quorum Phadulachus artifex erat. Cum vero per
plures dies in illo carcere Draculius mansisset,
ambos filios obsides ab illo petierunt, quos adhuc
impuberes ad se per nuntium accersitos tradidit.
Eos Nympliæum imperator Morates transmittit,
situm id in Asia, cɔstrum, mandatque ut arcte
custodiantur. At Draculium, postquam sacramento
adactus cavit se in Gde nunc et in posterum mansurum, in Walachiam dimisit.
τολῇ ἐν ᾿Αμασίᾳ, ἐξορύττει τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ
τῶν δύο, συμβουλίᾳ τοῦ Φαδουλάχ. Ὁ δὲ Δραγούλιος
ἐλθὼν εἰς προσκύνησιν αὐτοῦ ἐν ἐκείνῳ τῷ καιρῷ,
πέμπει αὐτὸν δέσμιον ἐν Καλλιουπόλει φυλακίσας
αὐτὸν ἐν τῷ πύργῳ· εὑρῶν αἰτίαν ὅτι ἐν τῇ εὐγ
γρία έμελλε προδώσειν αὐτὸν, ὅτε προωδοποίει, καὶ
ἄλλα τινὰ ἐφευρέματα & διενόει ὁ Φαδουλάχ. Ποιή
σας οὖν ἡμέρας πολλὰς ἐν τῷ πύργῳ, ἐζήτησαν
παρ' αὐτῷ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ ὁμήρους, καὶ πέμψας
ἔφερε, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς ἔτι ἀφήλικας ὄντας.
'Ο δὲ λαβὼν αὐτὰ στέλλει ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ἐν ᾿Ασία
ἐν κάστρῳ τινὶ Νύμφαιον ἐπονομαζόμενον, παραγ
γείλας φυλάττειν ἐπιμελῶς αὐτά. Τὸν δὲ Δρα
γούλιον, δοὺς ὅρκους καὶ λαβὼν, ὡς ἔνται πιστὸς ἀπὸ τοῦ νῦν καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, ἀπέλυσεν ἐν
Βλαχία.
Vere deinde inchoante validum exercitum
conscribit Morates, in unum copiis tam Asiæ
quam Europæ, collectis el ad oppugnandam
Belogradum (Albam Græcam) expeditionem suscipit. Hæc porro Serviæ urbs est, situ tuta, et
facili expugnationi haud exposita, ad confluentem duorum fluviorum, Danubii scilicet et Savi, condita. Hanc equidem Hungariæ rex sibi
permitti poposcerat; veritusque despota Georgius, ne Turci illam occuparent, et in oppositam ripam trajecti Hungarorum, suasque urbes
quas in Hungaria nullas possidebat, caperent,
Hungaris, ut potentioribus et magis bellicosis,
illam urbem tuendam concedit. Que tempore
autem Smedrovumi Morates obsidebat, ultra
Istruin despota, cui Turci admodum intensi erant,
transierat, et in ditionis suæ urbibus, Hungarorum agmine ad sui custodiam cinctus, degehat. Belogradum ergo ubi accessit Morates, castra për ambitum metatus est, machinas plurimas,
quibus lapides jacularetur, cum magnas, tum parvas
fabricavit, aggeres congessit, triremesque ultra
118 centum, quibus luvius navigaretur, apparavit. In tolos deinde sex menses obsídio protrahitur, frustra cum terra, tum fluvio tentata
expugnatione. Quinetiam multorum procerum
famulorumque domesticorum jacturam fecit, quos
'pestis missiliaque urbis machinis excussa abΕαρος δὲ ἀρξαμένου στρατὸν ἐγείρει μέγαν καὶ
πολὺν ἔκ τε Ἀσίας καὶ Θράκης, καὶ κατὰ τοῦ Πελογάδου ἐστράτευσεν "Ην δὲ τὸ Πελογράφον
πόλις Σερβίας ὀχυρὰ καὶ δυσάλωτος, ἔχων τους
θεμελίους ἀνὰ μέσον ποταμῶν δύο, Δανούσεως τε
καὶ Σάβα. Πρὸ ὀλίγου δὲ αἰτήσας αὐτὴν τὴν
πόλιν ὁ Κράλης Ουγγρίας, δέδωκε πρὸς αὐτὸν ὁ
δεσπότης Γεώργιος, φοβούμενος μήπως οι Τούρκο
παραλαβόντες αὐτήν, τὴν περαίαν διαβάντες ἔλωτι
τις πόλεις Ούγγρων καὶ τοῦ δεσπότου· ἔχει γὰρ
5 Σέρβος ἐν τῇ περαίᾳ πόλεις ἱκανάς· ὡς δυνατω
τέρους τοίνυν καὶ μαχιμωτέρους, ἔδωκεν αὐτὴν
πρὸς τοὺς Ούγγρους ἵνα φυλάττωσι. Καὶ γὰρ ὁ
δεσπότης είχε περάσας τὸν Ίστρον, ότε ἡ Μουράτ
ἐζήτει τὸ Σμέδροδον, καὶ ἦν αὐλιζόμενος ἐν ταῖς
Ο αὐτοῦ πόλεσιν, ἔχων φυλάσσοντας αὐτὸν τοὺς Οὐγο
γρους. Εν τούτῳ καὶ οἱ Τοῦρκοι έχθρωδῶς διετές
θησαν εἰς αὐτόν. Ελθὼν δὲ ἐν τῷ Πελογράδῳ καὶ
τὰς σκηνὰς πήξας γυρόθεν, καὶ πετροβολισμού;
πολλούς κατασκευάσας μικρούς τε καὶ μεγάλους,
καὶ χώματα ἀνεγείρας, καὶ διὰ τοῦ ποταμοῦ τριή
ρεις ἐπέκεινα τῶν ἑκατὸν πλέειν ἑτοιμάσας, ἐν ὅλοι;
ἐξ μησὶν παρακαθίσας καὶ διὰ ξηρᾶς, καὶ διὰ τοῦ
ποταμοῦ, οὐδὲν ὤνησεν, ἀλλὰ μᾶλλον ἀπεβάλλετο
καὶ πολλοὺς τῶν μεγιστάνων καὶ τῶν δούλων αὐτ
τοῦ, διά τε τῆς λοιμώδους νόσου, καὶ διὰ τῶν μη
χανῶν τῶν πεμπομένων ἐκ τοῦ κάστρου. Επεμπον
γὰρ εἰς αὐτοὺς βολίδας μολιβδίνας, ὅσον καρύου
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ κατὰ τοῦ Πελογράδου ἐστράτευσεν. scribit. Frequentavit quoque illius aulam Georgius,
Boninius D. 111, 1. ν: «Eo fere anno quo Albertus
obiit, Amurathes Mysiam occupavit, Alban Greecam obsedit, et frustra expugnare tentat. Αd annum Hegiræ 845 [Christi 1439] ea referunt Turci.
Laonicus, lib. r, de illa Belogradi obsidione mentionem facit. Belogradum multis nominibus appellatur, Alba Græca, Alba Bulgarica, Nandor
Alba.
Πρὸ ὀλίγον δὲ αἰτήσας αὐτήν. Ducas Sigismundum, quem Hungariæ Cralem appellat, Albam
Græcam a Georgio, tuendæ illius causa adversus
Turcos, petiisse scribit. At Hungaricarum rerum
scriptores aliter narrant. Thwroczius Georgium
Sigismundo cessisse Nandor Albam, et cum eo permutasse anno 1425 scribit. Boulinius, decadis ut lib.
au, Sigismundo cessisse Albam Græcam Georgium
superioris Mysiæ princeps, quem Despotam nominant.
Hic Sigismundi beneficentia victus, Albam Græcam,
ibi ad Danubii ac Savi confluenta sitam, ubi Taurinium olim fuerat, in perpetuæ fidelitatis pignus, veluti tuti obsidis loco, imperatori sponte dono dedil:
quod quidem in Mysia, et ea, quae ad Turcos auc
spectat, Hungaria, unicum est propugnaculum. Con
tra ille, ne bene merenda cederet, hæc illi castella in regno rependit, Zalon, Kemem, Behem,
Kelpen, Vilagosuarum, Tochaium, Mouk.com,
Thaalliam, Rhegesum, oppida vero, Zathmar, Bezernem, Debreczem, Thur, Varsan, et pleraque alia:
Budæ autem magnificas ædes, quæ regia loco haberi
possunt. Sunt tamen alii auctores, qui banc permutationem factam ab Alberto Austriaco Hungariæ rege dicant.
PG 157:1005Ἐξόπισθεν οὖν τῆς χαλκῆς καλάμου βοτάνης σκευασία ἐκ νίτρου, τεάφης καὶ καρβούνου ἰτέας πλήρης, ὁρμὴν οὖν ἀσπίθης ἤγουν σπινθῆρος πυρὸς εἰ πλησιάσειεν τῇ ἀναμιγῇ ταύτῃ, αἴφνης ἐξάπτει καὶ στενοχωρουμένου τοῦ πνεύματος ὑπὸ τῶν βολίδων ἐξ ἀνάγκης ὠθεῖ τὰς βολίδας καὶ ὠθουμένων ἡ πρὸς τὴν βοτάνην ἐγγὺς ὠθεῖ τὴν πρὸ αὐτῆς, ἡ δ’ αὐτὴ τὴν ἔμπροσθεν. Καὶ οὕτως ἡ δύναμις μέχρι τὴν εἰς τὸ στόμιον προκειμένην βολίδα πέμπεται καὶ ἀποπέμπει ταύτην ἄχρι μιλίου ὁδόν, καὶ τὸν τυχόντα εἴτε ἄνθρωπον εἴτε ζῷον, εἰ καὶ σιδηροφοροῦσιν· ἀλλ’ ἡ δύναμις τῆς βοτάνου τόσον ὑπερισχύει, ὅσῳ καὶ περονήσασα ἡ βολὶς τὸν ἕνα οὐ χαυνοῦται πρὸς τὸν ἕτερον· καὶ οὐδὲ ἐν τοῖς δυσὶ σώμασιν ἀτονεῖται ἡ δύναμις, εἰ καὶ σιδηροφόροι καὶ ἔνοπλοι, ἀλλ’ ὅταν ἡ βολὶς τύχῃ σιδήρου ἢ ἄλλης τινὸς ὕλης ὁπλοποιείων, στενοχωρουμένης, τὸ σφυρῶδες εἰς γραμμὴν μετασχηματίζει καὶ ὥσπερ ἧλος ὁ βόλος γίνεται καὶ διέρχεται τοῖς τῶν ἐγκάτων ἐντέροις καθὰ ποταμὸς πύρινος. Ἐν δὲ τῷ ἔτει ἐκείνῳ ἔπλει καὶ ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης ἐν Ἰταλίᾳ σὺν τῷ πατριάρχῃ κὺρ Ἰωσὴφ καὶ λοιποῖς ἐπισκόποις καὶ ἄρχουσι κροτῆσαι τὴν σύνοδον.Ποντίκου τὸ μέγεθος, ἀπὸ κατασκευῆς χαλκής sumpserunt. In ipsos enim globulos plumbeos,
ἐχούσης ἐντὸς τὰς βολίδας καθ' ὁρμαθόν πέντε ή
καὶ δέκα. Ἐξόπισθεν οὖν τῆς χαλκῆς καλάμου βοτάνης σκευασία ἐκ νίτρου τεάφης, καὶ καρ
βούνου Ιτέας πλήρης. Οσμήν οὖν ἀσπίθος ἦν τοῦ
σπινθήρος πυρός, εἰ πλησιάσειεν. Τῇ ἀναμιγῇ
ταύτῃ αίφνης εξάπτει, καὶ στενοχωρουμένου τοῦ
πνεύματος ὑπὸ τῶν βολίδων, ἐξ ἀνάγκης ὠθεῖ τὰς
βολίδας, καὶ ὠθουμένων ἢ πρὸς τὴν βοτάνην ἐγγὺς
ὠθεῖ τὴν πρὸ αὐτῆς, ἡ δ᾽ αὐτὴ τὴν ἔμπροσθεν. Καὶ
οὕτως ἡ δύναμις μέχρι τὴν εἰς τὸ στόμιον προκειμένην βολίδα πέμπεται, καὶ ἀποπέμπει ταύτην ἄχρι
μιλίου ἐδόν· καὶ τὸν τυχόντα εἰ ἄνθρωπον, εἴτε
ζῶον, εἰ καὶ σιδηροφοροῦσιν. Ἀλλ' ἡ δύναμις τῆς
βοτάνης τόσον υπερισχύει, ὅσον καὶ περονήσας ἡ
βολὶς τὸν ἕνα οὐ χαυνούτσι πρὸς τὸν ἕτερον, καὶ
οὐδὲ ἐν τοῖς δυσὶ σώμασιν ἀτονεῖται ἡ δύναμις, εί
καὶ σιδηροφόροι καὶ ἔνοπλοι. Αλλ' ὅταν ἡ βολίς
εύχῃ σιδήρου, ἢ ἄλλης τινὸς ὕλης ὁπλοποιίαν [8πλοποία] στενοχωρουμένης, τὸ σφυρῶδες [σφαιρῶδες] εἰς γραμμὴν μετασχηματίζει, καὶ ὥσπερ ἦλος
ὁ βόλος γίνεται· καὶ διέρχεται τοῖς τῶν ἐγκάτων
ἐντέρας καθὰ ποταμὸς πύρινος.
nuci Ponticæ magnitudine pares, machina ænea,
cui recta serie imponebantur, quinque vel decein expulsos mittebant. Post æneum autein
L'bum (fistulæ enim seu arundinis formam oblongam machina imitatur) receptaculum crat pulvere repletum, qui nitro, sulphure et carbone
saligno contritis ac commistis conficitur. Odorem bituminis, st naribus admoveatur ignis
scintilla, refert. Sic temperatus statim accenditur, ignisque spiritus in arcto a globulis cohibitus eos vi expellit; hac violentia dum impelfuntur, qui pulveri proximus est contiguum
propellit, bicque antecedentem. Vis illa tandiu
durat donec per forainen tubi pulvis accensus
erumpat, qui milliaris uuius spatio fertur: et
obvium quidquid habet, sive hominem, sive
quodcunque aliud brutum animal quamvis ferro
teclum penetrat, quod vis pulveris vehemens et
acris sit. Globulus etiam cum per unum transadactus fuerit, in sequenti non deficit; non
etiam penetratis duobus corporibus ferro tectis
vis illa remittitur. Quod si globus ferreus fuerit,
vel ex alia qualibet materia malleo condensata, percussione rotunditas in oblongam figuram versa
clavo assimilatur, et interiora viscera ceu Duvius igneus pervadit.
CAPUT XXXI.
Ad synodum celebrandam proficiscitur in Italiam imperator, quem patriarcha et alii comitati sunt. Quid Florentiæ
actum sil, et quid post Græcorum în patriam reditum acciderit, narralur.
Ἐν δὲ τῷ ἔτει ἐκείνῳ ἔπλει ὁ βασιλεὺς Ἰωάννης
Anno illo imperator Joannes, patriarcha doἐν Ἰταλίᾳ σὺν τῷ πατριάρχῃ κυρίῳ Ἰωσὴφ και mino Josepho, cæterisque episcopis et EccleIsmaelis Bullialdi notæ.
Βοτάνης σκευασία. Βοτάνης appellant Greci – Σημείωσαι, ὅτι ἐπὶ τῆς βασιλείας Κωνσταντίνου
moderni pulverem tormentarium seu pyrium. Hoc τοῦ Μονομάχου, ἀναχθεὶς εἰς τὸν θρόνον Κωνloco Τεάφης, per T scribitur in cod. nis, sed in dirio- σταντινουπόλεως Μιχαήλ ο Κηρουλάριος, ἅμα τῷ
mariis Graco Barbaris θειάφι, sulphur. Verl: porro χειροτονηθῆναι, τὴν πάππα Ρώμης ἐξέβαλε τῶν
illa, ὀσμὴν οὖν ἀσπίθος ἦν τοῦ σπινθῆρος πυρὸς, εἰ διπτύχων, τὸ τῶν ᾿Αζύμων ζήτημα ἐπενεγκὼν αὐ
πλησιάσειεν, reddidi ut in textu leguntur. Et pro ἀσπί τῷ τῆς ἐκβολής αἴτιον, καὶ τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύμα
Οῳ, ἄσφαλτον voluisse dicere probabile est, cum τὸς ἐν τῷ Συμβόλῳ προσθήκην, ὥς φασι. Συνήρ
ἀσπίθος, Græco-Barbara vox,idem significet ac σπιν- γησεν αὐτῷ ὁ Πέτρος Αντιοχείας ὁ πατριάρχης
0hp. Deinde quis odor scintillæ illius pulveris aecen. καὶ Λέων ὁ Βουλγαρίας. Ην δὲ ἡ βασιλεία τοῦ ῥη
si, nisi sulphureus, cui bituminis odor proximus est? θέντος τοῦ Μονομάχου κατὰ τὴν χρονικὴν τοῦ Σκυ
Ad synodum Florentinam celebrandam impe- λίτζη περίληψιν ἐν ἔτει σφνζ'. Εἰσὶν σῦν ἐν τῷ παρrator e porta Constantinopoleos solvit anno 6946, ίντις έα' έτει (ἐν ᾧ καὶ ἡ ἅλωσις τῆς Κωνσταν
Novemb. 25, ludict. 1, Christi 1437. Posi muitas τινουπόλεως παρὰ τῶν ἀθέων Τούρκων γέγονε,
rizas, contentiones atque dissidia, quæ pacem ac Μαΐῳ κθ' ἡμέρᾳ τρίτῃ) ἔτη υδ' ἀφ' οὗπερ ἐγένετο
concordiam Ecclesiarum convulserunt, sub Pho- τὸ σχίσμα τῶν Ἐκκλησιῶν τῶν Ρωμαίων καὶ Φράγ
tio Constantinop. patriarcha, qui Iguatio ejecto κων τελείως. Ὁ δὲ αὐτὸς Μιχαὴλ ὁ Κηρουλάριος
sedem invasit, schisma secutum est: quod instar ἐπὶ πλέον ἀνήγειρε τὸ σχίσμα, καὶ τὴν φλόγα ἐξέ
ulceris carcinomatici serpsit, nec postea sanari καυσεν αὐτοῦ. Καὶ διά τινα κοσμικά πράγματα,
potuit, quamvis Christianæ pacis studiosi medica- ἅπερ έφθασε διακονήσας ο Ιταλός Αργυρος· ἐπίmina el unguenta ei adhibere conati simt. Sub Con- πλεον δὲ διὰ τὸ εθέλειν τὸν πατριάρχην ἐκεῖνον, καὶ
stantino demum Mouomacho, patriarcha Constan. τοὺς μετ' αὐτὸν, εἶναι μὲν ἀνεγκλήτους καὶ ἀκρί
umopolitanus factus Michael Cerularius, odio capi- τους παρὰ τοῦ Ῥώμης, ἀντιπεριστῆσαι δὲ εἰς ἑαυ
tali Ecclesiam Romanam ejusque præsules proseτοὺς καὶ κατὰ τῶν λοιπῶν πατριαρχικών θρόνων
cutus est: illiusque malis artibus discordia invaluit. κράτος, καὶ εἶναι τὸν Κωνσταντινουπόλεως κατά
Alesso patriarcha: successit Cerularius anno mundi πάντων, ὅπερ ἣν πρότερον ὁ Ρώμης τῶν πάντων
6551 (Christi 1043), Marti 25, ut scripsere Georgius Εξάρχων. Imperante Constantino Monomacho in sedem
Gedrenus, et Joann. Curepalates Scylitza. Quæ in patriarchatem collocatus est Michael Cerularius,
Ecclesiam Romanam molitus sit ille Michael, quan- qui statim ubi creatus fuit, papam Romæ e sucris
tumque fuerit Leonis IX pacis ac concordiæ stu- diptychis abrasit, ei objiciens quod pane azymo Eudium, in hujus contra Acridanum actis, et apud charistiam conficeret, et Symbolo additam Spiritus
Baronium videre licet auuo 1055. Quod ut magis sancti a Filio processionem. Hoc in negotio adjutores
confirmemus, malevolumque Cerularii animum os- ipsi fuere Petrus Antiochiæ patriarcha et Leo Bulgatendamus, Græci, anonymi quidem, testimonium riæ archiepiscopus. Regnabat porro Monomachus ille
adducemus, quod exstat in bibliothecæ Regiæ ms. juxta Scylitzæ Chronicon anno 6557 (Christi 10.9).
PG 157:1007Ἦν γὰρ προμελετηκὼς τὴν ἕνωσιν καὶ πέμψας ἐν Ῥώμῃ πρέσβεις προλαβὼν τῷ πάπᾳ Εὐγενίῳ· ὑπέσχετο τὴν πᾶσαν κατὰ τὴν ὁδὸν δαπάνην αὐτὸς δοῦναι καὶ προσόδους ἐν Ἰταλίᾳ τοῖς τοῦ παλατίου καὶ τῆς ἐκκλησίας ἄρχουσι καὶ αὐτῷ βασιλεῖ καὶ τῷ πατριάρχῃ. Οἱ δὲ ἀθροισθέντες ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκ τῆς Ἀσίας καὶ Θρᾴκης καὶ τῶν τῆς Νήσου εὑρισκομένων, τῶν ἐκ τοῦ Ἁγίου Ὄρους εὑρισκομένων μοναχῶν, τὸν ἀριθμὸν ὡς ... καὶ οἱ τοῦ παλατίου σὺν τῷ βασιλεῖ ὡς ... καὶ τριήρεις πέμψας ὁ πάπας ἐξ Ἰταλίας καὶ τὰ πρὸς δαπάνην νομίσματα, εἰσῄεσαν πλέοντες ἀπὸ τῆς Κωνσταντίνου εἰς Βενετίαν. Ἐξελθόντες οὖν εἰς Βενετίαν, ἀσπασίως ἐδέξαντο οἱ Βενέτικοι τοὺς Ῥωμαίους, τὸν βασιλέα ὡς δεύτερον μονάρχην καὶ προνοητὴν τῆς τῶν ψυχῶν σωτηρίας, ὁμοίως καὶ τὸν πατριάρχην καὶ τοὺς λοιποὺς ἀρχιερεῖς. Ἔδωκαν οὖν αὐτοῖς καὶ ἱερὸν τέμενος καὶ εἰσῆλθον ἐκτελέσοντες τὴν ἀναίμακτον θυσίαν. Ἠθροίσθησαν γοῦν ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἅπαντες οἱ ἐν τῇ πόλει, ἄνδρες τε καὶ γυναῖκες, τοῦ ἰδεῖν καὶ ἐνωτίσασθαι θείαν καὶ ἱερὰν μυσταγωγίαν κατὰ τὸ ἔθος τῆς ἀνατολικῆς ἐκκλησίας, καὶ ἰδόντες καὶ δακρύσαντες καὶ ἐκ βάθους ψυχῆς κράξαντες τό·sie prasi:libus cum comitantibus, in Italian & λοιποῖς ἐπισκόποις καὶ ἄρχουσι, κροτῆσαι τὴν σύνο
ad celebrandam synodum navigavit. Præmeditatus
erat Ecclesiarum unionem, legatosque Romam
ad papam Eugenium antea destinarat: qui
sumptus omnes illius profectionis se facturum
pollicitus est reditus insuper palatif officialibus,
Ecclesiæ præsulibus, ipsisque imperatori ac patriarchae in Italia attributurum. Ubi ex Asia,
Thracia, insulis atque etiam ex monte sancto
monacin circiter palatiique oficiales quasi 119
Constantinopoli convenerunt, triremes, quas papa
ex Italia pecunia sumptibus faciendis instructas
δεν. Ην γὰρ προμεμελετηκὼς τὴν ἔνωσιν, καὶ
πέμψας ἐν Ρώμῃ πρέσβεις προλαβὼν τῷ πάππα
Εὐγενίῳ, ὑπέσχετο τὴν πᾶσαν καθ᾽ ὁδὲν δαπάνην
αὐτὸς δοῦναι, καὶ προσόδους ἐν Ἰταλίᾳ τοῖς τοῦ
παλατίου καὶ τῆς ᾿Εκκλησίας ἄρχουσι, καὶ αὐτῷ
βασιλεῖ, καὶ τῷ πατριάρχῃ. Οἱ δὲ ἀθροισθέντες
ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐκ τῆς ᾿Ασίας, καὶ Θράκης,
καὶ τῶν τῆς νήσου εὑρισκομένων, τῶν ἐκ τοῦ ἁγίου
όρους εύρισκομένων μοναχῶν τὸν ἀριθμὸν ὡς καὶ
οἱ τοῦ παλατίου σὺν τῷ βασιλεῖ ὡ;· καὶ τριήρεις
πέμψας ὁ πάππας ἐξ Ιταλίας, καὶ τὰ πρὸς
Ismaelis Bullialdi notæ.
70Inde ad annum 6961 (quo Cpolis ab atheis Turcis
capta est Maii 29, feria 3) anni 404 elapsi sunt,
quibus schisma inter Romæos seu Græcos et Francos seu Occidentales perseveravit. Michael ipse Cerularius schismatis malum auxit, et in majus discordiæ incendium prorumpere fecit. Italus quoque quidam nomine Argyrus, rebus quibusdam secularibus
admistis, vulnus illud exasperavit, maxime vero ac
præcipue patriarchæ libido: qui se suosque successores
Romana sedis jurisdictioni subtrakere voluit, nec ad
papam amplius provocari, nee ab eo judicari. Propositum insuper illius erat, in aliorum patriarcharum
thrones auctoritatem et jurisdictionem in se trakere:
quamque antea papa Romæ in cæteros habuerat,
testatem ad Cpolitanum patriarcham transferre. Hoc
schisma ad Michaelis Palæologi tempora perseveravit: qui anno 1274 in concilio Lugdunensi illud
conciliare, discordias inter Græcos et Latinos
componere per legatos laboravit, et Græcam Ecclesiam in communionem a Romana recipi effecit.
V. rum unionis decreto Græci plerique contradixejunt: frustraque fuit Michaelem imperatorem
unionem amplexum esse, Joannemque Beccum patriarcham, qui dum privatus vixerat, eam aversatus
fuerat, tandem approbasse. Andronicus enim Michaelis filius, et Georgius Cyprius patriarcha illam
improbarunt et condemnarunt. Andronicus etiam
patrem suum Michaelem defunctum sepulturæ pompa ac consuetis honoribus privavit, quod cumi Latinis sensisset. Joannes deinde Cantacuzenus, cum
res ejus ad angustias redactæ essent, illam Ecclesiarum unitatem meditatus est, et Græcam Ecclesiam cum Romana in gratiam redire cupiebat, ut
summum Pont. Latinosque in suas partes adversus Annam et senatum Cpolitanum traheret, quod
ipse in historia, quam scripsit, testatur. Verum
quem ex ea unione fructum sperare poterat, in tanta Græcorum ab Ecclesia Romana dissensione? quam
maximam fuisse, et sæviisse in Latinos acerbissimo
odio Orientales ex ipso Cantacuzeno constat. Ille
enim, de Apocauci perditissimi viri malis artibus
disserendo, tradit istum ad summum Pont, imperatricis Annæ nomine, eaque inscia litteras scripsisse:
quibus Anna Orientalem Ecclesiam Romanæ restituebat, et Papæ jurisdictioni subjiciebat. Rem serio
agi verasque esse litteras persuasus pontifex, ad Annam rescribit: de tai sancto proposito eam laudal,
hortaturque ut in eo perseveret. Pontificis litteræ
Apocauco redditæ sunt, quas apud se occultabat,
adversus Annam in medium illas adducturus, si
eam abhorrere a conjugio Joannis imperatoris et
filia sue sensisset: in publicum siquidem pontificis
litteris editis, clerum Cpolitanum plebemque in
Annam concitaturum se sciebat, illique Ecclesia.
rum unioni Græcos prorsus adversari noverat. Manuele porro Palæologo imperante, cum Græcoruin
res a Turcis attritæ fuissent, nec imperium nisi
precarium, ut ita dicam, Turcis vectigales facti,
obtinerent: ultima necessitate cogente, opem rebus afflictis suis implorantes, ad Latinos confugiunt:
utque facilius impetrent, spem ad Ecclesiæ com
munionem redeundi Latinis faciunt, et circa annum
Christi 1417, a' Manuele missus in Italiam Eudr.
mon Joannes, Cpolitanain Ecclesiam tokim:que
Orientem Ecclesiæ Romanæ redditurus erat, et cum
illius auni die 11 Novemb. summus pontifex electus fuisset Martinus V, cum eo de Ecclesiarum com.
ciliatione agit: imperatoris et patriarchæ affectum,
quo promovere tam ingens bonum student, exponit. Martinus papa Eudæmonem Joannem benigne
amplexus est, indulgentiasque concessit illis, qui
militatum irent ad Hexamilium propugnandum.
Litteras etiam ad imperatorem et patriarcham seribit, quibus significat, quanta animi cupiditate Ec
clesiarum unionem optet. Postquain vero Manuel
obiit, Joannes ejus successor legatos ad papam de
reconcilianda concordia semel atque iterum mittt.
Secundam legationem, cujus meminit Pliranzes,
1. 11, c. 9, obierunt circa annum 1430 Marcus Jagaris magnus stratopedarcha, Curunus Manganorum
præsul, et Demetrius Angelus Clilas, qui impera
tori a secretis erat. Actum deinde de concilio indicendo, ut in eo transigerent decernerentque Ecclesiæ unionem. Concilium per id tempus Basilea
habebatur, ad quod Orientalem Ecclesiam Patres
invitabant: sed Græci summi Pont. parubus adbærent, et in Italiam veniunt, cumque Latinis concilium Ferrariæ, Florentiæ demum celebrant: quod,
qualem exitum habuerit, ex hac historia Ducæ
colligere licet.
Οἱ δὲ άθροισθέντες. Archipræsules 2 pa
triarcha electi eum comitati sunt, et synodo interfuerunt, Ephesi, Trapezuntis, 'Heracleæ, Cyrici,
Sardium, Nicomediae, Nicææ, Tornovi, Monembasia, Lacedæmonis, Amasia, Mitylenes, Staurnpoleos, Moldaviæ, Rhodi, Helenici, Drama, Ganni,
Dristræ et Anchiali: omnes numero viginti. Venit
ad concilium et Russie archipræsul cuin episcopo.
Ex archontibus etiam Ecclesiæ adfuerunt magnos
sacellarius, magnus oxevooúla, seu vasoruki custos, magnus chartophylax, magnus Ecclesiæ præfectus, protecdicus, nomophylax, et alii officiales
omnes fere, exce, to hieromnemone, qui tunc morbo decubuit. Præsules vero monasteriorum fuerunt,
Greg Pantocratoris præsul, Malei præsul, S. Basili
prasul. Ex hieromonachis Pachouius, Moyses Lauræ
monasterii, Dorotheus Batopædii monasterii monachi. Alexandrini patriarchæ vicarius fit Heracle
ensis archiepiscopus. Antiochiæ patriarchæ vices
obeunt Greg. pneumaticus, et Russiæ archiepiscopus. Hierosolymitani tandem Ephesi et Sardium
archiepiscopi.
Καὶ τριήρεις πέμψας ὁ πάππας. Illæ trire
mes Venetæ circa finem Septembr., anno 1437, quibus præfectus erat Antoninus Condolmerins, Eugepapæ nepos, Constantinopolim appulsa sunt,
tetræque motus ipso die factus adnotatur.
PG 157:1009Κύριε, σὺ φύλαξον τὴν ἐκκλησίαν σου ἄτρωτον ἀπὸ τῶν βελῶν τοῦ πονηροῦ, σὺ εἰς ἓν σύναψον, σὺ τὰ σκάνδαλα ἐκ μέσου διάῤῥηξον· Ἡμεῖς γὰρ οἱ μήπω ἑωρακότες Γραικοὺς οὔτε τὴν αὐτῶν τάξιν εἰδότες, ἠκούομεν ἐξ ἄκρας φωνῆς καὶ ὡς βαρβάρους ἐλογιζόμεθα. Νῦν δὲ εἴδομεν καὶ πεπιστεύκαμεν, ὅτι οὗτοί εἰσιν οἱ πρωτότοκοι τῆς ἐκκλησίας υἱοὶ καὶ πνεῦμα Θεοῦ ἐστι τὸ λαλοῦν καὶ ἐνεργοῦν ἐν αὐτοῖς. Ἀπάραντες οὖν ἐκ Βενετίας διὰ ξηρᾶς ἤλθασιν ἐν Φεραρίᾳ. Κἀκεῖ ἀρξάμενοι τὰ τῆς συνόδου, κατέλαβε θανατηφόρος ἐν Φεραρίᾳ νόσος· κἀκεῖθεν ἀπάραντες ἦλθον ἐν Φλωρεντίᾳ. Ἐν δὲ τῇ Φλωρεντίᾳ ἐπληρώθη ἡ σύνοδος. Ἦν δὲ ἔξαρχος τοῦ μέρους τῶν Γραικῶν ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων ὁ Ἐφέσου Μάρκος, ἀπὸ δὲ τοῦ μέρους τῶν Ἰταλῶν ὁ καδδηνάλιος τοῦ Τιμίου Σταυροῦ Ἰουλιανός, μέγας ἐν τῇ ἔξω σοφίᾳ καὶ ἐν τοῖς δόγμασι τῆς τῶν χριστιανῶν πίστεως· καὶ ὁ Ἐφέσου Μάρκος ἐν Ἑλληνικοῖς μαθήμασιν ἄκρως πεπαιδευμένος καὶ ἐν τοῖς τῶν χριστιανῶν μαθήμασιν καὶ ὅροις τῶν ἁγίων συνόδων κανὼν καὶ σταθμὴ ἀπαρέκβατος· ὁ Βησσαρίων Νικαίας καὶ ὁ Ῥωσίας Ἰσίδωρος· οὗτοι δὲ ἦσαν οἱ λογιώτεροι τῶν ἀρχιερέων·tes versus Venetiam navigarunt. Hlue appulsos
Remæos respub, cum humanitate suscepit; imperatoremque ut alterum monarcham et saluti
animorum providentem, patriarcham pariter et
cæteros metropolitas excepit. Ipsis. templum sacrum datum, in quod sacrificium 'incruentim
celebraturi venerunt. Qui tum Venetiis vivebant,
in id templum viri et feminæ confluxerunt, `ut
divinam sacramque mystagogiam juxta Orientalis
Ecclesiæ ritum viderent et audirent. Attente ilJum considerantes, fusis ex imo corde lacrymis
clamabant Domine, Ecclesiam tuam a maligni
telis ill:rsam tuere: in unum eam coagmenta,
ex medio ejus scandala extirpa. Qui nunquam
Græcos videramus, quique eorum rftum et cæ-
δαπάνην, νομίσματα, εἰσῇεσαν πλέοντες ἀπὸ τῆς miserat, conscendumt, et Constantinopoli solvenΚωνσταντίνου εἰς Βενετίαν Εξελθόντες οὖν
εἰς Βενετίαν, ἀσπασίως ἐδέξαντο οἱ Βενετικοὶ τοὺς
Ρωμαίους, τὸν βασιλέα ὡς δεύτερον μονάρχην και
προνοητὴν τῆς τῶν ψυχῶν σωτηρίας. Ομοίως καὶ
των πατριάρχην, καὶ τοὺς λοιποὺς ἀρχιερεῖς. Εδω
καν οὖν αὐτοῖς καὶ ἱερὸν τέμενος, καὶ εἰσῆλθον
ἐκτελέσοντες τὴν ἀναίμακτον θυσίαν. Ἠθροίσθησαν γοῦν ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἅπαντες οἱ ἐν τῇ πό
λει άνδρες τε καὶ γυναῖκες τοῦ ἰδεῖν καὶ ἐνωτίσασθαι θείαν καὶ ἱερὰν μυσταγωγίαν κατὰ τὸ ἔθός
τῆς ᾿Ανατολικής Εκκλησίας. Καὶ ἰδόντες καὶ δακρύ
σαντες, καὶ ἐκ βάθους ψυχῆς κράξαντες τον Κύριε,
σὺ φύλαξον τὴν Ἐκκλησίαν του ἄτρωτον ἀπὸ τῶν
βελῶν τοῦ πονηροῦ· σὺ εἰς ἐν σύναψον· σὺ τὰ
σκάνδαλα ἐκ μέσου διάῤῥηξον· ἡμεῖς γὰρ οἱ μήπω
έωρακότες Γραικούς, οὔτε τὴν αὐτῶν τάξιν εἰδότες,
Ακούομεν ἐξ ἄκρας φωνῆς, καὶ ὡς βαρβάρους ολογιζόμεθα. Νῦν δὲ οἴδαμεν, καὶ πεπιστεύκαμεν, ὅτι
οὗτοί εἰσιν οἱ πρωτότοκοι τῆς Ἐκκλησίας υἱοὶ, καὶ
Πνεῦμα Θεοῦ ἐστι τὸ λαλοῦν ἐν αὐτοῖς. Απάραντες
οὖν ἐκ Βενετίας διὰ ξηρᾶς ἦλθασιν ἐν Φεραρία.
Κἀκεῖ ἀρξάμενοι τὰ τῆς συνόδου, κατέλαβε θανατ
τηφόρος ἐν Φεραρίᾳ νόσος· κἀκεῖθεν ἀπάραντες
ἦλθον ἐν Φλωρεντίᾳ. Ἐν δὲ τῇ Φλωρεντίᾳ έπλης
ρώθη ή σύνοδος. Ην δὲ ἔξαρχος τοῦ μέρους τῶν
Γραικῶν ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων ὁ Εφέσου Μάρκος·
ἀπὸ δὲ τοῦ μέρους τῶν Ἰταλῶν ὁ Καδδηνάλιος τοῦ
τιμίου σταυροῦ Ἰουλιανὸς, μέγας ἐν τῇ ἔξω σοφίᾳ
καὶ ἐν τοῖς δόγμασι τῆς τῶν Χριστιανῶν πίστεως
ὁ Ἐφέσου Μάρκος, ἐν Ελληνικοῖς μαθήμασιν καὶ
δρίοις τῶν ἁγίων συνόδων, κανὼν καὶ στάθμη ἀπαρέκβατος· ὁ Βησαρίων Νικαίας, καὶ ὁ Ρωσίας
Ισίδωρος. Οὗτοι δὲ ἦσαν οἱ λογιώτεροι τῶν ἀρχιερέων, καὶ μέγας χαρτοφύλαξ ὁ Βαλσαμῶν, καὶ ἀρχιδιάκονος. ᾿Απὸ δὲ τῆς συγκλήτου ὁ Γεμιστὸς ἐκ
Λακεδαιμονίας, Γεώργιος ὁ Σχολάριος καὶ καθολικὸς κριτὴς, καὶ ᾿Αργυρόπουλος· οὗτοι δὲ ἦσαν
οι μετέχοντες λόγου, ἐκ μέρους δὲ καὶ Ῥωμαϊκοῦ
remoniarum ordinem fama taulum Noveramus,
ipsos equidem barbaros existimabamus. Nunc
vero cognovimus et credidimus primos Ecclesiæ
fœtus eos esse, et Spiritum divinum eorum ore
loqui. Venetia profecti Perrariam terrestri itinere
contendunt. Illic inchoata synodo lethalis morbus grassari cœpit; Ferraria ideo relicta, Florentiam venerunt, ubi synodus peracta et con
clusa est. Primas partes inter Gracos metropolitas agebat Marcus Ephesinus: inter Italos
vero cardinalis Julianus titulo sanctæ Crueis,
cum in scientiis profanis, tum in fidei Christianæ
dogmatibus peritissimus. Marcus equiden Ephesi
Metropolita in Grecis litteris atque sacrarum
synodorum decretis apprime eruditus erat, canon
ipse et statera invariabilis. Aderant etiam Bes
sarion Nicææ, et Isidorus Russiæ metropolitæ.
Hi inter cæteros archipræsules doctissimi erant:
etiamque magnus charlophylax Balsamo et aro
· chidiaconus. Ex senatoribus aderant quoque
Gemistus Lacedæmonius, Georgius Scholarius
et judex universalis, et Argyropulus: bi sapientes
erant, et in Græcorum scientia aliquatenus eruIsmaelis Bullialdi notæ.
Ἀπὸ τῆς Κωνσταντίνου εἰς Βενετίαν. Con
stantinopoli solverunt Novemb. 24, anno 1437,
quo die Constantinopoli terræmotus accidit. Phranzes, cap. 14, lib. it, ait imperatorem advenisse Venetias Februarii 8, anno 6946 (Christi 1438). Qui
tum etiam cum imperatore et patriarcha aderant,
tradunt Venetias advenisse Sabbato του Ασώτου, id
est. Sabbato pridie Dominicæ qua Orientalis Ecclesia Evangelium prodigi filii, quod habetur Lucæ
c. xv, in liturgia recitat. Experiendum est num
conveniat Phranzes cum his. Anno illo 1438 cyclus
lunae fuit 14, solis 19, littera Dom. E; ergo Pascha
fusic Aprilis die 13: a quo si retro numeremus Dominicas 9, perveniemus ad Februarii diem 9, Dominicam τοῦ 'Ασώτου, seu filii prodigi. Pridie ergo
fuit Sabbatum Februarii dies 8. Dominica illa Ασώ
του nobis Latinis Septuagesima dicitur. Abilla Dominica ad sequentem, quæ της Απόκρεω appellatur, carnibus egregie vescuntur Græci. Convenit
etiam notatio diei 8 Matii anni illius, qui fuit
Σάββατον δεύτερον τῶν Νηστειῶν, quo die patriarcha Josephus papam salutávit osculo pacis in Domino, ut referi Phrauzes cap. 46, lib. ni, et qui concilio interfuerunt Græci idem tradunt, adduntque
patriarcham noluisse juxta Occidentalium consuetudinem papam salutare.
*Εδωκαν οὖν αὐτοῖς. Quodnam templum
Veneti Græcis ad liturgiam celebrandam tunc concesserint nescio, nisi forte S. Georgii, in quo Venetias reversi pro defuncto patriarcha liturgiam
celebrarunt. Notant qui adfuerunt Græci, a Venetiarum duce rogatum imperatorem a concilio Venetias reversum, ut Græcos in D. Marci templo liturgian celebrare juberet; quod factum. Ad celebrandum protosyncellus, quos Latinis norat maxime
adversari, elegit: et præsente Venetiarum duce
patriciisque, sacra liturgia, iis probantibus ceremomiasque laudantibus, peracta est. Excusant han c
celebrationem in Latinorum templo peractam dicuntque in proprio Antimensio celebrasse, vasis
suis usos esse, omnemque ordinem et cæremonias
Ecclesiæ suæ servasse. Nec omittendum est Heracle e
archiepiscopum cuin Lacedæmoniensi celebrare no·
luisse, co quod irregularis ipsi factus videretur,
quod ad ordinem sacerdotalem quemdam homiciġam
promovisset.
καὶ μέγας χαρτοφύλαξ ὁ Βαλσαμὼν καὶ ἀρχιδιάκονος. Ἀπὸ δὲ τῆς συγκλήτου ὁ Γεμιστὸς ἐκ Λακεδαιμονίας, Γεώργιος ὁ σχολάριος καὶ καθολικὸς κριτὴς καὶ ὁ Ἀργυρόπουλος· οὗτοι δ’ ἦσαν οἱ μετέχοντες λόγου ἐκ μέρους δὲ καὶ Ῥωμαϊκοῦ μαθήματος, ἀπὸ δὲ τοῦ μέρους τῶν Λατίνων πολλοί. Ἐγεγόνεισαν δὲ συνελεύσεις πολλαί. Τέλος παυσαμένης τῆς φιλονεικίας καὶ εἰς ἓν ὁμονοήσαντες Ἰταλοὶ καὶ Γραικοὶ πλὴν Μάρκου, ὑπεστρώθη ὅρος, ὀμόσαντες καὶ ἀρὰς ἐπιθέντες, ὡς οὐκ ἐναντιολογήσουσι πώποτε. Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ ὅρου, ὅτι τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐκπορεύεται ἐκ πατρὸς καὶ υἱοῦ ὡς ἐκ μιᾶς ἀρχῆς καὶ μοναδικῆς προβολῆς, τὸ ὅπερ λέγουσιν οἱ Γραικοὶ ἐκ πατρὸς δι’ υἱοῦ. Πάντες οὖν ὑπογράψαντες ἐν αὐτῇ τῇ ὁμολογίᾳ ἐξῆλθον ἐκ τῆς Φλωρεντίας, συλλειτουργήσαντες πρῶτον καὶ συγκοινωνήσαντες καὶ ἀσπασάμενοι ἀλλήλοις πλὴν Μάρκου. Τὸ δὲ κνίζον τοῦ Μάρκου ἦν ἡ προσθήκη τοῦ συμβόλου, λέγων· Ἀπαλείψατε αὐτὴν ἐκ τῆς ὁμολογίας τῆς πίστεως καί, ὅπου ἂν βούληται, τιθέσθω καὶ ᾀδέσθω ἐν ταῖς ἐκκλησίαις, ὡς ἐν ἄλλοτε τό· ὁ μονογενὴς υἱὸς καὶ λόγος τοῦ Θεοῦ ἀθάνατος ὑπάρχων.Οἱ δὲ Λατῖνοι ἀντέλεγον·tes versus Venetiam navigarunt. Hlue appulsos
Remæos respub, cum humanitate suscepit; imperatoremque ut alterum monarcham et saluti
animorum providentem, patriarcham pariter et
cæteros metropolitas excepit. Ipsis. templum sacrum datum, in quod sacrificium 'incruentim
celebraturi venerunt. Qui tum Venetiis vivebant,
in id templum viri et feminæ confluxerunt, `ut
divinam sacramque mystagogiam juxta Orientalis
Ecclesiæ ritum viderent et audirent. Attente ilJum considerantes, fusis ex imo corde lacrymis
clamabant Domine, Ecclesiam tuam a maligni
telis ill:rsam tuere: in unum eam coagmenta,
ex medio ejus scandala extirpa. Qui nunquam
Græcos videramus, quique eorum rftum et cæ-
δαπάνην, νομίσματα, εἰσῇεσαν πλέοντες ἀπὸ τῆς miserat, conscendumt, et Constantinopoli solvenΚωνσταντίνου εἰς Βενετίαν Εξελθόντες οὖν
εἰς Βενετίαν, ἀσπασίως ἐδέξαντο οἱ Βενετικοὶ τοὺς
Ρωμαίους, τὸν βασιλέα ὡς δεύτερον μονάρχην και
προνοητὴν τῆς τῶν ψυχῶν σωτηρίας. Ομοίως καὶ
των πατριάρχην, καὶ τοὺς λοιποὺς ἀρχιερεῖς. Εδω
καν οὖν αὐτοῖς καὶ ἱερὸν τέμενος, καὶ εἰσῆλθον
ἐκτελέσοντες τὴν ἀναίμακτον θυσίαν. Ἠθροίσθησαν γοῦν ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ ἅπαντες οἱ ἐν τῇ πό
λει άνδρες τε καὶ γυναῖκες τοῦ ἰδεῖν καὶ ἐνωτίσασθαι θείαν καὶ ἱερὰν μυσταγωγίαν κατὰ τὸ ἔθός
τῆς ᾿Ανατολικής Εκκλησίας. Καὶ ἰδόντες καὶ δακρύ
σαντες, καὶ ἐκ βάθους ψυχῆς κράξαντες τον Κύριε,
σὺ φύλαξον τὴν Ἐκκλησίαν του ἄτρωτον ἀπὸ τῶν
βελῶν τοῦ πονηροῦ· σὺ εἰς ἐν σύναψον· σὺ τὰ
σκάνδαλα ἐκ μέσου διάῤῥηξον· ἡμεῖς γὰρ οἱ μήπω
έωρακότες Γραικούς, οὔτε τὴν αὐτῶν τάξιν εἰδότες,
Ακούομεν ἐξ ἄκρας φωνῆς, καὶ ὡς βαρβάρους ολογιζόμεθα. Νῦν δὲ οἴδαμεν, καὶ πεπιστεύκαμεν, ὅτι
οὗτοί εἰσιν οἱ πρωτότοκοι τῆς Ἐκκλησίας υἱοὶ, καὶ
Πνεῦμα Θεοῦ ἐστι τὸ λαλοῦν ἐν αὐτοῖς. Απάραντες
οὖν ἐκ Βενετίας διὰ ξηρᾶς ἦλθασιν ἐν Φεραρία.
Κἀκεῖ ἀρξάμενοι τὰ τῆς συνόδου, κατέλαβε θανατ
τηφόρος ἐν Φεραρίᾳ νόσος· κἀκεῖθεν ἀπάραντες
ἦλθον ἐν Φλωρεντίᾳ. Ἐν δὲ τῇ Φλωρεντίᾳ έπλης
ρώθη ή σύνοδος. Ην δὲ ἔξαρχος τοῦ μέρους τῶν
Γραικῶν ἀπὸ τῶν ἀρχιερέων ὁ Εφέσου Μάρκος·
ἀπὸ δὲ τοῦ μέρους τῶν Ἰταλῶν ὁ Καδδηνάλιος τοῦ
τιμίου σταυροῦ Ἰουλιανὸς, μέγας ἐν τῇ ἔξω σοφίᾳ
καὶ ἐν τοῖς δόγμασι τῆς τῶν Χριστιανῶν πίστεως
ὁ Ἐφέσου Μάρκος, ἐν Ελληνικοῖς μαθήμασιν καὶ
δρίοις τῶν ἁγίων συνόδων, κανὼν καὶ στάθμη ἀπαρέκβατος· ὁ Βησαρίων Νικαίας, καὶ ὁ Ρωσίας
Ισίδωρος. Οὗτοι δὲ ἦσαν οἱ λογιώτεροι τῶν ἀρχιερέων, καὶ μέγας χαρτοφύλαξ ὁ Βαλσαμῶν, καὶ ἀρχιδιάκονος. ᾿Απὸ δὲ τῆς συγκλήτου ὁ Γεμιστὸς ἐκ
Λακεδαιμονίας, Γεώργιος ὁ Σχολάριος καὶ καθολικὸς κριτὴς, καὶ ᾿Αργυρόπουλος· οὗτοι δὲ ἦσαν
οι μετέχοντες λόγου, ἐκ μέρους δὲ καὶ Ῥωμαϊκοῦ
remoniarum ordinem fama taulum Noveramus,
ipsos equidem barbaros existimabamus. Nunc
vero cognovimus et credidimus primos Ecclesiæ
fœtus eos esse, et Spiritum divinum eorum ore
loqui. Venetia profecti Perrariam terrestri itinere
contendunt. Illic inchoata synodo lethalis morbus grassari cœpit; Ferraria ideo relicta, Florentiam venerunt, ubi synodus peracta et con
clusa est. Primas partes inter Gracos metropolitas agebat Marcus Ephesinus: inter Italos
vero cardinalis Julianus titulo sanctæ Crueis,
cum in scientiis profanis, tum in fidei Christianæ
dogmatibus peritissimus. Marcus equiden Ephesi
Metropolita in Grecis litteris atque sacrarum
synodorum decretis apprime eruditus erat, canon
ipse et statera invariabilis. Aderant etiam Bes
sarion Nicææ, et Isidorus Russiæ metropolitæ.
Hi inter cæteros archipræsules doctissimi erant:
etiamque magnus charlophylax Balsamo et aro
· chidiaconus. Ex senatoribus aderant quoque
Gemistus Lacedæmonius, Georgius Scholarius
et judex universalis, et Argyropulus: bi sapientes
erant, et in Græcorum scientia aliquatenus eruIsmaelis Bullialdi notæ.
Ἀπὸ τῆς Κωνσταντίνου εἰς Βενετίαν. Con
stantinopoli solverunt Novemb. 24, anno 1437,
quo die Constantinopoli terræmotus accidit. Phranzes, cap. 14, lib. it, ait imperatorem advenisse Venetias Februarii 8, anno 6946 (Christi 1438). Qui
tum etiam cum imperatore et patriarcha aderant,
tradunt Venetias advenisse Sabbato του Ασώτου, id
est. Sabbato pridie Dominicæ qua Orientalis Ecclesia Evangelium prodigi filii, quod habetur Lucæ
c. xv, in liturgia recitat. Experiendum est num
conveniat Phranzes cum his. Anno illo 1438 cyclus
lunae fuit 14, solis 19, littera Dom. E; ergo Pascha
fusic Aprilis die 13: a quo si retro numeremus Dominicas 9, perveniemus ad Februarii diem 9, Dominicam τοῦ 'Ασώτου, seu filii prodigi. Pridie ergo
fuit Sabbatum Februarii dies 8. Dominica illa Ασώ
του nobis Latinis Septuagesima dicitur. Abilla Dominica ad sequentem, quæ της Απόκρεω appellatur, carnibus egregie vescuntur Græci. Convenit
etiam notatio diei 8 Matii anni illius, qui fuit
Σάββατον δεύτερον τῶν Νηστειῶν, quo die patriarcha Josephus papam salutávit osculo pacis in Domino, ut referi Phrauzes cap. 46, lib. ni, et qui concilio interfuerunt Græci idem tradunt, adduntque
patriarcham noluisse juxta Occidentalium consuetudinem papam salutare.
*Εδωκαν οὖν αὐτοῖς. Quodnam templum
Veneti Græcis ad liturgiam celebrandam tunc concesserint nescio, nisi forte S. Georgii, in quo Venetias reversi pro defuncto patriarcha liturgiam
celebrarunt. Notant qui adfuerunt Græci, a Venetiarum duce rogatum imperatorem a concilio Venetias reversum, ut Græcos in D. Marci templo liturgian celebrare juberet; quod factum. Ad celebrandum protosyncellus, quos Latinis norat maxime
adversari, elegit: et præsente Venetiarum duce
patriciisque, sacra liturgia, iis probantibus ceremomiasque laudantibus, peracta est. Excusant han c
celebrationem in Latinorum templo peractam dicuntque in proprio Antimensio celebrasse, vasis
suis usos esse, omnemque ordinem et cæremonias
Ecclesiæ suæ servasse. Nec omittendum est Heracle e
archiepiscopum cuin Lacedæmoniensi celebrare no·
luisse, co quod irregularis ipsi factus videretur,
quod ad ordinem sacerdotalem quemdam homiciġam
promovisset.
PG 157:1011Εἰ ἔχει τὸ βλάσφημον ἡ προσθήκη, δεῖξον· καὶ ἀπαλείψωμεν αὐτὸ καὶ ἀπὸ τοῦ ἁγίου συμβόλου καὶ ἀπὸ πάντων βίβλων, ὧν ἐθεολόγησαν οἱ πατέρες, λέγω· Κύριλλος, Ἀμβρόσιος, Γρηγόριος καὶ Γρηγόριος, Βασίλειος, Ἱερώνυμος, Αὐγουστῖνος καὶ ὁ Χρυσόστομος καὶ ἕτεροι πλεῖστοι. Εἰ δ’ ὁμολογοῦντες ἡμεῖς οἱ Λατῖνοι μιὰν ἀρχὴν καὶ αἰτίαν καὶ πηγὴν καὶ ῥίζαν τὸν πατέρα τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ πνεύματος, μὴ ποιοῦντες δύο ἀρχάς, τίς ἡ χρεία τοῦ ἀπαλείφειν προσθήκην; Καὶ γὰρ ἡμεῖς οὐ προσθήκην ταύτην καλοῦμεν, ἀλλὰ σαφήνειαν καὶ ἀνάπτυξιν. Ἐκοιμήθη οὖν καὶ ὁ πατριάρχης μετὰ τὴν ἕνωσιν ἐν τῇ Φλωρεντίᾳ. Ἀπάραντες δὲ ὁ βασιλεὺς καὶ ἡ σύνοδος, ἤλθοσαν ἐν Βενετίᾳ διὰ ξηρᾶς σὺν ἀναλώμασι καὶ δαπάναις τοῦ πάπα, ἀπὸ δὲ Βενετίας, ἐν Βοιωτίᾳ σὺν τριήρεσι τῶν Βενετίκων δι’ ὁρισμοῦ τοῦ πάπα καὶ ἀπὸ Βοιωτίας εἰς Κωνσταντινούπολιν σὺν τριήρεσι βασιλικαῖς καὶ τῶν Βενετίκων. Ἐλθόντες δὲ εὗρον τὴν δέσποιναν κυρὰ Μαρίαν τεθνηκυῖαν τοῦ βασιλέως Ἰωάννου καὶ τὴν βασίλισσαν τοῦ δεσπότου Δημητρίου, ἀδελφοῦ τοῦ βασιλέως. Ὁ δὲ βασιλεὺς πέμπει πρέσβεις πρὸς τὸν Μουρὰτ δεικνύων εὐγνωμοσύνην καὶ ἀκραιφνῆ φιλίαν εἰς αὐτόν.DUCE
diu. partibus vero Latinorum ejusmodi plures μαθήματος. Ἀπὸ δὲ τοῦ μέρους τῶν Λατίνων
illuc convenerunt. Variis autem colloquiis hahitis, altercationibus tandem remotis, in unULN
consentientibus Italis et, præter Marcum, Græcis,
decretum jurejurando sancitum est, cui qui
contradiceret unquam, anathemate ac diris imprecationibus cum devoverunt. Ex illo hune
fructnm collegerunt, ut in eo consentirent omnes,
Spiritum sanctum ex Patre et Filio procedere,
tanquam ex uno principio et unica processione,
quod Græci dicunt ex Patre per Filium; cui
fidei confessioni CUID omnes subscripsissent,
Florentia 120 abierunt celebrata simul primum
«ivina liturgia, sumpta sacra communione, et
osculo pacis invicem dato; quibus omnibus
Marcus solum non interfuit. Hujus animum per καὶ ὅπου ἂν βούλησθε, τιθέσθω καὶ ἀδέσθω ἐν
stringebate additio symbolo facta: dicebatque
Latinis, an ex fidei confessione expungite.
Ubicunque libitum fuerit apponatur, reciteturque in ecclesiis: sicut cantatur aliis in canticis
ista, Unigenitus Filius, et Verbum Dei immortale exsistens. Quibus Latini contradicebant, sic
disserentes: Si quis blasphemam esse additionem nobis demonstret, eam non solumn a sacro
symbolo, sed etiam ab omnibus libris statim
delebimus, quibus Patres res theologicas tra
claverunt, Cyrillus nempe, Ambrosius, Gregorius
nterque, Nazianzenus et Nyssenus, Basilius, Hieronymus, Augustinus, Chrysostomus, aliique plu
rimi. Si vero nos Lalini conβtemur unum prinripium et causam, fontem et radicem Patrem
esse Filii et Spiritus sancti,'duobus principiis non
suppositis, quid opus est additionem delere?
Additionem quippe non dicimus, sed declarationem et explicationem. Florentiæ post sancitam unionem obiit patriarcha. Iter postea capessunt imperator et synodi Patres, terraque
Venetias, papa sumptus ad id prælente, veneFunt. Venetiis vero in Bocotiam triremibus Venetis papa sic jubente vecti sunt. Inde Constantinopolim” transierunt, partim imperatoris, parlim Venerorum triremibus usi. Urbem ingressi
πολλοί. Εγεγόνεισαν δὲ συνελεύσεις πολλαί. Τέλας παυσαμένης τῆς φιλονεικίας, εἰς ἐν ὁμονοήσαν
τες Ἰταλοὶ καὶ Γραικοί, πλὴν Μάρκου, ὑπεστφώθη
δρος ὁμόσαντες, καὶ ἀρὰς ἐπιθέντες, ὡς οὐκ ἐναν
τιολογήσουσι πώποτε. Ο δὲ καρπὸς τοῦ ὅρου
ὅτι τὸ Πνεῦμα ἅγιον ἐκπορεύεται ἐκ Πατρὸς καὶ
Υἱοῦ, ὡς ἐκ μιᾶς ἀρχῆς, καὶ μοναδικής προβολής.
τὸ ὅπερ λέγουσιν οἱ Γραικοὶ ἐκ Πατρὸς δι' Υιού -
πάντες οὖν ὑπογράψαντες ἐν αὐτῇ τῇ ὁμολο
γίᾳ, ἐξῆλθον ἐκ τῆς Φλωρεντίας συλλειτουργήσει
τις πρώτον, καὶ συγκοινωνήσαντες, καὶ ἀσπισάμενοι ἀλλήλους, πλὴν Μάρκου. Τὸ δὲ κνίζον τοῦ
Μάρκου ἦν ἡ προσθήκη τοῦ συμβόλου λέγων,
Απαλείψατε αὐτὴν ἐκ τῆς ὁμολογίας τῆς πίστεως,
ταῖς ἐκκλησίαις, ὡς ἐν ἄλλοτε τὸ, Ο μονογενής
Υἱὸς, καὶ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἀθάνατος ὑπάρχων
Οἱ δὲ Λατίνοι ἀντέλεγον· Εἰ ἔχει τὸ βλάσφημον ἡ
προσθήκη, δείξον, καὶ ἀπαλείψομεν αὐτὸ καὶ ἀπὸ
τοῦ ἁγίου συμβόλου, καὶ ἀπὸ πάντων βίβλων ε
[οἷς] ἐθεολόγησαν οἱ Πατέρες· λέγω Κύριλλος, Αμβρόσιος, Γρηγόριος, καὶ Γρηγόριος, Βασίλειος,
Ἱερώνυμος, Αὐγουστῖνος καὶ ὁ Χρυσόστομος, καὶ
ἕτεροι πλείστοι. Εἰ δὲ ὁμολογοῦντες ἡμεῖς οἱ Λατί
και μίαν ἀρχὴν, καὶ αἰτίαν καὶ πηγὴν, καὶ
ρίζαν τὸν Πατέρα τοῦ Υἱοῦ, καὶ τοῦ Πνεύματος,
μὴ ποιοῦντες δύο ἀρχὰς, τίς ἡ χρεία τοῦ ἀπαλεί
φειν προσθήκην; καὶ γὰρ ἡμεῖς οὐ προσθήκην
ταύτην καλοῦμεν, ἀλλὰ σαφήνειαν καὶ ἀνάπτυξιν.
Εκοιμήθη οὖν καὶ ὁ πατριάρχης μετά την ένω
σιν ἐν τῇ Φλωρεντία. Απέραντες δὲ ὁ βασιλεὺς
καὶ ἡ σύνοδος, ήλθοσαν ἐν Βενετία διά ξηρᾶς συν
ἀναλώμασι καὶ δαπάναις τοῦ πάππα· ἀπὸ δὲ Βενετίας ἐν Βοιωτίᾳ σὺν τριήρεσι τῶν Βενετικών δι'
ὁρισμοῦ τοῦ πάππα· καὶ ἀπὸ Βοιωτίας εἰς Κων
σταντινούπολιν σὺν τριήρεσι βασιλικαῖς καὶ
τῶν Βενετικῶν. Ἐλθόντες δὲ εὗρον τὴν δέσποιναν
Κυραμαρίαν τεθνηκυίαν τοῦ βασιλέως Ιωάννου,
καὶ τὴν βασίλισσαν τοῦ δεσπότου Δημητρίου ἀδελ
φοῦ τοῦ βασιλέως. Ὁ δὲ βασιλεὺς πέμπει πρέσβεις
πρὸς τὸν Μουράτ δεικνύων εὐγνωμοσύνην καὶ
Ismaelis Bullialdi notae.
Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ ἄρου. lla de additione,
seu potius explicatione, Symbolo facta, contentio
exorta est circa tempora Leonis Pape IV, qui auHO 847 assumptus est, anno vero 855 obiit.
Πάντες οὖν ὑπογράψαντες. Julii die 5 Dominica, anno 1439, Græci decreto subsignarunt,
excepto Ephesino Marco. Papa deinde subsignasione sua confirmavit et probavit: rem porro infectam esse dixit, cum Ephesinum non subscripsisse intellexit. Postridie Jufii 6, fer. 2, liturgia celebrata
est. Cantores papæ et musici cecinerunt, deinde
Greci τὴν μεγάλην δοξολογίαν. Decretum in ea lecmm. Philanthropinus mautile, quo manus abstersit papa, porrexit. Et celebrata illa Missa, unio
perfecta est. Petiit deinde a papa imperator, ut co
præsente Græci quoque liturgiam celebrarent. Quod
obtinere nequivit.
Μιὰν ἀρχὴν καὶ αἰτίαν. Græci theologi
aliquando utuntur hoc verbo atría in explicando
SS. Trinitatis mysterio: sed eo sensu intelligunt,
ut Filius genitus a Patre generante, ut principia
tum a principio, nou vero tanquam effectus a causa differat, ut δμιουσίου ratio integra servetur.
Καὶ ὁ πατριάρχης μετὰ τὴν ἕνωσιν. Qui
concilio adfuerunt, aliter tradidere: patriarcham
scilicet Junii die 10, indict. 11, patriarchatus anno 24
ineunte et ante dies 20 ccepto, dun canaret obiisse.
Decreto vero non subsignaverunt Græci, nisi Jalii sequentis die 5,
Καὶ ἀπὸ Βοιωτίας εἰς Κωνσταντινούπο
Air. Constantinopolim redierunt Græci anno 1440,
Februarii die 1, indict. 3,. feria 2, της Τυροφάγου;
fuit euim hoc anno Pascha Martil die 27, cyclo
Lune 16, solis 21, litteris C, B., unde Dominica
του Ασώτου, seu Septuagesimæ concurrit cum Ja:
nuarii die 24, et Dominica της Απόκρεω cum 31
Januarii: ita ut Februarii dies prima fuerit feria
secunda τῆς Τυροφάγου septimanæ, qua Greci
caseis ad Dominicain sequentem vesci possunt.
184) Ο δὲ βασιλεὺς πέμπει πρέσβεις πρὸς τὸν
PG 157:1013Ἦν προκατειλημμένος ὁ λογισμὸς αὐτοῦ, ὡς διαβὰς ἐν Φραγγίᾳ ὁ βασιλεὺς ἐποίησεν ὁμόνοιαν σὺν τοῖς Φράγγοις καὶ ἐγεγόνει Φράγγος καὶ μέλλωσι στρατεῦσαι κατὰ τοῦ Μουρὰτ ἀπὸ γῆς καὶ θαλάςσης τοῦ ἐξᾶραι αὐτὸν ἐκ τῆς δύσεως. Οἱ δὲ πρέσβεις ἀπαγγείλαντες αὐτῷ καὶ παραστήσαντες, ὅτι περὶ τῶν ὧν ἠκούσθησαν ῥημάτων, οὐκ ἐπέρασεν ὁ βασιλεὺς ἐν Ἰταλίᾳ, ἀλλὰ περὶ διαφορᾶς δογμάτων τῆς αὐτῶν πίστεως, ἱλαρώθη τῇ γνώμῃ. Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς εὐθέως ἀπὸ τῶν τριήρεων ἀποβάντες, καὶ οἱ τῆς Κωνσταντίνου κατὰ τὸ σύνηθες ἠσπάζοντο αὐτοὺς ἐρωτῶντες· Πῶς τὰ ἡμέτερα; πῶς τὰ τῆς συνόδου; εἰ ἄρα ἐτύχομεν τὴν νικῶσαν;Οἱ δὲ ἀπεκρίνοντο· Πεπράκαμεν τὴν πίστιν ἡμῶν· ἀντηλλάξαμεν τῇ ἀσεβείᾳ τὴν εὐσέβειαν· προδόντες τὴν καθαρὰν θυσίαν ἀζυμῖται γεγόναμεν.Ταῦτα καὶ ἄλλα αἰσχρότερα καὶ ῥερυπασμένα λόγια· Καὶ ταῦτα τίνες; Οἱ ὑπογράψαντες ἐν τῷ ὅρῳ· Ὁ Ἡρακλείας Ἀντώνιος καὶ οἱ πάντες. Εἰ γὰρ πρὸς αὐτούς τις εἴρετο· Καὶ διὰ τί ὑπεγράφετε;ἔλεγον· Φοβούμενοι τοὺς Φράγγους·Καὶ πάλιν ἐρωτῶντες αὐτούς, εἰ ἐβασάνισαν οἱ Φράγγοι τινά, εἰ ἐμαστίγωσαν, εἰ εἰς φυλακὴν ἔβαλον;ἀκραιφνη φιλίαν εἰς αὐτόν. Ην προκατειλημμέ- desponam dominam Mariam Joannis imperaro-
ris uxorem oblisse comperiunt, pariterque
reginam, conjugem Demetrii despota imperato
risque fratris, fato concessisse. Ad Moraten
postea legatos misit imperator, gratum benevo -
lumque animum suum, amicitiamque cum eo
integram per eos testatus. Morates enim hanc
opinionem animo præceperat, fimperatorem in
Franciam transjisse fœdus cum Francis initurum,
ipsum eis adhaerere, et terra marique bellum
inferre conjurasse, ut ex Occidentis provinciis
eum expellerent. At legati ipsum edocuerunt
imperatorem in Italiam non transiisse, ut de
his quæ fama vulgata erant et ad eum perlata,
ageret, sed ut de fidei suæ controversis dogmatibus cum talis dissereret et communicaret. At
νος ὁ λογισμὸς αὐτοῦ, ὡς διαβὰς ἐν Φραγγία δ
βασιλεὺς ἐποίησεν ὁμόνοιαν σὺν τοῖς Φράγγοις, καὶ
ἐγεγόνει Φράγγος, καὶ μέλλουσι στρατεύσαι κατά
τοῦ Μουράτ ἀπὸ γῆς καὶ θαλάσσης τοῦ ἐξᾶραι αὐτ
τὸν ἐκ τῆς δύσεως. Οἱ δὲ πρέσβεις ἀπαγγείλαντες
αὐτῷ καὶ παραστήσαντες, ὅτι Περὶ τῶν ὧν ἡκούσθησαν ῥημάτων, οὐκ ἐπέρασεν ὁ βασιλεὺς ἐν Ἰτα
λία, ἀλλὰ περὶ διαφορᾶς δογμάτων τῆς αὐτῶν πίσ
στεως Ιλαρώθη τῇ γνώμῃ. Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς εὐθέως
ἀπὸ τῶν τριήρεων ἀποβάντες, καὶ οἱ τῆς Κωνσταν
τίνου κατὰ τὸ σύνηθες ήσπάζοντο αὐτοὺς, ἐρωτῶντες· Πῶς τὰ ὑμέτερα; Πῶς τὰ τῆς συνόδου; ΕΙ
ἄρα ἐτύχομεν τὴν νικῶσαν; Οἱ δὲ ἀπεκρίνοντο·
Πεπράκαμεν τὴν πίστιν ἡμῶν. ᾿Αντηλλάξαμεν τῇ
ἀσεβείᾳ τὴν εὐσέβειαν, προδόντες τὴν καθαρὰν θυ
σίαν. Αζυμῖται γεγόναμεν. Ταῦτα καὶ ἄλλα αἰσχρό- postquam archiepiscopi, episcopi et praesules
τερα, καὶ ῥερυπασμένα λόγια. Καὶ ταῦτα τίνες οἱ triremibus exscenderunt, cives Constantinopoὑπογράψαντες ἐν τῷ ὄρῳ; Ὁ Ἡρακλείας Αντών
Ο
leos, ut mos est, eos salutant interrogantque:
νιος καὶ οἱ πάντες· εἰ γάρ τις πρὸς αὐτοὺς
Οι se res vestræ habent? quomodo transacta
ἤρετο· Καὶ διά τί ὑπεγράφετε; ἔλεγον· Φοβούμε est synodus? num vicimus nos? Responderunt
να τοὺς Φράγγους. Καὶ πάλιν ἐρωτῶντες αὐτούς, illi: Fidem nostram pretio vendidimus; religioεἰ ἐβασάνισαν οἱ Φράγγο: τινὰ, εἰ ἐμαστίγωσαν, εἰ nem nostram impietate commutavimus; et Azyεἰς φυλακὴν ἔβαλον; Οὐχι. ᾿Αλλὰ πῶς ἡ δεξιὰ αὕτη mitæ facti purum sacrificium prodidimus. Istos
ὑπέγραψεν; ἔλεγον, Κοπήτω· ἡ γλῶττα ὡμολο- 121et turpiores dictu sermones habebant, etiam -
γησεν, ἐκριζούσθω. Οὐκ ἄλλο εἶχον τί λέγειν· καὶ que ex iis qui decreto subscripserant, Heraclea
γὰρ ἦταν τινες τῶν ἀρχιερέων ἐν τῷ ὑπογρά nempe metropolita Antonius, ac cæteri. Si quis
φειν λέγοντες· Οὐχ ὑπογράφομεν, ἐὰν [μή] τὸ vero eis objiceret, Et quare subscripsistis?
ἱκανὸν ἡμῖν τῆς προσόδου παράσχοιτε. Οἱ δὲ ἔδιδον, respondebant continuo, Francorum formidine id
καὶ ἐδάπτετο κάλαμος· ὑπὲρ ἀριθμὸν γὰρ ἦσαν cgimus. Interrogaulibus insuper, num Franci
τὰ δαπανηθέντα εἰς αὐτοὺς νομίσματα, καὶ τὰ ἐν tormentis ipsos subjecissent? num flagellassent,
χερσὶ μετρηθέντα ἑκάστου τῶν Πατρῶν. Εἶτα μετ et in carcerem detrusissent? respondebant non
ταμεληθέντες οὐδὲ τὰ ἀργύρια μετέστρεψαν. Προς ita habitos fuisse, sed quoniodo hæc dextra
τὴν φωνὴν οὖν αὐτῶν, ὅτι τὴν πίστιν αὐτων πέπρα- subscripsit, dicebant, ita abscindatur: lingua
καν, καὶ ἐπέκεινα τοῦ Ἰούδα ἥμαρτον, τοῦ στρέ confessa est, radicitus evellatur: nec quidquam
ψαντος τὰ ἀργύρια· ἀλλ᾽ οἶδε Κύριος, καὶ ἀνε aliud respondere poterant. Ex archiepiscopis
βάλλετο· καὶ πῦρ ἀνήφθη ἐν Ἰακώβ, καὶ ὀργὴ etiam aliqui, cum subscribendum erat decretumi,
ἀνέβη ἐπὶ τὸν Ισραήλ.
dixerunt: Nisi pecunias, quæ nobis sufficiant,
præbueritis, nequaquam subscribemus. Qua nuinerata, illico calamum ' atramento tingentes subscripsere. Erogatæ equidem erant ad cos alendos immensæ ae pene infinitæ pecuniæ;
unicuique etiam Patrum præsens pecunia numerata fuerat. Postquam vero eos pœnituit, argen.
teos non retulerunt. Sua ergo confessione, quod fdem vendidissent, quam Judam ipsum, qui argenteos reddidit, gravius peccavisse arguuntur; Sed novit Dominus et distulit; et ignis accensus
est in Jacob, et ira ascendit super Israel ‘.
Peal. LXXVII, 26.
Ismaelis Bullialdi notæ.
tur; seque dignum, cui manus, qua subscripserat,
præscinderetur, quibusdam familiariter secuni
versantibus se fassus est.
Μωράτ. Planzes, lib. ut, cap. 13, notat Amiram bendo decreto Florentino confleretur ac exsecrareMoralem, ad quem Andronicus lagrus seu lagris
missus est, voluisse ab illa profectione imperatorem avertere. Alii dicunt Joannem imperatorem ad
Moratem misisse Paulum Asanem, ut de profectione sua eum certiorem faceret. Moratein discessum
imperatoris in Italiam dissuasisse, verituin ne quod
foedus cum Latinis contra Turcos iniret. Veziros
etiam Asani dixisse tradunt sultani amicitiam, quam
Latinorum utiliorem imperatori fore.
Ο Ηρακλείας Αντώνιος. Hic Antonius
Heracleensis metropolita, postquam Constantinopolim Græci reversi de eligendo patriarcha egerunt,
vel invitus electioni adfuit, non ut suffragium ferret; negavit enim id laturum; sed ut coram universo clero, peccatum, quod admiserat subscriΤινὲς τῶν ἀρχιερέων ἐν τῷ ὑπογράψειν.
Qui ex clero Constantinopolitano concilio Florentino adfuerunt, negant, quando decreto subsignatum est, Græcos σιτηρέσιον, id est cibaria et per
cunias, petiisse, aut Latinos promisisse: quod
Græcis tamen in patriam reversis objectum est,
ipsosque auro suffragia sua vendidisse. lidem equidem fatentur pecuniam accepisse aliquos: plures
lamen eorum decreto non subsignavisse. De illo
Florentino concilio adeundus Laonicus, lib. vi,
cap. 15 et seqq. usque ad 17.
ΟὐχίἈλλὰ πῶς;Ἡ δεξιὰ αὕτη ὑπέγραψεν, ἔλεγον, κοπήτω· Ἡ γλῶττα ὡμολόγησεν, ἐκριζούσθω·Οὐκ ἄλλο εἶχον τί λέγειν· Καὶ γὰρ ἦσάν τινες τῶν ἀρχιερέων ἐν τῷ ὑπογράφειν λέγοντες· Οὐχ ὑπογράφωμεν, ἐὰν τὸ ἱκανὸν ἡμῖν τῆς προσόδου παράσχηται;Οἱ δὲ ἔδιδον καὶ ἐβάπτετο κάλαμος. Ὑπὲρ ἀριθμὸν γὰρ ἦσαν τὰ δαπανηθέντα εἰς αὐτοὺς νομίσματα καὶ τὰ ἐν χερσὶ μετρηθέντα ἑκάστου τῶν πατέρων. Εἶτα μεταμεληθέντες οὐδὲ τὰ ἀργύρια ὑπέστρεψαν. Πρὸς τὴν φωνὴν οὖν αὐτῶν, ὅτι τὴν πίστιν αὐτῶν πέπρακαν, καὶ ἐπέκεινα τοῦ Ἰούδα ἥμαρτον τοῦ στρέψαντος τὰ ἀργύρια. Ἀλλ’ οἶδε κύριος καὶ ἀνεβάλετο· καὶ πῦρ ἀνήφθη ἐν Ἰακὼβ καὶ ὀργὴ ἀνέβη ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ. Ὁ δὲ προῤῥηθεὶς δεσπότης Γεώργιος ἰδὼν τὴν αὐτοῦ γυμνωθεῖσαν δεσποτείαν καὶ μὴ ἔχων ἑτέραν ἐλπίδα πλὴν ὀλίγων πολιχνίων κειμένων ἐν τῇ Οὐγγρίᾳ καὶ στενάζων τὸ καθεκάστην,καὶ οὐκ ἦν ὁ ἐλεῶν,ἔρχεται πρὸς κράλην Οὐγγρίας· ἦν γὰρ νέος πάνυ, πλὴν τὰ πάντα ἐκυβερνῶντο διὰ χειρὸς ῥηγένης τῆς μητρὸς αὐτοῦ καὶ Ἰάγγου τοῦ πρωτοστράτορος· καὶ παρακαλεῖ καὶ ὀδύρεται τοῦ τυχεῖν ἐλέους.ἀκραιφνη φιλίαν εἰς αὐτόν. Ην προκατειλημμέ- desponam dominam Mariam Joannis imperaro-
ris uxorem oblisse comperiunt, pariterque
reginam, conjugem Demetrii despota imperato
risque fratris, fato concessisse. Ad Moraten
postea legatos misit imperator, gratum benevo -
lumque animum suum, amicitiamque cum eo
integram per eos testatus. Morates enim hanc
opinionem animo præceperat, fimperatorem in
Franciam transjisse fœdus cum Francis initurum,
ipsum eis adhaerere, et terra marique bellum
inferre conjurasse, ut ex Occidentis provinciis
eum expellerent. At legati ipsum edocuerunt
imperatorem in Italiam non transiisse, ut de
his quæ fama vulgata erant et ad eum perlata,
ageret, sed ut de fidei suæ controversis dogmatibus cum talis dissereret et communicaret. At
νος ὁ λογισμὸς αὐτοῦ, ὡς διαβὰς ἐν Φραγγία δ
βασιλεὺς ἐποίησεν ὁμόνοιαν σὺν τοῖς Φράγγοις, καὶ
ἐγεγόνει Φράγγος, καὶ μέλλουσι στρατεύσαι κατά
τοῦ Μουράτ ἀπὸ γῆς καὶ θαλάσσης τοῦ ἐξᾶραι αὐτ
τὸν ἐκ τῆς δύσεως. Οἱ δὲ πρέσβεις ἀπαγγείλαντες
αὐτῷ καὶ παραστήσαντες, ὅτι Περὶ τῶν ὧν ἡκούσθησαν ῥημάτων, οὐκ ἐπέρασεν ὁ βασιλεὺς ἐν Ἰτα
λία, ἀλλὰ περὶ διαφορᾶς δογμάτων τῆς αὐτῶν πίσ
στεως Ιλαρώθη τῇ γνώμῃ. Οἱ δὲ ἀρχιερεῖς εὐθέως
ἀπὸ τῶν τριήρεων ἀποβάντες, καὶ οἱ τῆς Κωνσταν
τίνου κατὰ τὸ σύνηθες ήσπάζοντο αὐτοὺς, ἐρωτῶντες· Πῶς τὰ ὑμέτερα; Πῶς τὰ τῆς συνόδου; ΕΙ
ἄρα ἐτύχομεν τὴν νικῶσαν; Οἱ δὲ ἀπεκρίνοντο·
Πεπράκαμεν τὴν πίστιν ἡμῶν. ᾿Αντηλλάξαμεν τῇ
ἀσεβείᾳ τὴν εὐσέβειαν, προδόντες τὴν καθαρὰν θυ
σίαν. Αζυμῖται γεγόναμεν. Ταῦτα καὶ ἄλλα αἰσχρό- postquam archiepiscopi, episcopi et praesules
τερα, καὶ ῥερυπασμένα λόγια. Καὶ ταῦτα τίνες οἱ triremibus exscenderunt, cives Constantinopoὑπογράψαντες ἐν τῷ ὄρῳ; Ὁ Ἡρακλείας Αντών
Ο
leos, ut mos est, eos salutant interrogantque:
νιος καὶ οἱ πάντες· εἰ γάρ τις πρὸς αὐτοὺς
Οι se res vestræ habent? quomodo transacta
ἤρετο· Καὶ διά τί ὑπεγράφετε; ἔλεγον· Φοβούμε est synodus? num vicimus nos? Responderunt
να τοὺς Φράγγους. Καὶ πάλιν ἐρωτῶντες αὐτούς, illi: Fidem nostram pretio vendidimus; religioεἰ ἐβασάνισαν οἱ Φράγγο: τινὰ, εἰ ἐμαστίγωσαν, εἰ nem nostram impietate commutavimus; et Azyεἰς φυλακὴν ἔβαλον; Οὐχι. ᾿Αλλὰ πῶς ἡ δεξιὰ αὕτη mitæ facti purum sacrificium prodidimus. Istos
ὑπέγραψεν; ἔλεγον, Κοπήτω· ἡ γλῶττα ὡμολο- 121et turpiores dictu sermones habebant, etiam -
γησεν, ἐκριζούσθω. Οὐκ ἄλλο εἶχον τί λέγειν· καὶ que ex iis qui decreto subscripserant, Heraclea
γὰρ ἦταν τινες τῶν ἀρχιερέων ἐν τῷ ὑπογρά nempe metropolita Antonius, ac cæteri. Si quis
φειν λέγοντες· Οὐχ ὑπογράφομεν, ἐὰν [μή] τὸ vero eis objiceret, Et quare subscripsistis?
ἱκανὸν ἡμῖν τῆς προσόδου παράσχοιτε. Οἱ δὲ ἔδιδον, respondebant continuo, Francorum formidine id
καὶ ἐδάπτετο κάλαμος· ὑπὲρ ἀριθμὸν γὰρ ἦσαν cgimus. Interrogaulibus insuper, num Franci
τὰ δαπανηθέντα εἰς αὐτοὺς νομίσματα, καὶ τὰ ἐν tormentis ipsos subjecissent? num flagellassent,
χερσὶ μετρηθέντα ἑκάστου τῶν Πατρῶν. Εἶτα μετ et in carcerem detrusissent? respondebant non
ταμεληθέντες οὐδὲ τὰ ἀργύρια μετέστρεψαν. Προς ita habitos fuisse, sed quoniodo hæc dextra
τὴν φωνὴν οὖν αὐτῶν, ὅτι τὴν πίστιν αὐτων πέπρα- subscripsit, dicebant, ita abscindatur: lingua
καν, καὶ ἐπέκεινα τοῦ Ἰούδα ἥμαρτον, τοῦ στρέ confessa est, radicitus evellatur: nec quidquam
ψαντος τὰ ἀργύρια· ἀλλ᾽ οἶδε Κύριος, καὶ ἀνε aliud respondere poterant. Ex archiepiscopis
βάλλετο· καὶ πῦρ ἀνήφθη ἐν Ἰακώβ, καὶ ὀργὴ etiam aliqui, cum subscribendum erat decretumi,
ἀνέβη ἐπὶ τὸν Ισραήλ.
dixerunt: Nisi pecunias, quæ nobis sufficiant,
præbueritis, nequaquam subscribemus. Qua nuinerata, illico calamum ' atramento tingentes subscripsere. Erogatæ equidem erant ad cos alendos immensæ ae pene infinitæ pecuniæ;
unicuique etiam Patrum præsens pecunia numerata fuerat. Postquam vero eos pœnituit, argen.
teos non retulerunt. Sua ergo confessione, quod fdem vendidissent, quam Judam ipsum, qui argenteos reddidit, gravius peccavisse arguuntur; Sed novit Dominus et distulit; et ignis accensus
est in Jacob, et ira ascendit super Israel ‘.
Peal. LXXVII, 26.
Ismaelis Bullialdi notæ.
tur; seque dignum, cui manus, qua subscripserat,
præscinderetur, quibusdam familiariter secuni
versantibus se fassus est.
Μωράτ. Planzes, lib. ut, cap. 13, notat Amiram bendo decreto Florentino confleretur ac exsecrareMoralem, ad quem Andronicus lagrus seu lagris
missus est, voluisse ab illa profectione imperatorem avertere. Alii dicunt Joannem imperatorem ad
Moratem misisse Paulum Asanem, ut de profectione sua eum certiorem faceret. Moratein discessum
imperatoris in Italiam dissuasisse, verituin ne quod
foedus cum Latinis contra Turcos iniret. Veziros
etiam Asani dixisse tradunt sultani amicitiam, quam
Latinorum utiliorem imperatori fore.
Ο Ηρακλείας Αντώνιος. Hic Antonius
Heracleensis metropolita, postquam Constantinopolim Græci reversi de eligendo patriarcha egerunt,
vel invitus electioni adfuit, non ut suffragium ferret; negavit enim id laturum; sed ut coram universo clero, peccatum, quod admiserat subscriΤινὲς τῶν ἀρχιερέων ἐν τῷ ὑπογράψειν.
Qui ex clero Constantinopolitano concilio Florentino adfuerunt, negant, quando decreto subsignatum est, Græcos σιτηρέσιον, id est cibaria et per
cunias, petiisse, aut Latinos promisisse: quod
Græcis tamen in patriam reversis objectum est,
ipsosque auro suffragia sua vendidisse. lidem equidem fatentur pecuniam accepisse aliquos: plures
lamen eorum decreto non subsignavisse. De illo
Florentino concilio adeundus Laonicus, lib. vi,
cap. 15 et seqq. usque ad 17.
PG 157:1015Ἡ δὲ ῥήγενα καμφθεῖσα, μᾶλλον καὶ φοβηθεῖσα, μή πως, ἐρήμη καταλιμπανομένη Σερβία, καὶ εἰς Οὐγγρίαν ὁ φθορεὺς φθάσῃ, κελεύει τὸν στρατηγὸν σὺν τοῖς ἀναλώμασι Γεωργίου τοῦ βοηθῆσαι· ἦν γὰρ πλούσιος σφόδρα. Καὶ δὴ ῥογεύσας καὶ λαβὼν ἱππεῖς καὶ τοξότας ἄχρι χιλιάδας εἴκοσι πέντε, περᾷ τὸν ποταμόν· καὶ ταχυδρομήσαντες ἕως τῆς πόλεως τῆς καλουμένης Σοφίας καὶ πῦρ βαλόντες, ἐνέπρησαν καὶ τὰς πέριξ πάσας πόλεις καὶ κώμας, μηδὲν ἀφέντες. Τὴν δὲ λείαν πᾶσαν πέμψαντες ἐν τῷ ποταμῷ διεπέρασαν, οἱ δὲ πρὸς τὴν Φιλιππούπολιν ἤλαυνον. Ὁ δὲ Μουρὰτ τὸν τῆς δύσεως στρατὸν ἀθροίσας, οὐκ εἶχε γὰρ εὐχερίαν τοῦ μετακαλέσασθαι καὶ τὰ τῆς ἀνατολῆς φωσάτα, ἦλθεν εἰς Φιλιππούπολιν. Οἱ δὲ Οὖγγροι σὺν τῷ δεσπότῃ ἐλθόντες μέχρι τῆς κώμεως τῆς καλουμένης Ἰζλατὴ κατὰ τὴν τῶν Βουλγάρων γλῶτταν, ὃ ἑρμηνεύεται Χρυσῆ, ἦν γὰρ τὸ χωρίον ἀναμέσον Σοφίας καὶ Φιλιππουπόλεως, ἐν δὲ τῷ μεταξὺ ὄρη καὶ δρυμῶνες δύσβατοι ἕως ἐγγὺς Φιλίππου, ἐβούλοντο γὰρ περᾶσαι τὰ ὄρη, πλὴν διὰ πελεκυφόρων καὶ δενδροτόμων ἀνδρῶν ποιῆσαι πορείαν πρῶτον, εἶτα εἰσελθεῖν.DUCE
CAPUT XXXII.
Serrie despota ab Hungaris auxilia implorat, duceque Joan. Hunniade Turcorum provincias invadit. Morales subia
Hungarorum irruptione perculsus, pacem cum despota et Hungaris stabilivit. Caramani deinde ditionem invadit.
Aladines Moratis primogenitus diein obit. Imperio successor destinatur Mehemetes, et imperator salutatur. Morales
witam privatam acturus Prusam secedit. Hungari Turcis bellum inferunt, Morates cum copiis in Europam trajici!,
filio se conjungit; ad Varnam Ladislaus Hungariæ rex interficitur, magnaque strage Christiani cæduntur. Ad eitam priva'am redit Morates. unde revocatur ab Halile Bassa. Hunniades in Turcos iterum, sed improspere movet.
Morates Pelopormesum invadit.
Interea nobis dictus Georgius despota Serviæ,
cum devastatam ac desolatam ditionem suam cerreret, nulla spe alia sustentatus, quam paucorum
castrorum, quae in Hungaria sita erant, possessione,
gemeretque quotidie, nullo ejus miseria permoto,
að Hungariæ regem, qui puer admodum erat, vemit. Omnia tunc regina illius matcr, exercituumque præfectus Jancus moderabantur. Sortem itaque suam deflendo hortatur, ut ejus miserti subveniant. Quibus perinola regina, magisque reformidans ne Servia deserta devastator in Hungariam
penetraret, praefectum sumptus facienti. Georgio
auxilium ferre jubet. Is quidem dives pecunia erat:
stipendiariorum 122 itaque equitum ac sagittariorum viginti quinque millia sumptibus suis conscribit, fluviumque trajicit. Celeri profectione Sophiam
usque urbem perveniunt, igneque supposito eam,
aliaque in circuitu oppida et pagos, nibil integrum
relinquentes, comburunt. Universa vero præda in
Eumen mersa illud trajecerunt, et viam, quæ PhiJippopolim ducit, pergunt."Verum Morates in Occidento copias contractas Philippopolim adducit, eum
temporis angustia pressus ex Anatolia vires ad se
accersere haud potuisset. Hungari usque ad vicum
quemdam, quem Bulgari Izlati (id est aureum) appellant, processere. Is inter Sophiam et Philippo
Ὁ δὲ προῤῥηθεὶς δεσπότης Γεώργιος Ιδών
τὴν αὐτοῦ γυμνωθεῖσαν δεσποτείαν, καὶ μὴ ἔχων
ἑτέραν ἐλπίδα πλὴν ὀλίγων πολιχνίων κειμένων ἐν
τῇ Ουγγρίᾳ, καὶ στενάζων τὸ καθ' ἑκάστην, καὶ
xa xa
οὐκ ἦν ὁ ἐλεῶν, ἔρχεται πρὸς Κράλην Οὐγηρίας,
ἦν γὰρ νέος πάνυ· πλὴν τὰ πάντα ἐκυβερνώντο
διὰ χειρὸς τῆς ῥηγένης τῆς μητρὸς αὐτοῦ, καὶ
Ἰάγγου τοῦ πρωτοστράτορος· καὶ παρακαλεῖ, καὶ
ὀδύρεται τοῦ τυχεῖν ἐλέους. Ἡ δὲ ῥήγενα καμ
φθεῖσα, μᾶλλον καὶ φοβηθεῖσα μήπως ἐρήμη και
ταλιμπανομένη Σερβία, καὶ εἰς Οὐγγρίαν ὁ φθο
ρεὺς φθάσει, κελεύει τὸν στρατηγὸν σὺν τοῖς ἀνα
λώμασι Γεωργίου τοῦ βοηθῆσαι· ἦν γὰρ πλούσιος
σφόδρα· καὶ δὴ ῥογεύσας, καὶ λαβὼν ἱππεῖς καὶ
τοξότας ἄχρι χιλιάδας εἰκοσιπέντε περᾷ τὸν ποταμὸν, καὶ ταχυδρομήσαντες ἕως τῆς πόλεως τῆς και
λουμένης Σοφίας καὶ πῦρ βάλλοντες ἐνέπρησαν, καὶ τὰς πέριξ πάσας πόλεις καὶ κώμας, μηδὲν
ἀφέντες. Τὴν δὲ λείαν πᾶσαν πέμψαντες ἐν τῷ
ποταμῷ διεπέρασαν· οἱ δὲ πρὸς τὴν Φιλιππούπολιν
Κλαυνον. Ο δὲ Μουράτ τὸν τῆς Δύσεως στρατόν
ἀθροίσας· οὐκ εἶχε γὰρ εὐχερίαν τοῦ μετακαλέσασθαι καὶ τὰ τῆς ᾿Ανατολῆς φωσάτα· ἦλθεν εἰς τὴν
Φιλιππούπολιν. Οἱ δὲ Ούγγροι σὺν τῷ δεσπότῃ ἐλα
θόντες μέχρι τῆς κώμης τῆς καλουμένης Τζ.
λατὴ κατὰ τὴν τῶν Βουλγάρων γλώτταν, δ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ὁ δὲ προβληθείς δεσπότης Γεώργιος.
Hoc cap. Ducas in rebus Hungaricis parum peritum se prodit, cum eo tempore Hungariam a repina gubernatam et lanco scribit. Sic autem se
res habet: Albertus Austriacus, Sigismundi gener,
cum socero defancto successisset in Hungariæ reguo, biennio fere regnavit, obiitque anno 1439.
Octob. die 27, Elizabetha conjuge prægnante relicta, quæ an. 1440, Februarii die 22, Ladislaum
posthumum peperit. Nuptias quoque Ladislai Poloni, regis Poloniæ Casimiris fratris, aspernata,
anno eodem in festo Puntecostes filium suum infantulum Hungariæ regem coronari curat. Seditiosi
interea aliquot Hungariæ proceres Ladislaum Polonum regem eligunt, et in Hungariam evocant. Adventantem Polonum cum Elizabetha sensisset, in Austriam filio secum abducto, et Hungariæ corona clam
subrepta ac asportata, ad Fridericum III imperat.
aufugit. Ladislaus Polonus die 17 Julii Hungariæ
rex coronatur: eique corona, qua S. Stephani
regis reliquiæ coronatæ erant, imponitur, quod
aliam regina suffurata esset secumque. abstulisset.
Polonus Hungarian usque ad cladem Varnensem
rexit. Eoque interfecto, Ladislaus posthumus, cujus
mater Elizabetha regina anno 1441 obierat, Hungariæ rex iterum anno 1445 proclamatur: simulque Joannes Hunniades Corvinus interrex et regni
gubernator eligitur, eique reipublicae Hungarica
summa tradiiur; quam ad annum usque 1453, cum
Ladislaus posthumus ex Austria in Hungariam reversus est, rexit. Georgius Serviæ despota, post
Sigismundi obitum et Smedrovum a Morate occu-
patum, tota Servia spoliatus cum filio suo Lazaro
Antibarium, vulgo, Antivari, se recepit. Eum Morates ab hujus urbis incolis repetit, et Ragusinm
aufugere cogit. Cumque Ragusæos Morates, ut
Georgium sibi dederent, sollicitaret, molestiam et
incommodum Ragusais creare despota vertus, in
Hungariam ad regem Wladislaum sive Ladislaum
Polonum confugit, eumque rogat, ut sibi coutra
Turcos opem ferat. Ladislaus Georgii ærumnis ac
calamitate motus, simul ut Turcorum audaciam
retunderet, in Turcos movere destinat, bellumque
ad annum 1443 protractum est. Veritus Morates
illins belli exitum, inducias decennales cum Ladislao et despota pepigit: huicque_ditiones suas
ipsamque Semendriam restituit. Vix compositis
induciis ad arma reditum est: Julianoque cardinale Cæsarino auctore atque impulsore, Ladislaus
inducias et jusjurandum violat, fœderaque confundit. Denuo itaque conscripto exercitu Ladislaus, anno 1444, Morati bellum infert. Pœnas vero
repetente Nemesi a foederum corruptoribus, jurisquejurandi contemptoribus, ad Varnam, Tiberiopolim olum appellatam, ad Pontum Euxinum sitam, prælium committitur: in quo Ladislaus et
Julianus cardinalis occubuerunt, magnaque clade
Christiana respublica afflicta est. Bonfinius, D. ¡I,
libb. iv, v et vi; Thwroczius, in Chronicis Hungaricis; Gerardus de Roo, Histor. Austriacæ lib. ▾,.
et Maurus Orbinus in Slavorum regno.
Τῆς καλουμένης σοφίας. Urbs Serviæ Sophia
arn. Hunc locum angustias saltus Isla
dini Leunclavius appellat.
PG 157:1017Οἱ δὲ Τοῦρκοι περάσαντες τὰ δύσβατα καὶ ἐλθόντες ἄντικρυ τοῦ φωσάτου τῶν Οὔγγρων, δειλιάσαντες οὐ κατῆλθον ἐκ τοῦ ὄρους ἐν τῷ πεδίῳ. Οἱ Οὖγγροι δὲ καὶ μάλα θαρσαλέως ἀνέβησαν ἕως ἡμίσεος τοῦ ὄρους. Οἱ δὲ Τοῦρκοι τοξοβολοῦντες οὐκ ἐπαύοντο, πλὴν οὐδὲν ἤνυον. Τέλος ὁρῶντες τὰ δύο μέρη μηδὲν ἀρεϊκὸν πράττοντες διὰ τὴν δυσκολίαν τοῦ τόπου, ἐστράφησαν ὄπισθεν, ὅθεν ἦλθον, ὁ καθεῖς. Τότε ὁ Μουρὰτ ἐδειλίασεν βαλὼν κατὰ νοῦν, ὅτι ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ οὐκ εἶδεν δύναμιν Οὔγγρων διαβῆναι τὸν ποταμὸν καὶ νῦν ὁ δεσπότης τοῦτο ἐνήργησε· πέμπει ἀποκρισιάριον εἰς τὸν δεσπότην καὶ δίδωσι τὰς πόλεις ἁπάσας αὐτοῦ καὶ τὸ Σμέδροβον. Πέμπει οὖν καὶ τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ τυφλοὺς ὄντας καὶ τοῦ Δραγουλίου ὁμοίως καὶ ποιεῖ συνθήκας ἐνόρκους. Καὶ μηνύει ἐν Οὐγγρίᾳ τῇ ῥηγένῃ καὶ τῷ τοποτηρητῇ τῆς βασιλείας. Ἦν γὰρ πρωτοστράτωρ ὁ Ἰάγγος, ὁ δὲ τοποτηρητὴς τοῦ κράλη Οὐγγρίας ἦν ὁ ῥὴξ τῶν Σάξων· μετεκαλέσαντο γὰρ αὐτὸν καὶ ἐποίησαν ἐπίτροπον διὰ τὸ εἶναι νέον τὸν καθολικὸν κράλην· ἦν γὰρ τότε πεντεκαιδέκατον ἄγων ἔτος.quæ has urbes interjacet via, difficilis atque ardua.
montibus ac saltibus ad Philippopolim fere porreclis, redditur. Moles superare Hungaris propositum erat, viamque sibi lignatorum opera sternere,
deincepsque ingredi. Turci vero, viis illis arduis
et salebrosis superatis, progrediuntur, donec ipsis
Hungarorum castra conspecta sunt; metu repressi
ex monte in campum non descenderunt. Quare
Hungari audacia majori montem ad dimidiam acclivitatem suhierunt, a Turcis perpetuis missilibus,
nullo tamen damuo accepto, petiti. Tandem cum
utrique cernerent se loci angustia prohiberi, quominus egregium aliquod facinus ederent, in suum
quisque, unde venerant, locum revertuntur. Melu
ἑρμηνεύεται χρυσῆ, ἦν γὰρ τὸ χωρίον ἀνὰ μέσον polim æquali ab utraque distantia situs erat. Εt
Σοφίας καὶ Φιλιππουπόλεως. Ἐν δὲ τῷ μεταξύ δη
καὶ δρυμῶνες δύσβατοι ἕως ἐγγὺς Φιλίππου, ἐβούλοντο γὰρ περάσαι τὰ ὄρη, πλὴν διὰ πελεκυφόρων
καὶ δενδροτόμων ἀνδρῶν ποιῆσαι πορείαν πρῶτον,
εἶτα εἰσελθεῖν. Οἱ δὲ Τοῦρκοι περάσαντες τὰ δύσε
βατα, καὶ ἐλθόντες ἀντικρὺ τοῦ φωσάτου τῶν Οὔγγρων δειλιάσαντες, οὐ κατῆλθον ἐκ τοῦ ὄρους ἐν
τῷ πεδίῳ. Οἱ δὲ Ούγγροι καὶ μάλα θαρσαλέως
ἀνέβησαν ἕως ἡμίσεως τοῦ δρους. Οἱ δὲ Τοῦρκοι
τοξοβολοῦντες οὐκ ἐπαύοντο, πλὴν οὐδὲν ἤνυον· τέ
λο; ὁρῶντες τὰ δύο μέρη μηδὲν ἀρεϊκὸν πράττοντες
διὰ τὴν δυσκολίαν τοῦ τόπου, ἐστράφησαν ὄπισθεν
50:ν ἦλθεν ὁ καθείς. Τότε ὁ Μουράτ ἐδειλίασε, βαλὼν κατὰ νοῦν ὅτι ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ οὐκ εἶδε
δύναμιν Ούγγρων διαβῆναι τὸν ποταμὸν, καὶ νῦν Morales tunc perculsus, animo revolvebat, uoη
ὁ δεσπότης τοῦτο ἐνήργησε, πέμπει ἀποκρισιάριον - visas prius Hungarorum copias fluvium transiisse,
εἰς τὸν δεσπότην, καὶ δίδωσι τὰς πόλεις ἁπάσας
αὐτοῦ καὶ τὸν Σμέροςον. Πέμπει οὖν καὶ τοὺς
υἱοὺς αὐτοῦ τυφλοὺς ὄντας, καὶ τοῦ Δραγουλίου
ὁμοίως, καὶ ποιεί συνθήκας ενόρκους. Καὶ μηνύει
ἐν Οὐγγρίᾳ τῇ ῥηγένῃ καὶ τῷ τοποτηρητῇ τῆς
βασιλείας. Ην γὰρ πρωτοστράτωρ ὁ Ἰάγγος
Ο δὲ τοποτηρητὴς τοῦ Κράλη Ουγγρίας ἦν ὁ ρήξ
τῶν Σάξων μετεκαλέσαντο γὰρ αὐτὴν, καὶ
ἐποίησαν ἐπίτροπον, διὰ τὸ εἶναι νέον τὸν καθολι
τὸν Κράλην (ἦν γὰρ τότε πεντεκαιδέκατον άγων
ἔτος). Καὶ ἔρχονται οἱ Τοῦρκοι ἐν Ουγγρίᾳ, ήγουν
οἱ πρέσβεις, καὶ δίδωσιν ὄρκους τῷ ῥηγὶ Σάξων,
καὶ λαμβάνουσιν ὅρκους τοῦ εἶναι φίλοι καὶ ἡγαπημένο:· μήτε οἱ Ούγγροι περάσουσι τὸν ποταμὸν
τοῦ ἐλθεῖν κατὰ τοῦ Μουράτ, μήτε οἱ Τοῦρκοι κατὰ
τῶν Ούγγρων. Ὁ δὲ Ἰάγγος οὐκ ὤμοτε λέγων
Ἐγὼ δεσπόζομαι, οὐ δεσπόζω.
nunc despotam eas adduxisse; quare legatos ad
despotain destinat, omnes urbes, quas ei eripuerat, ipsumque Smedrovum restituit. Filios etiain
excæcatos ei remisit, Draculio etiam suos, quos
carcere clausos tenebat, reddidit; pacemque fide
data ac jurejurando sancivit, quam reginæ Hungariæ et regni totius proregi et gubernatori siguificat; Jangus enim præfectus exercituum erat; reguum vero prorex et administrator procurabat Saxonum regulus, quem Hungari curatorem regni
constituerant. Turci itaque legati accedunt, cumque Saxonum regulo pacem ineunt; amicitiam mutuam inter ipsos intercessuram jurali pollicentur;
in eam conditionem quoque descensum, Hungaros
Aluvium non transituros ut Morati bellum inferant:
nec Turcos pariter, ut in Hungaros moveant. Jangus his pactis non subscripsit, nec jusjurandum
præstitit, subditum so esse allegans, non vero do.
minum.
Pace his conditionibus inter Turcos, Hungaros
et Servios composita, Morates adversus Caramanum
belli expeditioni se accingit: collectisque 123
Thraciae et Thessaliæ copiis fretum trajicit, et Prnsæ castra metatus ad bellum se parat, Orientisque
illic milites cogit. Aladini quoque primogenito suo
mandat ut Amasiæ exercitum conscribat, et lennium accedat; quibus paruit Aladines. Caramanus
Τότε, εἰρηνεύσαντες οἱ Τοῦρκοι, ὁμοίως καὶ Ούγκ
γροι και Σέρβοι, αὐτὸς κατὰ τοῦ Καραμάν
ποιεῖται τὴν παρασκευήν. Καὶ συναθροίσας πᾶσαν
τὴν τῆς Θράκης καὶ Θετταλίας δύναμιν, καὶ διαβας
τὸν πορθμόν, πήξας τὰς σκηνὰς ἐν τῇ Προύσῃ,
παρεσκεύαζε καὶ τὰ ἀνατολικά στρατεύματα. 0μοίως πέμπει καὶ πρὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν πρῶτον,
Αλατίνην ονόματι, τοῦ συλλέξαι στρατὸν ἐκ τῆς
᾿Αμασείας, καὶ ἐλθεῖν ἐν Ἰκονίῳ· 8 καὶ πεποίηκεν. equidem, quo tempore despota et Jangus Morati
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ μηνύει ἐν Ουγγρίᾳ ῥηγένη. Fieri nequit istud, ut ex superioribus liquet. Aufugerat
anno 1440 regina, et in Austriam transierat, anno
sequenti 1441, res humanas reliquit: quare gestis anno 1443 interesse non potuit.
Ην γὰρ πρωτοστράτωρ ὁ άγγος. Verum
est lancum sen Joannem Hunniadem præfectum
generalem Hungaricæ militiæ fuisse.
Ὁ δὲ τοποτηρητής τ. κ. Οὐ. ἦν ῥὴς τῶν
Σάξων. Hoc falsum. Ladislaus enim Polonis res
fuit Hungariæ, eamque regio nomine, non tutorio
aut vicario rexit: nec unquam Saxonum, qui hoc
loco pro Polonis a Duca sumuntur, rex fuit: sed
Casimiri Poloniæ regis frater. Videndus Leuncl.
lib. xiv, de istis motibus bellicis et pace cum
Hungaris Turcisque inita.
'Ο δὲ Μέγγος οὐκ ὤμοσε λέγων. Cum
istis non bene conveniunt, quæ hujus capitis initio dixit Ducas: omnia scilicet in Hungaria per
reginam et Hunuiadem gesta fuisse et gubernata:
hic vero per proregem et regis_adolescentis tuto -
rem. Quamvis vero Ducas res Hungariæ personarumque principum statum ignoraret, res inter
Turcos et Hungaros gestas optime persecutus est.
De istis bellis adeundi Laonicus, libb. vi et vir;
Leunclavius, lib. xiv, et Phranzes, lib. ", cap. 18.
Αὐτὸς κατὰ τοῦ Καραμάν. Laoniens, lib.
vi. et Leuncl, lib. xiv, hujus quoque belli, post
motus Hungaricos Serviosque compositos, historiam narrant.
Καὶ ἔρχονται οἱ Τοῦρκοι ἐν Οὐγγρίᾳ, ἤγουν οἱ πρέσβεις, καὶ δίδουσιν ὅρκους τῷ ῥηγὶ Σάξων καὶ λαμβάνουσιν ὅρκους τοῦ εἶναι φίλοι καὶ ἠγαπημένοι· μήτε οἱ Οὖγγροι περάσωσι τὸν ποταμὸν τοῦ ἐλθεῖν κατὰ τοῦ Μουράτ, μήτε οἱ Τοῦρκοι κατὰ τῶν Οὔγγρων. Ὁ δὲ Ἰάγγος οὐκ ὤμοσεν, λέγων· Ἐγὼ δεσπόζομαι, οὐ δεσπόζω. Τότε εἰρηνεύσαντες οἱ Τοῦρκοι, ὁμοίως καὶ Οὖγγροι καὶ Σέρβοι, αὐτὸς κατὰ τοῦ Καραμὰν ποιεῖται τὴν παρασκευήν. Καὶ συναθροίσας πᾶσαν τὴν τῆς Θρᾴκης καὶ Θετταλίας δύναμιν καὶ διαβὰς τὸν πορθμόν, πήξας τὰς σκηνὰς ἐν τῇ Προύσῃ παρεσκεύαζε καὶ τὰ ἀνατολικὰ στρατεύματα. Ὁμοίως πέμπει καὶ πρὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν πρῶτον, Ἀλατήνην ὀνόματι, τοῦ συλλέξαι στρατὸν ἐκ τῆς Ἀμασείας καὶ ἐλθεῖν ἐν Ἰκονίῳ· ὃ καὶ πεποίηκεν. Ὁ γὰρ Καραμάν, ὅτε ὁ δεσπότης σὺν τῷ Ἰάγγῳ ἤλθασιν κατὰ τοῦ Μουράτ, εὑρὼν καὶ οὖτος χώραν κατῆλθε καὶ ἔλαβε τὰς πόλεις αὐτοῦ, ἃς προλαβὼν εἷλεν ὁ Μοράτ· καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ αἰτία τῆς μάχης. Ἀπάρας δὲ ἐκ Προύσης ἦλθεν εἰς Κοτυάειον, ἐκεῖθεν ἐν Σαλουταρίᾳ κἀκεῖ ποιήσας παρασκευὴν ἱκανήν, ἔρχεται εἰς Ἰκόνιον.quæ has urbes interjacet via, difficilis atque ardua.
montibus ac saltibus ad Philippopolim fere porreclis, redditur. Moles superare Hungaris propositum erat, viamque sibi lignatorum opera sternere,
deincepsque ingredi. Turci vero, viis illis arduis
et salebrosis superatis, progrediuntur, donec ipsis
Hungarorum castra conspecta sunt; metu repressi
ex monte in campum non descenderunt. Quare
Hungari audacia majori montem ad dimidiam acclivitatem suhierunt, a Turcis perpetuis missilibus,
nullo tamen damuo accepto, petiti. Tandem cum
utrique cernerent se loci angustia prohiberi, quominus egregium aliquod facinus ederent, in suum
quisque, unde venerant, locum revertuntur. Melu
ἑρμηνεύεται χρυσῆ, ἦν γὰρ τὸ χωρίον ἀνὰ μέσον polim æquali ab utraque distantia situs erat. Εt
Σοφίας καὶ Φιλιππουπόλεως. Ἐν δὲ τῷ μεταξύ δη
καὶ δρυμῶνες δύσβατοι ἕως ἐγγὺς Φιλίππου, ἐβούλοντο γὰρ περάσαι τὰ ὄρη, πλὴν διὰ πελεκυφόρων
καὶ δενδροτόμων ἀνδρῶν ποιῆσαι πορείαν πρῶτον,
εἶτα εἰσελθεῖν. Οἱ δὲ Τοῦρκοι περάσαντες τὰ δύσε
βατα, καὶ ἐλθόντες ἀντικρὺ τοῦ φωσάτου τῶν Οὔγγρων δειλιάσαντες, οὐ κατῆλθον ἐκ τοῦ ὄρους ἐν
τῷ πεδίῳ. Οἱ δὲ Ούγγροι καὶ μάλα θαρσαλέως
ἀνέβησαν ἕως ἡμίσεως τοῦ δρους. Οἱ δὲ Τοῦρκοι
τοξοβολοῦντες οὐκ ἐπαύοντο, πλὴν οὐδὲν ἤνυον· τέ
λο; ὁρῶντες τὰ δύο μέρη μηδὲν ἀρεϊκὸν πράττοντες
διὰ τὴν δυσκολίαν τοῦ τόπου, ἐστράφησαν ὄπισθεν
50:ν ἦλθεν ὁ καθείς. Τότε ὁ Μουράτ ἐδειλίασε, βαλὼν κατὰ νοῦν ὅτι ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ οὐκ εἶδε
δύναμιν Ούγγρων διαβῆναι τὸν ποταμὸν, καὶ νῦν Morales tunc perculsus, animo revolvebat, uoη
ὁ δεσπότης τοῦτο ἐνήργησε, πέμπει ἀποκρισιάριον - visas prius Hungarorum copias fluvium transiisse,
εἰς τὸν δεσπότην, καὶ δίδωσι τὰς πόλεις ἁπάσας
αὐτοῦ καὶ τὸν Σμέροςον. Πέμπει οὖν καὶ τοὺς
υἱοὺς αὐτοῦ τυφλοὺς ὄντας, καὶ τοῦ Δραγουλίου
ὁμοίως, καὶ ποιεί συνθήκας ενόρκους. Καὶ μηνύει
ἐν Οὐγγρίᾳ τῇ ῥηγένῃ καὶ τῷ τοποτηρητῇ τῆς
βασιλείας. Ην γὰρ πρωτοστράτωρ ὁ Ἰάγγος
Ο δὲ τοποτηρητὴς τοῦ Κράλη Ουγγρίας ἦν ὁ ρήξ
τῶν Σάξων μετεκαλέσαντο γὰρ αὐτὴν, καὶ
ἐποίησαν ἐπίτροπον, διὰ τὸ εἶναι νέον τὸν καθολι
τὸν Κράλην (ἦν γὰρ τότε πεντεκαιδέκατον άγων
ἔτος). Καὶ ἔρχονται οἱ Τοῦρκοι ἐν Ουγγρίᾳ, ήγουν
οἱ πρέσβεις, καὶ δίδωσιν ὄρκους τῷ ῥηγὶ Σάξων,
καὶ λαμβάνουσιν ὅρκους τοῦ εἶναι φίλοι καὶ ἡγαπημένο:· μήτε οἱ Ούγγροι περάσουσι τὸν ποταμὸν
τοῦ ἐλθεῖν κατὰ τοῦ Μουράτ, μήτε οἱ Τοῦρκοι κατὰ
τῶν Ούγγρων. Ὁ δὲ Ἰάγγος οὐκ ὤμοτε λέγων
Ἐγὼ δεσπόζομαι, οὐ δεσπόζω.
nunc despotam eas adduxisse; quare legatos ad
despotain destinat, omnes urbes, quas ei eripuerat, ipsumque Smedrovum restituit. Filios etiain
excæcatos ei remisit, Draculio etiam suos, quos
carcere clausos tenebat, reddidit; pacemque fide
data ac jurejurando sancivit, quam reginæ Hungariæ et regni totius proregi et gubernatori siguificat; Jangus enim præfectus exercituum erat; reguum vero prorex et administrator procurabat Saxonum regulus, quem Hungari curatorem regni
constituerant. Turci itaque legati accedunt, cumque Saxonum regulo pacem ineunt; amicitiam mutuam inter ipsos intercessuram jurali pollicentur;
in eam conditionem quoque descensum, Hungaros
Aluvium non transituros ut Morati bellum inferant:
nec Turcos pariter, ut in Hungaros moveant. Jangus his pactis non subscripsit, nec jusjurandum
præstitit, subditum so esse allegans, non vero do.
minum.
Pace his conditionibus inter Turcos, Hungaros
et Servios composita, Morates adversus Caramanum
belli expeditioni se accingit: collectisque 123
Thraciae et Thessaliæ copiis fretum trajicit, et Prnsæ castra metatus ad bellum se parat, Orientisque
illic milites cogit. Aladini quoque primogenito suo
mandat ut Amasiæ exercitum conscribat, et lennium accedat; quibus paruit Aladines. Caramanus
Τότε, εἰρηνεύσαντες οἱ Τοῦρκοι, ὁμοίως καὶ Ούγκ
γροι και Σέρβοι, αὐτὸς κατὰ τοῦ Καραμάν
ποιεῖται τὴν παρασκευήν. Καὶ συναθροίσας πᾶσαν
τὴν τῆς Θράκης καὶ Θετταλίας δύναμιν, καὶ διαβας
τὸν πορθμόν, πήξας τὰς σκηνὰς ἐν τῇ Προύσῃ,
παρεσκεύαζε καὶ τὰ ἀνατολικά στρατεύματα. 0μοίως πέμπει καὶ πρὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν πρῶτον,
Αλατίνην ονόματι, τοῦ συλλέξαι στρατὸν ἐκ τῆς
᾿Αμασείας, καὶ ἐλθεῖν ἐν Ἰκονίῳ· 8 καὶ πεποίηκεν. equidem, quo tempore despota et Jangus Morati
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ μηνύει ἐν Ουγγρίᾳ ῥηγένη. Fieri nequit istud, ut ex superioribus liquet. Aufugerat
anno 1440 regina, et in Austriam transierat, anno
sequenti 1441, res humanas reliquit: quare gestis anno 1443 interesse non potuit.
Ην γὰρ πρωτοστράτωρ ὁ άγγος. Verum
est lancum sen Joannem Hunniadem præfectum
generalem Hungaricæ militiæ fuisse.
Ὁ δὲ τοποτηρητής τ. κ. Οὐ. ἦν ῥὴς τῶν
Σάξων. Hoc falsum. Ladislaus enim Polonis res
fuit Hungariæ, eamque regio nomine, non tutorio
aut vicario rexit: nec unquam Saxonum, qui hoc
loco pro Polonis a Duca sumuntur, rex fuit: sed
Casimiri Poloniæ regis frater. Videndus Leuncl.
lib. xiv, de istis motibus bellicis et pace cum
Hungaris Turcisque inita.
'Ο δὲ Μέγγος οὐκ ὤμοσε λέγων. Cum
istis non bene conveniunt, quæ hujus capitis initio dixit Ducas: omnia scilicet in Hungaria per
reginam et Hunuiadem gesta fuisse et gubernata:
hic vero per proregem et regis_adolescentis tuto -
rem. Quamvis vero Ducas res Hungariæ personarumque principum statum ignoraret, res inter
Turcos et Hungaros gestas optime persecutus est.
De istis bellis adeundi Laonicus, libb. vi et vir;
Leunclavius, lib. xiv, et Phranzes, lib. ", cap. 18.
Αὐτὸς κατὰ τοῦ Καραμάν. Laoniens, lib.
vi. et Leuncl, lib. xiv, hujus quoque belli, post
motus Hungaricos Serviosque compositos, historiam narrant.
PG 157:1019Ὁ δὲ Καραμὰν φυγὼν σὺν τῷ στρατεύματι εἰσῆλθεν ἐν τοῖς ὁρίοις τοῖς πρὸς Συρίαν ἐν ὄρεσιν ὀχυροῖς. Μουρὰτ δὲ τὸ Ἰκόνιον ἀφειδῶς κουρσεύσας καὶ χρυσὸν καὶ ἄργυρον ἱκανὸν ἐκεῖθεν κομίσας, ἐν τῇ τῶν Λαρανδῶν ἔρχεται πόλει κἀκεῖ πάνδεινα κακὰ ἐργασάμενος τοῖς Λαρανδινοῖς, ἐστράφη λεηλατῶν καὶ κουρσεύων πᾶσαν πόλιν καὶ χώραν τοῦ Καραμάν, τὴν ζημίαν ποιῶν ὁμοίοις αὐτοῦ Τούρκοις. Βουλόμενος δὲ ἐξελθεῖν ἐκ τῆς γῆς τοῦ Καραμὰν ἀπέλυσε τὸν υἱὸν αὐτοῦ σὺν τῷ στρατῷ· καὶ ἐστράφη εἰς Ἀμάσειαν, αὐτὸς δὲ κατελθὼν ἐν τῇ Προύσῃ ἐπέρασεν εἰς Θρᾴκην θέρους ἤδη παρερχομένου. Ὁ δὲ Καραμὰν ἐστράφη πάλιν ἐν τοῖς ἰδίοις αὐτοῦ τόποις. Χειμῶνος δὲ ἄρξαντος ἦλθεν ἐξ Ἀμασείας εἷς τῶν δούλων τοῦ Ἀλατὴν τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ μηνύων τὸν αὐτοῦ θάνατον. Ὁ δὲ Μουρὰτ μέγα πένθος ποιήσας, ἦν γὰρ ὁ Ἀλατὴν ἄγων ἔτος ὀκτωκαιδέκατον, ὡραῖος πάνυ καὶ εὔτολμος, μετὰ δὲ τὸ πένθος καλέσας πάντας τοὺς ἀρχηγοὺς καὶ σατράπας αὐτοῦ ἀπέδειξεν ἡγεμόνα καὶ ἀρχηγὸν τοῦ ὑπηκόου παντὸς τὸν δεύτερον υἱὸν αὐτοῦ τὸν Μεχεμέτ, ἀφῆλιξ ἔτι καὶ παιδίον νέον ὑπάρχων. Αὐτὸς δὲ περάσας ἐν τῇ ἀνατολῇ, ἰδιωτεύων ἐν Προύσῃ ἐκάθητο.DUCE
bellum intulerant, occasionen nactus eum inva- Ο γὰρ Καραμάν, ὅτε ὁ δεσπότης σὺν τῷ Ἰάγγῳ
dit, urbesque sibi a Morate ereptas recuperat. Hæcque fuit belli origo. Prusa metis castris Morates
Cotyæum venit, unde in Phrygiam Salutariam perrexit: ubi bellico apparatu, quantum necesse erat,
instructo, Iconium deinde venit. At Caramanus
cum suis fugit, montesque Syriæ knitimos, qui tutum ei receptuin præbebant, occupat. Morates Iconium hostiliter deprædatus magnanı vim auri alque argenti hinc secum portans urbem Laranda
accessit; Larandinos omni calamitatis et ærumna'-
rum gonere vexavit: indeque deflectens graseatur
populabundus, prædamque agendo ex omnibus oppidis totaque Caramani ditione, damnaque Turcis
ejusdem, ac ipse erat, gentis inferendo. Excedere
vero ex Caramani finibus in animo habens, Alium
suum dimisit, qui Amasiam reversus est; ipse vero
Prusam rediit, et exacta jam æstate in Thraciam trajecit: Caramanus deinde ditionis suæ loca repetit.
Hieme deinceps appetente venit ex Amasia Aladimis Moratis filii servorum unus, qui eum diem
obiisse nuntiat. Hunc pater acerbo luctu planxit,
quippe annum decimum octavum jam agens, furmosus admodum et audax erat. Luctu finito, omribus ducibus ac satrapis suis convocatis, imperatorem principemque omnium sibi subditorum
Melemedein secundogenitumn flium suum, impuberem etiamnum admodumque puerum, designavit; in Anatoliam deinde profectus, vitam privalau Prusa quietus agebat.
Appetente deinde vere, ab Hungariæ finibus spoculatores venerunt, qui novo inperatori ejusque
consiliariis res imperii procurantibus Halili, Sariciz
el Zagano nuntiant, Hungarorum et Walachorum
ingens agmen ad Danubii ripam convenire: quem
nuntium patri suo Mehemetes mittit. Morates de
violatis jurejurando ac fide attonitus, quid acturus
esset deliberabat, Æstate deinde inchoata, sub ortum Caniculæ cunctas Orientis copias contraxit. At
ex Ægæo mari viginti quinque triremes venerunt,
et Callipolim usque progress transitum impe
dierunt. Pars illarum etiam usque ad ostium sacrum
processere, 124 illac quoque trajectum prohibituræ. Hungari vero postquam Danubium transierunt, iter securi pergunt, omnia obstacula removentes, et deditione castra accipientes, et Varnam
usque progrediuntur. Cumque Morates trajectu arceretur, tedio affectus mcerebat: quique Mehemneti
atlerant, in ancipiti stantes, animos despondebant.
Progressus laudem Morates ad hostium superius
sacro vicinum, tutus et liber a triremium insecuἤλθασι κατὰ τοῦ Μουράτ, εὑρὼν καὶ οὗτος χώρου
κατῆλθε, καὶ ἔλαβε τὰς πόλεις αὐτοῦ, ἂς προλα
βὼν εἶπεν ὁ Μουράτ. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ αἰτία τῆς
μάχης. Απάρας δὲ ἐκ Προύσης ἦλθεν εἰς Κοτύαιον,
ἐκεῖθεν ἐν Σαλουταρίᾳ, κἀκεῖ ποιήσας παρασκευὴν
ἱκανὴν ἔρχεται εἰς Ικόνιον. Ὁ δὲ Καραμάν φεύ
γων σὺν τῷ στρατεύματι, εἰσῆλθεν ἐν τοῖς ὁρίοις
τοῖς πρὸς Συρίαν ἐν ὄρεσιν ὀχυροῖς. Μουρὰς δὲ τὸ
Ικόνιον ἀφειδῶς κουρσεύσας, καὶ χρυσὶν καὶ ἄρ
γυρον ἱκανὸν ἐκεῖθεν κομίσας, ἐν τῇ τῶν Λαρεν
δῶν ἔρχεται πόλει, κἀκεῖ πάνδεινα κακὰ ἐργασάμενος τοῖς Λαρανδινοῖς, ἐστράφη λεηλατών,
καὶ κουρσεύων πάσαν πόλιν καὶ χώραν τοῦ Χαραμάν, τὴν ζημίαν ποιῶν ὁμοίως αὐτοῦ Τούρκοις.
Βουλόμενος δ' ἐξελθεῖν ἐκ τῆς γῆς τοῦ Καραμαν,
ἀπέλυσε τὸν υἱὸν αὐτοῦ σὺν τῷ στρατῷ, καὶ
ἐστράφη εἰς 'Αμάσειαν. Αὐτὸς δὲ κατελθὼν ἐν τῇ
Προύσῃ ἐπέρασεν εἰς Θρᾴκην θέρους 4 δη παρερ
χομένου. Ο δὲ Καραμὰν ἐστράφη πάλιν ἐν τοῖς
ἰδίοις αὐτοῦ τόποις. Χειμῶνος δὲ ἄρξαντος
ἦλθεν ἐξ ᾿Αμασείας εἷς τῶν δούλων τοῦ ᾿Αλατὴν
τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, μηνύων τὸν αὐτοῦ θάνατον. Ὁ &
Μωράτ μέγα πένθος ποιήσας, ἦν γὰρ ὁ ᾿Αλατὴν
ἄγων ἔτος ὀκτὼ καὶ δέκατον, ὡραῖος πάνυ καὶ
εὔτολμος· μετὰ δὲ τὸ πένθος καλέσας πάντας τοὺς
ἀρχηγούς, καὶ σατράπας αὐτοῦ, ἀπέδειξεν ἡγεμόνα
καὶ ἀρχηγὸν τοῦ ὑπηκόου παντὸς τὸν δεύτερον
υἱὸν αὐτοῦ, τὸν Μεχμέτ, ἀφήλιξ ἔτι καὶ πα8δίον νέον ὑπάρχων· αὐτὸς δὲ περάσας ἐν τῇ Ακτο
Ο τολῇ ἰδιωτεύων ἐν Προύσῃ ἐκάθητο.
Ἔαρος δὲ ἀρξαμένου, ἤλθασι κατάσκοποι ἐκ τῶν
τῆς Οὐγγρίας μερῶν ἀπαγγέλλοντες τῷ νέῳ ἡγεμόνι,
καὶ τοῖς φροντίζουσιν αὐτῷ, Χαλίλ, Σαριτζία, καὶ
Ζάγανος, ὅτι ἐν ταῖς ὄχθαις τοῦ Ίστρου συνάγεται
πλῆθος Ούγγρων και Βλάχων πολύ. Ο δὲ Μερεμέτ
μηνύει τῷ πατρὶ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μουράτ, θαυμάσας
ἐπὶ τῇ παραβάσει τῶν ὅρκων, ελογίζετο τί ἄρα μέλη
λει γενέσθαι. Θέρους οὖν ἀρχομένου, ἐκάλει πρὸς
αὐτὸν τὰς ἀπανταχοῦ δυνάμεις τῆς Εω, πρὸς τὰς
τοῦ Κυνὸς ἐπιτολάς· καὶ ἐξ Αἰγαίου πελάγους
ἀνεφάνησαν τριήρεις εἰκοσιπέντε. Καὶ ἐλθοῦσαι αν
τικρὺ Καλλιουπόλεως εκώλυον τὸν πόρον. Ομοίως
καὶ μέρος τῶν αὐτῶν τριήρεων ἔπλες μέχρι τοῦ δεν
ροῦ στομίου, κωλύουσαι τὰς ἐκεῖ πορείας. Οἱ δὲ Οὖγγροι περάσαντες τὸν πόρον τοῦ Δανούδεως, ἤρχοντο
ἀδεῶς καθαίροντες τὴν ὁδὸν, καὶ λαμβάνοντες τὰ
κάστρα ήλθοσαν οὖν μέχρι Βάρνας. Ὁ δὲ Μουράτ
μὴ εὑρίσκων πορείαν ήσχαλλεν· οἱ δὲ τοῦ Μερεμέτ
ἐν ἀπορίᾳ ὄντες ἠθύμουν. Τότε ἀναβὰς πρὸς τὸ τοῦ
ἱεροῦ στόμιον ἐγγὺς, καὶ εὑρὼν ἄδειαν ἀπὸ τῶν
τριήρεων, ἐπέρασε καὶ αὐτὸς, καὶ οἱ μετ᾿ αὐτοῦ.
Is naelis Bullialdi notæ.
Λάρανδα, urbs Lycaonia sub leonii throno.
Χειμῶνος δὲ ἄρξαντος. Leunclavius Alasinis mortem ex historiis Turcicis anno 846, et ex
Analibus auno 847 contigisse statuit: anle belJum a Joanne Hunniade et Georgio despota Turciz
illatum. Ducas vero post bellum illud confectum.
ἱε
pacemque cum Hungaris et Serviis compositam
tradit.
Καὶ ἐξ Αἰγαίου πελάγους. Leunclavius idem
notat, lib. xiv, et in Annalibus Turcicis classem Italorum fuisse dicit.
Ἔαρος δὲ ἀρξαμένου ἤλθασι κατάσκοποι ἐκ τῶν τῆς Οὐγγρίας μερῶν ἀπαγγέλλοντες τῷ νέῳ ἡγεμόνι καὶ τοῖς φροντίζουσιν αὐτῷ, Χαλίλ, Σαρητζία καὶ Ζάγανος, ὅτι ἐν ταῖς ὄχθαις τοῦ Ἴστρου συνάγεται πλῆθος Οὔγγρων καὶ Βλάχων πολύ. Ὁ δὲ Μεχεμὲτ μηνύει τῷ πατρὶ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μουρὰτ θαυμάσας ἐπὶ τῇ παραβάσει τῶν ὅρκων ἐλογίζετο, τί ἆρα μέλλει γενέσθαι. Θέρους οὖν ἀρχομένου ἐκάλει πρὸς αὐτὸν τὰς ἁπανταχοῦ δυνάμεις τῆς ἕω, πρὸς τὰς τοῦ κυνὸς ἐπιτολάς. Καὶ ἐξ Αἰγαίου Πελάγους ἀνεφάνησαν τριήρεις εἴκοσι πέντε καὶ ἐλθοῦσαι ἄντικρυ Καλλιουπόλεως ἐκώλυον τὸν πόρον. Ὁμοίως καὶ μέρος τῶν αὐτῶν τριήρεων ἔπλεεν μέχρι τοῦ Ἱεροῦ Στομίου κωλύουσαι τὰς ἐκεῖ πορείας. Οἱ δὲ Οὖγγροι περάσαντες τὸν πόρον τοῦ Δανούβεως ἤρχοντο ἀδεῶς· καθαίροντες τὴν ὁδὸν καὶ λαμβάνοντες τὰ κάστρα ἤλθοσαν οὖν μέχρι Βάρνας. Ὁ δὲ Μουρὰτ μὴ εὑρίσκων πορείαν ἤσχαλλεν, οἱ δὲ τοῦ Μεχεμὲτ ἐν ἀπορίᾳ ὄντες ἀθύμουν. Τότε ἀναβὰς πρὸς τὸ τοῦ Ἱεροῦ Στόμιον ἐγγὺς καὶ εὑρὼν ἄδειαν ἀπὸ τῶν τριήρεων ἐπέρασε καὶ αὐτὸς καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ.DUCE
bellum intulerant, occasionen nactus eum inva- Ο γὰρ Καραμάν, ὅτε ὁ δεσπότης σὺν τῷ Ἰάγγῳ
dit, urbesque sibi a Morate ereptas recuperat. Hæcque fuit belli origo. Prusa metis castris Morates
Cotyæum venit, unde in Phrygiam Salutariam perrexit: ubi bellico apparatu, quantum necesse erat,
instructo, Iconium deinde venit. At Caramanus
cum suis fugit, montesque Syriæ knitimos, qui tutum ei receptuin præbebant, occupat. Morates Iconium hostiliter deprædatus magnanı vim auri alque argenti hinc secum portans urbem Laranda
accessit; Larandinos omni calamitatis et ærumna'-
rum gonere vexavit: indeque deflectens graseatur
populabundus, prædamque agendo ex omnibus oppidis totaque Caramani ditione, damnaque Turcis
ejusdem, ac ipse erat, gentis inferendo. Excedere
vero ex Caramani finibus in animo habens, Alium
suum dimisit, qui Amasiam reversus est; ipse vero
Prusam rediit, et exacta jam æstate in Thraciam trajecit: Caramanus deinde ditionis suæ loca repetit.
Hieme deinceps appetente venit ex Amasia Aladimis Moratis filii servorum unus, qui eum diem
obiisse nuntiat. Hunc pater acerbo luctu planxit,
quippe annum decimum octavum jam agens, furmosus admodum et audax erat. Luctu finito, omribus ducibus ac satrapis suis convocatis, imperatorem principemque omnium sibi subditorum
Melemedein secundogenitumn flium suum, impuberem etiamnum admodumque puerum, designavit; in Anatoliam deinde profectus, vitam privalau Prusa quietus agebat.
Appetente deinde vere, ab Hungariæ finibus spoculatores venerunt, qui novo inperatori ejusque
consiliariis res imperii procurantibus Halili, Sariciz
el Zagano nuntiant, Hungarorum et Walachorum
ingens agmen ad Danubii ripam convenire: quem
nuntium patri suo Mehemetes mittit. Morates de
violatis jurejurando ac fide attonitus, quid acturus
esset deliberabat, Æstate deinde inchoata, sub ortum Caniculæ cunctas Orientis copias contraxit. At
ex Ægæo mari viginti quinque triremes venerunt,
et Callipolim usque progress transitum impe
dierunt. Pars illarum etiam usque ad ostium sacrum
processere, 124 illac quoque trajectum prohibituræ. Hungari vero postquam Danubium transierunt, iter securi pergunt, omnia obstacula removentes, et deditione castra accipientes, et Varnam
usque progrediuntur. Cumque Morates trajectu arceretur, tedio affectus mcerebat: quique Mehemneti
atlerant, in ancipiti stantes, animos despondebant.
Progressus laudem Morates ad hostium superius
sacro vicinum, tutus et liber a triremium insecuἤλθασι κατὰ τοῦ Μουράτ, εὑρὼν καὶ οὗτος χώρου
κατῆλθε, καὶ ἔλαβε τὰς πόλεις αὐτοῦ, ἂς προλα
βὼν εἶπεν ὁ Μουράτ. Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ αἰτία τῆς
μάχης. Απάρας δὲ ἐκ Προύσης ἦλθεν εἰς Κοτύαιον,
ἐκεῖθεν ἐν Σαλουταρίᾳ, κἀκεῖ ποιήσας παρασκευὴν
ἱκανὴν ἔρχεται εἰς Ικόνιον. Ὁ δὲ Καραμάν φεύ
γων σὺν τῷ στρατεύματι, εἰσῆλθεν ἐν τοῖς ὁρίοις
τοῖς πρὸς Συρίαν ἐν ὄρεσιν ὀχυροῖς. Μουρὰς δὲ τὸ
Ικόνιον ἀφειδῶς κουρσεύσας, καὶ χρυσὶν καὶ ἄρ
γυρον ἱκανὸν ἐκεῖθεν κομίσας, ἐν τῇ τῶν Λαρεν
δῶν ἔρχεται πόλει, κἀκεῖ πάνδεινα κακὰ ἐργασάμενος τοῖς Λαρανδινοῖς, ἐστράφη λεηλατών,
καὶ κουρσεύων πάσαν πόλιν καὶ χώραν τοῦ Χαραμάν, τὴν ζημίαν ποιῶν ὁμοίως αὐτοῦ Τούρκοις.
Βουλόμενος δ' ἐξελθεῖν ἐκ τῆς γῆς τοῦ Καραμαν,
ἀπέλυσε τὸν υἱὸν αὐτοῦ σὺν τῷ στρατῷ, καὶ
ἐστράφη εἰς 'Αμάσειαν. Αὐτὸς δὲ κατελθὼν ἐν τῇ
Προύσῃ ἐπέρασεν εἰς Θρᾴκην θέρους 4 δη παρερ
χομένου. Ο δὲ Καραμὰν ἐστράφη πάλιν ἐν τοῖς
ἰδίοις αὐτοῦ τόποις. Χειμῶνος δὲ ἄρξαντος
ἦλθεν ἐξ ᾿Αμασείας εἷς τῶν δούλων τοῦ ᾿Αλατὴν
τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ, μηνύων τὸν αὐτοῦ θάνατον. Ὁ &
Μωράτ μέγα πένθος ποιήσας, ἦν γὰρ ὁ ᾿Αλατὴν
ἄγων ἔτος ὀκτὼ καὶ δέκατον, ὡραῖος πάνυ καὶ
εὔτολμος· μετὰ δὲ τὸ πένθος καλέσας πάντας τοὺς
ἀρχηγούς, καὶ σατράπας αὐτοῦ, ἀπέδειξεν ἡγεμόνα
καὶ ἀρχηγὸν τοῦ ὑπηκόου παντὸς τὸν δεύτερον
υἱὸν αὐτοῦ, τὸν Μεχμέτ, ἀφήλιξ ἔτι καὶ πα8δίον νέον ὑπάρχων· αὐτὸς δὲ περάσας ἐν τῇ Ακτο
Ο τολῇ ἰδιωτεύων ἐν Προύσῃ ἐκάθητο.
Ἔαρος δὲ ἀρξαμένου, ἤλθασι κατάσκοποι ἐκ τῶν
τῆς Οὐγγρίας μερῶν ἀπαγγέλλοντες τῷ νέῳ ἡγεμόνι,
καὶ τοῖς φροντίζουσιν αὐτῷ, Χαλίλ, Σαριτζία, καὶ
Ζάγανος, ὅτι ἐν ταῖς ὄχθαις τοῦ Ίστρου συνάγεται
πλῆθος Ούγγρων και Βλάχων πολύ. Ο δὲ Μερεμέτ
μηνύει τῷ πατρὶ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Μουράτ, θαυμάσας
ἐπὶ τῇ παραβάσει τῶν ὅρκων, ελογίζετο τί ἄρα μέλη
λει γενέσθαι. Θέρους οὖν ἀρχομένου, ἐκάλει πρὸς
αὐτὸν τὰς ἀπανταχοῦ δυνάμεις τῆς Εω, πρὸς τὰς
τοῦ Κυνὸς ἐπιτολάς· καὶ ἐξ Αἰγαίου πελάγους
ἀνεφάνησαν τριήρεις εἰκοσιπέντε. Καὶ ἐλθοῦσαι αν
τικρὺ Καλλιουπόλεως εκώλυον τὸν πόρον. Ομοίως
καὶ μέρος τῶν αὐτῶν τριήρεων ἔπλες μέχρι τοῦ δεν
ροῦ στομίου, κωλύουσαι τὰς ἐκεῖ πορείας. Οἱ δὲ Οὖγγροι περάσαντες τὸν πόρον τοῦ Δανούδεως, ἤρχοντο
ἀδεῶς καθαίροντες τὴν ὁδὸν, καὶ λαμβάνοντες τὰ
κάστρα ήλθοσαν οὖν μέχρι Βάρνας. Ὁ δὲ Μουράτ
μὴ εὑρίσκων πορείαν ήσχαλλεν· οἱ δὲ τοῦ Μερεμέτ
ἐν ἀπορίᾳ ὄντες ἠθύμουν. Τότε ἀναβὰς πρὸς τὸ τοῦ
ἱεροῦ στόμιον ἐγγὺς, καὶ εὑρὼν ἄδειαν ἀπὸ τῶν
τριήρεων, ἐπέρασε καὶ αὐτὸς, καὶ οἱ μετ᾿ αὐτοῦ.
Is naelis Bullialdi notæ.
Λάρανδα, urbs Lycaonia sub leonii throno.
Χειμῶνος δὲ ἄρξαντος. Leunclavius Alasinis mortem ex historiis Turcicis anno 846, et ex
Analibus auno 847 contigisse statuit: anle belJum a Joanne Hunniade et Georgio despota Turciz
illatum. Ducas vero post bellum illud confectum.
ἱε
pacemque cum Hungaris et Serviis compositam
tradit.
Καὶ ἐξ Αἰγαίου πελάγους. Leunclavius idem
notat, lib. xiv, et in Annalibus Turcicis classem Italorum fuisse dicit.
PG 157:1021Οἱ δὲ τοῦ Μεχεμὲτ κρατῶντες βίγλας καὶ μαθόντες τὴν διάβασιν τοῦ Μουράτ, ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἡνώθησαν καὶ δι’ ἑτέρας δύο ἡμέρας ἔφθασαν ἐν τῇ Βάρνῃ. Καὶ τῇ ἐπιούσῃ συνάψαντες πόλεμον φοβερὸν καὶ φρικώδη, ἀπὸ πρωί̈ας ἕως ὥρας ἐννάτης κατέκοπτον ἀφειδῶς οἱ χριστιανοὶ τοὺς Τούρκους. Περὶ δὲ ὥραν δεκάτην, μείνας μόνος σὺν πεντακοσίοις ἢ πλέον ἢ ἔλαττον, στρέφει τὰς ἡνίας τοῦ ἵππου ὁ ῥὴξ Σάξων κατ’ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Ἰάγγος ἐκώλυεν· αὐτὸς δὲ οὐκ ἐπείσθη. Καὶ προσεγγίσας, καιρίαν δέχεται ὁ ἵππος τὴν πληγὴν καὶ τὸν ἀναβάτην κύμβαχον ἐφαπλοῖ· καὶ καρατομοῦσιν αὐτὸν παρευθύ. Ὁ δὲ Ἰάγγος ἰσθεὶς τὸ γεγονός, ἦν γὰρ ἡ κεφαλὴ ἀπῃωρημένη τῷ δόρει καὶ κραυγαὶ καὶ ἀλαλαγμοὶ καὶ ὁ φεύγων φυγέτω, κατέκοψαν οὖν οἱ Τοῦρκοι πλείστους καὶ ἡ νὺξ κατέλαβε καὶ ὁ Ἰάγγος μόλις διασωθεὶς ἐπέρασε τὸν ποταμόν, οἱ δὲ Τοῦρκοι νικηταὶ τροπαιοῦχοι ἐπανέζευξαν. Τότε ὁ εὐτυχὴς Μουρὰτ πάλιν τὴν περαίαν περᾷ καὶ ἐν τῇ Μαγνησίᾳ ἀφικνεῖται κἀκεῖ τὴν κατοίκησιν ἐμπορεύεται.Οἱ δὲ τοῦ Μεχμέτ κρατοῦντες Βίγλας καὶ tione cum suis transfretavit, Sub Mehemete qui
μαθόντες τὴν διάβασιν τοῦ Μουράτ, ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ
ἡνώθησαν. Καὶ δι᾿ ἑτέρας δύο ἡμέρας ἔφθασαν ἐν τῇ
Βάρνῃ Καὶ τῇ ἐπιούσῃ συνάψαντες πόλεμον
φοβερὸν καὶ φρικώδη ἀπὸ πρωΐας ἕως ώρας εννάτης,
κατέκοπτον ἀφειδῶς οἱ Χριστιανοὶ τοὺς Τούρκους.
Περὶ δὲ ὥραν δεκάτην, μείνας μόνος σὺν πεντακοσίοις ἢ πλέον, ἢ ἔλαττον, στρέφει τὰς ἡνίας τοῦ
ἵππου 5 ρὴξ Σάξων κατ' αὐτοῦ. Ὁ δὲ Ἰάγγος ενώλυεν αὐτὸς δὲ οὐκ ἐπείσθη· καὶ προσεγγίσας
καιρίαν δέχεται ὁ ἵππος πληγὴν, καὶ τὸν ἀναβάτην
κύμβαχον ἐφαπλοί, καὶ καρατομοῦσιν αὐτὸν παρευθύ. Ο δὲ Ἰάγγος ἱσθεὶς τὸ γεγονός, ἦν γὰρ ἡ
κεφαλὴ ἀπῄωρημένη τῷ δορὶ, καὶ κραυγα, καὶ
ἀλαλαγμοί, καὶ, Ο φεύγων φυγέτω. Κατέκοψαν
οὖν οἱ Τοῦρκοι πλείστους, καὶ ἡ νύξ κατέλαβε, καὶ
ὁ άγγος μόλις διασωθεὶς ἐπέρασε τον ποταμόν.
Οἱ δὲ Τοῦρκοι νικηταὶ τροπαιούχοι ἐπανέζευξαν.
Τότε ὁ εὐτυχής Μωρὰτ πάλιν τὴν περαίαν περᾷ,
καὶ ἐν τῇ Μαγνησίᾳ ἀφικνεῖται, κἀκεῖ τὴν κατοί
κησιν ἐμπορεύεται.
Αλλ' οι Χριστιανοί μήπω νοήσαντες, ὅτι αἱ
ἁμαρτίας ἡμῶν εἰσιν οἱ ἐμπεδοῦντες ἡμᾶς, καὶ αἱ
κακίαι ἡμῶν εἰσιν οἱ τὰ κακὰ προξενούντες, πάλιν
ἑτέραν ἀφίησι καθ᾿ ἡμῶν ὀργὴν ή τύχη. Ο γὰρ
Χαλίλ πρακτικὸς ὑπάρχων περὶ τὰ τῆς ἀρχῆς
μεθοδεύματα, καὶ ὅτι ὁ νέος οὐκ εὐτυχήσει ποτέ,
ἄγεται πάλιν παρ' αὐτοῦ ὁ Μουράτ ἐν τῷ παλατίῳ
τῆς ᾿Αδριανοῦ, καὶ εὐφημίζεται ὡς ἡγεμών. Ο δὲ
νέος ἡγεμὼν Μεχεμὲτ ὁ υἱὸς αὐτοῦ στέλλεται παρὰ
τοῦ πατρὸς, τοῦ ἀρχηγεῖν ἐν τῇ Μαγνησία. Μαθών
δὲ τοῦτο ὁ Ἰάγγος περᾷ τὴν περαίαν τοῦ Ἴστρου
ἐξ ἄλλης ὁδοῦ, καὶ διαβὰς τὰ στενωπά πάντα έρχεται πρὸς τὸ Νῆσιν ἢ πρὸς τὸν Κόσοβαν. Καὶ ὁ
Μουράτ σὺν πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ ἕτοιμος. Καὶ
δὴ πολεμήσαντες ἀφ' ἑσπέρας, πρωΐ σκοτίας οὔσης
ἐγείρεται σὺν μερικούς στρατιώταις, καὶ ὡς δῆθεν
ἑτοιμάσων πρὸ ὥρας τὸν πόλεμον, αὐτὸς διέδρα.
οἶδε γὰρ τὴν στρατιάν του Τούρκου υπερέχουσαν
ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καὶ τοὺς Ούγγρους δειλιῶντας καὶ
militabant Ryglis occupatis, Moratisque transitu
cognito, unius diei itinere ei se conjunxerunt, alterisque castris Varnam perveniunt. Postridie prelium horrendum ac cruentum a diluculo ad horam
diei nonam commissum. Christiani-nulli parceutes
Turcos ceciderunt; verum circa horam decimam
Saxonum regulus solus, suorum quingentis prælerpropter stipatus in Turcos equum impellit. Hoc ne
committeret, dehortabatur Jengus, cui tamen haud
paruit; et propius cumn accessisset, lethale vulnus
equus accipit, sessoremque regulum in caput pronum excutit, cui caput Turci illico amputarunt.
Casum staţiın cognovit Jangus; caput enim hastæ
præfxum sublime conspiciebatur, clamoresque et
vociferationes excitata erant, Qui fugit fugiat. Ma
gnam itaque stragem Turci edunt: et nocte superveniente, vix superato Auvio, Jangus salvus evasit.
Turci, parta victoria, fugatisque hostibus se recepe
runt: et Morates prospera fortuna usus in oppositam Europe Asiam iterum transit, Magnesiam
petit, habitationemque sibi illic eligit
In nos porro Christianos nondum satis intelligentes peccatis nostris irretitos teneri, vitiisque
et flagitiis damna et calamitates in nos accersere,
aliud telum irata fortuna immisit. Ilalil enim artium,
quibus imperium regi debet, peritus, et adolescen
tulum Mehemetem nunquam fortunatum fore suspicatus, Moratem iterum in palatium Adrianopo
leos reducit, imperatoremque salutat. Junior vero
princeps Mehmetes a patre Magnesiam missus est,
ut res imperii illis in partibus administraret. Hoc
cum rescivisset Jangus, Istrum alia via transit, omnibusque angustiis superalis Nisim accedit, quæ ad
Cosovam sita est. Morates huic cum toto exercitu
paratus occurrit. Sub vesperam jam prælium initum erat, mane, priusquam illuxisset, cum agminis parte movet Jangus, et ad mature pugnandum
omnibus simulate dispositis, aufugit. Turcorum
enim exercitum copiis suis multitudine longe superiorem sciebat: Hungaros trepidare et fugæ intenIsmaelis Bullialdi notæ.
Κρατούντες Βύγλας. Forte hic intelligenda
urbs in Odrysis, quæ Βούκελος appellatur, sub metro-D
polita Adrianop. Eini montis. Bilgiur a Turcis appellatur, ut ex vocabulorum elementis probabile fit.
Pugna ad Varnam et accepta a Christianis
clades Novemb. 10, anno 1444, Hegiræ 848, qui
cepit 19 Apr. die Dominica. Novemb. 10 erat Regeb
vel Regiad mensis dies 29 feria nɩ.
Ο δὲ Ιάγκος εκώλυεν. Iden Phranzes, lib.
Il, cap. 18, tradit. Laonicus, lib. vir, Wiadislaum, ut castra Moratis aggrederetur a quibusdam
impulsum, qui Hunniadi invidebant, scribit.
Ο γὰρ Χαλίλ. Leunclavius lib. xiv, et Laonieurs, lib. vu, quibus artibus Chalil Moratem in regium solium reduxerit, exponunt. Id factum adnotant Annales Turcici anno Hegira 850 (id est,
Christi 1446), expeditionemque Moratis in Moream
codem anno. Sed ita intelligendum est, anno 819
Christi 1445), Muraten in thronum imperatoriuαι
reductum; in Peloponnesum sub finem anni 1445, al
Hegiræ 849, venisse, et anno 1446, Hegiræ 850,
Hadrianopolim reliisse. Tam annales Turcici quam
historia Hungarica adnotant Moratis in Moreain
expeditionem plusquam biennio antevertere Hunniadis cum Morate in campo Cosovo prælium: quod
equidem verum est. Expeditio siquidem in Moream
contigit circa anem anni 1435, et initium 1446,
pugna in campo Cosovo anno 1448. Phranzes la·
men et Chronicum breve, quod hic dedimus, að
annum 6955, mensemnque Decembrem [id est,
Christi 1446] referunt. Ducas forte hujus quoque
pugnæ mentionem statim subjicit illis, quæ de Varnensi narravit, quod ad res Hungaricas et Serviorum pertineant.
Πρὸς τὸ Νῆσιν. Nisis urbs Serviæ ad Ibarer
fuvium. Ptolemo in is Europæ Tabula habet Νέσου
in superiore Mysia: in qua habetur etiam fluvius.
Ciabrus, quem aliqui volunt esse Ibarem: vertuin
in illa Ptolemæi tabula longissime abest Ciabrus
fluvius ab urbe Neso. Laonicus, lib. vu, Νήσιον vocal
Ἀλλ’ οἱ χριστιανοὶ μήπω νοήσαντες, ὅτι αἱ ἁμαρτίαι ἡμῶν εἰσιν οἱ ἐμποδοῦντες ἡμᾶς καὶ αἱ κακίαι ἡμῶν εἰσιν οἱ τὰ κακὰ προξενοῦντες, πάλιν ἑτέραν ἀφίησιν καθ’ ἡμῶν ὀργὴν ἡ τύχη. Ὁ γὰρ Χαλὶλ πρακτικὸς ὑπάρχων περὶ τὰ τῆς ἀρχῆς μεθοδεύματα καὶ ὅτι ὁ νέος οὐκ εὐτυχήσει ποτέ, ἄγεται πάλιν παρ’ αὐτοῦ ὁ Μουρὰτ ἐν τῷ παλατίῳ τῆς Ἀδριανοῦ καὶ εὐφημίζεται ὡς ἡγεμών. Ὁ δὲ νέος ἡγεμὼν Μεχέμετ ὁ υἱὸς αὐτοῦ στέλλεται παρὰ τοῦ πατρὸς τοῦ ἀρχηγεῖν ἐν τῇ Μαγνησίᾳ. Μαθὼν δὲ τοῦτο ὁ Ἰάγγος περᾷ τὴν περαίαν τοῦ Ἴστρου ἐξ ἄλλης ὁδοῦ καὶ διαβὰς τὰ στενωπὰ πάντα ἔρχεται πρὸς τὸ Νῆσιν ἢ πρὸς τὴν Κόσοβαν. Καὶ ὁ Μουρὰτ σὺν πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ ἕτοιμος καὶ δὴ πολεμήσαντες ἀφ’ ἑσπέρας, πρωὶ̈ σκοτίας οὔσης ἐγείρεται σὺν μερικοῖς στρατιώταις καὶ ὡς δῆθεν ἑτοιμάσων πρὸ ὥρας τὸν πόλεμον, αὐτὸς διέδρα· εἶδε γὰρ τὴν στρατιὰν τοῦ Τούρκου ὑπερέχουσαν ἐπὶ τὸ πλεῖστον καὶ τοὺς Οὔγγρους δειλιῶντας καὶ εἰς φυγὴν μελετῶντας. Τότε ὁ Μουρὰτ ἡλίου ἤδη αὐγάζοντος ὁρῶν τὰς σκηνὰς τῶν Οὔγγρων διεσκεδασμένας καὶ εἰς φυγὴν βλέποντας, ἐπέπεσεν ἐπ’ αὐτοὺς καὶ τοὺς μὲν ἐσκύλευσε, τοὺς δὲ κατέσφαξεν.Οἱ δὲ τοῦ Μεχμέτ κρατοῦντες Βίγλας καὶ tione cum suis transfretavit, Sub Mehemete qui
μαθόντες τὴν διάβασιν τοῦ Μουράτ, ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ
ἡνώθησαν. Καὶ δι᾿ ἑτέρας δύο ἡμέρας ἔφθασαν ἐν τῇ
Βάρνῃ Καὶ τῇ ἐπιούσῃ συνάψαντες πόλεμον
φοβερὸν καὶ φρικώδη ἀπὸ πρωΐας ἕως ώρας εννάτης,
κατέκοπτον ἀφειδῶς οἱ Χριστιανοὶ τοὺς Τούρκους.
Περὶ δὲ ὥραν δεκάτην, μείνας μόνος σὺν πεντακοσίοις ἢ πλέον, ἢ ἔλαττον, στρέφει τὰς ἡνίας τοῦ
ἵππου 5 ρὴξ Σάξων κατ' αὐτοῦ. Ὁ δὲ Ἰάγγος ενώλυεν αὐτὸς δὲ οὐκ ἐπείσθη· καὶ προσεγγίσας
καιρίαν δέχεται ὁ ἵππος πληγὴν, καὶ τὸν ἀναβάτην
κύμβαχον ἐφαπλοί, καὶ καρατομοῦσιν αὐτὸν παρευθύ. Ο δὲ Ἰάγγος ἱσθεὶς τὸ γεγονός, ἦν γὰρ ἡ
κεφαλὴ ἀπῄωρημένη τῷ δορὶ, καὶ κραυγα, καὶ
ἀλαλαγμοί, καὶ, Ο φεύγων φυγέτω. Κατέκοψαν
οὖν οἱ Τοῦρκοι πλείστους, καὶ ἡ νύξ κατέλαβε, καὶ
ὁ άγγος μόλις διασωθεὶς ἐπέρασε τον ποταμόν.
Οἱ δὲ Τοῦρκοι νικηταὶ τροπαιούχοι ἐπανέζευξαν.
Τότε ὁ εὐτυχής Μωρὰτ πάλιν τὴν περαίαν περᾷ,
καὶ ἐν τῇ Μαγνησίᾳ ἀφικνεῖται, κἀκεῖ τὴν κατοί
κησιν ἐμπορεύεται.
Αλλ' οι Χριστιανοί μήπω νοήσαντες, ὅτι αἱ
ἁμαρτίας ἡμῶν εἰσιν οἱ ἐμπεδοῦντες ἡμᾶς, καὶ αἱ
κακίαι ἡμῶν εἰσιν οἱ τὰ κακὰ προξενούντες, πάλιν
ἑτέραν ἀφίησι καθ᾿ ἡμῶν ὀργὴν ή τύχη. Ο γὰρ
Χαλίλ πρακτικὸς ὑπάρχων περὶ τὰ τῆς ἀρχῆς
μεθοδεύματα, καὶ ὅτι ὁ νέος οὐκ εὐτυχήσει ποτέ,
ἄγεται πάλιν παρ' αὐτοῦ ὁ Μουράτ ἐν τῷ παλατίῳ
τῆς ᾿Αδριανοῦ, καὶ εὐφημίζεται ὡς ἡγεμών. Ο δὲ
νέος ἡγεμὼν Μεχεμὲτ ὁ υἱὸς αὐτοῦ στέλλεται παρὰ
τοῦ πατρὸς, τοῦ ἀρχηγεῖν ἐν τῇ Μαγνησία. Μαθών
δὲ τοῦτο ὁ Ἰάγγος περᾷ τὴν περαίαν τοῦ Ἴστρου
ἐξ ἄλλης ὁδοῦ, καὶ διαβὰς τὰ στενωπά πάντα έρχεται πρὸς τὸ Νῆσιν ἢ πρὸς τὸν Κόσοβαν. Καὶ ὁ
Μουράτ σὺν πάσῃ τῇ στρατιᾷ αὐτοῦ ἕτοιμος. Καὶ
δὴ πολεμήσαντες ἀφ' ἑσπέρας, πρωΐ σκοτίας οὔσης
ἐγείρεται σὺν μερικούς στρατιώταις, καὶ ὡς δῆθεν
ἑτοιμάσων πρὸ ὥρας τὸν πόλεμον, αὐτὸς διέδρα.
οἶδε γὰρ τὴν στρατιάν του Τούρκου υπερέχουσαν
ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καὶ τοὺς Ούγγρους δειλιῶντας καὶ
militabant Ryglis occupatis, Moratisque transitu
cognito, unius diei itinere ei se conjunxerunt, alterisque castris Varnam perveniunt. Postridie prelium horrendum ac cruentum a diluculo ad horam
diei nonam commissum. Christiani-nulli parceutes
Turcos ceciderunt; verum circa horam decimam
Saxonum regulus solus, suorum quingentis prælerpropter stipatus in Turcos equum impellit. Hoc ne
committeret, dehortabatur Jengus, cui tamen haud
paruit; et propius cumn accessisset, lethale vulnus
equus accipit, sessoremque regulum in caput pronum excutit, cui caput Turci illico amputarunt.
Casum staţiın cognovit Jangus; caput enim hastæ
præfxum sublime conspiciebatur, clamoresque et
vociferationes excitata erant, Qui fugit fugiat. Ma
gnam itaque stragem Turci edunt: et nocte superveniente, vix superato Auvio, Jangus salvus evasit.
Turci, parta victoria, fugatisque hostibus se recepe
runt: et Morates prospera fortuna usus in oppositam Europe Asiam iterum transit, Magnesiam
petit, habitationemque sibi illic eligit
In nos porro Christianos nondum satis intelligentes peccatis nostris irretitos teneri, vitiisque
et flagitiis damna et calamitates in nos accersere,
aliud telum irata fortuna immisit. Ilalil enim artium,
quibus imperium regi debet, peritus, et adolescen
tulum Mehemetem nunquam fortunatum fore suspicatus, Moratem iterum in palatium Adrianopo
leos reducit, imperatoremque salutat. Junior vero
princeps Mehmetes a patre Magnesiam missus est,
ut res imperii illis in partibus administraret. Hoc
cum rescivisset Jangus, Istrum alia via transit, omnibusque angustiis superalis Nisim accedit, quæ ad
Cosovam sita est. Morates huic cum toto exercitu
paratus occurrit. Sub vesperam jam prælium initum erat, mane, priusquam illuxisset, cum agminis parte movet Jangus, et ad mature pugnandum
omnibus simulate dispositis, aufugit. Turcorum
enim exercitum copiis suis multitudine longe superiorem sciebat: Hungaros trepidare et fugæ intenIsmaelis Bullialdi notæ.
Κρατούντες Βύγλας. Forte hic intelligenda
urbs in Odrysis, quæ Βούκελος appellatur, sub metro-D
polita Adrianop. Eini montis. Bilgiur a Turcis appellatur, ut ex vocabulorum elementis probabile fit.
Pugna ad Varnam et accepta a Christianis
clades Novemb. 10, anno 1444, Hegiræ 848, qui
cepit 19 Apr. die Dominica. Novemb. 10 erat Regeb
vel Regiad mensis dies 29 feria nɩ.
Ο δὲ Ιάγκος εκώλυεν. Iden Phranzes, lib.
Il, cap. 18, tradit. Laonicus, lib. vir, Wiadislaum, ut castra Moratis aggrederetur a quibusdam
impulsum, qui Hunniadi invidebant, scribit.
Ο γὰρ Χαλίλ. Leunclavius lib. xiv, et Laonieurs, lib. vu, quibus artibus Chalil Moratem in regium solium reduxerit, exponunt. Id factum adnotant Annales Turcici anno Hegira 850 (id est,
Christi 1446), expeditionemque Moratis in Moream
codem anno. Sed ita intelligendum est, anno 819
Christi 1445), Muraten in thronum imperatoriuαι
reductum; in Peloponnesum sub finem anni 1445, al
Hegiræ 849, venisse, et anno 1446, Hegiræ 850,
Hadrianopolim reliisse. Tam annales Turcici quam
historia Hungarica adnotant Moratis in Moreain
expeditionem plusquam biennio antevertere Hunniadis cum Morate in campo Cosovo prælium: quod
equidem verum est. Expeditio siquidem in Moream
contigit circa anem anni 1435, et initium 1446,
pugna in campo Cosovo anno 1448. Phranzes la·
men et Chronicum breve, quod hic dedimus, að
annum 6955, mensemnque Decembrem [id est,
Christi 1446] referunt. Ducas forte hujus quoque
pugnæ mentionem statim subjicit illis, quæ de Varnensi narravit, quod ad res Hungaricas et Serviorum pertineant.
Πρὸς τὸ Νῆσιν. Nisis urbs Serviæ ad Ibarer
fuvium. Ptolemo in is Europæ Tabula habet Νέσου
in superiore Mysia: in qua habetur etiam fluvius.
Ciabrus, quem aliqui volunt esse Ibarem: vertuin
in illa Ptolemæi tabula longissime abest Ciabrus
fluvius ab urbe Neso. Laonicus, lib. vu, Νήσιον vocal
PG 157:1023Ἄλλοι ἔφυγον καὶ ἐγένετο μεγάλη νίκη [τοῦ] Μουρὰτ καὶ ἧττα τοῦ Ἰάγγου. Στραφεὶς δὲ μετὰ νίκης μεγάλης κατὰ τῆς Πελοποννήσου ἐστράτευσεν. Ὁ γὰρ Κωνσταντῖνος δεσπότης ὢν τότε Λακεδαιμονίας καὶ ἰδὼν τὴν ἄφιξιν τοῦ ῥηγὸς καὶ τὰς τριήρεις ἐν Ἑλλησπόντῳ, ἐμαντεύσατο παντελῆ ἀπώλειαν τῶν Τούρκων. Καὶ ἐξελθὼν ἀπὸ τοῦ Ἑξαμιλίου εἷλε Θήβας καὶ τὰ πέριξ χωρία. Στραφεὶς δὲ ὁ Μουρὰτ σὺν εὐτυχίᾳ πλείστῃ στέλλει ἀποκρισιάριον, ζητῶν τὰς πόλεις αὐτοῦ, ὁ δὲ Κωνσταντῖνος οὐκ ἤθελε. Καὶ στρατεύσας καὶ θεὶς χάρακα ἐν τῷ Ἑξαμιλίῳ, ἦν γὰρ πρὸ τεσσάρων χρόνων οἰκοδομήσας αὐτὸ ὁ δὲ Κωνσταντῖνος, σὺν ἑξήκοντα χιλιάσιν ὢν ἐντὸς αὐτὸς εἰσῆλθε. Καὶ ὡς ἐν ὀλίγῳ καὶ αὐτὸς καὶ Θωμᾶς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, δεσπότης ὢν Ἀχαί̈ας, παρεδίδοντο ὑπὸ τῶν Ἀλβανῶν· πλὴν αὐτοὶ τὸν δόλον ἐννοήσαντες ἀπέδρασαν. Ὁ δὲ Μουρὰτ μέχρις Πατρῶν καὶ Γλαρέντζας δραμὼν καὶ ἀφανισμῷ παραδοὺς πάντα τὰ ἐκεῖ, ὑπανέστρεψε χαλάσας τὸ Ἑξαμίλιον, ἐρείπιον καταλιπὼν αὐτό, αἰχμαλωτεύσας πλῆθος λαοῦ, ἐπέκεινα χιλιάδες ἐξήκοντα.DUCE
tos esse. Morales orto sole 125 Hungarorum tentoria dissipata cernens, et fugæ ipsos se commisisse, in cos impressionem facit; partim spoliat,
partim interficit, aliis fuga evadentibus. Is equidem celebrem victoriam adeptus, clade insigni Jangum affecit. Hac insuper victoria lætus converso
Itinere in Peloponnesum movit. Constantinus enim,
qui Lacedæmonis despota crat, comperta regis expeditione, triremiumque ad Hellespontum appulsu,
Turcas internecione perituros prædixerat: ultraque
Hexamilium progressus Thebas vicosque vicinos
óccupaverat. Morates rebus prospere admodum
gestis reversus, legatum mittit urbes sibi ereplas
repetitum: quibus se decessurum negavil Constantinus. In hunc propterea movit Morates: et ad lexamilium, quod ante annos quatuor refecerat,
Constantinus castra metatur. Cuiun sexaginta militum millibus intra murum se continebat· Constantinus, quem facile superat Morates. Illum ejusque
fratrem Thomam Achaie despotam Albani statim
prodiderunt: qui, patefacta eorum fraude, fuga sibi
consuluerunt. Morates interim Patras usque et
Glarenciam excurrit, cunctis sibi obviis deletis,
Hexamilioque everso et in ruderum congeriem redacto, mancipiis etiam ultra sexaginta millia captis,
retrocessit.
Ο
εἰς φυγήν μελετώντας. Τότε ὁ Μουράτ ἡλίου στη
αὐγάζοντος ὁρῶν τὰς σκηνὰς τῶν Ούγγρων διεσκε
δασμένας, καὶ εἰς φυγὴν βλέποντας, ἐπέπεσεν ἐπ'
αὐτοὺς, καὶ τοὺς μὲν ἐσκύλευσε, τοὺς δὲ κατέσφα
ξεν· ἄλλοι ἔφυγον, καὶ ἐγένετο μεγάλη νίκη Μουράτ,
καὶ ἦττα τοῦ Ἰάγγου. Στραφεὶς δὲ μετὰ νίκης μετ
γάλης, κατὰ τῆς Πελοποννήσου ἐστράτευεν. Ὁ γὰρ
Κωνσταντίνος δεσπότης ὢν τότε Λακεδαιμονίας, καὶ
ἰδὼν τὴν ἄφιξιν τοῦ ῥηγὸς, καὶ τὰς τριήρεις ἐν
Ελλησπόντῳ, ἐμαντεύσατο παντελῆ ἀπώλειαν τῶν
Τούρκων, καὶ ἐξελθὼν ἀπὸ τοῦ Εξαμιλίου είχε
Θήβας καὶ τὰ πέριξ χωρία. Στραφεὶς δὲ ὁ Μουράτ
σὺν εὐτυχίᾳ πλείστῃ, στέλλει ἀποκρισιάριον, ζητῶν
τὰς πόλεις αὐτοῦ. Ὁ δὲ Κωνσταντίνος οὐκ ἤθελε.
Καὶ στρατεύσας, καὶ θεὶς χάρακα ἐν τῷ Εξαμι
λίῳ, ἦν γὰρ πρὸς τεσσάρων χρόνων οἰκοδομήσας
αὐτό· ὁ δὲ Κωνσταντῖνος σὺν ἐξήκοντα χιλιάσιν ων
ἐντὸς, αὐτὸς εἰσῆλθε· καὶ ὡς ἐν ὀλίγῳ καὶ αὐτὸς καὶ
Θωμᾶς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ δεσπότης ὢν 'Αχαΐας παρε
δίδοντο ὑπὸ τῶν ᾿Αλβανῶν πλὴν αὐτοὶ τὸν δήλον
ἐννοήσαντες ἀπέδρασαν. Ο δὲ Μουράτ μέχρι Πατρῶν καὶ Γλαρέντζας δραμών, καὶ ἀφανισμῷ
παραδούς πάντα τὰ ἐκεῖ, ὑπανέστρεψε χαλάσας τὸ
Εξαμίλιον, ἐρείπιον καταλιπὼν αὐτό· αἰχμαλωτεύ
σας πλῆθος λαοῦ ἐπέκεινα χιλιάδας εξήκοντα.
CAPUT XXXIII.
Joannes imperator moritur, el Constantinopolim Constantinus despota venit, Moratemque sibi conciliat. Morales filio
suo Hehemeti uxorem dat, postque celebratas nuptias statim moritur. Melemetes de patris morte certior factus
Adriano olim venit, imperator salutatur, et de imperii rebus tractat. Moralis mores et ingenium, morbus, el insomnium
ante mortem ei oblatum. Mehemetes fratrem suum strangulat. Georgio Serviæ despotæ filiam, novercamque suom
alehemetes petenti remittit. Per legatos Byzantini cum Mehemete pacem constituunt, et pensionem ad alendum Orchanem ab eo accipiunt. Principum et urbium legationes ad moralem.
Per idem tempus imperator Joannes longa annorum serie podagra conflictatus, post reditum ex
Italia multis curis ac sollicitudinibus oppressus,
cum propter Ecclesiarum perturbationem ac dissensionem, tum ob despanæ interitum, morbo
correptus est, et paucos post dies Romæorum ultimus imperator ipse fato cessit. Qui ergo Constantinopoli res imperii administrabant, legatos ad Constəntinum miserunt, qui in urbem eum adducerent.
Is legatos ad Moratem misit, donis verbisque suavibus animum ejus captavit, et offensionum præteri.
tarum omni causa remota placavit. Morates etiam
cum uxorem dare ftio suo decrevisset, 126 a principibus Armeniæ finitimis sponsam ei petivit Turcatiris filiam Turcomanorum, qui ultra Cappadores
Ο δὲ βασιλεὺς Ιωάννης ποδαλγία πιεζόμενος
ἐν πολλοῖς ἔτεσι, καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον ἀπὸ Ιταλίας ἐν πολλαῖς θλίψεσι καὶ δυσφορίαις ὤν, πῆ μὲν
διὰ τὴν τῶν Ἐκκλησιῶν ταραχὴν, πῆ δὲ διὰ τὴν ἐκε
δημίαν τῆς δεσποίνης, κατέλαβεν αὐτὸν νόσος, καὶ
ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἐτελεύτησεν, ὕστατος βασιλεὺς
χρηματίσας Ῥωμαίων. Τὸν δὲ Κωνσταντῖνον πέμ
ψαντες, οἱ τῆς Κωνσταντίνου ἤγαγον αὐτὸν ἐν τῇ
πόλει. Καὶ πρέσβεις στείλας εἰς τὸν Μουράτ, καὶ
δεξιώσας αὐτὸν σὺν δώροις, καὶ μειλιχίοις λόγοις
εἰρήνευσεν αὐτὸν, ἄρας ἐκ μέσου πάντα παρεληλν
θότα σκάνδαλα. Βουληθεὶς δὲ γάμους ποιῆσαι τῷ
υἱῷ αὐτοῦ, ἡγάγετο νύμφην ἐκ τῶν ἡγεμόνων πρὸς
τὰ τῆς ᾿Αρμενίας ὅρια κειμένων, θυγατέρα τοῦ
Τουργατήρ ἀνδρὸς ἀρχηγοῦ τῶν ἐκεῖσε παραIsmaelis Ballialdi nota.
(*) Ο γὰρ Κωνσταντῖνος. Adeundus Laonicus peratoris Joannis frater, Demetrio fratri natu}majori
lib. v, ubi diffusius iilam expeditionem narrat,
et cum nostro prorsus sentit. Phranzes, lib. 11,
cap. 19.
Παρεδίδοντο ὑπὸ τῶν Ἀλβανιτών. Moreæ
seu Peloponnesi partem Albanos habitasse testatur
Phranzes, lib. ii, cap. 21, qui ipsos vocat Peloponnesios Albanitas.
Μέχρι Πατρῶν καὶ Γλαρέντζας. Patræ urbs
Achaia in Peloponneso metropolis. Clarenza vulgo
Chiarensa, olim Cyllene, in Elide Peloponnesi. Aliis
est Dyme. Sita est in ora occidua Moreæ seu Peloponnesi.
'Ο δὲ βασιλεὺς Ιωάννης. Phranzes, lib. 1
c. ult.; Laonic. lib. vii, sub finem. Constantinus imprælatus est. Metuebant enim Constantinopolitani,
ne Constantinus repulsam passus, Demetrio et urbi
bellum inferret, resque Græcorum reliquas perderet.
Υστατος βασιλεύς. Joannes ultimus impe
rator appellatur, quia nunquam Constantinus ejus
successor coronatus est.
Βουληθεὶς δὲ γάμους ποιῆσαι. Leuncl. lib.
XIV, hanc mulierem Dulgadiris, qui est Turca:ir,
neptem et Suleimani filiam fuisse tradit, ex bistoria anivaldana: moster Docas Turcatiris seu Dulgadiris tiliam dicit, in quo cum Verantiana Historia
consentit.
θυγατέρα τοῦ Τουργατήρ. Ηujus Dalgadiris
sive Turcatiris ditio, Anadole, sed vera pronuntia-
Ὁ δὲ βασιλεὺς Ἰωάννης ποδαλγίᾳ πιεζόμενος ἐν πολλοῖς ἔτεσιν καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον ἀπὸ Ἰταλίας ἐν πολλαῖς θλίψεσι καὶ δυσφορίαις ὤν, πῇ μὲν διὰ τὴν τῶν ἐκκλησιῶν ταραχήν, πῇ δὲ διὰ τὴν ἐκδημίαν τῆς δεσποίνης, κατέλαβεν αὐτὸν νόσος καὶ ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἐτελεύτησεν, ὕστατος βασιλεὺς χρηματίσας Ῥωμαίων. Τὸν δὲ Κωνσταντῖνον πέμψαντες οἱ τῆς Κωνσταντίνου ἤγαγον αὐτὸν ἐν τῇ πόλει· καὶ πρέσβεις στείλας εἰς τὸν Μουρὰτ καὶ δεξιώσας αὐτὸν σὺν δώροις καὶ μειλιχίοις λόγοις, εἰρήνευσεν αὐτόν, ἄρας ἐκ μέσου πάντα παρεληλυθότα σκάνδαλα. Βουληθεὶς δὲ γάμους ποιῆσαι τῷ υἱῷ αὐτοῦ ἠγάγετο νύμφην ἐκ τῶν ἡγεμόνων πρὸς τὰ τῆς Ἀρμενίας ὅρια κειμένων, θυγατέρα τοῦ Τουργατήρ, ἀνδρὸς ἀρχηγοῦ τῶν ἐκεῖσε παρακειμένων Τουρκομάνων, ὑπεράνω Καππαδόκων.DUCE
tos esse. Morales orto sole 125 Hungarorum tentoria dissipata cernens, et fugæ ipsos se commisisse, in cos impressionem facit; partim spoliat,
partim interficit, aliis fuga evadentibus. Is equidem celebrem victoriam adeptus, clade insigni Jangum affecit. Hac insuper victoria lætus converso
Itinere in Peloponnesum movit. Constantinus enim,
qui Lacedæmonis despota crat, comperta regis expeditione, triremiumque ad Hellespontum appulsu,
Turcas internecione perituros prædixerat: ultraque
Hexamilium progressus Thebas vicosque vicinos
óccupaverat. Morates rebus prospere admodum
gestis reversus, legatum mittit urbes sibi ereplas
repetitum: quibus se decessurum negavil Constantinus. In hunc propterea movit Morates: et ad lexamilium, quod ante annos quatuor refecerat,
Constantinus castra metatur. Cuiun sexaginta militum millibus intra murum se continebat· Constantinus, quem facile superat Morates. Illum ejusque
fratrem Thomam Achaie despotam Albani statim
prodiderunt: qui, patefacta eorum fraude, fuga sibi
consuluerunt. Morates interim Patras usque et
Glarenciam excurrit, cunctis sibi obviis deletis,
Hexamilioque everso et in ruderum congeriem redacto, mancipiis etiam ultra sexaginta millia captis,
retrocessit.
Ο
εἰς φυγήν μελετώντας. Τότε ὁ Μουράτ ἡλίου στη
αὐγάζοντος ὁρῶν τὰς σκηνὰς τῶν Ούγγρων διεσκε
δασμένας, καὶ εἰς φυγὴν βλέποντας, ἐπέπεσεν ἐπ'
αὐτοὺς, καὶ τοὺς μὲν ἐσκύλευσε, τοὺς δὲ κατέσφα
ξεν· ἄλλοι ἔφυγον, καὶ ἐγένετο μεγάλη νίκη Μουράτ,
καὶ ἦττα τοῦ Ἰάγγου. Στραφεὶς δὲ μετὰ νίκης μετ
γάλης, κατὰ τῆς Πελοποννήσου ἐστράτευεν. Ὁ γὰρ
Κωνσταντίνος δεσπότης ὢν τότε Λακεδαιμονίας, καὶ
ἰδὼν τὴν ἄφιξιν τοῦ ῥηγὸς, καὶ τὰς τριήρεις ἐν
Ελλησπόντῳ, ἐμαντεύσατο παντελῆ ἀπώλειαν τῶν
Τούρκων, καὶ ἐξελθὼν ἀπὸ τοῦ Εξαμιλίου είχε
Θήβας καὶ τὰ πέριξ χωρία. Στραφεὶς δὲ ὁ Μουράτ
σὺν εὐτυχίᾳ πλείστῃ, στέλλει ἀποκρισιάριον, ζητῶν
τὰς πόλεις αὐτοῦ. Ὁ δὲ Κωνσταντίνος οὐκ ἤθελε.
Καὶ στρατεύσας, καὶ θεὶς χάρακα ἐν τῷ Εξαμι
λίῳ, ἦν γὰρ πρὸς τεσσάρων χρόνων οἰκοδομήσας
αὐτό· ὁ δὲ Κωνσταντῖνος σὺν ἐξήκοντα χιλιάσιν ων
ἐντὸς, αὐτὸς εἰσῆλθε· καὶ ὡς ἐν ὀλίγῳ καὶ αὐτὸς καὶ
Θωμᾶς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ δεσπότης ὢν 'Αχαΐας παρε
δίδοντο ὑπὸ τῶν ᾿Αλβανῶν πλὴν αὐτοὶ τὸν δήλον
ἐννοήσαντες ἀπέδρασαν. Ο δὲ Μουράτ μέχρι Πατρῶν καὶ Γλαρέντζας δραμών, καὶ ἀφανισμῷ
παραδούς πάντα τὰ ἐκεῖ, ὑπανέστρεψε χαλάσας τὸ
Εξαμίλιον, ἐρείπιον καταλιπὼν αὐτό· αἰχμαλωτεύ
σας πλῆθος λαοῦ ἐπέκεινα χιλιάδας εξήκοντα.
CAPUT XXXIII.
Joannes imperator moritur, el Constantinopolim Constantinus despota venit, Moratemque sibi conciliat. Morales filio
suo Hehemeti uxorem dat, postque celebratas nuptias statim moritur. Melemetes de patris morte certior factus
Adriano olim venit, imperator salutatur, et de imperii rebus tractat. Moralis mores et ingenium, morbus, el insomnium
ante mortem ei oblatum. Mehemetes fratrem suum strangulat. Georgio Serviæ despotæ filiam, novercamque suom
alehemetes petenti remittit. Per legatos Byzantini cum Mehemete pacem constituunt, et pensionem ad alendum Orchanem ab eo accipiunt. Principum et urbium legationes ad moralem.
Per idem tempus imperator Joannes longa annorum serie podagra conflictatus, post reditum ex
Italia multis curis ac sollicitudinibus oppressus,
cum propter Ecclesiarum perturbationem ac dissensionem, tum ob despanæ interitum, morbo
correptus est, et paucos post dies Romæorum ultimus imperator ipse fato cessit. Qui ergo Constantinopoli res imperii administrabant, legatos ad Constəntinum miserunt, qui in urbem eum adducerent.
Is legatos ad Moratem misit, donis verbisque suavibus animum ejus captavit, et offensionum præteri.
tarum omni causa remota placavit. Morates etiam
cum uxorem dare ftio suo decrevisset, 126 a principibus Armeniæ finitimis sponsam ei petivit Turcatiris filiam Turcomanorum, qui ultra Cappadores
Ο δὲ βασιλεὺς Ιωάννης ποδαλγία πιεζόμενος
ἐν πολλοῖς ἔτεσι, καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον ἀπὸ Ιταλίας ἐν πολλαῖς θλίψεσι καὶ δυσφορίαις ὤν, πῆ μὲν
διὰ τὴν τῶν Ἐκκλησιῶν ταραχὴν, πῆ δὲ διὰ τὴν ἐκε
δημίαν τῆς δεσποίνης, κατέλαβεν αὐτὸν νόσος, καὶ
ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἐτελεύτησεν, ὕστατος βασιλεὺς
χρηματίσας Ῥωμαίων. Τὸν δὲ Κωνσταντῖνον πέμ
ψαντες, οἱ τῆς Κωνσταντίνου ἤγαγον αὐτὸν ἐν τῇ
πόλει. Καὶ πρέσβεις στείλας εἰς τὸν Μουράτ, καὶ
δεξιώσας αὐτὸν σὺν δώροις, καὶ μειλιχίοις λόγοις
εἰρήνευσεν αὐτὸν, ἄρας ἐκ μέσου πάντα παρεληλν
θότα σκάνδαλα. Βουληθεὶς δὲ γάμους ποιῆσαι τῷ
υἱῷ αὐτοῦ, ἡγάγετο νύμφην ἐκ τῶν ἡγεμόνων πρὸς
τὰ τῆς ᾿Αρμενίας ὅρια κειμένων, θυγατέρα τοῦ
Τουργατήρ ἀνδρὸς ἀρχηγοῦ τῶν ἐκεῖσε παραIsmaelis Ballialdi nota.
(*) Ο γὰρ Κωνσταντῖνος. Adeundus Laonicus peratoris Joannis frater, Demetrio fratri natu}majori
lib. v, ubi diffusius iilam expeditionem narrat,
et cum nostro prorsus sentit. Phranzes, lib. 11,
cap. 19.
Παρεδίδοντο ὑπὸ τῶν Ἀλβανιτών. Moreæ
seu Peloponnesi partem Albanos habitasse testatur
Phranzes, lib. ii, cap. 21, qui ipsos vocat Peloponnesios Albanitas.
Μέχρι Πατρῶν καὶ Γλαρέντζας. Patræ urbs
Achaia in Peloponneso metropolis. Clarenza vulgo
Chiarensa, olim Cyllene, in Elide Peloponnesi. Aliis
est Dyme. Sita est in ora occidua Moreæ seu Peloponnesi.
'Ο δὲ βασιλεὺς Ιωάννης. Phranzes, lib. 1
c. ult.; Laonic. lib. vii, sub finem. Constantinus imprælatus est. Metuebant enim Constantinopolitani,
ne Constantinus repulsam passus, Demetrio et urbi
bellum inferret, resque Græcorum reliquas perderet.
Υστατος βασιλεύς. Joannes ultimus impe
rator appellatur, quia nunquam Constantinus ejus
successor coronatus est.
Βουληθεὶς δὲ γάμους ποιῆσαι. Leuncl. lib.
XIV, hanc mulierem Dulgadiris, qui est Turca:ir,
neptem et Suleimani filiam fuisse tradit, ex bistoria anivaldana: moster Docas Turcatiris seu Dulgadiris tiliam dicit, in quo cum Verantiana Historia
consentit.
θυγατέρα τοῦ Τουργατήρ. Ηujus Dalgadiris
sive Turcatiris ditio, Anadole, sed vera pronuntia-
Τὴν δὲ συγγένειαν ταύτην οὐ κατεδέξατο ὡς ἐν δυνάμει καὶ πλούτῳ ἰσοτερίζων αὐτῷ, ἀλλ’ ὅτι ἐν μέσῳ τῶν Τουρκοπερσῶν καὶ τοῦ Καραμὰν οἰκῶν ὁ ῥηθεὶς Τουργατὴρ εἶχε πάντοτε συμμαχεῖν τῷ ἐν τῇ Ἀμασείᾳ ἡγεμονεύοντι υἱῷ τοῦ Μωρὰτ καὶ προσκρούειν καὶ τῷ Καραμὰν κάτωθεν ὁρμῶντι καὶ τῷ Καραιουσοὺφ ἄνωθεν καὶ μεσιτευούσης τῆς συγγενείας κεκτῆσθαι παρ’ αὐτοῦ τὴν τυχοῦσαν ἀρωγὴν καὶ βοήθειαν. Ὅθεν καὶ στείλας ἕνα τῶν αὐτοῦ βεζιρήδων, τὸν λεγόμενον Σαρητζίαν, ἤγαγεν αὐτὴν ἐκ τοῦ οἴκου τοῦ πατρὸς μετὰ τιμῆς ὅτι πλείστης καὶ δόξης, φέρουσα θησαυροὺς πολλοὺς καὶ φέρνην πολυτάλαντον. Ὁ δὲ Μωρὰτ καὶ πενθερὸς αὐτῆς μαθὼν ἐγγίζουσαν ἐν τῷ πορθμῷ τῆς Καλλιουπόλεως, ἔπεμψε μεγιστᾶνας ἀπ’ Ἀδριανοῦ καὶ στρατὸν εὔζωνον· καὶ ὑπαντὴν ποιήσαντες ἤγαγον εἰς τοὺς οἴκους τοῦ ἡγεμόνος ἐν Ἀδριανουπόλει. Ὁ δ’ ἡγεμὼν μετὰ πλείστης χαρᾶς ἀποδεξάμενος τὴν νύμφην ἤρξατο τελεῖν τοὺς γάμους· καὶ καλέσας πάντας τοὺς ὑπὸ χεῖρα ἀρχηγοὺς καὶ ἡγεμόνας οὕτω Τούρκους καθὰ χριστιανούς, ἅπαντες ἔθεον σὺν δώροις πολλοῖς ἑορτάσοντες τὰ γαμήλια.DUCE
tos esse. Morales orto sole 125 Hungarorum tentoria dissipata cernens, et fugæ ipsos se commisisse, in cos impressionem facit; partim spoliat,
partim interficit, aliis fuga evadentibus. Is equidem celebrem victoriam adeptus, clade insigni Jangum affecit. Hac insuper victoria lætus converso
Itinere in Peloponnesum movit. Constantinus enim,
qui Lacedæmonis despota crat, comperta regis expeditione, triremiumque ad Hellespontum appulsu,
Turcas internecione perituros prædixerat: ultraque
Hexamilium progressus Thebas vicosque vicinos
óccupaverat. Morates rebus prospere admodum
gestis reversus, legatum mittit urbes sibi ereplas
repetitum: quibus se decessurum negavil Constantinus. In hunc propterea movit Morates: et ad lexamilium, quod ante annos quatuor refecerat,
Constantinus castra metatur. Cuiun sexaginta militum millibus intra murum se continebat· Constantinus, quem facile superat Morates. Illum ejusque
fratrem Thomam Achaie despotam Albani statim
prodiderunt: qui, patefacta eorum fraude, fuga sibi
consuluerunt. Morates interim Patras usque et
Glarenciam excurrit, cunctis sibi obviis deletis,
Hexamilioque everso et in ruderum congeriem redacto, mancipiis etiam ultra sexaginta millia captis,
retrocessit.
Ο
εἰς φυγήν μελετώντας. Τότε ὁ Μουράτ ἡλίου στη
αὐγάζοντος ὁρῶν τὰς σκηνὰς τῶν Ούγγρων διεσκε
δασμένας, καὶ εἰς φυγὴν βλέποντας, ἐπέπεσεν ἐπ'
αὐτοὺς, καὶ τοὺς μὲν ἐσκύλευσε, τοὺς δὲ κατέσφα
ξεν· ἄλλοι ἔφυγον, καὶ ἐγένετο μεγάλη νίκη Μουράτ,
καὶ ἦττα τοῦ Ἰάγγου. Στραφεὶς δὲ μετὰ νίκης μετ
γάλης, κατὰ τῆς Πελοποννήσου ἐστράτευεν. Ὁ γὰρ
Κωνσταντίνος δεσπότης ὢν τότε Λακεδαιμονίας, καὶ
ἰδὼν τὴν ἄφιξιν τοῦ ῥηγὸς, καὶ τὰς τριήρεις ἐν
Ελλησπόντῳ, ἐμαντεύσατο παντελῆ ἀπώλειαν τῶν
Τούρκων, καὶ ἐξελθὼν ἀπὸ τοῦ Εξαμιλίου είχε
Θήβας καὶ τὰ πέριξ χωρία. Στραφεὶς δὲ ὁ Μουράτ
σὺν εὐτυχίᾳ πλείστῃ, στέλλει ἀποκρισιάριον, ζητῶν
τὰς πόλεις αὐτοῦ. Ὁ δὲ Κωνσταντίνος οὐκ ἤθελε.
Καὶ στρατεύσας, καὶ θεὶς χάρακα ἐν τῷ Εξαμι
λίῳ, ἦν γὰρ πρὸς τεσσάρων χρόνων οἰκοδομήσας
αὐτό· ὁ δὲ Κωνσταντῖνος σὺν ἐξήκοντα χιλιάσιν ων
ἐντὸς, αὐτὸς εἰσῆλθε· καὶ ὡς ἐν ὀλίγῳ καὶ αὐτὸς καὶ
Θωμᾶς ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ δεσπότης ὢν 'Αχαΐας παρε
δίδοντο ὑπὸ τῶν ᾿Αλβανῶν πλὴν αὐτοὶ τὸν δήλον
ἐννοήσαντες ἀπέδρασαν. Ο δὲ Μουράτ μέχρι Πατρῶν καὶ Γλαρέντζας δραμών, καὶ ἀφανισμῷ
παραδούς πάντα τὰ ἐκεῖ, ὑπανέστρεψε χαλάσας τὸ
Εξαμίλιον, ἐρείπιον καταλιπὼν αὐτό· αἰχμαλωτεύ
σας πλῆθος λαοῦ ἐπέκεινα χιλιάδας εξήκοντα.
CAPUT XXXIII.
Joannes imperator moritur, el Constantinopolim Constantinus despota venit, Moratemque sibi conciliat. Morales filio
suo Hehemeti uxorem dat, postque celebratas nuptias statim moritur. Melemetes de patris morte certior factus
Adriano olim venit, imperator salutatur, et de imperii rebus tractat. Moralis mores et ingenium, morbus, el insomnium
ante mortem ei oblatum. Mehemetes fratrem suum strangulat. Georgio Serviæ despotæ filiam, novercamque suom
alehemetes petenti remittit. Per legatos Byzantini cum Mehemete pacem constituunt, et pensionem ad alendum Orchanem ab eo accipiunt. Principum et urbium legationes ad moralem.
Per idem tempus imperator Joannes longa annorum serie podagra conflictatus, post reditum ex
Italia multis curis ac sollicitudinibus oppressus,
cum propter Ecclesiarum perturbationem ac dissensionem, tum ob despanæ interitum, morbo
correptus est, et paucos post dies Romæorum ultimus imperator ipse fato cessit. Qui ergo Constantinopoli res imperii administrabant, legatos ad Constəntinum miserunt, qui in urbem eum adducerent.
Is legatos ad Moratem misit, donis verbisque suavibus animum ejus captavit, et offensionum præteri.
tarum omni causa remota placavit. Morates etiam
cum uxorem dare ftio suo decrevisset, 126 a principibus Armeniæ finitimis sponsam ei petivit Turcatiris filiam Turcomanorum, qui ultra Cappadores
Ο δὲ βασιλεὺς Ιωάννης ποδαλγία πιεζόμενος
ἐν πολλοῖς ἔτεσι, καὶ μετὰ τὴν ἐπάνοδον ἀπὸ Ιταλίας ἐν πολλαῖς θλίψεσι καὶ δυσφορίαις ὤν, πῆ μὲν
διὰ τὴν τῶν Ἐκκλησιῶν ταραχὴν, πῆ δὲ διὰ τὴν ἐκε
δημίαν τῆς δεσποίνης, κατέλαβεν αὐτὸν νόσος, καὶ
ἐν ὀλίγαις ἡμέραις ἐτελεύτησεν, ὕστατος βασιλεὺς
χρηματίσας Ῥωμαίων. Τὸν δὲ Κωνσταντῖνον πέμ
ψαντες, οἱ τῆς Κωνσταντίνου ἤγαγον αὐτὸν ἐν τῇ
πόλει. Καὶ πρέσβεις στείλας εἰς τὸν Μουράτ, καὶ
δεξιώσας αὐτὸν σὺν δώροις, καὶ μειλιχίοις λόγοις
εἰρήνευσεν αὐτὸν, ἄρας ἐκ μέσου πάντα παρεληλν
θότα σκάνδαλα. Βουληθεὶς δὲ γάμους ποιῆσαι τῷ
υἱῷ αὐτοῦ, ἡγάγετο νύμφην ἐκ τῶν ἡγεμόνων πρὸς
τὰ τῆς ᾿Αρμενίας ὅρια κειμένων, θυγατέρα τοῦ
Τουργατήρ ἀνδρὸς ἀρχηγοῦ τῶν ἐκεῖσε παραIsmaelis Ballialdi nota.
(*) Ο γὰρ Κωνσταντῖνος. Adeundus Laonicus peratoris Joannis frater, Demetrio fratri natu}majori
lib. v, ubi diffusius iilam expeditionem narrat,
et cum nostro prorsus sentit. Phranzes, lib. 11,
cap. 19.
Παρεδίδοντο ὑπὸ τῶν Ἀλβανιτών. Moreæ
seu Peloponnesi partem Albanos habitasse testatur
Phranzes, lib. ii, cap. 21, qui ipsos vocat Peloponnesios Albanitas.
Μέχρι Πατρῶν καὶ Γλαρέντζας. Patræ urbs
Achaia in Peloponneso metropolis. Clarenza vulgo
Chiarensa, olim Cyllene, in Elide Peloponnesi. Aliis
est Dyme. Sita est in ora occidua Moreæ seu Peloponnesi.
'Ο δὲ βασιλεὺς Ιωάννης. Phranzes, lib. 1
c. ult.; Laonic. lib. vii, sub finem. Constantinus imprælatus est. Metuebant enim Constantinopolitani,
ne Constantinus repulsam passus, Demetrio et urbi
bellum inferret, resque Græcorum reliquas perderet.
Υστατος βασιλεύς. Joannes ultimus impe
rator appellatur, quia nunquam Constantinus ejus
successor coronatus est.
Βουληθεὶς δὲ γάμους ποιῆσαι. Leuncl. lib.
XIV, hanc mulierem Dulgadiris, qui est Turca:ir,
neptem et Suleimani filiam fuisse tradit, ex bistoria anivaldana: moster Docas Turcatiris seu Dulgadiris tiliam dicit, in quo cum Verantiana Historia
consentit.
θυγατέρα τοῦ Τουργατήρ. Ηujus Dalgadiris
sive Turcatiris ditio, Anadole, sed vera pronuntia-
PG 157:1025Ἀρξάμενοι ἀπὸ μηνὸς Σεπτεβρίου καὶ τελειώσαντες τὸν μῆνα Δεκέβριον, ἐτετελείωτο καὶ ὁ γάμος. Τοὺς σὺν αὐτῇ οὖν ἐλθόντας οἰκείους τοῦ πατρὸς αὐτῆς δαψιλῶς φιλοφρονήσας καὶ παντοίαν εὐεργεσίαν ἀμείψας εἰς τὰ ἴδια ἔπεμψε, τὸν δὲ υἱὸν αὐτοῦ τὸν νεόνυμφον ἅμα τῇ γυναικὶ ἐν τῇ ἡγεμονίᾳ, τῇ Μικρᾷ Ἀσίᾳ καὶ τῇ Λυδίᾳ, ἀπέλυσεν. Ἐλθὼν δὲ εἰς Μαγνησίαν τοῦ Ἰαννουαρίου μηνὸς ἤδη μεσαζομένου καὶ παρελθόντος τούτου, ἄγων ὁ Φεβρουάριος πέμπτην, εἷς τῶν ταχυδρόμων ὡς ὠκύπτερός τις ἀετὸς ἐπέστη διδοὺς αὐτῷ γραφὴν εἰς χεῖρας ἀσφαλῶς κατεσφραγισμένην. Ἀνοίξας οὖν αὐτὴν καὶ ἀναγνοὺς ἔγνω τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Ἡ δὲ γραφὴ ἦν σταλεῖσα παρὰ τῶν βεζιρήδων, τοῦ τε Χαλὶλ καὶ τῶν ἑτέρων. Ἐδήλουν τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ καὶ τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ τοῦ ἀναγινώσκοντος μὴ βραδῦναι, ἀλλ’ εἰ δυνατόν, ἐπιβῆναι Πηγάσῳ ἵππῳ πτεροέντι καὶ ἀφικέσθαι ἐν Θρᾴκῃ πρὸ τοῦ ἀκουσθῆναι εἰς τὰ πέριξ ἔθνη ἡ ἀγγελία τῆς τελευτῆς τοῦ ἡγεμόνος. Ὃ καὶ πεποίηκεν. Αὐτῇ τῇ ὥρᾳ ἐπιβὰς ἑνὶ τῶν δρομαίων Ἀραβικῶν ἵππων οὐκ εἶπεν ἄλλο τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ πλήν·κειμένων Τουρκομάνων, ὑπεράνω Καππαδόκων. Τὴν & siti sunt, principis. Hanc afinitatem non subδὲ συγγένειαν ταύτην οὐ κατεδέξατο, ὡς ἐν δυνάμει
καὶ πλούτῳ ἰσοτερίζων αὐτῷ· ἀλλ' ὅτι ἐν μέσῳ τῶν
Τουρκοπερσῶν καὶ τοῦ Καραμὰν, οἰκῶν ὁ ῥηθεὶς
Τουργατήρ, είχε πάντοτε συμμαχεῖν τῷ ἐν τῇ
Αμασίᾳ ἡγεμονεύοντι υἱῷ τοῦ Μωράτ, καὶ προσο
κρούειν καὶ τῷ Καραμὰν κάτωθεν ὁρμῶντι, καὶ
τῷ Καρὰ Ἰουσούφ ἄνωθεν, καὶ μεσιτευούσης της
συγγενείας, κεκτῆσθαι παρ' αὐτοῦ τὴν τυχοῦσαν
ἀρωγὴν καὶ βοήθειαν· ὅθεν καὶ στείλας ἕνα τῶν αὐτ
τοῦ βεζιρίδων τον λεγόμενον Σαριτζίαν, ήγαγεν
αὐτὴν ἐκ τοῦ οἴκου πατρὸς μετὰ τιμῆς ὅτι πλείστης
καὶ δόξης, φέρουσαν θησαυρούς πολλούς, καὶ φερ
νὴν πολυτάλαντον. Ὁ δὲ Μωράτ καὶ πενθερὸς αὐτ
τῆς, μαθὼν ἐγγίζουσαν ἐν τῷ πορθμῷ τῆς Καλλιουπόλεως, ἔπεμψε μεγιστάνας ἀπ᾿ Ἀδριανοῦ, καὶ
στρατὸν εὔζωνον, καὶ ὑπαντὴν ποιήσαντες, ήγαγον
εἰς τοὺς οἴκους τοῦ ἡγεμόνος ἐν ᾿Αδριανουπόλει,
Ο δὲ ἡγεμὼν μετὰ πλείστης χαρᾶς ἀποδεξάμενος
τὴν νύμφην, ἤρξατο τελεῖν τοὺς γάμους. Καὶ καλέσας πάντας τοὺς ὑπὸ χεῖρα ἀρχηγοὺς καὶ ἡγεμόνας,
οὕτω Τούρκους καθὰ Χριστιανούς, ἅπαντες ἔθεον
σὺν δώροις πολλοῖς ἑορτάσοντες τὰ γαμήλια· ἀρξάμενοι ἀπὸ μηνός Σεπτεβρίου, καὶ τελειώσαντες τὸν
μήνα Δεκέβριον, ἐτελείωτο καὶ ὁ γάμος. Τοὺς σὺν
αὐτῇ οὖν ἐλθόντας οἰκείους τοῦ πατρὸς αὐτῆς δαψι
λῶς φιλοφρονήσας, καὶ παντοίαν εὐεργεσίαν αμεί
ψας εἰς τὰ ἴδια ἔπεμψε. Τὸν δὲ υἱὸν αὐτοῦ τὸν νεό
νυμφον ἅμα τῇ γυναικὶ ἐν τῇ ἡγεμονίᾳ τῇ μικρά
'Ασίᾳ καὶ τῇ Λυδίᾳ ἀπέλυσεν. Ελθὼν δὲ εἰς Μαγνης
σίαν, τοῦ Ἰανουαρίου μηνός ἤδη μεσαζομένου, καὶ
παρελθόντος τούτου ἄγων ὁ Φεβρουάριος πέμπτην,
εἷς τῶν ταχυδρόμων ὡς ὠκύπτερός τις ἀετὸς ἐπέστη,
διδοὺς αὐτῷ γραφὴν εἰς χεῖρας ἀσφαλῶς κατεσφρα
γισμένην. 'Ανοίξας οὖν αὐτὴν καὶ ἀναγνούς, ἔγνω
τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Η δὲ γραφὴ
ἦν σταλεῖσα παρὰ τῶν βεζιρίδων τοῦ τε Χαλίλ, καὶ
τῶν ἑτέρων. Εδήλου οὖν τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς
αὐτοῦ, καὶ τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ τοῦ ἀναλινώσκοντος
μὴ βραδύναι, ἀλλ᾽ εἰ δυνατὸν ἐπιβῆναι πηγάσῳ
ἵππῳ πτερόεντι, καὶ ἀφίκεσθαι ἐν Θράκῃ, πρὸ τοῦ
ἀκουσθῆναι εἰς τὰ πέριξ ἔθνη ἡ ἀγγελία τῆς τελευτῆς τοῦ ἡγεμόνος. Ο καὶ πεποίηκεν, αὐτῇ τῇ ὥρᾳ
ἐπιβὰς ἑνὶ τῶν δρομαίων Αραβικῶν ἵππων. Οὐκ
· ἶπεν ἄλλο τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ πλὴν, Ὁ ἀγαπῶν
με ακολουθήτω μοι. Αὐτὸς δὲ ταχέως ᾤχετο ἔχων
ἔμπροσθεν τοὺς οἰκείους δούλους τοξότας, καὶ ὠχιδρόμους ἀμφοτεροδεξίους εἰπεῖν γίγαντας πάντας
πεζούς· τοὺς δὲ ξιφηφόρους καὶ ἀκοντιστὰς ἱππέας
ὄπισθεν· καὶ δὴ ἐν ἡμέραις δυσὶν ἀπὸ Μαγνησίαν
διαβὰς τὸν πορθμὸν ἐν Χερρονήσῳ κατέστη. Καὶ
ἀναμείνας ἐν Καλλιουπόλει ἄλλας δύο ἡμέρας, τοῦ
συνασθροισθῆναι τοὺς ἀκολουθήσαντας, ἕνα τῶν τα
χυδρόμων πέμψας ἐν Ἀδριανοῦ, ἐμήνυσε τὴν αὐτοῦ
bat, quod viribus ac dicitiis sibi par esset, verum
quia ditiones illius Turcatiris Turcopersas et Caramanum interjacebant; poteratque cum eo societatem belli semper inire filius suus, qui Amasiæ provinciam regebat; Caramano ab inferioribus
seu maritimis locis, et Cara Insup (id est nigro
Josepho) a superioribus bellum inferentibus sese
opponere. Intercedente igitur inter ipsos affinitate,
auxilium quantuincunque ab eo sperabat. Unum itaque vezirorum suorum Sariciam misit, qui sumino
honore et gloria ornatam, thesauros multos secum
ferentem, dotemque ditissimam domo paterna abduxit. Morates hujus sponsæ socer ut ad freturn
Callipoleos ipsam accedere cognovit, Adrianopoli
proceres ei obviam. misit, manumque expeditam
militum, qui susceptam Adrianopolim in princi
pis palatium deduxerunt. Lætus admodum et hiJuris sponsain excepit imperator, nuptiarumque
celebrationi initium dedit, invitatis ouibus divionis suæ ducibus et principibus, cum Turcis, tum
Christianis: qui multis cum donis præsto fuere,
nuptialibusque festivitatibus interfuere. Mense septembri eas celebrare cœperunt, et transacto Decembri nuptialibus festis finem imposuerunt. Qui
etiam patris sponsæ servi domestici ipsam comitati erant, opipare habuit Morates, et omnimodis
beneficiis aflectos ad propria remisit. Filium deinde
suum noyum maritum cum uxore in Lydiam Asiæ
minoris provinciamn, ut eam regeret, dimisit. Cumque post medium Januarium Magnesiam venisset,
eoque mense exacto Februarii dies quintus adve‐
nisset, cursorum unus, ad instar aquilæ celeriter
volantis, accedit, epistolamque diligenter obsignatam ei tradit: qua resignata ac lecta, patris sui obitam didicit Mehemetea. Illam scripserant veziri, Halil
scilicet ac cæteri, qua patris ejus mortem nuntiabant, hortabanturque ut ea lecta profectionem suam
minime differret, sed, si possibile fuerit, equum Pegasæum conscenderet, inque Thraciam, priusquam
gentes vicinæ principem obiisse resciverint, proficisceretur. His paruit, et confestim cursorem equum
Arabicum conscendit, nil præterea magnatibus suis,
quam ista, locutus: Qui me diligit me sequatur. Eum
itaque diligenter abeuntem celeripedes servi domestici sagittarii, velut ambidextri gigantes, præcedebant. Equites jaculatores et ensiferi sequebantur:
127 biduoque a Magnesia in Chersonesum fre:o 8:1perato pervenit. Duobus sequentibus diebus Callipoli
substitit, ut eos qui secuti fuerant, exspectaret.
Cursorem etiam Adrianopolim præmisit, qui cum
in Chersonesum trajecisse nuntiaret. Crebros
deinde sermonibus et fama ubique vulgatum est
principem Callipoli adesse, ne plebs infima tuIsmaelis Bullialdi nola.
Lione Aladeule, ut vult Leunclavius in Pand. Histor.
Turcic. Cappadocia ad Boréam et occasum terminatar: ad meridiem Syria et Caramania ei objacent:
ad ortum Armenia minor. Leunc. cap. 163 adeundus.
Εγνω τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. De
Moralis morte et Mehemetis initiis Laonicus, lib.
vil, in calce, et viui, in capite adeundus. Leunclavius etiam libb. xiv el xv, et Plirauzes lib. 111, cap. 2.
Ὁ ἀγαπῶν με ἀκολουθείτω μοι·Αὐτὸς δὲ ταχέως ᾤχετο ἔχων ἔμπροσθεν τοὺς οἰκείους δούλους τοξότας καὶ ὠκυδρόμους ἀμφοτεροδεξίους, εἰπεῖν γίγαντας πάντας πεζούς, τοὺς δὲ ξιφηφόρους καὶ ἀκοντιστὰς ἱππέας ὄπισθεν. Καὶ δὴ ἐν ἡμέραις δυσὶν ἀπὸ Μαγνησίαν διαβὰς τὸν πορθμὸν ἐν Χεῤῥονήσῳ κατέστη· καὶ ἀναμείνας ἐν Καλλιουπόλει ἄλλας δύο ἡμέρας τοῦ συναθροισθῆναι τοὺς ἀκολουθήσαντας, ἕνα τῶν ταχυδρόμων πέμψας ἐν Ἀδριανοῦ ἐμήνυσε τὴν αὐτοῦ ἐν Χεῤῥονήσῳ διάβασιν. Καὶ διαλαλιᾶς συχνῆς γενομένης καὶ φήμης ἁπανταχοῦ, ὡς ὁ ἡγεμὼν ἐν Καλλιουπόλει, ἵνα μὴ ὁ συρφετώδης ὄχλος ἀτακτήσας ἀφηνιάσῃ, ἔθος γὰρ ἦν αὐτοῖς ἐν ταῖς ἀλλαγαῖς τῶν ἡγεμόνων ἐνεργεῖν στάσιν,διὰ τοῦτο καὶ τὴν τελευτὴν πολλάκις κρύπτοντες λέγουσι τῷ λαῷ, ὡς ὁ ἡγεμὼν ἀσθενεῖ, καὶ τοῦτο ποιοῦσιν, ὅτι ὁ μέλλων διαδέξασθαι οὐχ εὑρίσκεται, ἐν ᾧ τόπῳ ὁ τελευτῶν ὑπάρχει,μετὰ ταῦτα ἀπάρας ἀπὸ Καλλιουπόλεως, συνέῤῥεον πλήθη πολλὰ προσκυνοῦντες αὐτῷ.κειμένων Τουρκομάνων, ὑπεράνω Καππαδόκων. Τὴν & siti sunt, principis. Hanc afinitatem non subδὲ συγγένειαν ταύτην οὐ κατεδέξατο, ὡς ἐν δυνάμει
καὶ πλούτῳ ἰσοτερίζων αὐτῷ· ἀλλ' ὅτι ἐν μέσῳ τῶν
Τουρκοπερσῶν καὶ τοῦ Καραμὰν, οἰκῶν ὁ ῥηθεὶς
Τουργατήρ, είχε πάντοτε συμμαχεῖν τῷ ἐν τῇ
Αμασίᾳ ἡγεμονεύοντι υἱῷ τοῦ Μωράτ, καὶ προσο
κρούειν καὶ τῷ Καραμὰν κάτωθεν ὁρμῶντι, καὶ
τῷ Καρὰ Ἰουσούφ ἄνωθεν, καὶ μεσιτευούσης της
συγγενείας, κεκτῆσθαι παρ' αὐτοῦ τὴν τυχοῦσαν
ἀρωγὴν καὶ βοήθειαν· ὅθεν καὶ στείλας ἕνα τῶν αὐτ
τοῦ βεζιρίδων τον λεγόμενον Σαριτζίαν, ήγαγεν
αὐτὴν ἐκ τοῦ οἴκου πατρὸς μετὰ τιμῆς ὅτι πλείστης
καὶ δόξης, φέρουσαν θησαυρούς πολλούς, καὶ φερ
νὴν πολυτάλαντον. Ὁ δὲ Μωράτ καὶ πενθερὸς αὐτ
τῆς, μαθὼν ἐγγίζουσαν ἐν τῷ πορθμῷ τῆς Καλλιουπόλεως, ἔπεμψε μεγιστάνας ἀπ᾿ Ἀδριανοῦ, καὶ
στρατὸν εὔζωνον, καὶ ὑπαντὴν ποιήσαντες, ήγαγον
εἰς τοὺς οἴκους τοῦ ἡγεμόνος ἐν ᾿Αδριανουπόλει,
Ο δὲ ἡγεμὼν μετὰ πλείστης χαρᾶς ἀποδεξάμενος
τὴν νύμφην, ἤρξατο τελεῖν τοὺς γάμους. Καὶ καλέσας πάντας τοὺς ὑπὸ χεῖρα ἀρχηγοὺς καὶ ἡγεμόνας,
οὕτω Τούρκους καθὰ Χριστιανούς, ἅπαντες ἔθεον
σὺν δώροις πολλοῖς ἑορτάσοντες τὰ γαμήλια· ἀρξάμενοι ἀπὸ μηνός Σεπτεβρίου, καὶ τελειώσαντες τὸν
μήνα Δεκέβριον, ἐτελείωτο καὶ ὁ γάμος. Τοὺς σὺν
αὐτῇ οὖν ἐλθόντας οἰκείους τοῦ πατρὸς αὐτῆς δαψι
λῶς φιλοφρονήσας, καὶ παντοίαν εὐεργεσίαν αμεί
ψας εἰς τὰ ἴδια ἔπεμψε. Τὸν δὲ υἱὸν αὐτοῦ τὸν νεό
νυμφον ἅμα τῇ γυναικὶ ἐν τῇ ἡγεμονίᾳ τῇ μικρά
'Ασίᾳ καὶ τῇ Λυδίᾳ ἀπέλυσεν. Ελθὼν δὲ εἰς Μαγνης
σίαν, τοῦ Ἰανουαρίου μηνός ἤδη μεσαζομένου, καὶ
παρελθόντος τούτου ἄγων ὁ Φεβρουάριος πέμπτην,
εἷς τῶν ταχυδρόμων ὡς ὠκύπτερός τις ἀετὸς ἐπέστη,
διδοὺς αὐτῷ γραφὴν εἰς χεῖρας ἀσφαλῶς κατεσφρα
γισμένην. 'Ανοίξας οὖν αὐτὴν καὶ ἀναγνούς, ἔγνω
τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ Η δὲ γραφὴ
ἦν σταλεῖσα παρὰ τῶν βεζιρίδων τοῦ τε Χαλίλ, καὶ
τῶν ἑτέρων. Εδήλου οὖν τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς
αὐτοῦ, καὶ τὴν ἔλευσιν αὐτοῦ τοῦ ἀναλινώσκοντος
μὴ βραδύναι, ἀλλ᾽ εἰ δυνατὸν ἐπιβῆναι πηγάσῳ
ἵππῳ πτερόεντι, καὶ ἀφίκεσθαι ἐν Θράκῃ, πρὸ τοῦ
ἀκουσθῆναι εἰς τὰ πέριξ ἔθνη ἡ ἀγγελία τῆς τελευτῆς τοῦ ἡγεμόνος. Ο καὶ πεποίηκεν, αὐτῇ τῇ ὥρᾳ
ἐπιβὰς ἑνὶ τῶν δρομαίων Αραβικῶν ἵππων. Οὐκ
· ἶπεν ἄλλο τοῖς μεγιστᾶσιν αὐτοῦ πλὴν, Ὁ ἀγαπῶν
με ακολουθήτω μοι. Αὐτὸς δὲ ταχέως ᾤχετο ἔχων
ἔμπροσθεν τοὺς οἰκείους δούλους τοξότας, καὶ ὠχιδρόμους ἀμφοτεροδεξίους εἰπεῖν γίγαντας πάντας
πεζούς· τοὺς δὲ ξιφηφόρους καὶ ἀκοντιστὰς ἱππέας
ὄπισθεν· καὶ δὴ ἐν ἡμέραις δυσὶν ἀπὸ Μαγνησίαν
διαβὰς τὸν πορθμὸν ἐν Χερρονήσῳ κατέστη. Καὶ
ἀναμείνας ἐν Καλλιουπόλει ἄλλας δύο ἡμέρας, τοῦ
συνασθροισθῆναι τοὺς ἀκολουθήσαντας, ἕνα τῶν τα
χυδρόμων πέμψας ἐν Ἀδριανοῦ, ἐμήνυσε τὴν αὐτοῦ
bat, quod viribus ac dicitiis sibi par esset, verum
quia ditiones illius Turcatiris Turcopersas et Caramanum interjacebant; poteratque cum eo societatem belli semper inire filius suus, qui Amasiæ provinciam regebat; Caramano ab inferioribus
seu maritimis locis, et Cara Insup (id est nigro
Josepho) a superioribus bellum inferentibus sese
opponere. Intercedente igitur inter ipsos affinitate,
auxilium quantuincunque ab eo sperabat. Unum itaque vezirorum suorum Sariciam misit, qui sumino
honore et gloria ornatam, thesauros multos secum
ferentem, dotemque ditissimam domo paterna abduxit. Morates hujus sponsæ socer ut ad freturn
Callipoleos ipsam accedere cognovit, Adrianopoli
proceres ei obviam. misit, manumque expeditam
militum, qui susceptam Adrianopolim in princi
pis palatium deduxerunt. Lætus admodum et hiJuris sponsain excepit imperator, nuptiarumque
celebrationi initium dedit, invitatis ouibus divionis suæ ducibus et principibus, cum Turcis, tum
Christianis: qui multis cum donis præsto fuere,
nuptialibusque festivitatibus interfuere. Mense septembri eas celebrare cœperunt, et transacto Decembri nuptialibus festis finem imposuerunt. Qui
etiam patris sponsæ servi domestici ipsam comitati erant, opipare habuit Morates, et omnimodis
beneficiis aflectos ad propria remisit. Filium deinde
suum noyum maritum cum uxore in Lydiam Asiæ
minoris provinciamn, ut eam regeret, dimisit. Cumque post medium Januarium Magnesiam venisset,
eoque mense exacto Februarii dies quintus adve‐
nisset, cursorum unus, ad instar aquilæ celeriter
volantis, accedit, epistolamque diligenter obsignatam ei tradit: qua resignata ac lecta, patris sui obitam didicit Mehemetea. Illam scripserant veziri, Halil
scilicet ac cæteri, qua patris ejus mortem nuntiabant, hortabanturque ut ea lecta profectionem suam
minime differret, sed, si possibile fuerit, equum Pegasæum conscenderet, inque Thraciam, priusquam
gentes vicinæ principem obiisse resciverint, proficisceretur. His paruit, et confestim cursorem equum
Arabicum conscendit, nil præterea magnatibus suis,
quam ista, locutus: Qui me diligit me sequatur. Eum
itaque diligenter abeuntem celeripedes servi domestici sagittarii, velut ambidextri gigantes, præcedebant. Equites jaculatores et ensiferi sequebantur:
127 biduoque a Magnesia in Chersonesum fre:o 8:1perato pervenit. Duobus sequentibus diebus Callipoli
substitit, ut eos qui secuti fuerant, exspectaret.
Cursorem etiam Adrianopolim præmisit, qui cum
in Chersonesum trajecisse nuntiaret. Crebros
deinde sermonibus et fama ubique vulgatum est
principem Callipoli adesse, ne plebs infima tuIsmaelis Bullialdi nola.
Lione Aladeule, ut vult Leunclavius in Pand. Histor.
Turcic. Cappadocia ad Boréam et occasum terminatar: ad meridiem Syria et Caramania ei objacent:
ad ortum Armenia minor. Leunc. cap. 163 adeundus.
Εγνω τὸν θάνατον τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. De
Moralis morte et Mehemetis initiis Laonicus, lib.
vil, in calce, et viui, in capite adeundus. Leunclavius etiam libb. xiv el xv, et Plirauzes lib. 111, cap. 2.
PG 157:1027Ἐλθόντος δὲ πλησίον τοῦ κάμπου ἐξῆλθεν ἅπασα ἡ τάξις τῆς ἡγεμονίας, οἵ τε βεζίρηδες καὶ σατράπαι καὶ ἔπαρχοι καὶ δήμαρχοι καὶ οἱ τῆς μιαρᾶς αὐτῶν θρησκείας μύσται καὶ διδάσκαλοι, καὶ οἱ ἐν ἐπιστήμαις καὶ τέχναις ἀσχολούμενοι καὶ μέρος πολὺ τοῦ συρφετώδους λαοῦ εἰς τὴν αὐτοῦ ὑπαντήν. Ἐλθόντος οὖν τοῦ ὄχλου κατὰ πρόσωπον τοῦ ἡγεμόνος ὡς μίλιον ἓν στοιχηδὸν καὶ ἀποβάντες τῶν ἵππων πάντες πεζοὶ τὴν πορείαν πρὸς τὸν ἡγεμόνα ἐβάδιζον· ὁ δὲ ἡγεμὼν καὶ οἱ μετ’ αὐτὸν ἵσταντο ἐποχούμενοι. Ἐλθόντων οὖν ἄχρι ἡμίσεος μιλίου, ἄκρας σιωπῆς ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτῶν οὔσης, ἀθρόον στάντες κοπετὸν μέγα μετὰ δακρύων ἀνήγειραν. Τότε καὶ αὐτὸς ἀποβὰς τοῦ ἵππου σὺν τοῖς ὑπ’ αὐτὸν καὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια ἔπραττον, βοῆς σὺν κλαυθμῷ τὸν ἀέρα πληροῦντες. Καὶ ἦν ἰδεῖν μέγα πένθος καὶ κοπετὸν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. Συνελθόντες οὖν καὶ προσεγγίσαντες ἀλλήλοις, προσεκύνησαν οἱ μεγιστᾶνες τῷ ἀρχηγῷ ἀσπασάμενοι τὴν αὐτοῦ χεῖρα. Καὶ ἐπιβάντες τῶν ἵππων εἰσῆλθον ἐν τῇ πόλει ἄχρι τῆς πύλης τοῦ παλατίου καί, ὁ ἡγεμὼν εἰσελθών, ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια ἀνεχώρησε.DUCA
multu excitato ferociret. Consueverant enim in ἐν Χερρονήσῳ διάβασιν. Καὶ διαλαλιᾶς συχνῆς γε
principum mutatione populi seditionibus agitari:
quare morte sæpius celata, principem morbo laborare apud multitudinem rumores disseminant:
eaque arte, cum successor longius abest a
locis, in quibus decessor obiit, cam deludunt
Cum Callipoli discessisset, iter pergenti populi
'multi, ut eum venerarentur, obviam venerunt.
Et ubi agro Adrianopolitano appropinquavit, omnes aulæ ordines officialesque vesiri, satrapæ,
provinciarum et oppidorum rectores, impuræque
suæ religionis mystæ et doctores, quique scientiarum ac artium periti erant, multitudo denique plebis in ejus occursum egressi sunt. Postquam illa multitudo uno milliari obviam principi ordiuatim processit, equis omnes desiliunt, 1
et pedes incedunt. At princeps et qui comites ei
aderant, equis insidebant, Milliaris deinde senissem enensi, labiis compressis magnoque silentio,
gradum stiterunt, planctumque ingentem cum
lacrymis omnes simul ediderunt. Ipse quoque
princeps equo tunc desiliit, quique in ejus comitatu erant, pariterque ac illi planserum, clamnoribus et efulatibus aerem verberantes. Illa die
lactum ingentem ac planctum ab utraque parte
cernere erat. Ubi convenerunt magnates principcm, ejus manum deosculati, venerati sunt. Conscensis deinde equis urbem ingressi, principem
que comitati usqueal palatii portam processerunt:
ipsoque palatium ingresso, in domum unusquisque
suam divertunt. Postridie cum frequentes ad concionem ex more (etiamque quam antea celebrierem, quod princeps juvenis, et nuperrime imperium
adeptus esset) convenissent, sedebat ipse in solio
paterno (quod utinam non contigisset: verumtamen Deo permittente factum propter peccata nostra),
coram veru et procul patris sui satrapæ et veziri
Halil et Isaac Bassæ stabant. Ejus vero veziri Siachin eunuchus et Abrahamus, ut mos est, ei adstabant. Tune imperator Siachin mesazontem suum
interrogavit: Quare patris mei mesazontes procul
stant? ipsos voca, et dic Halili at locum consuetum repetat. Isaacus vero cum cæteris Orientis præfectis Prusam abeat, ut patris mei cadaver sepulturæ
mandel: 128 provinciisque orientalibus præfectus
νομένης καὶ φήμης απανταχοῦ, ὡς ὁ ἡγεμὼν ἐν
Καλλιουπόλει, ἵνα μὴ ὁ συρφετώδης ὄχλος ἀτακτή
σας ἀφηνιάσῃ· ἔθος γὰρ ἦν αὐτοῖς ἐν ταῖς ἀλλαγεῖ;
τῶν ἡγεμόνων ἐνεργεῖν στάσιν· διὰ τοῦτο καὶ τελευ·
τὴν πολλάκις κρύπτοντες, λέγουσι τῷ λαῷ, ὡς ὁ
ἡγεμὼν ἀσθενεῖ. Καὶ τοῦτο ποιοῦσι δτε μέλλων διαδέξασθαι οὐχ εὑρίσκεται. ἐν ᾧ τόπῳ ὁ τελευτῶν
ὑπάρχει. Μετὰ ταῦτα ἀπάρας ἀπὸ Καλλιουπόλεως,
συνέῤῥεον πλήθη πολλὰ προσκυνοῦντες αὐτῷ. Ελθόντος δὲ πλησίον τοῦ κάμπου, ἐξῆλθεν άπασα ή
τάξις τῆς ἡγεμονίας, οι τε βεζίρηδες, καὶ σατράπαι,
καὶ ἔπαρχοι, καὶ δήμαρχοι, καὶ οἱ τῆς μιαρᾶς αὐτῶν
θρησκείας μύσται καὶ διδάσκαλοι, καὶ οἱ ἐν ἐπιστή
μαις καὶ τέχναις ἀσχολούμενοι, καὶ μέρος πολὺ τοῦ
συρφετώδους λαοῦ εἰς τὴν αὐτοῦ ὑπαντήν. Ἐλθόντος
οὖν τοῦ ὄχλου κατὰ πρόσωπον τοῦ ἡγεμόνος, ὡς μέσ
λιον ἐν στοιχηδόν, καὶ ἀποβάντες τῶν ἵππων πάντες,
πεζοὶ τὴν πορείαν πρὸς τὸν ἡγεμόνα εβάδιζον.
Ὁ δὲ ἡγεμὼν καὶ οἱ μετ᾿ αὐτὸν ἴσταντο ἐποχούμενοι.
Ἐλθέντων οὖν ἄχρι ἡμίσεις μιλίου, ἄκρας σιωπῆς
ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτῶν οὔσης, ἀθρόον στάντες, κοπία
τὸν μέγα μετὰ δακρύων ἀνήγειραν. Τότε καὶ αὐτὸς
ἀποδὰς τοῦ ἵππου σὺν τοῖς ὑπ' αὐτὸν, καὶ αὐτοὶ τὰ
όμοια ἔπραττον, βοῆς σὺν κλαυθμῷ τὸν ἀέρα πληρ
ροῦντες. Καὶ ἦν ἰδεῖν μέγα πένθος καὶ κοπετὸν τῇ
ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. Συνελθόντες
οὖν καὶ προσεγγίσαντες ἀλλήλοις, προσεκύνησαν οι
μεγιστάνες τῷ ἀρχηγῷ, ἀσπασάμενοι τὴν αὐτοῦ χεῖρα.
Καὶ ἐπιβάντες τῶν ἵππων εἰσῆλθον ἐν τῇ πόλει ἄχρι
τῆς πύλης τοῦ παλατίου" καὶ ὁ ἡγεμὼν εἰσελθών,
ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια ἀνεχώρησε. Τῇ δὲ ἐπαύριον παο
μαστάσεως γενομένης μεγάλης κατὰ τὸ ἔθος (καὶ
πλέον τι, ὡς τοῦ ἡγεμόνος ἔτι ὄντος νέου, καὶ ἐν τῇ
ἀρχῇ νεωστὶ εἰσελθόντος) ἐν τῇ καθέδρα τη πατρική
καθεσθεί; (ὡς οὐκ ὄφελον, πλὴν παραχωρήσει Θεοῦ
διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν), ίσταντο ἐξ ἐναντίας πάντες
οἱ σατράπαι ἀπὸ μακρόθεν, καὶ οἱ βεζίριδες τοῦ παν
τρὸς αὐτοῦ, ὅ τε Χαλίλ πασίας, καὶ ὁ Ἰσαὰκ πασίας.
Οἱ δὲ τούτου βεζίριδες Σταχὴν ὁ εὐνοῦχος, καὶ
Ἱπραΐμ ἦσαν προσεγγίζοντες αὐτῷ καθὰ τὴν συνή
θειαν. Τότε ὁ ἡγεμὼν Μεχεμὲν ἠρώτησε τὸν Σιαχὴν
τὸν αὐτοῦ μεσάζοντα· Τί ὅτι ἀπὸ μακρόθεν ἱσταν
ται οι μεσάζοντες τοῦ μοῦ πατρός; Κάλεσεν αὐτ
τους, καὶ εἰπὲ τῷ Χαλίλ ἑστάναι ἐν τῷ τόπῳ
αὐτοῦ. ῾Ο δὲ Ἰσαὰκ ἀπελθέτω ἐν Προύσῃ σὺν
τοῖς λοιποῖς τῆς Έψας ἄρχουσι, ταφῇ δοῦναι τὸ
σῶμα τοῦ μοῦ πατρός. Εχέτω δὲ καὶ τῶν ἀνατολικών θεμάτων την φροντίδα. Ακούσαντες οὖν
ταῦτα, παρευθὺ δραμόντες κατὰ τὸ σύνηθες, ἧστάσαντο τὴν αὐτοῦ χεῖρα· καὶ ὁ μὲν Χαλίλ έμεινε
μεσάζων· ὁ δὲ Ἰσαὰκ λαβὼν τὸ πτῶμα τοῦ ἡγεμόνος
σὺν πλείστοις ἄρχουσι καὶ οἰκονομία πολλῇ, εἰς
Προῦσαν ἀπῆλθε, καὶ ἔθαψεν αὐτὸ ἐν τῷ παρ' αὐτοῦ δομηθέντι βωμῷ, πλεῖστα νομίσματα κενώσας
ἐν χερσὶ πενήτων ἐν τῇ κηδείᾳ.
enrum
curam gerat. His auditis celeri passu að
ejus manum deesculandam accedunt; et Halil
Mesazontis dignitatem retinuit. At Isaacus, magracibus plurimis stipatus, cadaver principis defuncti
magna pompa deducit, quod postmodum in edicula sepelivit, quam vivens Morates construxerat:
dumque funus effertur, nummorum magnam vim
pauperibus distribuit Isaacus.
Ismaelis Bullialdi nola.
Πλείστα νομίσματα κενώσας. Leunclavius
ingentem pecuniæ summam erogavisse scribit, et
in Annalibu. Turcicis, Selimem Il in funere patris funebre epulum apparasse. In funere Bajazitis I trim
Τῇ δὲ ἐπαύριον παραστάσεως γενομένης μεγάλης κατὰ τὸ ἔθος καὶ πλέον τι, ὡς τοῦ ἡγεμόνος ἔτι ὄντος νέου καὶ ἐν τῇ ἀρχῇ νεωστὶ εἰσελθόντος, ἐν τῇ καθέδρᾳ τῇ πατρικῇ καθεσθείς, ὡς οὐκ ὄφελον, πλὴν παραχωρήσει Θεοῦ διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, ἵσταντο ἐξ ἐναντίας πάντες οἱ σατράπαι ἀπὸ μακρόθεν καὶ οἱ βεζίρηδες τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὅ τε Χαλίλ πασιας καὶ ὁ Ἰσάκ πασιας· οἱ δὲ τούτου βεζίρηδες, Σιαχὴν ὁ εὐνοῦχος καὶ Ἰπραήμ, ἦσαν προσεγγίζοντες αὐτῷ κατὰ τὴν συνήθειαν. Τότε ὁ ἡγεμὼν Μεχέμετ ἠρώτησε τὸν Σιαχήν, τὸν αὐτοῦ μεσάζοντα· Τί ὅτι ἀπὸ μακρόθεν ἵστανται οἱ μεσάζοντες τοῦ ἐμοῦ πατρός; Κάλεσον αὐτοὺς καὶ εἰπὲ τῷ Χαλὶλ ἑστάναι ἐν τῷ τόπῳ αὐτοῦ. Ὁ δὲ Ἰσὰκ ἀπελθέτω ἐν Προύσῃ σὺν τοῖς λοιποῖς τῆς ἑῴας ἄρχουσι, ταφῇ δοῦναι τὸ σῶμα τοῦ ἐμοῦ πατρός· ἐχέτω δὲ καὶ τῶν ἀνατολικῶν θεμάτων τὴν φροντίδα.Ἀκούσαντες οὖν ταῦτα, παρευθὺ δραμόντες, κατὰ τὸ σύνηθες ἠσπάσαντο τὴν αὐτοῦ χεῖρα.DUCA
multu excitato ferociret. Consueverant enim in ἐν Χερρονήσῳ διάβασιν. Καὶ διαλαλιᾶς συχνῆς γε
principum mutatione populi seditionibus agitari:
quare morte sæpius celata, principem morbo laborare apud multitudinem rumores disseminant:
eaque arte, cum successor longius abest a
locis, in quibus decessor obiit, cam deludunt
Cum Callipoli discessisset, iter pergenti populi
'multi, ut eum venerarentur, obviam venerunt.
Et ubi agro Adrianopolitano appropinquavit, omnes aulæ ordines officialesque vesiri, satrapæ,
provinciarum et oppidorum rectores, impuræque
suæ religionis mystæ et doctores, quique scientiarum ac artium periti erant, multitudo denique plebis in ejus occursum egressi sunt. Postquam illa multitudo uno milliari obviam principi ordiuatim processit, equis omnes desiliunt, 1
et pedes incedunt. At princeps et qui comites ei
aderant, equis insidebant, Milliaris deinde senissem enensi, labiis compressis magnoque silentio,
gradum stiterunt, planctumque ingentem cum
lacrymis omnes simul ediderunt. Ipse quoque
princeps equo tunc desiliit, quique in ejus comitatu erant, pariterque ac illi planserum, clamnoribus et efulatibus aerem verberantes. Illa die
lactum ingentem ac planctum ab utraque parte
cernere erat. Ubi convenerunt magnates principcm, ejus manum deosculati, venerati sunt. Conscensis deinde equis urbem ingressi, principem
que comitati usqueal palatii portam processerunt:
ipsoque palatium ingresso, in domum unusquisque
suam divertunt. Postridie cum frequentes ad concionem ex more (etiamque quam antea celebrierem, quod princeps juvenis, et nuperrime imperium
adeptus esset) convenissent, sedebat ipse in solio
paterno (quod utinam non contigisset: verumtamen Deo permittente factum propter peccata nostra),
coram veru et procul patris sui satrapæ et veziri
Halil et Isaac Bassæ stabant. Ejus vero veziri Siachin eunuchus et Abrahamus, ut mos est, ei adstabant. Tune imperator Siachin mesazontem suum
interrogavit: Quare patris mei mesazontes procul
stant? ipsos voca, et dic Halili at locum consuetum repetat. Isaacus vero cum cæteris Orientis præfectis Prusam abeat, ut patris mei cadaver sepulturæ
mandel: 128 provinciisque orientalibus præfectus
νομένης καὶ φήμης απανταχοῦ, ὡς ὁ ἡγεμὼν ἐν
Καλλιουπόλει, ἵνα μὴ ὁ συρφετώδης ὄχλος ἀτακτή
σας ἀφηνιάσῃ· ἔθος γὰρ ἦν αὐτοῖς ἐν ταῖς ἀλλαγεῖ;
τῶν ἡγεμόνων ἐνεργεῖν στάσιν· διὰ τοῦτο καὶ τελευ·
τὴν πολλάκις κρύπτοντες, λέγουσι τῷ λαῷ, ὡς ὁ
ἡγεμὼν ἀσθενεῖ. Καὶ τοῦτο ποιοῦσι δτε μέλλων διαδέξασθαι οὐχ εὑρίσκεται. ἐν ᾧ τόπῳ ὁ τελευτῶν
ὑπάρχει. Μετὰ ταῦτα ἀπάρας ἀπὸ Καλλιουπόλεως,
συνέῤῥεον πλήθη πολλὰ προσκυνοῦντες αὐτῷ. Ελθόντος δὲ πλησίον τοῦ κάμπου, ἐξῆλθεν άπασα ή
τάξις τῆς ἡγεμονίας, οι τε βεζίρηδες, καὶ σατράπαι,
καὶ ἔπαρχοι, καὶ δήμαρχοι, καὶ οἱ τῆς μιαρᾶς αὐτῶν
θρησκείας μύσται καὶ διδάσκαλοι, καὶ οἱ ἐν ἐπιστή
μαις καὶ τέχναις ἀσχολούμενοι, καὶ μέρος πολὺ τοῦ
συρφετώδους λαοῦ εἰς τὴν αὐτοῦ ὑπαντήν. Ἐλθόντος
οὖν τοῦ ὄχλου κατὰ πρόσωπον τοῦ ἡγεμόνος, ὡς μέσ
λιον ἐν στοιχηδόν, καὶ ἀποβάντες τῶν ἵππων πάντες,
πεζοὶ τὴν πορείαν πρὸς τὸν ἡγεμόνα εβάδιζον.
Ὁ δὲ ἡγεμὼν καὶ οἱ μετ᾿ αὐτὸν ἴσταντο ἐποχούμενοι.
Ἐλθέντων οὖν ἄχρι ἡμίσεις μιλίου, ἄκρας σιωπῆς
ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτῶν οὔσης, ἀθρόον στάντες, κοπία
τὸν μέγα μετὰ δακρύων ἀνήγειραν. Τότε καὶ αὐτὸς
ἀποδὰς τοῦ ἵππου σὺν τοῖς ὑπ' αὐτὸν, καὶ αὐτοὶ τὰ
όμοια ἔπραττον, βοῆς σὺν κλαυθμῷ τὸν ἀέρα πληρ
ροῦντες. Καὶ ἦν ἰδεῖν μέγα πένθος καὶ κοπετὸν τῇ
ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. Συνελθόντες
οὖν καὶ προσεγγίσαντες ἀλλήλοις, προσεκύνησαν οι
μεγιστάνες τῷ ἀρχηγῷ, ἀσπασάμενοι τὴν αὐτοῦ χεῖρα.
Καὶ ἐπιβάντες τῶν ἵππων εἰσῆλθον ἐν τῇ πόλει ἄχρι
τῆς πύλης τοῦ παλατίου" καὶ ὁ ἡγεμὼν εἰσελθών,
ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια ἀνεχώρησε. Τῇ δὲ ἐπαύριον παο
μαστάσεως γενομένης μεγάλης κατὰ τὸ ἔθος (καὶ
πλέον τι, ὡς τοῦ ἡγεμόνος ἔτι ὄντος νέου, καὶ ἐν τῇ
ἀρχῇ νεωστὶ εἰσελθόντος) ἐν τῇ καθέδρα τη πατρική
καθεσθεί; (ὡς οὐκ ὄφελον, πλὴν παραχωρήσει Θεοῦ
διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν), ίσταντο ἐξ ἐναντίας πάντες
οἱ σατράπαι ἀπὸ μακρόθεν, καὶ οἱ βεζίριδες τοῦ παν
τρὸς αὐτοῦ, ὅ τε Χαλίλ πασίας, καὶ ὁ Ἰσαὰκ πασίας.
Οἱ δὲ τούτου βεζίριδες Σταχὴν ὁ εὐνοῦχος, καὶ
Ἱπραΐμ ἦσαν προσεγγίζοντες αὐτῷ καθὰ τὴν συνή
θειαν. Τότε ὁ ἡγεμὼν Μεχεμὲν ἠρώτησε τὸν Σιαχὴν
τὸν αὐτοῦ μεσάζοντα· Τί ὅτι ἀπὸ μακρόθεν ἱσταν
ται οι μεσάζοντες τοῦ μοῦ πατρός; Κάλεσεν αὐτ
τους, καὶ εἰπὲ τῷ Χαλίλ ἑστάναι ἐν τῷ τόπῳ
αὐτοῦ. ῾Ο δὲ Ἰσαὰκ ἀπελθέτω ἐν Προύσῃ σὺν
τοῖς λοιποῖς τῆς Έψας ἄρχουσι, ταφῇ δοῦναι τὸ
σῶμα τοῦ μοῦ πατρός. Εχέτω δὲ καὶ τῶν ἀνατολικών θεμάτων την φροντίδα. Ακούσαντες οὖν
ταῦτα, παρευθὺ δραμόντες κατὰ τὸ σύνηθες, ἧστάσαντο τὴν αὐτοῦ χεῖρα· καὶ ὁ μὲν Χαλίλ έμεινε
μεσάζων· ὁ δὲ Ἰσαὰκ λαβὼν τὸ πτῶμα τοῦ ἡγεμόνος
σὺν πλείστοις ἄρχουσι καὶ οἰκονομία πολλῇ, εἰς
Προῦσαν ἀπῆλθε, καὶ ἔθαψεν αὐτὸ ἐν τῷ παρ' αὐτοῦ δομηθέντι βωμῷ, πλεῖστα νομίσματα κενώσας
ἐν χερσὶ πενήτων ἐν τῇ κηδείᾳ.
enrum
curam gerat. His auditis celeri passu að
ejus manum deesculandam accedunt; et Halil
Mesazontis dignitatem retinuit. At Isaacus, magracibus plurimis stipatus, cadaver principis defuncti
magna pompa deducit, quod postmodum in edicula sepelivit, quam vivens Morates construxerat:
dumque funus effertur, nummorum magnam vim
pauperibus distribuit Isaacus.
Ismaelis Bullialdi nola.
Πλείστα νομίσματα κενώσας. Leunclavius
ingentem pecuniæ summam erogavisse scribit, et
in Annalibu. Turcicis, Selimem Il in funere patris funebre epulum apparasse. In funere Bajazitis I trim
Καὶ ὁ μὲν Χαλὶλ ἔμεινε μεσάζων, ὁ δὲ Ἰσὰκ λαβὼν τὸ πτῶμα τοῦ ἡγεμόνος σὺν πλείστοις ἄρχουσι καὶ οἰκονομίᾳ πολλῇ, εἰς Προῦσαν ἀπῆλθε καὶ ἔθαψεν αὐτὸ ἐν τῷ παρ’ αὐτοῦ δομηθέντι βωμῷ, πλεῖστα νομίσματα κενώσας ἐν χερσὶ πενήτων ἐν τῇ κηδείᾳ. Ὁ θάνατος οὖν τοῦ Μωρὰτ οὐκ ἦν πολυνοσωδέστατος οὔτ’ ἀχθηφόρος, ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ἀτιμωρητότερος καὶ παθῶν καὶ νόσων ἐλευθερώτερος, οἶμαι Θεοῦ κρίνοντος κατὰ τὴν τοῦ ἀνδρὸς πρὸς τὸ κοινὸν εὔνοιαν καὶ τὴν συμπαθεστάτην πρὸς τοὺς πένητας διάθεσιν, οὐ μόνον γὰρ ἐν τοῖς αὐτοῦ κατὰ γένος καὶ κατ’ ἀσέβειαν, ἀλλὰ καὶ τοῖς χριστιανοῖς· ἃς ἐνόρκους συνθήκας ἔπραττεν, ταύτας εἰς τέλος ἀσινεῖς καὶ ἀθολώτους ἐφύλαττεν. Εἰ γὰρ καὶ παρασπονδὰς τῶν χριστιανῶν τινες καὶ παραβάσεις τῶν ὅρκων μεταχειρισθέντες τὸν ἀλάθητον τοῦ Θεοῦ ὀφθαλμὸν οὐκ ἔλαθον καὶ τὴν δίκην δικαίως τιμωρηθέντες παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἐκδικητοῦ, οὐκ εἰς μακρὰν τὰ τῆς μήνης ἐξετείνοντο πλέθρα, ἀλλ’ εὐθὺς μετὰ τὴν νίκην οὐ κατεδίωκεν ὁ βάρβαρος, οὐκ εἰς τέλος τὸν ἀφανισμὸν ἐδίψα τοῦ τυχόντος ἔθνους·DUCA
multu excitato ferociret. Consueverant enim in ἐν Χερρονήσῳ διάβασιν. Καὶ διαλαλιᾶς συχνῆς γε
principum mutatione populi seditionibus agitari:
quare morte sæpius celata, principem morbo laborare apud multitudinem rumores disseminant:
eaque arte, cum successor longius abest a
locis, in quibus decessor obiit, cam deludunt
Cum Callipoli discessisset, iter pergenti populi
'multi, ut eum venerarentur, obviam venerunt.
Et ubi agro Adrianopolitano appropinquavit, omnes aulæ ordines officialesque vesiri, satrapæ,
provinciarum et oppidorum rectores, impuræque
suæ religionis mystæ et doctores, quique scientiarum ac artium periti erant, multitudo denique plebis in ejus occursum egressi sunt. Postquam illa multitudo uno milliari obviam principi ordiuatim processit, equis omnes desiliunt, 1
et pedes incedunt. At princeps et qui comites ei
aderant, equis insidebant, Milliaris deinde senissem enensi, labiis compressis magnoque silentio,
gradum stiterunt, planctumque ingentem cum
lacrymis omnes simul ediderunt. Ipse quoque
princeps equo tunc desiliit, quique in ejus comitatu erant, pariterque ac illi planserum, clamnoribus et efulatibus aerem verberantes. Illa die
lactum ingentem ac planctum ab utraque parte
cernere erat. Ubi convenerunt magnates principcm, ejus manum deosculati, venerati sunt. Conscensis deinde equis urbem ingressi, principem
que comitati usqueal palatii portam processerunt:
ipsoque palatium ingresso, in domum unusquisque
suam divertunt. Postridie cum frequentes ad concionem ex more (etiamque quam antea celebrierem, quod princeps juvenis, et nuperrime imperium
adeptus esset) convenissent, sedebat ipse in solio
paterno (quod utinam non contigisset: verumtamen Deo permittente factum propter peccata nostra),
coram veru et procul patris sui satrapæ et veziri
Halil et Isaac Bassæ stabant. Ejus vero veziri Siachin eunuchus et Abrahamus, ut mos est, ei adstabant. Tune imperator Siachin mesazontem suum
interrogavit: Quare patris mei mesazontes procul
stant? ipsos voca, et dic Halili at locum consuetum repetat. Isaacus vero cum cæteris Orientis præfectis Prusam abeat, ut patris mei cadaver sepulturæ
mandel: 128 provinciisque orientalibus præfectus
νομένης καὶ φήμης απανταχοῦ, ὡς ὁ ἡγεμὼν ἐν
Καλλιουπόλει, ἵνα μὴ ὁ συρφετώδης ὄχλος ἀτακτή
σας ἀφηνιάσῃ· ἔθος γὰρ ἦν αὐτοῖς ἐν ταῖς ἀλλαγεῖ;
τῶν ἡγεμόνων ἐνεργεῖν στάσιν· διὰ τοῦτο καὶ τελευ·
τὴν πολλάκις κρύπτοντες, λέγουσι τῷ λαῷ, ὡς ὁ
ἡγεμὼν ἀσθενεῖ. Καὶ τοῦτο ποιοῦσι δτε μέλλων διαδέξασθαι οὐχ εὑρίσκεται. ἐν ᾧ τόπῳ ὁ τελευτῶν
ὑπάρχει. Μετὰ ταῦτα ἀπάρας ἀπὸ Καλλιουπόλεως,
συνέῤῥεον πλήθη πολλὰ προσκυνοῦντες αὐτῷ. Ελθόντος δὲ πλησίον τοῦ κάμπου, ἐξῆλθεν άπασα ή
τάξις τῆς ἡγεμονίας, οι τε βεζίρηδες, καὶ σατράπαι,
καὶ ἔπαρχοι, καὶ δήμαρχοι, καὶ οἱ τῆς μιαρᾶς αὐτῶν
θρησκείας μύσται καὶ διδάσκαλοι, καὶ οἱ ἐν ἐπιστή
μαις καὶ τέχναις ἀσχολούμενοι, καὶ μέρος πολὺ τοῦ
συρφετώδους λαοῦ εἰς τὴν αὐτοῦ ὑπαντήν. Ἐλθόντος
οὖν τοῦ ὄχλου κατὰ πρόσωπον τοῦ ἡγεμόνος, ὡς μέσ
λιον ἐν στοιχηδόν, καὶ ἀποβάντες τῶν ἵππων πάντες,
πεζοὶ τὴν πορείαν πρὸς τὸν ἡγεμόνα εβάδιζον.
Ὁ δὲ ἡγεμὼν καὶ οἱ μετ᾿ αὐτὸν ἴσταντο ἐποχούμενοι.
Ἐλθέντων οὖν ἄχρι ἡμίσεις μιλίου, ἄκρας σιωπῆς
ἐν τοῖς χείλεσιν αὐτῶν οὔσης, ἀθρόον στάντες, κοπία
τὸν μέγα μετὰ δακρύων ἀνήγειραν. Τότε καὶ αὐτὸς
ἀποδὰς τοῦ ἵππου σὺν τοῖς ὑπ' αὐτὸν, καὶ αὐτοὶ τὰ
όμοια ἔπραττον, βοῆς σὺν κλαυθμῷ τὸν ἀέρα πληρ
ροῦντες. Καὶ ἦν ἰδεῖν μέγα πένθος καὶ κοπετὸν τῇ
ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐξ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν. Συνελθόντες
οὖν καὶ προσεγγίσαντες ἀλλήλοις, προσεκύνησαν οι
μεγιστάνες τῷ ἀρχηγῷ, ἀσπασάμενοι τὴν αὐτοῦ χεῖρα.
Καὶ ἐπιβάντες τῶν ἵππων εἰσῆλθον ἐν τῇ πόλει ἄχρι
τῆς πύλης τοῦ παλατίου" καὶ ὁ ἡγεμὼν εἰσελθών,
ἕκαστος εἰς τὰ ἴδια ἀνεχώρησε. Τῇ δὲ ἐπαύριον παο
μαστάσεως γενομένης μεγάλης κατὰ τὸ ἔθος (καὶ
πλέον τι, ὡς τοῦ ἡγεμόνος ἔτι ὄντος νέου, καὶ ἐν τῇ
ἀρχῇ νεωστὶ εἰσελθόντος) ἐν τῇ καθέδρα τη πατρική
καθεσθεί; (ὡς οὐκ ὄφελον, πλὴν παραχωρήσει Θεοῦ
διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν), ίσταντο ἐξ ἐναντίας πάντες
οἱ σατράπαι ἀπὸ μακρόθεν, καὶ οἱ βεζίριδες τοῦ παν
τρὸς αὐτοῦ, ὅ τε Χαλίλ πασίας, καὶ ὁ Ἰσαὰκ πασίας.
Οἱ δὲ τούτου βεζίριδες Σταχὴν ὁ εὐνοῦχος, καὶ
Ἱπραΐμ ἦσαν προσεγγίζοντες αὐτῷ καθὰ τὴν συνή
θειαν. Τότε ὁ ἡγεμὼν Μεχεμὲν ἠρώτησε τὸν Σιαχὴν
τὸν αὐτοῦ μεσάζοντα· Τί ὅτι ἀπὸ μακρόθεν ἱσταν
ται οι μεσάζοντες τοῦ μοῦ πατρός; Κάλεσεν αὐτ
τους, καὶ εἰπὲ τῷ Χαλίλ ἑστάναι ἐν τῷ τόπῳ
αὐτοῦ. ῾Ο δὲ Ἰσαὰκ ἀπελθέτω ἐν Προύσῃ σὺν
τοῖς λοιποῖς τῆς Έψας ἄρχουσι, ταφῇ δοῦναι τὸ
σῶμα τοῦ μοῦ πατρός. Εχέτω δὲ καὶ τῶν ἀνατολικών θεμάτων την φροντίδα. Ακούσαντες οὖν
ταῦτα, παρευθὺ δραμόντες κατὰ τὸ σύνηθες, ἧστάσαντο τὴν αὐτοῦ χεῖρα· καὶ ὁ μὲν Χαλίλ έμεινε
μεσάζων· ὁ δὲ Ἰσαὰκ λαβὼν τὸ πτῶμα τοῦ ἡγεμόνος
σὺν πλείστοις ἄρχουσι καὶ οἰκονομία πολλῇ, εἰς
Προῦσαν ἀπῆλθε, καὶ ἔθαψεν αὐτὸ ἐν τῷ παρ' αὐτοῦ δομηθέντι βωμῷ, πλεῖστα νομίσματα κενώσας
ἐν χερσὶ πενήτων ἐν τῇ κηδείᾳ.
enrum
curam gerat. His auditis celeri passu að
ejus manum deesculandam accedunt; et Halil
Mesazontis dignitatem retinuit. At Isaacus, magracibus plurimis stipatus, cadaver principis defuncti
magna pompa deducit, quod postmodum in edicula sepelivit, quam vivens Morates construxerat:
dumque funus effertur, nummorum magnam vim
pauperibus distribuit Isaacus.
Ismaelis Bullialdi nola.
Πλείστα νομίσματα κενώσας. Leunclavius
ingentem pecuniæ summam erogavisse scribit, et
in Annalibu. Turcicis, Selimem Il in funere patris funebre epulum apparasse. In funere Bajazitis I trim
PG 157:1029ἀλλ’ ἅμα οἱ ἡττηθέντες πρεσβεύσειν τὰ τῆς εἰρήνης ἐσκέψαντο, καὶ αὐτὸς προθύμως ἐδέχετο καὶ τοὺς πρέσβεις μετ’ εἰρήνης ἀπέλυε, μισῶν τὰς μάχας, ἀγαπῶν τὴν εἰρήνην. Καὶ ὁ πατὴρ τῆς εἰρήνης ἀντεμέτρησε τὴν τελευτὴν τοῦ βαρβάρου ἐν εἰρήνῃ καὶ οὐκ ἐν μαχαίρᾳ. Ἦσαν δὲ αἱ τῆς νόσου πᾶσαι ἡμέραι τέσσαρες. Ἐξελθὼν γὰρ ἐκ τοῦ παλατίου σὺν ὀλίγοις νεανίσκοις ἐδιέβη τὴν νῆσον, ἣν οἱ ποταμοὶ διαῤῥαγέντες πλησίον τῆς πόλεως αὐτὴν εἰς εὐρυχωρίαν κατέστησαν· καὶ λιπαρᾶς οὔσης τῆς γῆς βοσκήματα καὶ τροφαὶ τῶν ἀλόγων ζῴων χλοεραὶ φύονται, ἀγελάζονται γὰρ ἐν αὐτῇ φορβάδαι καὶ ἡμίονοι καὶ τῶν ἵππων οἱ ἀγέρωχοι τοῦ ἡγεμόνος· οἰκοδομάς τε διαφορωτάτας εἰς θάλψιν τε καὶ τέρψιν κατὰ καιροὺς καὶ πᾶν ἄλλο χρήσιμον εἰς ἀπόλαυσιν. Ἐβούλετο δὲ διατρῖψαι ἡμέρας ἱκανὰς ἐκεῖ ἰδιάζων σὺν ὀλίγοις οἰκειοτάτοις πρὸς ἀναψυχὴν καὶ ἀνακωχὴν τῶν φροντίδων καὶ κόπων τοῦ παρελθόντος γάμου. Διαβὰς οὖν καὶ ποιήσας ἡμέραν μίαν καὶ τρυφήσας, οὐχ ὡς σύνηθες, τῇ ἐπιούσῃ ἐκέλευσεν ἄγεσθαι εἰς τὸ παλάτιον εἰπών, ὡς κεφαλὴν καὶ τὸ λοιπὸν σῶμα καταβαρὲς καὶ ναρκῶδες περίεστι.Ο θάνατος οὖν τοῦ Μωράτ οὐκ ἦν πολυνοσωδέστατος, οὔτ᾽ ἀχθηφόρος, ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῦ
πατρὸς αὐτοῦ ἀτιμωρητότερος, καὶ παθῶν καὶ νόσων
ἐλευθερώτερος, οἶμαι Θεοῦ κρίνοντος κατὰ τὴν τοῦ
ἀνδρὸς πρὸς τὸ κοινὸν εὔνοιαν, καὶ τὴν συμπαθεστάτην πρὸς τοὺς πένητας διάθεσιν· οὐ μόνον γὰρ
ἐν τοῖς αὐτοῦ κατὰ γένος, καὶ κατ' ἀσέβειαν, ἀλλὰ
καὶ τοῖς Χριστιανοῖς, ἃς ἐνόρκους συνθήκας ἔπραττε,
&;
ταύτας εἰς τέλος ἀσινεῖς καὶ ἀθολώτους ἐφύλαττεν.
Εἰ γὰρ καὶ παρὰ σπονδὰς τῶν Χριστιανῶν τινες, καὶ
παραβάσεις τῶν ἔρχων μεταχειρισθέντες, τὸν ἀλάθητον τοῦ Θεοῦ ὀφθαλμὲν οὐκ ἔλαθον· καὶ τὴν δίκην
δικαίως τιμωρηθέντες παρ' αὐτοῦ τοῦ ἐκδικητοῦ·
οὐκ εἰς μακρὰν τὰ τῆς μήνιος ἐξετείνοντο πλέθρα,
ἀλλ᾽ εὐθὺς μετὰ τὴν νίκην οὐ κατεδίωκεν ὁ βάρβαρος.
Οὐκ εἰς τέλος τὸν ἀφανισμὸν ἐδίψα του τυχόντος
ἔθνους· ἀλλ᾽ ἄμπ οἱ ἡττηθέντες πρεσβεῦσαι τὰ τῆς
εἰρήνης ἐσκέψαντο, καὶ αὐτὸς προθύμως ἐδέχετο,
καὶ τοὺς πρέσβεις μετ' εἰρήνης ἀπέλυε, μισῶν τὰς
μάχας, ἀγαπῶν τὴν εἰρήνην· καὶ ὁ Πατήρ τῆς
εἰρήνης ἀνταμέτρησε την τελευτὴν τοῦ βαρβάρου ἐν
εἰρήνῃ, καὶ οὐκ ἐν μαχαίρᾳ. "Ησαν δὲ αἱ τῆς νόσου
πᾶσαι ἡμέραι τέσσαρες. Εξελθὼν γὰρ ἐκ τοῦ πα
λατίου σὺν ὀλίγοις νεανίσκοις διέβη τὴν νῆσον
ἣν οἱ ποταμοὶ διαῤῥαγέντες πλησίον τῆς πόλεως,
αὐτὴν εἰς εὐρυχωρίαν κατέστησαν, καὶ λιπαρᾶς
οὔσης τῆς γῆς βοσκήματα, καὶ τροφαὶ τῶν ἀλόγων
ζώων χλοεραὶ φύονται. Αγελάζονται γὰρ ἐν αὐτῇ
φορβάδες, καὶ ἡμίονοι, καὶ τῶν ἵππων οἱ ἀγέρωχοι
τοῦ ἡγεμόνος, οἰκοδομάς τε διαφορωτάτας εἰς θάλψιν τε καὶ τέρψιν κατὰ καιροὺς καὶ πᾶν ἄλλο χρήσιμον εἰς ἀπόλαυσιν. Ἐβούλετο δὲ διατρίψας ήμέρας ἱκανὰς ἐκεῖ ἰδιάζων οὖν ὀλίγοις οἰκειοτάτοις
πρὸς ἀναψυχὴν καὶ ἀνακωχὴν τῶν φροντίδων, καὶ
κόπων τοῦ παρελθόντος γάμου. Διαβάς οὖν, καὶ
ποιήσας ἡμέραν μίαν, καὶ τρυφήσας οὐχ ὡς σύνηθεῖ, τῇ ἐπιούσῃ ἐκέλευσεν ἄγεσθαι εἰς τό παλάτιον,
εἰπὼν ὡς κεφαλὴν, καὶ τὸ λοιπὸν σῶμα καταβαρὲς
καὶ ναρκώδες περίεστι. Κατακλιθείς οὖν, καὶ τρεῖς
ἡμέρας νοσήσας ἐπιλειψήσας ἀπέθανεν δευτέρᾳ τοῦ
Φεβρουαρίου μηνός τοῦ εϠνη' ἔτους. Λέγεται
Morates equidem haud diuturno gravique morbo conflictatus fato cessit, verum longe, quain suus
pater, doloribus et ægritudinibus minus vexatus.
Hoc ei tributum Dei decreto mihi videtur; cui hujus viri erga genus humanum benigna mens, et erga
pauperes miseratio perspectæ erant. Non solum
enim, quæ cum genere ac impia superstitione sibi
conjunctis jurejurando federa sanciveret, integra
semper servavit, sed etiam pactis conventis cum
Christianis stetit. Si quando enim pacis conditiones
a Christianis violatæ fuerunt, fœderaque confusa,
Dei oculum, cui nihil est absconditum, non latuerunt, ab iisque injuriarum acceptarum vindex
ille meritas pœnas exegit: non perduravit tamen
ipsius ira, nec partam victoriam barbarus est per
secutus. Nullius gentis eversionem'totalem cupiebat:
sed quam primum victi pacem per legatos petere
voluerunt, ad eos admittendum promptus erat, el
pace confecta dimittebat pugnas, adversatus, concordiæque studiosus. Hac de causa pacifica morte
nec ferro properata, pacis Pater eum remuneratus
est: quatuorque tantum diebus decubuit. Is ali -
quot adolescentibus comitibus palatio suo relicto in
insulam urbi vicinam trajecit; hanc Quvius in
alveos divisus, longam latamque efficit, in cujus
pingui solo pecoribus apla pascua virent ac luxuriant; ibique greges ovium, mulorum et equorum,
quos princeps originis generosæ habet, armenta
pascunt. In ea quoque insula egregiæ ac splendidæ
ædles visuntur, cum ad balneorum usum, tum ad
delicias, utilitatesque et commoda, pro anni tempestate caplauda comparata. Multos illic dies
privatim cum suis sibi familiarissimis transigere
decreverat, ut a curis et laboribus, quibus nuptiarum celebratione defessus fuerat, respiraret. Ad
insulam cum transiisset, diem unum genio præter
consuetudinem indulgens exegit. Sequenti die in
palatium se transferri jubet, capitis gravedine
premi, corporisque partes omnes stupore correplas
esse questus. Cum ergo per triduum morbo decuLuisset, secunda Februarii die obiit, auno mundi
Ismaelis Bullialdi notæ.
sen Gilderunis epulum, etiam instructum lib. vut illius occultata est: die vero 16 Meherem Adria.
Hist. Musulm. in fine.
Ο θάνατος οὖν τοῦ Μωράτ. De genere mortis Moralis et cjus indole, eadem, quæ Ducas, e
Turcorum historiis Leunclavius tradit.
Διέβη τὴν νῆσον. lllam sic explicat Lenn•
clav. Insula vero Adrianopolitana vocatur interjectum fluminibus duobus, Meritza Tunsæque, spatium, quod amœnos admodum hortos, campos et
prata complectitur. Meritza olim appellatus fuit
Hebrus, Tunsa vero Tænarus.
Δευτέρᾳ τοῦ Φεβρουαρίου μηνός. Hoc loco
notabimus discordiam auctorum in assignando anno Christi, quo obiit sultanus Morales fl. Hic Bosius et noster Ducas anno 1450 contigisse asserunt:
verum retragantur Phranzes, lib. 5. cap. 2, qui asserit merinum anno mundi 6959, mense Februario,
et Leunclavius, lib. 14, et in Annalibus Turcicis,
e vita migrasse refert anno 855, mense Meherem
die Mercurii seu feria 4; totis 13 diebus mors
nopolim accessit Mehemetes. Cœpit annus Hegira
855, Februarii die 3, feria 4, anno 1451, cum ey.
clus solis esset 4, littera C. Obiit Morates die Mercurii seu feris 4, Meherem seu Muharram wenxe: usque ad filii adventum, mors ejus in occulto
per dies 15 habita est, et die 16 Muharram Malemetes Adrianopolim venit. Dies 16 fuit feria 5, seu
dies lovis, qui congruebat tunc cun die 18 Februarii.
quo si retrocedamus per 13 dies, proximam feriam reperiemus Muharram diem 1, Februariique
diem 3. Unde concludere possumus Moratem obiisse
Februarii die 3, quæ fuit Neomenia Muharram,
deincepsque ejusdem mensis die 16, sen 14. Mubar
ram, mortem Moratis vulgatam, simulque sultani M.-
hemietis Callipolim adventum: biduo post, nempe 6
Meharram et Februarii 18, Mehemetem imperatorem
salutatum fuisse. In hocce Ducæ textu transcriptoris, nun auctoris errorem esse, ut credam, adducor
ev quod, quid quoque auno gesserit Mehemetes,
Κατακλιθεὶς οὖν καὶ τρεῖς ἡμέρας νοσήσας, ἐπιληψήσας ἀπέθανεν δευτέρᾳ τοῦ Φεβρουαρίου μηνὸς τοῦ ἑξακισχιλιοστοῦ ἐνακοσιοστοῦ πεντηκοστοῦ ὀγδόου ἔτους. Λέγεται δέ, ὅτι μετὰ τοὺς γάμους καὶ πρὸ τοῦ διαβῆναι τὴν νῆσον, μιᾷ τῶν νυκτῶν ἰδεῖν ὅραμα τοιοῦτον· ἕνα φοβερὸν ἄνδρα ἑστάναι ἐνώπιον αὐτοῦ. Τὸν δὲ συσταλέντα τῷ φόβῳ ἐκράτησεν αὐτὸν τῆς χειρὸς ὁ φανεὶς ἀνήρ. Ἐφόρει δὲ ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ χειρὶ σφενδόνην χρυσῆν εἰς τὸν ἀντίχειρα δάκτυλον. Ἐκβαλὼν οὖν ὁ φανεὶς τὴν σφενδόνην ἀπὸ τοῦ μεγάλου δακτύλου τοῦ ἡγεμόνος ἔβαλεν αὐτὴν ἐν τῷ λιχανῷ τῷ μετὰ τὸν ἀντίχειρα, εἶτα ἐξορμαθίσας αὐτὴν ἐκ τοῦ δακτύλου τοῦ λιχανοῦ ἥρμοσεν αὐτὴν εἰς τὸν μεσαίτατον δάκτυλον, μετὰ δὲ τοῦτον εἰς τὸν μετὰ τὸν μεσαίτατον καὶ αὖθις εἰς τὸν ὕστατον τὸν μικρόν. Μετὰ ταῦτα ἐκβαλὼν τὴν σφενδόνην ὁ φανεὶς καὶ λαβὼν ἀφανὴς γέγονε. Καὶ ὁ ἡγεμὼν ἔξυπνος γενόμενος προσεκαλέσατο τοὺς αὐτοῦ μάντεις, εἰρηκὼς τὸ ὁραθέν. Αὐτοὶ δὲ τὴν μὲν σφενδόνην τὴν ἡγεμονίαν διέκριναν, τοὺς δὲ δακτύλους, τὸν μὲν πρῶτον εἰς αὐτόν, τοὺς δ’ ἄλλους εἰς τοὺς μετ’ αὐτὸν αὐθεντεύσοντας ἐξ αὐτοῦ.Ο θάνατος οὖν τοῦ Μωράτ οὐκ ἦν πολυνοσωδέστατος, οὔτ᾽ ἀχθηφόρος, ἀλλὰ καὶ παρὰ τοῦ
πατρὸς αὐτοῦ ἀτιμωρητότερος, καὶ παθῶν καὶ νόσων
ἐλευθερώτερος, οἶμαι Θεοῦ κρίνοντος κατὰ τὴν τοῦ
ἀνδρὸς πρὸς τὸ κοινὸν εὔνοιαν, καὶ τὴν συμπαθεστάτην πρὸς τοὺς πένητας διάθεσιν· οὐ μόνον γὰρ
ἐν τοῖς αὐτοῦ κατὰ γένος, καὶ κατ' ἀσέβειαν, ἀλλὰ
καὶ τοῖς Χριστιανοῖς, ἃς ἐνόρκους συνθήκας ἔπραττε,
&;
ταύτας εἰς τέλος ἀσινεῖς καὶ ἀθολώτους ἐφύλαττεν.
Εἰ γὰρ καὶ παρὰ σπονδὰς τῶν Χριστιανῶν τινες, καὶ
παραβάσεις τῶν ἔρχων μεταχειρισθέντες, τὸν ἀλάθητον τοῦ Θεοῦ ὀφθαλμὲν οὐκ ἔλαθον· καὶ τὴν δίκην
δικαίως τιμωρηθέντες παρ' αὐτοῦ τοῦ ἐκδικητοῦ·
οὐκ εἰς μακρὰν τὰ τῆς μήνιος ἐξετείνοντο πλέθρα,
ἀλλ᾽ εὐθὺς μετὰ τὴν νίκην οὐ κατεδίωκεν ὁ βάρβαρος.
Οὐκ εἰς τέλος τὸν ἀφανισμὸν ἐδίψα του τυχόντος
ἔθνους· ἀλλ᾽ ἄμπ οἱ ἡττηθέντες πρεσβεῦσαι τὰ τῆς
εἰρήνης ἐσκέψαντο, καὶ αὐτὸς προθύμως ἐδέχετο,
καὶ τοὺς πρέσβεις μετ' εἰρήνης ἀπέλυε, μισῶν τὰς
μάχας, ἀγαπῶν τὴν εἰρήνην· καὶ ὁ Πατήρ τῆς
εἰρήνης ἀνταμέτρησε την τελευτὴν τοῦ βαρβάρου ἐν
εἰρήνῃ, καὶ οὐκ ἐν μαχαίρᾳ. "Ησαν δὲ αἱ τῆς νόσου
πᾶσαι ἡμέραι τέσσαρες. Εξελθὼν γὰρ ἐκ τοῦ πα
λατίου σὺν ὀλίγοις νεανίσκοις διέβη τὴν νῆσον
ἣν οἱ ποταμοὶ διαῤῥαγέντες πλησίον τῆς πόλεως,
αὐτὴν εἰς εὐρυχωρίαν κατέστησαν, καὶ λιπαρᾶς
οὔσης τῆς γῆς βοσκήματα, καὶ τροφαὶ τῶν ἀλόγων
ζώων χλοεραὶ φύονται. Αγελάζονται γὰρ ἐν αὐτῇ
φορβάδες, καὶ ἡμίονοι, καὶ τῶν ἵππων οἱ ἀγέρωχοι
τοῦ ἡγεμόνος, οἰκοδομάς τε διαφορωτάτας εἰς θάλψιν τε καὶ τέρψιν κατὰ καιροὺς καὶ πᾶν ἄλλο χρήσιμον εἰς ἀπόλαυσιν. Ἐβούλετο δὲ διατρίψας ήμέρας ἱκανὰς ἐκεῖ ἰδιάζων οὖν ὀλίγοις οἰκειοτάτοις
πρὸς ἀναψυχὴν καὶ ἀνακωχὴν τῶν φροντίδων, καὶ
κόπων τοῦ παρελθόντος γάμου. Διαβάς οὖν, καὶ
ποιήσας ἡμέραν μίαν, καὶ τρυφήσας οὐχ ὡς σύνηθεῖ, τῇ ἐπιούσῃ ἐκέλευσεν ἄγεσθαι εἰς τό παλάτιον,
εἰπὼν ὡς κεφαλὴν, καὶ τὸ λοιπὸν σῶμα καταβαρὲς
καὶ ναρκώδες περίεστι. Κατακλιθείς οὖν, καὶ τρεῖς
ἡμέρας νοσήσας ἐπιλειψήσας ἀπέθανεν δευτέρᾳ τοῦ
Φεβρουαρίου μηνός τοῦ εϠνη' ἔτους. Λέγεται
Morates equidem haud diuturno gravique morbo conflictatus fato cessit, verum longe, quain suus
pater, doloribus et ægritudinibus minus vexatus.
Hoc ei tributum Dei decreto mihi videtur; cui hujus viri erga genus humanum benigna mens, et erga
pauperes miseratio perspectæ erant. Non solum
enim, quæ cum genere ac impia superstitione sibi
conjunctis jurejurando federa sanciveret, integra
semper servavit, sed etiam pactis conventis cum
Christianis stetit. Si quando enim pacis conditiones
a Christianis violatæ fuerunt, fœderaque confusa,
Dei oculum, cui nihil est absconditum, non latuerunt, ab iisque injuriarum acceptarum vindex
ille meritas pœnas exegit: non perduravit tamen
ipsius ira, nec partam victoriam barbarus est per
secutus. Nullius gentis eversionem'totalem cupiebat:
sed quam primum victi pacem per legatos petere
voluerunt, ad eos admittendum promptus erat, el
pace confecta dimittebat pugnas, adversatus, concordiæque studiosus. Hac de causa pacifica morte
nec ferro properata, pacis Pater eum remuneratus
est: quatuorque tantum diebus decubuit. Is ali -
quot adolescentibus comitibus palatio suo relicto in
insulam urbi vicinam trajecit; hanc Quvius in
alveos divisus, longam latamque efficit, in cujus
pingui solo pecoribus apla pascua virent ac luxuriant; ibique greges ovium, mulorum et equorum,
quos princeps originis generosæ habet, armenta
pascunt. In ea quoque insula egregiæ ac splendidæ
ædles visuntur, cum ad balneorum usum, tum ad
delicias, utilitatesque et commoda, pro anni tempestate caplauda comparata. Multos illic dies
privatim cum suis sibi familiarissimis transigere
decreverat, ut a curis et laboribus, quibus nuptiarum celebratione defessus fuerat, respiraret. Ad
insulam cum transiisset, diem unum genio præter
consuetudinem indulgens exegit. Sequenti die in
palatium se transferri jubet, capitis gravedine
premi, corporisque partes omnes stupore correplas
esse questus. Cum ergo per triduum morbo decuLuisset, secunda Februarii die obiit, auno mundi
Ismaelis Bullialdi notæ.
sen Gilderunis epulum, etiam instructum lib. vut illius occultata est: die vero 16 Meherem Adria.
Hist. Musulm. in fine.
Ο θάνατος οὖν τοῦ Μωράτ. De genere mortis Moralis et cjus indole, eadem, quæ Ducas, e
Turcorum historiis Leunclavius tradit.
Διέβη τὴν νῆσον. lllam sic explicat Lenn•
clav. Insula vero Adrianopolitana vocatur interjectum fluminibus duobus, Meritza Tunsæque, spatium, quod amœnos admodum hortos, campos et
prata complectitur. Meritza olim appellatus fuit
Hebrus, Tunsa vero Tænarus.
Δευτέρᾳ τοῦ Φεβρουαρίου μηνός. Hoc loco
notabimus discordiam auctorum in assignando anno Christi, quo obiit sultanus Morales fl. Hic Bosius et noster Ducas anno 1450 contigisse asserunt:
verum retragantur Phranzes, lib. 5. cap. 2, qui asserit merinum anno mundi 6959, mense Februario,
et Leunclavius, lib. 14, et in Annalibus Turcicis,
e vita migrasse refert anno 855, mense Meherem
die Mercurii seu feria 4; totis 13 diebus mors
nopolim accessit Mehemetes. Cœpit annus Hegira
855, Februarii die 3, feria 4, anno 1451, cum ey.
clus solis esset 4, littera C. Obiit Morates die Mercurii seu feris 4, Meherem seu Muharram wenxe: usque ad filii adventum, mors ejus in occulto
per dies 15 habita est, et die 16 Muharram Malemetes Adrianopolim venit. Dies 16 fuit feria 5, seu
dies lovis, qui congruebat tunc cun die 18 Februarii.
quo si retrocedamus per 13 dies, proximam feriam reperiemus Muharram diem 1, Februariique
diem 3. Unde concludere possumus Moratem obiisse
Februarii die 3, quæ fuit Neomenia Muharram,
deincepsque ejusdem mensis die 16, sen 14. Mubar
ram, mortem Moratis vulgatam, simulque sultani M.-
hemietis Callipolim adventum: biduo post, nempe 6
Meharram et Februarii 18, Mehemetem imperatorem
salutatum fuisse. In hocce Ducæ textu transcriptoris, nun auctoris errorem esse, ut credam, adducor
ev quod, quid quoque auno gesserit Mehemetes,
PG 157:1031Ἕτεροι δὲ κρύβδην καὶ σιωπηρῶς τὸν μὲν μέγα δάκτυλον τὸν αὐτοῦ τῆς ζωῆς ὕστατον χρόνον διέκριναν, τὴν δὲ ἀφαίρεσιν τῆς σφενδόνης τὴν δεσποτείαν, τὰς δὲ εἰσάξεις καὶ ἐξάξεις τῶν ἑτέρων τεσσάρων διὰ τῆς σφενδόνης δακτύλων τὸν μετ’ αὐτὸν ἡγεμονεύσειν μέλλοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν τῆς ἡγεμονίας ἐσύγκριναν καὶ τότε τέλος ἕξει ἡ τυραννίς. Ἀλλ’ ἐπανίωμεν αὖθις πρὸς τὴν διήγησιν καὶ ἴδωμεν τί τὸ αἱμοβόρον τοῦτο θηρίον ἐν ταῖς ἡμέραις αὐτοῦ κατέφθειρε καὶ κατεδαπάνησε καὶ εἰς τέλος ἠφάνισε. Πέμψας τοίνυν τὸ σῶμα τοῦ πατρὸς αὐτοῦ εἰς ταφὴν ἐν τῇ Προύσῃ, αὐτὸς ἤρξατο ἐρευνᾶν τὰ ταμεῖα καὶ τοὺς θησαυροὺς τοὺς πατρικούς· καὶ εὑρὼν ἀναριθμήτους ἐν ἀργυροῖς σκεύεσιν, ἐν χρυσοῖς, ἐν λίθοις τιμίοις καὶ ἐν νομίσμασι πολυταλάντοις, αὐτὸς οἰκείᾳ σφραγίδι κατασφραγίσας ἐν τῷ ταμείῳ πάλιν ἀπέθετο.DUCE
6958 (Christi 1450). Fertur ipsi post nuptias an- δὲ ὅτι μετὰ τοὺς γάμους, καὶ πρὸ τοῦ διαβῆναι τὴν
tequam in insulam abiret, 129 nocte quadam
vale insomnium oblatum esse. Virnm specie ac
habitu terribili coram ipso astitisse, et pavore perculsi manum apprehendisse; quemque annulum in
pollice inanus dextræ gestabat princeps, vir ille
visus a pollice detractum in vicinum digitum indicem immisit inde extractum in sequentern
medium iuluxit, deinceps in sequentem, ac landem
minimo digito postremoque imposuit: quo
peracio excu̟ssum ex principis digito annulum vir
ille evanescens secum abstulit. Sommo solutus
princeps divinos suos ac somniorum interpretes
ad se vocavit, et per insomnium visum sibi phantasma eis declarat. Alii itaque annulo dominatum
denotari interpretabantur; digitorum primum seu
pollicem ipsum principem significare; cateris digitis posteros ejus censeri debere, qui successione
continua imperio potituri essent. Alii occulte et
secreto magnum digitum ultimum vitæ tempus indicare, annulo exutum fuisse ad imperii fasces ab
eo deponendas pertinere conjiciebant; annuli
porro extractionem et immissionem per cæteros
ordine digitos factam, annos successoris in
imperio designare, quibus exactis reguare desineret.
Verum ad historiæ seriem redeamus, inspiciamusque, quibus fera ista sanguinis avide sitiens
perniciem attulerit, quæque consumpserit ac everterit. Patris funere procurato, ejus cadavere Pru.
sam elato, ibique sepulto, arcas et thesauros paternos scrutari coepit, quos immensus, aureis are
genteisque vasis lapillisque pretiosis plenos, signalæque pecuniae locupletissimos invenit; haucque gazam recondit, et sigillo suo gazophylacium
obsignat. Infantem deinde masculum invenit, quem
pater suus ex principis Sinopes filia conjuge leνῆσον μιᾷ τῶν νυκτῶν ἰδεῖν ὅραμα τοιοῦτον· ἕνα
φοβερὸν ἄνδρα έστάναι ἐνώπιον αὐτοῦ· τὸν δὲ συ
σταλέντα τῷ φόβῳ ἐκράτησεν αὐτὸν τῆς χειρὸς ὁ
φανεὶς ἀνὴρ, ἐφόρει δὲ ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ χειρὶ
σφενδόνην χρυσήν, εἰς τὸν ἀντίχειρα δάκτυλον. Έχε
βαλὼν οὖν ὁ φανεὶς τὴν σφενδόνην ἀπὸ τοῦ μεγάλου δακτύλου τοῦ ἡγεμόνος, ἔβαλεν αὐτὴν ἐν τῷ
λιχανῷ τῷ μετὰ τὴν ἀντίχειρα· εἶτα ἐξορμαθίσας
αὐτὴν ἐκ τοῦ δακτύλου τοῦ λιχανοῦ, ήρμοσεν αὐτὴν
εἰς τὸν μεσαίτατον δάκτυλον, μετὰ δὲ τοῦτον εἰς τὸν
μετὰ τὸν μεσαίτατον, καὶ αὖθις εἰς τὸν ὕστατον τὸν
μικρόν. Μετὰ ταῦτα ἐκβαλὼν τὴν σφενδόντων ὁ
νεὶς, καὶ λαβὼν ἀφανής γέγονε. Καὶ ὁ ἡγεμὼν ἐξ
υπνος γενόμενος προσεκαλέσατο τοὺς αὐτοῦ μάντεις;
εἰρηκὼς τὸ ὀραθέν. Αὐτοὶ δὲ τὴν μὲν σφενδόνην τῇ
ἡγεμονία διέκριναν, τοὺς δὲ δακτύλους, τὸν μὲν
πρῶτον εἰς αὐτὸν, τοὺς δὲ ἄλλους εἰς τοὺς μετ' οὐ.
τὸν, αὐθεντεύσοντας ἐξ αὐτοῦ. "Ετεροι δὲ κρύβδην
καὶ σιωπηρῶς τὸν μὲν μεγαδάκτυλον τὸν αὐτοῦ τῆς
ζωῆς ὕστατον χρόνον διέκριναν, τὴν δὲ ἀφαίρεσιν
τῆς σφενδόνης τὴν δεσποτείαν. Τὰς δὲ εἰσάξεις καὶ
ἐξάξεις τῶν ἑτέρων τεσσάρων διὰ τῆς σφενδόνης
δακτύλων, των μετ' αὐτὸν ἡγεμονεύσειν μέλλοντα τὴν
ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν τῆς ἡγεμονίας ἐσύγκριναν, καὶ
τότε τέλος ἔξει ἡ τυραννίς.
Αλλ' ἐπανίωμεν αὖθις πρὸς τὴν διήγησιν, καὶ
ἴδωμεν, τί τὸ αἱμοβόρον τοῦτο θηρίον ἐν ταῖς ἡμέ
ραις αὐτοῦ κατέφθειρε, καὶ κατεδαπάνησε, καὶ εἰς
τέλος ἠφάνισε. Πέμψας τοίνυν τὸ σῶμα τοῦ πατρὸς
αὐτοῦ εἰς ταφὴν ἐν τῇ Προύσῃ, αὐτὸς ἤρξατο έρευ
νὰν τὰ ταμεῖα καὶ τοὺς θησαυρούς τους πατρικούς,
καὶ εὑρὼν ἀναριθμήτους ἐν ἀργυροῖς σκεύεσιν, ἐν
χρυσοῖς, ἐν λίθοις. τιμίοις, καὶ ἐν νομίσμασι πολυ
ταλάντοις, αὐτὸς οἰκεία σφραγίδι κατασφραγίσας ἐν
τῷ ταμείῳ πάλιν ἀπέθετο· εἶτα εὑρὼν παιδίον
ἄῤῥεν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὡς μηνῶν ὀκτὼ γεννηθέν
Ismaelis Bullialdi notes.
diligenter persequitur. Ab anno itaque urbis captæ
1453, si regrediendo annos computemus, per res
a Mehemete gestas: anno 1452, illum occupatum
in ædificando castro ad Bosphori fauces videbimus:
anuo vero 1451, bellum Caramano intulisse, eodem
nempe qno Morates ipsius pater fatis concessit.
Unde dubitandum non est, quin error transcriptoris
sit un textu, in quo legendum, συνθ' Φεβρουα
ρίου κγ', 6953, Feb. 23.
Εκβαλών οὖν ὁ φανεὶς τὴν σφενδόνην.
Apud oneirocriticos, annuli ejectio significat rerum
auussionem. Artemidorus, lib. v, cap. 32: "Εδοξέ
τις τὸν δακτύλιον ᾧ πάντα κατεσημαίνετο, ἐκβαλεῖν.
Εἶτα ζητῶν καταλαβεῖν τὸν ἐν αὐτῷ λίθον κατεαγμέ
γονείς πολλά, ὥστε ἄχρηστον εἶναι, διέπνευσεν αὐτῷ
πάντα τὰ τῶν πραγμάτων ἡμερῶν πέντε και πεντή
κοντα. Visus est sibi quis annulum suum, quo omnia
obsignabat ejecisse: et postea quæsisse, ac reperisse lupidem einfixum in multa fragmina comminutum, et ad
obsignandum inutilem: Diss patæ ac disperditæ sunt
cuncue res illius quinquaginta quinque diebus. Et juxta
Persas ac Ægyptios trauit Achmetes in Oneirocriticis, cap. 260, annulum reges et regiam potestatem
significare. Τὸ δακτυλίδιον εἰς κύρωσιν βασιλείας
κρίνεται. Πολλάκι; γὰρ καὶ οἱ βασιλεῖς ἐξ αὐτοῦ
κρίνονται, καὶ ἄνευ στέμματος. Annulus ad regni
confirmationem refertur. Sæpius enim reges, elsi
absque corona, ex eo intelliguntur.Et infra: Kαθ
ὅλου τὸ δακτυλίδιον πρὸς τοὺς ποιοῦντας ἐξου
σιάζειν ἢ βασιλεύειν οὕτω κρίνεται· τοὺς δὲ μὴ
ποιοῦντας, χαρὰν καὶ τέκνον μετά γυναικός σημαί
νει. Generaliter annulus, eorum respectu, qui res gerunt
et administrant, potentiam et regnum indicat. Prive
tæ vero conditionis hominibus gaudium, liberos es
uxorem pranuntiat. Σφενδόνη est proprie pala annuli, sed pro ipso annulo hic accipitur.
Εἶτα εὑρὼν παιδίον. Leuncl. lib. xiv sub Gnem hune puerum Cuizug-Achmetem appellat, nec a
fraire suo necatum tradit: imo ea Moratis 11 libe
ris, solum Mehemetem superstitem fuisse. Quod
etiam disertis verbis scripsit Phrauzes lib. m, c.
2. At Laonicus hunc puerum, spiritu aqua ei iutercluso, necatum fuisse docet. Hic ea Spendiaris, seu
Isfendiaris filia natus erat, Leunclavio teste foco citato; et verba Ducæ, qui Mehemetem' ancilla na.mia
tradit, confulant Remeccium et Philippum Lonicer
rum, qui scripsere ortum ex Maria Georgia uxore
filia et religionis Christianæ dogmatibusab ea imag=
tum. Quod si res ita se habuisse!, credibile non est,
illam, Morate mortuo, ad patrem remissam fu sɔt.
Εἶτα εὑρὼν παιδίον ἄῤῥεν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ὡς μηνῶν ὀκτώ, γεννηθὲν ἐκ τῆς θυγατρὸς τοῦ ἡγεμόνος Σινώπης Σπεντιάρ, νομίμου γυναικός,καὶ γὰρ οὗτος ἐκ δουλίδος ἐγένετο,οὔσης οὖν τῆς μητρὸς τοῦ παιδὸς καὶ μητρυᾶς αὐτοῦ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐν τῷ παλατίῳ ἕνεκα παραμυθίας τοῦ τυράννου, στείλας ἕνα τῶν ἀρχόντων ἐκ τῶν υἱῶν τοῦ Ἐβρενέζ, Ἀλὶν ὀνόματι, πρωτοοστιάριος ὢν τῷ τότε καιρῷ, ἐν τῷ οἴκῳ τῆς ῥηθείσης, τὸ παιδίον ἔπνιξε. Ἐπὶ τὴν αὔριον δὲ καὶ αὐτὸν τὸν Ἀλὶν ἐθανάτωσε, τὴν δὲ μητέρα τοῦ παιδὸς καὶ μὴ βουλομένην τῷ δούλῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τῷ Ἰσὰκ εἰς γάμον ἡρμόσατο. Τὴν δὲ ἑτέραν αὐτοῦ μητρυιάν, τὴν θυγατέρα Γεωργίου δεσπότου Σερβίας, χριστιανικωτάτην οὖσαν, ἐβούλετο μὲν καὶ αὐτὴν ἑτέρῳ τῷ τυχόντι δούλῳ δοῦναι, ἀλλὰ φοβηθείς, μήπως ὁ πατὴρ αὐτῆς ἐγείρῃ κατ’ αὐτοῦ τὴν τῶν Οὔγγρων μάχην, τῆς ἡγεμονίας αὐτοῦ ἔτι μὴ παγιωθείσης, ἀλλ’ ἀκμὴν εἰς σύστασιν προχωρησάσης, ὃ ἠβουλήθη, οὐκ ἠδύνατο πρᾶξαι.DUCE
6958 (Christi 1450). Fertur ipsi post nuptias an- δὲ ὅτι μετὰ τοὺς γάμους, καὶ πρὸ τοῦ διαβῆναι τὴν
tequam in insulam abiret, 129 nocte quadam
vale insomnium oblatum esse. Virnm specie ac
habitu terribili coram ipso astitisse, et pavore perculsi manum apprehendisse; quemque annulum in
pollice inanus dextræ gestabat princeps, vir ille
visus a pollice detractum in vicinum digitum indicem immisit inde extractum in sequentern
medium iuluxit, deinceps in sequentem, ac landem
minimo digito postremoque imposuit: quo
peracio excu̟ssum ex principis digito annulum vir
ille evanescens secum abstulit. Sommo solutus
princeps divinos suos ac somniorum interpretes
ad se vocavit, et per insomnium visum sibi phantasma eis declarat. Alii itaque annulo dominatum
denotari interpretabantur; digitorum primum seu
pollicem ipsum principem significare; cateris digitis posteros ejus censeri debere, qui successione
continua imperio potituri essent. Alii occulte et
secreto magnum digitum ultimum vitæ tempus indicare, annulo exutum fuisse ad imperii fasces ab
eo deponendas pertinere conjiciebant; annuli
porro extractionem et immissionem per cæteros
ordine digitos factam, annos successoris in
imperio designare, quibus exactis reguare desineret.
Verum ad historiæ seriem redeamus, inspiciamusque, quibus fera ista sanguinis avide sitiens
perniciem attulerit, quæque consumpserit ac everterit. Patris funere procurato, ejus cadavere Pru.
sam elato, ibique sepulto, arcas et thesauros paternos scrutari coepit, quos immensus, aureis are
genteisque vasis lapillisque pretiosis plenos, signalæque pecuniae locupletissimos invenit; haucque gazam recondit, et sigillo suo gazophylacium
obsignat. Infantem deinde masculum invenit, quem
pater suus ex principis Sinopes filia conjuge leνῆσον μιᾷ τῶν νυκτῶν ἰδεῖν ὅραμα τοιοῦτον· ἕνα
φοβερὸν ἄνδρα έστάναι ἐνώπιον αὐτοῦ· τὸν δὲ συ
σταλέντα τῷ φόβῳ ἐκράτησεν αὐτὸν τῆς χειρὸς ὁ
φανεὶς ἀνὴρ, ἐφόρει δὲ ἐν τῇ δεξιᾷ αὐτοῦ χειρὶ
σφενδόνην χρυσήν, εἰς τὸν ἀντίχειρα δάκτυλον. Έχε
βαλὼν οὖν ὁ φανεὶς τὴν σφενδόνην ἀπὸ τοῦ μεγάλου δακτύλου τοῦ ἡγεμόνος, ἔβαλεν αὐτὴν ἐν τῷ
λιχανῷ τῷ μετὰ τὴν ἀντίχειρα· εἶτα ἐξορμαθίσας
αὐτὴν ἐκ τοῦ δακτύλου τοῦ λιχανοῦ, ήρμοσεν αὐτὴν
εἰς τὸν μεσαίτατον δάκτυλον, μετὰ δὲ τοῦτον εἰς τὸν
μετὰ τὸν μεσαίτατον, καὶ αὖθις εἰς τὸν ὕστατον τὸν
μικρόν. Μετὰ ταῦτα ἐκβαλὼν τὴν σφενδόντων ὁ
νεὶς, καὶ λαβὼν ἀφανής γέγονε. Καὶ ὁ ἡγεμὼν ἐξ
υπνος γενόμενος προσεκαλέσατο τοὺς αὐτοῦ μάντεις;
εἰρηκὼς τὸ ὀραθέν. Αὐτοὶ δὲ τὴν μὲν σφενδόνην τῇ
ἡγεμονία διέκριναν, τοὺς δὲ δακτύλους, τὸν μὲν
πρῶτον εἰς αὐτὸν, τοὺς δὲ ἄλλους εἰς τοὺς μετ' οὐ.
τὸν, αὐθεντεύσοντας ἐξ αὐτοῦ. "Ετεροι δὲ κρύβδην
καὶ σιωπηρῶς τὸν μὲν μεγαδάκτυλον τὸν αὐτοῦ τῆς
ζωῆς ὕστατον χρόνον διέκριναν, τὴν δὲ ἀφαίρεσιν
τῆς σφενδόνης τὴν δεσποτείαν. Τὰς δὲ εἰσάξεις καὶ
ἐξάξεις τῶν ἑτέρων τεσσάρων διὰ τῆς σφενδόνης
δακτύλων, των μετ' αὐτὸν ἡγεμονεύσειν μέλλοντα τὴν
ἀριθμὸν τῶν ἐτῶν τῆς ἡγεμονίας ἐσύγκριναν, καὶ
τότε τέλος ἔξει ἡ τυραννίς.
Αλλ' ἐπανίωμεν αὖθις πρὸς τὴν διήγησιν, καὶ
ἴδωμεν, τί τὸ αἱμοβόρον τοῦτο θηρίον ἐν ταῖς ἡμέ
ραις αὐτοῦ κατέφθειρε, καὶ κατεδαπάνησε, καὶ εἰς
τέλος ἠφάνισε. Πέμψας τοίνυν τὸ σῶμα τοῦ πατρὸς
αὐτοῦ εἰς ταφὴν ἐν τῇ Προύσῃ, αὐτὸς ἤρξατο έρευ
νὰν τὰ ταμεῖα καὶ τοὺς θησαυρούς τους πατρικούς,
καὶ εὑρὼν ἀναριθμήτους ἐν ἀργυροῖς σκεύεσιν, ἐν
χρυσοῖς, ἐν λίθοις. τιμίοις, καὶ ἐν νομίσμασι πολυ
ταλάντοις, αὐτὸς οἰκεία σφραγίδι κατασφραγίσας ἐν
τῷ ταμείῳ πάλιν ἀπέθετο· εἶτα εὑρὼν παιδίον
ἄῤῥεν τοῦ πατρὸς αὐτοῦ ὡς μηνῶν ὀκτὼ γεννηθέν
Ismaelis Bullialdi notes.
diligenter persequitur. Ab anno itaque urbis captæ
1453, si regrediendo annos computemus, per res
a Mehemete gestas: anno 1452, illum occupatum
in ædificando castro ad Bosphori fauces videbimus:
anuo vero 1451, bellum Caramano intulisse, eodem
nempe qno Morates ipsius pater fatis concessit.
Unde dubitandum non est, quin error transcriptoris
sit un textu, in quo legendum, συνθ' Φεβρουα
ρίου κγ', 6953, Feb. 23.
Εκβαλών οὖν ὁ φανεὶς τὴν σφενδόνην.
Apud oneirocriticos, annuli ejectio significat rerum
auussionem. Artemidorus, lib. v, cap. 32: "Εδοξέ
τις τὸν δακτύλιον ᾧ πάντα κατεσημαίνετο, ἐκβαλεῖν.
Εἶτα ζητῶν καταλαβεῖν τὸν ἐν αὐτῷ λίθον κατεαγμέ
γονείς πολλά, ὥστε ἄχρηστον εἶναι, διέπνευσεν αὐτῷ
πάντα τὰ τῶν πραγμάτων ἡμερῶν πέντε και πεντή
κοντα. Visus est sibi quis annulum suum, quo omnia
obsignabat ejecisse: et postea quæsisse, ac reperisse lupidem einfixum in multa fragmina comminutum, et ad
obsignandum inutilem: Diss patæ ac disperditæ sunt
cuncue res illius quinquaginta quinque diebus. Et juxta
Persas ac Ægyptios trauit Achmetes in Oneirocriticis, cap. 260, annulum reges et regiam potestatem
significare. Τὸ δακτυλίδιον εἰς κύρωσιν βασιλείας
κρίνεται. Πολλάκι; γὰρ καὶ οἱ βασιλεῖς ἐξ αὐτοῦ
κρίνονται, καὶ ἄνευ στέμματος. Annulus ad regni
confirmationem refertur. Sæpius enim reges, elsi
absque corona, ex eo intelliguntur.Et infra: Kαθ
ὅλου τὸ δακτυλίδιον πρὸς τοὺς ποιοῦντας ἐξου
σιάζειν ἢ βασιλεύειν οὕτω κρίνεται· τοὺς δὲ μὴ
ποιοῦντας, χαρὰν καὶ τέκνον μετά γυναικός σημαί
νει. Generaliter annulus, eorum respectu, qui res gerunt
et administrant, potentiam et regnum indicat. Prive
tæ vero conditionis hominibus gaudium, liberos es
uxorem pranuntiat. Σφενδόνη est proprie pala annuli, sed pro ipso annulo hic accipitur.
Εἶτα εὑρὼν παιδίον. Leuncl. lib. xiv sub Gnem hune puerum Cuizug-Achmetem appellat, nec a
fraire suo necatum tradit: imo ea Moratis 11 libe
ris, solum Mehemetem superstitem fuisse. Quod
etiam disertis verbis scripsit Phrauzes lib. m, c.
2. At Laonicus hunc puerum, spiritu aqua ei iutercluso, necatum fuisse docet. Hic ea Spendiaris, seu
Isfendiaris filia natus erat, Leunclavio teste foco citato; et verba Ducæ, qui Mehemetem' ancilla na.mia
tradit, confulant Remeccium et Philippum Lonicer
rum, qui scripsere ortum ex Maria Georgia uxore
filia et religionis Christianæ dogmatibusab ea imag=
tum. Quod si res ita se habuisse!, credibile non est,
illam, Morate mortuo, ad patrem remissam fu sɔt.
PG 157:1033Ὁ δεσπότης γὰρ ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ Μωρὰτ καὶ τὸν Μεχεμὲτ τὴν ἡγεμονίαν ἀναζωσάμενον, εὐθὺς ἀποκρισιαρίους ἔπεμψεν παραμυθήσων αὐτὸν καὶ παρηγορήσων ὡς ἀπορφανισθέντα καὶ τὰς συνθήκας καὶ συνωμοσίας, ἃς εἶχε μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ, ἀνανεῶσαι καὶ ἀσφαλίσασθαι δι’ ὅρκων, ἔτι τε καὶ τὴν θυγατέρα ζητῆσαι καὶ λαβεῖν εἰς τὰ ἴδια. Ἃ καὶ πεποίηκεν, οὐχ ὡς θέλων εἰρηνικῶς καὶ εὐνοϊκῶς διάγειν καὶ ἡγεμονεύειν, ἀλλὰ καιρὸν ἐξαγοράζων, ὅταν γὰρ λάβῃ, ἐκεῖνος ἀδικίας καὶ ἀνομίας ποιήσει. Ταῦτα καὶ ἕτερα τὴν ἀρνίου δορὰν ὑπενδυθεὶς ἔπραττε, λύκος ὢν καὶ πρὸ τῆς γεννήσεως. Φιλοφρόνως οὖν δεξιωσάμενος τοὺς ἀποκρισιαρίους καὶ ἐνωμότους συνθήκας δοὺς καὶ λαβὼν ἀπέλυσεν ἐν εἰρήνῃ, στείλας καὶ τὴν αὐτοῦ μητρυιὰν πρὸς τὸν πατέρα αὐτῆς μετὰ μεγάλης δόξης τε καὶ τιμῆς, εὐεργεσίας τε πλείστας καὶ χώρας ἀπονείμας αὐτῇ ἐκ τῶν ὁρίων Σερβίας εἰς διατροφὴν καὶ θεραπείαν παντοίαν αὐτῆς.ἐκ τῆς θυγατρὸς τοῦ ἡγεμένος Σινώπης Σπεντιάρ gitima susceperat, cum ipse ancilla natus esset.
νομίμου γυναικός· καὶ γὰρ οὗτος ἐκ δουλίδος ἐγένετο· ὄντος οὖν τῆς μητρὸς τοῦ παιδὸς, καὶ μητρυιᾶς αὐτοῦ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐν τῷ παλατίῳ ἕνεκα
παραμυθίας τοῦ τυράννου, στείλας ένα τῶν ἀρχόν
των ἐκ τῶν υἱῶν τοῦ Εβρενὲς Αλὶν ὀνόματι πρωτροστιάριος ὢν τῷ τότε καιρῷ, ἐν τῷ οἴκῳ τῆς
ῥηθείσης τὸ παιδίον ἔπνιξε. Ἐπὶ τὴν αὔριον δὲ καὶ
αὐτὸν τὸν Αλὶν ἐθανάτωσε, τὴν δὲ μητέρα τοῦ παι
δὸς, καὶ μὴ βουλομένην τῷ δούλῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ
τῷ Ἰσαὰκ εἰς γάμον ἡρμόσατο. Τὴν δὲ ἑτέραν αὐτοῦ μητρυιὰν τὴν θυγατέρα Γεωργίου δεσπότου
Σερβίας Χριστιανικωτάτην ούσαν ἐβούλετο μὲν καὶ
αὐτὴν ἑτέρῳ τῷ τυχόντι δούλῳ δοῦναι· ἀλλὰ φοβηθες μήπως ὁ πατὴρ αὐτῆς ἐγείρῃ κατ' αὐτοῦ τὴν
τῶν Ούγγρων μάχην, τῆς ἡγεμονίας αὐτοῦ ἔτι με
παγιωθείσης, ἀλλὰ ἀκμὴν εἰς σύστασιν προχωρησάσης, δ ἐβουλήθη οὐκ ἐδύνατο πρᾶξαι. Ο δεσπότης
γὰρ ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ Μωράτ, καὶ τὸν Μεχεμὲς τὴν ἡγεμονίαν ἀναζωσάμενον,
εὐθὺς ἀποκρισιαρίους ἔπεμψε παραμυθῆσαι αὐτὸν,
καὶ παρηγορῆσαι ὡς ἀπορφανισθέντα· καὶ τὰς συνο
θήκας καὶ συνομοσίας, ἂς εἶχε μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτ
τοῦ, ἀνανεῶσαι, καὶ ἀσφαλίσασθαι δι' ὅρκων· ἔτι τε
καὶ τὴν θυγατέρα ζητῆσαι καὶ λαβεῖν εἰς τὰ ἴδια·
& καὶ πεποίηκεν, οὐχ ὡς θέλων εἰρηνικῶς καὶ εὐνοἰκῶς διάγειν, καὶ ἡγεμονεύειν, ἀλλὰ καιρὸν ἐξα
γοράζων. "Οταν γὰρ λάβῃ ἐκεῖνος, ἀδικίας καὶ ἀνο
μίας ποιήσει. Ταῦτα καὶ ἕτερα τὴν ἀρνίου δορὰν
ὑπενδυθεὶς ἔπραττε, λύκος ὢν καὶ πρὸ τῆς γεννήσεως. Φιλοφρόνως οὖν δεξιωσάμενος τοὺς ἀποκρι
σιαρίους, καὶ ἐνωμότους συνθήκας δοὺς καὶ λαβὼν,
ἀπέλυσεν ἐν εἰρήνῃ, στείλας καὶ τὴν αὐτοῦ μητρυιάν
πρὸς τὸν πατέρα αὐτῆς μετὰ μεγάλης δόξης τε καὶ
τιμῆς, εὐεργεσίας τε πλείστας, καὶ χώρας ἀπονεί
μας αὐτῇ ἐκ τῶν ὁρίων Σερβίας, εἰς διατροφὴν καὶ
θεραπείαν παντοίαν αὐτῆς.
· Ομοίως καὶ οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει τότε
αἰκοῦντες δύστηνοι 'Ρωμαῖοι, καὶ δυστυχεῖς σὺν τῷ
δεσπότῃ Κωνσταντίνῳ, μαθόντες καὶ αὐτοὶ τὴν ἐναλ
λαγὴν τῆς ἡγεμονίας, ἔστειλαν πρέσβεις χάριν παραμυθίας καὶ τῆς ἀρχῆς τὴν καθεδρίαν προσαγορεύσοντες. Τίνες τίνα; Οἱ ἄρνες τὸν λύκον, οἱ στρου
Cumque iufantis mater, in palatium priv.gnum
suum Mehedietem consulatura venisset, ipse interim e proceribus suis unum Halim Eurenesis filium primum hostiarium in ædes prædictæ novercæ suæ misit, qui puerum strangularet. Postridio
patrati hujus fratricidii Halim quoque morte affecit puerique occisi matrem vel invitam patris
sui mancipio, qui Isaacus vocabatur, nuptum dedit.
Alteram quoque suam novercam Georgii Serviæ
despetæ filiam, Christiane pietatis tenacissimam,
volebatet ipse alii cuidam servo connubio jungere:
sed veritus ne pater ejus Hungaros ad bellum
sibi inferendum exciret, antequam recens susccptum imperium stabilivisset, libidine sua abuti
prohibitus est. Despota quippe, de generi sui Moratis obitu certior factus, et rerum summam obtinere 130 Mehemetem, apocrisiarios ad eum statim destinat consolandi ac doloris levandi, quod
patre orbatus esset, gratia; ut etiam foedera et
pacta, quæ sibi cum ejus patre intercesserant,
renovaret, et sacramento stabiliret. Insuper etiam,
ut filiam suam repeteret et domum paternam re- -
duceret: quæ omnia Mehemetes præstitit, non co
tamen animo, ut pacifice regnare amicitiamque
colere vellet, sed, quam adversum se occasionem
dari metuebat, redimeret; quanı ubi sibi commodam nactus fuerit, contra jus fasque injurias inferret. Hac et alia, sub agni pelle, antequam quoque nasceretur, latitans lupus faciebat. Apocrisarios amice benigneque suscepit, mutuoque sacramento fœdera renovavit, et pacifice eos ditnisit;
simulque novercam ejus patri splendide ac bonorifice habitam remisit: beneûciis etiam ac muneribus quamplurimis eam locupletavit, locis in
Serviæ finibus, unde se dignitatemque sustentaret
ac tueretur, assignatis: omniaque ad victum, caterosque vitæ usus suppeterent.
Eodem tempore Romæi Constantinopolitani
ærumnosi ac infelices, despota quoque Constantinus de novi principis ad imperium evectionc certiores facti, legatos consolandi gratia, simulque
cum eo gratuləndi de principatus initiis, destinant.
Verum qui? et ad quem mittebant? Agni ad lupum,
θαὶ τὸν ὄφιν, οἱ ψυχορραγοῦντες τὸν θάνατον. Εκεί- passeres ad serpentem, qui mortem sinu gestando
νος δὲ ὁ πρὸ τοῦ ᾿Αντιχρίστου Αντίχριστος, ὁ τοῦ
Χριστοῦ μου ποίμνης φθορεὺς, ὁ ἐχθρὸς τοῦ σταυ
ροῦ, καὶ τῶν πιστευόντων εἰς τὸν ἐν αὐτῷ παγέντα,
φιλικών προσωπεῖον ἐνδυθεὶς, ὡς μαθητής τοῦ μετ
ταμορφωθέντος εἰς ὄφιν Σατανᾶ, ἀποδέχεται την πρεσ
βείαν, καὶ γράφει νέας διαθήκας, καὶ ὀμνύει Θεὸν τοῦ
ψευδοπροφήτου, καὶ τὸν συνώνυμον αὐτοῦ προφήτην, καὶ τὰς μιαρὰς αὐτοῦ βίβλους, καὶ ἀγγέ
λους, καὶ ἀρχαγγέλους, τοῦ στέργειν καὶ ἐμμέ
ultima suspiria ducunt. Ille vero præe Antichristo
Antichristus, Christi Domini mei caularum devaslator, crucis, et in eum, qui cruci affixus est,
credentium hostis, amici personam indutus, Satanæ, qui in anguem se transformnaverat, discipulus,
legatos suscipit, nova foedera pangit, Deum falsi
propheta sui, et prophetam sibi cognominem impurosque ejus libros jurat, angelos et archangelos
testatus pacem se servaturum: et per totum vitæ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πρωτοεστιάριος. Turcici Capigi-tachi.
Τῷ Ἰσαὰκ εἰς γάμον ἡρμόσατο. Laonicus,
lib.vni, idem de Spentiaris filia Isaaco-Basse nupta,
et de Georgii despotæ filia, ad ipsum remissa.
PATROL, GR. CLVII.
Ομοίως καὶ οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλα.
Laonicus, lib. va, pacem a Græcis initam et fœdera
sancita cum Mehemete tradit.
Ὁμοίως καὶ οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει τότε οἰκοῦντες δύστηνοι Ῥωμαῖοι καὶ δυστυχεῖς σὺν τῷ δεσπότῃ Κωνσταντίνῳ μαθόντες καὶ αὐτοὶ τὴν ἐναλλαγὴν τῆς ἡγεμονίας, ἔστειλαν πρέσβεις χάριν παραμυθίας καὶ τῆς ἀρχῆς τὴν καθεδρίαν προσαγορεύσοντες· τίνες τίνα; οἱ ἄρνες τὸν λύκον, οἱ στρουθοὶ τὸν ὄφιν, οἱ ψυχοῤῥαγοῦντες τὸν θάνατον. Ἐκεῖνος δὲ ὁ πρὸ τοῦ ἀντιχρίστου ἀντίχριστος, ὁ τῆς τοῦ Χριστοῦ μου ποίμνης φθορεύς, ὁ ἐχθρὸς τοῦ σταυροῦ καὶ τῶν πιστευόντων εἰς τὸν ἐν αὐτῷ παγέντα, φιλικὸν προσωπεῖον ἐνδυθεὶς ὡς μαθητὴς τοῦ μεταμορφωθέντος εἰς ὄφιν Σατανᾶ ἀποδέχεται τὴν πρεσβείαν καὶ γράφει νέας διαθήκας καὶ ὀμνύει θεὸν τοῦ ψευδοπροφήτου καὶ τὸν συνώνυμον αὐτοῦ προφήτην καὶ τὰς μιαρὰς αὐτοῦ βίβλους καὶ ἀγγέλους καὶ ἀρχαγγέλους τοῦ στέργειν καὶ ἐμμένειν ἐφ’ ὅρου ζωῆς αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ καὶ ὁμονοίᾳ μετὰ τῆς Πόλεως καὶ τοῦ δεσπότου Κωνσταντίνου σὺν πᾶσι τοῖς περιχώροις καὶ πόλεσιν ὑπὸ τὴν αὐτὴν δεσποτείαν·ἐκ τῆς θυγατρὸς τοῦ ἡγεμένος Σινώπης Σπεντιάρ gitima susceperat, cum ipse ancilla natus esset.
νομίμου γυναικός· καὶ γὰρ οὗτος ἐκ δουλίδος ἐγένετο· ὄντος οὖν τῆς μητρὸς τοῦ παιδὸς, καὶ μητρυιᾶς αὐτοῦ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ἐν τῷ παλατίῳ ἕνεκα
παραμυθίας τοῦ τυράννου, στείλας ένα τῶν ἀρχόν
των ἐκ τῶν υἱῶν τοῦ Εβρενὲς Αλὶν ὀνόματι πρωτροστιάριος ὢν τῷ τότε καιρῷ, ἐν τῷ οἴκῳ τῆς
ῥηθείσης τὸ παιδίον ἔπνιξε. Ἐπὶ τὴν αὔριον δὲ καὶ
αὐτὸν τὸν Αλὶν ἐθανάτωσε, τὴν δὲ μητέρα τοῦ παι
δὸς, καὶ μὴ βουλομένην τῷ δούλῳ τοῦ πατρὸς αὐτοῦ
τῷ Ἰσαὰκ εἰς γάμον ἡρμόσατο. Τὴν δὲ ἑτέραν αὐτοῦ μητρυιὰν τὴν θυγατέρα Γεωργίου δεσπότου
Σερβίας Χριστιανικωτάτην ούσαν ἐβούλετο μὲν καὶ
αὐτὴν ἑτέρῳ τῷ τυχόντι δούλῳ δοῦναι· ἀλλὰ φοβηθες μήπως ὁ πατὴρ αὐτῆς ἐγείρῃ κατ' αὐτοῦ τὴν
τῶν Ούγγρων μάχην, τῆς ἡγεμονίας αὐτοῦ ἔτι με
παγιωθείσης, ἀλλὰ ἀκμὴν εἰς σύστασιν προχωρησάσης, δ ἐβουλήθη οὐκ ἐδύνατο πρᾶξαι. Ο δεσπότης
γὰρ ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ γαμβροῦ αὐτοῦ Μωράτ, καὶ τὸν Μεχεμὲς τὴν ἡγεμονίαν ἀναζωσάμενον,
εὐθὺς ἀποκρισιαρίους ἔπεμψε παραμυθῆσαι αὐτὸν,
καὶ παρηγορῆσαι ὡς ἀπορφανισθέντα· καὶ τὰς συνο
θήκας καὶ συνομοσίας, ἂς εἶχε μετὰ τοῦ πατρὸς αὐτ
τοῦ, ἀνανεῶσαι, καὶ ἀσφαλίσασθαι δι' ὅρκων· ἔτι τε
καὶ τὴν θυγατέρα ζητῆσαι καὶ λαβεῖν εἰς τὰ ἴδια·
& καὶ πεποίηκεν, οὐχ ὡς θέλων εἰρηνικῶς καὶ εὐνοἰκῶς διάγειν, καὶ ἡγεμονεύειν, ἀλλὰ καιρὸν ἐξα
γοράζων. "Οταν γὰρ λάβῃ ἐκεῖνος, ἀδικίας καὶ ἀνο
μίας ποιήσει. Ταῦτα καὶ ἕτερα τὴν ἀρνίου δορὰν
ὑπενδυθεὶς ἔπραττε, λύκος ὢν καὶ πρὸ τῆς γεννήσεως. Φιλοφρόνως οὖν δεξιωσάμενος τοὺς ἀποκρι
σιαρίους, καὶ ἐνωμότους συνθήκας δοὺς καὶ λαβὼν,
ἀπέλυσεν ἐν εἰρήνῃ, στείλας καὶ τὴν αὐτοῦ μητρυιάν
πρὸς τὸν πατέρα αὐτῆς μετὰ μεγάλης δόξης τε καὶ
τιμῆς, εὐεργεσίας τε πλείστας, καὶ χώρας ἀπονεί
μας αὐτῇ ἐκ τῶν ὁρίων Σερβίας, εἰς διατροφὴν καὶ
θεραπείαν παντοίαν αὐτῆς.
· Ομοίως καὶ οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει τότε
αἰκοῦντες δύστηνοι 'Ρωμαῖοι, καὶ δυστυχεῖς σὺν τῷ
δεσπότῃ Κωνσταντίνῳ, μαθόντες καὶ αὐτοὶ τὴν ἐναλ
λαγὴν τῆς ἡγεμονίας, ἔστειλαν πρέσβεις χάριν παραμυθίας καὶ τῆς ἀρχῆς τὴν καθεδρίαν προσαγορεύσοντες. Τίνες τίνα; Οἱ ἄρνες τὸν λύκον, οἱ στρου
Cumque iufantis mater, in palatium priv.gnum
suum Mehedietem consulatura venisset, ipse interim e proceribus suis unum Halim Eurenesis filium primum hostiarium in ædes prædictæ novercæ suæ misit, qui puerum strangularet. Postridio
patrati hujus fratricidii Halim quoque morte affecit puerique occisi matrem vel invitam patris
sui mancipio, qui Isaacus vocabatur, nuptum dedit.
Alteram quoque suam novercam Georgii Serviæ
despetæ filiam, Christiane pietatis tenacissimam,
volebatet ipse alii cuidam servo connubio jungere:
sed veritus ne pater ejus Hungaros ad bellum
sibi inferendum exciret, antequam recens susccptum imperium stabilivisset, libidine sua abuti
prohibitus est. Despota quippe, de generi sui Moratis obitu certior factus, et rerum summam obtinere 130 Mehemetem, apocrisiarios ad eum statim destinat consolandi ac doloris levandi, quod
patre orbatus esset, gratia; ut etiam foedera et
pacta, quæ sibi cum ejus patre intercesserant,
renovaret, et sacramento stabiliret. Insuper etiam,
ut filiam suam repeteret et domum paternam re- -
duceret: quæ omnia Mehemetes præstitit, non co
tamen animo, ut pacifice regnare amicitiamque
colere vellet, sed, quam adversum se occasionem
dari metuebat, redimeret; quanı ubi sibi commodam nactus fuerit, contra jus fasque injurias inferret. Hac et alia, sub agni pelle, antequam quoque nasceretur, latitans lupus faciebat. Apocrisarios amice benigneque suscepit, mutuoque sacramento fœdera renovavit, et pacifice eos ditnisit;
simulque novercam ejus patri splendide ac bonorifice habitam remisit: beneûciis etiam ac muneribus quamplurimis eam locupletavit, locis in
Serviæ finibus, unde se dignitatemque sustentaret
ac tueretur, assignatis: omniaque ad victum, caterosque vitæ usus suppeterent.
Eodem tempore Romæi Constantinopolitani
ærumnosi ac infelices, despota quoque Constantinus de novi principis ad imperium evectionc certiores facti, legatos consolandi gratia, simulque
cum eo gratuləndi de principatus initiis, destinant.
Verum qui? et ad quem mittebant? Agni ad lupum,
θαὶ τὸν ὄφιν, οἱ ψυχορραγοῦντες τὸν θάνατον. Εκεί- passeres ad serpentem, qui mortem sinu gestando
νος δὲ ὁ πρὸ τοῦ ᾿Αντιχρίστου Αντίχριστος, ὁ τοῦ
Χριστοῦ μου ποίμνης φθορεὺς, ὁ ἐχθρὸς τοῦ σταυ
ροῦ, καὶ τῶν πιστευόντων εἰς τὸν ἐν αὐτῷ παγέντα,
φιλικών προσωπεῖον ἐνδυθεὶς, ὡς μαθητής τοῦ μετ
ταμορφωθέντος εἰς ὄφιν Σατανᾶ, ἀποδέχεται την πρεσ
βείαν, καὶ γράφει νέας διαθήκας, καὶ ὀμνύει Θεὸν τοῦ
ψευδοπροφήτου, καὶ τὸν συνώνυμον αὐτοῦ προφήτην, καὶ τὰς μιαρὰς αὐτοῦ βίβλους, καὶ ἀγγέ
λους, καὶ ἀρχαγγέλους, τοῦ στέργειν καὶ ἐμμέ
ultima suspiria ducunt. Ille vero præe Antichristo
Antichristus, Christi Domini mei caularum devaslator, crucis, et in eum, qui cruci affixus est,
credentium hostis, amici personam indutus, Satanæ, qui in anguem se transformnaverat, discipulus,
legatos suscipit, nova foedera pangit, Deum falsi
propheta sui, et prophetam sibi cognominem impurosque ejus libros jurat, angelos et archangelos
testatus pacem se servaturum: et per totum vitæ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Πρωτοεστιάριος. Turcici Capigi-tachi.
Τῷ Ἰσαὰκ εἰς γάμον ἡρμόσατο. Laonicus,
lib.vni, idem de Spentiaris filia Isaaco-Basse nupta,
et de Georgii despotæ filia, ad ipsum remissa.
PATROL, GR. CLVII.
Ομοίως καὶ οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλα.
Laonicus, lib. va, pacem a Græcis initam et fœdera
sancita cum Mehemete tradit.
PG 157:1035καὶ τὴν εὔνοιαν καὶ διάθεσιν, ἣν ἐκέκτητο ὁ πατὴρ αὐτοῦ μετὰ τοῦ βασιλέως Ἰωάννου τοῦ προβεβασιλευκότος καὶ τοῦ δεσπότου Κωνσταντίνου τοῦ νῦν, ἐν αὐτῇ τῇ γνώμῃ καὶ αὐτὸς ζήσεται καὶ τεθνήξεται. Ἐπέκεινα δὲ τούτων τῶν καλῶν ὑποσχέσεων ἐδωρήσατο καὶ κατ’ ἔτος τῇ βασιλείᾳ Ῥωμαίων ἐκ τῶν εἰσοδημάτων τῶν παρὰ τὸν Στρυμόνα κειμένων χωρίων ἀριθμὸν ἀσπρῶν τριακοσίων χιλιάδων, αἰτήσαντες ταῦτα οἱ τρισάθλιοι ἕνεκα τροφῆς καὶ ἑτέρας ἐξόδης τοῦ Ὀρχὰν τοῦ προλεχθέντος ἀπογόνου τοῦ Ὀτμάν. Καὶ δὴ καλῶς κατὰ τὸ δοκοῦν ποιήσαντες τὴν ἀγάπην, ἀπῄεσαν καὶ αὐτοὶ χαίροντες. Ὁμοίως καὶ οἱ τῆς Βλαχίας καί οἱ τῶν Βουλγάρων καὶ οἱ τὰς νήσους κατοικοῦντες, Μιτυληναῖοι, Χῖοι, Ῥόδιοι, ἐκ τοῦ Γαλάτου Γενουῖται, ἐκ πάντων ἐλθόντες σὺν δώροις προσεκύνησαν τῷ ὡς ἀληθῶς σαρκοφόρῳ δαίμονι· καὶ λαβόντες τὰ πιστὰ κατὰ τὸ δοκοῦν αὐτοῖς, ἀπῄεσαν.DUCA
tempus cum urbe et despota Constantino, cum 4 νειν ἐφ' όρου ζωῆς αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ καὶ ὁμονοίᾳ μετὰ
omnibus circumjectis oppidis et castris hujus ditioni subditis, amicitiam ac concordiam sibi intercessuras. Quo etiam affectu animoque benevolo
pater suus erga imperatorem Joannem, qui prædecessorat, et Constantinum despotam se gesserat,
eodem quandiu vixerit, ipsos se prosecuturum.
His speciosis promissis donum adjecit, Romrorum
imperio trecenta millia asprorum ex annuis reditibus locorum, quæ Strymon alluit, largitus.
Erumnosissimi eam pecuniam petierunt, unde
Orchanem Othmanicum alerent, cæterosque sumptus ei necessarios facerent. Amicitia itaque ex
animi sententia firmiter stabilita, legati læti redierunt. Qui pariter ex 131 Walachia venerant, et
Bulgaria: insulares quoque Mitylenæi, Chii, Rhodii
et Genuenses Galatam incolentes undequaque profecti. donis allatis eum, damonem revera carni
vorum, venerati sunt, et accepta ab eo fide discesserunt.
τῆς πόλεως καὶ τοῦ δεσπότου Κωνσταντίνου, σύν
πᾶσι τοῖς περιχώροις καὶ πόλεσιν ὑπὸ τὴν αὐτὴν
δεσποτείαν. Καὶ τὴν εὔνοιαν, καὶ διάθεσιν ἦν ἐχέκτητο ὁ πατὴρ αὐτοῦ μετὰ τοῦ βασιλέως Ιωάννου
τοῦ προβεβασιλευκότος, καὶ τοῦ δεσπότου Κωνσταν
τίνου τοῦ νῦν, ἐν αὐτῇ τῇ γνώμῃ, καὶ αὐτὸς ζῆσαι,
καὶ τεθνῆξαι· ἐπέκεινα δὲ τούτων τῶν καλῶν ὑποσχέσεων εδωρήσατο καὶ κατ' ἔτος τῇ βασιλείᾳ Ρω
μαίων ἐκ τῶν εἰσοδημάτων τῶν παρὰ τὸν Στρυμόνα
κειμένων χωρίων ἀριθμὸν ἄσπρων τ. Αιτήσαντες
ταῦτα οἱ τρισάθλιοι ἕνεκα τροφῆς, καὶ ἑτέρας ἐξό
δης τοῦ Ὀρχὰν τοῦ προλεχθέντος ἀπογόνου τοῦ
Οθμάν. Καὶ δὴ καλῶς κατὰ τὸ δοκοῦν ποιήσαντες
τὴν ἀγάπην ἀπῄεσαν καὶ αὐτοὶ χαίροντες· ὁμοίως
καὶ οἱ τῆς Βλαχίας, καὶ οἱ τῶν Βουλγάρων. Καὶ οἱ
τὰς νήσους κατοικοῦντες, Μιτυληναίοι, Χίοι, Ρόδιοι,
ἐκ τοῦ Γαλάτου Γενουῖται, ἐκ πάντων ἐλθόντες
σὺν δώροις προσεκύνησαν τῷ ὡς ἀληθῶς σαρκοφόρ
δαίμονι, καὶ λαβόντες τὰ πιστὰ κατὰ τὸ δικοῦν αὐτ
τοῖς ἀπῄεσαν.
CAPUT XXXIV.
Mehemetes inducias cum Iango, id est Joanne Hunniade, triennales componit: Caramano bellum 'infert. Byzantini ad
Mehemetem legatos milluni, falsoque coronatum esse Constantinum significant. Halil Bassa Græcos fcrepat, el Mehemeles legatorum verbis offensus, pacem cum Caramano componit. Græcos variis modis vexare incipit Mehemeles,
ad Bosport angustias castrum ædificat. Novitate ista territi Byzantini per legatos cum Mehemete expostulant, qui
superbe respondet, et minatur. Arx ad Bospori fauces ædificata. Ager Constantinopolitanus vastatus: Byzantinis
bellum indicit Mehemetes.
Omnibus, ut iste malignus putabat, rite et ut e
re sua erat compositis, cum Christianis universis
ficta pace inita, induciisque in tres annos cum
lango Hungariam regente pactis, in Caramanum
bellum hanc causam prætexens movet, quod cum
inter se Christianosque, quibus benevolum se præstabat, quamvis gente ac religionis ritu omnino
distinctos, amicitia mutua sincera nec simulata
intercederet, Caramanus interim Musulmanus ipse,
Malometisque religionis cultor, semper et ubique
bellum et turbas excitare, arrepta occasione imminentis rebus Othmanicis periculi, non cessaret.
Consuitatione habita id decrevit, et libidini suæ
fortunam obtemperantem habuit. Antea enim Mehemetes intellexerat, Caramanum Moratis morte
comperta ultra fines imperii sui excurrisse; castra
tria et longum agrorum tractum subegisse: quæ
equidem Morates a majoribus suis non acceperat,
sed Caramano viribus superior, ut in superioriΤὰ πάντα οὖν, ὡς αὐτὸς ἐλογίζετο, απαρτίσας
καλῶς ὁ κακὸς, καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν πεπλαασμένως ἐνδείξας ἅπασι τοῖς Χριστιανοῖς, καὶ σὺν
αὐτῷ τῷ ἐπιτρόπῳ Ουγγρίας τῷ Ἰάγγῳ τριῶν
ἐτῶν εἰρήνην ἀσφαλισάμενος, αὐτὸς κατὰ τοῦ Και
ραμὰν ἐκστρατεύει προφάσει αἰτίας, ὡς αὐτὸς
τῶν Χριστιανῶν ὑπάρχει φίλος ἀκίβδηλος, καὶ οἱ
Χριστιανοὶ τὴν φιλίαν τὴν πρὸς αὐτὸν ἔχουσιν ἀδό
λωτον ἀλλοεθνεῖς ὄντες, καὶ ξένης θρησκείας· ὁ δὲ
Καραμὰν Μουσουλμάνος ῶν, καὶ λατρεύων τὰ τοῦ
Μωάμεδ, ἀεὶ καὶ πάντοτε οὐ παύεται διεγείρων που
λέμους καὶ ταραχὰς ἐν καιρῷ περιστάσεως. Βουλη-
· θεὶς [βουλευθεὶς οὖν ἠθέλησε, καὶ θελήσας ἐγένετο.
Εφθασε γὰρ ἐνωτισθεὶς ὁ Μεχεμέτ, ὡς ὁ Καραμὲν
ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ Μωράτ κατέδραμεν ἀπὸ
τῶν ὁρίων αὐτοῦ, καὶ ἐχειρώσατο φρούρια τρία
καὶ γῆν ἱκανὴν· ἀλλ᾽ οὐκ ἦν ἐκ τῶν προγόνων ή
τῶν φρουρίων καὶ τῆς γῆς τῷ Μωρὰτ κατοχή, ἀλλὰ
πρὸ ὀλίγων χρόνων ἐκ τῶν τοῦ Καραμάν καταIsmaelis Bullialdi notæ.
Τοῦ 'Ορχάν τοῦ προλεχθέντος. Hic Orcha
nes, secundum Turcos Dusme seu supposititius
fuit: Orchanis flius ferebatur, Suleimanis, qui Ducr. Musulmanus, nepos, et Bajazitis I pronepos. De
quo
Orchane sic loquitur Leunclavius, lib. 11: Emir
Suleiman rebus humanis excedens, Unchanem filium
superstitem, cum filia quadam unica reliquit. Ambo
simul arrepta, Musa patrui metu, fuga, Constantinopolim se receperunt. (Infra cap. 40) in urbis expuguatione Orchanes, de quo hoc loco fit mentio,
agnitus, occisus est.
'Ρόδιοι, etc. ἐλθόντες. Ex Jacobi Bosii Histor.
militia Hierosolymitanæ, lib. vi, discimus magnum
Rhodi magistrum fratrem Joannem Lasticum legatum
ad, Mehemetem destinasse Petrum Zinottum, qui pacem cum Mebemete, anno mundi 6959, ind. 15
[ Christi 4450], Decemb. 25, Hegiræ vero 855, firmavit.
Καὶ σὺν αὐτῷ ἐπιτρόπῳ αὐγγρας τῷ Ἰάγ
r. Mebemetem pacem cum Tribalis seu Serviis
Iniisse, statim ac fasces imperii suscepit, testis est
Laonicus.
Κατὰ τοῦ Καραμὰν ἐκστρατεύει. Hanc expeditionen, statim post patris obitum, suscepisse
Mehemeten anno Hegiræ 855 [Christi 4431 ] tradit
Leunclavius, et Laonicus, lib. vu sub tineni.
Φρούρια τρία. Videuda sunt capp. 29 et 53
supra.
Τὰ πάντα οὖν, ὡς αὐτὸς ἐλογίζετο, ἀπαρτίσας καλῶς ὁ κακὸς καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν πεπλασμένως ἐνδείξας ἅπασι τοῖς χριστιανοῖς καὶ σὺν αὐτῷ τῷ ἐπιτρόπῳ Οὐγγρίας τῷ Ἰάγκῳ τριῶν ἐτῶν εἰρήνην ἀσφαλισάμενος, αὐτὸς κατὰ τοῦ Καραμὰν ἐκστρατεύει προφάσει αἰτίας, ὡς αὐτὸς τῶν χριστιανῶν ὑπάρχει φίλος ἀκίβδηλος καὶ οἱ χριστιανοὶ τὴν φιλίαν τὴν πρὸς αὐτὸν ἔχουσιν ἀδόλωτον ἀλλοεθνεῖς ὄντες καὶ ξένης θρησκείας, ὁ δὲ Καραμὰν μουσουλμάνος ὢν καὶ λατρεύων τὰ τοῦ Μωάμεδ, ἀεὶ καὶ πάντοτε οὐ παύεται διεγείρων πολέμους καὶ ταραχὰς ἐν καιρῷ περιστάσεως. Βουληθεῖς οὖν ἠθέλησε καὶ θελήσας ἐγένετο. Ἔφθασε γὰρ ἐνωτισθεὶς ὁ Μεχέμετ, ὡς ὁ Καραμὰν ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ Μωρὰτ κατέδραμεν ἀπὸ τῶν ὁρίων αὐτοῦ καὶ ἐχειρώσατο φρούρια τρία καὶ γῆν ἱκανήν· ἀλλ’ οὐκ ἦν ἐκ τῶν προγόνων ἡ τῶν φρουρίων καὶ τῆς γῆς τῷ Μωρὰτ κατοχή, ἀλλὰ πρὸ ὀλίγων χρόνων ἐκ τῶν τοῦ Καραμὰν καταδυναστεύων ἀφήρπαξεν, ὡς καὶ ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσεν. Εὑρὼν οὖν εὔλογον αἰτίαν ὁ υἱὸς τοῦ ἅρπαγος κατὰ τοῦ πρώην ἀδικηθέντος καὶ διὰ τοῦτο ἀνερευνῶντος τὰ ἴδια, σὺν δυνάμει κατ’ αὐτοῦ ἐπεστράτευσε.DUCA
tempus cum urbe et despota Constantino, cum 4 νειν ἐφ' όρου ζωῆς αὐτοῦ ἐν ἀγάπῃ καὶ ὁμονοίᾳ μετὰ
omnibus circumjectis oppidis et castris hujus ditioni subditis, amicitiam ac concordiam sibi intercessuras. Quo etiam affectu animoque benevolo
pater suus erga imperatorem Joannem, qui prædecessorat, et Constantinum despotam se gesserat,
eodem quandiu vixerit, ipsos se prosecuturum.
His speciosis promissis donum adjecit, Romrorum
imperio trecenta millia asprorum ex annuis reditibus locorum, quæ Strymon alluit, largitus.
Erumnosissimi eam pecuniam petierunt, unde
Orchanem Othmanicum alerent, cæterosque sumptus ei necessarios facerent. Amicitia itaque ex
animi sententia firmiter stabilita, legati læti redierunt. Qui pariter ex 131 Walachia venerant, et
Bulgaria: insulares quoque Mitylenæi, Chii, Rhodii
et Genuenses Galatam incolentes undequaque profecti. donis allatis eum, damonem revera carni
vorum, venerati sunt, et accepta ab eo fide discesserunt.
τῆς πόλεως καὶ τοῦ δεσπότου Κωνσταντίνου, σύν
πᾶσι τοῖς περιχώροις καὶ πόλεσιν ὑπὸ τὴν αὐτὴν
δεσποτείαν. Καὶ τὴν εὔνοιαν, καὶ διάθεσιν ἦν ἐχέκτητο ὁ πατὴρ αὐτοῦ μετὰ τοῦ βασιλέως Ιωάννου
τοῦ προβεβασιλευκότος, καὶ τοῦ δεσπότου Κωνσταν
τίνου τοῦ νῦν, ἐν αὐτῇ τῇ γνώμῃ, καὶ αὐτὸς ζῆσαι,
καὶ τεθνῆξαι· ἐπέκεινα δὲ τούτων τῶν καλῶν ὑποσχέσεων εδωρήσατο καὶ κατ' ἔτος τῇ βασιλείᾳ Ρω
μαίων ἐκ τῶν εἰσοδημάτων τῶν παρὰ τὸν Στρυμόνα
κειμένων χωρίων ἀριθμὸν ἄσπρων τ. Αιτήσαντες
ταῦτα οἱ τρισάθλιοι ἕνεκα τροφῆς, καὶ ἑτέρας ἐξό
δης τοῦ Ὀρχὰν τοῦ προλεχθέντος ἀπογόνου τοῦ
Οθμάν. Καὶ δὴ καλῶς κατὰ τὸ δοκοῦν ποιήσαντες
τὴν ἀγάπην ἀπῄεσαν καὶ αὐτοὶ χαίροντες· ὁμοίως
καὶ οἱ τῆς Βλαχίας, καὶ οἱ τῶν Βουλγάρων. Καὶ οἱ
τὰς νήσους κατοικοῦντες, Μιτυληναίοι, Χίοι, Ρόδιοι,
ἐκ τοῦ Γαλάτου Γενουῖται, ἐκ πάντων ἐλθόντες
σὺν δώροις προσεκύνησαν τῷ ὡς ἀληθῶς σαρκοφόρ
δαίμονι, καὶ λαβόντες τὰ πιστὰ κατὰ τὸ δικοῦν αὐτ
τοῖς ἀπῄεσαν.
CAPUT XXXIV.
Mehemetes inducias cum Iango, id est Joanne Hunniade, triennales componit: Caramano bellum 'infert. Byzantini ad
Mehemetem legatos milluni, falsoque coronatum esse Constantinum significant. Halil Bassa Græcos fcrepat, el Mehemeles legatorum verbis offensus, pacem cum Caramano componit. Græcos variis modis vexare incipit Mehemeles,
ad Bosport angustias castrum ædificat. Novitate ista territi Byzantini per legatos cum Mehemete expostulant, qui
superbe respondet, et minatur. Arx ad Bospori fauces ædificata. Ager Constantinopolitanus vastatus: Byzantinis
bellum indicit Mehemetes.
Omnibus, ut iste malignus putabat, rite et ut e
re sua erat compositis, cum Christianis universis
ficta pace inita, induciisque in tres annos cum
lango Hungariam regente pactis, in Caramanum
bellum hanc causam prætexens movet, quod cum
inter se Christianosque, quibus benevolum se præstabat, quamvis gente ac religionis ritu omnino
distinctos, amicitia mutua sincera nec simulata
intercederet, Caramanus interim Musulmanus ipse,
Malometisque religionis cultor, semper et ubique
bellum et turbas excitare, arrepta occasione imminentis rebus Othmanicis periculi, non cessaret.
Consuitatione habita id decrevit, et libidini suæ
fortunam obtemperantem habuit. Antea enim Mehemetes intellexerat, Caramanum Moratis morte
comperta ultra fines imperii sui excurrisse; castra
tria et longum agrorum tractum subegisse: quæ
equidem Morates a majoribus suis non acceperat,
sed Caramano viribus superior, ut in superioriΤὰ πάντα οὖν, ὡς αὐτὸς ἐλογίζετο, απαρτίσας
καλῶς ὁ κακὸς, καὶ εἰρηναίαν κατάστασιν πεπλαασμένως ἐνδείξας ἅπασι τοῖς Χριστιανοῖς, καὶ σὺν
αὐτῷ τῷ ἐπιτρόπῳ Ουγγρίας τῷ Ἰάγγῳ τριῶν
ἐτῶν εἰρήνην ἀσφαλισάμενος, αὐτὸς κατὰ τοῦ Και
ραμὰν ἐκστρατεύει προφάσει αἰτίας, ὡς αὐτὸς
τῶν Χριστιανῶν ὑπάρχει φίλος ἀκίβδηλος, καὶ οἱ
Χριστιανοὶ τὴν φιλίαν τὴν πρὸς αὐτὸν ἔχουσιν ἀδό
λωτον ἀλλοεθνεῖς ὄντες, καὶ ξένης θρησκείας· ὁ δὲ
Καραμὰν Μουσουλμάνος ῶν, καὶ λατρεύων τὰ τοῦ
Μωάμεδ, ἀεὶ καὶ πάντοτε οὐ παύεται διεγείρων που
λέμους καὶ ταραχὰς ἐν καιρῷ περιστάσεως. Βουλη-
· θεὶς [βουλευθεὶς οὖν ἠθέλησε, καὶ θελήσας ἐγένετο.
Εφθασε γὰρ ἐνωτισθεὶς ὁ Μεχεμέτ, ὡς ὁ Καραμὲν
ἀκούσας τὸν θάνατον τοῦ Μωράτ κατέδραμεν ἀπὸ
τῶν ὁρίων αὐτοῦ, καὶ ἐχειρώσατο φρούρια τρία
καὶ γῆν ἱκανὴν· ἀλλ᾽ οὐκ ἦν ἐκ τῶν προγόνων ή
τῶν φρουρίων καὶ τῆς γῆς τῷ Μωρὰτ κατοχή, ἀλλὰ
πρὸ ὀλίγων χρόνων ἐκ τῶν τοῦ Καραμάν καταIsmaelis Bullialdi notæ.
Τοῦ 'Ορχάν τοῦ προλεχθέντος. Hic Orcha
nes, secundum Turcos Dusme seu supposititius
fuit: Orchanis flius ferebatur, Suleimanis, qui Ducr. Musulmanus, nepos, et Bajazitis I pronepos. De
quo
Orchane sic loquitur Leunclavius, lib. 11: Emir
Suleiman rebus humanis excedens, Unchanem filium
superstitem, cum filia quadam unica reliquit. Ambo
simul arrepta, Musa patrui metu, fuga, Constantinopolim se receperunt. (Infra cap. 40) in urbis expuguatione Orchanes, de quo hoc loco fit mentio,
agnitus, occisus est.
'Ρόδιοι, etc. ἐλθόντες. Ex Jacobi Bosii Histor.
militia Hierosolymitanæ, lib. vi, discimus magnum
Rhodi magistrum fratrem Joannem Lasticum legatum
ad, Mehemetem destinasse Petrum Zinottum, qui pacem cum Mebemete, anno mundi 6959, ind. 15
[ Christi 4450], Decemb. 25, Hegiræ vero 855, firmavit.
Καὶ σὺν αὐτῷ ἐπιτρόπῳ αὐγγρας τῷ Ἰάγ
r. Mebemetem pacem cum Tribalis seu Serviis
Iniisse, statim ac fasces imperii suscepit, testis est
Laonicus.
Κατὰ τοῦ Καραμὰν ἐκστρατεύει. Hanc expeditionen, statim post patris obitum, suscepisse
Mehemeten anno Hegiræ 855 [Christi 4431 ] tradit
Leunclavius, et Laonicus, lib. vu sub tineni.
Φρούρια τρία. Videuda sunt capp. 29 et 53
supra.
PG 157:1037Καὶ δὴ περάσας τὸν πορθμὸν σὺν τοῖς στρατεύμασι τῆς δύσεως καὶ εἰς τὴν Προῦσαν ἀναμείνας τὰ τῆς ἀνατολῆς στρατεύματα, ἀπάρας ἐκεῖθεν εἰς Κοτυάειον ἀφίκετο κἀκεῖθεν εἰς Σαλουταρίαν τῆς Φρυγίας, τὸ καὶ Καράσαριν παρὰ Τούρκοις λεγόμενον, ἐγγὺς ὂν ἐν τοῖς ὁρίοις τοῦ Καραμάν. Τότε ὁ Καραμὰν ἀκούσας τὴν ἄφιξιν τοῦ Μεχεμὲτ ἔστειλε πρέσβεις ἐκ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ, αἰτῶν λύσιν τῶν ἐσφαλμένων σὺν ἀποδόσει τῶν, ὧν ἀφείλετο, φρουρίων. Καὶ ὁ τύραννος κατένευσεν δι’ αἰτίαν, τὴν ἣν λέξων ἔρχομαι. Ἡ γὰρ μωρὰ τῶν Ῥωμαίων συναγωγὴ ἐσκέψατό τινα ματαίαν βουλήν, στείλασα πρὸς αὐτὸν πρέσβεις· λέγοντες, πῶς ὁ βασιλεὺς Κωνσταντῖνος, οὔπω γὰρ ἦν στεφθείς, ἀλλὰ οὐδὲ στεφθῆναι ἔμελλε διὰ τὸ προῤῥηθέν, πλὴν βασιλέα ἐκάλουν Ῥωμαίων,λέγουσιν οὖν πρῶτον τὰ τῆς πρεσβείας μηνύματα τοῖς μεσάζουσιν, ὡς ἔθος αὐτοῖς, ὡς· Ὁ Βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων τὴν τῶν κατ’ ἔτος ἀσπρῶν τριακοσίων χιλιάδων ποσότητα οὐ καταδέχεται. Καὶ γὰρ ὁ Ὀρχάν, ὅς ἐστι καὶ αὐτὸς υἱὸς τοῦ Ὀτμὰν καθὰ καὶ ὁ ὑμέτερος ἀρχηγὸς Μεχέμετ, ὑπάρχει τέλειος ἄνδρας τῇ ἡλικίᾳ·tus ergo justam causam raptoris filius, ei, qui tertius injuria affectus erat, et propterea recuperare
sula tentaverat, bellum infeat. Janique fretum
transvectus cum copiis occidentalibus, dumque
orientis exercitus ei se conjungerent, Prusæ transacto tempore, inde Cotyæum abiit; unde in Phrygiam Salutarian, Turcis Carasariu dictamn, vicinam Caramani finibus perrexit. Cognita Mehemetis profectione Caramanus magnates aliquot suæ
ditionis legatos ad eum misit, qui admissorum veṇiam orarent ac peterent, et ablata castra residere paratum esse dicerent. Quibus propter dicendam mos causam tyrannus acquievit. 132 Romnæ.
orum enim stultus ac insipiens cœtus consilium imprudens iniit, dum ad eum legatos destinant, qui
Constantinum imperatorem salutatum esse nuntiarent. Hunc, quamvis nondum coronatum, nec
ob prædictas causas coronandum, Romæorum imperatorem nihilominus appellabant. Mesazontibus
itaque, ut mos est, quæ in mandatis habebant exponunt legati, querunturque Romæorum imperatorem consuelam asprorum trecentorum millium
pensionem annuam non accepisse. Orchanes enim,
inquiunt, Othmani prosapia, aque ac dux vesler,
δυναστεύων αφήρπαξεν, ὡς καὶ ὁ λόγος φθάσας bus narravimus, aute paucos annos eripuerat. Nac
ἐδήλωσεν. Εὑρὼν οὖν εὔλογον αἰτίαν ὁ υἱὸς τοῦ ἄρ
παγος κατὰ τοῦ πρώην ἀδικηθέντος, καὶ διὰ τοῦτο
ἀνερευνῶντος τὰ ἴδια, σὺν δυνάμει κατ' αὐτοῦ ἑστρά.
τευσε. Καὶ δὴ περάσας τὸν πορθμὸν σὺν τοῖς στρα
τεύμασι τῆς Δύσεως, καὶ εἰς τὴν Προῦσαν ἀναμεί
νας τὰ τῆς ᾿Ανατολῆς στρατεύματα, ἀπάρας ἐκεῖθεν
εἰς Κοτύαιον ἀφίκετο· κἀκεῖθεν εἰς Σαλουταρίαν τῆς
Φρυγίας, τὸ καὶ Καρασάρην παρὰ Τούρκοις λεγόμεν
νον ἐγγὺς ἐν ἐν τοῖς ὁρίοις τοῦ Καραμάν. Τότε ὁ
Καραμάν, ἀκούσας τὴν ἄφιξιν τοῦ Μεχεμέτ, ἔστειλε
πρέσβεις ἐκ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ, αἰτῶν λύσιν
τῶν ἐσφαλμένων σὺν ἀποδόσει τῶν, ὧν ἀφείλετο,
φρουρίων. Καὶ ὁ τύραννος κατένευσε δι' αἰτίαν τὴν
Αν λέξων ἔρχομαι. Ἡ γὰρ μωρὰ τῶν 'Ρωμαίων
συναγωγὴ ἐσκέψατό τινα ματαίαν βουλὴν στείλασα
πρὸς αὐτὸν πρέσβεις, λέγοντες πῶς ὁ βασιλεὺς Κων
σταντίνος· οὔπω γὰρ ἦν στεφθεὶς, ἀλλὰ οὐδὲ στεφθῆναι ἔμελλε διὰ τὸ προῤῥηθὲν, πλὴν βασιλέα ἐκάλουν 'Ρωμαίων· λέγουσιν οὖν πρῶτον τὰ τῆς πρεσβείας μηνύματα τοῖς μεσάζουσι, ὡς ἔθος αὐτοῖ;,
ὡς ὁ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων τὴν τῶν κατ᾽ ἔθος
άσπρων τριακοσίων χιλιάδων ποσότητα, οὐ κα
ταδέχεται. Καὶ γὰρ ὁ Ορχάν, ὅς ἐστι καὶ αὐτὸς
νἱὸς τοῦ Ὀθμών, καθὰ καὶ ὁ ὑμέτερος ἀρχηγὸς
Μεχεμέτ, ὑπάρχει, τέλειος ἀνὴρ τῇ ἡλικία oriundus est, vir ætatis perfectæ: ad quem singul-s
καὶ καθ' ἑκάστην συρρέουσιν ὅτι πλεῖστοι πρὸς
αὐτὸν κυριωνυμοῦντες, καὶ ἀρχηγὸν ἀναγορεύον.
τες. Αὐτὸς δὲ θέλων φιλοτιμῆσαι, καὶ δωρήσα
σθαι οὐκ ἔχει που τὰς χεῖρας ἁπλῶσαι. Αἰτῶν
οὖν τὸν βασιλέα, ὁ βασιλεὺς οὐκ εὐπορεῖ τοῦ
δοῦναι τόσον, ὅσον αἰτεῖ. Ἐκ τῶν δύο οὖν ἐν
αἰτοῦμεν, ἢ τὴν πρόσοδον διπλασιάσατε, ἢ τὸν
Ὁρχὰν ἀπολύομεν. Οὐκ ἔστι γὰρ τοῦτο χρέος
ἡμέτερον τὸ τρέφειν τους Οθμάνου παῖδας, ἀλλὰ
δεῖ τρέφεσθαι ἐκ τῶν δημοσίων. Αρκεῖ γὰρ ἡμῖν
ἡ τούτου κατάσχεσις, καὶ ἡ μὴ τοῦ ἐκβῆναι τῆς
πόλεως κώλυσις. Ταῦτα καὶ ἄλλα πλείω ὁ Χαλίλ
Πάσιας ἀκούσας (καὶ γὰρ ἦν διὰ παντὸς φίλος τῶν
Ῥωμαίων ἐκ δύο τινῶν αἰτιῶν, ἡ μὲν μία τὸ εἶναι
προσηνή κατά γνώμην, καὶ ἡμερον, ἡ δὲ ἑτέρα ὅτι
ἦν δωρολήπτης· καὶ εἴ τις αὐτῷ διελέγετο φέρων
ἐπὶ χεῖρας χρυσίον καὶ δεικνύων ὡς κάτοπτρον, ἀπρο
σκόπτως ἀπέπτυε διὰ γλώττης ἄνευ φόβου πάντα
λίγον σκληρόν· ἀκούσας οὖν τοὺς παρὰ τοῦ βασιλέως p
λόγους καὶ συγκλήτου τους μηνυθέντας τῷ ἡγεμόνι
Μεχεμέτ, οὕτως πρὸς τοὺς ἀποκρισιαρίους ἐφθέγξατο· ' ἀνόητοι καὶ μωροὶ ῾Ρωμαῖοι, τὰ τῆς
'Ο
διανοίας ὑμῶν πανουργούματα οἶδα ἐγὼ πρὸ
πολλοῦ· ἄφετε & κατέχετε. ῾Ο παρωχηκώς ήγεμών ήμερος, καὶ εἰς πάντας ἀκραιφνής φίλος
ἐτύγχανε, καὶ χρηστῆς συνειδήσεως ἄνθρωπος·
ὁ δὲ νῦν ἡμέτερος ἡγεμὼν Μεχεμέτ οὐκ ἔστι
diebus quamplurimi confluunt: dominum ducemque
appellant, ac salutant. Ipse vero, unde ipsis largiatur, donisque honoret, non habet: ideoque imperatorem rogat, qui petenti, cum ipsum pecunia defcial, satisfacere nequit. Alterum itaque postulamus, aut duplam pensionem nobis solui, vel Orchanem liberum dimittere nobis licere. Neque enim Othmani postėrės alere tenemur; sed in id ex ærario
vesiro pecunia erogari debet; illum custodiendi, et
ne urbe profugiat prohibendi, nobis oneris satis incumbit. Hæc et similia audivit Halil Bassa, qui Ronais duabus de causis favebat, quod facilis ac mallsuetæ indolis esset, quodque dona libenter ab iis
acciperet. Si quis sane quovis de negotio cum eo acturus, anrum in ejus manum misisset, et tanquam
politum speculum ostendisset, sermones quaitumvis asperos, sine offensionis metu effutire poterat. Cum, inquam, audiisset, quos ab imperato
re et senatu Meheneti principi legati serinones
afferebant, eos sic allocutus est O stulti et insipientes Romai, consilia vestra astula et fraudulenta jamdiu est cum intelligo; illa omittite. Defunctus
princeps, et recte conscientia vir, idemque mansue
tus, sinceram cum omnibus amicitiam coluit: noster vero modernus Mehemeles non ca est, quam vos
persuasi estis, sententia. Si namque manus ipsius
cujus audacia, ferocitas et impetus mihi perspecti
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ασπρων τριακοσίων χιλιάδων. Si pro singulis piastris Hispanicis, argentea aspra 120 Lunc
computabantur, accipiebant Græci annuam pensionem ad Orchanem alendum, piastrorum 2500.
Hocce vero tempore 80 solummodo aspris piastrum
mutant, edicto imperatorio de re monetaria aute
quinque cireiter annos to: dum vezir azemus
erat Kara Mustapha Bassa: vir, quamvis ineruditissimus, ut qui nec legere, nec scribere sciebat,
in rebus gerendis negotiisque expediendis solertissimus ac promptissimus.
καὶ καθεκάστην συῤῥέουσιν ὅτι πλεῖστοι πρὸς αὐτὸν κυριωνυμοῦντες καὶ ἀρχηγὸν ἀναγορεύοντες. Αὐτὸς δὲ θέλων φιλοτιμῆσαι καὶ δωρήσασθαι, οὐκ ἔχει ποῦ τὰς χεῖρας ἁπλῶσαι. Αἰτῶν οὖν τὸν βασιλέα, ὁ βασιλεὺς οὐκ εὐπορεῖ τοῦ δοῦναι τόσον, ὅσον αἰτεῖ. Ἐκ τῶν δύο οὖν ἓν αἰτοῦμεν· ἢ τὴν πρόσοδον διπλασιάσατε ἢ τὸν Ὀρχὰν ἀπολύομεν. Οὐκ ἔστι γὰρ τοῦτο χρέος ἡμέτερον τὸ τρέφειν τοὺς Ὀτμάνου παῖδας, ἀλλὰ δεῖ τρέφεσθαι ἐκ τῶν δημοσίων· ἀρκεῖ γὰρ ἡμῖν ἡ τούτου κατάσχεσις καὶ ἡ μὴ τοῦ ἐκβῆναι τῆς Πόλεως κώλυσις.Ταῦτα καὶ ἄλλα πλείω ὁ Χαλίλ πασιας ἀκούσας,καὶ γὰρ ἦν διὰ παντὸς φίλος τῶν Ῥωμαίων ἐκ δύο τινῶν αἰτιῶν· ἡ μὲν μία τὸ εἶναι προσηνῆ κατὰ γνώμην καὶ ἥμερον, ἡ δ’ ἑτέρα, ὅτι ἦν δωρολήπτης· καὶ εἴ τις αὐτῷ διελέγετο φέρων ἐπὶ χεῖρας χρυσίον καὶ δεικνύων ὡς κάτοπτρον, ἀπροσκόπτως ἀπέπτυεν διὰ γλώττης ἄνευ φόβου πάντα λόγον σκληρόν,ἀκούσας οὖν τοὺς παρὰ τοῦ βασιλέως λόγους καὶ τῆς συγκλήτου τοὺς μηνυθέντας τῷ ἡγεμόνι Μεχέμετ, οὕτως πρὸς τοὺς ἀποκρισιαρίους ἐφθέγξατο· Ὦ ἀνόητοι καὶ μωροὶ Ῥωμαῖοι, τὰ τῆς διανοίας ὑμῶν πανουργεύματα οἶδα ἐγὼ πρὸ πολλοῦ. Ἄφετε, ἃ κατέχετε.tus ergo justam causam raptoris filius, ei, qui tertius injuria affectus erat, et propterea recuperare
sula tentaverat, bellum infeat. Janique fretum
transvectus cum copiis occidentalibus, dumque
orientis exercitus ei se conjungerent, Prusæ transacto tempore, inde Cotyæum abiit; unde in Phrygiam Salutarian, Turcis Carasariu dictamn, vicinam Caramani finibus perrexit. Cognita Mehemetis profectione Caramanus magnates aliquot suæ
ditionis legatos ad eum misit, qui admissorum veṇiam orarent ac peterent, et ablata castra residere paratum esse dicerent. Quibus propter dicendam mos causam tyrannus acquievit. 132 Romnæ.
orum enim stultus ac insipiens cœtus consilium imprudens iniit, dum ad eum legatos destinant, qui
Constantinum imperatorem salutatum esse nuntiarent. Hunc, quamvis nondum coronatum, nec
ob prædictas causas coronandum, Romæorum imperatorem nihilominus appellabant. Mesazontibus
itaque, ut mos est, quæ in mandatis habebant exponunt legati, querunturque Romæorum imperatorem consuelam asprorum trecentorum millium
pensionem annuam non accepisse. Orchanes enim,
inquiunt, Othmani prosapia, aque ac dux vesler,
δυναστεύων αφήρπαξεν, ὡς καὶ ὁ λόγος φθάσας bus narravimus, aute paucos annos eripuerat. Nac
ἐδήλωσεν. Εὑρὼν οὖν εὔλογον αἰτίαν ὁ υἱὸς τοῦ ἄρ
παγος κατὰ τοῦ πρώην ἀδικηθέντος, καὶ διὰ τοῦτο
ἀνερευνῶντος τὰ ἴδια, σὺν δυνάμει κατ' αὐτοῦ ἑστρά.
τευσε. Καὶ δὴ περάσας τὸν πορθμὸν σὺν τοῖς στρα
τεύμασι τῆς Δύσεως, καὶ εἰς τὴν Προῦσαν ἀναμεί
νας τὰ τῆς ᾿Ανατολῆς στρατεύματα, ἀπάρας ἐκεῖθεν
εἰς Κοτύαιον ἀφίκετο· κἀκεῖθεν εἰς Σαλουταρίαν τῆς
Φρυγίας, τὸ καὶ Καρασάρην παρὰ Τούρκοις λεγόμεν
νον ἐγγὺς ἐν ἐν τοῖς ὁρίοις τοῦ Καραμάν. Τότε ὁ
Καραμάν, ἀκούσας τὴν ἄφιξιν τοῦ Μεχεμέτ, ἔστειλε
πρέσβεις ἐκ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ, αἰτῶν λύσιν
τῶν ἐσφαλμένων σὺν ἀποδόσει τῶν, ὧν ἀφείλετο,
φρουρίων. Καὶ ὁ τύραννος κατένευσε δι' αἰτίαν τὴν
Αν λέξων ἔρχομαι. Ἡ γὰρ μωρὰ τῶν 'Ρωμαίων
συναγωγὴ ἐσκέψατό τινα ματαίαν βουλὴν στείλασα
πρὸς αὐτὸν πρέσβεις, λέγοντες πῶς ὁ βασιλεὺς Κων
σταντίνος· οὔπω γὰρ ἦν στεφθεὶς, ἀλλὰ οὐδὲ στεφθῆναι ἔμελλε διὰ τὸ προῤῥηθὲν, πλὴν βασιλέα ἐκάλουν 'Ρωμαίων· λέγουσιν οὖν πρῶτον τὰ τῆς πρεσβείας μηνύματα τοῖς μεσάζουσι, ὡς ἔθος αὐτοῖ;,
ὡς ὁ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων τὴν τῶν κατ᾽ ἔθος
άσπρων τριακοσίων χιλιάδων ποσότητα, οὐ κα
ταδέχεται. Καὶ γὰρ ὁ Ορχάν, ὅς ἐστι καὶ αὐτὸς
νἱὸς τοῦ Ὀθμών, καθὰ καὶ ὁ ὑμέτερος ἀρχηγὸς
Μεχεμέτ, ὑπάρχει, τέλειος ἀνὴρ τῇ ἡλικία oriundus est, vir ætatis perfectæ: ad quem singul-s
καὶ καθ' ἑκάστην συρρέουσιν ὅτι πλεῖστοι πρὸς
αὐτὸν κυριωνυμοῦντες, καὶ ἀρχηγὸν ἀναγορεύον.
τες. Αὐτὸς δὲ θέλων φιλοτιμῆσαι, καὶ δωρήσα
σθαι οὐκ ἔχει που τὰς χεῖρας ἁπλῶσαι. Αἰτῶν
οὖν τὸν βασιλέα, ὁ βασιλεὺς οὐκ εὐπορεῖ τοῦ
δοῦναι τόσον, ὅσον αἰτεῖ. Ἐκ τῶν δύο οὖν ἐν
αἰτοῦμεν, ἢ τὴν πρόσοδον διπλασιάσατε, ἢ τὸν
Ὁρχὰν ἀπολύομεν. Οὐκ ἔστι γὰρ τοῦτο χρέος
ἡμέτερον τὸ τρέφειν τους Οθμάνου παῖδας, ἀλλὰ
δεῖ τρέφεσθαι ἐκ τῶν δημοσίων. Αρκεῖ γὰρ ἡμῖν
ἡ τούτου κατάσχεσις, καὶ ἡ μὴ τοῦ ἐκβῆναι τῆς
πόλεως κώλυσις. Ταῦτα καὶ ἄλλα πλείω ὁ Χαλίλ
Πάσιας ἀκούσας (καὶ γὰρ ἦν διὰ παντὸς φίλος τῶν
Ῥωμαίων ἐκ δύο τινῶν αἰτιῶν, ἡ μὲν μία τὸ εἶναι
προσηνή κατά γνώμην, καὶ ἡμερον, ἡ δὲ ἑτέρα ὅτι
ἦν δωρολήπτης· καὶ εἴ τις αὐτῷ διελέγετο φέρων
ἐπὶ χεῖρας χρυσίον καὶ δεικνύων ὡς κάτοπτρον, ἀπρο
σκόπτως ἀπέπτυε διὰ γλώττης ἄνευ φόβου πάντα
λίγον σκληρόν· ἀκούσας οὖν τοὺς παρὰ τοῦ βασιλέως p
λόγους καὶ συγκλήτου τους μηνυθέντας τῷ ἡγεμόνι
Μεχεμέτ, οὕτως πρὸς τοὺς ἀποκρισιαρίους ἐφθέγξατο· ' ἀνόητοι καὶ μωροὶ ῾Ρωμαῖοι, τὰ τῆς
'Ο
διανοίας ὑμῶν πανουργούματα οἶδα ἐγὼ πρὸ
πολλοῦ· ἄφετε & κατέχετε. ῾Ο παρωχηκώς ήγεμών ήμερος, καὶ εἰς πάντας ἀκραιφνής φίλος
ἐτύγχανε, καὶ χρηστῆς συνειδήσεως ἄνθρωπος·
ὁ δὲ νῦν ἡμέτερος ἡγεμὼν Μεχεμέτ οὐκ ἔστι
diebus quamplurimi confluunt: dominum ducemque
appellant, ac salutant. Ipse vero, unde ipsis largiatur, donisque honoret, non habet: ideoque imperatorem rogat, qui petenti, cum ipsum pecunia defcial, satisfacere nequit. Alterum itaque postulamus, aut duplam pensionem nobis solui, vel Orchanem liberum dimittere nobis licere. Neque enim Othmani postėrės alere tenemur; sed in id ex ærario
vesiro pecunia erogari debet; illum custodiendi, et
ne urbe profugiat prohibendi, nobis oneris satis incumbit. Hæc et similia audivit Halil Bassa, qui Ronais duabus de causis favebat, quod facilis ac mallsuetæ indolis esset, quodque dona libenter ab iis
acciperet. Si quis sane quovis de negotio cum eo acturus, anrum in ejus manum misisset, et tanquam
politum speculum ostendisset, sermones quaitumvis asperos, sine offensionis metu effutire poterat. Cum, inquam, audiisset, quos ab imperato
re et senatu Meheneti principi legati serinones
afferebant, eos sic allocutus est O stulti et insipientes Romai, consilia vestra astula et fraudulenta jamdiu est cum intelligo; illa omittite. Defunctus
princeps, et recte conscientia vir, idemque mansue
tus, sinceram cum omnibus amicitiam coluit: noster vero modernus Mehemeles non ca est, quam vos
persuasi estis, sententia. Si namque manus ipsius
cujus audacia, ferocitas et impetus mihi perspecti
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ασπρων τριακοσίων χιλιάδων. Si pro singulis piastris Hispanicis, argentea aspra 120 Lunc
computabantur, accipiebant Græci annuam pensionem ad Orchanem alendum, piastrorum 2500.
Hocce vero tempore 80 solummodo aspris piastrum
mutant, edicto imperatorio de re monetaria aute
quinque cireiter annos to: dum vezir azemus
erat Kara Mustapha Bassa: vir, quamvis ineruditissimus, ut qui nec legere, nec scribere sciebat,
in rebus gerendis negotiisque expediendis solertissimus ac promptissimus.
Ὁ παρῳχηκὼς ἡγεμὼν ἥμερος καὶ εἰς πάντας ἀκραιφνὴς φίλος ἐτύγχανεν καὶ χρηστῆς συνειδήσεως ἄνθρωπος. Ὁ δὲ νῦν ἡμέτερος ἡγεμὼν Μεχέμετ οὐκ ἔστι τῆς τοιαύτης γνώμης, ἣν ὑμεῖς θαῤῥεῖτε. Καὶ γὰρ εἰ ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ ἀποδράσει Κωνσταντινούπολις, πρὸς τὸ θρασὺ καὶ ἄγριον καὶ ὁρμητικὸν αὐτοῦ λέγω, γινώσκων γνώσομαι, ὅτι ἔτι Θεὸς παραβλέπει τὰς ὑμῶν διαβουλὰς καὶ διαστροφάς. Ἄνθρωποι μωροί, τὴν χθὲς καὶ πρότριτα γενομένην μεθ’ ὑμῶν ἔνορκον πρᾶξιν ἤδη φέρομεν καί, εἰ δυνατὸν εἰπεῖν, τὰ γεγραμμένα οὔπω ἐξήρανται, νῦν δέ, διότι τὴν ἀνατολὴν διαβάντες καὶ ἐν Φρυγίᾳ διάγοντες, θέλετε φοβῆσαι ἡμᾶς, δεικνύντες τὰ παρ’ ὑμῖν κατασκευασμένα συνήθη μορμολύκεια; Οὐκ ἐσμὲν παιδάρια ἄνευ γνώσεως ἢ δυνάμεως· Εἴ τι δύνασθε πρᾶξαι, πράξατε· Εἰ βούλεσθε τὸν Ὀρχὰν δεῖξαι ἡγεμόνα ἐν Θρᾴκῃ, δείξατε· Εἰ τοὺς Οὔγγρους μελετᾶτε διαπερᾶσαι τὸν Δάνουβιν, ἐλθέτωσαν· Εἰ καὶ ὑμεῖς βούλεσθε τοῦ καταδραμεῖν καὶ λαβεῖν, ἃ πρὸ πολλοῦ ἀπωλέσατε, τοῦτο ποιήσατε· Πλὴν γινώσκετε, ὅτι εἰς οὐδὲν τούτων εὐδοκιμήσητε, ἀλλὰ μᾶλλον, καὶ ὃ δοκεῖτε ἔχειν, ἀρθήσεται ἀφ’ ὑμῶν.tus ergo justam causam raptoris filius, ei, qui tertius injuria affectus erat, et propterea recuperare
sula tentaverat, bellum infeat. Janique fretum
transvectus cum copiis occidentalibus, dumque
orientis exercitus ei se conjungerent, Prusæ transacto tempore, inde Cotyæum abiit; unde in Phrygiam Salutarian, Turcis Carasariu dictamn, vicinam Caramani finibus perrexit. Cognita Mehemetis profectione Caramanus magnates aliquot suæ
ditionis legatos ad eum misit, qui admissorum veṇiam orarent ac peterent, et ablata castra residere paratum esse dicerent. Quibus propter dicendam mos causam tyrannus acquievit. 132 Romnæ.
orum enim stultus ac insipiens cœtus consilium imprudens iniit, dum ad eum legatos destinant, qui
Constantinum imperatorem salutatum esse nuntiarent. Hunc, quamvis nondum coronatum, nec
ob prædictas causas coronandum, Romæorum imperatorem nihilominus appellabant. Mesazontibus
itaque, ut mos est, quæ in mandatis habebant exponunt legati, querunturque Romæorum imperatorem consuelam asprorum trecentorum millium
pensionem annuam non accepisse. Orchanes enim,
inquiunt, Othmani prosapia, aque ac dux vesler,
δυναστεύων αφήρπαξεν, ὡς καὶ ὁ λόγος φθάσας bus narravimus, aute paucos annos eripuerat. Nac
ἐδήλωσεν. Εὑρὼν οὖν εὔλογον αἰτίαν ὁ υἱὸς τοῦ ἄρ
παγος κατὰ τοῦ πρώην ἀδικηθέντος, καὶ διὰ τοῦτο
ἀνερευνῶντος τὰ ἴδια, σὺν δυνάμει κατ' αὐτοῦ ἑστρά.
τευσε. Καὶ δὴ περάσας τὸν πορθμὸν σὺν τοῖς στρα
τεύμασι τῆς Δύσεως, καὶ εἰς τὴν Προῦσαν ἀναμεί
νας τὰ τῆς ᾿Ανατολῆς στρατεύματα, ἀπάρας ἐκεῖθεν
εἰς Κοτύαιον ἀφίκετο· κἀκεῖθεν εἰς Σαλουταρίαν τῆς
Φρυγίας, τὸ καὶ Καρασάρην παρὰ Τούρκοις λεγόμεν
νον ἐγγὺς ἐν ἐν τοῖς ὁρίοις τοῦ Καραμάν. Τότε ὁ
Καραμάν, ἀκούσας τὴν ἄφιξιν τοῦ Μεχεμέτ, ἔστειλε
πρέσβεις ἐκ τῶν μεγιστάνων αὐτοῦ, αἰτῶν λύσιν
τῶν ἐσφαλμένων σὺν ἀποδόσει τῶν, ὧν ἀφείλετο,
φρουρίων. Καὶ ὁ τύραννος κατένευσε δι' αἰτίαν τὴν
Αν λέξων ἔρχομαι. Ἡ γὰρ μωρὰ τῶν 'Ρωμαίων
συναγωγὴ ἐσκέψατό τινα ματαίαν βουλὴν στείλασα
πρὸς αὐτὸν πρέσβεις, λέγοντες πῶς ὁ βασιλεὺς Κων
σταντίνος· οὔπω γὰρ ἦν στεφθεὶς, ἀλλὰ οὐδὲ στεφθῆναι ἔμελλε διὰ τὸ προῤῥηθὲν, πλὴν βασιλέα ἐκάλουν 'Ρωμαίων· λέγουσιν οὖν πρῶτον τὰ τῆς πρεσβείας μηνύματα τοῖς μεσάζουσι, ὡς ἔθος αὐτοῖ;,
ὡς ὁ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων τὴν τῶν κατ᾽ ἔθος
άσπρων τριακοσίων χιλιάδων ποσότητα, οὐ κα
ταδέχεται. Καὶ γὰρ ὁ Ορχάν, ὅς ἐστι καὶ αὐτὸς
νἱὸς τοῦ Ὀθμών, καθὰ καὶ ὁ ὑμέτερος ἀρχηγὸς
Μεχεμέτ, ὑπάρχει, τέλειος ἀνὴρ τῇ ἡλικία oriundus est, vir ætatis perfectæ: ad quem singul-s
καὶ καθ' ἑκάστην συρρέουσιν ὅτι πλεῖστοι πρὸς
αὐτὸν κυριωνυμοῦντες, καὶ ἀρχηγὸν ἀναγορεύον.
τες. Αὐτὸς δὲ θέλων φιλοτιμῆσαι, καὶ δωρήσα
σθαι οὐκ ἔχει που τὰς χεῖρας ἁπλῶσαι. Αἰτῶν
οὖν τὸν βασιλέα, ὁ βασιλεὺς οὐκ εὐπορεῖ τοῦ
δοῦναι τόσον, ὅσον αἰτεῖ. Ἐκ τῶν δύο οὖν ἐν
αἰτοῦμεν, ἢ τὴν πρόσοδον διπλασιάσατε, ἢ τὸν
Ὁρχὰν ἀπολύομεν. Οὐκ ἔστι γὰρ τοῦτο χρέος
ἡμέτερον τὸ τρέφειν τους Οθμάνου παῖδας, ἀλλὰ
δεῖ τρέφεσθαι ἐκ τῶν δημοσίων. Αρκεῖ γὰρ ἡμῖν
ἡ τούτου κατάσχεσις, καὶ ἡ μὴ τοῦ ἐκβῆναι τῆς
πόλεως κώλυσις. Ταῦτα καὶ ἄλλα πλείω ὁ Χαλίλ
Πάσιας ἀκούσας (καὶ γὰρ ἦν διὰ παντὸς φίλος τῶν
Ῥωμαίων ἐκ δύο τινῶν αἰτιῶν, ἡ μὲν μία τὸ εἶναι
προσηνή κατά γνώμην, καὶ ἡμερον, ἡ δὲ ἑτέρα ὅτι
ἦν δωρολήπτης· καὶ εἴ τις αὐτῷ διελέγετο φέρων
ἐπὶ χεῖρας χρυσίον καὶ δεικνύων ὡς κάτοπτρον, ἀπρο
σκόπτως ἀπέπτυε διὰ γλώττης ἄνευ φόβου πάντα
λίγον σκληρόν· ἀκούσας οὖν τοὺς παρὰ τοῦ βασιλέως p
λόγους καὶ συγκλήτου τους μηνυθέντας τῷ ἡγεμόνι
Μεχεμέτ, οὕτως πρὸς τοὺς ἀποκρισιαρίους ἐφθέγξατο· ' ἀνόητοι καὶ μωροὶ ῾Ρωμαῖοι, τὰ τῆς
'Ο
διανοίας ὑμῶν πανουργούματα οἶδα ἐγὼ πρὸ
πολλοῦ· ἄφετε & κατέχετε. ῾Ο παρωχηκώς ήγεμών ήμερος, καὶ εἰς πάντας ἀκραιφνής φίλος
ἐτύγχανε, καὶ χρηστῆς συνειδήσεως ἄνθρωπος·
ὁ δὲ νῦν ἡμέτερος ἡγεμὼν Μεχεμέτ οὐκ ἔστι
diebus quamplurimi confluunt: dominum ducemque
appellant, ac salutant. Ipse vero, unde ipsis largiatur, donisque honoret, non habet: ideoque imperatorem rogat, qui petenti, cum ipsum pecunia defcial, satisfacere nequit. Alterum itaque postulamus, aut duplam pensionem nobis solui, vel Orchanem liberum dimittere nobis licere. Neque enim Othmani postėrės alere tenemur; sed in id ex ærario
vesiro pecunia erogari debet; illum custodiendi, et
ne urbe profugiat prohibendi, nobis oneris satis incumbit. Hæc et similia audivit Halil Bassa, qui Ronais duabus de causis favebat, quod facilis ac mallsuetæ indolis esset, quodque dona libenter ab iis
acciperet. Si quis sane quovis de negotio cum eo acturus, anrum in ejus manum misisset, et tanquam
politum speculum ostendisset, sermones quaitumvis asperos, sine offensionis metu effutire poterat. Cum, inquam, audiisset, quos ab imperato
re et senatu Meheneti principi legati serinones
afferebant, eos sic allocutus est O stulti et insipientes Romai, consilia vestra astula et fraudulenta jamdiu est cum intelligo; illa omittite. Defunctus
princeps, et recte conscientia vir, idemque mansue
tus, sinceram cum omnibus amicitiam coluit: noster vero modernus Mehemeles non ca est, quam vos
persuasi estis, sententia. Si namque manus ipsius
cujus audacia, ferocitas et impetus mihi perspecti
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ασπρων τριακοσίων χιλιάδων. Si pro singulis piastris Hispanicis, argentea aspra 120 Lunc
computabantur, accipiebant Græci annuam pensionem ad Orchanem alendum, piastrorum 2500.
Hocce vero tempore 80 solummodo aspris piastrum
mutant, edicto imperatorio de re monetaria aute
quinque cireiter annos to: dum vezir azemus
erat Kara Mustapha Bassa: vir, quamvis ineruditissimus, ut qui nec legere, nec scribere sciebat,
in rebus gerendis negotiisque expediendis solertissimus ac promptissimus.
PG 157:1039Πλὴν ἐγὼ ἀναγγελῶ τῷ κυρίῳ μου καὶ τὸ αὐτῷ βουλητὸν γενέσθω· Ταῦτα ἀκούσας ὁ Μεχεμὲτ καὶ θυμοῦ πλησθεὶς οὐκ εἶχε τί ποιῆσαι καὶ τῷ Καραμὰν συνεσπείσατο. Εἶχε γὰρ ἐπιλογισμὸν τοῦ ἀφανίσαι αὐτὸν κατακράτος· ἀλλὰ κατὰ νοῦν ἐσκόπει· Μή πως ὁ βασιλεὺς τῶν Ῥωμαίων, ἐν ἀνατολῇ ὄντος μου, προσκαλέσηται τὰ λοιπὰ ἔθνη τῶν χριστιανῶν· καὶ ἐκβαλεῖ καὶ ἀπολύσει τὸν Ὀρχὰν καὶ σὺν τῇ ἀρωγῇ τούτων γενήσεται κύριος τῆς ἀνατολῆς καὶ τὰ τῆς δύσεως παραχωρήσει τοῖς Ῥωμαίοις.Ταῦτα καὶ τὰ τούτοις ὅμοια λαβὼν κατὰ νοῦν, βλέπει τοὺς πρέσβεις τοῦ Καραμὰν ἱλαρῷ βλέμματι καὶ κατὰ καιρὸν ἐπαπειλητικοὺς λόγους αὐτοῖς ἐδίδου, παρὰ καιρὸν δὲ καὶ πράους, ἕως οὗ τὴν εἰρήνην ἐνόρκως ἀσφαλίσατο καὶ μετὰ ἀγάπης ἀπέπεμψε. Τοὺς δὲ τοῦ βασιλέως πρέσβεις, ἀπεκρίνατο, ὡς· Ἤδη διασυντόμως ἐν Ἀδριανουπόλει μέλλω μὲν εἶναι κἀκεῖ ἐλθόντες ἅπαντα τὰ τῷ βασιλεῖ καὶ τῇ πόλει ἀναγκαῖα ἀναγγείλατέ μοι καὶ ἑτοίμως ἔχω τοῦ δοῦναι πᾶν τὸ ζητούμενον.Σὺν τούτοις δὲ καὶ ἑτέροις μειλιχίοις λόγοις κολακεύσας ἀπέλυσεν.DUCE
sunt, Constantinopolis effugerit, tunc certissime τῆς τοσαύτης γνώμης, ἣν ὑμεῖς θαῤῥεῖτε. Καὶ
cognoscam, calumnias vestras mentemque pravam
Deum vindicare nondum velle. Viri fatui, quam
heriet nudius tertius pacem sacramento invicem
udacti sancivimus, domum' tantum non portamus;
et, si ita dicere liceat, in tabulis exarata scriplura
nondum desiccata est. Nunc vero quare in Anatoliam transiisiis et in Phrygiam pervenistis,
ostentatione terriculamentorum, vobis ex more confictorum metum nobis injecțuri? Viribus invalidi, et
rerum notitia carentes pueri haud sumus. Vos, si
quid valetis, efficile. Orchanan si Thracia principem renuntiare vultis, hoc agite. Si Hungaros cis
Danubium accersere cogitatis, trajiciant 133 ipsi, Si
nostra quoque invadere, quæque ante plures annos
amisistis, repetere ac recuperare vobis propositum 5
fuerit, id quoque licet. Id vos tamen scire velim, κιhil horum ex voto vobis cessurum: quin etiam ea
eripientur vobis, quæ possidere existimatis, Ista omnia denique domino meo nuntiabo, quodque visum
ei fuerit, fiel.
His auditis, ira succensus Hehemetes anceps
animi hærebat: cum Caramano propterea ad pacis
conditiones adductus est, quem totis viribus pessumdare decreverat. Verum ita secum cogitabat
rationibus his motus: Dum, inquit, in Anatolia
lego, Romæorum imperator cæteras gentes Christianas in me concitabit, et Orchanem liberum dimittet;
harumque nationum ope Occidentis provincia Ro- c
mæis cedent, dum Orchanes orientem retinebit. Hæc
et similia animo volvens, sereno ac mansueto
vultu Caramani legatos admittit: minaces sermones opportune ad eos habet: mansuete ac benigne
alias præter tempus alloquitur, donec pacem sacramento adactus constituisset, et amice complexus
dimisisset. Ad imperatoris autem legatos hæc
verba respondit: Adrianopoli brevi aderimus; illuc
cum venerimus, omnia quæ imperatori et urbi necessaria sunt, nobis exponite: quodcunque rogveritis, id præstare paralus sum. llis et aliis sermonibus blandis usus, eos dimisit. Mehemetes ergo
paucis diebus fretum transvectus Adrianopolim
accessit: statimque quendam servorum suorum
in regionem ad Strymonis ripas sitam mittit, qui p
reditus imperatori concessos ei solvi vetaret: illorumque administratores et procuratores, qui anni
unius solummodo pensionem perceperant, expelleret. Hoc peracto rem aliam damnosam admodum ac perniciosam Romæis aggreditur. Hieme
adventante per provincias singulas Occidentis ac
Orientis edicta promulgari jubet, mandatque ut
fabri et architecti mille, in unoquoque loco ratione multitudinis eorum habita, operarii etiam
numero fabrorum congruentes, et calcis coctores
congregarentur: et, ut omnia verbo dicam, cuncta
γὰρ εἰ ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ ἀποδράσει Κωνσταν
τινούπολις, πρὸς τὸ θρασὺ καὶ ἄγριον, καὶ όρο
μητικὸν αὐτοῦ λέγω, γινώσκων γνώσομαι ὅτι
ἔτι Θεὸς παραβλέπει τὰς ὑμῶν διαβουλὰς καὶ
διαστροφάς. Ανθρωποι μωροὶ τὴν χθὲς καὶ πρότριτα γενομένην μεθ' ἡμῶν ἔνορκον πρᾶξιν ἤδη
φέρομεν, καὶ εἰ δυνατὸν εἰπεῖν τὰ γεγραμμένα
οὔπω ἐξήρανται. Νῦν δὲ διότι τὴν Ἀνατολὴν δια
Εάντες, καὶ ἐν Φρυγίᾳ διάγοντες θέλετε ςοιῆσαι
ἡμᾶς, δεικνύντες τὰ παρ' ὑμῖν κατεσκευασμένο
συνήθη μορμολύκεια Οὐκ ἐσμὲν παιδάρια
ἄνευ γνώσεως, ἢ δυνάμεως, εἴ τι δύνασθε προ
ξαι πράξατε. Εἰ βούλεσθε τὸν Ὀρχὰν δεῖξαι
ἡγεμόνα ἐν Θράκῃ, δείξατε. Εἰ τοὺς Ούγγρους
μελετᾶτε διαπερᾶσαι τὴν Δάνουβιν, ἐλθέτωσαν.
Εἰ καὶ ὑμεῖς βούλεσθε τοῦ καταδραμεῖν καὶ λαβεῖν, ἃ πρὸ πολλοῦ ἀπωλέσασθε, τοῦτο ποιήσατε. Πλην γινώσκετε, ὅτι εἰς οὐδὲν τούτων
εὐδοκιμήσετε, ἀλλὰ μᾶλλον, καὶ ὃ δοκεῖτε ἔχειν
ἀρθήσεται ἀφ' ἡμῶν. Πλὴν ἐγὼ ἀναγγελῷ τῷ
κυρίῳ μου, καὶ τὸ αὐτῷ βουλητών γενέσθω.
Ταῦτα ἀκούσας ὁ Μεχμέτ και θυμοῦ πλησθεὶς,
οὐκ εἶχε τί ποιῆσαι, καὶ τῷ Καραμὰν συνεσπείσατο·
εἶχε γὰρ ἐπιλογισμὸν τοῦ ἀφανίσαι αὐτὸν κατὰ
κράτος. ᾿Αλλὰ κατὰ νοῦν ἐσκόπει, μήπως ὁ βασιλεὺς
τῶν Ῥωμαίων, ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ὄντος μου, προσκα
λέσηται τὰ λοιπὰ τὰ ἔθνη τῶν Χριστιανῶν, καὶ
ἐκβαλοῖ, καὶ ἀπολύσοι τὸν Ορχάν, καὶ σὺν τῇ ἀρωγῇ
τούτων γενήσεται κύριος τῆς ᾿Ανατολῆς, καὶ τὰ τῆς
Δύσεως παραχωρήσει τοῖς Ῥωμαίοις. Ταῦτα καὶ τὰ
τούτοις ὅμοια λαβὼν κατὰ νοῦν βλέπει τοὺς πρέσβεις τοῦ Καραμὰν ἱλαρῷ βλέμματι, καὶ κατὰ καιμὲν ἐπαπειλητικούς λόγους αὐτοῖς ἐδίδου, παρὰ και
ρὸν δὲ καὶ πράους, ἕως οὗ τὴν εἰρήνην ενόρκως
ἡσφαλίσατο, καὶ μετὰ ἀγάπης ἀπέπεμψε. Τοὺς δὲ
τοῦ βασιλέως πρέσβεις ἀπεκρίνατο, ώς Ήδη δια
συντόμως ἐν Αδριανουπόλει μέλλομεν εἶναι
κἀκεῖ ἐλθόντες ἅπαντα τὰ τῷ βασιλεῖ, καὶ τῇ
πόλει ἀναγκαῖα ἀναγγείλατέ μοι, καὶ ἑτοίμως ἔχω
τοῦ δοῦναι πᾶν τὸ ζητούμενον. Σὺν τούτοις δὲ καὶ
ἑτέροις μειλιχίοις λόγοις κολακεύσας ἀπέλυσεν. Ὁ
δὲ Μεχεμέτ, διαβάς δι᾽ ὀλίγων ἡμερῶν τὸν πορθμὸν,
καὶ ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ εἰσελθὼν, παρευθὺ στείλας ἕνα
τῶν δούλων αὐτοῦ ἐν τοῖς κατὰ τὸν Στρυμένα χω
ρίοις, εκώλυσε τὴν πρόσοδον τὴν εὐεργετηθεῖσαν τῷ
βασιλεῖ. Καὶ τοὺς ἐπιβλέποντας καὶ οἰκοδεσποτεύ
οντας ταύτην ἐδίωξε, τὸν πρῶτον χρόνον μόνον γενσάμενος [γευσαμένους]. Μετὰ δὲ τοῦτο τὸ ἔργον
ἑτέρου ήψατο λίαν ἐπιζημίου, καὶ θανασίμου κατά
Ρωμαίων. Χειμῶνος γὰρ ἀρξαμένου προστάγματα
καὶ διαλαλιὰς ἔν τε Δύσει ἔν τε ᾿Ανατολῇ ἐν ἑκάστη
ἐπαρχία, τοῦ ἑτοιμάσαι οἰκοδόμους τεχνίτας χιλίους,
καὶ ἐργάτας κατὰ ἀναλογίαν τῶν τεχνιτῶν, καὶ ἀπβεστοκαύστας, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν πᾶσαν ἐργασίαν
και παρακομιδήν, τοῦ εἶναι ἑτοίμους ἐν ἔαρι, εἰς
Ismaelis Bullialdi notæ.
Συνήθη μορμολύκεια. Αpud Theophylactum senis ad Commentioli exercitum, Οὐ γὰρ καθάπερ
Simocattam lib. 2, cap. 14, in oratione cujusdam παίδες ἡμᾶς μορμολύττεται τοῖς σοφίσμασι.
Ὁ δὲ Μεχεμὲτ διαβὰς δι’ ὀλίγων ἡμερῶν τὸν πορθμὸν καὶ ἐν τῇ Ἀδριανοῦ εἰσελθών, παρευθὺ στείλας ἕνα τῶν δούλων αὐτοῦ ἐν τοῖς κατὰ τὸν Στρυμόνα χωρίοις ἐκώλυσε τὴν πρόσοδον τὴν εὐεργετηθεῖσαν τῷ βασιλεῖ καὶ τοὺς ἐπιβλέποντας καὶ οἰκοδεσποτεύοντας ταύτην ἐδίωξε, τὸν πρῶτον χρόνον μόνον γευσάμενος. Μετὰ δὲ τοῦτο τὸ ἔργον ἑτέρου ἥψατο λίαν ἐπιζημίου καὶ θανασίμου κατὰ Ῥωμαίων. Χειμῶνος γὰρ ἀρξαμένου προστάγματα καὶ διαλαλιὰς ἔν τε δύσει ἔν τε ἀνατολῇ ἐν ἑκάστῃ ἐπαρχίᾳ τοῦ ἑτοιμάσαι οἰκοδόμους τεχνίτας χιλίους καὶ ἐργάτας κατὰ ἀναλογίαν τῶν τεχνιτῶν καὶ ἀσβεστοκαύστας καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν πᾶσαν ἐργασίαν καὶ παρακομιδὴν τοῦ εἶναι ἑτοίμους ἐν ἔαρι εἰς κατασκευὴν κάστρου ἐν τῷ Στομίῳ τοῦ Ἱεροῦ ὑπεράνω τῆς Πόλεως. Τότε οἱ Ῥωμαῖοι ἀκούσαντες τὴν πικρὰν ταύτην ἀγγελίαν καὶ οἱ ἐν Κωνσταντίνου καὶ οἱ ἐν πάσῃ τῇ Ἀσίᾳ τε καὶ Θρᾴκῃ καὶ οἱ ἐν ταῖς νήσοις οἰκοῦντες χριστιανοὶ ὑπερήλγησαν, ἐξηράνθησαν. Οὐκ ἦν ἐν ἀλλήλοις γλῶσσα ἢ διαλαλιὰ πλήν· Νῦν τὸ τέλος ἤγγισε τῆς Πόλεως· νῦν τὰ σήμαντρα τῆς φθορᾶς τοῦ ἡμετέρου γένους· νῦν αἱ ἡμέραι τοῦ ἀντιχρίστου·DUCE
sunt, Constantinopolis effugerit, tunc certissime τῆς τοσαύτης γνώμης, ἣν ὑμεῖς θαῤῥεῖτε. Καὶ
cognoscam, calumnias vestras mentemque pravam
Deum vindicare nondum velle. Viri fatui, quam
heriet nudius tertius pacem sacramento invicem
udacti sancivimus, domum' tantum non portamus;
et, si ita dicere liceat, in tabulis exarata scriplura
nondum desiccata est. Nunc vero quare in Anatoliam transiisiis et in Phrygiam pervenistis,
ostentatione terriculamentorum, vobis ex more confictorum metum nobis injecțuri? Viribus invalidi, et
rerum notitia carentes pueri haud sumus. Vos, si
quid valetis, efficile. Orchanan si Thracia principem renuntiare vultis, hoc agite. Si Hungaros cis
Danubium accersere cogitatis, trajiciant 133 ipsi, Si
nostra quoque invadere, quæque ante plures annos
amisistis, repetere ac recuperare vobis propositum 5
fuerit, id quoque licet. Id vos tamen scire velim, κιhil horum ex voto vobis cessurum: quin etiam ea
eripientur vobis, quæ possidere existimatis, Ista omnia denique domino meo nuntiabo, quodque visum
ei fuerit, fiel.
His auditis, ira succensus Hehemetes anceps
animi hærebat: cum Caramano propterea ad pacis
conditiones adductus est, quem totis viribus pessumdare decreverat. Verum ita secum cogitabat
rationibus his motus: Dum, inquit, in Anatolia
lego, Romæorum imperator cæteras gentes Christianas in me concitabit, et Orchanem liberum dimittet;
harumque nationum ope Occidentis provincia Ro- c
mæis cedent, dum Orchanes orientem retinebit. Hæc
et similia animo volvens, sereno ac mansueto
vultu Caramani legatos admittit: minaces sermones opportune ad eos habet: mansuete ac benigne
alias præter tempus alloquitur, donec pacem sacramento adactus constituisset, et amice complexus
dimisisset. Ad imperatoris autem legatos hæc
verba respondit: Adrianopoli brevi aderimus; illuc
cum venerimus, omnia quæ imperatori et urbi necessaria sunt, nobis exponite: quodcunque rogveritis, id præstare paralus sum. llis et aliis sermonibus blandis usus, eos dimisit. Mehemetes ergo
paucis diebus fretum transvectus Adrianopolim
accessit: statimque quendam servorum suorum
in regionem ad Strymonis ripas sitam mittit, qui p
reditus imperatori concessos ei solvi vetaret: illorumque administratores et procuratores, qui anni
unius solummodo pensionem perceperant, expelleret. Hoc peracto rem aliam damnosam admodum ac perniciosam Romæis aggreditur. Hieme
adventante per provincias singulas Occidentis ac
Orientis edicta promulgari jubet, mandatque ut
fabri et architecti mille, in unoquoque loco ratione multitudinis eorum habita, operarii etiam
numero fabrorum congruentes, et calcis coctores
congregarentur: et, ut omnia verbo dicam, cuncta
γὰρ εἰ ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ ἀποδράσει Κωνσταν
τινούπολις, πρὸς τὸ θρασὺ καὶ ἄγριον, καὶ όρο
μητικὸν αὐτοῦ λέγω, γινώσκων γνώσομαι ὅτι
ἔτι Θεὸς παραβλέπει τὰς ὑμῶν διαβουλὰς καὶ
διαστροφάς. Ανθρωποι μωροὶ τὴν χθὲς καὶ πρότριτα γενομένην μεθ' ἡμῶν ἔνορκον πρᾶξιν ἤδη
φέρομεν, καὶ εἰ δυνατὸν εἰπεῖν τὰ γεγραμμένα
οὔπω ἐξήρανται. Νῦν δὲ διότι τὴν Ἀνατολὴν δια
Εάντες, καὶ ἐν Φρυγίᾳ διάγοντες θέλετε ςοιῆσαι
ἡμᾶς, δεικνύντες τὰ παρ' ὑμῖν κατεσκευασμένο
συνήθη μορμολύκεια Οὐκ ἐσμὲν παιδάρια
ἄνευ γνώσεως, ἢ δυνάμεως, εἴ τι δύνασθε προ
ξαι πράξατε. Εἰ βούλεσθε τὸν Ὀρχὰν δεῖξαι
ἡγεμόνα ἐν Θράκῃ, δείξατε. Εἰ τοὺς Ούγγρους
μελετᾶτε διαπερᾶσαι τὴν Δάνουβιν, ἐλθέτωσαν.
Εἰ καὶ ὑμεῖς βούλεσθε τοῦ καταδραμεῖν καὶ λαβεῖν, ἃ πρὸ πολλοῦ ἀπωλέσασθε, τοῦτο ποιήσατε. Πλην γινώσκετε, ὅτι εἰς οὐδὲν τούτων
εὐδοκιμήσετε, ἀλλὰ μᾶλλον, καὶ ὃ δοκεῖτε ἔχειν
ἀρθήσεται ἀφ' ἡμῶν. Πλὴν ἐγὼ ἀναγγελῷ τῷ
κυρίῳ μου, καὶ τὸ αὐτῷ βουλητών γενέσθω.
Ταῦτα ἀκούσας ὁ Μεχμέτ και θυμοῦ πλησθεὶς,
οὐκ εἶχε τί ποιῆσαι, καὶ τῷ Καραμὰν συνεσπείσατο·
εἶχε γὰρ ἐπιλογισμὸν τοῦ ἀφανίσαι αὐτὸν κατὰ
κράτος. ᾿Αλλὰ κατὰ νοῦν ἐσκόπει, μήπως ὁ βασιλεὺς
τῶν Ῥωμαίων, ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ὄντος μου, προσκα
λέσηται τὰ λοιπὰ τὰ ἔθνη τῶν Χριστιανῶν, καὶ
ἐκβαλοῖ, καὶ ἀπολύσοι τὸν Ορχάν, καὶ σὺν τῇ ἀρωγῇ
τούτων γενήσεται κύριος τῆς ᾿Ανατολῆς, καὶ τὰ τῆς
Δύσεως παραχωρήσει τοῖς Ῥωμαίοις. Ταῦτα καὶ τὰ
τούτοις ὅμοια λαβὼν κατὰ νοῦν βλέπει τοὺς πρέσβεις τοῦ Καραμὰν ἱλαρῷ βλέμματι, καὶ κατὰ καιμὲν ἐπαπειλητικούς λόγους αὐτοῖς ἐδίδου, παρὰ και
ρὸν δὲ καὶ πράους, ἕως οὗ τὴν εἰρήνην ενόρκως
ἡσφαλίσατο, καὶ μετὰ ἀγάπης ἀπέπεμψε. Τοὺς δὲ
τοῦ βασιλέως πρέσβεις ἀπεκρίνατο, ώς Ήδη δια
συντόμως ἐν Αδριανουπόλει μέλλομεν εἶναι
κἀκεῖ ἐλθόντες ἅπαντα τὰ τῷ βασιλεῖ, καὶ τῇ
πόλει ἀναγκαῖα ἀναγγείλατέ μοι, καὶ ἑτοίμως ἔχω
τοῦ δοῦναι πᾶν τὸ ζητούμενον. Σὺν τούτοις δὲ καὶ
ἑτέροις μειλιχίοις λόγοις κολακεύσας ἀπέλυσεν. Ὁ
δὲ Μεχεμέτ, διαβάς δι᾽ ὀλίγων ἡμερῶν τὸν πορθμὸν,
καὶ ἐν τῇ ᾿Αδριανοῦ εἰσελθὼν, παρευθὺ στείλας ἕνα
τῶν δούλων αὐτοῦ ἐν τοῖς κατὰ τὸν Στρυμένα χω
ρίοις, εκώλυσε τὴν πρόσοδον τὴν εὐεργετηθεῖσαν τῷ
βασιλεῖ. Καὶ τοὺς ἐπιβλέποντας καὶ οἰκοδεσποτεύ
οντας ταύτην ἐδίωξε, τὸν πρῶτον χρόνον μόνον γενσάμενος [γευσαμένους]. Μετὰ δὲ τοῦτο τὸ ἔργον
ἑτέρου ήψατο λίαν ἐπιζημίου, καὶ θανασίμου κατά
Ρωμαίων. Χειμῶνος γὰρ ἀρξαμένου προστάγματα
καὶ διαλαλιὰς ἔν τε Δύσει ἔν τε ᾿Ανατολῇ ἐν ἑκάστη
ἐπαρχία, τοῦ ἑτοιμάσαι οἰκοδόμους τεχνίτας χιλίους,
καὶ ἐργάτας κατὰ ἀναλογίαν τῶν τεχνιτῶν, καὶ ἀπβεστοκαύστας, καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν πᾶσαν ἐργασίαν
και παρακομιδήν, τοῦ εἶναι ἑτοίμους ἐν ἔαρι, εἰς
Ismaelis Bullialdi notæ.
Συνήθη μορμολύκεια. Αpud Theophylactum senis ad Commentioli exercitum, Οὐ γὰρ καθάπερ
Simocattam lib. 2, cap. 14, in oratione cujusdam παίδες ἡμᾶς μορμολύττεται τοῖς σοφίσμασι.
PG 157:1041καὶ τί γένωμεν ἢ τί ποιήσωμεν Ἀρθήτω ἀφ’ ἡμῶν ἡ ζωὴ ἡμῶν, Κύριε· καὶ μὴ ἴδοσαν οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν δούλων σου τὴν φθορὰν τῆς πόλεως· μηδὲ εἴπησαν οἱ ἐχθροί σου· Δέσποτα, ποῦ εἰσιν οἱ φυλάσσοντες ταύτην ἅγιοι;Ταύτην γὰρ τὴν φωνὴν σὺν κλαυθμῷ οὐ μόνον οἱ τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ οἱ τῆς ἀνατολῆς σποράδην οἰκοῦντες χριστιανοὶ καὶ οἱ ἐν ταῖς νήσοις καὶ οἱ ἐν τῇ δύσει τὸ αὐτὸ μετὰ κλαυθμοῦ ἐβόων. Ὁ δὲ Μεχέμετ ἤδη τοῦ ἔαρος ἀρξαμένου ἔστειλεν ἁπανταχοῦ, τοὺς τεχνίτας καὶ τοὺς ἐργάτας συνάγων. Ὁ βασιλεὺς δὲ στείλας ἐν Ἀδριανουπόλει πρέσβεις, οὐχ ὅτι ζητῆσαί τι τῶν ὧν ἠβούλετο, οὐδὲ διπλασιάσαι τὴν πρόσοδον, ἀλλ’ εἶπον αὐτῷ· Ἡμεῖς, ἤδη τὴν σήμερον ἔτος ἐστί που ἑκατοστὸν καὶ ἐπέκεινα, ἀφ’ οὗ τὴν Ἀδριανούπολιν ὁ σὸς πάππος Μωράτ, ὁ τοῦ Ὀρχὰν υἱός, ἔλαβε, καὶ ἔκτοτε συνθήκας ποιήσαντες οἱ ἐκ τοῦ γένους αὐτοῦ καταγόμενοι, μέχρι σοῦ οὐδεὶς ἐμελέτησε πύργον ἢ καλύβην πῆξαι ἐν τῇ αὐλῇ τῆς Πόλεως. Εἰ γὰρ καὶ αἰτία τις εὑρίσκετο καὶ μάχην ἀμφότεροι συνίστων, ἀλλὰ δι’ ἄλλης συμβιβάσεως τὰ τῆς εἰρήνης ἐπράττοντο.κατασκευὴν κάστρου ἐν τῷ στομίῳ τοῦ ἱεροῦ ὑπερ- quæ ad opus absolvendum, et ad comportandas
άνω τῆς πόλεως. Τότε οἱ Ρωμαῖοι ἀκούσαντες τὴν
πικρὰν ταύτην ἀγγελίαν, καὶ οἱ ἐν Κωνσταντίνου,
καὶ οἱ ἐν πάσῃ τῇ Ἀσίᾳ τε, καὶ Θρᾴκῃ, καὶ οἱ ἐν
ταῖς νήσοις οἰκοῦντες Χριστιανοὶ ὑπερήλγησαν, ἐξη
ράνθησαν, οὐκ ἦν ἐν ἀλλήλοις γλῶσσα ἢ διαλαλιὰ
πλὴν· Νῦν τὸ τέλος ήγγισε τῆς πόλεως· νῦν τὰ
σήμαντρα τῆς φθορᾶς τοῦ ἡμετέρου γένους· νῦν
αἱ ἡμέραι τοῦ Ἀντιχρίστου. Καὶ τί γένωμεν, ἢ
τί ποιήσομεν; 'Αρθήτω ἀφ' ἡμῶν ἡ ζωὴ ἡμῶν,
Κύριε, καὶ μὴ ἔδοσαν οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν δούλων
σου τὴν φθορὰν τῆς πόλεως, μηδὲ εἴπησαν οἱ
ἐχθροί σου, δέσποτα, Ποῦ εἰσιν οἱ φυλάσσοντες
ταύτην ἅγιοι; Ταύτην γὰρ τὴν φωνὴν σὺν κλαυ
θμῷ οὐ μόνον οἱ τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ οἱ τῆς ᾿Ανατολῆς σποράδην οικοῦντες Χριστιανοί, καὶ οἱ ἐν ταῖς
νήσοις, καὶ οἱ ἐν τῇ Δύσει τὸ αὐτὸ μετὰ κλαυθμοῦ
ἐβόων. Ο δὲ Μεχεμέτ, ἤδη τοῦ ἔαρος ἀρξαμένου,
ἔστειλεν ἀπανταχοῦ τους τεχνίτας καὶ τοὺς ἐργάτας συνάγων. Ο βασιλεὺς δὲ στείλας ἐν ᾿Αδριανουπόλει πρέσβεις, οὐχ ὅτι ζητῆσαι τι τῶν ὧν
ἡβούλετο, οὐδὲ διπλασιάσαι τὴν πρόσοδον, ἀλλ᾽ εἶπον
αὐτῷ· Ἡμεῖς ἤδη τὴν σήμερον ἔτος ἐστί του έκατοστὸν καὶ ἐπέκεινα, ἀφ' οὗ τὴν Ἀδριανούπολιν ὁ σὶς πάππος Μωράτ ὁ τοῦ Ὀρχὰν υἱὸς
ἔλαβε· καὶ ἔκτοτε συνθήκας ποιήσαντες οἱ ἐκ
τοῦ γένους αὐτοῦ καταγόμενοι μέχρι σοῦ, οὐδεὶς
ἐμελέτησε πύργον ἢ καλύβην πῆξαι ἐν τῇ αὐλῇ
τῆς πόλεως. Εἰ γὰρ καὶ αἰτία τις εὑρίσκετο, καὶ
μάχην ἀμφότεροι συνίστων, ἀλλὰ δι' άλλης συμβιβάσεως τὰ τῆς εἰρήνης ἐπράττοντο. Ο γὰρ
σὺς πάππος ὁ Μεχεμέτ, βουληθεὶς ἐν τῇ πρὸς
'Ανατολήν κειμένῃ τοῦ πορθμοῦ τῇ κτίσαι φρού
ριον, παρακλητικῶς, καὶ ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα,
τὴν αἴτησιν οὐ μικρὰν ὁ Μεχεμέτ πρὸς τὸν βασιλέα Μανουὴλ ἐποίησεν. "Οπεν καὶ κατένευσεν
ἐπὶ σκοπῷ, ὅτι ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ᾠκοδόμητο τὸ ἔργον. Καὶ ἡ ᾿Ανατολὴ πᾶσα πρὸ χρόνων πολλῶν
ἦν αὐτοῖς προσηκειωμένη. Τὸ δὲ σὺ τὴν νῦν
καλῶς ἐχόντων πάντων σὺν σοὶ ὁρῶμεν ἀσφαλῶς
ὅτι μέλλεις τὴν θάλασσαν τὴν Ποντικὴν ἄβατον
ποιῆσαι τοῖς Φράγκοις, καὶ τὴν πόλιν λιμοκτονῆσαι, καὶ τὰς εἰσόδους τῶν ἐν αὐτῇ τελουμέ
των κομμερκίων κωλῦσαι· δεόμεθα οὖν, ταύτην
τὴν βουλὴν ἀπόκοψον, καὶ ἐσόμεθα φίλοι σου
χρηστοὶ καθὰ καὶ σὺν τῷ πατρί σου τῷ χρηστῷ
ἡγεμόνι· εἰ βούλει καὶ τέλος διδέναι, δώσομεν.
Ο δὲ Μεχεμέτ ἀπεκρίνατο· Ἐγὼ ἐκ τῆς πόλεως
οὐ λαμβάνω τι, ἐκτὸς τῆς τάφρου οὐκ ἔχει, οὔτε
κέκτηται τι. Καὶ γὰρ εἰ ἤθελον κτίσαι ἐν τῷ
ἱερῷ στομίῳ φρούριον, οὐκ εἶχε δίκαιον τοῦ κω
λύειν με. Πάντα γὰρ ὑπὸ τὴν ἐμὴν ἐξουσίαν εἰσὶ,
καὶ τὰ πρὸς 'Ανατολήν κείμενα του στομίου
φρούρια, καὶ ἐντὸς αὐτῶν Τούρκοι κατοικοῦσι·
materias necessaria erant, vere appetente præsto
essent, ad castrum in ostio sacro supra Constantinopolim ædificandum. Hoc nuntio Jam ingrato ac acerbo allato, Romæi, qui Constantinopolim, quique Thraciam et Asiam incolebant,
insulares etiam Christiani, animi agritu
dine ac moerore consumpti, alios sermones ad
invicem præter istos nou habebant: Nunc vicinus
est urbis finis portenta imminentis genti nostræruinæ nunc videbuntur: dies Antichristi advenerunt..
Quid de nobis statuetur? quid faciemus? Vita no·
bis, 134 Domine, prius eripiatur, quam oculi servorum tuorum urbis eversionem videant. Ne dicant
inimici tui, Domine: Ubi sunt sancti, qui urbem illam
tuentur? Has voces cum ejulatu et fletu non solum
Constantinopolitani, sed et cuncti Christiani per
Anatoliam, insulas, et occidentem dispersi, easdem
lacrymis ac lamentis mnistas fundebant. Mehemeles
vere inchoato, undequaque artifices et· operarios
collegit. At imperator Adrianopolim legatos misit,
non quæ vellet, aut reditus duplo ampliores sibi
dari, per eos petiturus: sed ejusmodi orationem
iegati ad Mehemelem habuerunt: Annus jam
centesimus agitur, vel etiam plures elapsi sunt, ab
erepta nobis per tritavum tuum Moratem Orchanis
Filium Adrianopoli: et ab illo tempore, principum
genus ab eo ducentium nullus præter te tugurium,
nedum turrim, in urbis ipsius vestibulo post inita
fœdera ponere cogitavit. Quamvis enim suboria belli
causa, ad pugnam ventum sit, ad conditiones tamen
pacis descensum postea; et reconciliata concordia
in tranquillum iterum statum res constitute sun!.
Voluerat olim avus tuus Mehemetes, in littore orientali freli casirum a fundamentis excitare: quare ut
id ab imperatore Manuele consequeretur, diu multumque, ut filius patrem solet, eum precatus persuadere conatus est. llli tandem annuit, et castrum
in littore orientali adificare permisit; cum etiami
muitos ante annos ‘ab ejus majoribus tota Anatolia
possessa fuisset. Tu vero, quicum pacifice, et prout
decet, nos gerimus, videris procul dubio navigationem Porti Euxini intercipere velle; ab ea Francos
arcere: urbem fame enecare et consumere; reditusque, qui ex mercium vectigalibus in ea percipiuntur,
rescindere. Hoc consilium a nobis exoratus omitte;
quam cum patre tuo optimo principe amicitiam com
luimus, tecum fidelem ac integram servabimus. Tributum insuper, si nobis imperas, id pendere parali
sumus. Ad ista respondit Melemeles: Quod urbis
sit, quæ extra fossas nihil possidet, nec dominium
habet, non occupo. Si ad sacrum etenim ostium adificare castrum volui, id me facere nullo jure prohiberi possam. Omnia quippe castra ad ortum oslič
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ετος ἐστί που ἑκατοστόν. Bonfinius, Hist.
Hungar. decad. r, lib. 8, Constantinum questum
esse de hoc novo opere apud sultanum Mehemetem
tradit. In annorum intervallo fallitur Ducas, Adria -
nopolis enim capta est anno 1360, vel 1362, Mehemetes vero anno 1452 castrum:edificabat. Anniitaque tantum 70 vel 92 elapsi sunt.
Ὁ γὰρ σὸς πάππος ὁ Μεχεμὲτ βουληθεὶς ἐν τῇ πρὸς ἀνατολὴν κειμένῃ τοῦ πορθμοῦ γῇ κτίσαι φρούριον, παρακλητικῶς καὶ ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα τὴν αἴτησιν οὐ μικρὰν ὁ Μεχεμὲτ πρὸς τὸν βασιλέα Μανουὴλ ἐποίησεν. Ὅθεν καὶ κατένευσεν ἐπὶ σκοπῷ, ὅτι ἐν τῇ ἀνατολῇ ᾠκοδόμει τὸ ἔργον καὶ ἡ ἀνατολὴ πᾶσα πρὸ χρόνων πολλῶν ἦν αὐτοῖς προσῳκειωμένη. Τὸ δὲ σὺ τὴν νῦν, καλῶς ἐχόντων πάντων σὺν σοί, ὁρῶμεν ἀσφαλῶς, ὅτι μέλλεις τὴν θάλασσαν τὴν Ποντικὴν ἄβατον ποιῆσαι τοῖς Φράγγοις καὶ τὴν Πόλιν λιμοκτονῆσαι καὶ τὰς εἰσόδους τῶν ἐν αὐτῇ τελουμένων κομμερκίων κωλῦσαι. Δεόμεθα οὖν, ταύτην τὴν βουλὴν ἀπόκοψον καὶ ἐσόμεθα φίλοι σου χρηστοὶ καθὰ καὶ σὺν τῷ πατρί σου, τῷ χρηστῷ ἡγεμόνι. Εἰ βούλει καὶ τέλος διδόναι, δώσομεν.Ὁ δὲ Μεχεμὲτ ἀπεκρίνατο· Ἐγὼ ἐκ τῆς Πόλεως οὐ λαμβάνω τι· ἐκτὸς τῆς τάφρου οὐκ ἔχει οὔτε κέκτηταί τι. Καὶ γὰρ εἰ ἤθελον κτίσαι ἐν τῷ Ἱερῷ Στομίῳ φρούριον, οὐκ εἶχε δίκαιον τοῦ κωλύειν με.κατασκευὴν κάστρου ἐν τῷ στομίῳ τοῦ ἱεροῦ ὑπερ- quæ ad opus absolvendum, et ad comportandas
άνω τῆς πόλεως. Τότε οἱ Ρωμαῖοι ἀκούσαντες τὴν
πικρὰν ταύτην ἀγγελίαν, καὶ οἱ ἐν Κωνσταντίνου,
καὶ οἱ ἐν πάσῃ τῇ Ἀσίᾳ τε, καὶ Θρᾴκῃ, καὶ οἱ ἐν
ταῖς νήσοις οἰκοῦντες Χριστιανοὶ ὑπερήλγησαν, ἐξη
ράνθησαν, οὐκ ἦν ἐν ἀλλήλοις γλῶσσα ἢ διαλαλιὰ
πλὴν· Νῦν τὸ τέλος ήγγισε τῆς πόλεως· νῦν τὰ
σήμαντρα τῆς φθορᾶς τοῦ ἡμετέρου γένους· νῦν
αἱ ἡμέραι τοῦ Ἀντιχρίστου. Καὶ τί γένωμεν, ἢ
τί ποιήσομεν; 'Αρθήτω ἀφ' ἡμῶν ἡ ζωὴ ἡμῶν,
Κύριε, καὶ μὴ ἔδοσαν οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν δούλων
σου τὴν φθορὰν τῆς πόλεως, μηδὲ εἴπησαν οἱ
ἐχθροί σου, δέσποτα, Ποῦ εἰσιν οἱ φυλάσσοντες
ταύτην ἅγιοι; Ταύτην γὰρ τὴν φωνὴν σὺν κλαυ
θμῷ οὐ μόνον οἱ τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ οἱ τῆς ᾿Ανατολῆς σποράδην οικοῦντες Χριστιανοί, καὶ οἱ ἐν ταῖς
νήσοις, καὶ οἱ ἐν τῇ Δύσει τὸ αὐτὸ μετὰ κλαυθμοῦ
ἐβόων. Ο δὲ Μεχεμέτ, ἤδη τοῦ ἔαρος ἀρξαμένου,
ἔστειλεν ἀπανταχοῦ τους τεχνίτας καὶ τοὺς ἐργάτας συνάγων. Ο βασιλεὺς δὲ στείλας ἐν ᾿Αδριανουπόλει πρέσβεις, οὐχ ὅτι ζητῆσαι τι τῶν ὧν
ἡβούλετο, οὐδὲ διπλασιάσαι τὴν πρόσοδον, ἀλλ᾽ εἶπον
αὐτῷ· Ἡμεῖς ἤδη τὴν σήμερον ἔτος ἐστί του έκατοστὸν καὶ ἐπέκεινα, ἀφ' οὗ τὴν Ἀδριανούπολιν ὁ σὶς πάππος Μωράτ ὁ τοῦ Ὀρχὰν υἱὸς
ἔλαβε· καὶ ἔκτοτε συνθήκας ποιήσαντες οἱ ἐκ
τοῦ γένους αὐτοῦ καταγόμενοι μέχρι σοῦ, οὐδεὶς
ἐμελέτησε πύργον ἢ καλύβην πῆξαι ἐν τῇ αὐλῇ
τῆς πόλεως. Εἰ γὰρ καὶ αἰτία τις εὑρίσκετο, καὶ
μάχην ἀμφότεροι συνίστων, ἀλλὰ δι' άλλης συμβιβάσεως τὰ τῆς εἰρήνης ἐπράττοντο. Ο γὰρ
σὺς πάππος ὁ Μεχεμέτ, βουληθεὶς ἐν τῇ πρὸς
'Ανατολήν κειμένῃ τοῦ πορθμοῦ τῇ κτίσαι φρού
ριον, παρακλητικῶς, καὶ ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα,
τὴν αἴτησιν οὐ μικρὰν ὁ Μεχεμέτ πρὸς τὸν βασιλέα Μανουὴλ ἐποίησεν. "Οπεν καὶ κατένευσεν
ἐπὶ σκοπῷ, ὅτι ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ᾠκοδόμητο τὸ ἔργον. Καὶ ἡ ᾿Ανατολὴ πᾶσα πρὸ χρόνων πολλῶν
ἦν αὐτοῖς προσηκειωμένη. Τὸ δὲ σὺ τὴν νῦν
καλῶς ἐχόντων πάντων σὺν σοὶ ὁρῶμεν ἀσφαλῶς
ὅτι μέλλεις τὴν θάλασσαν τὴν Ποντικὴν ἄβατον
ποιῆσαι τοῖς Φράγκοις, καὶ τὴν πόλιν λιμοκτονῆσαι, καὶ τὰς εἰσόδους τῶν ἐν αὐτῇ τελουμέ
των κομμερκίων κωλῦσαι· δεόμεθα οὖν, ταύτην
τὴν βουλὴν ἀπόκοψον, καὶ ἐσόμεθα φίλοι σου
χρηστοὶ καθὰ καὶ σὺν τῷ πατρί σου τῷ χρηστῷ
ἡγεμόνι· εἰ βούλει καὶ τέλος διδέναι, δώσομεν.
Ο δὲ Μεχεμέτ ἀπεκρίνατο· Ἐγὼ ἐκ τῆς πόλεως
οὐ λαμβάνω τι, ἐκτὸς τῆς τάφρου οὐκ ἔχει, οὔτε
κέκτηται τι. Καὶ γὰρ εἰ ἤθελον κτίσαι ἐν τῷ
ἱερῷ στομίῳ φρούριον, οὐκ εἶχε δίκαιον τοῦ κω
λύειν με. Πάντα γὰρ ὑπὸ τὴν ἐμὴν ἐξουσίαν εἰσὶ,
καὶ τὰ πρὸς 'Ανατολήν κείμενα του στομίου
φρούρια, καὶ ἐντὸς αὐτῶν Τούρκοι κατοικοῦσι·
materias necessaria erant, vere appetente præsto
essent, ad castrum in ostio sacro supra Constantinopolim ædificandum. Hoc nuntio Jam ingrato ac acerbo allato, Romæi, qui Constantinopolim, quique Thraciam et Asiam incolebant,
insulares etiam Christiani, animi agritu
dine ac moerore consumpti, alios sermones ad
invicem præter istos nou habebant: Nunc vicinus
est urbis finis portenta imminentis genti nostræruinæ nunc videbuntur: dies Antichristi advenerunt..
Quid de nobis statuetur? quid faciemus? Vita no·
bis, 134 Domine, prius eripiatur, quam oculi servorum tuorum urbis eversionem videant. Ne dicant
inimici tui, Domine: Ubi sunt sancti, qui urbem illam
tuentur? Has voces cum ejulatu et fletu non solum
Constantinopolitani, sed et cuncti Christiani per
Anatoliam, insulas, et occidentem dispersi, easdem
lacrymis ac lamentis mnistas fundebant. Mehemeles
vere inchoato, undequaque artifices et· operarios
collegit. At imperator Adrianopolim legatos misit,
non quæ vellet, aut reditus duplo ampliores sibi
dari, per eos petiturus: sed ejusmodi orationem
iegati ad Mehemelem habuerunt: Annus jam
centesimus agitur, vel etiam plures elapsi sunt, ab
erepta nobis per tritavum tuum Moratem Orchanis
Filium Adrianopoli: et ab illo tempore, principum
genus ab eo ducentium nullus præter te tugurium,
nedum turrim, in urbis ipsius vestibulo post inita
fœdera ponere cogitavit. Quamvis enim suboria belli
causa, ad pugnam ventum sit, ad conditiones tamen
pacis descensum postea; et reconciliata concordia
in tranquillum iterum statum res constitute sun!.
Voluerat olim avus tuus Mehemetes, in littore orientali freli casirum a fundamentis excitare: quare ut
id ab imperatore Manuele consequeretur, diu multumque, ut filius patrem solet, eum precatus persuadere conatus est. llli tandem annuit, et castrum
in littore orientali adificare permisit; cum etiami
muitos ante annos ‘ab ejus majoribus tota Anatolia
possessa fuisset. Tu vero, quicum pacifice, et prout
decet, nos gerimus, videris procul dubio navigationem Porti Euxini intercipere velle; ab ea Francos
arcere: urbem fame enecare et consumere; reditusque, qui ex mercium vectigalibus in ea percipiuntur,
rescindere. Hoc consilium a nobis exoratus omitte;
quam cum patre tuo optimo principe amicitiam com
luimus, tecum fidelem ac integram servabimus. Tributum insuper, si nobis imperas, id pendere parali
sumus. Ad ista respondit Melemeles: Quod urbis
sit, quæ extra fossas nihil possidet, nec dominium
habet, non occupo. Si ad sacrum etenim ostium adificare castrum volui, id me facere nullo jure prohiberi possam. Omnia quippe castra ad ortum oslič
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ετος ἐστί που ἑκατοστόν. Bonfinius, Hist.
Hungar. decad. r, lib. 8, Constantinum questum
esse de hoc novo opere apud sultanum Mehemetem
tradit. In annorum intervallo fallitur Ducas, Adria -
nopolis enim capta est anno 1360, vel 1362, Mehemetes vero anno 1452 castrum:edificabat. Anniitaque tantum 70 vel 92 elapsi sunt.
Πάντα γὰρ ὑπὸ τὴν ἐμὴν ἐξουσίαν εἰσὶν καὶ τὰ πρὸς ἀνατολὴν κείμενα τοῦ στομίου φρούρια,καὶ ἐντὸς αὐτῶν Τοῦρκοι κατοικοῦσιν,καὶ τὰ ἐν τῇ δύσει ἄοικα ἐμά εἰσι, καὶ γὰρ Ῥωμαῖοι οὐκ ἔχουσιν ἐπ’ ἀδείας τοῦ οἰκῆσαι. Ἢ οὐκ οἴδατε, ἐν ποίᾳ στενοχωρίᾳ ὑπέστη καὶ δεινῇ περιστάσει ὁ ἐμὸς πατήρ, ὅταν τοῖς Οὔγγροις ὁ βασιλεὺς συνετέθη καί, διὰ ξηρᾶς ἐλθόντες ἐκεῖνοι, διὰ θαλάσσης τὰς τῶν Φράγγων τριήρεις ἐν ταύτῃ τῇ Ἑλλησπόντῳ ἠγάγετο καί, τὸν τῆς Καλλιουπόλεως πορθμὸν ἀποκλείσαντες, οὐκ ἐδίδουν πορείαν τῷ ἐμῷ πατρί; Ἀναβὰς οὖν μέχρι τοῦ τόπου τοῦ Ἱεροῦ Στομίου ἐγγὺς καὶ ἐν τῷ πολιχνίῳ, ὃ ἐδείματο ὁ πατὴρ αὐτοῦ, σὺν ἀκατίοις περάσας Θεοῦ εὐδοκοῦντος, καὶ γὰρ αἱ τριήρεις τοῦ βασιλέως ἐκεῖ κατεσκόπευον τοῦ κωλῦσαι τὴν διάβασιν, ἐγὼ δ’ ἐκαθήμην ἐν Ἀδριανουπόλει, παιδίον ὂν ἐκδεχόμενος τὴν τῶν Οὔγγρων ἄφιξιν· οἱ δὲ Οὖγγροι ἐλεηλάτουν τὰ πέριξ τῆς Βάρνης καὶ ὁ βασιλεὺς εὐφραίνετο καὶ τὸ τῶν Μουσουλμάνων γένος ἐδυσφόρει καὶ οἱ καβούρηδες ἐχαίροντο.κατασκευὴν κάστρου ἐν τῷ στομίῳ τοῦ ἱεροῦ ὑπερ- quæ ad opus absolvendum, et ad comportandas
άνω τῆς πόλεως. Τότε οἱ Ρωμαῖοι ἀκούσαντες τὴν
πικρὰν ταύτην ἀγγελίαν, καὶ οἱ ἐν Κωνσταντίνου,
καὶ οἱ ἐν πάσῃ τῇ Ἀσίᾳ τε, καὶ Θρᾴκῃ, καὶ οἱ ἐν
ταῖς νήσοις οἰκοῦντες Χριστιανοὶ ὑπερήλγησαν, ἐξη
ράνθησαν, οὐκ ἦν ἐν ἀλλήλοις γλῶσσα ἢ διαλαλιὰ
πλὴν· Νῦν τὸ τέλος ήγγισε τῆς πόλεως· νῦν τὰ
σήμαντρα τῆς φθορᾶς τοῦ ἡμετέρου γένους· νῦν
αἱ ἡμέραι τοῦ Ἀντιχρίστου. Καὶ τί γένωμεν, ἢ
τί ποιήσομεν; 'Αρθήτω ἀφ' ἡμῶν ἡ ζωὴ ἡμῶν,
Κύριε, καὶ μὴ ἔδοσαν οἱ ὀφθαλμοὶ τῶν δούλων
σου τὴν φθορὰν τῆς πόλεως, μηδὲ εἴπησαν οἱ
ἐχθροί σου, δέσποτα, Ποῦ εἰσιν οἱ φυλάσσοντες
ταύτην ἅγιοι; Ταύτην γὰρ τὴν φωνὴν σὺν κλαυ
θμῷ οὐ μόνον οἱ τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ οἱ τῆς ᾿Ανατολῆς σποράδην οικοῦντες Χριστιανοί, καὶ οἱ ἐν ταῖς
νήσοις, καὶ οἱ ἐν τῇ Δύσει τὸ αὐτὸ μετὰ κλαυθμοῦ
ἐβόων. Ο δὲ Μεχεμέτ, ἤδη τοῦ ἔαρος ἀρξαμένου,
ἔστειλεν ἀπανταχοῦ τους τεχνίτας καὶ τοὺς ἐργάτας συνάγων. Ο βασιλεὺς δὲ στείλας ἐν ᾿Αδριανουπόλει πρέσβεις, οὐχ ὅτι ζητῆσαι τι τῶν ὧν
ἡβούλετο, οὐδὲ διπλασιάσαι τὴν πρόσοδον, ἀλλ᾽ εἶπον
αὐτῷ· Ἡμεῖς ἤδη τὴν σήμερον ἔτος ἐστί του έκατοστὸν καὶ ἐπέκεινα, ἀφ' οὗ τὴν Ἀδριανούπολιν ὁ σὶς πάππος Μωράτ ὁ τοῦ Ὀρχὰν υἱὸς
ἔλαβε· καὶ ἔκτοτε συνθήκας ποιήσαντες οἱ ἐκ
τοῦ γένους αὐτοῦ καταγόμενοι μέχρι σοῦ, οὐδεὶς
ἐμελέτησε πύργον ἢ καλύβην πῆξαι ἐν τῇ αὐλῇ
τῆς πόλεως. Εἰ γὰρ καὶ αἰτία τις εὑρίσκετο, καὶ
μάχην ἀμφότεροι συνίστων, ἀλλὰ δι' άλλης συμβιβάσεως τὰ τῆς εἰρήνης ἐπράττοντο. Ο γὰρ
σὺς πάππος ὁ Μεχεμέτ, βουληθεὶς ἐν τῇ πρὸς
'Ανατολήν κειμένῃ τοῦ πορθμοῦ τῇ κτίσαι φρού
ριον, παρακλητικῶς, καὶ ὡς υἱὸς πρὸς πατέρα,
τὴν αἴτησιν οὐ μικρὰν ὁ Μεχεμέτ πρὸς τὸν βασιλέα Μανουὴλ ἐποίησεν. "Οπεν καὶ κατένευσεν
ἐπὶ σκοπῷ, ὅτι ἐν τῇ ᾿Ανατολῇ ᾠκοδόμητο τὸ ἔργον. Καὶ ἡ ᾿Ανατολὴ πᾶσα πρὸ χρόνων πολλῶν
ἦν αὐτοῖς προσηκειωμένη. Τὸ δὲ σὺ τὴν νῦν
καλῶς ἐχόντων πάντων σὺν σοὶ ὁρῶμεν ἀσφαλῶς
ὅτι μέλλεις τὴν θάλασσαν τὴν Ποντικὴν ἄβατον
ποιῆσαι τοῖς Φράγκοις, καὶ τὴν πόλιν λιμοκτονῆσαι, καὶ τὰς εἰσόδους τῶν ἐν αὐτῇ τελουμέ
των κομμερκίων κωλῦσαι· δεόμεθα οὖν, ταύτην
τὴν βουλὴν ἀπόκοψον, καὶ ἐσόμεθα φίλοι σου
χρηστοὶ καθὰ καὶ σὺν τῷ πατρί σου τῷ χρηστῷ
ἡγεμόνι· εἰ βούλει καὶ τέλος διδέναι, δώσομεν.
Ο δὲ Μεχεμέτ ἀπεκρίνατο· Ἐγὼ ἐκ τῆς πόλεως
οὐ λαμβάνω τι, ἐκτὸς τῆς τάφρου οὐκ ἔχει, οὔτε
κέκτηται τι. Καὶ γὰρ εἰ ἤθελον κτίσαι ἐν τῷ
ἱερῷ στομίῳ φρούριον, οὐκ εἶχε δίκαιον τοῦ κω
λύειν με. Πάντα γὰρ ὑπὸ τὴν ἐμὴν ἐξουσίαν εἰσὶ,
καὶ τὰ πρὸς 'Ανατολήν κείμενα του στομίου
φρούρια, καὶ ἐντὸς αὐτῶν Τούρκοι κατοικοῦσι·
materias necessaria erant, vere appetente præsto
essent, ad castrum in ostio sacro supra Constantinopolim ædificandum. Hoc nuntio Jam ingrato ac acerbo allato, Romæi, qui Constantinopolim, quique Thraciam et Asiam incolebant,
insulares etiam Christiani, animi agritu
dine ac moerore consumpti, alios sermones ad
invicem præter istos nou habebant: Nunc vicinus
est urbis finis portenta imminentis genti nostræruinæ nunc videbuntur: dies Antichristi advenerunt..
Quid de nobis statuetur? quid faciemus? Vita no·
bis, 134 Domine, prius eripiatur, quam oculi servorum tuorum urbis eversionem videant. Ne dicant
inimici tui, Domine: Ubi sunt sancti, qui urbem illam
tuentur? Has voces cum ejulatu et fletu non solum
Constantinopolitani, sed et cuncti Christiani per
Anatoliam, insulas, et occidentem dispersi, easdem
lacrymis ac lamentis mnistas fundebant. Mehemeles
vere inchoato, undequaque artifices et· operarios
collegit. At imperator Adrianopolim legatos misit,
non quæ vellet, aut reditus duplo ampliores sibi
dari, per eos petiturus: sed ejusmodi orationem
iegati ad Mehemelem habuerunt: Annus jam
centesimus agitur, vel etiam plures elapsi sunt, ab
erepta nobis per tritavum tuum Moratem Orchanis
Filium Adrianopoli: et ab illo tempore, principum
genus ab eo ducentium nullus præter te tugurium,
nedum turrim, in urbis ipsius vestibulo post inita
fœdera ponere cogitavit. Quamvis enim suboria belli
causa, ad pugnam ventum sit, ad conditiones tamen
pacis descensum postea; et reconciliata concordia
in tranquillum iterum statum res constitute sun!.
Voluerat olim avus tuus Mehemetes, in littore orientali freli casirum a fundamentis excitare: quare ut
id ab imperatore Manuele consequeretur, diu multumque, ut filius patrem solet, eum precatus persuadere conatus est. llli tandem annuit, et castrum
in littore orientali adificare permisit; cum etiami
muitos ante annos ‘ab ejus majoribus tota Anatolia
possessa fuisset. Tu vero, quicum pacifice, et prout
decet, nos gerimus, videris procul dubio navigationem Porti Euxini intercipere velle; ab ea Francos
arcere: urbem fame enecare et consumere; reditusque, qui ex mercium vectigalibus in ea percipiuntur,
rescindere. Hoc consilium a nobis exoratus omitte;
quam cum patre tuo optimo principe amicitiam com
luimus, tecum fidelem ac integram servabimus. Tributum insuper, si nobis imperas, id pendere parali
sumus. Ad ista respondit Melemeles: Quod urbis
sit, quæ extra fossas nihil possidet, nec dominium
habet, non occupo. Si ad sacrum etenim ostium adificare castrum volui, id me facere nullo jure prohiberi possam. Omnia quippe castra ad ortum oslič
Ismaelis Bullialdi notæ.
Ετος ἐστί που ἑκατοστόν. Bonfinius, Hist.
Hungar. decad. r, lib. 8, Constantinum questum
esse de hoc novo opere apud sultanum Mehemetem
tradit. In annorum intervallo fallitur Ducas, Adria -
nopolis enim capta est anno 1360, vel 1362, Mehemetes vero anno 1452 castrum:edificabat. Anniitaque tantum 70 vel 92 elapsi sunt.
PG 157:1043Τότε ὁ ἐμὸς [πατὴρ] περάσας μετὰ πολλοὺς τοὺς κινδύνους ὤμοσε τοῦ ποιῆσαι καταντρικρὺ τοῦ φρουρίου τοῦ κειμένου πρὸς ἀνατολὴν ἕτερον φρούριον πρὸς δύσιν. Ἐκεῖνος οὐκ ἔφθασε τοῦ ποιῆσαι· ἐγὼ τοῦτο μέλλω ποιῆσαι Θεοῦ ἀρωγοῦντος. Τί μοι κωλύετε; Ἢ οὐκ ἔξεστι ποιῆσαι ἐν τοῖς ἐμοῖς, ἃ βούλομαι; Ἀπέλθατε, εἴπατε τῷ βασιλεῖ· Ὁ νῦν ἡγεμὼν οὐκ ἔστι τῶν πρώην ὅμοιος· ἃ οὐκ ἠδύναντο ἐκεῖνοι ποιῆσαι, οὖτος ὑπὸ τὴν χεῖρα καὶ εὐκόλως ἔχει τοῦ πρᾶξαι καί, ἃ οὐκ ἐβούλοντο ἐκεῖνοι, οὗτος θέλει καὶ βούλεται. Καὶ ὁ ἐλθὼν ἀπὸ τοῦ νῦν ἕνεκα τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἀφαιρεθήσεται τὴν δοράν.Οἱ δὲ τοῦ βασιλέως ἀκούσαντες τοῦ τυράννου τὴν ὀργῆς καὶ θυμοῦ πνεύουσαν ἀπόκρισιν, εἰς τὴν πόλιν ὑπέστρεψαν ἀναγγείλαντες τῷ βασιλεῖ πάντα. Τότε οἱ τῆς Πόλεως ἅπαντες ἐν ἀγωνίᾳ καὶ φόβῳ συνεχόμενοι, ἀλλήλοις ὁμιλοῦντες ἔλεγον· Οὖτός ἐστιν ὁ μέλλων εἰσιέναι ἐν τῇ Πόλει καὶ φθεῖραι καὶ αἰχμαλωτίσαι τοὺς ἐν αὐτῇ καὶ καταπατῆσαι τὰ ἅγια καὶ ἀφανίσαι τοὺς τιμίους ναοὺς καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς κείμενα λείψανα θεοφόρων ἀνδρῶν καὶ μαρτύρων ἐν ταῖς πλατείαις καὶ ταῖς τριόδοις ἐναποῤῥῖψαι. Οἴμοι, τὶ πράξωμεν; Ποῦ φύγωμεν;DUCE
sacri sila, quæque Turci habitant, ditioni meæ καὶ τὰ ἐν τῇ Δύσει ἄοικα ἐμὰ εἰσι, καὶ γὰρ 'Ρω
subdita sunt. Qui vero agri derelicti occasum speatant, mei sunt, cum in illis Romæi secure degere
nɛqueant. Num meministis ad quas angusties pater
meus redactus fuerit, quantaque pericula ipsi im.
pendirent, quo tempore fadus cum lungaris imperator pepigit. Ili dum terra moverunt, navibus suis
Franci Hellespontum usque provecti sunt; et Callipoleos freto pracluso, patrem meum transitu arcuerunt; qui superiora loca petiit, et ad castrum, a
paire suo prope ostium sacrum constructum, venit:
ubi cum acariis, quamvis 135 illic imperatoria
triremes transitum impedituræ stationem haberent,
Deo favente trajecit. Per id tempus Hungarorum
adventum, qui Varna vicina loca populabantur:
exspectando puer etiamnum Adrianopoli degebam.
At imperator lætus exsultabat, et gente Musulmanorum ærumnis pressa Cavurides gaudebant. Multa
post pericula exantlata superato freto, juravit pater
meus, custrum aliud se excitaturum in occidentali
littore, e regione ejus quod in orientali positum
est. Tempus illi ad id opus non superfuit, quod nunc
Dei ope adjutus aggredior. Ut quid vetatis? annon
mihi licet in ditione mea quod libuerit facere?
Abile. Imperatori talia nuntiate. Cum hoc, qui nunc
regnat, principe decessores sui haud componendi
sunt; qua non potuerunt illi prastare, premple ac
facile perficere hic potest: que noluerunt, valde vult.
Quicunque vero deinceps legationem hac de re obierit, ei vivo pellis detrahetur.
Legati ubi responsa tyranni, iram et furorem
spirantia, acceperunt, in urbem revertuntur, et
cuncta ad imperatorem referunt. Universi tunc
cives animam propemodum agentes, metu correpti
ac attoniti colloquiis mutuis hæcce agitant: Hic
est qui urbem occupaturus et devastaturus est; cunetos sub jugum mittet, sacra pedibus conculcabit.
Egregia et eximia templa solo aquabit; depositasque
in iis virorum divino Spiritu plenorum ac martyrum
reliquias, per plateas et trivia dissipabit ac disperdal.
Hei! quid faciemus? quo aufugiemus? Hæc et alia,
vitæ suæ ærumnas ac miserias deflentes, lamentis
ac ejulationibus verba intercisa mittebant. At Me
hemeti, vere jam ineunte mense Martio elapso,
parata jam erat calx, in furnis plurimis ad Cataμαῖοι οὐκ ἔχουσιν ἐπ' ἀδείας τοῦ οἰκῆσαι· ἢ οὐκ
οἴδατε ἐν ποίᾳ στενοχωρίᾳ ὑπέστη καὶ δεινῇ
περιστάσει ὁ ἐμὸς πατὴρ, ὅταν τοῖς Ούγγροις δ
βασιλεὺς συνετέθη, καὶ διὰ ξηρᾶς ἐλθόντες
ἐκεῖνοι, διὰ θαλάσσης τὰς τῶν Φράγγων τριή
ρεις ἐν ταύτῃ τῇ 'Ελλησπόντῳ ἡγάγετο, καὶ τὸν
Καλλιουπόλεως πορθμὸν ἀποκλείσαντες οὐκ
ἐδίδουν πορείαν τῷ ἐμῳ πατρί. ᾿Αναβὰς οὖν μέσ
χρι τοῦ τόπου τοῦ ἱεροῦ στομίου ἐγγὺς, καὶ ἐν
τῷ πολιχνίῳ, ὅ ἐδείματο ὁ πατὴρ αὐτοῦ, σὺν
ακατίοις περάσας Θεοῦ εὐδοκοῦντος. Καὶ γὰρ αλ
τριήρεις τοῦ βασιλέως ἐκεῖ κατεσκόπευον τοῦ
κωλύσαι τὴν διάβασιν· ἐγὼ δὲ ἐκαθήμην ἐν
'Αδριανουπόλει παιδίον ὤν, ἐκδεχόμενος τὴν
τῶν Ούγγρων ἄφιξιν. Οἱ δὲ Ούγγροι ἐλεηλάτουν
τὰ πέριξ τῆς Βάρνης, καὶ ὁ βασιλεὺς εὐφραι
νετο, καὶ τὸ τῶν Μουσουλμάνων γένος ἐδυσφόρει, καὶ οἱ Καβούριδες ἐχαίροντο. Τότε ὁ ἐμὸς
περάσας μετὰ πολλοὺς τοὺς κινδύνους ώμοσε
τοῦ ποιῆσαι καταντικρύ τοῦ φρουρίου τοῦ και
μένου πρὸς ᾿Ανατολὴν ἕτερον φρούριον πρὸς Δε
σιν. Ἐκεῖνος οὐκ ἔφθασε τοῦ ποιῆσαι, ἐγὼ τοῦτο
μέλλω ποιῆσαι Θεοῦ ἀρωγοῦντος. Τί με κωλύετε;
ἢ οὐκ ἔξεστι ποιῆσαι ἐν τοῖς ἐμοῖς ὁ βούλομαι;
απέλθατε, εἴπατε τῷ βασιλεῖ· Ο νῦν ἡγεμὼν
οὐκ ἔστι τῶν πρώην ὅμοιος· ἃ οὐκ ἠδύναντο
ἐκεῖνοι ποιῆσαι, οὗτος ὑπὸ τὴν χεῖρα καὶ εὐπό
πως ἔχει τοῦ πρᾶξαι· καὶ ἃ οὐκ ἐβούλοντο ἐκεῖνοι, οὗτος θέλει καὶ βούλεται. Καὶ ὁ ἐλθὼν ἀπὸ
Ο τοῦ νῦν ἕνεκα τῆς ὑποθέσεως ταύτης αφαιρε
θήσεται τὴν δοράν.
Οἱ δὲ τοῦ βασιλέως ἀκούσαντες τοῦ τυράννου τὴν
ὀργῆς καὶ θυμοῦ πνέουσαν ἀπόκρισιν, εἰς τὴν πόλιν
ὑπέτρεψαν ἀναγγείλαντες τῷ βασιλεῖ πάντα. Τότε οι
τῆς πόλεως ἅπαντες ἐν ἀγωνίᾳ καὶ φόβῳ συνεχόμενοι ἀλλήλοις ὁμιλοῦντες ἔλεγον· Οὗτός ἐστι ὁ μέλο
λων εισιέναι ἐν τῇ πόλει, καὶ φθεῖραι, καὶ
αἰχμαλωτίσαι τοὺς ἐν αὐτῇ, καὶ καταπατῆσαι
τὰ ἅγια, καὶ ἀφανίσαι τοὺς τιμίους ναούς, καὶ
τὰ ἐν αὐτοῖς κείμενα λείψανα θεοφόρων ἀν
δρῶν καὶ μαρτύρων, ἐν ταῖς πλατείαις καὶ ταῖς
τριόδοις ἐναπορρίψαι. Οίμοι τί πράξωμεν; ποῦ
φύγωμεν; Ταῦτα καὶ ἕτερα οἱ δυστυχεῖς κλαίοντες
τὴν αὐτῶν ζωὴν ἑταλάνιζον. Ο δὲ Μεχεμέτ ήδη Ε1ρος ἄρξαντος καὶ Μαρτίου μηνὸς ἤδη παρεληλυθότος, ἡ ἄσβεστος Έτοιμος γέγονεν ἐν τοῖς κατα
Ismaelis Bullialdi notæ.
"Α οὐκ ἠδύναντο. Hehemctes χειροδίκην
hic se profitetur, jusque habere in manibus et armis. Que ratio aliena invadendi, universum terrarum pervasit orbem: ita ut, qui viribus pollent
jure ac causa superiores esse se credant: quasi
fortioribus ac validioribus, infirmi ac invalidi jure
naturali parere teneantur. Leones cæteraque ferocia animalia, quæ rapto vivunt imitantur isti: quæ
quidem solitarie vagantur, nec gregatim ambulant.
Illi ergo homines, societatem cæteris renuntiare, et
se diversæ, a vera genuinaque humanitate differentis speciei esse praedicare debent: ut et leones ab
ovibus, vulturos et aquilas a gruibus difſferre novimus. Humana equidem natura ad societatem nata,
secundum verum dictamen rationis, imperium, non
viribus, sed sapientiæ defert: quæ suum enique
tribuere, neminem lædere, alienaque non rapere
docet.
'Ο δὲ Μεχεμέτ ἤδη ἔαρος ἀρξ. Phrantzes
Martii 26 castrum modificari copiam lib. ut cap. 7,
tradit.
Ταῦτα καὶ ἕτερα οἱ δυστυχεῖς κλαίοντες τὴν αὐτῶν ζωὴν ἐταλανίζων. Ὁ δὲ Μεχεμέτ, ἤδη ἔαρος ἄρξαντος καὶ Μαρτίου μηνὸς ἤδη παρεληλυθότος ἡ ἄσβεστος ἕτοιμος γέγονεν· ἐν τοῖς Καταφυγίοις τὰς καμίνους παμπληθεὶ ἐργασάμενοι καθεκάστην ἐξέφερον, ἐκ δὲ Νικομηδείας καὶ Ποντοηρακλείας τὰς δοκούς, ἐκ δὲ τῆς Ἀνατολῆς τοὺς λίθους. Κατὰ δὲ τὸ προσταχθὲν προλαβόντες ἅπαντες οἱ ἐν ἐξουσίᾳ, οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς ἀνατολῆς [τε καὶ] τῆς δύσεως, μεθ’ ἑαυτῶν τοὺς ἀγγαρευθέντας ἀπῄεσαν. Τότε καὶ ὁ ἡγεμὼν ἐξελθὼν ἐκ τῆς Ἀδριανοῦ κατήντησεν ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἤμελλε δεῖξαι τοῦ πῆξαι τὸν θεμέλιον τοῦ κάστρου. Καὶ δὴ καταλαβὼν μίαν ῥαχίαν κάτωθεν τοῦ Σωσθενίου καλουμένην ἔκπαλαι Φονέαν, ἐκεῖ ὡς ἐν τριγώνῳ σχήματι τὸν θεμέλιον ὡρίσατο πηγνύναι· ὃ καὶ γενόμενον, τὴν κλῆσιν τοῦ κάστρου Πασκεσὲν ἐκέλευσε καλεῖσθαι, ἐξελληνιζόμενον δὲ ἑρμηνεύεται κεφαλοκόπτης, ἔχων ἀντικρὺ καὶ τὸ φρούριον, ὃ ἐδείματο ὁ πάππος αὐτοῦ. Διένειμεν οὖν τὴν οἰκοδομὴν οὕτως·DUCE
sacri sila, quæque Turci habitant, ditioni meæ καὶ τὰ ἐν τῇ Δύσει ἄοικα ἐμὰ εἰσι, καὶ γὰρ 'Ρω
subdita sunt. Qui vero agri derelicti occasum speatant, mei sunt, cum in illis Romæi secure degere
nɛqueant. Num meministis ad quas angusties pater
meus redactus fuerit, quantaque pericula ipsi im.
pendirent, quo tempore fadus cum lungaris imperator pepigit. Ili dum terra moverunt, navibus suis
Franci Hellespontum usque provecti sunt; et Callipoleos freto pracluso, patrem meum transitu arcuerunt; qui superiora loca petiit, et ad castrum, a
paire suo prope ostium sacrum constructum, venit:
ubi cum acariis, quamvis 135 illic imperatoria
triremes transitum impedituræ stationem haberent,
Deo favente trajecit. Per id tempus Hungarorum
adventum, qui Varna vicina loca populabantur:
exspectando puer etiamnum Adrianopoli degebam.
At imperator lætus exsultabat, et gente Musulmanorum ærumnis pressa Cavurides gaudebant. Multa
post pericula exantlata superato freto, juravit pater
meus, custrum aliud se excitaturum in occidentali
littore, e regione ejus quod in orientali positum
est. Tempus illi ad id opus non superfuit, quod nunc
Dei ope adjutus aggredior. Ut quid vetatis? annon
mihi licet in ditione mea quod libuerit facere?
Abile. Imperatori talia nuntiate. Cum hoc, qui nunc
regnat, principe decessores sui haud componendi
sunt; qua non potuerunt illi prastare, premple ac
facile perficere hic potest: que noluerunt, valde vult.
Quicunque vero deinceps legationem hac de re obierit, ei vivo pellis detrahetur.
Legati ubi responsa tyranni, iram et furorem
spirantia, acceperunt, in urbem revertuntur, et
cuncta ad imperatorem referunt. Universi tunc
cives animam propemodum agentes, metu correpti
ac attoniti colloquiis mutuis hæcce agitant: Hic
est qui urbem occupaturus et devastaturus est; cunetos sub jugum mittet, sacra pedibus conculcabit.
Egregia et eximia templa solo aquabit; depositasque
in iis virorum divino Spiritu plenorum ac martyrum
reliquias, per plateas et trivia dissipabit ac disperdal.
Hei! quid faciemus? quo aufugiemus? Hæc et alia,
vitæ suæ ærumnas ac miserias deflentes, lamentis
ac ejulationibus verba intercisa mittebant. At Me
hemeti, vere jam ineunte mense Martio elapso,
parata jam erat calx, in furnis plurimis ad Cataμαῖοι οὐκ ἔχουσιν ἐπ' ἀδείας τοῦ οἰκῆσαι· ἢ οὐκ
οἴδατε ἐν ποίᾳ στενοχωρίᾳ ὑπέστη καὶ δεινῇ
περιστάσει ὁ ἐμὸς πατὴρ, ὅταν τοῖς Ούγγροις δ
βασιλεὺς συνετέθη, καὶ διὰ ξηρᾶς ἐλθόντες
ἐκεῖνοι, διὰ θαλάσσης τὰς τῶν Φράγγων τριή
ρεις ἐν ταύτῃ τῇ 'Ελλησπόντῳ ἡγάγετο, καὶ τὸν
Καλλιουπόλεως πορθμὸν ἀποκλείσαντες οὐκ
ἐδίδουν πορείαν τῷ ἐμῳ πατρί. ᾿Αναβὰς οὖν μέσ
χρι τοῦ τόπου τοῦ ἱεροῦ στομίου ἐγγὺς, καὶ ἐν
τῷ πολιχνίῳ, ὅ ἐδείματο ὁ πατὴρ αὐτοῦ, σὺν
ακατίοις περάσας Θεοῦ εὐδοκοῦντος. Καὶ γὰρ αλ
τριήρεις τοῦ βασιλέως ἐκεῖ κατεσκόπευον τοῦ
κωλύσαι τὴν διάβασιν· ἐγὼ δὲ ἐκαθήμην ἐν
'Αδριανουπόλει παιδίον ὤν, ἐκδεχόμενος τὴν
τῶν Ούγγρων ἄφιξιν. Οἱ δὲ Ούγγροι ἐλεηλάτουν
τὰ πέριξ τῆς Βάρνης, καὶ ὁ βασιλεὺς εὐφραι
νετο, καὶ τὸ τῶν Μουσουλμάνων γένος ἐδυσφόρει, καὶ οἱ Καβούριδες ἐχαίροντο. Τότε ὁ ἐμὸς
περάσας μετὰ πολλοὺς τοὺς κινδύνους ώμοσε
τοῦ ποιῆσαι καταντικρύ τοῦ φρουρίου τοῦ και
μένου πρὸς ᾿Ανατολὴν ἕτερον φρούριον πρὸς Δε
σιν. Ἐκεῖνος οὐκ ἔφθασε τοῦ ποιῆσαι, ἐγὼ τοῦτο
μέλλω ποιῆσαι Θεοῦ ἀρωγοῦντος. Τί με κωλύετε;
ἢ οὐκ ἔξεστι ποιῆσαι ἐν τοῖς ἐμοῖς ὁ βούλομαι;
απέλθατε, εἴπατε τῷ βασιλεῖ· Ο νῦν ἡγεμὼν
οὐκ ἔστι τῶν πρώην ὅμοιος· ἃ οὐκ ἠδύναντο
ἐκεῖνοι ποιῆσαι, οὗτος ὑπὸ τὴν χεῖρα καὶ εὐπό
πως ἔχει τοῦ πρᾶξαι· καὶ ἃ οὐκ ἐβούλοντο ἐκεῖνοι, οὗτος θέλει καὶ βούλεται. Καὶ ὁ ἐλθὼν ἀπὸ
Ο τοῦ νῦν ἕνεκα τῆς ὑποθέσεως ταύτης αφαιρε
θήσεται τὴν δοράν.
Οἱ δὲ τοῦ βασιλέως ἀκούσαντες τοῦ τυράννου τὴν
ὀργῆς καὶ θυμοῦ πνέουσαν ἀπόκρισιν, εἰς τὴν πόλιν
ὑπέτρεψαν ἀναγγείλαντες τῷ βασιλεῖ πάντα. Τότε οι
τῆς πόλεως ἅπαντες ἐν ἀγωνίᾳ καὶ φόβῳ συνεχόμενοι ἀλλήλοις ὁμιλοῦντες ἔλεγον· Οὗτός ἐστι ὁ μέλο
λων εισιέναι ἐν τῇ πόλει, καὶ φθεῖραι, καὶ
αἰχμαλωτίσαι τοὺς ἐν αὐτῇ, καὶ καταπατῆσαι
τὰ ἅγια, καὶ ἀφανίσαι τοὺς τιμίους ναούς, καὶ
τὰ ἐν αὐτοῖς κείμενα λείψανα θεοφόρων ἀν
δρῶν καὶ μαρτύρων, ἐν ταῖς πλατείαις καὶ ταῖς
τριόδοις ἐναπορρίψαι. Οίμοι τί πράξωμεν; ποῦ
φύγωμεν; Ταῦτα καὶ ἕτερα οἱ δυστυχεῖς κλαίοντες
τὴν αὐτῶν ζωὴν ἑταλάνιζον. Ο δὲ Μεχεμέτ ήδη Ε1ρος ἄρξαντος καὶ Μαρτίου μηνὸς ἤδη παρεληλυθότος, ἡ ἄσβεστος Έτοιμος γέγονεν ἐν τοῖς κατα
Ismaelis Bullialdi notæ.
"Α οὐκ ἠδύναντο. Hehemctes χειροδίκην
hic se profitetur, jusque habere in manibus et armis. Que ratio aliena invadendi, universum terrarum pervasit orbem: ita ut, qui viribus pollent
jure ac causa superiores esse se credant: quasi
fortioribus ac validioribus, infirmi ac invalidi jure
naturali parere teneantur. Leones cæteraque ferocia animalia, quæ rapto vivunt imitantur isti: quæ
quidem solitarie vagantur, nec gregatim ambulant.
Illi ergo homines, societatem cæteris renuntiare, et
se diversæ, a vera genuinaque humanitate differentis speciei esse praedicare debent: ut et leones ab
ovibus, vulturos et aquilas a gruibus difſferre novimus. Humana equidem natura ad societatem nata,
secundum verum dictamen rationis, imperium, non
viribus, sed sapientiæ defert: quæ suum enique
tribuere, neminem lædere, alienaque non rapere
docet.
'Ο δὲ Μεχεμέτ ἤδη ἔαρος ἀρξ. Phrantzes
Martii 26 castrum modificari copiam lib. ut cap. 7,
tradit.
Τῷ μὲν Χαλίλ πασια δέδωκεν μίαν τῶν γωνιῶν τὴν ἐν τῇ θαλάσσῃ κειμένην τοῦ οἰκοδομῆσαι πύργον ἕνα ὑπερμεγέθη καὶ στεῤῥὸν ὡς ἀκρόπολιν, τῷ δὲ Ζάγανος ἕτερον ἐν τῇ ἑτέρᾳ γωνίᾳ τῇ κειμένῃ ἐν τῇ ξηρᾷ, μέγα καὶ αὐτόν, τῷ δὲ Σαρητζία ἄλλον ἐν τῇ τρίτῃ γωνίᾳ, τοὺς αὐτοὺς τρεῖς πύργους ὡς ἀντίμαχα καὶ ἀκροπόλεις ἐκ τῶν οἰκείων ἀναλωμάτων. Τὸ δὲ τεῖχος καὶ τὴν ἑτέραν ἄλλην τοῦ κάστρου οἰκοδομὴν αὐτὸς ὁ ἡγεμὼν ἀνελάβετο. Καὶ ἦν ἰδεῖν συῤῥέοντα τὰ πλήθη ἐκ τῶν ἁπανταχοῦ τῆς γῆς μερῶν σὺν τοῖς καδῆσι, ἤγουν τοῖς κριταῖς ἐπάνω κεφαλικῆς τιμωρίας, τοῦ τυράννου προστάξαντος. Καὶ διαμερίσας τὴν κτίσιν ἀνὰ πήχεως τῷ τεχνίτῃ, οἱ τεχνῖται ὡς χίλιοι καὶ ἐν ἑκάστῳ τεχνίτῃ ὑπουργοὶ δύο ἐγγὺς αὐτοῦ ἔξωθεν τοῦ τείχους καὶ ἔσωθεν ἕτεροι τοσοῦτοι καὶ τεχνῖται καὶ ὑπουργοί, οἱ δὲ κομίζοντες πέτρας, ἄσβεστον, πλίνθους ὀπτούς, ὑπὲρ ἀριθμόν. Καὶ αὐτοὶ οἱ μεγιστᾶνες κατὰ καιρὸν ὑπούργουν καὶ πέτρας καὶ ἄσβεστον ἔδιδον, ὁρῶντες τὴν τοῦ τυράννου ὠμότητα. Τὴν δὲ παρακομιδὴν καὶ ἐκ τῆς περαίας καὶ πρὸς τὸ Βυζάντιον ἅπασαν παρὰ τῶν ἐρειπίων τῶν κειμένων τῶν ποτε μεγάλων ἀναθημάτων ἐλάμβανον·DUCE
sacri sila, quæque Turci habitant, ditioni meæ καὶ τὰ ἐν τῇ Δύσει ἄοικα ἐμὰ εἰσι, καὶ γὰρ 'Ρω
subdita sunt. Qui vero agri derelicti occasum speatant, mei sunt, cum in illis Romæi secure degere
nɛqueant. Num meministis ad quas angusties pater
meus redactus fuerit, quantaque pericula ipsi im.
pendirent, quo tempore fadus cum lungaris imperator pepigit. Ili dum terra moverunt, navibus suis
Franci Hellespontum usque provecti sunt; et Callipoleos freto pracluso, patrem meum transitu arcuerunt; qui superiora loca petiit, et ad castrum, a
paire suo prope ostium sacrum constructum, venit:
ubi cum acariis, quamvis 135 illic imperatoria
triremes transitum impedituræ stationem haberent,
Deo favente trajecit. Per id tempus Hungarorum
adventum, qui Varna vicina loca populabantur:
exspectando puer etiamnum Adrianopoli degebam.
At imperator lætus exsultabat, et gente Musulmanorum ærumnis pressa Cavurides gaudebant. Multa
post pericula exantlata superato freto, juravit pater
meus, custrum aliud se excitaturum in occidentali
littore, e regione ejus quod in orientali positum
est. Tempus illi ad id opus non superfuit, quod nunc
Dei ope adjutus aggredior. Ut quid vetatis? annon
mihi licet in ditione mea quod libuerit facere?
Abile. Imperatori talia nuntiate. Cum hoc, qui nunc
regnat, principe decessores sui haud componendi
sunt; qua non potuerunt illi prastare, premple ac
facile perficere hic potest: que noluerunt, valde vult.
Quicunque vero deinceps legationem hac de re obierit, ei vivo pellis detrahetur.
Legati ubi responsa tyranni, iram et furorem
spirantia, acceperunt, in urbem revertuntur, et
cuncta ad imperatorem referunt. Universi tunc
cives animam propemodum agentes, metu correpti
ac attoniti colloquiis mutuis hæcce agitant: Hic
est qui urbem occupaturus et devastaturus est; cunetos sub jugum mittet, sacra pedibus conculcabit.
Egregia et eximia templa solo aquabit; depositasque
in iis virorum divino Spiritu plenorum ac martyrum
reliquias, per plateas et trivia dissipabit ac disperdal.
Hei! quid faciemus? quo aufugiemus? Hæc et alia,
vitæ suæ ærumnas ac miserias deflentes, lamentis
ac ejulationibus verba intercisa mittebant. At Me
hemeti, vere jam ineunte mense Martio elapso,
parata jam erat calx, in furnis plurimis ad Cataμαῖοι οὐκ ἔχουσιν ἐπ' ἀδείας τοῦ οἰκῆσαι· ἢ οὐκ
οἴδατε ἐν ποίᾳ στενοχωρίᾳ ὑπέστη καὶ δεινῇ
περιστάσει ὁ ἐμὸς πατὴρ, ὅταν τοῖς Ούγγροις δ
βασιλεὺς συνετέθη, καὶ διὰ ξηρᾶς ἐλθόντες
ἐκεῖνοι, διὰ θαλάσσης τὰς τῶν Φράγγων τριή
ρεις ἐν ταύτῃ τῇ 'Ελλησπόντῳ ἡγάγετο, καὶ τὸν
Καλλιουπόλεως πορθμὸν ἀποκλείσαντες οὐκ
ἐδίδουν πορείαν τῷ ἐμῳ πατρί. ᾿Αναβὰς οὖν μέσ
χρι τοῦ τόπου τοῦ ἱεροῦ στομίου ἐγγὺς, καὶ ἐν
τῷ πολιχνίῳ, ὅ ἐδείματο ὁ πατὴρ αὐτοῦ, σὺν
ακατίοις περάσας Θεοῦ εὐδοκοῦντος. Καὶ γὰρ αλ
τριήρεις τοῦ βασιλέως ἐκεῖ κατεσκόπευον τοῦ
κωλύσαι τὴν διάβασιν· ἐγὼ δὲ ἐκαθήμην ἐν
'Αδριανουπόλει παιδίον ὤν, ἐκδεχόμενος τὴν
τῶν Ούγγρων ἄφιξιν. Οἱ δὲ Ούγγροι ἐλεηλάτουν
τὰ πέριξ τῆς Βάρνης, καὶ ὁ βασιλεὺς εὐφραι
νετο, καὶ τὸ τῶν Μουσουλμάνων γένος ἐδυσφόρει, καὶ οἱ Καβούριδες ἐχαίροντο. Τότε ὁ ἐμὸς
περάσας μετὰ πολλοὺς τοὺς κινδύνους ώμοσε
τοῦ ποιῆσαι καταντικρύ τοῦ φρουρίου τοῦ και
μένου πρὸς ᾿Ανατολὴν ἕτερον φρούριον πρὸς Δε
σιν. Ἐκεῖνος οὐκ ἔφθασε τοῦ ποιῆσαι, ἐγὼ τοῦτο
μέλλω ποιῆσαι Θεοῦ ἀρωγοῦντος. Τί με κωλύετε;
ἢ οὐκ ἔξεστι ποιῆσαι ἐν τοῖς ἐμοῖς ὁ βούλομαι;
απέλθατε, εἴπατε τῷ βασιλεῖ· Ο νῦν ἡγεμὼν
οὐκ ἔστι τῶν πρώην ὅμοιος· ἃ οὐκ ἠδύναντο
ἐκεῖνοι ποιῆσαι, οὗτος ὑπὸ τὴν χεῖρα καὶ εὐπό
πως ἔχει τοῦ πρᾶξαι· καὶ ἃ οὐκ ἐβούλοντο ἐκεῖνοι, οὗτος θέλει καὶ βούλεται. Καὶ ὁ ἐλθὼν ἀπὸ
Ο τοῦ νῦν ἕνεκα τῆς ὑποθέσεως ταύτης αφαιρε
θήσεται τὴν δοράν.
Οἱ δὲ τοῦ βασιλέως ἀκούσαντες τοῦ τυράννου τὴν
ὀργῆς καὶ θυμοῦ πνέουσαν ἀπόκρισιν, εἰς τὴν πόλιν
ὑπέτρεψαν ἀναγγείλαντες τῷ βασιλεῖ πάντα. Τότε οι
τῆς πόλεως ἅπαντες ἐν ἀγωνίᾳ καὶ φόβῳ συνεχόμενοι ἀλλήλοις ὁμιλοῦντες ἔλεγον· Οὗτός ἐστι ὁ μέλο
λων εισιέναι ἐν τῇ πόλει, καὶ φθεῖραι, καὶ
αἰχμαλωτίσαι τοὺς ἐν αὐτῇ, καὶ καταπατῆσαι
τὰ ἅγια, καὶ ἀφανίσαι τοὺς τιμίους ναούς, καὶ
τὰ ἐν αὐτοῖς κείμενα λείψανα θεοφόρων ἀν
δρῶν καὶ μαρτύρων, ἐν ταῖς πλατείαις καὶ ταῖς
τριόδοις ἐναπορρίψαι. Οίμοι τί πράξωμεν; ποῦ
φύγωμεν; Ταῦτα καὶ ἕτερα οἱ δυστυχεῖς κλαίοντες
τὴν αὐτῶν ζωὴν ἑταλάνιζον. Ο δὲ Μεχεμέτ ήδη Ε1ρος ἄρξαντος καὶ Μαρτίου μηνὸς ἤδη παρεληλυθότος, ἡ ἄσβεστος Έτοιμος γέγονεν ἐν τοῖς κατα
Ismaelis Bullialdi notæ.
"Α οὐκ ἠδύναντο. Hehemctes χειροδίκην
hic se profitetur, jusque habere in manibus et armis. Que ratio aliena invadendi, universum terrarum pervasit orbem: ita ut, qui viribus pollent
jure ac causa superiores esse se credant: quasi
fortioribus ac validioribus, infirmi ac invalidi jure
naturali parere teneantur. Leones cæteraque ferocia animalia, quæ rapto vivunt imitantur isti: quæ
quidem solitarie vagantur, nec gregatim ambulant.
Illi ergo homines, societatem cæteris renuntiare, et
se diversæ, a vera genuinaque humanitate differentis speciei esse praedicare debent: ut et leones ab
ovibus, vulturos et aquilas a gruibus difſferre novimus. Humana equidem natura ad societatem nata,
secundum verum dictamen rationis, imperium, non
viribus, sed sapientiæ defert: quæ suum enique
tribuere, neminem lædere, alienaque non rapere
docet.
'Ο δὲ Μεχεμέτ ἤδη ἔαρος ἀρξ. Phrantzes
Martii 26 castrum modificari copiam lib. ut cap. 7,
tradit.
PG 157:1045ἐξ ὧν καί τινας κίονας μετακομίσαντες ἀπὸ τῶν ἐρειπίων τοῦ ναοῦ τοῦ ταξιάρχου Μιχαήλ, τινὲς τῶν τῆς πόλεως ζήλῳ κινούμενοι ἐξῆλθον τοῦ κωλῦσαι τοὺς Τούρκους· καὶ δὴ συλληφθέντες πάντες διὰ μαχαίρας ἀπέθανον. Ὁ βασιλεὺς οὖν ἰδών, ὅτι εἰς τέλος προχωροῦσι τὰ τοῦ τυράννου βουλεύματα, τὴν ἄλλην ἐτράπετο· καὶ δὴ πέμψας ἀποκρισιαρίους ἐζήτει τινὰς δεφένσορας τοῦ δεφενδεύειν τοὺς εἰς τὰς κώμας τῆς πόλεως Ῥωμαίους, ἵνα μὴ οἱ Τοῦρκοι διερχόμενοι λυμήνουσι τὴν αὐτῶν γεωργίαν, ἦν γὰρ ἐγγὺς φθάσαν τὸ θέρος, στείλας αὐτῷ καὶ διάφορα δωρήματα καὶ πρὸς τροφὴν καὶ πόσιν, καθ’ ἑκάστην φιλοτιμῶν τὸν ἀνήμερον δράκοντα ἐξ ἀνάγκης καὶ βίας. Ὁ δὲ Μεχέμετ ἐκ τῶν αὐτοῦ δούλων ἔστειλέ τινας ὁρίσας αὐτοὺς τάχα τοῦ ἐπισκοπεῖν καὶ τηρεῖν τοὺς ζημιουμένους, παραγγείλας αὐτοῖς μὴ κωλύειν εἰς τέλος τοὺς εἰς τὰς νομὰς τῶν Ῥωμαίων εἰσερχομένους Τούρκους τοῦ θρέψαι τὰ αὐτῶν ζῷα, εἴτε ἡμίονοι ὦσιν εἴτε ἵπποι ἢ ἄλλα τινὰ τῶν ἀχθηφόρων ζῴων, ἃ ἐν τῇ δουλείᾳ τοῦ κάστρου τυγχάνουσιν, ἀλλ’ ἐᾶν αὐτούς·φυγίας τὰς καμίνους παμπληθεῖ ἐργασάμενοι, phygia constructis cocta, quotidie in destinatumn
καθ' ἑκάστην ἐξέφερον· ἐκ δὲ Νικομηδίας καὶ Πον
τοηρακλείας τὰς δοκούς· ἐκ δὲ τῆς Ἀνατολῆς τοὺς
λίθους. Κατὰ δὲ τὸ προσταχθὲν προλαβόντες ἅπαντες
οἱ ἐν ἐξουσίᾳ, οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς ᾿Ανατολῆς,
τῆς Δύσεως μεθ' ἑαυτῶν τοὺς ἀγγαρευθέντας ἀπήςσαν. Τότε καὶ ὁ ἡγεμὼν ἐξελθὼν ἐκ τῆς Ἀδριανοῦ,
κατήντησεν ἐν τῷ τόπῳ ὁ ἔμελλε δεῖξαι τοῦ πῆξαι
τὸν θεμέλιον τοῦ κάστρου. Καὶ δὴ καταλαβὼν μίαν
Η Δαχίαν κάτωθεν τοῦ Σωσθενίου καλουμένην ἐκπαλαι
Φονέαν, ἐκεῖ ὡς ἐν τριγώνω σχήματι τὸν θεμέλιον
ὡρίσατο πηγνύναι, δ καὶ γενόμενον. Τὴν κλῆσιν
τοῦ κάστρου Πασχεσὲν ἐκέλευσε καλεῖσθαι, ἐξελληνιζόμενον δὲ ἑρμηνεύεται κεφαλοκόπτης, έχον
ἀντικρὺ καὶ τὸ φρούριον ὁ ἐδείματο ὁ πάππος αὐτοῦ.
Διένειμεν οὖν τὴν οἰκοδομὴν οὕτως. Τῷ μὲν Χαλίλ
Πασία δέδωκε μίαν τῶν γωνιῶν τῶν ἐν τῇ θαλάσσῃ
κειμένων, τοῦ οἰκοδομῆσαι πύργον ἕνα ὑπερμεγέθη,
καὶ στεῤῥὸν ὡς ἀκρόπολιν· τῷ δὲ Ζάγανος ἕτερον
ἐν τῇ ἑτέρᾳ γωνίᾳ τῇ κειμένῃ ἐν τῇ ξηρά, μέγαν και
αὐτόν· τῷ δὲ Σαριτζίᾳ ἄλλον ἐν τῇ τρίτῃ γωνίᾳ •
τοὺς αὐτοὺς τρεῖς πύργους ὡς ἀντίμαχα καὶ ἀκροπόλεις ἐκ τῶν οἰκείων ἀναλωμάτων. Τὸ δὲ τεῖχος,
καὶ τὴν ἑτέραν ἄλλην του κάστρου οἰκοδομὴν αὐτὸς
ὁ ἡγεμὼν ἀνελάβετο. Καὶ ἦν ἰδεῖν συρρέοντα τὰ
πλήθη ἐκ τῶν ἀπανταχοῦ τῆς γῆς μερῶν σὺν τοῖς
Καδδίσι, ήγουν τοῖς κριταῖς, ἐπάνω κεφαλικῆς τι
μωρίας τοῦ τυράννου προστάξαντος. Καὶ διαμερίσας
τὴν κτίσιν ἀνὰ πήχεος τῷ τεχνίτῃ· οἱ τεχνίται ὡς
χίλιοι, καὶ ἐν ἑκάστῳ τεχνίτῃ ὑπουργοί δύο ἐγγὺ; G
αὐτοῦ, ἔξωθεν τοῦ τείχους· καὶ ἔσωθεν ἕτεροι του
σούτοι, καὶ τεχνῖται καὶ ὑπουργοί. Οἱ δὲ κομίζοντες
πέτρας, ἄσβεστον, πλίνθους ὀπτοὺς ὑπὲρ ἀριθμόν
καὶ αὐτοὶ οἱ μεγιστάνες κατὰ καιρὸν ὁπούργουν, καὶ
πέτρας, καὶ ἀσβεστον ἐδίδουν ὁρῶντες τὴν τοῦ τυ
ράννου ὠμότητα. Τὴν δὲ παρακομιδὴν καὶ ἐκ τῆς
περαίας, καὶ πρὸς τὸ Βυζάντιον ἅπασαν, παρὰ τῶν
ἐρειπίων τῶν κειμένων τῶν ποτέ μεγάλων αναθη
μάτων ἐλάμβανον· ἐξ ὧν καὶ τινὰς κίονας μετακομίσαντες ἀπὸ τῶν ἐρειπίων τοῦ ναοῦ ταξιάρχου Μι
χαήλ Τινὲς τῶν τῆς πόλεως ζήλῳ κινούμενοι
ἐξῆλθον τοῦ κωλύσαι τοὺς Τούρκους, καὶ δὴ συλληφθέντες πάντες διὰ μαχαίρας ἀπέθανον.
Ο βασιλεὺς οὖν, ἰδὼν ὅτι εἰς τέλος προχωροῦσι
τὰ τοῦ τυράννου βουλεύματα, τὴν ἄλλην ἐτράπετο,
locum comportata. Advectæ etiam e Nicomedia et
Heraclea Ponti trabes, ex Anatolia lapides subvecti; omnesque principis imperio obsecuti, cum
qui munera et magistratus gerebant, tum orientis
ac occidentis provinciis præfecti, ductis secum iis
a quibus operæ exigebantur, illuc abierunt. Ipse
etiam princeps Adrianopoli profectus est ad lucum,
in quo castri fundamenta designaturus erat. Infra
Sosthenium itaque, Phoneam antiquitus dictan),
in acclivi loco determinato triangularis figura fundamenta jaci præcipit: idque celeriter factum.
Castrum hocce oppositum ei quod avus suus exstruxerat, Bascesen appellari jussit, quod latine
redditum nomen capitis amputatorem significat.
Edificandi castri munia suis ita distribuit. Halilis
Bassæ alterum castri angulum mari adjacentem
curæ commisit, ut turrem prægrandem arci firmæ
ac validæ parem in illo angulo ædificaret, Zaganum
angulo continentem 136 spectanti præposuit, ad
turrim quoque altam ili construendam. Saricim
tertiam turrim in tertio angulo erigendam mandavit: illaque turrium trias, quæ totidem propugnacula et arces erant, suorum impensis absolvitur.
Cæterum mænium, et aliarum castri partium curam în se princeps recepit. Cernere tunc erat multitudinem ex omnibus partibus concurrentem,
quam Cadisi (id est judices) jussi adducebant:
capitis quippe prena imperium detrectantibus a tyrauno indicta erat. Is unicuique fabro singulos cubitos, qui mille erant, assignavit: binasque operas
extra castri ambitum, et intra totidem, materias
fabris laborantibus ministrantes operas attribuit.
Iunumeri etiam aderant, lapides, calcem, lateresque coctos portantes. Ipsi proceres lapides et calcem, tyranni crudelitate perspecta, fabris quandoque ministrabant. Oinnes porro illæ materiæ ex
continente opposita afferebantur; et ex locis Byzantio vicinis, jacentia rudera superborum quondam templorum extracta in id opus fuere. Inter
quæ etiam columnas quasdam advexerunt ex templ
ruderibus, quod mili:iæ coelestis duci Michaeli olim
dicatum fuerat. Cives interea aliqui zelo religionis
impulsi ad Turcos prohibendum urbe exicrunt;
qui capti fuerunt, ferro omnes periere.
Postquam animadvertit imperator tyranni consilia exitum sortiri, aliam viam capessere sta·
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καταφύγια. Nescio, nun sit locus Bospori
littori Asiatico adjacens, Καταγγείον appellatus, et
nomen illins mulation firerit.
Πάσχεσεν. Laonicus lib. vult. hocce castrum
appellat λαιμοκοπίαν: sed juxta vulgi errorem
sripsit, istam arcem ædificatam esse κατά την
Προποντίδα ἐν Βοσπόρῳ. Diferunt enim et appellatione et si'u Propontidis et Bosporus Thracius.
Leunclavius a Turcis Kesseu hisari appellatum fuisse monet. Gyllius in Bospo.i Thracii” descriptione
arcem illam in promontorio Hermæo ædilicatain
fuisse. Sosthenium vero et Phonea Ponto Euxino
viciniora sunt, et propterea Hermæo superiora de
'quibus Gyllius adeundus, lib. 11, De Bosporo Thracico, capp. 12 et 13. Ista porro appellatio Básc-Kesen recte reddita est a Duca κεφαλοκόπτης, Bac
enim caput significat, Kesmek scindere, et participium Kesen scindens.
Τοῦ ναοῦ τοῦ ταξιάρχου Μιχαήλ. Vocabatur teinplumn illud τῶν ἀσωμάτων, id est, Incorporeorum: quoniam dicatum erat S.Michaeli Ar
changelo, angelorum et militiæ cœlestis archistratego. Vocabatur etiam Michaelium
quo in loco
Estiis ab antiquis appellato ædificatum fuerat. So.
zomenus, lib. 1, Τόπος ὁ ἐν Εστίαις, in quo τὸ Μια
χαήλιον. Archangelus Michael ibi apparuit, multeque morborum miraculosæ curationes factæ sunt,
ut tradunt Græci.
PG 157:1047Καὶ ὅποτε οἱ Ῥωμαῖοι θυμωθέντες ἀντιστήσονται τοῖς Τούρκοις, τότε καὶ ὑμεῖς σὺν τοῖς Τούρκοις ἀντίστητε. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκείναις ὁ υἱὸς τοῦ Σπεντιάρ, ὁ ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρὸς τοῦ Μωράτ, ἀδελφῇ τοῦ Μεχέμετ, ἣν ὁ λόγος προλαβὼν ἐμνημόνευσεν, ἐκ τοῦ Ἀδραμυντίου κατὰ τὸ κοινὸν θέσπισμα καὶ οὖτος σὺν τοῖς ὑπ’ αὐτὸν ἐκστρατεύσας ἀπῄει ἐν τῷ ἡγεμόνι ὑπουργήσων καὶ αὐτὸς τὴν κοινὴν ἀγγαρείαν ἐν τῷ κάστρῳ. Καὶ δὴ πλησίον πεζεύσας τοῦ πύργου τοῦ λεγομένου Ἐπιβάτας, ἀπολύσαντες τοὺς ἵππους καὶ τὰ σκευοφόρα ζῷα ἐν τοῖς καρποῖς τῶν Ῥωμαίων ἐλυμήναντο τοὺς στάχυας καὶ τὴν ἄλλην παντοίαν χλόην. Εἷς δὲ τῶν Ῥωμαίων ὁρῶν τὴν γενομένην ζημίαν ἐν τοῖς πολυκόποις αὐτοῦ γεωργήμασιν, δραμὼν ἐδίωξε τοὺς ἵππους ἐκ τοῦ ἀγροῦ. Εἷς δὲ τῶν ἱππηλατῶν Τοῦρκος φθάσας παίει τὸν Ῥωμαῖον. Ἄλλος δὲ προσγενὴς τοῦ τυφθέντος ἔδραμε καὶ μετ’ αὐτὸν ἕτερος, ὁμοίως καὶ οἱ Τοῦρκοι ξιφήρεις. Συμπλακέντες οὖν ἀλλήλως ἐσφάγησαν ἐκ τῶν Τούρκων, ὁμοίως καὶ ἐκ τῶν Ῥωμαίων.DUCK
tuit, et per apocrisarios ab eo poscit praesidiarios, καὶ δὴ πέμψας αποκρισιαρίους ἐζήτει τινάς δεμέ
qui vicos suburbicarios, illorumque incolas tuerentur: ne Turci huc et illuc vagantes segetes
agricolarum corrumperent, cum æslas jam iustaret, propemodum maturas. Varia etiam ei dona,
ac esculenta etiam et potulenta quotidie, vi ac necessitate coactus, mittebat; draconem ferum ho
nore prosecutus. Verum Mehemetes servorum
suorum aliquos misit, quibus mandat, ut diligenter
speculentur et observent, ne Turcos, qui ad pascendum mulos equosve, sive ația veterina animalia castro aedificando inservientia, in agros immit.
terent vel agerent, ullatenus prohibeant illi, qui.
bus damnum inferretur; sed cos libere pascere
sinant. Si quando vero Romæi indignati sese opposuerint, tunc etiam Turcis se conjungere, simulque Romæis obsistere jussi sunt. Eodem etiam
tempore Spendiaris filius, Moratis gener, Mehemet'sque sororius nobis supra memoratus, principis
edicto publico obtemperans, cum suis Adramyntio profectus, operam quoque suam in castri ædificatione principi navaturus venit: cumque prope
turrim quæ Epibata dicitur accessisset, suorum,
quod ducebat agmen, 137 pedibus incedere capit, frenisque levalos equos, cæleraque jumenta,
quæ impedimenta et sarcinas portabant, in Romæorum messes agunt, quibus spice, ac cætera
olera, et legumina vastantur et corrumpuntur.
Agris a se cultis et aratis damnum inferri Romæus
quidam animadvertens accurrit, et inde equos
abegit. Turcorum agasonum unus Romæum percutit: percussi affines unus et alter accurrunt,
ex adversa etiam parte Turci. Manibus itaque consertis ex Romæis Turcisque aliquot ceciderunt.
Postridie, qui Kagia Begus vocabatur, principem
adit, cui de more salutato cuncta quæ in Epibatis
contigerant, narrat. Rem ab alio accuratius cognoscere aut de ea ulterius inquirere sprevit princeps:
jubetque subito Kagiam Begum sua cohorte stipatumn festinanter abire, omnesque vici illius incolas
gladiis frustulatim conscindere: quod factum
deinde. In messores enim, qui mane ad metendum
exierant, ex improviso irruunt milites, et circiter
quadraginta trucidant. Hæc fuit belli, quod cowsecutum est,
est, gentisque Romæorum eversionis Ὦ
origo.
His compertis portas urbis claudi jussit imperator: et Turcos, quotquot in urbe reperi
sunt, in carcerem detrusit, triduoque elapso dimisit. Quid enim faceret? Inter eos qui in urbe
σορας, τοῦ δεφενδεύειν τοὺς εἰς τὰς κώμας τῆς πό
λεως 'Ρωμαίους • ἵνα μὴ οἱ Τοῦρκοι διερχόμενοι λυμήνωσι τὴν αὐτῶν γεωργίαν, ἦν γὰρ ἐγγὺς φθάσας
τὸ θέρος. Στείλας αὐτῷ καὶ διάφορα δωρήματα, καὶ
πρὸς τροφὴν καὶ πίσιν, καθ᾿ ἑκάστην φιλοτιμών
τὸν ἀνήμερον δράκοντα ἐξ ἀνάγκης καὶ βίας. Ο δὲ
Μεχεμὲτ ἐκ τῶν αὐτοῦ δούλων ἔστειλέ τινας, ορίσας
αὐτοὺς τάχα τοῦ ἐπισκοπεῖν καὶ τηρεῖν τοὺς ζημιου
μένους, παραγγείλας αὐτοῖς μὴ κωλύειν εἰς τέλος
τοὺς εἰς τὰς νομὰς τῶν Ῥωμαίων εἰσερχομένους
Τούρκους τοῦ θρέψαι τὰ αὐτῶν ζῶα, ἦτε ἡμίονοι
ὦσιν, ἥτε ἵπποι, ἢ ἄλλα τινὰ τῶν ἀχθηφόρων ζώων,
ἃ ἐν τῇ δουλείᾳ τοῦ κάστρου τυγχάνουσιν, ἀλλ' ἐν
αὐτούς. Καὶ ὁπότε οἱ Ρωμαῖοι θυμωθέντες ἀντιστήσονται τοῖς Τούρκοις, τότε καὶ ὑμεῖς σὺν τοῖς
Τούρκοις ἀντίστητε. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκεί
ναις ὁ υἱὸς τοῦ Σπεντιάρ, ὁ ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρός
τοῦ Μωρὰτ ἀδελφῆς τοῦ Μεχμέτ, ἣν ὁ λόγος προ
λαβὼν ἐμνημόνευσεν, ἐκ τοῦ 'Αδραμυντίου
κατὰ τὸ κοινὸν θέσπισμα, καὶ οὗτος σὺν τοῖς ὑπ'
αὐτὸν ἐκστρατεύσας, ἀπῄει ἐν τῷ ἡγεμόνι ὑπουρ
γήσων καὶ αὐτὸς τὴν κοινὴν ἀγγαρείαν ἐν τῷ κά
στρῳ. Καὶ δὴ πλησίον πεζεύσας τοῦ πύργου, του
λεγομένου Ἐπιβάτας, ἀπολύσαντες τοὺς ἵππους,
καὶ τὰ σκευοφόρα ζῶα ἐν τοῖς καρποῖς τῶν Ῥω
μαίων, ελυμήναντο τους στάχυας καὶ τὴν ἄλλην
παντοίαν χλόην. Εἷς δὲ τῶν Ρωμαίων ὁρῶν τὴν
γενομένην ζημίαν ἐν τοῖς πολυκόποις αὐτοῦ γεωργή
μασιν, δραμὼν ἐδίωξε τοὺς ἵππους ἐκ τοῦ ἀγροῦ.
Εἰς δὲ τῶν ἱππηλατών Τοῦρκος φθάσας παίει τὸν
'Ρωμαῖον. "Αλλος δὲ προσγενὴς τοῦ τυφθέντος ἕδραμε, καὶ μετ' αὐτὸν ἕτερος, ὁμοίως καὶ οἱ Τοῦρκοι
ξιφήρεις. Συμπλακέντες οὖν ἀλλήλους ἐσφάγησαν
ἐκ τῶν Τούρκων, ὁμοίως καὶ ἐκ τῶν Ῥωμαίων.
Τότε ὁ Καγιάπει, οὕτω γὰρ ἦν αὐτῷ ὄνομα, ἐπὶ
τὴν αύριον φθάσας εἰς τὸν ἡγεμόνα, καὶ προσκυνή
σας αὐτὸν κατὰ τὸ ἔθος, ἀπήγγειλε πάντα τὰ γενόμενα ἐν ταῖς ἐπιβάταις· καὶ αὐτὸς μὴ δεηθεὶς ἑτέρας ἀγγελλίας, ἢ παραστάσεως, προστάξας αὐτῷ τῷ
Καγιάπεγ τοῦ ἀπελθεῖν ἐν σπουδῇ σὺν τοῖς αὐτοῦ
στρατιώταις, καὶ πατάξας τούτους ἐν μαχαίρᾳ πάνω
τας τοῦ χωρίου ἐκείνου, δ καὶ γέγονεν· ἐλθὼν γὰρ
ἐξαίφνης πρωΐ, καὶ οἱ γεωργοί ἐξελθόντες εἰς τοὺ;
ἀγροὺς τοῦ θερίζειν, ἐπεισπεσόντες οἱ Τοῦρκοι πάν
τας κατέσφαξαν τὸν ἀριθμὸν ὡς τεσσαράκοντα. Αύτη αἰτία τῆς μάχης καὶ ἀφανισμὸς τῶν Ρωμαίων.
Τότε ὁ βασιλεὺς, ἀκούσας τὸ γεγονός, ἔκλεισε τὰς
θύρας τῆς πόλεως, καὶ ὅσους ἔτυχεν εὑρὼν ἐντὸς
Τούρκους πάντας δεσμήσας ἐν φρουρῇ ἔθετο, καὶ
μεθ᾿ ἡμέρας τρεῖς πάλιν ἀπέλυσε. Τί γὰρ εἶχε τοῦ
capti sunt, pueri eunuchi e palatio principis - δρᾷν; ἔτι ἐν τοῖς εὑρεθεῖσι Τούρκοις ὑπῆρχον ἐκ
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Εκ τοῦ 'Αδραμυτίου. Isplendiaris filius
Sinopes reguli Adramyltio, seu ut Ducas habet
Adramyntio Epibatas venit: quod castram non
longe a Selyinbria situm est. Adramyttium, urbs
est Eolidis ad mare sita, quæ hodie Landrymini
appellatur. Quare probabile est hunc Isfendiaris filium, Moratis sultani defuncti generum Adramyttri
tunc degisse, non vero in Synopensi provincia.
Aliqua de causa voluit Morates generum suum apud
se degere, et Adramyttii sedem habitationis habere. Non enim ad Epibatas accessisset, aut Auramyntio profectus esset, si ex mari Pontico ad casirum novum profectus fuisset. Adrainyttium porro urbs Metropolita Ephesio.
Τότε ὁ Καγιάπεγ, οὕτω γὰρ ἦν αὐτῷ ὄνομα, ἐπὶ τὴν αὔριον φθάσας εἰς τὸν ἡγεμόνα καὶ προσκυνήσας αὐτὸν κατὰ τὸ ἔθος, ἀπήγγειλεν πάντα τὰ γενόμενα ἐν τοῖς Ἐπιβάταις, καὶ αὐτὸς μὴ δεηθεὶς ἑτέρας ἀγγελίας ἢ παραστάσεως, προστάξας αὐτῷ τῷ Καγιάπεγ τοῦ ἀπελθεῖν ἐν σπουδῇ σὺν τοῖς αὐτοῦ στρατιώταις καὶ πατάξαι τούτους ἐν μαχαίρᾳ πάντας τοῦ χωρίου ἐκείνου. Ὃ καὶ γέγονεν· ἐλθὼν γὰρ ἐξαίφνης πρωὶ̈ καὶ οἱ γεωργοὶ ἐξελθόντες εἰς τοὺς ἀγροὺς τοῦ θερίζειν, ἐπεισπεσόντες οἱ Τοῦρκοι πάντας κατέσφαξαν, τὸν ἀριθμὸν ὡς τεσσαράκοντα. Αὕτη αἰτία τῆς μάχης καὶ ἀφανισμὸς τῶν Ῥωμαίων. Τότε ὁ βασιλεὺς ἀκούσας τὸ γεγονὸς ἔκλεισε τὰ θύρας τῆς πόλεως καί, ὅσους ἔτυχεν εὑρὼν ἐντὸς Τούρκους, πάντας δεσμήσας ἐν φρουρᾷ ἔθετο. Καὶ μεθ’ ἡμέρας τρεῖς πάλιν ἀπέλυσε· τί γὰρ εἶχε τοῦ δρᾶν; Ἔτι ἐν τοῖς εὑρεθεῖσι Τούρκοις ὑπῆρχον ἐκ τῶν τοῦ παλατίου τοῦ ἡγεμόνος εὐνουχόπουλοι, οἳ παρασταθέντες τῷ βασιλεῖ εἶπον· Εἰ μὲν ἀπολύσεις ἡμᾶς, ὦ βασιλεῦ, πρὸ τοῦ τὸν ἥλιον κλῖναι πρὸς δυσμάς, χάριν εἴσομέν σοι·DUCK
tuit, et per apocrisarios ab eo poscit praesidiarios, καὶ δὴ πέμψας αποκρισιαρίους ἐζήτει τινάς δεμέ
qui vicos suburbicarios, illorumque incolas tuerentur: ne Turci huc et illuc vagantes segetes
agricolarum corrumperent, cum æslas jam iustaret, propemodum maturas. Varia etiam ei dona,
ac esculenta etiam et potulenta quotidie, vi ac necessitate coactus, mittebat; draconem ferum ho
nore prosecutus. Verum Mehemetes servorum
suorum aliquos misit, quibus mandat, ut diligenter
speculentur et observent, ne Turcos, qui ad pascendum mulos equosve, sive ația veterina animalia castro aedificando inservientia, in agros immit.
terent vel agerent, ullatenus prohibeant illi, qui.
bus damnum inferretur; sed cos libere pascere
sinant. Si quando vero Romæi indignati sese opposuerint, tunc etiam Turcis se conjungere, simulque Romæis obsistere jussi sunt. Eodem etiam
tempore Spendiaris filius, Moratis gener, Mehemet'sque sororius nobis supra memoratus, principis
edicto publico obtemperans, cum suis Adramyntio profectus, operam quoque suam in castri ædificatione principi navaturus venit: cumque prope
turrim quæ Epibata dicitur accessisset, suorum,
quod ducebat agmen, 137 pedibus incedere capit, frenisque levalos equos, cæleraque jumenta,
quæ impedimenta et sarcinas portabant, in Romæorum messes agunt, quibus spice, ac cætera
olera, et legumina vastantur et corrumpuntur.
Agris a se cultis et aratis damnum inferri Romæus
quidam animadvertens accurrit, et inde equos
abegit. Turcorum agasonum unus Romæum percutit: percussi affines unus et alter accurrunt,
ex adversa etiam parte Turci. Manibus itaque consertis ex Romæis Turcisque aliquot ceciderunt.
Postridie, qui Kagia Begus vocabatur, principem
adit, cui de more salutato cuncta quæ in Epibatis
contigerant, narrat. Rem ab alio accuratius cognoscere aut de ea ulterius inquirere sprevit princeps:
jubetque subito Kagiam Begum sua cohorte stipatumn festinanter abire, omnesque vici illius incolas
gladiis frustulatim conscindere: quod factum
deinde. In messores enim, qui mane ad metendum
exierant, ex improviso irruunt milites, et circiter
quadraginta trucidant. Hæc fuit belli, quod cowsecutum est,
est, gentisque Romæorum eversionis Ὦ
origo.
His compertis portas urbis claudi jussit imperator: et Turcos, quotquot in urbe reperi
sunt, in carcerem detrusit, triduoque elapso dimisit. Quid enim faceret? Inter eos qui in urbe
σορας, τοῦ δεφενδεύειν τοὺς εἰς τὰς κώμας τῆς πό
λεως 'Ρωμαίους • ἵνα μὴ οἱ Τοῦρκοι διερχόμενοι λυμήνωσι τὴν αὐτῶν γεωργίαν, ἦν γὰρ ἐγγὺς φθάσας
τὸ θέρος. Στείλας αὐτῷ καὶ διάφορα δωρήματα, καὶ
πρὸς τροφὴν καὶ πίσιν, καθ᾿ ἑκάστην φιλοτιμών
τὸν ἀνήμερον δράκοντα ἐξ ἀνάγκης καὶ βίας. Ο δὲ
Μεχεμὲτ ἐκ τῶν αὐτοῦ δούλων ἔστειλέ τινας, ορίσας
αὐτοὺς τάχα τοῦ ἐπισκοπεῖν καὶ τηρεῖν τοὺς ζημιου
μένους, παραγγείλας αὐτοῖς μὴ κωλύειν εἰς τέλος
τοὺς εἰς τὰς νομὰς τῶν Ῥωμαίων εἰσερχομένους
Τούρκους τοῦ θρέψαι τὰ αὐτῶν ζῶα, ἦτε ἡμίονοι
ὦσιν, ἥτε ἵπποι, ἢ ἄλλα τινὰ τῶν ἀχθηφόρων ζώων,
ἃ ἐν τῇ δουλείᾳ τοῦ κάστρου τυγχάνουσιν, ἀλλ' ἐν
αὐτούς. Καὶ ὁπότε οἱ Ρωμαῖοι θυμωθέντες ἀντιστήσονται τοῖς Τούρκοις, τότε καὶ ὑμεῖς σὺν τοῖς
Τούρκοις ἀντίστητε. Ἐν δὲ ταῖς ἡμέραις ἐκεί
ναις ὁ υἱὸς τοῦ Σπεντιάρ, ὁ ἐπὶ θυγατρὶ γαμβρός
τοῦ Μωρὰτ ἀδελφῆς τοῦ Μεχμέτ, ἣν ὁ λόγος προ
λαβὼν ἐμνημόνευσεν, ἐκ τοῦ 'Αδραμυντίου
κατὰ τὸ κοινὸν θέσπισμα, καὶ οὗτος σὺν τοῖς ὑπ'
αὐτὸν ἐκστρατεύσας, ἀπῄει ἐν τῷ ἡγεμόνι ὑπουρ
γήσων καὶ αὐτὸς τὴν κοινὴν ἀγγαρείαν ἐν τῷ κά
στρῳ. Καὶ δὴ πλησίον πεζεύσας τοῦ πύργου, του
λεγομένου Ἐπιβάτας, ἀπολύσαντες τοὺς ἵππους,
καὶ τὰ σκευοφόρα ζῶα ἐν τοῖς καρποῖς τῶν Ῥω
μαίων, ελυμήναντο τους στάχυας καὶ τὴν ἄλλην
παντοίαν χλόην. Εἷς δὲ τῶν Ρωμαίων ὁρῶν τὴν
γενομένην ζημίαν ἐν τοῖς πολυκόποις αὐτοῦ γεωργή
μασιν, δραμὼν ἐδίωξε τοὺς ἵππους ἐκ τοῦ ἀγροῦ.
Εἰς δὲ τῶν ἱππηλατών Τοῦρκος φθάσας παίει τὸν
'Ρωμαῖον. "Αλλος δὲ προσγενὴς τοῦ τυφθέντος ἕδραμε, καὶ μετ' αὐτὸν ἕτερος, ὁμοίως καὶ οἱ Τοῦρκοι
ξιφήρεις. Συμπλακέντες οὖν ἀλλήλους ἐσφάγησαν
ἐκ τῶν Τούρκων, ὁμοίως καὶ ἐκ τῶν Ῥωμαίων.
Τότε ὁ Καγιάπει, οὕτω γὰρ ἦν αὐτῷ ὄνομα, ἐπὶ
τὴν αύριον φθάσας εἰς τὸν ἡγεμόνα, καὶ προσκυνή
σας αὐτὸν κατὰ τὸ ἔθος, ἀπήγγειλε πάντα τὰ γενόμενα ἐν ταῖς ἐπιβάταις· καὶ αὐτὸς μὴ δεηθεὶς ἑτέρας ἀγγελλίας, ἢ παραστάσεως, προστάξας αὐτῷ τῷ
Καγιάπεγ τοῦ ἀπελθεῖν ἐν σπουδῇ σὺν τοῖς αὐτοῦ
στρατιώταις, καὶ πατάξας τούτους ἐν μαχαίρᾳ πάνω
τας τοῦ χωρίου ἐκείνου, δ καὶ γέγονεν· ἐλθὼν γὰρ
ἐξαίφνης πρωΐ, καὶ οἱ γεωργοί ἐξελθόντες εἰς τοὺ;
ἀγροὺς τοῦ θερίζειν, ἐπεισπεσόντες οἱ Τοῦρκοι πάν
τας κατέσφαξαν τὸν ἀριθμὸν ὡς τεσσαράκοντα. Αύτη αἰτία τῆς μάχης καὶ ἀφανισμὸς τῶν Ρωμαίων.
Τότε ὁ βασιλεὺς, ἀκούσας τὸ γεγονός, ἔκλεισε τὰς
θύρας τῆς πόλεως, καὶ ὅσους ἔτυχεν εὑρὼν ἐντὸς
Τούρκους πάντας δεσμήσας ἐν φρουρῇ ἔθετο, καὶ
μεθ᾿ ἡμέρας τρεῖς πάλιν ἀπέλυσε. Τί γὰρ εἶχε τοῦ
capti sunt, pueri eunuchi e palatio principis - δρᾷν; ἔτι ἐν τοῖς εὑρεθεῖσι Τούρκοις ὑπῆρχον ἐκ
Ismaelis Bullialdi notæ.
'Εκ τοῦ 'Αδραμυτίου. Isplendiaris filius
Sinopes reguli Adramyltio, seu ut Ducas habet
Adramyntio Epibatas venit: quod castram non
longe a Selyinbria situm est. Adramyttium, urbs
est Eolidis ad mare sita, quæ hodie Landrymini
appellatur. Quare probabile est hunc Isfendiaris filium, Moratis sultani defuncti generum Adramyttri
tunc degisse, non vero in Synopensi provincia.
Aliqua de causa voluit Morates generum suum apud
se degere, et Adramyttii sedem habitationis habere. Non enim ad Epibatas accessisset, aut Auramyntio profectus esset, si ex mari Pontico ad casirum novum profectus fuisset. Adrainyttium porro urbs Metropolita Ephesio.
PG 157:1049εἰ δὲ μετὰ δύσιν ἡλίου μὴ εὑρεθέντες ἐνώπιον τοῦ ἡγεμόνος, γνῶθι τὸ μετὰ ταῦτα ἀπολυθῆναι οὐκ ἔσται ἡμῖν πρὸς χάριν, ἀλλὰ καὶ λίαν θανάσιμον. Διὸ ποίησον εἰς ἡμᾶς ἔλεος καὶ ἀπόλυσον τῇ ὥρᾳ ταύτῃ, εἰ δ’ οὐ μή, κέλευσον ἀποτμηθῆναι τὰς κεφαλάς· κρεῖττον γὰρ παρ’ ὑμῶν τεθνάναι ἢ παρὰ τοῦ κοινοῦ τῆς οἰκουμένης ὀλέθρου.Ταῦτα ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ἐκάμφθη τῇ γνώμῃ καὶ ἀπέλυσεν αὐτοὺς τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. Καὶ στείλας ἀποκρισιαρίους πρὸς τὸν τύραννον εἶπεν· Ἐπεὶ τὰ τῆς μάχης ᾑρετίσω καὶ οὐτ’ ὅρκοις οὔτε κολακείαις πεισθῆναι ποιῆσαί σε ἔχω, ποίει ἃ βούλει. Ἐγὼ γὰρ πρὸς τὸν Θεὸν καταφεύγω καί, εἰ θελητὸν αὐτῷ ἐστι τοῦ δοῦναι καὶ τὴν πόλιν ταύτην εἰς χεῖράς σου, τίς ὁ ἀντειπεῖν δυνάμενος; Εἰ δὲ πάλιν ἐμφυτεύσει εἰρήνην ἐν τῇ καρδίᾳ σου, καὶ τοῦτο ἀσπασίως ἀποδέχομαι. Πλὴν κατὰ τὸ παρὸν λαβέ σου τὰς συνθήκας καὶ τοὺς ὅρκους. Ἐγὼ ἀπὸ τοῦ νῦν τὰς πύλας τῆς Πόλεως κεκλεισμένας ἔχων, καὶ τοὺς ἔνδον φυλάξω, ὅσον ἡ δύναμις.τοῦ παλατίου τοῦ ἡγεμόνος εὐνουχόπουλοι, οἳ καὶ aliquot reperti sunt, qui coram imperatore adducit
παρασταθέντες τῷ βασιλεῖ εἶπον· Εἰ μὲν ἀπολύ
σεις ἡμᾶς, ὦ βασιλεῦ, πρὸ τοῦ τὸν ἥλιον κλῖναι
πρὸς δυσμάς, χάριν εἰσομέν σοι· εἰ δὲ μετὰ
δύσιν ἡλίου, μὴ εὑρεθέντες ἐνώπιον τοῦ ἡγεμό
νος, γνῶθι τὸ μετὰ ταῦτα ἀπολυθῆναι, οὐκ ἔσται
ἡμῖν πρόσχαρι, ἀλλὰ καὶ λίαν θανάσιμον. Διό
ποίησον εἰς ἡμᾶς ἔλεος, καὶ ἀπόλυσον τῇ ὥρᾳ
ταύτῃ· εἰ δ' οὐ μὴ, κέλευσον ἀποτμηθῆναι τὰς
κεφαλάς· κρεῖττον γὰρ παρ' ὑμῶν τεθνάναι, ἢ
παρὰ τοῦ κοινοῦ τῆς οἰκουμένης ολέθρου. Ταῦτα
ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ἐκάμφθη τῇ γνώμῃ, καὶ ἀπέ
λυσεν αὐτοὺς τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. Καὶ στείλας ἀποκρι
σιαρίους πρὸς τὸν τύραννον εἶπεν· Ἐπεὶ τὰ τῆς
μάχης ᾑρετίσω, καὶ οὔτε ὅρκοις οὔτε κολακείαις
πεισθῆναι ποιῆσαί σε ἔχω, ποίει ὁ βούλει. Εγώ
γὰρ πρὸς τὸν Θεὸν καταφεύγω, καὶ εἰ θελητών
αὐτῷ ἐστι τοῦ δοῦναι καὶ τὴν πόλιν ταύτην εἰς
χεῖρας σου, τίς ὁ ἀντειπεῖν δυνάμενος; Εἰ δὲ
πάλιν ἐμφυτεύσει εἰρήνην ἐν τῇ καρδίᾳ σου,
καὶ τοῦτο ἀσπασίως ἀποδέχομαι. Πλὴν κατὰ τὸ
παρὶν λάβε σου τὰς συνθήκας καὶ τοὺς ἔρκους·
ἐγὼ ἀπὸ τοῦ νῦν τὰς πύλας τῆς πόλεως κεκλεισμένας ἔχων, καὶ τοὺς ἔνδον φυλάξω ὅσον ἡ
δύναμις· σὺ δὲ καταδυναστεύων δυνάστευε,
ἕως ὁ δίκαιος κριτὴς ἀποδώσει ἑκάστῳ, ἐμοί τε
καί σοι, τὴν δικαίαν ἀπόφασιν. Ταῦτα ἐνωτισθεὶς
ὁ βάρβαρος, καὶ μηδὲ τὸ οἱονοῦν εἰς νοῦν μελετήσας
ἀπολογίαν, παρευθὺ ἐκέλευσε διαλαλιάν μάχης γενέσθαι. 'Ο δὲ βασιλεὺς, προορῶν τὸ μέλλον, πρὸ ἓξ G
μηνῶν εἶχε τὰ φρούρια ἐν ἐπιμελείᾳ, καὶ τοὺς χω
ρίτας τοὺς ἐγγὺς τῆς πόλεως ἔνδον· καὶ τὸν θερι
ζόμενον στάχυν, καὶ τὰς λικμιζομένας ἄλωνας
ἔνδον εκόμιζον. Ὁ δὲ ἡγεμὼν ἀπαρτίσας καλῶς τὸ
φρούριον, καὶ εἰς πάχος τὰ τείχη καὶ τοὺς πύργους λ' σπιθαμὰς ἐκτείνας, καὶ τὸ ὕψος εἰς τὸ ἀρ
κοῦν. Καὶ ἐν τῷ πύργῳ τοῦ Χαλίλ Πασία χώνας
χαλκοῦς, ἀπολύοντας πέτρας ὑπὲρ ἐξακοσίων λιτρών
τὸ βάρος, καὶ τῶν αὐτοῦ πιστοτάτων δούλων Φεροὺς Αγαν ὀνόματι παραδούς το πολίχνιον·
παραγγείλας αὐτῷ ναῦς τὰς ἀφ' Ελλησπόντου
πρὸς Πόντον, καὶ τὰς ἀπὸ Πόντου πρὸς Ἑλλήσπον
τον, κἂν ὁποίας ἄρα αὐθεντίας τυγχάνουσι, ετε Γενουνται, ἦτε Βενετοί, Κωνσταντινουπολίται, Καφατινοί, Τραπεζούντιοι, Αμυσινοί, Σινώπεοι, καὶ οἱ ἐκ
τῆς ἐμῆς ἀνθεντίας ὁποιησοῦν τύχης κἂν ὦσι. Νῆες,
τριήρεις, διήρεις, βάλκαι, ἀκάτια, μὴ πλείτωσαν πρὶν
χαλάσοντες τὰ ἱστία, τὸ κομμέρκιον διδόναι, καὶ
οὕτως τὴν ὁδὸν αὐτῶν πορευέσθωσαν. Ἡ δὲ ἀπειθήσασα ναῦς, καὶ μὴ ἐνδοῦσα σὺν τῇ πετροβόλῳ
καταποντισθήτω. Ταῦτα καὶ ἕτερα διαταξάμενος ὁ
ἀλαζών, δοὺς αὐτῷ καὶ τετρακοσίους νέους εἰς φυσ
λακὴν τοῦ πολιχνίου, αὐτὸς εἰς ᾿Αδριανούπολιν
ἐπορεύετο τέτρασι μησὶ τὸ πᾶν ἀπαρτίσας, ἤδη της
dixerunt: Si nos, o imperator, priusquam ad occasuni
sol vergat, dimiseris, maximam tibi gratiam habebimus. Quod si post solis occasumcoram principe non
adfuerimus, tibi persuasum cupimus, non ingratam
tantum esse, sed etiam perniciem, dimissionem ac
domuitionem allaturas; quapropter nostri mizerius
nunc liberos remille; sin minus, capita nobis
amputari impera. Satius enim nobis est manibus
vestris confici, quam a communi orbis universi
devastatore neci dedi. Ilisce flexus et emollitus
imperator liberos abire iHico permisit. Tyranno
deinde per legatos talia significat: Quandoquidem
bellum pace potius duxisti, neque te jurejurando
aut obsequiis ad concordiam revocare possum, libidini tuæ indulge. Ad Deum ego confugio, cui al
decretum ac propositum sil hanc urbem tibi tradere,
quis obloqui vel resistere poterit? Si rursus in
animum tuum pacis cogitationes instillaverit, in eas
libenter concedam. Verumtamen impræsens partis fœderibus, quibus te jurejurando astrinxieti, sulutus
sis: portas urbis deinceps occlusas tenebo, cujus
incolas pro viribus meis propugnabo. Tu potentior regna, donec justus judex de utroque nostrum
sententiam feral. Hæc cum audiisset barbarus,
neque, qua se excusaret, causam aliquam adducere sollicitus, bellum indici 138 subito jussit.
Imperator rebus sibi prævisis prospiciens, ante
sex menses præsidia suppleverat, et rusticos viciuorum pagorum intra menia urbis receperat:
qui omnem messem in spica, triticumqus vauno
purgatum ac ventilatum in urbem comportaverant. Castrum interea princeps Mehemetes omnibus partibus absolvit, muro et turribus triginta palmorum crassitudine, altitudine etiam
convenienti fabricatis. Inque turri, quam Halil.
Bassa edificaverat, tormenta ænea collocavit,
que lapides supra sexcentarum librarum pondo
explodebant. Arcis custodia Pheruzium Agai
sibi fidelissimum servum præfecit; mandatque.
εἰ,
ei,
ut naves, triremes, biremes, navigia cl
acatia, quæcunque ab Hellesponto ad Pontum,
vel a Ponto ad Hellespontum navigarent, cujuscunque dominationis ac ditionis, Genuenses,
Veneta, Constantinopolitana, Trapezuntiz, Amysine, Sinopeuses, sive etiam, inquit ille,
subditorum meorum fuerint, præternavigare prohibeantur, nisi prius contractis velis
gal navarchæ solvant, quo penso prætervehi
queant: quæ vero navis' non obtemperaverit,
tormento quassata demergatur. His aliisque constitutis, Pheruzio quadringentorum juvenum ad
castri custodiam præsidium reliquit, et Adrianopolim insolens ille ac superbus revertitur, quaIsmaelis Bullialdi notæ.
Αλωνας. Hæc vos, locum seu aream in qua
messis trituraretur, significat, at pro ipso frumen
to bic usurpatur.
vectiΦερούζαγαν. Leunclavio Pherizes begus
appellatur. In historia Langarica Frige-begus.
Σὺ δὲ καταδυναστεύων δυνάστευε, ἕως ὁ δίκαιος κριτὴς ἀποδώσει ἑκάστῳ, ἐμοί τε καὶ σοί, τὴν δικαίαν ἀπόφασιν.Ταῦτα ἐνωτισθεὶς ὁ βάρβαρος καὶ μηδὲ τὸ οἱονοῦν εἰς νοῦν μελετήσας ἀπολογίαν, παρευθὺ ἐκέλευσε διαλαλιὰν μάχης γενέσθαι. Ὁ δὲ βασιλεὺς προορῶν τὸ μέλλον, πρὸ ἓξ μηνῶν εἶχε τὰ φρούρια ἐν ἐπιμελείᾳ καὶ τοὺς χωρίτας τοὺς ἐγγὺς τῆς Πόλεως ἔνδον καὶ τὸν θεριζόμενον στάχυν καὶ τὰς λικμιζομένας ἅλωνας ἔνδον ἐκόμιζον. Ὁ δὲ ἡγεμὼν ἀπαρτίσας καλῶς τὸ φρούριον καὶ εἰς πάχος τὰ τείχη καὶ τοὺς πύργους λ σπιθαμὰς ἐκτείνας καὶ τὸ ὕψος εἰς τὸ ἀρκοῦν καὶ ἐν τῷ πύργῳ τοῦ Χαλίλ πασια χώνας χαλκοῦς ἀπολυούσας πέτρας ὑπὲρ ἑξακοσίων λιτρῶν τὸ βάρος καὶ τῶν αὐτοῦ πιστοτάτων δούλων Φερούζ αγαν ὀνόματι παραδοὺς τὸ πολίχνιον, παραγγείλας αὐτῷ·τοῦ παλατίου τοῦ ἡγεμόνος εὐνουχόπουλοι, οἳ καὶ aliquot reperti sunt, qui coram imperatore adducit
παρασταθέντες τῷ βασιλεῖ εἶπον· Εἰ μὲν ἀπολύ
σεις ἡμᾶς, ὦ βασιλεῦ, πρὸ τοῦ τὸν ἥλιον κλῖναι
πρὸς δυσμάς, χάριν εἰσομέν σοι· εἰ δὲ μετὰ
δύσιν ἡλίου, μὴ εὑρεθέντες ἐνώπιον τοῦ ἡγεμό
νος, γνῶθι τὸ μετὰ ταῦτα ἀπολυθῆναι, οὐκ ἔσται
ἡμῖν πρόσχαρι, ἀλλὰ καὶ λίαν θανάσιμον. Διό
ποίησον εἰς ἡμᾶς ἔλεος, καὶ ἀπόλυσον τῇ ὥρᾳ
ταύτῃ· εἰ δ' οὐ μὴ, κέλευσον ἀποτμηθῆναι τὰς
κεφαλάς· κρεῖττον γὰρ παρ' ὑμῶν τεθνάναι, ἢ
παρὰ τοῦ κοινοῦ τῆς οἰκουμένης ολέθρου. Ταῦτα
ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ἐκάμφθη τῇ γνώμῃ, καὶ ἀπέ
λυσεν αὐτοὺς τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. Καὶ στείλας ἀποκρι
σιαρίους πρὸς τὸν τύραννον εἶπεν· Ἐπεὶ τὰ τῆς
μάχης ᾑρετίσω, καὶ οὔτε ὅρκοις οὔτε κολακείαις
πεισθῆναι ποιῆσαί σε ἔχω, ποίει ὁ βούλει. Εγώ
γὰρ πρὸς τὸν Θεὸν καταφεύγω, καὶ εἰ θελητών
αὐτῷ ἐστι τοῦ δοῦναι καὶ τὴν πόλιν ταύτην εἰς
χεῖρας σου, τίς ὁ ἀντειπεῖν δυνάμενος; Εἰ δὲ
πάλιν ἐμφυτεύσει εἰρήνην ἐν τῇ καρδίᾳ σου,
καὶ τοῦτο ἀσπασίως ἀποδέχομαι. Πλὴν κατὰ τὸ
παρὶν λάβε σου τὰς συνθήκας καὶ τοὺς ἔρκους·
ἐγὼ ἀπὸ τοῦ νῦν τὰς πύλας τῆς πόλεως κεκλεισμένας ἔχων, καὶ τοὺς ἔνδον φυλάξω ὅσον ἡ
δύναμις· σὺ δὲ καταδυναστεύων δυνάστευε,
ἕως ὁ δίκαιος κριτὴς ἀποδώσει ἑκάστῳ, ἐμοί τε
καί σοι, τὴν δικαίαν ἀπόφασιν. Ταῦτα ἐνωτισθεὶς
ὁ βάρβαρος, καὶ μηδὲ τὸ οἱονοῦν εἰς νοῦν μελετήσας
ἀπολογίαν, παρευθὺ ἐκέλευσε διαλαλιάν μάχης γενέσθαι. 'Ο δὲ βασιλεὺς, προορῶν τὸ μέλλον, πρὸ ἓξ G
μηνῶν εἶχε τὰ φρούρια ἐν ἐπιμελείᾳ, καὶ τοὺς χω
ρίτας τοὺς ἐγγὺς τῆς πόλεως ἔνδον· καὶ τὸν θερι
ζόμενον στάχυν, καὶ τὰς λικμιζομένας ἄλωνας
ἔνδον εκόμιζον. Ὁ δὲ ἡγεμὼν ἀπαρτίσας καλῶς τὸ
φρούριον, καὶ εἰς πάχος τὰ τείχη καὶ τοὺς πύργους λ' σπιθαμὰς ἐκτείνας, καὶ τὸ ὕψος εἰς τὸ ἀρ
κοῦν. Καὶ ἐν τῷ πύργῳ τοῦ Χαλίλ Πασία χώνας
χαλκοῦς, ἀπολύοντας πέτρας ὑπὲρ ἐξακοσίων λιτρών
τὸ βάρος, καὶ τῶν αὐτοῦ πιστοτάτων δούλων Φεροὺς Αγαν ὀνόματι παραδούς το πολίχνιον·
παραγγείλας αὐτῷ ναῦς τὰς ἀφ' Ελλησπόντου
πρὸς Πόντον, καὶ τὰς ἀπὸ Πόντου πρὸς Ἑλλήσπον
τον, κἂν ὁποίας ἄρα αὐθεντίας τυγχάνουσι, ετε Γενουνται, ἦτε Βενετοί, Κωνσταντινουπολίται, Καφατινοί, Τραπεζούντιοι, Αμυσινοί, Σινώπεοι, καὶ οἱ ἐκ
τῆς ἐμῆς ἀνθεντίας ὁποιησοῦν τύχης κἂν ὦσι. Νῆες,
τριήρεις, διήρεις, βάλκαι, ἀκάτια, μὴ πλείτωσαν πρὶν
χαλάσοντες τὰ ἱστία, τὸ κομμέρκιον διδόναι, καὶ
οὕτως τὴν ὁδὸν αὐτῶν πορευέσθωσαν. Ἡ δὲ ἀπειθήσασα ναῦς, καὶ μὴ ἐνδοῦσα σὺν τῇ πετροβόλῳ
καταποντισθήτω. Ταῦτα καὶ ἕτερα διαταξάμενος ὁ
ἀλαζών, δοὺς αὐτῷ καὶ τετρακοσίους νέους εἰς φυσ
λακὴν τοῦ πολιχνίου, αὐτὸς εἰς ᾿Αδριανούπολιν
ἐπορεύετο τέτρασι μησὶ τὸ πᾶν ἀπαρτίσας, ἤδη της
dixerunt: Si nos, o imperator, priusquam ad occasuni
sol vergat, dimiseris, maximam tibi gratiam habebimus. Quod si post solis occasumcoram principe non
adfuerimus, tibi persuasum cupimus, non ingratam
tantum esse, sed etiam perniciem, dimissionem ac
domuitionem allaturas; quapropter nostri mizerius
nunc liberos remille; sin minus, capita nobis
amputari impera. Satius enim nobis est manibus
vestris confici, quam a communi orbis universi
devastatore neci dedi. Ilisce flexus et emollitus
imperator liberos abire iHico permisit. Tyranno
deinde per legatos talia significat: Quandoquidem
bellum pace potius duxisti, neque te jurejurando
aut obsequiis ad concordiam revocare possum, libidini tuæ indulge. Ad Deum ego confugio, cui al
decretum ac propositum sil hanc urbem tibi tradere,
quis obloqui vel resistere poterit? Si rursus in
animum tuum pacis cogitationes instillaverit, in eas
libenter concedam. Verumtamen impræsens partis fœderibus, quibus te jurejurando astrinxieti, sulutus
sis: portas urbis deinceps occlusas tenebo, cujus
incolas pro viribus meis propugnabo. Tu potentior regna, donec justus judex de utroque nostrum
sententiam feral. Hæc cum audiisset barbarus,
neque, qua se excusaret, causam aliquam adducere sollicitus, bellum indici 138 subito jussit.
Imperator rebus sibi prævisis prospiciens, ante
sex menses præsidia suppleverat, et rusticos viciuorum pagorum intra menia urbis receperat:
qui omnem messem in spica, triticumqus vauno
purgatum ac ventilatum in urbem comportaverant. Castrum interea princeps Mehemetes omnibus partibus absolvit, muro et turribus triginta palmorum crassitudine, altitudine etiam
convenienti fabricatis. Inque turri, quam Halil.
Bassa edificaverat, tormenta ænea collocavit,
que lapides supra sexcentarum librarum pondo
explodebant. Arcis custodia Pheruzium Agai
sibi fidelissimum servum præfecit; mandatque.
εἰ,
ei,
ut naves, triremes, biremes, navigia cl
acatia, quæcunque ab Hellesponto ad Pontum,
vel a Ponto ad Hellespontum navigarent, cujuscunque dominationis ac ditionis, Genuenses,
Veneta, Constantinopolitana, Trapezuntiz, Amysine, Sinopeuses, sive etiam, inquit ille,
subditorum meorum fuerint, præternavigare prohibeantur, nisi prius contractis velis
gal navarchæ solvant, quo penso prætervehi
queant: quæ vero navis' non obtemperaverit,
tormento quassata demergatur. His aliisque constitutis, Pheruzio quadringentorum juvenum ad
castri custodiam præsidium reliquit, et Adrianopolim insolens ille ac superbus revertitur, quaIsmaelis Bullialdi notæ.
Αλωνας. Hæc vos, locum seu aream in qua
messis trituraretur, significat, at pro ipso frumen
to bic usurpatur.
vectiΦερούζαγαν. Leunclavio Pherizes begus
appellatur. In historia Langarica Frige-begus.
Τὰς ναῦς τὰς ἀφ’ Ἑλλησπόντου πρὸς Πόντον καὶ τὰς ἀπὸ Πόντου πρὸς Ἑλλήσποντον, κἂν ὁποίας ἄρα αὐθεντίας τυγχάνουσι, εἴτε Γενουῖται, εἴτε Βένετοι, Κωνσταντινουπολῖται, Καφατινοί, Τραπεζούντιοι, Ἀμινσηνοί, Σινωπαῖοι καὶ οἱ ἐκ τῆς ἐμῆς αὐθεντίας, ὁποιασοῦν τύχης κἂν ὦσι, νῆαι, τριήρεις, διήρεις, βάλκαι, ἀκάτια, μὴ πλείτωσαν, πρὶν χαλάσοντες τὰ ἱστία τὸ κομμέρκιον διδόναι καὶ οὕτως τὴν ὁδὸν αὐτῶν πορευέσθωσαν, ἡ δ’ ἀπειθήσασα ναῦς καὶ μὴ ἐνδοῦσα σὺν τῇ πετροβόλῳ καταποντισθήτω,ταῦτα καὶ ἕτερα διαταξάμενος ὁ ἀλαζών, δοὺς αὐτῷ καὶ τετρακοσίους νέους εἰς φυλακὴν τοῦ πολυχνίου, αὐτὸς εἰς Ἀνδριανούπολιν ἐπορεύετο, τέτρασι μησὶ τὸ πᾶν ἀπαρτίσας, ἤδη τῆς ἡγεμονίας αὐτοῦ τρέχοντος δευτέρου ἔτους, ἀπὸ δὲ κτίσεως κόσμου ἑξακισχιλιοστοῦ ἐνακοσιοστοῦ ἑξηκοστοῦ πρώτου. Θέρους οὖν παρελθόντος καὶ τῆς μετοπωρινῆς ὥρας ἀρχούσης, οἴκοι διάγων οὐκ ἐδίδου ἀνάπαυσιν τοῖς βλεφάροις, ἀλλὰ καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ τὴν φροντίδα τῆς Πόλεως εἶχε, πῶς αὐτὴν λάβοι, πῶς κύριος αὐτῆς γένοιτο.τοῦ παλατίου τοῦ ἡγεμόνος εὐνουχόπουλοι, οἳ καὶ aliquot reperti sunt, qui coram imperatore adducit
παρασταθέντες τῷ βασιλεῖ εἶπον· Εἰ μὲν ἀπολύ
σεις ἡμᾶς, ὦ βασιλεῦ, πρὸ τοῦ τὸν ἥλιον κλῖναι
πρὸς δυσμάς, χάριν εἰσομέν σοι· εἰ δὲ μετὰ
δύσιν ἡλίου, μὴ εὑρεθέντες ἐνώπιον τοῦ ἡγεμό
νος, γνῶθι τὸ μετὰ ταῦτα ἀπολυθῆναι, οὐκ ἔσται
ἡμῖν πρόσχαρι, ἀλλὰ καὶ λίαν θανάσιμον. Διό
ποίησον εἰς ἡμᾶς ἔλεος, καὶ ἀπόλυσον τῇ ὥρᾳ
ταύτῃ· εἰ δ' οὐ μὴ, κέλευσον ἀποτμηθῆναι τὰς
κεφαλάς· κρεῖττον γὰρ παρ' ὑμῶν τεθνάναι, ἢ
παρὰ τοῦ κοινοῦ τῆς οἰκουμένης ολέθρου. Ταῦτα
ἀκούσας ὁ βασιλεὺς ἐκάμφθη τῇ γνώμῃ, καὶ ἀπέ
λυσεν αὐτοὺς τῇ ὥρᾳ ἐκείνῃ. Καὶ στείλας ἀποκρι
σιαρίους πρὸς τὸν τύραννον εἶπεν· Ἐπεὶ τὰ τῆς
μάχης ᾑρετίσω, καὶ οὔτε ὅρκοις οὔτε κολακείαις
πεισθῆναι ποιῆσαί σε ἔχω, ποίει ὁ βούλει. Εγώ
γὰρ πρὸς τὸν Θεὸν καταφεύγω, καὶ εἰ θελητών
αὐτῷ ἐστι τοῦ δοῦναι καὶ τὴν πόλιν ταύτην εἰς
χεῖρας σου, τίς ὁ ἀντειπεῖν δυνάμενος; Εἰ δὲ
πάλιν ἐμφυτεύσει εἰρήνην ἐν τῇ καρδίᾳ σου,
καὶ τοῦτο ἀσπασίως ἀποδέχομαι. Πλὴν κατὰ τὸ
παρὶν λάβε σου τὰς συνθήκας καὶ τοὺς ἔρκους·
ἐγὼ ἀπὸ τοῦ νῦν τὰς πύλας τῆς πόλεως κεκλεισμένας ἔχων, καὶ τοὺς ἔνδον φυλάξω ὅσον ἡ
δύναμις· σὺ δὲ καταδυναστεύων δυνάστευε,
ἕως ὁ δίκαιος κριτὴς ἀποδώσει ἑκάστῳ, ἐμοί τε
καί σοι, τὴν δικαίαν ἀπόφασιν. Ταῦτα ἐνωτισθεὶς
ὁ βάρβαρος, καὶ μηδὲ τὸ οἱονοῦν εἰς νοῦν μελετήσας
ἀπολογίαν, παρευθὺ ἐκέλευσε διαλαλιάν μάχης γενέσθαι. 'Ο δὲ βασιλεὺς, προορῶν τὸ μέλλον, πρὸ ἓξ G
μηνῶν εἶχε τὰ φρούρια ἐν ἐπιμελείᾳ, καὶ τοὺς χω
ρίτας τοὺς ἐγγὺς τῆς πόλεως ἔνδον· καὶ τὸν θερι
ζόμενον στάχυν, καὶ τὰς λικμιζομένας ἄλωνας
ἔνδον εκόμιζον. Ὁ δὲ ἡγεμὼν ἀπαρτίσας καλῶς τὸ
φρούριον, καὶ εἰς πάχος τὰ τείχη καὶ τοὺς πύργους λ' σπιθαμὰς ἐκτείνας, καὶ τὸ ὕψος εἰς τὸ ἀρ
κοῦν. Καὶ ἐν τῷ πύργῳ τοῦ Χαλίλ Πασία χώνας
χαλκοῦς, ἀπολύοντας πέτρας ὑπὲρ ἐξακοσίων λιτρών
τὸ βάρος, καὶ τῶν αὐτοῦ πιστοτάτων δούλων Φεροὺς Αγαν ὀνόματι παραδούς το πολίχνιον·
παραγγείλας αὐτῷ ναῦς τὰς ἀφ' Ελλησπόντου
πρὸς Πόντον, καὶ τὰς ἀπὸ Πόντου πρὸς Ἑλλήσπον
τον, κἂν ὁποίας ἄρα αὐθεντίας τυγχάνουσι, ετε Γενουνται, ἦτε Βενετοί, Κωνσταντινουπολίται, Καφατινοί, Τραπεζούντιοι, Αμυσινοί, Σινώπεοι, καὶ οἱ ἐκ
τῆς ἐμῆς ἀνθεντίας ὁποιησοῦν τύχης κἂν ὦσι. Νῆες,
τριήρεις, διήρεις, βάλκαι, ἀκάτια, μὴ πλείτωσαν πρὶν
χαλάσοντες τὰ ἱστία, τὸ κομμέρκιον διδόναι, καὶ
οὕτως τὴν ὁδὸν αὐτῶν πορευέσθωσαν. Ἡ δὲ ἀπειθήσασα ναῦς, καὶ μὴ ἐνδοῦσα σὺν τῇ πετροβόλῳ
καταποντισθήτω. Ταῦτα καὶ ἕτερα διαταξάμενος ὁ
ἀλαζών, δοὺς αὐτῷ καὶ τετρακοσίους νέους εἰς φυσ
λακὴν τοῦ πολιχνίου, αὐτὸς εἰς ᾿Αδριανούπολιν
ἐπορεύετο τέτρασι μησὶ τὸ πᾶν ἀπαρτίσας, ἤδη της
dixerunt: Si nos, o imperator, priusquam ad occasuni
sol vergat, dimiseris, maximam tibi gratiam habebimus. Quod si post solis occasumcoram principe non
adfuerimus, tibi persuasum cupimus, non ingratam
tantum esse, sed etiam perniciem, dimissionem ac
domuitionem allaturas; quapropter nostri mizerius
nunc liberos remille; sin minus, capita nobis
amputari impera. Satius enim nobis est manibus
vestris confici, quam a communi orbis universi
devastatore neci dedi. Ilisce flexus et emollitus
imperator liberos abire iHico permisit. Tyranno
deinde per legatos talia significat: Quandoquidem
bellum pace potius duxisti, neque te jurejurando
aut obsequiis ad concordiam revocare possum, libidini tuæ indulge. Ad Deum ego confugio, cui al
decretum ac propositum sil hanc urbem tibi tradere,
quis obloqui vel resistere poterit? Si rursus in
animum tuum pacis cogitationes instillaverit, in eas
libenter concedam. Verumtamen impræsens partis fœderibus, quibus te jurejurando astrinxieti, sulutus
sis: portas urbis deinceps occlusas tenebo, cujus
incolas pro viribus meis propugnabo. Tu potentior regna, donec justus judex de utroque nostrum
sententiam feral. Hæc cum audiisset barbarus,
neque, qua se excusaret, causam aliquam adducere sollicitus, bellum indici 138 subito jussit.
Imperator rebus sibi prævisis prospiciens, ante
sex menses præsidia suppleverat, et rusticos viciuorum pagorum intra menia urbis receperat:
qui omnem messem in spica, triticumqus vauno
purgatum ac ventilatum in urbem comportaverant. Castrum interea princeps Mehemetes omnibus partibus absolvit, muro et turribus triginta palmorum crassitudine, altitudine etiam
convenienti fabricatis. Inque turri, quam Halil.
Bassa edificaverat, tormenta ænea collocavit,
que lapides supra sexcentarum librarum pondo
explodebant. Arcis custodia Pheruzium Agai
sibi fidelissimum servum præfecit; mandatque.
εἰ,
ei,
ut naves, triremes, biremes, navigia cl
acatia, quæcunque ab Hellesponto ad Pontum,
vel a Ponto ad Hellespontum navigarent, cujuscunque dominationis ac ditionis, Genuenses,
Veneta, Constantinopolitana, Trapezuntiz, Amysine, Sinopeuses, sive etiam, inquit ille,
subditorum meorum fuerint, præternavigare prohibeantur, nisi prius contractis velis
gal navarchæ solvant, quo penso prætervehi
queant: quæ vero navis' non obtemperaverit,
tormento quassata demergatur. His aliisque constitutis, Pheruzio quadringentorum juvenum ad
castri custodiam præsidium reliquit, et Adrianopolim insolens ille ac superbus revertitur, quaIsmaelis Bullialdi notæ.
Αλωνας. Hæc vos, locum seu aream in qua
messis trituraretur, significat, at pro ipso frumen
to bic usurpatur.
vectiΦερούζαγαν. Leunclavio Pherizes begus
appellatur. In historia Langarica Frige-begus.
PG 157:1051Ἔτι ὄντος οὖν αὐτοῦ ἐν τῷ πολιχνίῳ καὶ οἰκοδομοῦντος, ἐξῆλθεν ἐκ τῆς Πόλεως εἷς τεχνίτης ὁ τὰς πετροβολιμαίους χώνας κατασκευάζων, τὸ γένος Οὖγγρος, τεχνίτης δοκιμώτατος. Οὗτος πρὸ πολλοῦ ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει ἐλθὼν καὶ σημάνας τοῖς μεσάζουσι τῷ βασιλεῖ τὴν τέχνην αὐτοῦ, ἀνέφερον τῷ βασιλεῖ. Ὁ δὲ βασιλεὺς γράψας αὐτῷ σιτηρέσιον οὐκ ἄξιον πρὸς τὴν ἐπιστήμην αὐτοῦ, οὐδ’ ἐκεῖνο τὸ μηδαμινὸν καὶ εὐαρίθμητον ἐδίδοσαν τῷ τεχνίτῃ. Ὅθεν καὶ ἀπογνούς, καταλιπὼν τὴν Πόλιν μιᾷ τῶν ἡμερῶν τρέχει πρὸς τὸν βάρβαρον. Καὶ αὐτὸς ἀσπασίως ἀποδεξάμενος καὶ τροφὰς καὶ ἐνδύματα φιλοτιμήσας αὐτόν, δίδωσι καὶ ῥόγαν τόσην, ὅσην εἰ ὁ βασιλεὺς τὸ τέταρτον ἔδιδεν, οὐκ ἂν ἀπεδίδρασκε τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ἐρωτηθεὶς οὖν παρὰ τοῦ ἡγεμόνος, εἰ δύναται κενῶσαι χωνείαν μεγάλην, πέτραν φέρουσαν ὑπερμεγέθη, ὅσον πρὸς τὴν ἀλκὴν καὶ τὸ πάχος τοῦ τείχους τῆς Πόλεως, αὐτὸς δ’ ἀνταπεκρίνατο· Δύναμαι, εἰ βούλει, κατασκευᾶσαι χωνείαν, ὅση τὸ μέγεθος τυγχάνει τῆς δεικνυομένης μοι πέτρας. Ἐγὼ γὰρ τὰ τείχη τῆς Πόλεως ἀκριβῶς ἐπίσταμαι.10'1
DUCE
drimestri tempore fine operi imposito, imperii & ἡγεμονίας αὐτοῦ τρέχοντος δευτέρου ἔτους, ἀπὸ δὲ
sui anno secundo labente; qui fuit ab orbe con- κτίσεως κόσμου
dito 6961 (Christi 1432).
CAPUT XXXV.
εξα
Mehemetes de occupanda Constantinopoli consilia agitat. Bombardarum fusor Hehemeti tormentum eneum pragran e fundit. Navis Veneta Bosporum navigens demergitur, cujus navarchus et vectores capti, Mehemetis jussu
crudeliter interfecti Bombarde vim Adrianopoli probant. Mehemetes Halilem Bassam noctu ad se vocat, et cum eo
de Constantinopoli subjugandu consilia tractat. Halil magno se periculo ereptum putans, lœlus a Mehemele
discedit.
puem,
Θέρους οὖν παρελθόντος, καὶ τῆς μετοπωρινής
ὥρας ἀρχούσης, οἴκοι διάγων οὐκ ἐδίδου ἀνάπαυσιν
τοῖς βλεφάροις, ἀλλὰ καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ την
φροντίδα τῆς πόλεως εἶχε, πῶς αὐτὴν λάβοι, πῶς
κύριος αὐτῆς γένοιτο. Ἔτι ὄντος οὖν αὐτοῦ ἐν τῷ
πολιχνίῳ καὶ οἰκοδομοῦντος, ἐξῆλθεν ἐκ τῆς πόλεως
εἷς τεχνίτης ὁ τὰς πετροβολιμαίους χώνας κατα
σκευάζων, τὸ γένος Ούγγρος, τεχνίτης δοκιμώτα
τος· οὗτος πρὸ πολλοῦ ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει
ἐλθὼν καὶ σημάνας τοῖς μεσάζουσι τῷ βασιλεῖ τὴν
τέχνην αὐτοῦ, ἀνέφερον τῷ βασιλεῖ. Ὁ δὲ βασιλεὺς
γράψας αὐτῷ σιτηρέσιον οὐκ ἄξιον πρὸς τὴν ἐπιστή
μην αὐτοῦ, οὐδ᾽ ἐκεῖνο τὸ μηδαμινὸν, καὶ εὐαρί
μητον ἐδίδοσαν τῷ τεχνίτῃ. Οθεν καὶ ἀπογνούς
καταλιπὼν τὴν πόλιν, μιᾷ τῶν ἡμερῶν τρέχει πρὸς
τὸν βάρβαρον. Καὶ αὐτὸς ἀσπασίως ἀποδεξάμενος,
καὶ τροφάς, καὶ ἐνδύματα φιλοτιμήσας αὐτὸν δίδωσι, καὶ ῥόγαν τόσην, ὅσην εἰ ὁ βασιλεὺς τὸ τέταρ
τον ἔδίδεν, οὐκ ἂν ἀπεδίδρασκε τῆς Κωνσταντινου
πόλεως. Ερωτηθείς οὖν παρὰ τοῦ ἡγεμόνος, εἰ
δύναται κενῶσαι χωνείαν μεγάλην πέτραν φέρουσαν
υπερμεγέθη, ὅσον πρὸς τὴν ἀλκὴν καὶ τὸ πάχος τοῦ
Estate jam exacta, antumnoque inchoante domi
agebat Mehenetes pervigil as irrequietus: iuterdiu
namque ac noctu, quibus artibus ac machinis urbem occupare posse', suoque dominio adjicere, meditabatur. Contigit autem, dum in castro exædificando occupatus erat, æneorum tormentorum fusorem
Hungarum, artificem celeberrimum urbe relicta
abiisse. Jam diu erat, cum is Constantinopolim
profectus Mesazontibus imperatoris artem suam
exposuerat, de qua etiam ad imperatorem 139
retulerunt: qui artifci tanto sportulam quotidianam, ejus arti ac scientix minime parem, attribuit; quam tamen, quantumvis exiguam et teei non demetiebantur. Quare de vita sustinenda desperans, quadam die ad Barbarum urbe
Telicta cursim ablit a quo blande et amice
susceptus, victum et vestes honorifice habitus
accepit. Mercedem etiam adeo amplam ei condixit, ut si quartam ejus partem ab imperatore
accepisset, Constantinopoli nusquam aufugisset.
Hunc interrogavit Mehemetes, num possit bombardam fusilem fabricare tanta magnitudinis,
ut lapidem prægrandem eo impetu emittere τείχους τῆς πόλεως. Αὐτὸς δὲ ἀνταπεκρίνατο· Δύνα
possit, qui murorum firmitudinem ac latitudinem vincat. Respondit artifex: Si tibi libitum
erit, tormentum æneum ſundere possum cujuslibet
lapidis capax. Muri urbis accurate etiam mihi
explorati sunt, quos non solum, sed et Babylonios
quoque, lapidibus tormento meo explosis, in puto
verem comminuam. Totum, quod ariis ac operis
mei est, rite absolvam. Quam longus vero futurus
sit jactus, nec scio, nec assero. Hæc cum intellexisset princeps, fabricari tormentum ænenm
jussit, de lapidum emissione et jactu deterininando postea deliberaturus. As itaque conquisitum, modulusque operis ab artifice deformatus, tribusque mensibus conflatum fusumque
est monstrum quoddam formidabile et horrentiun.
Per id tempus, cum navarehus quidam Venetus nomine Ricius, magna navi ab ostio sacro
ad castrum Bascesen navigaret, nec vela conμαι, εἰ βούλει, κατασκευάσαι χωνείαν, ὅση τὸ
μέγεθος τυγχάνει τῆς δεικνυομένης μοι πέτρας.
Εγὼ γὰρ τὰ τείχη τῆς πόλεως ἀκριβῶς ἐπίσταμαι, οὐ μόνον γὰρ ἐκεῖνα, ἀλλὰ καὶ τὰ Βαβυλώ
για τείχη, ὡς χοῦν λεπτυνεῖ ἡ παρὰ τῆς χωνείας
τῆς ἐμῆς ἀφεθεῖσα. Πλὴν ἐγὼ τὸ πᾶν τοῦ ἔργου
καλῶς ἀπαρτίσω· τὴν δὲ βολὴν οὐκ ἐπίστα
μαι, οὐδὲ συντάσσομαι. Τοῦτο ἀκούσας ὁ ἡγεμὼν
ἔφη, Κατασκευασόν μοι τὴν χωνείαν, περὶ δὲ τῆς
βολῆς τοῦ λίθου αὐτὸς ὄψομαι. Ηρξαντο συναθροίζειν χαλκόν. Τοίνυν καὶ ὁ τεχνίτης τὸν τύπον τῆς
σκευῆς ἔπλαττεν. Ἐν τρισὶν οὖν μησὶ κατεσκευάσθη, καὶ ἐχωνεύθη τέρας τι φοβερὸν καὶ ἐξαι
στον.
Ἐν δὲ τῷ Πασχεσὲν πολιχνίῳ τὰς ἡμέρας εκείνας
κατερχομένης νηὸς ἐκ τοῦ στομίου μεγάλης τῶν
Βενετικῶν, Ρύτζος ὁ ναύαρχος τούνομα καὶ μὴ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εξῆλθεν ἐκ τῆς πόλεως εἰς τεχνίτης. De
illo artifice Leonardus Chiensis in enariatione
captivitatis Constantinopoleos. [Itaque artifex cui
provisio negata fuit ex nostris, ad Teucros (Turcos
dicere vult reductus, quanto ingenio potuit, naves (rangere studuit.] Laonicus de eodem lib. vult:
Τηλεβολιστὴς δὲ ἦν τοῦ βασιλέως, τοὔνομα Όρδανος, Δὰξ τὸ γένος, καὶ πρότερον παρ' Έλλησι διατρίβων, καὶ τοὺς Ἕλληνας ἀπολιπών δεόμενος βίου
ἀφίκετο παρὰ τὰς θύρας τοῦ βασιλέως. Sultani porTo bombardarius erat Dacus quidam nomine Urbanus,
qui inter Græcos primum habitaverat; victus vero
quotidiani inopia conclus, eos reliquit, et ad sultani
porlam se contulit.
Ρύτζος ὁ ναύαρχος τούνομα. Phrantzes,
lib. nir, cap. 3, de isto Riccio mentionem facit, et
a Turcis interfectum fuisse insinuat his verbis:
Et ego 14 Septembris anni 6960, Christi 1451,
Οὐ μόνον γὰρ ἐκεῖνα, ἀλλὰ καὶ τὰ Βαβυλώνια τείχη ὡς χοῦν λεπτυνεῖ ἡ παρὰ τῆς χωνείας τῆς ἐμῆς ἀφεθεῖσα. Πλὴν ἐγὼ τὸ πᾶν τοῦ ἔργου καλῶς ἀπαρτίσω, τὴν δὲ βολὴν οὐκ ἐπίσταμαι οὐδὲ συντάσσομαι.Τοῦτο ἀκούσας ὁ ἡγεμὼν ἔφη· Κατασκεύασόν μοι τὴν χωνείαν, περὶ δὲ τῆς βολῆς τοῦ λίθου αὐτὸς ὄψομαι.Ἤρξαντο συναθροίζειν χαλκὸν τοίνυν καὶ ὁ τεχνίτης τὸν τύπον τῆς σκευῆς ἔπλαττεν. Ἐν τρισὶν οὖν μησὶ κατεσκευάσθη καὶ ἐχωνεύθη τέρας τι φοβερὸν καὶ ἐξαίσιον. Ἐν δὲ τῷ Πασκεσὲν πολιχνίῳ τὰς ἡμέρας ἐκείνας κατερχομένης νηὸς ἐκ τοῦ Στομίου μεγάλης τῶν Βενετίκων, Ῥύτζος ὁ ναύαρχος τοὔνομα καὶ μὴ χαλάσας τὰ ἱστία, πέτραν ἀκοντίσαντες οἱ τοῦ κάστρου ὑπερμεγέθη, τὴν ναῦν διέῤῥηξε καί, εἰσδυομένη τῷ βυθῷ, ὁ ναύαρχος σὺν λοιποῖς τριάκοντα ἐν ἀκατίῳ ἐμβάντες, ἐξῆλθον ἐν τῷ αἰγιαλῷ. Οἱ δὲ Τοῦρκοι λαβόντες αὐτοὺς καὶ δήσαντες τὰς χεῖρας καὶ τοὺς τραχήλους ἐν ἁλύσει περάσαντες ὡς ἐν μιᾷ σειρᾷ, τούτους πρὸς τὸν ἡγεμόνα ἀπήγαγον τότε ἐν Διδυμοτείχῳ διάγοντα.10'1
DUCE
drimestri tempore fine operi imposito, imperii & ἡγεμονίας αὐτοῦ τρέχοντος δευτέρου ἔτους, ἀπὸ δὲ
sui anno secundo labente; qui fuit ab orbe con- κτίσεως κόσμου
dito 6961 (Christi 1432).
CAPUT XXXV.
εξα
Mehemetes de occupanda Constantinopoli consilia agitat. Bombardarum fusor Hehemeti tormentum eneum pragran e fundit. Navis Veneta Bosporum navigens demergitur, cujus navarchus et vectores capti, Mehemetis jussu
crudeliter interfecti Bombarde vim Adrianopoli probant. Mehemetes Halilem Bassam noctu ad se vocat, et cum eo
de Constantinopoli subjugandu consilia tractat. Halil magno se periculo ereptum putans, lœlus a Mehemele
discedit.
puem,
Θέρους οὖν παρελθόντος, καὶ τῆς μετοπωρινής
ὥρας ἀρχούσης, οἴκοι διάγων οὐκ ἐδίδου ἀνάπαυσιν
τοῖς βλεφάροις, ἀλλὰ καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ την
φροντίδα τῆς πόλεως εἶχε, πῶς αὐτὴν λάβοι, πῶς
κύριος αὐτῆς γένοιτο. Ἔτι ὄντος οὖν αὐτοῦ ἐν τῷ
πολιχνίῳ καὶ οἰκοδομοῦντος, ἐξῆλθεν ἐκ τῆς πόλεως
εἷς τεχνίτης ὁ τὰς πετροβολιμαίους χώνας κατα
σκευάζων, τὸ γένος Ούγγρος, τεχνίτης δοκιμώτα
τος· οὗτος πρὸ πολλοῦ ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει
ἐλθὼν καὶ σημάνας τοῖς μεσάζουσι τῷ βασιλεῖ τὴν
τέχνην αὐτοῦ, ἀνέφερον τῷ βασιλεῖ. Ὁ δὲ βασιλεὺς
γράψας αὐτῷ σιτηρέσιον οὐκ ἄξιον πρὸς τὴν ἐπιστή
μην αὐτοῦ, οὐδ᾽ ἐκεῖνο τὸ μηδαμινὸν, καὶ εὐαρί
μητον ἐδίδοσαν τῷ τεχνίτῃ. Οθεν καὶ ἀπογνούς
καταλιπὼν τὴν πόλιν, μιᾷ τῶν ἡμερῶν τρέχει πρὸς
τὸν βάρβαρον. Καὶ αὐτὸς ἀσπασίως ἀποδεξάμενος,
καὶ τροφάς, καὶ ἐνδύματα φιλοτιμήσας αὐτὸν δίδωσι, καὶ ῥόγαν τόσην, ὅσην εἰ ὁ βασιλεὺς τὸ τέταρ
τον ἔδίδεν, οὐκ ἂν ἀπεδίδρασκε τῆς Κωνσταντινου
πόλεως. Ερωτηθείς οὖν παρὰ τοῦ ἡγεμόνος, εἰ
δύναται κενῶσαι χωνείαν μεγάλην πέτραν φέρουσαν
υπερμεγέθη, ὅσον πρὸς τὴν ἀλκὴν καὶ τὸ πάχος τοῦ
Estate jam exacta, antumnoque inchoante domi
agebat Mehenetes pervigil as irrequietus: iuterdiu
namque ac noctu, quibus artibus ac machinis urbem occupare posse', suoque dominio adjicere, meditabatur. Contigit autem, dum in castro exædificando occupatus erat, æneorum tormentorum fusorem
Hungarum, artificem celeberrimum urbe relicta
abiisse. Jam diu erat, cum is Constantinopolim
profectus Mesazontibus imperatoris artem suam
exposuerat, de qua etiam ad imperatorem 139
retulerunt: qui artifci tanto sportulam quotidianam, ejus arti ac scientix minime parem, attribuit; quam tamen, quantumvis exiguam et teei non demetiebantur. Quare de vita sustinenda desperans, quadam die ad Barbarum urbe
Telicta cursim ablit a quo blande et amice
susceptus, victum et vestes honorifice habitus
accepit. Mercedem etiam adeo amplam ei condixit, ut si quartam ejus partem ab imperatore
accepisset, Constantinopoli nusquam aufugisset.
Hunc interrogavit Mehemetes, num possit bombardam fusilem fabricare tanta magnitudinis,
ut lapidem prægrandem eo impetu emittere τείχους τῆς πόλεως. Αὐτὸς δὲ ἀνταπεκρίνατο· Δύνα
possit, qui murorum firmitudinem ac latitudinem vincat. Respondit artifex: Si tibi libitum
erit, tormentum æneum ſundere possum cujuslibet
lapidis capax. Muri urbis accurate etiam mihi
explorati sunt, quos non solum, sed et Babylonios
quoque, lapidibus tormento meo explosis, in puto
verem comminuam. Totum, quod ariis ac operis
mei est, rite absolvam. Quam longus vero futurus
sit jactus, nec scio, nec assero. Hæc cum intellexisset princeps, fabricari tormentum ænenm
jussit, de lapidum emissione et jactu deterininando postea deliberaturus. As itaque conquisitum, modulusque operis ab artifice deformatus, tribusque mensibus conflatum fusumque
est monstrum quoddam formidabile et horrentiun.
Per id tempus, cum navarehus quidam Venetus nomine Ricius, magna navi ab ostio sacro
ad castrum Bascesen navigaret, nec vela conμαι, εἰ βούλει, κατασκευάσαι χωνείαν, ὅση τὸ
μέγεθος τυγχάνει τῆς δεικνυομένης μοι πέτρας.
Εγὼ γὰρ τὰ τείχη τῆς πόλεως ἀκριβῶς ἐπίσταμαι, οὐ μόνον γὰρ ἐκεῖνα, ἀλλὰ καὶ τὰ Βαβυλώ
για τείχη, ὡς χοῦν λεπτυνεῖ ἡ παρὰ τῆς χωνείας
τῆς ἐμῆς ἀφεθεῖσα. Πλὴν ἐγὼ τὸ πᾶν τοῦ ἔργου
καλῶς ἀπαρτίσω· τὴν δὲ βολὴν οὐκ ἐπίστα
μαι, οὐδὲ συντάσσομαι. Τοῦτο ἀκούσας ὁ ἡγεμὼν
ἔφη, Κατασκευασόν μοι τὴν χωνείαν, περὶ δὲ τῆς
βολῆς τοῦ λίθου αὐτὸς ὄψομαι. Ηρξαντο συναθροίζειν χαλκόν. Τοίνυν καὶ ὁ τεχνίτης τὸν τύπον τῆς
σκευῆς ἔπλαττεν. Ἐν τρισὶν οὖν μησὶ κατεσκευάσθη, καὶ ἐχωνεύθη τέρας τι φοβερὸν καὶ ἐξαι
στον.
Ἐν δὲ τῷ Πασχεσὲν πολιχνίῳ τὰς ἡμέρας εκείνας
κατερχομένης νηὸς ἐκ τοῦ στομίου μεγάλης τῶν
Βενετικῶν, Ρύτζος ὁ ναύαρχος τούνομα καὶ μὴ
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εξῆλθεν ἐκ τῆς πόλεως εἰς τεχνίτης. De
illo artifice Leonardus Chiensis in enariatione
captivitatis Constantinopoleos. [Itaque artifex cui
provisio negata fuit ex nostris, ad Teucros (Turcos
dicere vult reductus, quanto ingenio potuit, naves (rangere studuit.] Laonicus de eodem lib. vult:
Τηλεβολιστὴς δὲ ἦν τοῦ βασιλέως, τοὔνομα Όρδανος, Δὰξ τὸ γένος, καὶ πρότερον παρ' Έλλησι διατρίβων, καὶ τοὺς Ἕλληνας ἀπολιπών δεόμενος βίου
ἀφίκετο παρὰ τὰς θύρας τοῦ βασιλέως. Sultani porTo bombardarius erat Dacus quidam nomine Urbanus,
qui inter Græcos primum habitaverat; victus vero
quotidiani inopia conclus, eos reliquit, et ad sultani
porlam se contulit.
Ρύτζος ὁ ναύαρχος τούνομα. Phrantzes,
lib. nir, cap. 3, de isto Riccio mentionem facit, et
a Turcis interfectum fuisse insinuat his verbis:
Et ego 14 Septembris anni 6960, Christi 1451,
PG 157:1053Ἐκέλευσεν οὖν τοὺς πάντας ἀποκεφαλισθῆναι, τὸν δὲ ναύαρχον ἐν τῷ πάλῳ διὰ τοῦ ἀφεδρῶνος τὴν ψυχὴν ἀποῤῥῖψαι, καὶ ἀτάφους ἀφεῖναι, οὓς καὶ εἶδον ἐγὼ μεθ’ ἡμέρας ὀλίγας ἐκεῖ διαγενομένου μου. Ἐλθὼν δὲ ἀπὸ Διδυμοτείχου ἐν Ἀδριανουπόλει τῷ Ἰανουαρίῳ μηνὶ καὶ πᾶσαν σκευασίαν πολεμικὴν ἑτοιμάσας, τὴν χωνείαν, ἣν ὁ τεχνίτης ἐκεῖνος κατεσκεύασεν, ἠβουλήθη δοκιμάσαι. Καὶ δὴ παραστήσας αὐτὴν τεχνηέντως ἔμπροςθεν τῆς μεγάλης πύλης τῆς αὐλῆς τῶν παλατίων τῶν παρ’ αὐτοῦ τὸ ἔτος ἐκεῖνο κτισθέντων καὶ τὴν πέτραν καλῶς ἐνθεὶς καὶ τὴν βοτάνην σταθμήσας, τὴν αὔριον ἔμελλεν ἀπολύσων αὐτήν. Καὶ ἐν πάσῃ τῇ Ἀδριανουπόλει φανερὸν ἐγένετο τοῦ κατὰ νοῦν ἔχειν τὴν βοὴν καὶ τὸν κτύπον τὸν οὐρανόβροντον, ἵνα μὴ ἐξαίφνης ἐνωτισθέντες τινὲς ἄφωνοι μείνωσι καὶ γυναῖκες ἐν γαστρὶ ἔχουσαι τὰ ἔμβρυα ἀπολέσωσι. Πρωὶ̈ οὖν βαλὼν πῦρ ἐν τῇ βοτάνῃ καὶ διαθερμανθέντος τοῦ πνεύματος καὶ ἐκκρουσαμένης τῆς πέτρας, ἀπελύθη τῆς χωνείας σὺν ἤχῳ βαρεῖ ἀεροβάτῳ πληροῦντι τὸν ἀέρα καπνοῦ καὶ ὀμίχλης.lis lapideum præsidiarii emiserunt: cujus ictu
quassala ac fracta in profundum demersa est.
Navarchus et triginta alii acatio conscenso in
littus evadunt: quos comprehensos Turci manibus et collo catenis injectis vinciunt; et una
catena omnes vinctos Didymotichum ad principem, qui tum ibi morabatur, ducunt. His omnibus caput amputari, navarchum adacto per anun
palo pecari, insepultaque eorum cadavera projici jussit, qum paucos post dies, illis in locis
tunc agens, vidi. Didymoticho postquam abiit
Adrianopolim Januario labente, omniaque bellica instrumenta apparavit; tormentum· æneum
ab illo artifice fusum probare et experiri voχαλάσας τὰ ἱστία, πέτραν ἀκοντίσαντες οἱ τοῦ κά- traxisset: in navem illam globum ingentis moστρου ὑπερμεγέθη, τὴν ναῦν διέρρηξε, καὶ εἰσδυομένῃ τῷ βυθῷ ὁ ναύαρχος σὺν λοιποῖς τριάκοντα ἐν
ἀκατίῳ ἐμβάντες ἐξῆλθον ἐν τῷ αἰγιαλῷ. Οἱ δὲ
Τοῦρκος λαβόντες αὐτοὺς͵ καὶ δήσαντες τὰς χεῖρας
καὶ τοὺς τραχήλους ἐν ἀλύσει, περάσαντες ὡς ἐν
μια σειρά, τούτους πρὸς τὸν ἡγεμόνα ἀπήγαγον τότε
ἐν Διδυμοτείχῳ διάγοντα. Εκέλευσεν οὖν τοὺς πάντας ἀποκεφαλισθῆναι· τὸν δὲ ναύαρχον ἐν τῷ πάλῳ
διὰ τοῦ ἀφεδρῶνος τὴν ψυχὴν ἀπορρίψαι, καὶ ἀτάφους ἀφεῖναι, οὓς καὶ εἶδον ἐγώ, μεθ' ἡμέρας ὀλίγας
ἐκεῖ διαγομένου μου. Ελθὼν δὲ ἀπὸ Διδυμοτοίχου
ἐν ᾿Αδριανουπόλει τῷ Ἰανουαρίῳ μηνὶ, καὶ πᾶσαν
σκευασίαν πολεμικὴν ἑτοιμάσας, τὴν χωνείαν ἣν ὁ
τεχνίτης ἐκεῖνος κατεσκεύασεν, ἠβουλήθη δοκιμάσαι. Καὶ δὴ παραστήσας αὐτὴν τεχνηέντως ἔμπρο- luit. Illud ergo machinis, ante portam majoσθεν τῆς μεγάλης πύλης τῆς αὐλῆς τῶν παλατίων,
τῶν παρ' αὐτοῦ τὸ ἔτος ἐκεῖνο κτισθέντων· καὶ τὴν
πέτραν καλῶς ἐνθεὶς, καὶ τὴν βοτάνην σταθμήσας,
τὴν αὔριον ἔμελλεν ἀπολύσων αὐτὴν, καὶ ἐν πάσῃ
τῇ ᾿Αδριανουπόλει φανερὸν ἐγένετο, τοῦ κατὰ νοῦν
ἔχειν τὴν βοὴν καὶ τὸν κτύπον τὸν οὐρανόβροντον,
ἵνα μὴ ἐξαίφνης ενωτισθέντες τινὲς ἄφωνοι μείνωσι,
καὶ γυναῖκες ἐν γαστρὶ ἔχουσαι τὰ ἔμβρυα ἀπολέ
σωσι. Πρωτ οὖν βαλὼν πῦρ ἐν τῇ βοτάνῃ, καὶ διαθερμανθέντος τοῦ πνεύματος, καὶ ἐκκρουσαμένης
τῆς πέτρας, ἀπελύθη τῆς χωνείας σὺν ἤχῳ βαρεί
ἀεροβάτῳ πληροῦντι τὸν ἀέρα καπνοῦ καὶ ὁμίχλης.
Ἡ δὲ βοὴ ἀφίκετο μέχρι σταδίων ρ' τὸ μῆκος· ὁ δὲ
λίθος έπεσε μακρόθεν τοῦ ἀφεθέντος τόπου ὡς μίλιον ἔν. Ἐν δὲ τόπῳ τῷ πεσόντι εγένενο βόθρος ὅσον
ὀργυιᾶς μιᾶς. Τοσαύτη ἐστὶν ἡ δύναμις τῆς ἀναμε
γῆς τῶν βοτάνων τῆς ἀκοντιζούσης τὸν λίθον.
rem vestibuli ædium, quas hoc ipso anno princeps exstruxerat, ab artifice adducitur: lapis
ei, pulverisque pondus perpensum immittun
tur; postridieque ignem injiciendum esse Adrianopolitanis omnibus signifcatur; ut quantus futu
rus erat fragor ac strepitus tonitru similis, moniti,
nullus eo audito, pavore ex improviso perculsus, 140 mutus feret; ut etiam mulieres prægnantes partum abortu non abjicerent. Mane ergo accenso pulvere, et intra bombardam calefacto spiritu, lapis horrendo cam sono emittitur: tolusque per fumo el caligine completur.
Ad centesimum porro stadium fragor sonusque
pervenerunt: lapisque ad miliare usque unum,
a loco unde emissus fuit, latus est. Uhi tandem cecidit, ad orgyiæ unius altitudinem in terram penetravit: tanta vis est hujus pulveris,
quo lapides omittuntur.
His intentus princeps noctu et interdiu, in
lecto jacens, et postquam surrexerat in palatio
sedeus, vel foras incedens anxius ac sollicitus
animo versabat, quomodo oppugnandam Constantinopolim aggrederetur, quaque arte eam
expugnaret. Adventante vespera duobus ascitis
comitibns alias equo vectus, alias pedes incedens, per totam Adrianopolim habitu militari
simplici sæpe ambulabat, qui vulgo sermones
de se jactabantur, exploraturus. Si quis porro
Ἔχων οὖν ἡγεμὼν καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ τὴν
πᾶσαν φροντίδα, καὶ μέριμναν κοιτώμενος καὶ ἀνιστάμενος, καὶ ἐντὸς τῆς αὐλῆς αὐτοῦ καὶ ἐκτὸς,
ποίῳ πολέμῳ, καὶ ποίᾳ μηχανῇ καθέξει τὴν Κων
σταντινούπολιν· πολλάκις ἑσπέρας γενομένης σὺν
δυσὶ, καὶ μόνοις ἱππεύων, ἐν ἄλλοις πεζός ἅπασαν
τὴν ᾿Αδριανοῦ ἐν σχήματι στρατιώτου μετερχόμενος
ἀκούων τὰ λεγόμενα περὶ αὐτοῦ. Ἐὰν γὰρ τῶν
πολλῶν τις κατέλαβεν ἐν νῷ ὅτι ἡγεμὼν ἐστι, καὶ
ἠβουλήθη προσαγορεῦσαι αὐτὸν σὺν εὐφημίᾳ κατὰ
τὸ σύνηθες, καὶ αὐτὸς αὔθωρον καιρίαν ἐδίδου τὴν plebeius agnitum principem salutare, faustaque
πληγὴν μὴ φειδόμενος, μὴ ἐλεῶν· ἀλλ᾿ ὥσπερ τις
ψύλλαν συντρίβων αἰσθάνεται τινος ἡδονῆς, οὕτω
καὶ οὗτος οἰκεία χειρὶ φονεύων, ὁ φόνου ἄξιος, ἑδροσίζετο· μιᾷ οὖν τῶν νυκτῶν περὶ δευτέραν φυλακὴν στείλας τῶν τῆς αὐλῆς φυλάκων τινὰς ἡγαγον
τὸν Χαλίλ Πασίαν ἐλθόντες δὲ, καὶ τοῖς τούτου εύ
νούχα; εἰπόντες τὸ μήνυμα, αὐτοὶ ἐν τῷ κοιτῶνι
εἰσελθόντες ἀπήγγειλαν, πῶς ὁ ἡγεμὼν καλεῖ αὐτ
τόν· αὐτὸς δὲ σύντρομος γενόμενος ἀπαγορεύσας
ἑαυτὸν, καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τέκνα κατασπασάμενος
ἀπῄει, φέρων μεθ᾽ αὐτοῦ δίσκον ἑνὰ χρυσοῦν πλήρη
precari, ut mos est, voluisset: ille nullius nof
sertus lethale vulnus statim infligebat: et ut
quivis pulicem conterendo voluptatem carpit,
sic iste, morte dignus equidem, sua manu interficiendo delectabatur. Nocte quadam, circa
secundam custodiam, aliquot aulæ suæ satelliles, qui Halilim Bassam ad se ducerent, mittit. Hi domum illius veniunt, et eunuchis
mandata principis exponunt, qui cubiculum heri
sui ingressi principem eum ad se accersere nuntiant. Trepidans itaque, conclamatamque salu
Ismaelis Bullialdi notæ.
Constantinopolim incolumis reverti, in navi optimi viri Antonii Ritzii, qui postea propter Christi fidem
marlyrium pertulit.
Ἡ δὲ βοὴ ἀφίκετο μέχρι σταδίων ἑκατὸν τὸ μῆκος, ὁ δὲ λίθος ἔπεσε μακρόθεν τοῦ ἀφεθέντος τόπου ὡς μίλιον ἕν, ἐν δὲ τόπῳ τῷ πεσόντι ἐγένετο βόθρος ὅσον ὀργυιᾶς μιᾶς· τοσαύτη ἐστὶν ἡ δύναμις τῆς ἀναμιγῆς τῶν βοτάνων τῆς ἀκοντιζούσης τὸν λίθον. Ἔχων οὖν ὁ ἡγεμὼν καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ τὴν πᾶσαν φροντίδα καὶ μέριμναν, κοιτόμενος καὶ ἀνιστάμενος καὶ ἐντὸς τῆς αὐλῆς αὐτοῦ καὶ ἐκτός, ποίῳ πολέμῳ καὶ ποίᾳ μηχανῇ καθέξει τὴν Κωνσταντινούπολιν, πολλάκις ἑσπέρας γενομένης σὺν δυσὶ καὶ μόνοις ἱππεύων, ἐν ἄλλοις πεζὸς ἅπασαν τὴν Ἀδριανοῦ ἐν σχήματι στρατιώτου μετερχόμενος, ἀκούων τὰ λεγόμενα περὶ αὐτοῦ, ἐὰν γὰρ τῶν πολλῶν τις κατέλαβεν ἐν νοί, ὅτι ὁ ἡγεμών ἐστι, καὶ ἠβουλήθη προσαγορεῦσαι αὐτὸν σὺν εὐφημίᾳ κατὰ τὸ σύνηθες, καὶ αὐτὸς αὐθωρὸν καιρίαν ἐδίδου τὴν πληγὴν μὴ φειδόμενος, μὴ ἐλεῶν, ἄλλ’ ὥσπερ τις ψύλλαν συντρίβων αἰσθάνεταί τινος ἡδονῆς, οὕτω καὶ οὗτος οἰκείᾳ χειρὶ φονεύων ὁ φόνου ἄξιος ἐδροσίζετο. Μιᾷ οὖν τῶν νυκτῶν περὶ τὴν δευτέραν φυλακὴν στείλας τῶν τῆς αὐλῆς φυλάκων τινάς, ἤγαγον τὸν Χαλίλ πασιαν.lis lapideum præsidiarii emiserunt: cujus ictu
quassala ac fracta in profundum demersa est.
Navarchus et triginta alii acatio conscenso in
littus evadunt: quos comprehensos Turci manibus et collo catenis injectis vinciunt; et una
catena omnes vinctos Didymotichum ad principem, qui tum ibi morabatur, ducunt. His omnibus caput amputari, navarchum adacto per anun
palo pecari, insepultaque eorum cadavera projici jussit, qum paucos post dies, illis in locis
tunc agens, vidi. Didymoticho postquam abiit
Adrianopolim Januario labente, omniaque bellica instrumenta apparavit; tormentum· æneum
ab illo artifice fusum probare et experiri voχαλάσας τὰ ἱστία, πέτραν ἀκοντίσαντες οἱ τοῦ κά- traxisset: in navem illam globum ingentis moστρου ὑπερμεγέθη, τὴν ναῦν διέρρηξε, καὶ εἰσδυομένῃ τῷ βυθῷ ὁ ναύαρχος σὺν λοιποῖς τριάκοντα ἐν
ἀκατίῳ ἐμβάντες ἐξῆλθον ἐν τῷ αἰγιαλῷ. Οἱ δὲ
Τοῦρκος λαβόντες αὐτοὺς͵ καὶ δήσαντες τὰς χεῖρας
καὶ τοὺς τραχήλους ἐν ἀλύσει, περάσαντες ὡς ἐν
μια σειρά, τούτους πρὸς τὸν ἡγεμόνα ἀπήγαγον τότε
ἐν Διδυμοτείχῳ διάγοντα. Εκέλευσεν οὖν τοὺς πάντας ἀποκεφαλισθῆναι· τὸν δὲ ναύαρχον ἐν τῷ πάλῳ
διὰ τοῦ ἀφεδρῶνος τὴν ψυχὴν ἀπορρίψαι, καὶ ἀτάφους ἀφεῖναι, οὓς καὶ εἶδον ἐγώ, μεθ' ἡμέρας ὀλίγας
ἐκεῖ διαγομένου μου. Ελθὼν δὲ ἀπὸ Διδυμοτοίχου
ἐν ᾿Αδριανουπόλει τῷ Ἰανουαρίῳ μηνὶ, καὶ πᾶσαν
σκευασίαν πολεμικὴν ἑτοιμάσας, τὴν χωνείαν ἣν ὁ
τεχνίτης ἐκεῖνος κατεσκεύασεν, ἠβουλήθη δοκιμάσαι. Καὶ δὴ παραστήσας αὐτὴν τεχνηέντως ἔμπρο- luit. Illud ergo machinis, ante portam majoσθεν τῆς μεγάλης πύλης τῆς αὐλῆς τῶν παλατίων,
τῶν παρ' αὐτοῦ τὸ ἔτος ἐκεῖνο κτισθέντων· καὶ τὴν
πέτραν καλῶς ἐνθεὶς, καὶ τὴν βοτάνην σταθμήσας,
τὴν αὔριον ἔμελλεν ἀπολύσων αὐτὴν, καὶ ἐν πάσῃ
τῇ ᾿Αδριανουπόλει φανερὸν ἐγένετο, τοῦ κατὰ νοῦν
ἔχειν τὴν βοὴν καὶ τὸν κτύπον τὸν οὐρανόβροντον,
ἵνα μὴ ἐξαίφνης ενωτισθέντες τινὲς ἄφωνοι μείνωσι,
καὶ γυναῖκες ἐν γαστρὶ ἔχουσαι τὰ ἔμβρυα ἀπολέ
σωσι. Πρωτ οὖν βαλὼν πῦρ ἐν τῇ βοτάνῃ, καὶ διαθερμανθέντος τοῦ πνεύματος, καὶ ἐκκρουσαμένης
τῆς πέτρας, ἀπελύθη τῆς χωνείας σὺν ἤχῳ βαρεί
ἀεροβάτῳ πληροῦντι τὸν ἀέρα καπνοῦ καὶ ὁμίχλης.
Ἡ δὲ βοὴ ἀφίκετο μέχρι σταδίων ρ' τὸ μῆκος· ὁ δὲ
λίθος έπεσε μακρόθεν τοῦ ἀφεθέντος τόπου ὡς μίλιον ἔν. Ἐν δὲ τόπῳ τῷ πεσόντι εγένενο βόθρος ὅσον
ὀργυιᾶς μιᾶς. Τοσαύτη ἐστὶν ἡ δύναμις τῆς ἀναμε
γῆς τῶν βοτάνων τῆς ἀκοντιζούσης τὸν λίθον.
rem vestibuli ædium, quas hoc ipso anno princeps exstruxerat, ab artifice adducitur: lapis
ei, pulverisque pondus perpensum immittun
tur; postridieque ignem injiciendum esse Adrianopolitanis omnibus signifcatur; ut quantus futu
rus erat fragor ac strepitus tonitru similis, moniti,
nullus eo audito, pavore ex improviso perculsus, 140 mutus feret; ut etiam mulieres prægnantes partum abortu non abjicerent. Mane ergo accenso pulvere, et intra bombardam calefacto spiritu, lapis horrendo cam sono emittitur: tolusque per fumo el caligine completur.
Ad centesimum porro stadium fragor sonusque
pervenerunt: lapisque ad miliare usque unum,
a loco unde emissus fuit, latus est. Uhi tandem cecidit, ad orgyiæ unius altitudinem in terram penetravit: tanta vis est hujus pulveris,
quo lapides omittuntur.
His intentus princeps noctu et interdiu, in
lecto jacens, et postquam surrexerat in palatio
sedeus, vel foras incedens anxius ac sollicitus
animo versabat, quomodo oppugnandam Constantinopolim aggrederetur, quaque arte eam
expugnaret. Adventante vespera duobus ascitis
comitibns alias equo vectus, alias pedes incedens, per totam Adrianopolim habitu militari
simplici sæpe ambulabat, qui vulgo sermones
de se jactabantur, exploraturus. Si quis porro
Ἔχων οὖν ἡγεμὼν καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ τὴν
πᾶσαν φροντίδα, καὶ μέριμναν κοιτώμενος καὶ ἀνιστάμενος, καὶ ἐντὸς τῆς αὐλῆς αὐτοῦ καὶ ἐκτὸς,
ποίῳ πολέμῳ, καὶ ποίᾳ μηχανῇ καθέξει τὴν Κων
σταντινούπολιν· πολλάκις ἑσπέρας γενομένης σὺν
δυσὶ, καὶ μόνοις ἱππεύων, ἐν ἄλλοις πεζός ἅπασαν
τὴν ᾿Αδριανοῦ ἐν σχήματι στρατιώτου μετερχόμενος
ἀκούων τὰ λεγόμενα περὶ αὐτοῦ. Ἐὰν γὰρ τῶν
πολλῶν τις κατέλαβεν ἐν νῷ ὅτι ἡγεμὼν ἐστι, καὶ
ἠβουλήθη προσαγορεῦσαι αὐτὸν σὺν εὐφημίᾳ κατὰ
τὸ σύνηθες, καὶ αὐτὸς αὔθωρον καιρίαν ἐδίδου τὴν plebeius agnitum principem salutare, faustaque
πληγὴν μὴ φειδόμενος, μὴ ἐλεῶν· ἀλλ᾿ ὥσπερ τις
ψύλλαν συντρίβων αἰσθάνεται τινος ἡδονῆς, οὕτω
καὶ οὗτος οἰκεία χειρὶ φονεύων, ὁ φόνου ἄξιος, ἑδροσίζετο· μιᾷ οὖν τῶν νυκτῶν περὶ δευτέραν φυλακὴν στείλας τῶν τῆς αὐλῆς φυλάκων τινὰς ἡγαγον
τὸν Χαλίλ Πασίαν ἐλθόντες δὲ, καὶ τοῖς τούτου εύ
νούχα; εἰπόντες τὸ μήνυμα, αὐτοὶ ἐν τῷ κοιτῶνι
εἰσελθόντες ἀπήγγειλαν, πῶς ὁ ἡγεμὼν καλεῖ αὐτ
τόν· αὐτὸς δὲ σύντρομος γενόμενος ἀπαγορεύσας
ἑαυτὸν, καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τέκνα κατασπασάμενος
ἀπῄει, φέρων μεθ᾽ αὐτοῦ δίσκον ἑνὰ χρυσοῦν πλήρη
precari, ut mos est, voluisset: ille nullius nof
sertus lethale vulnus statim infligebat: et ut
quivis pulicem conterendo voluptatem carpit,
sic iste, morte dignus equidem, sua manu interficiendo delectabatur. Nocte quadam, circa
secundam custodiam, aliquot aulæ suæ satelliles, qui Halilim Bassam ad se ducerent, mittit. Hi domum illius veniunt, et eunuchis
mandata principis exponunt, qui cubiculum heri
sui ingressi principem eum ad se accersere nuntiant. Trepidans itaque, conclamatamque salu
Ismaelis Bullialdi notæ.
Constantinopolim incolumis reverti, in navi optimi viri Antonii Ritzii, qui postea propter Christi fidem
marlyrium pertulit.
Ἐλθόντες δὲ καὶ τοῖς τούτου εὐνούχοις εἰπόντες τὸ μήνυμα, αὐτοὶ ἐν τῷ κοιτῶνι εἰσελθόντες ἀπήγγειλαν, πῶς ὁ ἡγεμὼν καλεῖ αὐτόν. Αὐτὸς δὲ σύντρομος γενόμενος, ἀπαγορεύσας ἑαυτὸν καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τέκνα κατασπασάμενος, ἀπῄει φέρων μεθ’ αὑτοῦ δίσκον ἕνα χρυσοῦν πλήρης νομισμάτων χρυσῶν· εἶχε γὰρ ἀεὶ τὸν φόβον ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ δι’ αἰτίαν, τὴν ἣν προλαβὼν ἐδήλωσα. Εἰσελθὼν δὲ ἐν τῷ κοιτῶνι τοῦ ἡγεμόνος εἶδε καθήμενον καὶ ἐνδεδυμένον. Προσκυνήσας δὲ καὶ ἔμπροσθεν θήσας τὸν δίσκον, ὁ ἡγεμὼν εἶπε· Τί εἰσι ταῦτα, λαλά; ὡς εἴποι τις κατὰ τὴν ἡμετέραν κοινὴν γλῶτταν τατά, ἤγουν παιδαγωγέ. Ὁ δ’ ἀπεκρίνατο· Κύριε, ἔθος ἐστὶ τοῖς σατράπαις, ὅταν ὁ ἡγεμὼν φωνήσῃ τινὰ τῶν μεγιστάνων παρ’ ὥραν, μὴ εἰσέρχεσθαι κενὸς εἰς θεωρίαν αὐτοῦ. Ἐγὼ οὖν οὐδὲν ἐκ τῶν ἐμῶν ἔφερον εἰς θεώρητρα, ἀλλ’ ἐκ τῶν σῶν τὰ σὰ προσέφερον.Ὁ δ’ ἡγεμὼν ἀπεκρίνατο· Οὐκ ἔτι μοι χρεία τῶν σῶν, μᾶλλον καὶ ἔτι πλείονα δωρήσομαί σοι. Ἕν ἐστι τὸ ζητούμενον τὸ τὴν Πόλιν διδόναι μοι.Ὁ δὲ Χαλὶλ ἐπὶ τῷ λόγῳ σύντρομος γέγονε·lis lapideum præsidiarii emiserunt: cujus ictu
quassala ac fracta in profundum demersa est.
Navarchus et triginta alii acatio conscenso in
littus evadunt: quos comprehensos Turci manibus et collo catenis injectis vinciunt; et una
catena omnes vinctos Didymotichum ad principem, qui tum ibi morabatur, ducunt. His omnibus caput amputari, navarchum adacto per anun
palo pecari, insepultaque eorum cadavera projici jussit, qum paucos post dies, illis in locis
tunc agens, vidi. Didymoticho postquam abiit
Adrianopolim Januario labente, omniaque bellica instrumenta apparavit; tormentum· æneum
ab illo artifice fusum probare et experiri voχαλάσας τὰ ἱστία, πέτραν ἀκοντίσαντες οἱ τοῦ κά- traxisset: in navem illam globum ingentis moστρου ὑπερμεγέθη, τὴν ναῦν διέρρηξε, καὶ εἰσδυομένῃ τῷ βυθῷ ὁ ναύαρχος σὺν λοιποῖς τριάκοντα ἐν
ἀκατίῳ ἐμβάντες ἐξῆλθον ἐν τῷ αἰγιαλῷ. Οἱ δὲ
Τοῦρκος λαβόντες αὐτοὺς͵ καὶ δήσαντες τὰς χεῖρας
καὶ τοὺς τραχήλους ἐν ἀλύσει, περάσαντες ὡς ἐν
μια σειρά, τούτους πρὸς τὸν ἡγεμόνα ἀπήγαγον τότε
ἐν Διδυμοτείχῳ διάγοντα. Εκέλευσεν οὖν τοὺς πάντας ἀποκεφαλισθῆναι· τὸν δὲ ναύαρχον ἐν τῷ πάλῳ
διὰ τοῦ ἀφεδρῶνος τὴν ψυχὴν ἀπορρίψαι, καὶ ἀτάφους ἀφεῖναι, οὓς καὶ εἶδον ἐγώ, μεθ' ἡμέρας ὀλίγας
ἐκεῖ διαγομένου μου. Ελθὼν δὲ ἀπὸ Διδυμοτοίχου
ἐν ᾿Αδριανουπόλει τῷ Ἰανουαρίῳ μηνὶ, καὶ πᾶσαν
σκευασίαν πολεμικὴν ἑτοιμάσας, τὴν χωνείαν ἣν ὁ
τεχνίτης ἐκεῖνος κατεσκεύασεν, ἠβουλήθη δοκιμάσαι. Καὶ δὴ παραστήσας αὐτὴν τεχνηέντως ἔμπρο- luit. Illud ergo machinis, ante portam majoσθεν τῆς μεγάλης πύλης τῆς αὐλῆς τῶν παλατίων,
τῶν παρ' αὐτοῦ τὸ ἔτος ἐκεῖνο κτισθέντων· καὶ τὴν
πέτραν καλῶς ἐνθεὶς, καὶ τὴν βοτάνην σταθμήσας,
τὴν αὔριον ἔμελλεν ἀπολύσων αὐτὴν, καὶ ἐν πάσῃ
τῇ ᾿Αδριανουπόλει φανερὸν ἐγένετο, τοῦ κατὰ νοῦν
ἔχειν τὴν βοὴν καὶ τὸν κτύπον τὸν οὐρανόβροντον,
ἵνα μὴ ἐξαίφνης ενωτισθέντες τινὲς ἄφωνοι μείνωσι,
καὶ γυναῖκες ἐν γαστρὶ ἔχουσαι τὰ ἔμβρυα ἀπολέ
σωσι. Πρωτ οὖν βαλὼν πῦρ ἐν τῇ βοτάνῃ, καὶ διαθερμανθέντος τοῦ πνεύματος, καὶ ἐκκρουσαμένης
τῆς πέτρας, ἀπελύθη τῆς χωνείας σὺν ἤχῳ βαρεί
ἀεροβάτῳ πληροῦντι τὸν ἀέρα καπνοῦ καὶ ὁμίχλης.
Ἡ δὲ βοὴ ἀφίκετο μέχρι σταδίων ρ' τὸ μῆκος· ὁ δὲ
λίθος έπεσε μακρόθεν τοῦ ἀφεθέντος τόπου ὡς μίλιον ἔν. Ἐν δὲ τόπῳ τῷ πεσόντι εγένενο βόθρος ὅσον
ὀργυιᾶς μιᾶς. Τοσαύτη ἐστὶν ἡ δύναμις τῆς ἀναμε
γῆς τῶν βοτάνων τῆς ἀκοντιζούσης τὸν λίθον.
rem vestibuli ædium, quas hoc ipso anno princeps exstruxerat, ab artifice adducitur: lapis
ei, pulverisque pondus perpensum immittun
tur; postridieque ignem injiciendum esse Adrianopolitanis omnibus signifcatur; ut quantus futu
rus erat fragor ac strepitus tonitru similis, moniti,
nullus eo audito, pavore ex improviso perculsus, 140 mutus feret; ut etiam mulieres prægnantes partum abortu non abjicerent. Mane ergo accenso pulvere, et intra bombardam calefacto spiritu, lapis horrendo cam sono emittitur: tolusque per fumo el caligine completur.
Ad centesimum porro stadium fragor sonusque
pervenerunt: lapisque ad miliare usque unum,
a loco unde emissus fuit, latus est. Uhi tandem cecidit, ad orgyiæ unius altitudinem in terram penetravit: tanta vis est hujus pulveris,
quo lapides omittuntur.
His intentus princeps noctu et interdiu, in
lecto jacens, et postquam surrexerat in palatio
sedeus, vel foras incedens anxius ac sollicitus
animo versabat, quomodo oppugnandam Constantinopolim aggrederetur, quaque arte eam
expugnaret. Adventante vespera duobus ascitis
comitibns alias equo vectus, alias pedes incedens, per totam Adrianopolim habitu militari
simplici sæpe ambulabat, qui vulgo sermones
de se jactabantur, exploraturus. Si quis porro
Ἔχων οὖν ἡγεμὼν καὶ ἐν νυκτὶ καὶ ἡμέρᾳ τὴν
πᾶσαν φροντίδα, καὶ μέριμναν κοιτώμενος καὶ ἀνιστάμενος, καὶ ἐντὸς τῆς αὐλῆς αὐτοῦ καὶ ἐκτὸς,
ποίῳ πολέμῳ, καὶ ποίᾳ μηχανῇ καθέξει τὴν Κων
σταντινούπολιν· πολλάκις ἑσπέρας γενομένης σὺν
δυσὶ, καὶ μόνοις ἱππεύων, ἐν ἄλλοις πεζός ἅπασαν
τὴν ᾿Αδριανοῦ ἐν σχήματι στρατιώτου μετερχόμενος
ἀκούων τὰ λεγόμενα περὶ αὐτοῦ. Ἐὰν γὰρ τῶν
πολλῶν τις κατέλαβεν ἐν νῷ ὅτι ἡγεμὼν ἐστι, καὶ
ἠβουλήθη προσαγορεῦσαι αὐτὸν σὺν εὐφημίᾳ κατὰ
τὸ σύνηθες, καὶ αὐτὸς αὔθωρον καιρίαν ἐδίδου τὴν plebeius agnitum principem salutare, faustaque
πληγὴν μὴ φειδόμενος, μὴ ἐλεῶν· ἀλλ᾿ ὥσπερ τις
ψύλλαν συντρίβων αἰσθάνεται τινος ἡδονῆς, οὕτω
καὶ οὗτος οἰκεία χειρὶ φονεύων, ὁ φόνου ἄξιος, ἑδροσίζετο· μιᾷ οὖν τῶν νυκτῶν περὶ δευτέραν φυλακὴν στείλας τῶν τῆς αὐλῆς φυλάκων τινὰς ἡγαγον
τὸν Χαλίλ Πασίαν ἐλθόντες δὲ, καὶ τοῖς τούτου εύ
νούχα; εἰπόντες τὸ μήνυμα, αὐτοὶ ἐν τῷ κοιτῶνι
εἰσελθόντες ἀπήγγειλαν, πῶς ὁ ἡγεμὼν καλεῖ αὐτ
τόν· αὐτὸς δὲ σύντρομος γενόμενος ἀπαγορεύσας
ἑαυτὸν, καὶ τὴν γυναῖκα καὶ τέκνα κατασπασάμενος
ἀπῄει, φέρων μεθ᾽ αὐτοῦ δίσκον ἑνὰ χρυσοῦν πλήρη
precari, ut mos est, voluisset: ille nullius nof
sertus lethale vulnus statim infligebat: et ut
quivis pulicem conterendo voluptatem carpit,
sic iste, morte dignus equidem, sua manu interficiendo delectabatur. Nocte quadam, circa
secundam custodiam, aliquot aulæ suæ satelliles, qui Halilim Bassam ad se ducerent, mittit. Hi domum illius veniunt, et eunuchis
mandata principis exponunt, qui cubiculum heri
sui ingressi principem eum ad se accersere nuntiant. Trepidans itaque, conclamatamque salu
Ismaelis Bullialdi notæ.
Constantinopolim incolumis reverti, in navi optimi viri Antonii Ritzii, qui postea propter Christi fidem
marlyrium pertulit.
PG 157:1055ἦν γὰρ ἀεὶ ὑπερασπίζων τοῖς Ῥωμαίοις καὶ οἱ Ῥωμαῖοι τοῦτον ὡς δεξιὰν χεῖρα ἐκέκτηντο καὶ τὴν δεξιὰν αὐτοῦ δώροις ἐπλήρουν· ἦν δὲ παρὰ πάντων τὸ ᾀδόμενον καβοὺρ ὀρταγή, οἷον τῶν ἀπίστων ὁ σύντροφος ἢ βοηθός. Τότε ἀποκριθεὶς ὁ Χαλὶλ τῷ ἡγεμόνι εἶπε· Κύριε, ὁ Θεὸς δούς σοι εἰς χεῖρας τὸ πολλοστὸν μέρος τῆς γῆς τῶν Ῥωμαίων, αὐτός σοι καὶ τὴν Πόλιν δωρήσεται. Ὡς γὰρ ἐμοὶ δοκεῖ, ἐκ τῶν χειρῶν σου οὐ φεύξεται καὶ σὺν Θεῷ καὶ τῷ κράτει σου καὶ ἐγὼ καὶ πάντες οἱ δοῦλοι σου συναγωνισόμεθα οὐκ ἐν πλούτῳ μόνον, ἀλλὰ σὺν σαρκὶ καὶ αἵματι· καὶ περὶ τούτου τοῦ σκέμματος ἀμέριμνος ἔσο· Ταῦτα πρὸς ὀλίγον ἡμέρωσαν τὸν ἄγριον θῆρα· καὶ λέγει τῷ Χαλίλ· Βλέπεις τὸ προσκεφάλαιον; Τὴν πᾶσαν νύκτα διεβίβασα ἕλκων ἀπὸ τῆς μιᾶς γωνίας τοῦ κοιτῶνος εἰς τὴν ἄλλην καὶ ἀπὸ τῆς ἄλλης εἰς τὴν ἑτέραν ἀνακλινόμενος καὶ ἐξεγειρόμενος καὶ ὕπνος τοῖς ὀφθαλμοῖς μου οὐκ ἐρχόμενος. Λέγω οὖν, ἀργύριον ἢ χρυσίον μή σε δελεάζων ἀποῤῥίψῃ τῆς ἀποκρίσεως, ἧς ἀπεκρίνω μοι νῦν·DUCE
tem suam pulans, uxorem ac liberos complexus νομισμάτων χρυσῶν. Είχε γὰρ ἀεὶ τὸν φόβον ἐν τῇ
abiit. secumque auream pateram aureis
nummis plenam defert. Propter causam enim memoratam metu intra se semper torquebatur. Ingressus principis cubiculum videt ipsum sedentem ac
vestibus indutum; quem cum adorasset, coramque pateram apposuisset, bis verbis interrogatus est a principe: Quid hoc sibi vult, Lala? ac
si quis nostro vulgari idiomate τατά, id est præceptor. Ille respondit, Domine, mos est satrapis et
proceribus, si quando hora intempesta eorum
quemquam vocaverit princeps, nusquam vacuos
ipsum adire. Nihil equidem ex meis opibus te
adeundo attuli, verum tua ex tuis tibi ofero.
Respondit princeps: Tuis haud indigeo: plura,
in
καρδίᾳ αὐτοῦ δι' αἰτίαν τὴν ἣν προλαβὼν ἐδήλωσα.
Εἰσελθὼν δὲ ἐν τῷ κοιτῶνι τοῦ ἡγεμόνος, εἶδε καθής
μενον καὶ ἐνδεδυμένον· προσκυνήσας δὲ καὶ ἔμ·
προσθεν θήσας τὸν δίσκον, ὁ ἡγεμὼν εἶπε· Τί εἰσι
ταῦτα, Λαλά (ὡς εἶποι τις κατὰ τὴν ἡμε
τέραν κοινὴν γλῶτταν, τάτα, ήγουν παιδαγωγές.
Ο δὲ ἀπεκρίνατο· Κύριε, ἔθος ἐστὶ τοῖς σατρά
παις, ὅταν ὁ ἡγεμὼν φωνήσῃ τινὰ τῶν μεγιστά
νων παρ' ώραν, μὴ εἰσέρχεσθαι κενὸς εἰς θεω
ρίαν αὐτοῦ. 'Εγὼ οὖν οὐδὲν ἐκ τῶν ἐμῶν ἔξερον εἰς θεώρετρα, ἀλλ' ἐκ τῶν σῶν τὰ σὰ προσ
έφερον. Ο δὲ ἡγεμὼν ἀπεκρίνατο. Οὐκ ἔτι μι
χρεία τῶν σῶν, μᾶλλον καὶ ἔτι πλείονα δωρήσε
μαί σοι· ἔν ἐστι τὸ ζητούμενον, τὸ τὴν πόλιν
διδόναι μοι. 'Ο δὲ Χαλίλ ἐπὶ τῷ λόγῳ σύντρομος
γέγονε, ἦν γὰρ ἀεὶ ὑπερασπίζων τοῖς Ῥωμαίοις,
καὶ οἱ Ρωμαῖοι τοῦτον ὡς δεξιάν χεῖρα ἐκέκτηντο,
καὶ τὴν δεξιὰν αὐτοῦ δώροις ἐπλήρουν· ἦν δὲ παρά
πάντων τὸ ἀδόμενον, Καβούρ ρταγή, οἷον των
ἀπίστων ὁ σύντροφος, ἢ βοηθός. Τότε ἀποκριθεὶς
ὁ Χαλίλ τῷ ἡγεμόνι εἶπε· Κύριε, ὁ Θεὸς, ὁ δούς
σοι εἰς χεῖρας τὸ πολλοστὸν μέρος τῆς γῆς τῶν
Ῥωμαίων, αὐτός σοι καὶ τὴν πόλιν δωρήσεται.
ὡς γὰρ ἐμοὶ δοκεῖ, ἐκ τῶν χειρῶν σου οὐ φεύξε
ται καὶ σὺν Θεῷ καὶ τῷ κράτει σου· καὶ ἐγὼ καὶ
πάντες οἱ δοῦλοι σου συναγωνισάμεθα, οὐκ ἐν
πλούτῳ μόνον, ἀλλὰ σὺν σαρκὶ καὶ αἷματι, καὶ
περὶ τούτου τοῦ σκέμματος ἀμέριμνος ἔσο·
quam tu possides, tibi dabo: unum a le pelo, ut
Constantinopoleos possessionem me mittas.
His verbis Halil, qui Romæos semper protexerat,
et quo velut manu dextra utebantur, ejus manumi
donis etiam complentes, territus est. De co
quoque has voces vulgo jactabant, Cavur Ortachi (id est infidelium sodalis 141 et auxiliator).
Respondit principi hunc in modum Ilalil: Domine, Deus, qui maximam partem ditionis Romaorum imperio tuo subjecit, urbem etiam tibi tradet.
Ut enim mihi videtur. Dei ope viribusque, quibus
polles, admotis, manus tuas non effugiet. Ego
omnesque servi tui, collalis non solum pecuniis, sed
et sanguine nostro profuse, certatim operam nostram tibi navabimus: de hoc proposito nostro cer- Ταῦτα πρὸς ὀλίγον ἡμέρωσαν τὸν ἄγριον θήρα
tus sis ac securus. Hæe ad tempus ferum illumı
ac immitem placaverunt; qui llalili dixit: floc
cervical, conspicis, totam noctem transegi illud ab
una sponda in aliam versando; recumbens ac vigilans, somnum oculis non cepi. Hoc te moneo, auro
et
anargento te corrumpi land paliaris, et proposi
10 tuo ne dimovearis. Firmo constantique animo
cum Romæis pugnemus; Dei decreto, ac prophetæ
precibus confisi 'urbem occupabimus. His similibusque verbis blandis usus, curis-illum, quibus
memor sibique multorum conscius animus
gebatur, sanguisque adurebatur, pacifice dimissum solvit. Cuneta contra urbem machinatus ac
molitur, omnes noctes illas insomnes egit. In
charta etiam situm ambitumque urbis delineabat,
et cum iis communicabat, qui propugnaculorum
mœniumque urbis statum noverant. Consilia que
agitabat, ubi et quomodo machinæ admovendæ,
plutei pangendi, vineæ agendæ, et qua cuni;
culi, ut in fossam perveniretur, ducendi essent,
qua tandem ad subeundum murum scalæ admovendæ et ut verbo dicam, omnem apparatum
nɔctu excogitatum et delineatum. mane fabrefieri
et perfici curabat.
καὶ λέγει τῷ Χαλίλ. Βλέπεις τὸ προσκεφάλαιον,
τὴν πᾶσαν νύκτα διεβίβασα είκων ἀπὸ τῆς
μιᾶς γωνίας τοῦ κοιτῶνος εἰς τὴν ἄλλην, καὶ
ἀπὸ τῆς ἄλλης εἰς τὴν ἑτέραν, ανακλινόμενες
καὶ ἐξεγειρόμενος, καὶ ὕπνος τοῖς ὀφθαλμοῖς
μου οὐκ ἐρχόμενος· λέγω οὖν, ἀργύριον ἢ γεν
σίον μή σε δελεάζων απορρίψει τῆς ἀποκρί
σεως, ἧς ἀπεκρίνω μοι νῦν. Ἀλλὰ σταθηρῶς ἀνα
ταγωνισόμεθα τοῖς Ῥωμαίοις, καὶ θαρρούντες
Θεοῦ τῇ νεύσει, καὶ τῇ εὐχῇ τοῦ προφήτου τὴν
πόλιν ληψόμεθα. Συν τούτοις οὖν καὶ ἑτέροις καλα
κευτικοίς λόγοις, ἐχούσας ἐν τῷ μέσῳ τῶν κα
κειῶν καὶ τὰς καρδίαν στυφούσας, καὶ τὸ αἷμα ξη
ραινούσας δακνώδεις μνήμας, ἀπέλυσεν, εἰπὼν,
Υπαγε ἐν εἰρήνῃ. Τὰς πάσας οὖν νύκτας ἐκείνα,
οὐκ ἔλιπε διανυκτερεύων καὶ μεριμνῶν τὰ κατὰ τῆς
πόλεως, λαμβάνων ἐν χερσὶ χάρτην καὶ μέλανι,
καὶ σκιαγράφων τὴν περιοχὴν τῆς πόλεως. Καὶ δει
κνύων τοῖς ἐπιστήμοτι τῶν ἐπάλξεων, ποῦ καὶ πως
μέλλουσι θεῖναι τὰς σκευὰς τῶν προβόλων, καὶ τὰς
ἐπάλξεις καὶ τὰς κατορυγὰς καὶ τῆς τάφρου τὴν εἴσ
οδον, καὶ τὰς κλίμακας ἐν ποίῳ τείχει· καὶ ἁπλῶς
εἰπεῖν τὴν πᾶσαν παρασκευὴν ἀπεικόνιζε διὰ τῆς
νυκτὸς, καὶ τὸ πρωΐ κελεύων ἐγένετο πάντα, στοχε
στικῶς καὶ πανούργως ἐπιμελῶν.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Λαλά. Sultanus vezirem suum hac voce compellans ei adblanditur, et anxietate netune
liberal.
ἀλλὰ σταθηρῶς ἀνταγωνισώμεθα τοῖς Ῥωμαίοις καὶ θαῤῥῶντες Θεοῦ τῇ νεύσει καὶ τῇ εὐχῇ τοῦ προφήτου τὴν Πόλιν ληψόμεθα.Σὺν τούτοις οὖν καὶ ἑτέροις κολακευτικοῖς λόγοις, ἐχούσας ἐν τῷ μέσῳ τῶν κολακειῶν καὶ τὰς καρδίαν στυφούσας καὶ τὸ αἷμα ξηραινούσας δακνώδεις μνήμας, ἀπέλυσεν εἰπών· Ὕπαγε ἐν εἰρήνῃ. Τὰς πάσας οὖν νύκτας ἐκείνας οὐκ ἔλιπε διανυκτυρεύων καὶ μεριμνῶν τὰ κατὰ τῆς Πόλεως, λαμβάνων ἐν χερσὶ χάρτην καὶ μέλανα καὶ σκιαγραφῶν τὴν περιοχὴν τῆς πόλεως καὶ δεικνύων τοῖς ἐπιστήμοσι τῶν ἐπάλξεων, ποῦ καὶ πῶς μέλλουσι θεῖναι τὰς σκευὰς τῶν προβόλων καὶ τὰς ἐπάλξεις καὶ τὰς κατορυγὰς καὶ τῆς τάφρου τὴν εἴσοδον καὶ τὰς κλίμακας ἐν ποίῳ τείχει. Καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν τὴν πᾶσαν παρασκευὴν ἀπεικόνιζε διὰ τῆς νυκτὸς καὶ τὸ πρωὶ̈ κελεύων ἐγένετο, πάντα σχολαστικῶς καὶ πανούργως ἐπιμελῶν. Οἱ δὲ τῆς Πόλεως, ἔλθωμεν δὴ καὶ ἐπ’ αὐτὴν καὶ ἴδωμεν, τίς ἡ φροντὶς αὐτῶν καὶ ἡ μέριμνα τοῦ διασώσασθαι τὴν πόλιν ἐκ χειρὸς τοῦ Ναβουχοδονόσορος.DUCE
tem suam pulans, uxorem ac liberos complexus νομισμάτων χρυσῶν. Είχε γὰρ ἀεὶ τὸν φόβον ἐν τῇ
abiit. secumque auream pateram aureis
nummis plenam defert. Propter causam enim memoratam metu intra se semper torquebatur. Ingressus principis cubiculum videt ipsum sedentem ac
vestibus indutum; quem cum adorasset, coramque pateram apposuisset, bis verbis interrogatus est a principe: Quid hoc sibi vult, Lala? ac
si quis nostro vulgari idiomate τατά, id est præceptor. Ille respondit, Domine, mos est satrapis et
proceribus, si quando hora intempesta eorum
quemquam vocaverit princeps, nusquam vacuos
ipsum adire. Nihil equidem ex meis opibus te
adeundo attuli, verum tua ex tuis tibi ofero.
Respondit princeps: Tuis haud indigeo: plura,
in
καρδίᾳ αὐτοῦ δι' αἰτίαν τὴν ἣν προλαβὼν ἐδήλωσα.
Εἰσελθὼν δὲ ἐν τῷ κοιτῶνι τοῦ ἡγεμόνος, εἶδε καθής
μενον καὶ ἐνδεδυμένον· προσκυνήσας δὲ καὶ ἔμ·
προσθεν θήσας τὸν δίσκον, ὁ ἡγεμὼν εἶπε· Τί εἰσι
ταῦτα, Λαλά (ὡς εἶποι τις κατὰ τὴν ἡμε
τέραν κοινὴν γλῶτταν, τάτα, ήγουν παιδαγωγές.
Ο δὲ ἀπεκρίνατο· Κύριε, ἔθος ἐστὶ τοῖς σατρά
παις, ὅταν ὁ ἡγεμὼν φωνήσῃ τινὰ τῶν μεγιστά
νων παρ' ώραν, μὴ εἰσέρχεσθαι κενὸς εἰς θεω
ρίαν αὐτοῦ. 'Εγὼ οὖν οὐδὲν ἐκ τῶν ἐμῶν ἔξερον εἰς θεώρετρα, ἀλλ' ἐκ τῶν σῶν τὰ σὰ προσ
έφερον. Ο δὲ ἡγεμὼν ἀπεκρίνατο. Οὐκ ἔτι μι
χρεία τῶν σῶν, μᾶλλον καὶ ἔτι πλείονα δωρήσε
μαί σοι· ἔν ἐστι τὸ ζητούμενον, τὸ τὴν πόλιν
διδόναι μοι. 'Ο δὲ Χαλίλ ἐπὶ τῷ λόγῳ σύντρομος
γέγονε, ἦν γὰρ ἀεὶ ὑπερασπίζων τοῖς Ῥωμαίοις,
καὶ οἱ Ρωμαῖοι τοῦτον ὡς δεξιάν χεῖρα ἐκέκτηντο,
καὶ τὴν δεξιὰν αὐτοῦ δώροις ἐπλήρουν· ἦν δὲ παρά
πάντων τὸ ἀδόμενον, Καβούρ ρταγή, οἷον των
ἀπίστων ὁ σύντροφος, ἢ βοηθός. Τότε ἀποκριθεὶς
ὁ Χαλίλ τῷ ἡγεμόνι εἶπε· Κύριε, ὁ Θεὸς, ὁ δούς
σοι εἰς χεῖρας τὸ πολλοστὸν μέρος τῆς γῆς τῶν
Ῥωμαίων, αὐτός σοι καὶ τὴν πόλιν δωρήσεται.
ὡς γὰρ ἐμοὶ δοκεῖ, ἐκ τῶν χειρῶν σου οὐ φεύξε
ται καὶ σὺν Θεῷ καὶ τῷ κράτει σου· καὶ ἐγὼ καὶ
πάντες οἱ δοῦλοι σου συναγωνισάμεθα, οὐκ ἐν
πλούτῳ μόνον, ἀλλὰ σὺν σαρκὶ καὶ αἷματι, καὶ
περὶ τούτου τοῦ σκέμματος ἀμέριμνος ἔσο·
quam tu possides, tibi dabo: unum a le pelo, ut
Constantinopoleos possessionem me mittas.
His verbis Halil, qui Romæos semper protexerat,
et quo velut manu dextra utebantur, ejus manumi
donis etiam complentes, territus est. De co
quoque has voces vulgo jactabant, Cavur Ortachi (id est infidelium sodalis 141 et auxiliator).
Respondit principi hunc in modum Ilalil: Domine, Deus, qui maximam partem ditionis Romaorum imperio tuo subjecit, urbem etiam tibi tradet.
Ut enim mihi videtur. Dei ope viribusque, quibus
polles, admotis, manus tuas non effugiet. Ego
omnesque servi tui, collalis non solum pecuniis, sed
et sanguine nostro profuse, certatim operam nostram tibi navabimus: de hoc proposito nostro cer- Ταῦτα πρὸς ὀλίγον ἡμέρωσαν τὸν ἄγριον θήρα
tus sis ac securus. Hæe ad tempus ferum illumı
ac immitem placaverunt; qui llalili dixit: floc
cervical, conspicis, totam noctem transegi illud ab
una sponda in aliam versando; recumbens ac vigilans, somnum oculis non cepi. Hoc te moneo, auro
et
anargento te corrumpi land paliaris, et proposi
10 tuo ne dimovearis. Firmo constantique animo
cum Romæis pugnemus; Dei decreto, ac prophetæ
precibus confisi 'urbem occupabimus. His similibusque verbis blandis usus, curis-illum, quibus
memor sibique multorum conscius animus
gebatur, sanguisque adurebatur, pacifice dimissum solvit. Cuneta contra urbem machinatus ac
molitur, omnes noctes illas insomnes egit. In
charta etiam situm ambitumque urbis delineabat,
et cum iis communicabat, qui propugnaculorum
mœniumque urbis statum noverant. Consilia que
agitabat, ubi et quomodo machinæ admovendæ,
plutei pangendi, vineæ agendæ, et qua cuni;
culi, ut in fossam perveniretur, ducendi essent,
qua tandem ad subeundum murum scalæ admovendæ et ut verbo dicam, omnem apparatum
nɔctu excogitatum et delineatum. mane fabrefieri
et perfici curabat.
καὶ λέγει τῷ Χαλίλ. Βλέπεις τὸ προσκεφάλαιον,
τὴν πᾶσαν νύκτα διεβίβασα είκων ἀπὸ τῆς
μιᾶς γωνίας τοῦ κοιτῶνος εἰς τὴν ἄλλην, καὶ
ἀπὸ τῆς ἄλλης εἰς τὴν ἑτέραν, ανακλινόμενες
καὶ ἐξεγειρόμενος, καὶ ὕπνος τοῖς ὀφθαλμοῖς
μου οὐκ ἐρχόμενος· λέγω οὖν, ἀργύριον ἢ γεν
σίον μή σε δελεάζων απορρίψει τῆς ἀποκρί
σεως, ἧς ἀπεκρίνω μοι νῦν. Ἀλλὰ σταθηρῶς ἀνα
ταγωνισόμεθα τοῖς Ῥωμαίοις, καὶ θαρρούντες
Θεοῦ τῇ νεύσει, καὶ τῇ εὐχῇ τοῦ προφήτου τὴν
πόλιν ληψόμεθα. Συν τούτοις οὖν καὶ ἑτέροις καλα
κευτικοίς λόγοις, ἐχούσας ἐν τῷ μέσῳ τῶν κα
κειῶν καὶ τὰς καρδίαν στυφούσας, καὶ τὸ αἷμα ξη
ραινούσας δακνώδεις μνήμας, ἀπέλυσεν, εἰπὼν,
Υπαγε ἐν εἰρήνῃ. Τὰς πάσας οὖν νύκτας ἐκείνα,
οὐκ ἔλιπε διανυκτερεύων καὶ μεριμνῶν τὰ κατὰ τῆς
πόλεως, λαμβάνων ἐν χερσὶ χάρτην καὶ μέλανι,
καὶ σκιαγράφων τὴν περιοχὴν τῆς πόλεως. Καὶ δει
κνύων τοῖς ἐπιστήμοτι τῶν ἐπάλξεων, ποῦ καὶ πως
μέλλουσι θεῖναι τὰς σκευὰς τῶν προβόλων, καὶ τὰς
ἐπάλξεις καὶ τὰς κατορυγὰς καὶ τῆς τάφρου τὴν εἴσ
οδον, καὶ τὰς κλίμακας ἐν ποίῳ τείχει· καὶ ἁπλῶς
εἰπεῖν τὴν πᾶσαν παρασκευὴν ἀπεικόνιζε διὰ τῆς
νυκτὸς, καὶ τὸ πρωΐ κελεύων ἐγένετο πάντα, στοχε
στικῶς καὶ πανούργως ἐπιμελῶν.
Ismaelis Bullialdi notæ.
Λαλά. Sultanus vezirem suum hac voce compellans ei adblanditur, et anxietate netune
liberal.
PG 157:1057Ὁ βασιλεὺς ἦν στείλας ἐν Ῥώμῃ προλαβών, αἰτῶν βοήθειαν καὶ ὅπως συντεθῶσιν τῇ ὁμονοίᾳ καὶ ἑνώσει τῇ γεγονυίᾳ ἐν Φλωρεντίᾳ καὶ λάβῃ τὸ μνημόσυνον ὁ πάπας ἐν τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ· καὶ ὁ πατριάρχης Γρηγόριος ἐπανελεύσεται ἐν τῷ θρόνῳ αὐτοῦ· καὶ μετεκαλεῖτό τινας ἀφικέσθαι τῶν τοῦ πάπα, ὅπως εἰρηνεύσῃ τὴν ἄσπονδον ἔχθραν τοῦ σχίσματος. Ἔστειλε δ’ ὁ πάπας τὸν καδδηνάλιον Πολωνίας, τόν ποτε ἀρχιεπίσκοπον Ῥωσίας Ἰσίδωρον, ἄνδρα συνετὸν καὶ σώφρονα καὶ πεπαιδευμένον ἐν δόγμασιν ὀρθοῖς, Ῥωμαῖον τὸ γένος καὶ αὐτὸν ἕνα τῆς ἐν Φλωρεντίᾳ συνόδου ὑπάρχοντα πατέρα τίμιον, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσε. Καὶ ἐλθόντος ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ μετὰ νηὸς μεγίστης τῶν Γενουιτῶν ἐποίησεν ἡμέρας ἱκανάς, ἕως οὗ οἱ ἔμποροι τῆς νηὸς πραγματεύσωνται καὶ δώσωσι τὰ χρειώδη καὶ λάβωσι τὰ ζητούμενα, ἀναμένοντες καὶ ἑτέραν ναῦν, ἥτις ἔμελλε συμπλέειν ἄχρι Καφᾶ. Ὁ καδδηνάλιος οὖν ἔχων μεθ’ αὑτοῦ τῶν Ἰταλῶν ἄχρι πεντήκοντα, ἐρόγευσε καὶ ἑτέρους πλείστους ἐκ τῆς Χίου Λατίνους.CAPUT XXXVI.
Constantinus imp. auxilia petit a papa, unionisque Ecclesiarum opus absolvi. Isidorus cardinalis a papa Canstantino-.
polim mittitur. Græci civili discordia laborant ob unionis reconciliationem, paucis eum amplectentibus, maxima
parte eam, Gennadio auctore, abhorrente. Liturgia in S.Sophiæ templum celebratur ab Henoticis, cui cardinatis Isidorus
interfuit. Græcorum sublesta fides. Constantinus cibaria in urbem comportari curat.
Verun in urbem Constantinopolim redeamus,
et quid animo volvebant Constantinopolitani, quamque curam el sollicitudinem adhibuere, ut Nabuchodonosoris manibus ereptam servarent, perpendamus. Imperator suppetias rogatum Romam jam
antea miserat; ut etiam concordia Florentiæ reconciliata stabiliretur: inque magn Ecclesiæ litur
giis papae nomen e sacris diptychis recitaretur; ad
thronum etiam sunm patriareha Gregorius rediret:
hortantibus etiam 142 legatis, aliquos papa mitteret, qui schismátis causa orta capitalia odia placarent. His papa permotus Poloniæ cardinalem
Isidorum, qui Russiæ archiepiscopus fuerat, misit: virum equidem prudentem ac modestum, in
orthodoxis dogmatibus eruditum, et natione RoΟἱ δὲ τῆς πόλεως, ἔλθωμεν δὴ καὶ ἐπ' αὐτὴν, καὶ
ἴδωμεν τίς ἡ φροντὶς αὐτῶν, καὶ μέριμνα τοῦ διατώσασθαι τὴν πόλιν ἐκ χειρὸς τοῦ Ναβουχοδονόσο
ρος. Ο βασιλεύς ἦν στείλας ἐν Ῥώμη προλαβών,
αἰτῶν βοήθειαν, καὶ ὅπως συντεθῶσιν τῇ ὁμονοίᾳ,
καὶ ἑνώσει τῇ γεγονυίᾳ ἐν Φλωρεντία· καὶ λάβῃ τὸ
μνημόσυνον ὁ πάππας ἐν τῇ μεγάλη Εκκλησίᾳ·
καὶ ὁ πατριάρχης Γρηγόριος επανελεύσεται ἐν
τῷ θρόνῳ αὐτοῦ· καὶ μετεκαλεῖτο τινας ἀφικέσθαι
τῶν τοῦ πάππα, όπως εἰρηνεύσει τὴν ἄσπονδον ἔχε.
θραν τοῦ σχίσματος. Εστειλε δ' ὁ πάππας τὸν Καλ
δηνάλιον Πολωνίας, τὸν ποτὲ ἀρχιεπίσκοπον Ρωσίας
Ισίδωρον, ἄνδρα συνετὸν καὶ σώφρονα, καὶ πεπαιδευμένον ἐν δόγμασιν ὀρθοῖς, Ῥωμαῖον τὸ γένος,
καὶ αὐτὸν ἕνα τῆς ἐν Φλωρεντίᾳ συνόδου ὑπάρχοντα
πατέρα τίμιον, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσε· καὶ mæum: qui, ut jam diximus, pater eximius Florenἐλθόντος ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ μετὰ νηὸς μεγίστης τῶν
Γενου τῶν, ἐποίησεν ἡμέρας ἱκανὰς, ἕως οὗ οἱ ἔμ
ποροι τῆς νηός πραγματεύσωνται, καὶ δώσωσι τὰ
χρειώδη, καὶ λάβωσι τὰ ζητούμενα, αναμένοντες καὶ
ἑτέραν ναῦν, ἥτις ἔμελλε συμπλέειν ἄχρι Καφά. Ο
Καδδηνάκιος οὖν ἔχων μεθ' αὑτοῦ τῶν Ἰταλῶν
ἄχρι πεντήκοντα, ἐρόγευσε καὶ ἑτέρους πλείστους ἐκ
τῆς Χίου Λατίνους. Καὶ δὴ φανεῖσα ἡ ἐκδεχομένη
παρ' αὐτῶν ναῦς, ἐξῆλθον ἐκ τῆς Χίου, πρὸς Κων
σταντινούπολιν ἔπλευσαν, καταντήσαντες ἐν αὐτῇ
τον Νοέμβριον μήνα τοῦ ςοξα' ἔτους. Καὶ ὁ βασιλεὺς δεξιῶς ἀποδεξάμενος, καὶ τιμήσας ὡς ἔπρεπεν,
ἦλθον εἰς τοὺς τῆς ἑνώσεως λόγους, καὶ εὑρὼν τὴν
βασιλέα εἰς τοῦτο κατανεύσαντα, καὶ μερικοὺς τῶν
τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ πλεῖστον οὖν μέρος τοῦ ἱερατικοῦ καὶ μοναχικού τάγματος, ἡγούμενοι, ἀρχι
μανδρίται, μονάζουσαι. Τί λέγω τὸ πλεῖστον; παρεκίνησαν με γὰρ οἱ μονάστρια: εἰπεῖν καὶ γράφειν,
οὐδεὶς ἐξ ἁπάντων, καὶ αὐτὸς ὁ βασιλεὺς πεπλασμέ
νως κατένευσεν. Θπλὴν ἐλθόντες οἱ φαινόμενοι κατὰ
τὸ δοκοῦν τῆς ἑνώσεως ἐν τῇ μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ με
ρεῖς τε καὶ διάκονοι τῶν τοῦ κλήρου, καὶ ὁ βασιλεὺς
σὺν τῇ συγκλήτῳ ἐβούλοντο κοινῇ ὁμονοίᾳ λειτουρ
γῆται Θεῷ, καὶ ἀποδόσαι τὰς εὐχὰς ἀδέλῳ γνώμῃ.
Τότε τὸ σχισματικὸν μέρος ἐλθὼν ἐν τῇ μονῇ τοῦ
παντοκράτορος ἐν τῇ κέλλῃ τοῦ Γενναδίου, τοῦ ποτὲ
Γεωργίου Σχολαρίου, ἔλεγον αὐτῷ, Καὶ ἡμεῖς τί
ποιήσομεν; Αὐτὸς δὲ ἐγκλεισθεὶς, καὶ χάρτην λα
βῶν, καὶ γράψας την γνώμην αὐτοῦ, διὰ τῆς γραφ
φῆς ἐδήλου καὶ τὴν συμβουλήν. Τα γαρφέντα οὖν
ἐδήλουν οὕτως· "Αθλιοι 'Ρωμαῖοι, εἰς τί έπλα
νήθητε, καὶ ἀπεμακρύνατε ἐκ τῆς ἐλπίδος τοῦ
Θεοῦ, καὶ ἠλπίσατε εἰς τὴν δύναμιν τῶν Φράγ
tino concilio interfuerat. Nave maxima Genuensi
vectus ad Chium insulam appulit, pluresque illic
dies transegit; donec mercatores, quorum navis
erat, negotia sua, distractis mercibus quas attulerant, et necessariis comparatis, absolvissent, eisque se conjunxisset navis alia, quæ ad Capham
usque navigatura erat. Præter quinquaginta Italos,
quieum comitabantur, plurimos etiam alios ex Chio
Latinos mercede conduxit. Tandem cum exspectata
navis comparuisset, e Chio solverunt, et versus
Constantinopoliin navigarunt, ad cujus portum Novembri mense anni ab orbe condito 6961 (Christi
1459) appulerunt. Comiter ac honorifice, utque decebat, cardinalem imperator suscepit. Habitisque
de Ecclesiarum concordia colloquiis, imperator et
Græcæ Ecclesiæ privati homines, ad eam stabiliendam propensos se exhibuerunt. At sacri ordinis
maxima pars et monachorum, abbates et archimandritæ, moniales etiam hanc reconciliatam concordiam aversati sunt. Quid plerosque dico? Moniales equidem ita me commoverunt ut scribendo asseram, nullum omnino ei assensisse: ipsumque
imperatorem ficte ac simulate illi adhæsisse. Nihilominus, qui henotico decreto obtemperare videbantur, clerici, sacerdotes ac diaconi, imperator
et senatus in magnam Ecclesiam convenerunt, ut
concordibus animis et unitis divinam liturgiam celebrarens, sinceraque mente Deo precibus litarent.
Tum etiam schismatici ad Pantocratoris monasterium currunt, Gennadium, antea Georgium scholarium appeilatum, adeunt, consiliumque ab eo,
quomodo se gerere debeant, petunt. Is inclusum se
cella tenebat, accepta ergo charta sententiam suam
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ ὁ πατριάρχης Γρηγόριος. Hic Grego- Leonardus Chiensis Mitylenes archiepiscopus, ut
rius teste Phrantze, iib. ut, cap. 5, anno 1451, mense Augusto ab urbe iustar exsulis discesseral.
Ὁ καρδηνάλιος οὖν. Inter eos qui mercede
couducti sunt a çardinali Sabinensi Isidoro, fuit
ipse testatur in principio narrationis de captivitate
Constantinopolitana.
Το πλεῖστον οὖν μέρος τοῦ ἱερατικοῦ.
Idem tesiatur Leonardus Chiesis.
Καὶ δὴ φανεῖσα ἡ ἐκδεχομένη παρ’ αὐτῶν ναῦς, ἐξῆλθον ἐκ τῆς Χίου καὶ πρὸς Κωνσταντινούπολιν ἔπλευσαν καταντήσαντες ἐν αὐτῇ τὸν Νοέμβριον μῆνα τοῦ, ἑξακισχιλιοστοῦ ἐνακοσιοστοῦ ἑξηκοστοῦ πρώτου ἔτους. Καὶ ὁ βασιλεὺς δεξιῶς ἀποδεξάμενος καὶ τιμήσας, ὡς ἔπρεπεν, ἦλθον εἰς τοὺς τῆς ἑνώσεως λόγους, καὶ εὑρὼν τὸν βασιλέα εἰς τοῦτο κατανεύσαντα καὶ μερικοὺς τῶν τῆς ἐκκλησίας. Τὸ πλεῖστον οὖν μέρος τοῦ ἱερατικοῦ καὶ μοναχικοῦ τάγματος, ἡγούμενοι, ἀρχιμαδρῖται, μονάζουσαι,τί λέγω τὸ πλεῖστον; παρεκίνησάν με γὰρ αἱ μονάστριαι εἰπεῖν καὶ γράφειν· οὐδεὶς ἐξ ἁπάντων· καὶ αὐτὸς ὁ βασιλεὺς πεπλασμένως κατένευσεν. Πλὴν ἐλθόντες οἱ φαινόμενοι κατὰ τὸ δοκοῦν τῆς ἑνώσεως ἐν τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ, ἱερεῖς τε καὶ διάκονοι τῶν τοῦ κλήρου καὶ ὁ βασιλεὺς σὺν τῇ συγκλήτῳ, ἐβούλοντο κοινῇ ὁμονοίᾳ λειτουργῆσαι Θεῷ καὶ ἀποδόσαι τὰς εὐχὰς ἀδόλῳ γνώμῃ. Τότε τὸ σχισματικὸν μέρος ἐλθὸν ἐν τῇ μονῇ τοῦ Παντοκράτορος ἐν τῇ κέλλῃ τοῦ Γενναδίου, τοῦ ποτε Γεωργίου σχολαρίου, ἔλεγον αὐτῷ·CAPUT XXXVI.
Constantinus imp. auxilia petit a papa, unionisque Ecclesiarum opus absolvi. Isidorus cardinalis a papa Canstantino-.
polim mittitur. Græci civili discordia laborant ob unionis reconciliationem, paucis eum amplectentibus, maxima
parte eam, Gennadio auctore, abhorrente. Liturgia in S.Sophiæ templum celebratur ab Henoticis, cui cardinatis Isidorus
interfuit. Græcorum sublesta fides. Constantinus cibaria in urbem comportari curat.
Verun in urbem Constantinopolim redeamus,
et quid animo volvebant Constantinopolitani, quamque curam el sollicitudinem adhibuere, ut Nabuchodonosoris manibus ereptam servarent, perpendamus. Imperator suppetias rogatum Romam jam
antea miserat; ut etiam concordia Florentiæ reconciliata stabiliretur: inque magn Ecclesiæ litur
giis papae nomen e sacris diptychis recitaretur; ad
thronum etiam sunm patriareha Gregorius rediret:
hortantibus etiam 142 legatis, aliquos papa mitteret, qui schismátis causa orta capitalia odia placarent. His papa permotus Poloniæ cardinalem
Isidorum, qui Russiæ archiepiscopus fuerat, misit: virum equidem prudentem ac modestum, in
orthodoxis dogmatibus eruditum, et natione RoΟἱ δὲ τῆς πόλεως, ἔλθωμεν δὴ καὶ ἐπ' αὐτὴν, καὶ
ἴδωμεν τίς ἡ φροντὶς αὐτῶν, καὶ μέριμνα τοῦ διατώσασθαι τὴν πόλιν ἐκ χειρὸς τοῦ Ναβουχοδονόσο
ρος. Ο βασιλεύς ἦν στείλας ἐν Ῥώμη προλαβών,
αἰτῶν βοήθειαν, καὶ ὅπως συντεθῶσιν τῇ ὁμονοίᾳ,
καὶ ἑνώσει τῇ γεγονυίᾳ ἐν Φλωρεντία· καὶ λάβῃ τὸ
μνημόσυνον ὁ πάππας ἐν τῇ μεγάλη Εκκλησίᾳ·
καὶ ὁ πατριάρχης Γρηγόριος επανελεύσεται ἐν
τῷ θρόνῳ αὐτοῦ· καὶ μετεκαλεῖτο τινας ἀφικέσθαι
τῶν τοῦ πάππα, όπως εἰρηνεύσει τὴν ἄσπονδον ἔχε.
θραν τοῦ σχίσματος. Εστειλε δ' ὁ πάππας τὸν Καλ
δηνάλιον Πολωνίας, τὸν ποτὲ ἀρχιεπίσκοπον Ρωσίας
Ισίδωρον, ἄνδρα συνετὸν καὶ σώφρονα, καὶ πεπαιδευμένον ἐν δόγμασιν ὀρθοῖς, Ῥωμαῖον τὸ γένος,
καὶ αὐτὸν ἕνα τῆς ἐν Φλωρεντίᾳ συνόδου ὑπάρχοντα
πατέρα τίμιον, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσε· καὶ mæum: qui, ut jam diximus, pater eximius Florenἐλθόντος ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ μετὰ νηὸς μεγίστης τῶν
Γενου τῶν, ἐποίησεν ἡμέρας ἱκανὰς, ἕως οὗ οἱ ἔμ
ποροι τῆς νηός πραγματεύσωνται, καὶ δώσωσι τὰ
χρειώδη, καὶ λάβωσι τὰ ζητούμενα, αναμένοντες καὶ
ἑτέραν ναῦν, ἥτις ἔμελλε συμπλέειν ἄχρι Καφά. Ο
Καδδηνάκιος οὖν ἔχων μεθ' αὑτοῦ τῶν Ἰταλῶν
ἄχρι πεντήκοντα, ἐρόγευσε καὶ ἑτέρους πλείστους ἐκ
τῆς Χίου Λατίνους. Καὶ δὴ φανεῖσα ἡ ἐκδεχομένη
παρ' αὐτῶν ναῦς, ἐξῆλθον ἐκ τῆς Χίου, πρὸς Κων
σταντινούπολιν ἔπλευσαν, καταντήσαντες ἐν αὐτῇ
τον Νοέμβριον μήνα τοῦ ςοξα' ἔτους. Καὶ ὁ βασιλεὺς δεξιῶς ἀποδεξάμενος, καὶ τιμήσας ὡς ἔπρεπεν,
ἦλθον εἰς τοὺς τῆς ἑνώσεως λόγους, καὶ εὑρὼν τὴν
βασιλέα εἰς τοῦτο κατανεύσαντα, καὶ μερικοὺς τῶν
τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ πλεῖστον οὖν μέρος τοῦ ἱερατικοῦ καὶ μοναχικού τάγματος, ἡγούμενοι, ἀρχι
μανδρίται, μονάζουσαι. Τί λέγω τὸ πλεῖστον; παρεκίνησαν με γὰρ οἱ μονάστρια: εἰπεῖν καὶ γράφειν,
οὐδεὶς ἐξ ἁπάντων, καὶ αὐτὸς ὁ βασιλεὺς πεπλασμέ
νως κατένευσεν. Θπλὴν ἐλθόντες οἱ φαινόμενοι κατὰ
τὸ δοκοῦν τῆς ἑνώσεως ἐν τῇ μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ με
ρεῖς τε καὶ διάκονοι τῶν τοῦ κλήρου, καὶ ὁ βασιλεὺς
σὺν τῇ συγκλήτῳ ἐβούλοντο κοινῇ ὁμονοίᾳ λειτουρ
γῆται Θεῷ, καὶ ἀποδόσαι τὰς εὐχὰς ἀδέλῳ γνώμῃ.
Τότε τὸ σχισματικὸν μέρος ἐλθὼν ἐν τῇ μονῇ τοῦ
παντοκράτορος ἐν τῇ κέλλῃ τοῦ Γενναδίου, τοῦ ποτὲ
Γεωργίου Σχολαρίου, ἔλεγον αὐτῷ, Καὶ ἡμεῖς τί
ποιήσομεν; Αὐτὸς δὲ ἐγκλεισθεὶς, καὶ χάρτην λα
βῶν, καὶ γράψας την γνώμην αὐτοῦ, διὰ τῆς γραφ
φῆς ἐδήλου καὶ τὴν συμβουλήν. Τα γαρφέντα οὖν
ἐδήλουν οὕτως· "Αθλιοι 'Ρωμαῖοι, εἰς τί έπλα
νήθητε, καὶ ἀπεμακρύνατε ἐκ τῆς ἐλπίδος τοῦ
Θεοῦ, καὶ ἠλπίσατε εἰς τὴν δύναμιν τῶν Φράγ
tino concilio interfuerat. Nave maxima Genuensi
vectus ad Chium insulam appulit, pluresque illic
dies transegit; donec mercatores, quorum navis
erat, negotia sua, distractis mercibus quas attulerant, et necessariis comparatis, absolvissent, eisque se conjunxisset navis alia, quæ ad Capham
usque navigatura erat. Præter quinquaginta Italos,
quieum comitabantur, plurimos etiam alios ex Chio
Latinos mercede conduxit. Tandem cum exspectata
navis comparuisset, e Chio solverunt, et versus
Constantinopoliin navigarunt, ad cujus portum Novembri mense anni ab orbe condito 6961 (Christi
1459) appulerunt. Comiter ac honorifice, utque decebat, cardinalem imperator suscepit. Habitisque
de Ecclesiarum concordia colloquiis, imperator et
Græcæ Ecclesiæ privati homines, ad eam stabiliendam propensos se exhibuerunt. At sacri ordinis
maxima pars et monachorum, abbates et archimandritæ, moniales etiam hanc reconciliatam concordiam aversati sunt. Quid plerosque dico? Moniales equidem ita me commoverunt ut scribendo asseram, nullum omnino ei assensisse: ipsumque
imperatorem ficte ac simulate illi adhæsisse. Nihilominus, qui henotico decreto obtemperare videbantur, clerici, sacerdotes ac diaconi, imperator
et senatus in magnam Ecclesiam convenerunt, ut
concordibus animis et unitis divinam liturgiam celebrarens, sinceraque mente Deo precibus litarent.
Tum etiam schismatici ad Pantocratoris monasterium currunt, Gennadium, antea Georgium scholarium appeilatum, adeunt, consiliumque ab eo,
quomodo se gerere debeant, petunt. Is inclusum se
cella tenebat, accepta ergo charta sententiam suam
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ ὁ πατριάρχης Γρηγόριος. Hic Grego- Leonardus Chiensis Mitylenes archiepiscopus, ut
rius teste Phrantze, iib. ut, cap. 5, anno 1451, mense Augusto ab urbe iustar exsulis discesseral.
Ὁ καρδηνάλιος οὖν. Inter eos qui mercede
couducti sunt a çardinali Sabinensi Isidoro, fuit
ipse testatur in principio narrationis de captivitate
Constantinopolitana.
Το πλεῖστον οὖν μέρος τοῦ ἱερατικοῦ.
Idem tesiatur Leonardus Chiesis.
Καὶ ἡμεῖς τί ποιήσωμεν;Αὐτὸς δὲ ἐγκλεισθεὶς καὶ χάρτην λαβὼν καὶ γράψας τὴν γνώμην αὐτοῦ, διὰ τῆς γραφῆς ἐδήλου καὶ τὴν συμβουλήν. Τὰ γραφέντα οὖν ἐδήλουν οὕτως· Ἄθλιοι Ῥωμαῖοι, εἰς τί ἐπλανήθητε καὶ ἀπεμακρύνατε ἐκ τῆς ἐλπίδος τοῦ Θεοῦ καὶ ἠλπίσατε εἰς τὴν δύναμιν τῶν Φράγγων καὶ σὺν τῇ Πόλει, ἐν ᾗ μέλλει φθαρῆναι, ἐχάσατε καὶ τὴν εὐσέβειάν σας; Ἵλεώς μοι, Κύριε· Μαρτύρομαι ἐνώπιόν σου, ὅτι ἀθῶός εἰμι τοῦ τοιούτου πταίσματος. Γινώσκετε, ἄθλιοι πολῖται, τί ποιεῖτε; Καὶ σὺν τῷ αἰχμαλωτισμῷ, ὃς μέλλει γενέσθαι εἰς ὑμᾶς, ἐχάσατε καὶ τὸ πατροπαράδοτον σέβας καὶ ὡμολογήσατε τὴν ἀσέβειαν· Οὐαὶ ὑμῖν ἐν τῷ κρίνεσθαι·Ταῦτα καὶ ἕτερα πλείω γράψας καὶ εἰς τὴν θύραν τοῦ κελλίου αὐτοῦ προσηλώσας, ἐκλείσθη ἔνδον καὶ ὁ χάρτης ἀνεγινώσκετο. Τότε αἱ δοκοῦσαι καθαραὶ καὶ εἰς Θεὸν ἐν ὀρθοδοξίᾳ σχολάζουσαι μονάστριαι κατὰ τὸ δοκοῦν αὐταῖς καὶ τὸν αὐτῶν διδάσκαλον Γεννάδιον, ἅπασαι σὺν τοῖς ἡγουμένοις καὶ πνευματικοῖς καὶ λοιποῖς ἱερεῦσι καὶ λαικοῖς τὸ ἀνάθεμα ἐξεβόησαν καὶ τὸν ὅρον τῆς συνόδου καὶ τοὺς στέρξαντας καὶ στέργοντας καὶ μέλλοντας στέρξαι ἀναθεμάτισαν.CAPUT XXXVI.
Constantinus imp. auxilia petit a papa, unionisque Ecclesiarum opus absolvi. Isidorus cardinalis a papa Canstantino-.
polim mittitur. Græci civili discordia laborant ob unionis reconciliationem, paucis eum amplectentibus, maxima
parte eam, Gennadio auctore, abhorrente. Liturgia in S.Sophiæ templum celebratur ab Henoticis, cui cardinatis Isidorus
interfuit. Græcorum sublesta fides. Constantinus cibaria in urbem comportari curat.
Verun in urbem Constantinopolim redeamus,
et quid animo volvebant Constantinopolitani, quamque curam el sollicitudinem adhibuere, ut Nabuchodonosoris manibus ereptam servarent, perpendamus. Imperator suppetias rogatum Romam jam
antea miserat; ut etiam concordia Florentiæ reconciliata stabiliretur: inque magn Ecclesiæ litur
giis papae nomen e sacris diptychis recitaretur; ad
thronum etiam sunm patriareha Gregorius rediret:
hortantibus etiam 142 legatis, aliquos papa mitteret, qui schismátis causa orta capitalia odia placarent. His papa permotus Poloniæ cardinalem
Isidorum, qui Russiæ archiepiscopus fuerat, misit: virum equidem prudentem ac modestum, in
orthodoxis dogmatibus eruditum, et natione RoΟἱ δὲ τῆς πόλεως, ἔλθωμεν δὴ καὶ ἐπ' αὐτὴν, καὶ
ἴδωμεν τίς ἡ φροντὶς αὐτῶν, καὶ μέριμνα τοῦ διατώσασθαι τὴν πόλιν ἐκ χειρὸς τοῦ Ναβουχοδονόσο
ρος. Ο βασιλεύς ἦν στείλας ἐν Ῥώμη προλαβών,
αἰτῶν βοήθειαν, καὶ ὅπως συντεθῶσιν τῇ ὁμονοίᾳ,
καὶ ἑνώσει τῇ γεγονυίᾳ ἐν Φλωρεντία· καὶ λάβῃ τὸ
μνημόσυνον ὁ πάππας ἐν τῇ μεγάλη Εκκλησίᾳ·
καὶ ὁ πατριάρχης Γρηγόριος επανελεύσεται ἐν
τῷ θρόνῳ αὐτοῦ· καὶ μετεκαλεῖτο τινας ἀφικέσθαι
τῶν τοῦ πάππα, όπως εἰρηνεύσει τὴν ἄσπονδον ἔχε.
θραν τοῦ σχίσματος. Εστειλε δ' ὁ πάππας τὸν Καλ
δηνάλιον Πολωνίας, τὸν ποτὲ ἀρχιεπίσκοπον Ρωσίας
Ισίδωρον, ἄνδρα συνετὸν καὶ σώφρονα, καὶ πεπαιδευμένον ἐν δόγμασιν ὀρθοῖς, Ῥωμαῖον τὸ γένος,
καὶ αὐτὸν ἕνα τῆς ἐν Φλωρεντίᾳ συνόδου ὑπάρχοντα
πατέρα τίμιον, ὡς ὁ λόγος φθάσας ἐδήλωσε· καὶ mæum: qui, ut jam diximus, pater eximius Florenἐλθόντος ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ μετὰ νηὸς μεγίστης τῶν
Γενου τῶν, ἐποίησεν ἡμέρας ἱκανὰς, ἕως οὗ οἱ ἔμ
ποροι τῆς νηός πραγματεύσωνται, καὶ δώσωσι τὰ
χρειώδη, καὶ λάβωσι τὰ ζητούμενα, αναμένοντες καὶ
ἑτέραν ναῦν, ἥτις ἔμελλε συμπλέειν ἄχρι Καφά. Ο
Καδδηνάκιος οὖν ἔχων μεθ' αὑτοῦ τῶν Ἰταλῶν
ἄχρι πεντήκοντα, ἐρόγευσε καὶ ἑτέρους πλείστους ἐκ
τῆς Χίου Λατίνους. Καὶ δὴ φανεῖσα ἡ ἐκδεχομένη
παρ' αὐτῶν ναῦς, ἐξῆλθον ἐκ τῆς Χίου, πρὸς Κων
σταντινούπολιν ἔπλευσαν, καταντήσαντες ἐν αὐτῇ
τον Νοέμβριον μήνα τοῦ ςοξα' ἔτους. Καὶ ὁ βασιλεὺς δεξιῶς ἀποδεξάμενος, καὶ τιμήσας ὡς ἔπρεπεν,
ἦλθον εἰς τοὺς τῆς ἑνώσεως λόγους, καὶ εὑρὼν τὴν
βασιλέα εἰς τοῦτο κατανεύσαντα, καὶ μερικοὺς τῶν
τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ πλεῖστον οὖν μέρος τοῦ ἱερατικοῦ καὶ μοναχικού τάγματος, ἡγούμενοι, ἀρχι
μανδρίται, μονάζουσαι. Τί λέγω τὸ πλεῖστον; παρεκίνησαν με γὰρ οἱ μονάστρια: εἰπεῖν καὶ γράφειν,
οὐδεὶς ἐξ ἁπάντων, καὶ αὐτὸς ὁ βασιλεὺς πεπλασμέ
νως κατένευσεν. Θπλὴν ἐλθόντες οἱ φαινόμενοι κατὰ
τὸ δοκοῦν τῆς ἑνώσεως ἐν τῇ μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ με
ρεῖς τε καὶ διάκονοι τῶν τοῦ κλήρου, καὶ ὁ βασιλεὺς
σὺν τῇ συγκλήτῳ ἐβούλοντο κοινῇ ὁμονοίᾳ λειτουρ
γῆται Θεῷ, καὶ ἀποδόσαι τὰς εὐχὰς ἀδέλῳ γνώμῃ.
Τότε τὸ σχισματικὸν μέρος ἐλθὼν ἐν τῇ μονῇ τοῦ
παντοκράτορος ἐν τῇ κέλλῃ τοῦ Γενναδίου, τοῦ ποτὲ
Γεωργίου Σχολαρίου, ἔλεγον αὐτῷ, Καὶ ἡμεῖς τί
ποιήσομεν; Αὐτὸς δὲ ἐγκλεισθεὶς, καὶ χάρτην λα
βῶν, καὶ γράψας την γνώμην αὐτοῦ, διὰ τῆς γραφ
φῆς ἐδήλου καὶ τὴν συμβουλήν. Τα γαρφέντα οὖν
ἐδήλουν οὕτως· "Αθλιοι 'Ρωμαῖοι, εἰς τί έπλα
νήθητε, καὶ ἀπεμακρύνατε ἐκ τῆς ἐλπίδος τοῦ
Θεοῦ, καὶ ἠλπίσατε εἰς τὴν δύναμιν τῶν Φράγ
tino concilio interfuerat. Nave maxima Genuensi
vectus ad Chium insulam appulit, pluresque illic
dies transegit; donec mercatores, quorum navis
erat, negotia sua, distractis mercibus quas attulerant, et necessariis comparatis, absolvissent, eisque se conjunxisset navis alia, quæ ad Capham
usque navigatura erat. Præter quinquaginta Italos,
quieum comitabantur, plurimos etiam alios ex Chio
Latinos mercede conduxit. Tandem cum exspectata
navis comparuisset, e Chio solverunt, et versus
Constantinopoliin navigarunt, ad cujus portum Novembri mense anni ab orbe condito 6961 (Christi
1459) appulerunt. Comiter ac honorifice, utque decebat, cardinalem imperator suscepit. Habitisque
de Ecclesiarum concordia colloquiis, imperator et
Græcæ Ecclesiæ privati homines, ad eam stabiliendam propensos se exhibuerunt. At sacri ordinis
maxima pars et monachorum, abbates et archimandritæ, moniales etiam hanc reconciliatam concordiam aversati sunt. Quid plerosque dico? Moniales equidem ita me commoverunt ut scribendo asseram, nullum omnino ei assensisse: ipsumque
imperatorem ficte ac simulate illi adhæsisse. Nihilominus, qui henotico decreto obtemperare videbantur, clerici, sacerdotes ac diaconi, imperator
et senatus in magnam Ecclesiam convenerunt, ut
concordibus animis et unitis divinam liturgiam celebrarens, sinceraque mente Deo precibus litarent.
Tum etiam schismatici ad Pantocratoris monasterium currunt, Gennadium, antea Georgium scholarium appeilatum, adeunt, consiliumque ab eo,
quomodo se gerere debeant, petunt. Is inclusum se
cella tenebat, accepta ergo charta sententiam suam
Ismaelis Bullialdi notæ.
Καὶ ὁ πατριάρχης Γρηγόριος. Hic Grego- Leonardus Chiensis Mitylenes archiepiscopus, ut
rius teste Phrantze, iib. ut, cap. 5, anno 1451, mense Augusto ab urbe iustar exsulis discesseral.
Ὁ καρδηνάλιος οὖν. Inter eos qui mercede
couducti sunt a çardinali Sabinensi Isidoro, fuit
ipse testatur in principio narrationis de captivitate
Constantinopolitana.
Το πλεῖστον οὖν μέρος τοῦ ἱερατικοῦ.
Idem tesiatur Leonardus Chiesis.
PG 157:1059Ὁ χυδαῖος οὖν καὶ ἀγοραῖος λαὸς ἐξελθόντες ἐκ τῆς αὐλῆς τοῦ μοναστηρίου, ἐν καπηλείοις κρατῶντες ἐν χερσὶ τὰς φιάλας πλήρεις ἀκράτου ἀναθεμάτιζον τοὺς ἑνωτικούς, πίνοντες εἰς πρεσβείαν τῆς εἰκόνος τῆς Θεομήτορος καὶ παρακαλοῦντες αὐτὴν τοῦ γενέσθαι προστάτης καὶ ἀρωγὸς τῆς πόλεως ὥς ποτε κατὰ τοῦ Χοσρόου καὶ τοῦ Χαγάνου καὶ κατὰ Ἀράβων, οὕτω καὶ νῦν κατὰ τοῦ Μεχέμετ. Τὴν γὰρ Λατίνων οὔτε βοήθειαν οὔτε τὴν ἕνωσιν χρήζομεν. Ἀπέστω ἀφ’ ἡμῶν ἡ τῶν ἀζυμιτῶν λατρεία. Οἱ δὲ ἐν τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ ἀθροισθέντες χριστιανοὶ δέησιν πρὸς τὸν Θεὸν ἐκτενῆ ποιήσαντες καὶ τοὺς λόγους τοῦ καδδηναλίου ἐνωτισθέντες ἔστερξαν τὸν τῆς ἑνώσεως ὅρον καὶ αὐτοὶ μετὰ συμφωνίας, ὡς ὅτι, παρελθούσης τῆς περιστάσεως τῶν Τούρκων καὶ γαλήνης γενομένης, καθίσαντές τινες τῶν ἐλλογίμων ἴδωσι τοὺς ὅρους καί, εἰ ἔστι τι τὸ μὴ τελέως ὀρθοτομοῦν, διορθώσωσι. Ἐν τῇ συμφωνίᾳ οὖν αὕτῃ ἔστερξαν τοῦ γενέσθαι λειτουργίαν κοινὴν ἐν τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ·DUCE
consiliumque rogatus, scripto aperit, quo talia con- κων, καὶ σὺν τῇ πόλει ἐν ᾗ μέλλει φθαρῆναι,
tinebantur: Miseri Romæi, quare aberrastis? et a
spe, quæ in Deo reposita est, Francorum viribus
confisi longe recessistis? cum ipsa urbe veram religionem, brevi in ea evertendam, perdidistis. Væ!
propitius mihi sis, Domine. Coram te testor ab ejusmodi culpa et offensione me abesse, insontemque et
purum esse. Advertite, miseri cives, quid hodie fiat?
Servitutis, quæ cervicibus vestris impendet, ærumnas
augendo, a parentibus majoribusque vestris acceptam
fidem abnegastis, impietatem professi. Va vobis
dum 143 judicatis. Hæc et alia plura cum seripsisset, cellæ suæ januæ a cunctis postea lecta
clavo affixit, iterumque intra eam se conclusit.
Continuo quæ vitæ integræ ac puræ censebantur
moniales, Deoque servire recta ac orthodoxa doginala proftendo, earum doctore Gennadio, mounasteriorum abbatibus, pneumaticis seu confessariis,
cæterisque sacerdotibus, ac laicis conspirantibus,
arbitrio suo ac sententia synodi decretum, et eos
`qui illud probaverant, quique in posterum probarent, anathemate damuarunt. Infima deinde forensisque turba e monasterii claustris dilapsa in œnopolia, manibus phialas mero plenas tenentes, henoticos, id est unitati adhærentes, diris devovebant: et in honorem imaginis Deiparæ exhaustis
poculis, eam invocabant, ut urbi præesset et auxiliaretur, et quomodo olim adversus Chosroem,
Chaganum, et Arabes pugnaverat, ita Dune adversus Mehemetem præliaretur: Latinorum enim
(inquiunt) auxiliis non opus est nobis: procul sit
a nobis Azymilarum ritus. Qui vero in magna Ecclesia convenerant Christiani, votis ac precibus
prolixis Deo oblatis, cardinalisque oratione audita,
decreto concordiæ et unitatis Ecclesiarum paruerunt. In id etiam utrique consenserunt, ut, a Turcis
impendente periculo remoto, ac tranquillitate reddita, selecti aliquot insigues et probati viri decretum examinent; ut, siquid minus orthodoxum sit,
corrigant ac emendent. Hac itaque reconciliata
concordia, inter illos convenit, ab Italis et Græcis
in magna Ecclesia liturgiam communem celebrari,
commemorationem Nicolai papæ in sacris diptychis, atque etiam Gregorii patriarchæ tunc exsulantis fieri. Decenibris die 12, anno mundi 6961
(Christi 1452), sacra illa mystagogia celebrata fuit.
ἐχάσατε καὶ τὴν εὐσέβειάν σας [Porte εὐσέβειαν.
Οὐαί]. Ιλεός μοι, Κύριε. Μαρτύρομαι ἐνώπιόν
σου, ὅτι ἀθῶός εἰμι τοῦ τοιούτου πταίσματος.
Γινώσκετε, άθλιοι πολῖται, τί ποιεῖται, καὶ σὺν
τῷ αἰχμαλωτισμῷ, ὃς μέλλει γενέσθαι εἰς ὑμᾶς,
ἐχάσατε καὶ τὸ πατροπαράδοτον, καὶ ὁμολογή
σατε τὴν ἀσέβειαν. Οὐαὶ ὑμῖν ἐν τῷ κρίνεσθαι.
Ταῦτα καὶ ἕτερα πλείω γράψας, καὶ εἰς τὴν θύραν
τοῦ κελλίου αὐτοῦ προσηλώσας, ἐκλείσθη ἔνδον, καὶ
ὁ χάρτης ἀνεγινώσκετο. Τότε αἱ δοκοῦσαι καθαρεί,
καὶ εἰς Θεὸν ἐν ὀρθοδοξία σχολάζουσαι μονάστριες,
κατὰ τὸ δοκοῦν αὐταῖς, καὶ τὸν αὐτῶν διδάσκαλον
Γεννάδιον, ἅπασαι σὺν τοῖς ἡγουμένοις, καὶ πνευματικοῖς, καὶ λοιποῖς ἱερεῦσι, καὶ λαϊκοῖς τὸ ἀνάθεμα
ἐξεβόησαν, καὶ τὸν δρον τῆς συνόδου, καὶ τοὺς στέρ
ξαντας, καὶ στέργοντας, καὶ μέλλοντας στέρξαι άνε
θεμάτισαν. Ο χυδαίος οὖν καὶ ἀγοραῖος λαὸς ἐξ
ελθόντες ἐκ τῆς αὐλῆς τοῦ μοναστηρίου ἐν κατη
λίοις, κρατοῦντες ἐν χερσὶ τὰς φιάλες πλήρεις
ἀκράτου, ἀνεθεμάτιζον τοὺς ἐνωτικούς, πίνοντες εἰς
πρεσβείαν τῆς εἰκόνος τῆς Θεομήτορος, καὶ παρακα·
λοῦντες αὐτὴν τοῦ γενέσθαι προστάτη; καὶ ἀρωγός
τῆς πόλεω, ὡς ποτὲ κατὰ τοῦ Χοσρόου (42'), καὶ τοῦ
Χαγάνου, καὶ κατὰ ᾿Αράβων, οὕτω καὶ νῦν κατὰ τοῦ
Μεχμέτ. Τὴν γὰρ Λατίνων οὔτε βοήθειαν, ούτε
τὴν ἕνωσιν χρήζομεν· ἀπέστω ἀφ' ἡμῶν ἡ τῶν
'Αζυμιτών λατρεία. Οἱ δὲ ἐν τῇ μεγάλη Εκκλη
σίᾳ ἀθροισθέντες Χριστιανοί, δέησιν πρὸς τὸν Θεὸν
ἐκτενῇ ποιήσαντες, καὶ τοὺς λόγους τοῦ καδδηναλίου
ἐνωτισθέντες, έστερξαν τὸν τῆς ἑνώσεως ὅρον. Καὶ
αὐτοὶ μετὰ συμφωνίας, ὡς ὅτι παρελθούσης τῆς
περιστάσεως τῶν Τούρκων, καὶ γαλήνης γενομένης
καθίσαντες τινὲς τῶν ἐλλογίμων ἴδωσι τους όρους,
καὶ εἰ ἔστι τι τὸ μὴ τελέως ὀρθοτομούν, διορθώσωσι,
Ἐν τῇ συμφωνίᾳ οὖν αὐτῇ ἔστερξαν τοῦ γενέσθαι
λειτουργίαν κοινὴν ἐν τῇ μεγάλῃ Εκκλησία, τελε
σθεῖσα παρ' Ἰταλῶν καὶ Γραικῶν καὶ μνημονεύσαν
τες τὸν πάππαν Νικόλαον ἐν τοῖς διπτύχοις, καὶ τὸν
ἐξόριστον πατριάρχην Γρηγόριον. Τὰ τῆς ἱερᾶ; μυ
σταγωγίας επληρώθη ἐν μηνὶ Δεκεμβρίῳ εξ
τοῦ δοξα' ἔτους. Ησαν δὲ καὶ πολλοὶ, οἳ οὐκ ἔκ
6ον προσφορὰν ἀντιδώρου, ὡς βδελυκτὴν θυσίαν τε
λεσθεῖσαν ἐν τῇ ἑνωτικῇ λειτουργία. Ὁ δὲ καδοςνάλιος ἀνιχνεύων πᾶσαν καρδίαν, καὶ πάντα σκεπή
τῶν Γραικῶν, οὐκ ἐλάνθανον γὰρ τὰ μαγγανεύματα
Ismaelis Bullialdi notæ.
(43') Ως ποτὲ κατὰ τοῦ Χοσρόου. Heraclio imiperante Hunnorum Avarum rex Chaganus Constantinopolim adortus est, dum Chosroes in Asia imperii
provincias populabatur, et Heraclium in Persa -
rum propulsendis incursionibus distineret. Post
annos vero 56, imperaute Constantino Pogonato,
Agareni Constantinopolim obsederunt. Tertio sub
Leone Isaurio iidem Agareni urbem oppugnarunt.
Hisque angustiis pressæ urbi ter beatissima virgo
Hodegetria opem tulit, ut Græci docent. Has ob
causas, et tanti beneficii memores Constantinopeleos incole, Sabbato quintæ septimane jejuniorum, id est more nostro loquendi Sabbato ante
Dominicam Passionis, secundam Vigiliam palatii
celebrabant, quæ τῆς ἀκαθίστου vocabatur. Iu
qua hymnus ἀκάθιστος εἰ ὁλονύκτιος, a Clero et
laicis stantibus per totam noctem canebatur.
Ακάθιστο; enim appellata est illa solemnitas, propterea quod a slantibus, non sedentibus, indesimenter hymous canebatur.
Εν μηνὶ Δεκεμβρίῳ. Leonard. Chiensis:
Verum quoniam nec ratio, nec auctoritas, nec varia
Scholarii, Isidori Neophytique opiniones adrersus
Romana Ecclesie fidem stare poterant, actum est
industria et probitate præfati domini cardinalis, ul
sancta unio assentiente imperatore senatuque (si non
ficta fuit) firmaretur celebrareturque secundo Idus
Decembris, Spiridionis episcopi sancti die. Qui pridie Idus Decembris duodecimus est mensis.
τελεσθεῖσα παρὰ Ἰταλῶν καὶ Γραικῶν καὶ μνημονεύσαντες τὸν πάπαν Νικόλαον ἐν τοῖς διπτύχοις καὶ τὸν ἐξόριστον πατριάρχην Γρηγόριον, τὰ τῆς ἱερᾶς μυσταγωγίας ἐπληρώθη ἐν μηνὶ Δεκεβρίῳ ιβ τοῦ ἑξακισχιλιοστοῦ ἐνακοσιοστοῦ ἑξηκοστοῦ πρώτου ἔτους. Ἦσαν δὲ καὶ πολλοί, οἳ οὐκ ἔλαβον προςφορὰν ἀντιδώρου ὡς βδελυκτὴν θυσίαν τελεσθεῖσαν ἐν τῇ ἑνωτικῇ λειτουργία. Ὁ δὲ καδδηνάλιος ἀνιχνεύων πᾶσαν καρδίαν καὶ πάντα σκοπὸν τῶν Γραικῶν, οὐκ ἐλάνθανον γὰρ τὰ μαγγανεύματα καὶ αἱ ἀπάται τῶν Γραικῶν αὐτῷ, ἀλλ’ ὡς τοῦ αὐτοῦ γένους ὢν σὺν ὀλίγῃ ὁρμῇ, ἔσπευδε βοηθῆσαι τῇ Πόλει καὶ ἤρκει αὐτὸ πρὸς ἀπολογίαν τῷ πάπα, ὅσον γέγονεν· τὸ δὲ πλέον ἀνετίθετο τῷ Θεῷ τῷ πάντα οἰκονομῶντι πρὸς τὸ συμφέρον. Ἀλλ’ ὁ λαὸς ὁ ἀπηνὴς καὶ μισόκαλος, ἡ ῥίζα τῆς ὑπερηφανείας, ὁ κλάδος τῆς κενοδοξίας, τὸ ἄνθος τῆς ὑψηλοφροσύνης, ἡ τρυγία τοῦ γένους τῶν Ἑλλήνων, ἡ καταφρονοῦσα τὰ γένη τῶν ἀνθρώπων καταφρόνησις ἀληθινὴ πάντα τὰ γενόμενα ἐλογίζοντο ὡς μὴ γενόμενα. Ἔλεγον οὖν ὁμιλοῦντες οἱ τῆς ἑνώσεως τοῖς σχισματικοῖς·DUCE
consiliumque rogatus, scripto aperit, quo talia con- κων, καὶ σὺν τῇ πόλει ἐν ᾗ μέλλει φθαρῆναι,
tinebantur: Miseri Romæi, quare aberrastis? et a
spe, quæ in Deo reposita est, Francorum viribus
confisi longe recessistis? cum ipsa urbe veram religionem, brevi in ea evertendam, perdidistis. Væ!
propitius mihi sis, Domine. Coram te testor ab ejusmodi culpa et offensione me abesse, insontemque et
purum esse. Advertite, miseri cives, quid hodie fiat?
Servitutis, quæ cervicibus vestris impendet, ærumnas
augendo, a parentibus majoribusque vestris acceptam
fidem abnegastis, impietatem professi. Va vobis
dum 143 judicatis. Hæc et alia plura cum seripsisset, cellæ suæ januæ a cunctis postea lecta
clavo affixit, iterumque intra eam se conclusit.
Continuo quæ vitæ integræ ac puræ censebantur
moniales, Deoque servire recta ac orthodoxa doginala proftendo, earum doctore Gennadio, mounasteriorum abbatibus, pneumaticis seu confessariis,
cæterisque sacerdotibus, ac laicis conspirantibus,
arbitrio suo ac sententia synodi decretum, et eos
`qui illud probaverant, quique in posterum probarent, anathemate damuarunt. Infima deinde forensisque turba e monasterii claustris dilapsa in œnopolia, manibus phialas mero plenas tenentes, henoticos, id est unitati adhærentes, diris devovebant: et in honorem imaginis Deiparæ exhaustis
poculis, eam invocabant, ut urbi præesset et auxiliaretur, et quomodo olim adversus Chosroem,
Chaganum, et Arabes pugnaverat, ita Dune adversus Mehemetem præliaretur: Latinorum enim
(inquiunt) auxiliis non opus est nobis: procul sit
a nobis Azymilarum ritus. Qui vero in magna Ecclesia convenerant Christiani, votis ac precibus
prolixis Deo oblatis, cardinalisque oratione audita,
decreto concordiæ et unitatis Ecclesiarum paruerunt. In id etiam utrique consenserunt, ut, a Turcis
impendente periculo remoto, ac tranquillitate reddita, selecti aliquot insigues et probati viri decretum examinent; ut, siquid minus orthodoxum sit,
corrigant ac emendent. Hac itaque reconciliata
concordia, inter illos convenit, ab Italis et Græcis
in magna Ecclesia liturgiam communem celebrari,
commemorationem Nicolai papæ in sacris diptychis, atque etiam Gregorii patriarchæ tunc exsulantis fieri. Decenibris die 12, anno mundi 6961
(Christi 1452), sacra illa mystagogia celebrata fuit.
ἐχάσατε καὶ τὴν εὐσέβειάν σας [Porte εὐσέβειαν.
Οὐαί]. Ιλεός μοι, Κύριε. Μαρτύρομαι ἐνώπιόν
σου, ὅτι ἀθῶός εἰμι τοῦ τοιούτου πταίσματος.
Γινώσκετε, άθλιοι πολῖται, τί ποιεῖται, καὶ σὺν
τῷ αἰχμαλωτισμῷ, ὃς μέλλει γενέσθαι εἰς ὑμᾶς,
ἐχάσατε καὶ τὸ πατροπαράδοτον, καὶ ὁμολογή
σατε τὴν ἀσέβειαν. Οὐαὶ ὑμῖν ἐν τῷ κρίνεσθαι.
Ταῦτα καὶ ἕτερα πλείω γράψας, καὶ εἰς τὴν θύραν
τοῦ κελλίου αὐτοῦ προσηλώσας, ἐκλείσθη ἔνδον, καὶ
ὁ χάρτης ἀνεγινώσκετο. Τότε αἱ δοκοῦσαι καθαρεί,
καὶ εἰς Θεὸν ἐν ὀρθοδοξία σχολάζουσαι μονάστριες,
κατὰ τὸ δοκοῦν αὐταῖς, καὶ τὸν αὐτῶν διδάσκαλον
Γεννάδιον, ἅπασαι σὺν τοῖς ἡγουμένοις, καὶ πνευματικοῖς, καὶ λοιποῖς ἱερεῦσι, καὶ λαϊκοῖς τὸ ἀνάθεμα
ἐξεβόησαν, καὶ τὸν δρον τῆς συνόδου, καὶ τοὺς στέρ
ξαντας, καὶ στέργοντας, καὶ μέλλοντας στέρξαι άνε
θεμάτισαν. Ο χυδαίος οὖν καὶ ἀγοραῖος λαὸς ἐξ
ελθόντες ἐκ τῆς αὐλῆς τοῦ μοναστηρίου ἐν κατη
λίοις, κρατοῦντες ἐν χερσὶ τὰς φιάλες πλήρεις
ἀκράτου, ἀνεθεμάτιζον τοὺς ἐνωτικούς, πίνοντες εἰς
πρεσβείαν τῆς εἰκόνος τῆς Θεομήτορος, καὶ παρακα·
λοῦντες αὐτὴν τοῦ γενέσθαι προστάτη; καὶ ἀρωγός
τῆς πόλεω, ὡς ποτὲ κατὰ τοῦ Χοσρόου (42'), καὶ τοῦ
Χαγάνου, καὶ κατὰ ᾿Αράβων, οὕτω καὶ νῦν κατὰ τοῦ
Μεχμέτ. Τὴν γὰρ Λατίνων οὔτε βοήθειαν, ούτε
τὴν ἕνωσιν χρήζομεν· ἀπέστω ἀφ' ἡμῶν ἡ τῶν
'Αζυμιτών λατρεία. Οἱ δὲ ἐν τῇ μεγάλη Εκκλη
σίᾳ ἀθροισθέντες Χριστιανοί, δέησιν πρὸς τὸν Θεὸν
ἐκτενῇ ποιήσαντες, καὶ τοὺς λόγους τοῦ καδδηναλίου
ἐνωτισθέντες, έστερξαν τὸν τῆς ἑνώσεως ὅρον. Καὶ
αὐτοὶ μετὰ συμφωνίας, ὡς ὅτι παρελθούσης τῆς
περιστάσεως τῶν Τούρκων, καὶ γαλήνης γενομένης
καθίσαντες τινὲς τῶν ἐλλογίμων ἴδωσι τους όρους,
καὶ εἰ ἔστι τι τὸ μὴ τελέως ὀρθοτομούν, διορθώσωσι,
Ἐν τῇ συμφωνίᾳ οὖν αὐτῇ ἔστερξαν τοῦ γενέσθαι
λειτουργίαν κοινὴν ἐν τῇ μεγάλῃ Εκκλησία, τελε
σθεῖσα παρ' Ἰταλῶν καὶ Γραικῶν καὶ μνημονεύσαν
τες τὸν πάππαν Νικόλαον ἐν τοῖς διπτύχοις, καὶ τὸν
ἐξόριστον πατριάρχην Γρηγόριον. Τὰ τῆς ἱερᾶ; μυ
σταγωγίας επληρώθη ἐν μηνὶ Δεκεμβρίῳ εξ
τοῦ δοξα' ἔτους. Ησαν δὲ καὶ πολλοὶ, οἳ οὐκ ἔκ
6ον προσφορὰν ἀντιδώρου, ὡς βδελυκτὴν θυσίαν τε
λεσθεῖσαν ἐν τῇ ἑνωτικῇ λειτουργία. Ὁ δὲ καδοςνάλιος ἀνιχνεύων πᾶσαν καρδίαν, καὶ πάντα σκεπή
τῶν Γραικῶν, οὐκ ἐλάνθανον γὰρ τὰ μαγγανεύματα
Ismaelis Bullialdi notæ.
(43') Ως ποτὲ κατὰ τοῦ Χοσρόου. Heraclio imiperante Hunnorum Avarum rex Chaganus Constantinopolim adortus est, dum Chosroes in Asia imperii
provincias populabatur, et Heraclium in Persa -
rum propulsendis incursionibus distineret. Post
annos vero 56, imperaute Constantino Pogonato,
Agareni Constantinopolim obsederunt. Tertio sub
Leone Isaurio iidem Agareni urbem oppugnarunt.
Hisque angustiis pressæ urbi ter beatissima virgo
Hodegetria opem tulit, ut Græci docent. Has ob
causas, et tanti beneficii memores Constantinopeleos incole, Sabbato quintæ septimane jejuniorum, id est more nostro loquendi Sabbato ante
Dominicam Passionis, secundam Vigiliam palatii
celebrabant, quæ τῆς ἀκαθίστου vocabatur. Iu
qua hymnus ἀκάθιστος εἰ ὁλονύκτιος, a Clero et
laicis stantibus per totam noctem canebatur.
Ακάθιστο; enim appellata est illa solemnitas, propterea quod a slantibus, non sedentibus, indesimenter hymous canebatur.
Εν μηνὶ Δεκεμβρίῳ. Leonard. Chiensis:
Verum quoniam nec ratio, nec auctoritas, nec varia
Scholarii, Isidori Neophytique opiniones adrersus
Romana Ecclesie fidem stare poterant, actum est
industria et probitate præfati domini cardinalis, ul
sancta unio assentiente imperatore senatuque (si non
ficta fuit) firmaretur celebrareturque secundo Idus
Decembris, Spiridionis episcopi sancti die. Qui pridie Idus Decembris duodecimus est mensis.
Ἄφετε ἴδωμεν, εἰ ἐξάραι ὁ Θεὸς τὸν ἐχθρὸν τοῦτον τὸν ἀντιστάμενον ἡμῖν, τὸν μέγα δράκοντα τὸν καυχώμενον ἄρδην καταπιεῖν τὴν πόλιν, καὶ τότε ὄψεσθε, εἰ τοῖς ἀζυμίταις ἡμεῖς ἑνωθῶμεν·Ταῦτα λέγοντες οὐκ ἔγνωσαν οἱ ἄθλιοι, ὅτι οἱ τοσοῦτοι ὅρκοι ἕνεκα τῆς συστάσεως καὶ ὁμονοίας τῶν χριστιανῶν, ἤγουν τῶν ἐκκλησιῶν, ἡ ἐν τῷ Λουγδούνῳ γενομένη σύνοδος ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ πρώτου Παλαιολόγου, ἡ ἐν Φλωρεντίᾳ γενομένη σύνοδος ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ ὑστάτου τῶν βασιλέων Παλαιολόγων, καὶ νῦν ἐν τῇ θείᾳ καὶ ἱερᾷ μυσταγωγίᾳ αὕτῃ οἱ γενόμενοι σὺν ἀφορισμοῖς ἀλύτοις ἐπ’ ὀνόματι τῆς Ἁγίας Τριάδος μέλλωσιν ἐξᾶραι τὸ μνημόσυνον αὐτῶν ἐκ γῆς καὶ σὺν αὐτοῖς τὸ τῆς Πόλεως. Ὦ ἄθλιοι, τί κενὰ μελετᾶτε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; Ἰδοῦ, οἱ ἱερεῖς σου καὶ αἱ ἱέρειαι καὶ οἱ μοναχοί σου καὶ οἱ νεωκόροι καὶ αἱ νεωκόραι, οἱ οὐκ ἤθελον κοινωνῆσαι τοῦ ἀχράντου σώματος καὶ αἵματος ἐκ τῶν χειρῶν τῶν ἱερέων τῶν Γραικῶν τῶν ὑπουργούντων τὰ θεῖα κατὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴν τῆς ἀνατολῆς παράδοσιν, λέγοντες μεμιασμένα ὑπάρχειν καί·DUCE
consiliumque rogatus, scripto aperit, quo talia con- κων, καὶ σὺν τῇ πόλει ἐν ᾗ μέλλει φθαρῆναι,
tinebantur: Miseri Romæi, quare aberrastis? et a
spe, quæ in Deo reposita est, Francorum viribus
confisi longe recessistis? cum ipsa urbe veram religionem, brevi in ea evertendam, perdidistis. Væ!
propitius mihi sis, Domine. Coram te testor ab ejusmodi culpa et offensione me abesse, insontemque et
purum esse. Advertite, miseri cives, quid hodie fiat?
Servitutis, quæ cervicibus vestris impendet, ærumnas
augendo, a parentibus majoribusque vestris acceptam
fidem abnegastis, impietatem professi. Va vobis
dum 143 judicatis. Hæc et alia plura cum seripsisset, cellæ suæ januæ a cunctis postea lecta
clavo affixit, iterumque intra eam se conclusit.
Continuo quæ vitæ integræ ac puræ censebantur
moniales, Deoque servire recta ac orthodoxa doginala proftendo, earum doctore Gennadio, mounasteriorum abbatibus, pneumaticis seu confessariis,
cæterisque sacerdotibus, ac laicis conspirantibus,
arbitrio suo ac sententia synodi decretum, et eos
`qui illud probaverant, quique in posterum probarent, anathemate damuarunt. Infima deinde forensisque turba e monasterii claustris dilapsa in œnopolia, manibus phialas mero plenas tenentes, henoticos, id est unitati adhærentes, diris devovebant: et in honorem imaginis Deiparæ exhaustis
poculis, eam invocabant, ut urbi præesset et auxiliaretur, et quomodo olim adversus Chosroem,
Chaganum, et Arabes pugnaverat, ita Dune adversus Mehemetem præliaretur: Latinorum enim
(inquiunt) auxiliis non opus est nobis: procul sit
a nobis Azymilarum ritus. Qui vero in magna Ecclesia convenerant Christiani, votis ac precibus
prolixis Deo oblatis, cardinalisque oratione audita,
decreto concordiæ et unitatis Ecclesiarum paruerunt. In id etiam utrique consenserunt, ut, a Turcis
impendente periculo remoto, ac tranquillitate reddita, selecti aliquot insigues et probati viri decretum examinent; ut, siquid minus orthodoxum sit,
corrigant ac emendent. Hac itaque reconciliata
concordia, inter illos convenit, ab Italis et Græcis
in magna Ecclesia liturgiam communem celebrari,
commemorationem Nicolai papæ in sacris diptychis, atque etiam Gregorii patriarchæ tunc exsulantis fieri. Decenibris die 12, anno mundi 6961
(Christi 1452), sacra illa mystagogia celebrata fuit.
ἐχάσατε καὶ τὴν εὐσέβειάν σας [Porte εὐσέβειαν.
Οὐαί]. Ιλεός μοι, Κύριε. Μαρτύρομαι ἐνώπιόν
σου, ὅτι ἀθῶός εἰμι τοῦ τοιούτου πταίσματος.
Γινώσκετε, άθλιοι πολῖται, τί ποιεῖται, καὶ σὺν
τῷ αἰχμαλωτισμῷ, ὃς μέλλει γενέσθαι εἰς ὑμᾶς,
ἐχάσατε καὶ τὸ πατροπαράδοτον, καὶ ὁμολογή
σατε τὴν ἀσέβειαν. Οὐαὶ ὑμῖν ἐν τῷ κρίνεσθαι.
Ταῦτα καὶ ἕτερα πλείω γράψας, καὶ εἰς τὴν θύραν
τοῦ κελλίου αὐτοῦ προσηλώσας, ἐκλείσθη ἔνδον, καὶ
ὁ χάρτης ἀνεγινώσκετο. Τότε αἱ δοκοῦσαι καθαρεί,
καὶ εἰς Θεὸν ἐν ὀρθοδοξία σχολάζουσαι μονάστριες,
κατὰ τὸ δοκοῦν αὐταῖς, καὶ τὸν αὐτῶν διδάσκαλον
Γεννάδιον, ἅπασαι σὺν τοῖς ἡγουμένοις, καὶ πνευματικοῖς, καὶ λοιποῖς ἱερεῦσι, καὶ λαϊκοῖς τὸ ἀνάθεμα
ἐξεβόησαν, καὶ τὸν δρον τῆς συνόδου, καὶ τοὺς στέρ
ξαντας, καὶ στέργοντας, καὶ μέλλοντας στέρξαι άνε
θεμάτισαν. Ο χυδαίος οὖν καὶ ἀγοραῖος λαὸς ἐξ
ελθόντες ἐκ τῆς αὐλῆς τοῦ μοναστηρίου ἐν κατη
λίοις, κρατοῦντες ἐν χερσὶ τὰς φιάλες πλήρεις
ἀκράτου, ἀνεθεμάτιζον τοὺς ἐνωτικούς, πίνοντες εἰς
πρεσβείαν τῆς εἰκόνος τῆς Θεομήτορος, καὶ παρακα·
λοῦντες αὐτὴν τοῦ γενέσθαι προστάτη; καὶ ἀρωγός
τῆς πόλεω, ὡς ποτὲ κατὰ τοῦ Χοσρόου (42'), καὶ τοῦ
Χαγάνου, καὶ κατὰ ᾿Αράβων, οὕτω καὶ νῦν κατὰ τοῦ
Μεχμέτ. Τὴν γὰρ Λατίνων οὔτε βοήθειαν, ούτε
τὴν ἕνωσιν χρήζομεν· ἀπέστω ἀφ' ἡμῶν ἡ τῶν
'Αζυμιτών λατρεία. Οἱ δὲ ἐν τῇ μεγάλη Εκκλη
σίᾳ ἀθροισθέντες Χριστιανοί, δέησιν πρὸς τὸν Θεὸν
ἐκτενῇ ποιήσαντες, καὶ τοὺς λόγους τοῦ καδδηναλίου
ἐνωτισθέντες, έστερξαν τὸν τῆς ἑνώσεως ὅρον. Καὶ
αὐτοὶ μετὰ συμφωνίας, ὡς ὅτι παρελθούσης τῆς
περιστάσεως τῶν Τούρκων, καὶ γαλήνης γενομένης
καθίσαντες τινὲς τῶν ἐλλογίμων ἴδωσι τους όρους,
καὶ εἰ ἔστι τι τὸ μὴ τελέως ὀρθοτομούν, διορθώσωσι,
Ἐν τῇ συμφωνίᾳ οὖν αὐτῇ ἔστερξαν τοῦ γενέσθαι
λειτουργίαν κοινὴν ἐν τῇ μεγάλῃ Εκκλησία, τελε
σθεῖσα παρ' Ἰταλῶν καὶ Γραικῶν καὶ μνημονεύσαν
τες τὸν πάππαν Νικόλαον ἐν τοῖς διπτύχοις, καὶ τὸν
ἐξόριστον πατριάρχην Γρηγόριον. Τὰ τῆς ἱερᾶ; μυ
σταγωγίας επληρώθη ἐν μηνὶ Δεκεμβρίῳ εξ
τοῦ δοξα' ἔτους. Ησαν δὲ καὶ πολλοὶ, οἳ οὐκ ἔκ
6ον προσφορὰν ἀντιδώρου, ὡς βδελυκτὴν θυσίαν τε
λεσθεῖσαν ἐν τῇ ἑνωτικῇ λειτουργία. Ὁ δὲ καδοςνάλιος ἀνιχνεύων πᾶσαν καρδίαν, καὶ πάντα σκεπή
τῶν Γραικῶν, οὐκ ἐλάνθανον γὰρ τὰ μαγγανεύματα
Ismaelis Bullialdi notæ.
(43') Ως ποτὲ κατὰ τοῦ Χοσρόου. Heraclio imiperante Hunnorum Avarum rex Chaganus Constantinopolim adortus est, dum Chosroes in Asia imperii
provincias populabatur, et Heraclium in Persa -
rum propulsendis incursionibus distineret. Post
annos vero 56, imperaute Constantino Pogonato,
Agareni Constantinopolim obsederunt. Tertio sub
Leone Isaurio iidem Agareni urbem oppugnarunt.
Hisque angustiis pressæ urbi ter beatissima virgo
Hodegetria opem tulit, ut Græci docent. Has ob
causas, et tanti beneficii memores Constantinopeleos incole, Sabbato quintæ septimane jejuniorum, id est more nostro loquendi Sabbato ante
Dominicam Passionis, secundam Vigiliam palatii
celebrabant, quæ τῆς ἀκαθίστου vocabatur. Iu
qua hymnus ἀκάθιστος εἰ ὁλονύκτιος, a Clero et
laicis stantibus per totam noctem canebatur.
Ακάθιστο; enim appellata est illa solemnitas, propterea quod a slantibus, non sedentibus, indesimenter hymous canebatur.
Εν μηνὶ Δεκεμβρίῳ. Leonard. Chiensis:
Verum quoniam nec ratio, nec auctoritas, nec varia
Scholarii, Isidori Neophytique opiniones adrersus
Romana Ecclesie fidem stare poterant, actum est
industria et probitate præfati domini cardinalis, ul
sancta unio assentiente imperatore senatuque (si non
ficta fuit) firmaretur celebrareturque secundo Idus
Decembris, Spiridionis episcopi sancti die. Qui pridie Idus Decembris duodecimus est mensis.
PG 157:1061οὐκ εἰσὶ χριστιανικά, καὶ τὴν εὐλογίαν τῶν ἱερέων ἀποφεύγοντες καὶ τοὺς ναοὺς βωμοὺς καλοῦντες, αὔριον ἐν χερσὶ τῶν βαρβάρων παραδοθήσονται καὶ μιανθήσονται καὶ μολυνθήσονται καὶ ψυχὴν καὶ σῶμα. Εἶδον ἐγὼ οἰκείοις ὄμμασιν μονάστριαν καὶ τὰ θεῖα λόγια μεμυημένην οὐ μόνον κρεωφαγοῦσαν καὶ ἄμφια τῶν βαρβάρων τῷ σώματι περιφέρουσαν, ἀλλὰ καὶ τῷ ψευδοπροφήτῃ θυσίαν φέρουσαν καὶ τὴν ἀσέβειαν ἀνεπαισχύντως ὁμολογοῦσαν. Ἀλλὰ τί τὸ ποιῆσάν με πηδῆσαι πέντε μηνῶν διάστημα; Αὔριον γὰρ κἀκεῖνο καὶ παρὰ πόδας σταθήσεται καὶ μετ’ οἰμωγῶν λεχθήσεται.καὶ αἱ ἀπάται τῶν Γραικῶν αὐτῷ· ἀλλ' ὡς τοῦ αὐ- Multi vero a sacris donis oblatis abstinuerunt, quod
τοῦ γένους ὤν, σὺν ὀλίγῃ ὁρμῇ ἔσπευδε βοηθῆσαι
τῇ πόλει· καὶ ἤρχει πρὸς ἀπολογίαν τῷ πάππα
ὅσον γέγονε, τὸ δὲ πλέον ἀνετίθετο τῷ Θεῷ τῷ πάντα οικονομοῦντι πρὸς τὸ συμφέρον. Αλλ' ὁ λαὸς ὁ
ἀπηνῆς, καὶ μισόκαλος, ἡ ῥίζα τῆς ὑπερηφανείας,
ὁ κλάδος τῆς κενοδοξίας, τὸ ἄνθος τῆς ὑψηλοφροσύ
νης, ἡ τρυγία τοῦ γένους τῶν Ἑλλήνων, ἡ καταφρο
γοῦσα τὰ γένη τῶν ἀνθρώπων καταφρόνησις ἀληθινὴ,
πάντα τὰ γενόμενα ἐλογίζοντο ως μη γενόμενα
ἔλεγον οὖν ὁμιλοῦντες οἱ τῆς ἑνώσεως τοῖς Σχισματικοῖς, Αφετε ίδωμεν εἰ ἐξάρας ὁ Θεὸς τὸν
ἐχθρὸν τοῦτον τὸν ἀνθιστάμενον ἡμῖν, τὸν μέγαν δράκοντα τὸν καυχώμενον άρδην καταπιεῖν
τὴν πόλιν· καὶ τότε ὄψεσθε εἰ τοῖς ἀζυμίταις
ἡμεῖς ἑνωθῶμεν.
illa liturgia concordiæ reconciliandæ celebrata,
impurum ac abominandum sacrificium peractùm
existimarent. Cardinalis interea animos et corda,
Græcorumque propositum explorabat ac rimabatur,
quorum fraus ac dolus eum non fugiebant. Gum
vero ex eadem gente esset, auxilium urbi ferri procurabat; segnius tamen ac remissius ab eo id
actum: et quæ deinceps acciderunt, excusationem
legitimam papæ ministrarunt: et illorum casumın
plerique Dei voluntati sscripti sunt, qui cuncta ad
utilem finem dirigit. Verum plebs fera, bonis infensa, arrogantiæ germen et radix, vanæ gloriæ ramus, superbiæ flos, fæx nationis Græcæ, quæ cæ
Leras gentes, contemptibilis ipsa, despectui habet,
acta omnia pro infectis reputabat. Qui ergo Henoticorum 144 partes seculi cum schismaticis colloquebantur, his sermonibus usi sunt: Sinite et vdeamus num Deus hunc hostem de medio tollat; draconem immanem, qui in aeie contra nos stat,
qui hanc urbem penitus devoraturum se jactat. Si Deus eum perdiderit, compertum vobis tunc, clarumque erit, an cum Azymitis'in concordiam et amicitiam redierimus.
Ταῦτα λέγοντες οὐκ ἔγνωσαν οἱ ἄθλιοι, ὅτι οἱ
τοσοῦτοι ὅρκοι ἔνεκα τῆς συστάσεως καὶ ὁμονοίας
τῶν Χριστιανῶν, ἤγουν τῶν ἐκκλησιῶν· ἡ ἐν τῷ
Λουγδούνῳ γενομένη σύνοδος ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ
πρώτου Παλαιολόγου, ἢ ἐν Φλωρεντία γενομένη
σύνοδος ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ ὑστάτου τῶν βασιλέων
Παλαιολόγων, καὶ νῦν ἐν τῇ θείᾳ καὶ ἱερᾷ μυστα
γωγία ταύτῃ· οἱ γενόμενοι σὺν ἀφορισμοῖς ἀλύτοις
ἐπ' ὀνόματι τῆς ἁγίας Τριάδος μέλλουσιν ἐξᾶραι τὸ
μνημόσυνον αὐτῶν ἐκ γῆς, καὶ σὺν αὐτοῖς τὸ τῆς
πόλεως. Το άθλιοι, τί κενὰ μελετᾶτε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; Ἰδοὺ οἱ ἱερεῖς σου καὶ αἱ ἱέρειαι, και c
οι μοναχοί σου, καὶ οἱ νεωκόροι, καὶ αἱ νεωκόροι,
οἱ οὐκ ἤθελον κοινωνῆσαι τοῦ ἀχράντου σώματος
καὶ αἵματος ἐκ τῶν χειρῶν τῶν ἱερέων τῶν Γραι
κῶν, τῶν ὑπουργούντων τὰ θεῖα κατὰ τὴν ἐκκλη
σιαστικὴν τῆς ᾿Ανατολῆς παράδοσιν· λέγοντες με
μιασμένα ὑπάρχειν, καὶ οὐκ εἰσὶ Χριστιανικά, καὶ
τὴν εὐλογίαν τῶν ἱερέων ἀποφεύγοντες, καὶ τοὺς
ναούς βωμούς καλοῦντες, αὔριον ἐν χερσὶ τῶν
Βαρβάρων παραδοθήσονται· καὶ μιανθήσονται, καὶ
μολυνθήσονται καὶ ψυχὴν, καὶ σῶμα· εἶδον γὰρ
οἰκείοις όμμασι μονάστριαν, καὶ τὰ θεῖα λόγια με
μυημένην, οὐ μόνον κρεωφαγούσαν, καὶ ἄμφια τῶν
Βαρβάρων τῷ σώματι περιφέρουσαν, ἀλλὰ καὶ τῷ
ψευδοπροφήτῃ θυσίαν φέρουσαν, καὶ τὴν ἀσέβειαν
ἀνεπαισχύντως ὁμολογοῦσαν. ᾿Αλλὰ τί τὸ ποιῆσαν
με πηδήσαι πέντε μηνῶν διάστημα; Αύριον γὰρ
κἀκεῖνο καὶ παραπόδας σταθήσεται, καὶ μεθ' οίμω
γῶν λεχθήσεται. Ο βασιλεὺς οὖν στείλας τινὰς τῶν
αὐτοῦ ἀρχόντων ἐν ταῖς νήσοις, καὶ ἐν ἑτέραις
επαρχίαις τῶν Χριστιανῶν ὠνήσασθαι σίτον, καὶ
παντοδαπὰ ἔσπρια, καὶ ὅσα τὰ πρὸς τροφήν, ἐκδεχόμενοι τὴν ἄφιξιν τοῦ τυράννου ἐν ἔαρι. Ησαν
οὖν νῆες τέσσαρες παμμεγέθεις συνάγουσαι ἐκ
πάντων τῶν χρειωδῶν ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ, σίτου, οι
Hæc cum jactarent miseri, eorum mentem non
subibat tantum totiesque ab ipsis repetitum, pacis
ac concordiæ Christianarum Ecclesiarum stabiliendæ causa, jusjurandum, cum in concilio Lugdunensi, dum regnabat Paleologorum primus, tum
in Florentino sub imperatore Palæologinæ stirpis
ultimo, ac nuperrime inter sacrain liturgiam celebrandum ob repetitum, inquam, jusjurandum
(spretumque) excommunicationis insolubilis conditioue in S. Trinitatis nomine addita, memoriam
eorum ac urbis inter homines delendam fore. Ut
quid inanibus futilibusque cogitationibus animos
vestros pascitis? Ecce sacerdotes tui, monachi, moniales, æditui et ædituæ, qui ministrantibus sacerdotibus Græcis, et rem divinam secundum Ecclesiæ orientalis ritum et traditiones peragentibus,
immaculati corporis et sanguinis participes ficri
noluerunt polluta esse sacrificia nec Christiana
dicentes, benedictionem sacerdotum aversati, templaque pro gentilium aris habentes, in Barbarorum
manus anima et corpore polluendi cras devenient.
Monialen enim in divinis Scripturis initiatam ao
eruditam, carnibus non tantum vesci, barbara veste
indutam oculis meis aspexi, sed étiam pseudopropletæ hostiam offerre: impietatemque, pudore ac
verecundia abjectis, profiteri. At quomodo abreptus
quinque mensium intervallum transilii? Crastiuus
dies hanc calamitatem cum lacrymis enarrandamn
secum feret. Imperator, quod vere ineunte a tytanno se obsessum iri suspicaretur, in insulas
aliasque provincias Christianas, ad frumentum
omniaque leguminum genera, et quæcunque cibaria
necessaria coemendum aliquos e proceribus aulæ
suæ mišit. Ad id quatuor naves magnæ in insulam
Chium destinatæ, quibus frumentum, vinum, oleum,
carica, cicer, hordeum cæleraque legumina adveIsmaelis Bullialdi notæ
"Αφετε, ἴδωμεν. Alieata quam proxime verba Leonardi (si non ficta fuit) confirmat bic
Ducas.
Ὁ βασιλεὺς οὖν στείλας τινὰς τῶν αὐτοῦ ἀρχόντων ἐν ταῖς νήσοις καὶ ἐν ἑτέραις ἐπαρχίαις τῶν χριστιανῶν ὠνήσασθαι σῖτον καὶ παντοδαπὰ ὄσπρια καὶ ὅσα τὰ πρὸς τροφήν, ἐκδεχόμενοι τὴν ἄφιξιν τοῦ τυράννου ἐν ἔαρι, ἦσαν οὖν νῆαι τέσσαρες παμμεγέθεις συνάγουσαι ἐκ πάντων τῶν χρειωδῶν ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ, σίτου, οἴνου, ἐλαίου, ἰσχάδων, κερατίων, κριθῶν καὶ πάσης ἄλλης εἰδέας ὀσπρίων, ἐκδεχόμενοι καὶ ἑτέραν φορτηγὸν ναῦν ἀπὸ Πελοποννήσου καὶ οὕτω γενομένων πέντε σὺν μεγάλοις καὶ ἀνδρείοις ἐπιβάταις, λέγω δὲ καὶ πολλοῖς καὶ σὺν πανοπλίᾳ οὐκ ὀλίγῃ, πλεῦσαι ἐν Κωνσταντινουπόλει. Ἦσαν οὖν ἅπασαι αἱ νῆσοι ἐν στενοχωρίᾳ καὶ ἀθυμίᾳ περὶ τῆς Πόλεως. Καὶ οἱ μὲν ἐσκόπουν, ὡς καταπολεμηθήσεται καὶ ὑπὸ τῶν βαρβάρων ἁλωθήσεται, οἱ δὲ ἐδόξαζον· ὡς ὁ πατὴρ καὶ πάππος αὐτοῦ, βουληθεὶς εἷς ἕκαστος τοῦ λαβεῖν αὐτήν, ἐφάνησαν εἰς κενὸν κεκοπιακότες, οὕτω καὶ οὗτος τὴν αὐτὴν τρίβον βαδιεῖ. Παρελθόντος οὖν τοῦ Ἰανουαρίου μηνὸς καὶ τοῦ Φεβρουαρίου ἄρξαντος ἐκέλευσε τὴν χωνείαν μετακομισθῆναι ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει· καὶ ζεύξας ἁμάξας τριάκοντα εἷλκον αὐτὴν ὄπισθεν οἱ ξ βόες, λέγω βόες βοῶν·καὶ αἱ ἀπάται τῶν Γραικῶν αὐτῷ· ἀλλ' ὡς τοῦ αὐ- Multi vero a sacris donis oblatis abstinuerunt, quod
τοῦ γένους ὤν, σὺν ὀλίγῃ ὁρμῇ ἔσπευδε βοηθῆσαι
τῇ πόλει· καὶ ἤρχει πρὸς ἀπολογίαν τῷ πάππα
ὅσον γέγονε, τὸ δὲ πλέον ἀνετίθετο τῷ Θεῷ τῷ πάντα οικονομοῦντι πρὸς τὸ συμφέρον. Αλλ' ὁ λαὸς ὁ
ἀπηνῆς, καὶ μισόκαλος, ἡ ῥίζα τῆς ὑπερηφανείας,
ὁ κλάδος τῆς κενοδοξίας, τὸ ἄνθος τῆς ὑψηλοφροσύ
νης, ἡ τρυγία τοῦ γένους τῶν Ἑλλήνων, ἡ καταφρο
γοῦσα τὰ γένη τῶν ἀνθρώπων καταφρόνησις ἀληθινὴ,
πάντα τὰ γενόμενα ἐλογίζοντο ως μη γενόμενα
ἔλεγον οὖν ὁμιλοῦντες οἱ τῆς ἑνώσεως τοῖς Σχισματικοῖς, Αφετε ίδωμεν εἰ ἐξάρας ὁ Θεὸς τὸν
ἐχθρὸν τοῦτον τὸν ἀνθιστάμενον ἡμῖν, τὸν μέγαν δράκοντα τὸν καυχώμενον άρδην καταπιεῖν
τὴν πόλιν· καὶ τότε ὄψεσθε εἰ τοῖς ἀζυμίταις
ἡμεῖς ἑνωθῶμεν.
illa liturgia concordiæ reconciliandæ celebrata,
impurum ac abominandum sacrificium peractùm
existimarent. Cardinalis interea animos et corda,
Græcorumque propositum explorabat ac rimabatur,
quorum fraus ac dolus eum non fugiebant. Gum
vero ex eadem gente esset, auxilium urbi ferri procurabat; segnius tamen ac remissius ab eo id
actum: et quæ deinceps acciderunt, excusationem
legitimam papæ ministrarunt: et illorum casumın
plerique Dei voluntati sscripti sunt, qui cuncta ad
utilem finem dirigit. Verum plebs fera, bonis infensa, arrogantiæ germen et radix, vanæ gloriæ ramus, superbiæ flos, fæx nationis Græcæ, quæ cæ
Leras gentes, contemptibilis ipsa, despectui habet,
acta omnia pro infectis reputabat. Qui ergo Henoticorum 144 partes seculi cum schismaticis colloquebantur, his sermonibus usi sunt: Sinite et vdeamus num Deus hunc hostem de medio tollat; draconem immanem, qui in aeie contra nos stat,
qui hanc urbem penitus devoraturum se jactat. Si Deus eum perdiderit, compertum vobis tunc, clarumque erit, an cum Azymitis'in concordiam et amicitiam redierimus.
Ταῦτα λέγοντες οὐκ ἔγνωσαν οἱ ἄθλιοι, ὅτι οἱ
τοσοῦτοι ὅρκοι ἔνεκα τῆς συστάσεως καὶ ὁμονοίας
τῶν Χριστιανῶν, ἤγουν τῶν ἐκκλησιῶν· ἡ ἐν τῷ
Λουγδούνῳ γενομένη σύνοδος ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ
πρώτου Παλαιολόγου, ἢ ἐν Φλωρεντία γενομένη
σύνοδος ἐν ταῖς ἡμέραις τοῦ ὑστάτου τῶν βασιλέων
Παλαιολόγων, καὶ νῦν ἐν τῇ θείᾳ καὶ ἱερᾷ μυστα
γωγία ταύτῃ· οἱ γενόμενοι σὺν ἀφορισμοῖς ἀλύτοις
ἐπ' ὀνόματι τῆς ἁγίας Τριάδος μέλλουσιν ἐξᾶραι τὸ
μνημόσυνον αὐτῶν ἐκ γῆς, καὶ σὺν αὐτοῖς τὸ τῆς
πόλεως. Το άθλιοι, τί κενὰ μελετᾶτε ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; Ἰδοὺ οἱ ἱερεῖς σου καὶ αἱ ἱέρειαι, και c
οι μοναχοί σου, καὶ οἱ νεωκόροι, καὶ αἱ νεωκόροι,
οἱ οὐκ ἤθελον κοινωνῆσαι τοῦ ἀχράντου σώματος
καὶ αἵματος ἐκ τῶν χειρῶν τῶν ἱερέων τῶν Γραι
κῶν, τῶν ὑπουργούντων τὰ θεῖα κατὰ τὴν ἐκκλη
σιαστικὴν τῆς ᾿Ανατολῆς παράδοσιν· λέγοντες με
μιασμένα ὑπάρχειν, καὶ οὐκ εἰσὶ Χριστιανικά, καὶ
τὴν εὐλογίαν τῶν ἱερέων ἀποφεύγοντες, καὶ τοὺς
ναούς βωμούς καλοῦντες, αὔριον ἐν χερσὶ τῶν
Βαρβάρων παραδοθήσονται· καὶ μιανθήσονται, καὶ
μολυνθήσονται καὶ ψυχὴν, καὶ σῶμα· εἶδον γὰρ
οἰκείοις όμμασι μονάστριαν, καὶ τὰ θεῖα λόγια με
μυημένην, οὐ μόνον κρεωφαγούσαν, καὶ ἄμφια τῶν
Βαρβάρων τῷ σώματι περιφέρουσαν, ἀλλὰ καὶ τῷ
ψευδοπροφήτῃ θυσίαν φέρουσαν, καὶ τὴν ἀσέβειαν
ἀνεπαισχύντως ὁμολογοῦσαν. ᾿Αλλὰ τί τὸ ποιῆσαν
με πηδήσαι πέντε μηνῶν διάστημα; Αύριον γὰρ
κἀκεῖνο καὶ παραπόδας σταθήσεται, καὶ μεθ' οίμω
γῶν λεχθήσεται. Ο βασιλεὺς οὖν στείλας τινὰς τῶν
αὐτοῦ ἀρχόντων ἐν ταῖς νήσοις, καὶ ἐν ἑτέραις
επαρχίαις τῶν Χριστιανῶν ὠνήσασθαι σίτον, καὶ
παντοδαπὰ ἔσπρια, καὶ ὅσα τὰ πρὸς τροφήν, ἐκδεχόμενοι τὴν ἄφιξιν τοῦ τυράννου ἐν ἔαρι. Ησαν
οὖν νῆες τέσσαρες παμμεγέθεις συνάγουσαι ἐκ
πάντων τῶν χρειωδῶν ἐν τῇ νήσῳ Χίῳ, σίτου, οι
Hæc cum jactarent miseri, eorum mentem non
subibat tantum totiesque ab ipsis repetitum, pacis
ac concordiæ Christianarum Ecclesiarum stabiliendæ causa, jusjurandum, cum in concilio Lugdunensi, dum regnabat Paleologorum primus, tum
in Florentino sub imperatore Palæologinæ stirpis
ultimo, ac nuperrime inter sacrain liturgiam celebrandum ob repetitum, inquam, jusjurandum
(spretumque) excommunicationis insolubilis conditioue in S. Trinitatis nomine addita, memoriam
eorum ac urbis inter homines delendam fore. Ut
quid inanibus futilibusque cogitationibus animos
vestros pascitis? Ecce sacerdotes tui, monachi, moniales, æditui et ædituæ, qui ministrantibus sacerdotibus Græcis, et rem divinam secundum Ecclesiæ orientalis ritum et traditiones peragentibus,
immaculati corporis et sanguinis participes ficri
noluerunt polluta esse sacrificia nec Christiana
dicentes, benedictionem sacerdotum aversati, templaque pro gentilium aris habentes, in Barbarorum
manus anima et corpore polluendi cras devenient.
Monialen enim in divinis Scripturis initiatam ao
eruditam, carnibus non tantum vesci, barbara veste
indutam oculis meis aspexi, sed étiam pseudopropletæ hostiam offerre: impietatemque, pudore ac
verecundia abjectis, profiteri. At quomodo abreptus
quinque mensium intervallum transilii? Crastiuus
dies hanc calamitatem cum lacrymis enarrandamn
secum feret. Imperator, quod vere ineunte a tytanno se obsessum iri suspicaretur, in insulas
aliasque provincias Christianas, ad frumentum
omniaque leguminum genera, et quæcunque cibaria
necessaria coemendum aliquos e proceribus aulæ
suæ mišit. Ad id quatuor naves magnæ in insulam
Chium destinatæ, quibus frumentum, vinum, oleum,
carica, cicer, hordeum cæleraque legumina adveIsmaelis Bullialdi notæ
"Αφετε, ἴδωμεν. Alieata quam proxime verba Leonardi (si non ficta fuit) confirmat bic
Ducas.
PG 157:1063καὶ ἐκ πλαγίου τῆς χωνείας ἄνδρες ς, καὶ εἰς τὸ ἓν καὶ εἰς τὸ ἕτερον, τοῦ ἕλκειν καὶ ἐξισοῦν αὐτήν, ἴνα μὴ ὀλισθήσῃ τοῦ δρόμου· καὶ ἔμπροσθεν τῶν ἁμαξῶν τέκτονες ν τοῦ κατασκευάζειν γεφύρας ξυλίνους εἰς τὰς ἀνωμαλίας τῆς ὁδοῦ καὶ ἐργάται σὺν αἰτοῖς ς Ἐποίησε γοῦν τὸν Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον, ἕως οὗ κατήντησεν ἐν τόπῳ μακρὰν τῆς πόλεως ἀπὸ μιλίων ε. Ἦν γὰρ ὁ Καρατζιάπεγις πρὸ καιροῦ σταλθεὶς σὺν δυνάμει εἰς τὰ τοῦ Πόντου κάστρα, ἤγουν Μεσέμβριαν, Ἀχελῷον, Βυζὸν καὶ τὰ λοιπὰ καὶ πρὸς ἑαυτὸν ἐποιήσατο. Ὁμοίως καὶ πρὸς τὴν Σηλυβρίαν κείμενα πυργία τοῦ ἁγίου Στεφάνου σὺν πολέμῳ λαβὼν πάντας τοὺς ἔνδον κατέσφαξεν· οἱ δὲ λοιποὶ πύργοι προσεκύνησαν καὶ οἱ Ἑπιβάται· ὅσοι γοῦν παρεδόθησαν, ἀβλαβεῖς ἐσώθησαν, οἱ δ’ ἀντισταθέντες ἀπεκεφαλίσθησαν. Ἡ δὲ Σηλυβρία μαχίμως ἀνθίστατο. Φέροντες οὗν τὴν σκευὴν ἐν τῷ τόπῳ, ᾧ ἐκελεύσθησαν, καὶ τῷ Καρατζιάπεγ πρόσταγμα τοῦ φυλάττειν αὐτήν, ἔφθασε σὺν ταῖς δυνάμεσι καὶ κατατρέχειν τὰ πέριξ τὰ τῆς Πόλεως καὶ μὴ ἐᾶν τοὺς Ῥωμαίους ἐκ τῶν πυλῶν τῆς πόλεως ἐξέρχεσθαι.DUCE
herentur: navis insuper oneraria e Peloponnesu ex- νου, ἐλαίου, ἰσχάδων, κερατίων, κριθων, καὶ πάτη;
spectabatur. Haecque navium quinque simul junctarum classis fortibus ac generosis vectoribus
multis, armatisque non paucis instructa Constantinopolim profectura erat. Omnes interea insule de
urbis salute anxiæ admodum ac sollicita, variis
opinionibus ac sententiis distrahebantur: alii expugnandam a Barbaris, et occupandam 145 coll
jiciebant. Alii, quomodo pater et avus istius, suo
quisque tempore, hanc expeditionem susceperant,
et re infecta discesserant, ita hunc iisdem vestigiis insistentem, uon plus profecturum opinabantur.
ἄλλης ιδέας οσπρίων· ἐκδεχόμενοι καὶ ἑτέραν φορ
τηγὸν ναῦν ἀπὸ Πελοποννήσου. Καὶ οὕτω γενομέ
νων πέντε σὺν μεγάλοις καὶ ἀνδρείοις ἐπιβάταις,
λέγω δὲ καὶ πολλοῖς, καὶ σὺν πανοπλίᾳ οὐκ ὀλίγη
πλεῦσαι ἐν Κωνσταντινουπόλει. Ησαν οὖν ἅπασαν
αἱ νῆσοι ἐν στενοχωρίᾳ καὶ ἀθυμίᾳ περὶ τῆς πόλεω
Καὶ οἱ μὲν ἐσκόπουν ὡς καταπολεμισθήσεται, καὶ
ὑπὸ τῶν Βαρβάρων αλωθήσεται· οἱ δὲ ἐδόξαζον ὡς
ὁ πατὴρ καὶ πάππος αὐτοῦ, βουληθεὶς εἰς ἔχει
στὸς τοῦ λαβεῖν αὐτὴν, ἐφάνησαν εἰς κενὸν κεκοπιακότες, οὕτω καὶ εὗτος τὴν αὐτὴν τρίβον βασ
διοί
CAPUT XXXVII.
Mehemetes tormentum illud cencum seu bombardain prope Constantinopolim vehi curat. Turci urtes ad Pontum Eurinam sitas occupant, et prater Selynwriam oppida Propontidi adjacentia. Græci intra muros Constantinopoleos inclusos se tenent, discordiaque ob reconciliatam Ecclesiarum concordiam laborant. Gennadius discordiæ faces subdit
Ducas male sanam mentem Græcis exprobrat, et in schismate pertinaciam. Mehemetes copias colligit. Obsidione urbem
cingit, el Græci ab unione Ecclesiarum alienos magis ac magis se ostendunt.
Januario mense elapso, sub Februarii initium,
prope Constantinopolim tormentum æneum advehi
jussit princeps: sexaginta boves validissimi triginta curribus juncti illud trahebant; ab utroque
tormenti latere ducenti homines incedebant, ut ið,
ne in via titubaret, hac et illac trahendo in æquilibrio retinerent. Currus præcedebant fabri quinquaginta, operariique ducenti, qui pontes ligneos ad complanandas vias fabricarent. Elapsi
sunt itaque Februarius et Martius, cum in locum
quemdam milliaribus quinque ab urbe dissitum
tractum est. Caracia Begus antea cum copiis ad
Ponti oppida Mesenbriam, Acheloum, Byzum et
alia præmissos, ea ad deditionem compulit. Versus
Selymbriam quoque, sancti Stephani turres, omnibus qui intra erant cæsis, vi expugnavit. Cætera
castella, et qui Epibatæ vocabantur, se dedidere.
Quotquot victori se permiserunt servati, repugnantibus capita abscissa sunt; una Selymbria hostium
impetum fortiter, excepit. Ad locum itaque destinatum hæc machina perducta est, cujus custodiæ
Caracia-begus assidere jussus, cumque omnibus
viribus et copiis in omnes partes urbi vicinas,
Romæis intra portas urbis coercitis, excurrere.
Per totam quoque superiorem hiemem Mysorum
ac f'ɔphlagonum turmæ sub tribus vexillis circa
urbet in - hibernis stationem habuerunt, ut Romæorum in Turcos eruptiones reprimerent, nee
eos urbe excurrere sincrent. Romæi quidem extra
portas prodire non poterant tantis hostium viribus
circumdati: verumtamen biremibus ac triremibus
mare excurrebaut, prædis ab usque Cyzico ex
Turcorum vicis maritimis actis; captivis etiam
Παρελθόντος οὖν τοῦ Ἰανουαρίου μηνὸς, καὶ τοῦ
Φεβρουαρίου ἄρξαντος ἐκέλευσε τὴν χωνείαν μετα
κομισθῆναι ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει καὶ ζεύ
ξας αμάξας τριάκοντα, εἶκον αὐτὴν ὄπισθεν οἱ ξ
βίες, λέγω βόες βοῶν· καὶ ἐκ πλαγίου τῆς χωνείας
ἄνδρες σ' καὶ εἰς τὸ ἓν, καὶ εἰς τὸ ἕτερον, τοῦ ἔλα
κειν καὶ ἐξισοῦν αὐτήν, ἵνα μὴ ἐλισθήνῃ τοῦ δρό
μου· καὶ ἔμπροσθεν τῶν ἁμαξῶν τέκτονες ν', του
κατασκευάζειν γεφύρας ξυλίνας εἰς τὰς ἀνομαλίας
τῆς ὁδοῦ, καὶ ἐργάται σὺν αὐτοῖς σ'. Ἐποίησε γοῦν
τὴν Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον, ἕως οὗ κατήντησεν
ἐν τόπῳ μακρὰν τῆς πόλεως ἀπό μυλίων ε'. "Ην γὰρ
ὁ Καρατζιάπεγις πρὸ καιροῦ σταλθεὶς σὺν δυνάμει
εἰς τὰ τοῦ Πόντου κάστρα, ήγουν Μεσημβρίαν,
Αχελῷον, Βυζίν, καὶ τὰ λοιπὰ, καὶ πρὸς ἑαυτὸν
ἐποιήσατο. Ομοίως καὶ πρὸς τὴν Σηλυμβρίαν κείν
μενα πυργία τοῦ ἁγίου Στεφάνου σὺν πολέμῳ λε
βὼν πάντας τοὺς ἔνδον κατέσφαξεν· οἱ δὲ λοιποὶ
πύργοι προσεκύνησαν, καὶ οἱ ἐπιβάται. Οσοι γοῦν
παρεδόθησαν ἀβλαβεῖς ἐσώθησαν· οἱ δὲ ἀντισταθέν
τες ἀπεκεφαλίσθησαν. Ἡ δὲ Σηλυμβρία μαχίμως ἀνθίστατο. Φέροντες οὖν τὴν σκευὴν ἐν τῷ
τόπῳ ᾧ ἐκελεύσθησαν, καὶ τῷ Καρατζίαπε πρόσ
ταγμα του φυλάττειν αὐτὴν, ἔφθασε σὺν ταῖς δυνάμεσι, καὶ κατατρέχειν τὰ πέριξ τὰ τῆς πόλεως,
καὶ μὴ ἐν τοὺς Ῥωμαίους τῶν πυλῶν τῆς πόλεως
ἐξέρχεσθαι. Ησαν δὲ καὶ τὸν χειμῶνα ὅλον ἐκεῖ
παραχειμασθέντα σκήπτρα εἰς φυλακὴν τῆς
πόλεως, τοῦ μὴ ἐξέρχεσθαι, καὶ καταδρομάς ποιεῖν
τοῖς Τούρκοις οἱ Ρωμαῖοι ἐκ Μυσίας, καὶ Παφλαγονία;
τρία. Εγένετο οὖν ἡ παρεμβολή μεγάλη, καὶ οἱ Ρω
μαῖο: οὐκ ἴσχυον ἐξελθεῖν· ἀλλ' ὅμως ἐκ θαλάσσης καὶ
αὐτοὶ σὺν διήρεσι και τριήρεσι ἄχρις Κυζίκου λεη
Ismaelis Bullialdi notæ.
Laonicus l. vult in principio consulendus
qui apparatum istum describit, machineque advectionem; Leonardl. etiam Chiensis adeundus, et
Phrantzes 1. 111, c. 8.
'Η δὲ Σελυμβρία. Capta Constantinopoli
Selymbria deditionem fecit.
Σκήπτρα. Hic pro turmis equitum tribus
Usurpatum σκήπτρα τρικ, quasub totidem bandis
seu vexillis stipendia faciebant.
Ἦσαν δὲ καὶ τὸν χειμῶνα ὅλον ἐκεῖ παραχειμασθέντα σκῆπτρα εἰς φυλακὴν τῆς πόλεως, τοῦ μὴ ἐξέρχεσθαι καὶ καταδρομὰς ποιεῖν τοῖς Τούρκοις οἱ Ῥωμαῖοι, ἐκ Μυσίας καὶ Παφλαγονίας τρία. Ἐγένετο οὖν ἡ παρεμβολὴ μεγάλη καὶ οἱ Ῥωμαῖοι οὐκ ἴσχυον ἐξελθεῖν. Ἀλλ’ ὅμως ἐκ θαλάσσης καὶ αὐτοὶ σὺν διήρεσι καὶ τριήρεσιν ἄχρις Κυζίκου ἐλεηλάτουν τὰ κατ’ αἰγιαλὸν κείμενα χωρία τῶν Τούρκων καὶ πολλοὺς ἐκούρσευον καὶ οὓς μὲν ἔσφαττον, οὓς δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀγαγόντες ἐπίπρασκον. Καὶ σὺν αὐτοῖς τοῖς προσκρούσμασι καὶ τὸ ἔαρ ἐπέστη καὶ αἱ τῶν νηστειῶν ἡμέραι ἤρξαντο ἀριθμεῖσθαι. Καὶ ἡ τῆς ἐκκλησίας στάσις οὐκ ἔληξε, ἀλλ’ ἦν ἰδεῖν ξένην στάσιν ἐν τοῖς ἐμπιστευθεῖσιν ἀκούειν λογισμοὺς ἀνθρώπων. Καὶ ἐρχόμενοι οἱ χριστιανοὶ τοῦ ἐξομολογήσασθαι τὰ σφάλματα αὐτῶν, ἠρωτῶντο παρ’ ἐκείνων οἱ μέν, εἰ ἐκοινώνησε τοῖς ἀκοινωνήτοις καὶ εἰ ἔτυχεν ἀκοῦσαι λειτουργίαν παρ’ ἑνωτικοῦ ἱερέως· ταῦτα καὶ κανὼν δριμὺς καὶ ἐπιτίμιον βαρύ· μετὰ δὲ τὸ δουλεῦσαι τὸν κανόνα κατὰ τὸ ἔθος, ὁ ἄξιος τοῦ σώματος καὶ αἵματος τοῦ δεσποτικοῦ εἰς τὸ κοινωνῆσαι μὴ προσελθεῖν τοῖς τῆς ἑνώσεως ἱερεῦσιν μετ’ ἐπιτιμίου βαρέος.DUCE
herentur: navis insuper oneraria e Peloponnesu ex- νου, ἐλαίου, ἰσχάδων, κερατίων, κριθων, καὶ πάτη;
spectabatur. Haecque navium quinque simul junctarum classis fortibus ac generosis vectoribus
multis, armatisque non paucis instructa Constantinopolim profectura erat. Omnes interea insule de
urbis salute anxiæ admodum ac sollicita, variis
opinionibus ac sententiis distrahebantur: alii expugnandam a Barbaris, et occupandam 145 coll
jiciebant. Alii, quomodo pater et avus istius, suo
quisque tempore, hanc expeditionem susceperant,
et re infecta discesserant, ita hunc iisdem vestigiis insistentem, uon plus profecturum opinabantur.
ἄλλης ιδέας οσπρίων· ἐκδεχόμενοι καὶ ἑτέραν φορ
τηγὸν ναῦν ἀπὸ Πελοποννήσου. Καὶ οὕτω γενομέ
νων πέντε σὺν μεγάλοις καὶ ἀνδρείοις ἐπιβάταις,
λέγω δὲ καὶ πολλοῖς, καὶ σὺν πανοπλίᾳ οὐκ ὀλίγη
πλεῦσαι ἐν Κωνσταντινουπόλει. Ησαν οὖν ἅπασαν
αἱ νῆσοι ἐν στενοχωρίᾳ καὶ ἀθυμίᾳ περὶ τῆς πόλεω
Καὶ οἱ μὲν ἐσκόπουν ὡς καταπολεμισθήσεται, καὶ
ὑπὸ τῶν Βαρβάρων αλωθήσεται· οἱ δὲ ἐδόξαζον ὡς
ὁ πατὴρ καὶ πάππος αὐτοῦ, βουληθεὶς εἰς ἔχει
στὸς τοῦ λαβεῖν αὐτὴν, ἐφάνησαν εἰς κενὸν κεκοπιακότες, οὕτω καὶ εὗτος τὴν αὐτὴν τρίβον βασ
διοί
CAPUT XXXVII.
Mehemetes tormentum illud cencum seu bombardain prope Constantinopolim vehi curat. Turci urtes ad Pontum Eurinam sitas occupant, et prater Selynwriam oppida Propontidi adjacentia. Græci intra muros Constantinopoleos inclusos se tenent, discordiaque ob reconciliatam Ecclesiarum concordiam laborant. Gennadius discordiæ faces subdit
Ducas male sanam mentem Græcis exprobrat, et in schismate pertinaciam. Mehemetes copias colligit. Obsidione urbem
cingit, el Græci ab unione Ecclesiarum alienos magis ac magis se ostendunt.
Januario mense elapso, sub Februarii initium,
prope Constantinopolim tormentum æneum advehi
jussit princeps: sexaginta boves validissimi triginta curribus juncti illud trahebant; ab utroque
tormenti latere ducenti homines incedebant, ut ið,
ne in via titubaret, hac et illac trahendo in æquilibrio retinerent. Currus præcedebant fabri quinquaginta, operariique ducenti, qui pontes ligneos ad complanandas vias fabricarent. Elapsi
sunt itaque Februarius et Martius, cum in locum
quemdam milliaribus quinque ab urbe dissitum
tractum est. Caracia Begus antea cum copiis ad
Ponti oppida Mesenbriam, Acheloum, Byzum et
alia præmissos, ea ad deditionem compulit. Versus
Selymbriam quoque, sancti Stephani turres, omnibus qui intra erant cæsis, vi expugnavit. Cætera
castella, et qui Epibatæ vocabantur, se dedidere.
Quotquot victori se permiserunt servati, repugnantibus capita abscissa sunt; una Selymbria hostium
impetum fortiter, excepit. Ad locum itaque destinatum hæc machina perducta est, cujus custodiæ
Caracia-begus assidere jussus, cumque omnibus
viribus et copiis in omnes partes urbi vicinas,
Romæis intra portas urbis coercitis, excurrere.
Per totam quoque superiorem hiemem Mysorum
ac f'ɔphlagonum turmæ sub tribus vexillis circa
urbet in - hibernis stationem habuerunt, ut Romæorum in Turcos eruptiones reprimerent, nee
eos urbe excurrere sincrent. Romæi quidem extra
portas prodire non poterant tantis hostium viribus
circumdati: verumtamen biremibus ac triremibus
mare excurrebaut, prædis ab usque Cyzico ex
Turcorum vicis maritimis actis; captivis etiam
Παρελθόντος οὖν τοῦ Ἰανουαρίου μηνὸς, καὶ τοῦ
Φεβρουαρίου ἄρξαντος ἐκέλευσε τὴν χωνείαν μετα
κομισθῆναι ἐν τῇ Κωνσταντινουπόλει καὶ ζεύ
ξας αμάξας τριάκοντα, εἶκον αὐτὴν ὄπισθεν οἱ ξ
βίες, λέγω βόες βοῶν· καὶ ἐκ πλαγίου τῆς χωνείας
ἄνδρες σ' καὶ εἰς τὸ ἓν, καὶ εἰς τὸ ἕτερον, τοῦ ἔλα
κειν καὶ ἐξισοῦν αὐτήν, ἵνα μὴ ἐλισθήνῃ τοῦ δρό
μου· καὶ ἔμπροσθεν τῶν ἁμαξῶν τέκτονες ν', του
κατασκευάζειν γεφύρας ξυλίνας εἰς τὰς ἀνομαλίας
τῆς ὁδοῦ, καὶ ἐργάται σὺν αὐτοῖς σ'. Ἐποίησε γοῦν
τὴν Φεβρουάριον καὶ Μάρτιον, ἕως οὗ κατήντησεν
ἐν τόπῳ μακρὰν τῆς πόλεως ἀπό μυλίων ε'. "Ην γὰρ
ὁ Καρατζιάπεγις πρὸ καιροῦ σταλθεὶς σὺν δυνάμει
εἰς τὰ τοῦ Πόντου κάστρα, ήγουν Μεσημβρίαν,
Αχελῷον, Βυζίν, καὶ τὰ λοιπὰ, καὶ πρὸς ἑαυτὸν
ἐποιήσατο. Ομοίως καὶ πρὸς τὴν Σηλυμβρίαν κείν
μενα πυργία τοῦ ἁγίου Στεφάνου σὺν πολέμῳ λε
βὼν πάντας τοὺς ἔνδον κατέσφαξεν· οἱ δὲ λοιποὶ
πύργοι προσεκύνησαν, καὶ οἱ ἐπιβάται. Οσοι γοῦν
παρεδόθησαν ἀβλαβεῖς ἐσώθησαν· οἱ δὲ ἀντισταθέν
τες ἀπεκεφαλίσθησαν. Ἡ δὲ Σηλυμβρία μαχίμως ἀνθίστατο. Φέροντες οὖν τὴν σκευὴν ἐν τῷ
τόπῳ ᾧ ἐκελεύσθησαν, καὶ τῷ Καρατζίαπε πρόσ
ταγμα του φυλάττειν αὐτὴν, ἔφθασε σὺν ταῖς δυνάμεσι, καὶ κατατρέχειν τὰ πέριξ τὰ τῆς πόλεως,
καὶ μὴ ἐν τοὺς Ῥωμαίους τῶν πυλῶν τῆς πόλεως
ἐξέρχεσθαι. Ησαν δὲ καὶ τὸν χειμῶνα ὅλον ἐκεῖ
παραχειμασθέντα σκήπτρα εἰς φυλακὴν τῆς
πόλεως, τοῦ μὴ ἐξέρχεσθαι, καὶ καταδρομάς ποιεῖν
τοῖς Τούρκοις οἱ Ρωμαῖοι ἐκ Μυσίας, καὶ Παφλαγονία;
τρία. Εγένετο οὖν ἡ παρεμβολή μεγάλη, καὶ οἱ Ρω
μαῖο: οὐκ ἴσχυον ἐξελθεῖν· ἀλλ' ὅμως ἐκ θαλάσσης καὶ
αὐτοὶ σὺν διήρεσι και τριήρεσι ἄχρις Κυζίκου λεη
Ismaelis Bullialdi notæ.
Laonicus l. vult in principio consulendus
qui apparatum istum describit, machineque advectionem; Leonardl. etiam Chiensis adeundus, et
Phrantzes 1. 111, c. 8.
'Η δὲ Σελυμβρία. Capta Constantinopoli
Selymbria deditionem fecit.
Σκήπτρα. Hic pro turmis equitum tribus
Usurpatum σκήπτρα τρικ, quasub totidem bandis
seu vexillis stipendia faciebant.
PG 157:1065Οὔτε γὰρ ἱερεῖς εἰσιν, οὔτε τὰ προσφερόμενα τέλεια ἔλεγον. Εἰ γὰρ ἐκαλοῦντο ἐν κηδείᾳ νεκροῦ ἢ ἐν μνημοσύνῳ τεθνεῶτος καὶ ἐφαίνετό τις τῶν ἑνωτικῶν ἐκεῖ ἱερεύς, κατευθὺς τὰς φελόνεις ἐκδυόμενοι ὡς ἀπὸ πυρὸς ἔφυγον. Καὶ ἡ Μεγάλη Ἐκκλησία ὡς καταφύγιον δαιμόνων καὶ βωμὸς ἑλληνικὸς αὐτοῖς ἐλογίζετο. Ποῦ κηροί; Ποῦ ἔλαιον ἐν ταῖς λυχναψίαις; Τὰ πάντα σκοτεινὰ καὶ οὐδεὶς ὁ κωλύων. Ἔρημον τὸ ἅγιον τέμενος ἐφαίνετο, προσημαῖνον τὴν ἐρημίαν, ἣν ὑποστῆναι μέλλει μετ’ ὀλίγον διὰ τὰς παραβάσεις καὶ ἀνομίας τῶν κατοικούντων. Ὁ δὲ Γεννάδιος ἔγκλειστος ἐδίδασκε καὶ ἀρὰς ὑπετίθει τοῖς τὴν εἰρήνην ἀσπαζομένοις. Ἔτυχον ἐγὼ μετὰ ταῦτα μιᾷ τῶν εὐγενίδων αἰχμαλωτευθείσῃ καὶ διηγήσατό μοι, πῶς ὠδίνουσα τοῦ τεκεῖν τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ τετράδι τοῦ ἔτους ἐκείνου μετεκαλέσατο τὸν πνευματικὸν αὐτῆς Ἰάκωβον ὀνόματι καὶ ἐξωμολογήσατο καὶ αὐτὸς προέτρεψεν αὐτῇ τοῦ κοινωνῆσαι.poli venumdata est.
Dum ver adventabat hisce pugnis levibus tempus
transactum, jejunioruinque dies numerari cœpti,
nec interim Ecclesiæ discidinin cessabat. Omnium
conspectui portentosa discordia obversabatur, in
siudia contraria discedentibus iis qui confessioncs
audiendi munere fungebantur. All cus enim acccdentes Christiani peccata sua confessuri, interrogabantur, num cum iis qui ab Ecclesiae communione
rescisi sunt, communicassent; num ab Henotico
celebrata liturgiæ interfuissent; fatentibusque
pœnitentiæ causa dura pœna inflicta, multaque
gravis dicta. Peracta deinde ex more poenitentia,
qui participatione corpuris et sanguinis Doninici
dignus censebatur, illa percipere a sacerdote benotice, gravi pena indicta, velabatur: talem enim
sacerdotem non esse, nec perfecte oblationem ab
eo peragi. Ad ſunus porro efferendum, vel mortui
commemorationem faciendain vocati, ubi henoticus sacerdos illic comparuisset, stolis subito exuti,
velut e lammis mediis se proripiebant. Magna
etiam ecclesia dæmoniorum specus, et Græcorum
gentilium delubrum censebatur. Ubi cerei? αφί
oleum in lychnis accendendis? Omnia tenebris ple
pa: nec ullus, qui eas dissiparet, aderat, Templum
sacrum desertum conspiciebatur, solitudinem,
qua mox, propter peccata et iniquitates in eo
λάτουν τὰ κατ' αἰγιαλὸν κείμενα χωρία τῶν Τούρκων multis, quorum pars casa, pars 146 Constantinoκαὶ πολλοὺς ἐκούρσευον, καὶ οὓς μὲν ἔσφαττον, οὓς
δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀγαγόντες ἐπιπρασκον.
Καὶ σὺν αὐτοῖς τοῖς προσκρούσμασι καὶ ἔαρ ἐπέστη, καὶ αἱ τῶν νηστειων ἡμέραι ήρξαντο ἀριθμεῖ
σθαι. Καὶ ἡ τῆς Ἐκκλησίας στάσις οὐκ ἔληξε, ἀλλ᾽
ἦν ἰδεῖν ξένην στάσιν ἐν τοῖς ἐμπιστευθεῖσι ἀκούειν
λογισμοὺς ἀνθρώπων. Καὶ ἐρχόμενοι οἱ Χριστιανοί
τοῦ ἐξομολογήσασθαι τὰ σφάλματα αὐτῶν, πρατῶντο παρ' ἐκείνων, οἱ μὲν εἰ ἐκοινώνησε τοῖς
ἀκοινωνήτοις, καὶ εἰ ἔτυχεν ἀκοῦσαι λειτουργίαν
παρὰ τοῦ ἐνωτικοῦ ἱερέως. Ταῦτα καὶ κανών δρι
μὺς καὶ ἐπιτίμιον βαρύ· μετὰ δὲ τὸ δουλεῦσαι
τὸν κανόνα κατὰ τὸ ἔθος, ὁ ἄξιος τοῦ σώματος καὶ
αἵματος τοῦ δεσποτικοῦ εἰς τὸ κοινωνῆσαι, μὴ προσελθεῖν τοῖς τῆς ἐνώσεως ἱερεῦσι μετ᾿ ἐπιτιμίου
βαρέος. Οὔτε γὰρ ἱερεῖς εἰσιν, οὔτε τὰ προσφερόμενα τέλεια, έλεγον. Εἰ γὰρ ἐκαλοῦντο ἐν κηδείᾳ
νεκροῦ, ἡ ἐν μνημοσύνω τεθνεῶτος, καὶ ἐφαίνετό
τις τῶν ἐνωτικῶν ἐκεῖ ἱερεὺς, κατευθὺς τὰς φελώ
νεις ἐκδυόμενοι ὡς ἀπὸ πυρὸς ἔφευγον. Καὶ ἡ
Μεγάλη Εκκλησίᾳ ὡς καταφύγιον δαιμόνων, καὶ
. βωμὸς Ἑλληνικὸς αὐτοῖς ἐλογίζετο. Ποῦ κηροί; Ποῦ
ἔλαιον ἐν ταῖς λυχναψίαις; Τὰ πάντα σκοτεινά, καὶ
οὐδεὶς ὁ κωλύων. Ερημον τὸ ἅγιον τέμενος ἐφαίνετο, προσημαίνον τὴν ἐρημίαν ἣν ὑποστῆναι μέλη
λει μετ' ὀλίγον διὰ τὰς παραβάσεις καὶ ἀνομίας τῶν
κατοικούντων. Ο δὲ Γεννάδιος ἔγκλειστος ἐδίδασκε,
καὶ ἀρὰς ὑπετίθει τοῖς τὴν εἰρήνην ἀσπαζομένοις.
Ἔτυχον ἐγὼ μετὰ ταῦτα μιᾷ τῶν εὐγενίδων αιχμα- c habitantium, complendum erat, portendens. Genλωτευθείσῃ, καὶ διηγήσατό μοι, πῶς ὠδίνουσα τοῦ
τεκεῖν τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Τετράδι τοῦ ἔτους ἐκεί
του μετεκαλέσατο τὸν πνευματικὸν αὐτῆς Ἰάκωβον
ὀνόματι, καὶ ἐξωμολογήσατο. Καὶ αὐτὸς προέτρι
ψεν αὐτῇ τοῦ κοινωνῆσαι, καὶ αὐτὴ ἐρωτήσασα τὸν
γέροντα, εἰ κωλύει τι τοῦ μεταλαβεῖν ἐκ τῶν χει
ρῶν τοῦ ἱερέως, τοῦ λειτουργούντος ἐν τῷ ναῷ αὐτῆς ἔνδον τῆς αὐλῆς αὐτῆς ὑπάρχοντι (ἦν γὰρ
ὁ ἱερεὺς συμφορέσας τοῖς ἐνωτικοῖς μόνον ἐν τῇ Μετ
γάλῃ Εκκλησία τότε τῇ ιβ' τοῦ Δεκεβρίου, οὐ μὴν
δὲ καὶ συγκοινωνήσας· οὐ γὰρ ἔτυχεν ἐξ ἀρχῆς
συναριθμηθῆναι τοῖς συλλειτουργοῖς τοῦ θυσιαστη
ρίου, ἀλλ' ἔτυχεν ἔξω σὺν ἄλλοις βραδείαν τυχόντες
nadius etiam inclusus, pacis reconciliationem
amplectentes diris devevendo intérim docebin.
Post urbem captam, in nobilem feminam captivan
casu incidi: quæ mihi narravit, quomodo ipsa
partus doloribus correpta, anni illius sancta magnaque feria quarta, pneumaticum seu confessarium
suumn, Jacobum nomine, aul se vocaverat: quam,
peccatorum confessione peracta, hortatus est ille,
ut sacram communionem sumeret. Cumque senem illum interrogasset, num obstaret quidquam,
ut ex manibus bacerdotis, qui in templo intɛa
domus sua sepla sito celebrabat, sumeret (ille
quippe sacerdos die tantum 12 Decembris in Magna
Ismaelis Bullialdi notæ.
Κανών δριμύς. Canon hic pro poenitentia privata parietes constructis sacra faciunt, sucras
et pœna quæ pœnitenti indicitur.
Φελώνεις. Penulam interpretantur alii: sed
genus vestis communis olim fuit. Pallium vertere
nolui, siquidem sacerdotibus non convenit, sed
solis archiep. quibus a summo pontif. confertur.
qua etiam olini patriarche CPolit. id acceperunt. Stolam interpretari placuit, quæ omnibus
sacerdotibus convenit et propria est. Hodie apud
Graecos non solum patriarchæ, sed et episc. pallium gerunt.
Ἐν τῷ ναῷ αὐτῆς. Vocabantur oratoria illa
εὐκτήρια. De quibus canon 51 synodi 6, in Trullo,
Τοὺς ἐν τοῖς εὐκτηρίοις οίκοις ἔνδον οἰκίας τυγχά
νουσι λειτουργοῦντας κληρικοὺς ὑπὸ γνώμην τοῦτο
πράττειν τοῦ κατὰ τὸν τόπον ἐπισκόπου ὁρίζομεν.
Ὥστε εἴ τις κληρικὸς μὴ τοῦτο οὕτως παραφυλάξῃ,
καθαιρείσθω. Clericos, qui in oratoriis intra domus
PATROL. GR. CLVII.
Liturgias celebrare in illis ex episcopi loci sententia et assensu decernimus. Quod si quis clericus
decreto nostro non paruerit, deponatur. Et Leo
Philosophus movella 4 de illis ita statuit; Ορί
ζομεν οὖν, οὐ μόνον τοὺς ἑκάστης καθολικῆς ἱερεῖς,
ἀλλὰ καὶ τοὺς ἱερεῖς ἑκάστης οἰκίας, ἄδειαν ἐν πά
σαις ταῖς οἰκίαις ἱερᾶσθαί τε καὶ μυσταγωγεἶν, οὓς
ἂν προσκαλεῖσθαι αἱροῖτο ὁ ἑκάστης οἰκίας δεσπό
ζων. Decernimus itaque non solum singularum ecclesiarum catholicarum (id est hoc loco parœcíàlium),
sed etiam uniuscujusque domus sacerdotes, libere in
omnibus domibus sacram mystagogiam celebrare
posse, quos singularum domuum dominis vocare visum fuerit. Novella deinde sequente in iis baptizare quoque permittit. Adeundus Theodorus Bal80.
Καὶ αὐτὴ ἐρωτήσασα τὸν γέροντα, εἰ κωλύει τι τοῦ μεταλαβεῖν ἐκ τῶν χειρῶν τοῦ ἱερέως τοῦ λειτουργοῦντος ἐν τῷ ναῷ αὐτῆς ἔνδον τῆς αὐλῆς αὐτῆς ὑπάρχοντι, ἦν γὰρ ὁ ἱερεὺς συμφορέσας τοῖς ἑνωτικοῖς μόνον ἐν τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ τότε τῇ ιβ ῃ τοῦ Δεκεβρίου, οὐ μὴν δὲ καὶ συγκοινωνήσας, οὐ γὰρ ἔτυχεν ἐξ ἀρχῆς συναριθμηθῆναι τοῖς συλλειτουργοῖς τοῦ θυσιαστηρίου, ἀλλ’ ἔτυχεν ἔξω σὺν ἄλλοις,βραδεῖαν τυχόντες τὴν ἔλευσιν καὶ ἵσταντο ἐν τῷ ναῷ φοροῦντες τὰς ἱερατικὰς αὐτῶν στολὰς μόνον,ὁ δὲ πνευματικὸς εἶπεν αὐτῇ· Συγχωρημένον ἐστίν· Ὁ Θεὸς συγχωρήσει σοι. Ἄπελθε, κοινώνησον ἀποβαλοῦσα πάντα σκοπόν· καὶ γὰρ ἱερεύς ἐστι καὶ λειτουργός. Ἀδιακρίτως κοινώνησον.Ἡ δὲ ἐπὶ τῇ ἀνεμποδίστῳ ἀπολογίᾳ τοῦ γέροντος δειλιάσασα, ἦν γὰρ ἐκ τοῦ μέρους τῶν σχισματικῶν, μετακαλεῖται ἄλλον Νεόφυτον ὀνόματι καὶ δηλοῖ αὐτῷ τὴν λύσιν τοῦ πνευματικοῦ αὐτῆς· ἦν γὰρ αὐτὸς ὁ Νεόφυτος παῤῥησίαν ἔχων καὶ πνευματικεύων ἐν ἀνακτόροις καὶ μεγιστάνων οἴκοις. Ἐκώλυσε δὲ ταύτην λέγων· Ἀσυγχώρητόν ἐστιν· Εἰ γὰρ λάβοις κοινωνίαν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ, ἄρτον ἔφαγες καὶ οἶνον ἔπιες.Ὦ τῆς ἀνοχῆς σου, Χριστὲ βασιλεῦ·poli venumdata est.
Dum ver adventabat hisce pugnis levibus tempus
transactum, jejunioruinque dies numerari cœpti,
nec interim Ecclesiæ discidinin cessabat. Omnium
conspectui portentosa discordia obversabatur, in
siudia contraria discedentibus iis qui confessioncs
audiendi munere fungebantur. All cus enim acccdentes Christiani peccata sua confessuri, interrogabantur, num cum iis qui ab Ecclesiae communione
rescisi sunt, communicassent; num ab Henotico
celebrata liturgiæ interfuissent; fatentibusque
pœnitentiæ causa dura pœna inflicta, multaque
gravis dicta. Peracta deinde ex more poenitentia,
qui participatione corpuris et sanguinis Doninici
dignus censebatur, illa percipere a sacerdote benotice, gravi pena indicta, velabatur: talem enim
sacerdotem non esse, nec perfecte oblationem ab
eo peragi. Ad ſunus porro efferendum, vel mortui
commemorationem faciendain vocati, ubi henoticus sacerdos illic comparuisset, stolis subito exuti,
velut e lammis mediis se proripiebant. Magna
etiam ecclesia dæmoniorum specus, et Græcorum
gentilium delubrum censebatur. Ubi cerei? αφί
oleum in lychnis accendendis? Omnia tenebris ple
pa: nec ullus, qui eas dissiparet, aderat, Templum
sacrum desertum conspiciebatur, solitudinem,
qua mox, propter peccata et iniquitates in eo
λάτουν τὰ κατ' αἰγιαλὸν κείμενα χωρία τῶν Τούρκων multis, quorum pars casa, pars 146 Constantinoκαὶ πολλοὺς ἐκούρσευον, καὶ οὓς μὲν ἔσφαττον, οὓς
δὲ ἐν Κωνσταντινουπόλει ἀγαγόντες ἐπιπρασκον.
Καὶ σὺν αὐτοῖς τοῖς προσκρούσμασι καὶ ἔαρ ἐπέστη, καὶ αἱ τῶν νηστειων ἡμέραι ήρξαντο ἀριθμεῖ
σθαι. Καὶ ἡ τῆς Ἐκκλησίας στάσις οὐκ ἔληξε, ἀλλ᾽
ἦν ἰδεῖν ξένην στάσιν ἐν τοῖς ἐμπιστευθεῖσι ἀκούειν
λογισμοὺς ἀνθρώπων. Καὶ ἐρχόμενοι οἱ Χριστιανοί
τοῦ ἐξομολογήσασθαι τὰ σφάλματα αὐτῶν, πρατῶντο παρ' ἐκείνων, οἱ μὲν εἰ ἐκοινώνησε τοῖς
ἀκοινωνήτοις, καὶ εἰ ἔτυχεν ἀκοῦσαι λειτουργίαν
παρὰ τοῦ ἐνωτικοῦ ἱερέως. Ταῦτα καὶ κανών δρι
μὺς καὶ ἐπιτίμιον βαρύ· μετὰ δὲ τὸ δουλεῦσαι
τὸν κανόνα κατὰ τὸ ἔθος, ὁ ἄξιος τοῦ σώματος καὶ
αἵματος τοῦ δεσποτικοῦ εἰς τὸ κοινωνῆσαι, μὴ προσελθεῖν τοῖς τῆς ἐνώσεως ἱερεῦσι μετ᾿ ἐπιτιμίου
βαρέος. Οὔτε γὰρ ἱερεῖς εἰσιν, οὔτε τὰ προσφερόμενα τέλεια, έλεγον. Εἰ γὰρ ἐκαλοῦντο ἐν κηδείᾳ
νεκροῦ, ἡ ἐν μνημοσύνω τεθνεῶτος, καὶ ἐφαίνετό
τις τῶν ἐνωτικῶν ἐκεῖ ἱερεὺς, κατευθὺς τὰς φελώ
νεις ἐκδυόμενοι ὡς ἀπὸ πυρὸς ἔφευγον. Καὶ ἡ
Μεγάλη Εκκλησίᾳ ὡς καταφύγιον δαιμόνων, καὶ
. βωμὸς Ἑλληνικὸς αὐτοῖς ἐλογίζετο. Ποῦ κηροί; Ποῦ
ἔλαιον ἐν ταῖς λυχναψίαις; Τὰ πάντα σκοτεινά, καὶ
οὐδεὶς ὁ κωλύων. Ερημον τὸ ἅγιον τέμενος ἐφαίνετο, προσημαίνον τὴν ἐρημίαν ἣν ὑποστῆναι μέλη
λει μετ' ὀλίγον διὰ τὰς παραβάσεις καὶ ἀνομίας τῶν
κατοικούντων. Ο δὲ Γεννάδιος ἔγκλειστος ἐδίδασκε,
καὶ ἀρὰς ὑπετίθει τοῖς τὴν εἰρήνην ἀσπαζομένοις.
Ἔτυχον ἐγὼ μετὰ ταῦτα μιᾷ τῶν εὐγενίδων αιχμα- c habitantium, complendum erat, portendens. Genλωτευθείσῃ, καὶ διηγήσατό μοι, πῶς ὠδίνουσα τοῦ
τεκεῖν τῇ ἁγίᾳ καὶ μεγάλῃ Τετράδι τοῦ ἔτους ἐκεί
του μετεκαλέσατο τὸν πνευματικὸν αὐτῆς Ἰάκωβον
ὀνόματι, καὶ ἐξωμολογήσατο. Καὶ αὐτὸς προέτρι
ψεν αὐτῇ τοῦ κοινωνῆσαι, καὶ αὐτὴ ἐρωτήσασα τὸν
γέροντα, εἰ κωλύει τι τοῦ μεταλαβεῖν ἐκ τῶν χει
ρῶν τοῦ ἱερέως, τοῦ λειτουργούντος ἐν τῷ ναῷ αὐτῆς ἔνδον τῆς αὐλῆς αὐτῆς ὑπάρχοντι (ἦν γὰρ
ὁ ἱερεὺς συμφορέσας τοῖς ἐνωτικοῖς μόνον ἐν τῇ Μετ
γάλῃ Εκκλησία τότε τῇ ιβ' τοῦ Δεκεβρίου, οὐ μὴν
δὲ καὶ συγκοινωνήσας· οὐ γὰρ ἔτυχεν ἐξ ἀρχῆς
συναριθμηθῆναι τοῖς συλλειτουργοῖς τοῦ θυσιαστη
ρίου, ἀλλ' ἔτυχεν ἔξω σὺν ἄλλοις βραδείαν τυχόντες
nadius etiam inclusus, pacis reconciliationem
amplectentes diris devevendo intérim docebin.
Post urbem captam, in nobilem feminam captivan
casu incidi: quæ mihi narravit, quomodo ipsa
partus doloribus correpta, anni illius sancta magnaque feria quarta, pneumaticum seu confessarium
suumn, Jacobum nomine, aul se vocaverat: quam,
peccatorum confessione peracta, hortatus est ille,
ut sacram communionem sumeret. Cumque senem illum interrogasset, num obstaret quidquam,
ut ex manibus bacerdotis, qui in templo intɛa
domus sua sepla sito celebrabat, sumeret (ille
quippe sacerdos die tantum 12 Decembris in Magna
Ismaelis Bullialdi notæ.
Κανών δριμύς. Canon hic pro poenitentia privata parietes constructis sacra faciunt, sucras
et pœna quæ pœnitenti indicitur.
Φελώνεις. Penulam interpretantur alii: sed
genus vestis communis olim fuit. Pallium vertere
nolui, siquidem sacerdotibus non convenit, sed
solis archiep. quibus a summo pontif. confertur.
qua etiam olini patriarche CPolit. id acceperunt. Stolam interpretari placuit, quæ omnibus
sacerdotibus convenit et propria est. Hodie apud
Graecos non solum patriarchæ, sed et episc. pallium gerunt.
Ἐν τῷ ναῷ αὐτῆς. Vocabantur oratoria illa
εὐκτήρια. De quibus canon 51 synodi 6, in Trullo,
Τοὺς ἐν τοῖς εὐκτηρίοις οίκοις ἔνδον οἰκίας τυγχά
νουσι λειτουργοῦντας κληρικοὺς ὑπὸ γνώμην τοῦτο
πράττειν τοῦ κατὰ τὸν τόπον ἐπισκόπου ὁρίζομεν.
Ὥστε εἴ τις κληρικὸς μὴ τοῦτο οὕτως παραφυλάξῃ,
καθαιρείσθω. Clericos, qui in oratoriis intra domus
PATROL. GR. CLVII.
Liturgias celebrare in illis ex episcopi loci sententia et assensu decernimus. Quod si quis clericus
decreto nostro non paruerit, deponatur. Et Leo
Philosophus movella 4 de illis ita statuit; Ορί
ζομεν οὖν, οὐ μόνον τοὺς ἑκάστης καθολικῆς ἱερεῖς,
ἀλλὰ καὶ τοὺς ἱερεῖς ἑκάστης οἰκίας, ἄδειαν ἐν πά
σαις ταῖς οἰκίαις ἱερᾶσθαί τε καὶ μυσταγωγεἶν, οὓς
ἂν προσκαλεῖσθαι αἱροῖτο ὁ ἑκάστης οἰκίας δεσπό
ζων. Decernimus itaque non solum singularum ecclesiarum catholicarum (id est hoc loco parœcíàlium),
sed etiam uniuscujusque domus sacerdotes, libere in
omnibus domibus sacram mystagogiam celebrare
posse, quos singularum domuum dominis vocare visum fuerit. Novella deinde sequente in iis baptizare quoque permittit. Adeundus Theodorus Bal80.
PG 157:1067Σκοτεινὲ καὶ τυφλέ, εἰ ὁ ἱερεὺς ἦν Λατῖνος, εἶχεν ἂν λόγον ἄλογον ἡ μωρία σου, ὡς ὅτι λατινικῶς τὰς εὐχὰς τῷ Θεῷ ἀπέδωκε καὶ ὁ ἄρτος οὐκ ἦν ἔνζυμος καὶ τὸ ὕδωρ οὐκ ἦν ζέον καὶ ἄλλα τινὰ ἄλογα αἰτιάματα, ἃ οὐκ ἔξεστιν ὀρθοδόξῳ στόμα ἀνοῖξαι καὶ γλῶτταν κινῆσαι κατὰ τῶν θείων μυστηρίων τῶν οὕτω τελουμένων· ὁ γὰρ τοῦτο τολμήσας ἄξιος λιθοστρωθῆναι. Πῶς ἢ τί ἔχεις ἀπολογήσασθαι περὶ τῶν θείων μυστηρίων τῶν τελεσθέντων ἐκ γλώττης σῆς καὶ εὐχῶν, ὧν σὺ καὶ οἱ τῆς ἀνατολῆς ἱερεῖς χρῶνται; οὐκ ἔχεις ἄλλο εἰπεῖν, ὦ φαρισαῖε κενέ, πλὴν ὅτι καθαρὸς εἶ καὶ μολυσμοῦ ἀμέτοχος καὶ κεχωρισμένος τῶν λοιπῶν χριστιανῶν, προσθήσω δὲ κἀγὼ τὸ καὶ ἀφωρισμένος. Ἡ δὲ εὐγενὶς ἐκείνη γυνὴ διχονοοῦσα ἐν μέσῳ τῶν δύο τούτων προστάξεων, ἐκωλύθη ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ καὶ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ οὐ μετέλαβε καὶ διὰ τῆς νυκτὸς ἀκοινότητος τέτοκεν. Εἰ γὰρ ἐπηκουλούθησεν θάνατος, εἶχεν ἂν ἡ ψυχὴ αὕτη τὴν σφραγίδα ζημίαν τοῦ πνεύματος δι’ αἰτίαν τοῦ Νεοφύτου καὶ τοῦ κατοικοῦντος ἐν αὐτῷ πονηροῦ πνεύματος.reclesia henoticis adfuerat, nec communicaverat, τὴν ἔλευσιν, καὶ ἵσταντο ἐν τῷ ναῷ φοροῦντες τὰς
cum in numerum altari ministrantium ab initio
liturgiæ allectus non fuisset; sed extra cancellos
cum aliis, qui tardius venerant, nihilque aliud
præter sacra indumenta gestaverant, steterat).
pneumaticus ei dixit: Tibi concessum est, Deus
condonabit tibi; abi, et communionem, omni dubio
remolo, percipe. Ipse sacerdos ac minister est, discrimine illo omisso communica. Illa vero mulier,
quod a schismaticorum partibus staret, scrupa -
lose nimis perpensa 147 senis, qui omnes obices
revellebat, sententia, arum nomine Neophytum
confessarium accersit, eique a pneumatico suo
datam sibi licentiam declarat. Iste porro Neophytus loquendi libertatem ac confidentiam sibi
Cassuinpserat, quod pneumatici munere in imperatoriis palatiis procerumque ædibus fungerentur;
quare illam allocutus a communione his verbis
deterruit: Id tibi haud licet; si enim ex istius manibus communionem sumpseris, panem manducabis,
et vinum bibes. Quam admiranda, rex Christe longanimitas tua! Etsi sacerdos Latinus esset,
stultitia tua, tenebris excæcate, aliqua, quamvis
absurda, ratione excusari posset. Quod scilicet
Latino sermone ad Deum preces recitasset, quod
non esset fermentatus panis, nec aqua calida adhibita; aliaque absurda allegare potuisses, quæ
orthodoxus tamen ore nunquam proferet; nec, vel
minimum, adversùs divina mysteria hoc modo
·peracta murmurabit; talia enim quilibet ausus,
ἱερατικὰς αὐτῶν στολὰς μόνον). Ὁ δὲ πνευματικὸς
εἶπεν αὐτῇ· Συγκεχωρημένον ἐστὶν, ὁ Θεὸς συ
χωρήσει σοι· ἀπελθε, κοινώνησον ἀποβάλλουσα
πάντα σκότον. Καὶ γὰρ ἱερεὺς ἐστι καὶ λειτουρ
γός, αδιακρίτως κοινώνησον. Η δὲ ἐπὶ τῇ ἀνεμποδίστῳ ἀπολογία του γέροντος δειλιάσασα, ἦν γέρ
ἐκ τοῦ μέρους τῶν σχισματικῶν, μετακαλεῖται δι
λον Νεόφυτο, ὀνόματι, καὶ δηλοῖ αὐτῷ τὴν λύσι
τοῦ πνευματικοῦ αὐτῆς· ἦν γὰρ αὐτὸς ὁ Νεόφυτος
παῤῥησίαν ἔχων, καὶ πνευματικεύων ἐν ἀνακτή
τοις καὶ μεγιστάνων οἴκοις. Εκώλυσε δὲ ταύτην,
λέγων, Ασυγχώρητόν ἐστιν. Εἰ γὰρ λάβοις
κοινωνίαν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ, ἄρτον ἔφαγες,
καὶ οἶνον ἔπιες. Ο τῆς ἀνοχῆς σου, Χριστέ βα·
σιλεῦ 1 Σκοτεινὲ καὶ τυφλέ· εἰ ὁ ἱερεὺς ἦν Λατί
νος, εἶχεν ἂν λόγον ἄλογον ἡ μωρία σου· ὡς ὅτι
Λατινικῶς τὰς εὐχὰς τῷ Θεῷ ἀπέδωκε, καὶ ὁ ἄρτος
οὐκ ἦν ἔνζυμος καὶ τὸ ὕδωρ οὐκ ἦν ζέον, καὶ
ἄλλα τινά άλογα αιτιάματα, ἃ οὐκ ἔξεστιν ὀρθοδόξω
στόμα ἀνοίξαι, καὶ γλῶτταν κινῆσαι κατὰ τῶν θείων
μυστηρίων τῶν οὕτω τελουμένων· ὁ γὰρ τοῦτο τολ
μήσας άξιος λιθοστρωθῆναι. Πῶς, ἢ τί ἔχεις ἀπο
λογήσασθαι περὶ τῶν θείων μυστηρίων τῶν τελε
σθέντων ἐκ γλώττης σῆς, καὶ εὐχῶν ὧν σὺ καὶ οἱ
τῆς ἀνατολῆς ἱερεῖς χρῶνται; Οὐκ ἔχεις ἄλλο εἰπεῖν,
ὦ Φαρισαῖε κενέ, πλὴν ὅτι καθαρὸς εἶ, καὶ μολυ
σμοῦ ἀμέτοχος, καὶ κεχωρισμένος τῶν λοιπῶν Χρισ
στιανών, προσθήσω δὲ κἀγὼ τὸ, καὶ ἀφωρισμένος.
'Η δὲ εὐγενὴς ἐκείνη γυνή, διχονοοῦσα ἐν μέσῳ τῶν
δύο τούτων προστάξεων, ἐκωλύθη ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ,
καὶ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ οὐ μετέλαβε· καὶ διὰ τῆς νυ
κτὸς ἀκοινώτητος τέτηκεν. Εἰ γὰρ ἐπηκολούθησεν
θάνατος, εἶχεν ἂν ἡ ψυχή αὕτη την σφραγίδα ζημίαν τοῦ Πνεύματος δι' αἰτίαν τοῦ Νεοφύτου, και
τοῦ κατοικοῦντος ἐν αὐτῷ πονηροῦ πνεύματος. Αλλ'
ἐπανίωμεν πρὸς τὰ τῆς διηγήσεως κύματα, καὶ ἴδω
μεν τὴν ἀγριαινομένην θάλασσαν πῶς μέλλει χαναι, καὶ καταποντίσαι τὴν κιβωτόν, τὴν τὸν Νῶς τὴν
κυβερνήτην διώξασαν, καὶ τὰ καθαρὰ πετεινὰ
ὑπὸ τῶν μὴ καθαρῶν ὡς ἀκάθαρτα παραβλέ
ψασαν.
lapidibus obruendus est. Quid? vel quomodo ob
loqui potes divinis mysteriis idiomate tuo celebratis? quid illis precibus opponere? quibus tibi cum
cæteris orientis sacerdotibus communis est usus.
Aliud allegare non potes, o Pharisæe vane, nisi
quoi purus es et intactus, a cæterisque Christianis separatus, addam ego, et excommunicatus.
Illa porro mulier nobilis inter contraria præcepta
animo fluctuans communione die illo abstinuit; ita
ut nocte sequenti, non sumpta prius Eucharistia,
pepererit. Quod si mors subsequebatur, damno
spiritus illius anima obsignata fuisset (id est d'ammum, non accepto Spiritus divini signaculo, anima illius passa fuisset) Neophyti culpa, et mali spiritus,
quo agebatur, errore. Sed redeamus ad narrationis nostræ fluctus: et mare furens, gubernatore excusso,
arcam Noe absorbere et in profundum deprimere intucamur, mundaque volatilia, tanquam immunda,
impollutorum unguibas discerpenda projicere contemplemur.
Tyranuus enim, Martio incipiente, nuutiis in
omnes provincias missis, singulos ad urbem appugnandum militatum venire jussit. Cuneti ergo, qui
´datis nominibus stipendia merebant, accesserunt;
numero infinito eorum, qui sponte castra sequebantur, iis adjuncto. Universi enim, qui urbem
oppugnandam esse audierunt,tam pueri ob ætatem
Ο γὰρ τύραννος ἀπ' ἀρχῆς Μαρτίου μηνός Επεμ
ψε μηνυτές, καὶ κήρυκας εἰς πάσας τὰς ἐπαρχίας.
τοῦ ἐξέρχεσθαι ἕκαστον ἐν τῇ στρατιᾷ κατά τῆς πό
λεως. Τὰ στρατεύματα μὲν οὖν, ὅσα διὰ προσίδων
καὶ λόγος ήταν γεγραμμένα, συνέῤῥεον· τὰ δὲ
ἄγραφα τὰ καὶ μυριάριθμα τις διηγήσεται; Πᾶς
γὰρ ἕκαστος ἀκούων κατὰ τῆς πόλεως ἔτρεχεν, ο
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εἰ γὰρ λάβοις. Quasi corporis Dominici
consecratione conficiendi potestatem, unionem
amplexus amisisset: insaniisse Græcos ac transversos actos fuisse eertissimum est.
Οὐκ ἦν ἔνζυμος. Isla ad Ecclesiæ Græcæ ritum pertinent, quæ panem fermentatum adhibel
et aquam calidam calci immiscet..
Ἀλλ’ ἐπανίωμεν πρὸς τὰ τῆς διηγήσεως κύματα καὶ ἴδωμεν τὴν ἀγριαινομένην θάλασσαν, πῶς μέλλει χᾶναι καὶ καταποντίσαι τὴν κιβωτὸν τὴν τὸν Νῶε τὸν κυβερνήτην διώξασαν καὶ τὰ καθαρὰ πετεινὰ ὑπὸ τῶν μὴ καθαρῶν ὡς ἀκάθαρτα παραβλέψασαν. Ὁ γὰρ τύραννος ἀπ’ ἀρχῆς Μαρτίου μηνὸς ἔπεμψε μηνυτὰς καὶ κήρυκας εἰς πάσας τὰς ἐπαρχίας τοῦ ἐξέρχεσθαι ἕκαστος ἐν τῇ στρατείᾳ κατὰ τῆς Πόλεως. Τὰ στρατεύματα μὲν οὖν, ὅσα διὰ προσόδων καὶ ῥόγας ἦσαν γεγραμμένα, συνέῤῥεον· τὰ δ’ ἄγραφα τὰ καὶ μυριάριθμα, τίς διηγήσεται; Πᾶς γὰρ ἕκαστος ἀκούων κατὰ τῆς Πόλεως, ἔτρεχεν οὕτως ὁ μὴ δυνάμενος βαδίζειν ἕνεκα παιδικῆς ἡλικίας, καθὼς ὁ μὴ δυνάμενος τρέχειν ἕνεκα γήρους. Οἱ δὲ Πολῖται ἱκέτευον Θεὸν τοῦ μὴ ἐπελθεῖν τῇ ἁγίᾳ ἑβδομάδι, διότι ἤκουον, ὡς ὁ τύραννος ἐφ’ ἅρματος καὶ ἤδη ἔρχεται.reclesia henoticis adfuerat, nec communicaverat, τὴν ἔλευσιν, καὶ ἵσταντο ἐν τῷ ναῷ φοροῦντες τὰς
cum in numerum altari ministrantium ab initio
liturgiæ allectus non fuisset; sed extra cancellos
cum aliis, qui tardius venerant, nihilque aliud
præter sacra indumenta gestaverant, steterat).
pneumaticus ei dixit: Tibi concessum est, Deus
condonabit tibi; abi, et communionem, omni dubio
remolo, percipe. Ipse sacerdos ac minister est, discrimine illo omisso communica. Illa vero mulier,
quod a schismaticorum partibus staret, scrupa -
lose nimis perpensa 147 senis, qui omnes obices
revellebat, sententia, arum nomine Neophytum
confessarium accersit, eique a pneumatico suo
datam sibi licentiam declarat. Iste porro Neophytus loquendi libertatem ac confidentiam sibi
Cassuinpserat, quod pneumatici munere in imperatoriis palatiis procerumque ædibus fungerentur;
quare illam allocutus a communione his verbis
deterruit: Id tibi haud licet; si enim ex istius manibus communionem sumpseris, panem manducabis,
et vinum bibes. Quam admiranda, rex Christe longanimitas tua! Etsi sacerdos Latinus esset,
stultitia tua, tenebris excæcate, aliqua, quamvis
absurda, ratione excusari posset. Quod scilicet
Latino sermone ad Deum preces recitasset, quod
non esset fermentatus panis, nec aqua calida adhibita; aliaque absurda allegare potuisses, quæ
orthodoxus tamen ore nunquam proferet; nec, vel
minimum, adversùs divina mysteria hoc modo
·peracta murmurabit; talia enim quilibet ausus,
ἱερατικὰς αὐτῶν στολὰς μόνον). Ὁ δὲ πνευματικὸς
εἶπεν αὐτῇ· Συγκεχωρημένον ἐστὶν, ὁ Θεὸς συ
χωρήσει σοι· ἀπελθε, κοινώνησον ἀποβάλλουσα
πάντα σκότον. Καὶ γὰρ ἱερεὺς ἐστι καὶ λειτουρ
γός, αδιακρίτως κοινώνησον. Η δὲ ἐπὶ τῇ ἀνεμποδίστῳ ἀπολογία του γέροντος δειλιάσασα, ἦν γέρ
ἐκ τοῦ μέρους τῶν σχισματικῶν, μετακαλεῖται δι
λον Νεόφυτο, ὀνόματι, καὶ δηλοῖ αὐτῷ τὴν λύσι
τοῦ πνευματικοῦ αὐτῆς· ἦν γὰρ αὐτὸς ὁ Νεόφυτος
παῤῥησίαν ἔχων, καὶ πνευματικεύων ἐν ἀνακτή
τοις καὶ μεγιστάνων οἴκοις. Εκώλυσε δὲ ταύτην,
λέγων, Ασυγχώρητόν ἐστιν. Εἰ γὰρ λάβοις
κοινωνίαν ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ, ἄρτον ἔφαγες,
καὶ οἶνον ἔπιες. Ο τῆς ἀνοχῆς σου, Χριστέ βα·
σιλεῦ 1 Σκοτεινὲ καὶ τυφλέ· εἰ ὁ ἱερεὺς ἦν Λατί
νος, εἶχεν ἂν λόγον ἄλογον ἡ μωρία σου· ὡς ὅτι
Λατινικῶς τὰς εὐχὰς τῷ Θεῷ ἀπέδωκε, καὶ ὁ ἄρτος
οὐκ ἦν ἔνζυμος καὶ τὸ ὕδωρ οὐκ ἦν ζέον, καὶ
ἄλλα τινά άλογα αιτιάματα, ἃ οὐκ ἔξεστιν ὀρθοδόξω
στόμα ἀνοίξαι, καὶ γλῶτταν κινῆσαι κατὰ τῶν θείων
μυστηρίων τῶν οὕτω τελουμένων· ὁ γὰρ τοῦτο τολ
μήσας άξιος λιθοστρωθῆναι. Πῶς, ἢ τί ἔχεις ἀπο
λογήσασθαι περὶ τῶν θείων μυστηρίων τῶν τελε
σθέντων ἐκ γλώττης σῆς, καὶ εὐχῶν ὧν σὺ καὶ οἱ
τῆς ἀνατολῆς ἱερεῖς χρῶνται; Οὐκ ἔχεις ἄλλο εἰπεῖν,
ὦ Φαρισαῖε κενέ, πλὴν ὅτι καθαρὸς εἶ, καὶ μολυ
σμοῦ ἀμέτοχος, καὶ κεχωρισμένος τῶν λοιπῶν Χρισ
στιανών, προσθήσω δὲ κἀγὼ τὸ, καὶ ἀφωρισμένος.
'Η δὲ εὐγενὴς ἐκείνη γυνή, διχονοοῦσα ἐν μέσῳ τῶν
δύο τούτων προστάξεων, ἐκωλύθη ὑπὸ τοῦ λογισμοῦ,
καὶ τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ οὐ μετέλαβε· καὶ διὰ τῆς νυ
κτὸς ἀκοινώτητος τέτηκεν. Εἰ γὰρ ἐπηκολούθησεν
θάνατος, εἶχεν ἂν ἡ ψυχή αὕτη την σφραγίδα ζημίαν τοῦ Πνεύματος δι' αἰτίαν τοῦ Νεοφύτου, και
τοῦ κατοικοῦντος ἐν αὐτῷ πονηροῦ πνεύματος. Αλλ'
ἐπανίωμεν πρὸς τὰ τῆς διηγήσεως κύματα, καὶ ἴδω
μεν τὴν ἀγριαινομένην θάλασσαν πῶς μέλλει χαναι, καὶ καταποντίσαι τὴν κιβωτόν, τὴν τὸν Νῶς τὴν
κυβερνήτην διώξασαν, καὶ τὰ καθαρὰ πετεινὰ
ὑπὸ τῶν μὴ καθαρῶν ὡς ἀκάθαρτα παραβλέ
ψασαν.
lapidibus obruendus est. Quid? vel quomodo ob
loqui potes divinis mysteriis idiomate tuo celebratis? quid illis precibus opponere? quibus tibi cum
cæteris orientis sacerdotibus communis est usus.
Aliud allegare non potes, o Pharisæe vane, nisi
quoi purus es et intactus, a cæterisque Christianis separatus, addam ego, et excommunicatus.
Illa porro mulier nobilis inter contraria præcepta
animo fluctuans communione die illo abstinuit; ita
ut nocte sequenti, non sumpta prius Eucharistia,
pepererit. Quod si mors subsequebatur, damno
spiritus illius anima obsignata fuisset (id est d'ammum, non accepto Spiritus divini signaculo, anima illius passa fuisset) Neophyti culpa, et mali spiritus,
quo agebatur, errore. Sed redeamus ad narrationis nostræ fluctus: et mare furens, gubernatore excusso,
arcam Noe absorbere et in profundum deprimere intucamur, mundaque volatilia, tanquam immunda,
impollutorum unguibas discerpenda projicere contemplemur.
Tyranuus enim, Martio incipiente, nuutiis in
omnes provincias missis, singulos ad urbem appugnandum militatum venire jussit. Cuneti ergo, qui
´datis nominibus stipendia merebant, accesserunt;
numero infinito eorum, qui sponte castra sequebantur, iis adjuncto. Universi enim, qui urbem
oppugnandam esse audierunt,tam pueri ob ætatem
Ο γὰρ τύραννος ἀπ' ἀρχῆς Μαρτίου μηνός Επεμ
ψε μηνυτές, καὶ κήρυκας εἰς πάσας τὰς ἐπαρχίας.
τοῦ ἐξέρχεσθαι ἕκαστον ἐν τῇ στρατιᾷ κατά τῆς πό
λεως. Τὰ στρατεύματα μὲν οὖν, ὅσα διὰ προσίδων
καὶ λόγος ήταν γεγραμμένα, συνέῤῥεον· τὰ δὲ
ἄγραφα τὰ καὶ μυριάριθμα τις διηγήσεται; Πᾶς
γὰρ ἕκαστος ἀκούων κατὰ τῆς πόλεως ἔτρεχεν, ο
Ismaelis Bullialdi notæ.
Εἰ γὰρ λάβοις. Quasi corporis Dominici
consecratione conficiendi potestatem, unionem
amplexus amisisset: insaniisse Græcos ac transversos actos fuisse eertissimum est.
Οὐκ ἦν ἔνζυμος. Isla ad Ecclesiæ Græcæ ritum pertinent, quæ panem fermentatum adhibel
et aquam calidam calci immiscet..
PG 157:1069Τῇ παρασκευῇ οὖν τῆς διακαινησίμου καὶ ὁ Ναβουχοδονόσωρ ἐπὶ θύραις Ἰερουσαλὴμ καὶ πήξας τὰς αὐτοῦ σκηνὰς κατέναντι τῆς Πύλης τοῦ Χαρισοῦ ὄπισθεν τοῦ βουνοῦ καὶ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτοῦ ἀπὸ τῆς Ξυλοπόρτης τῆς κειμένης ἐγγὺς τοῦ παλατίου ἕως τῆς Χρυσῆς Πύλης τῆς πρὸς νότον καὶ ἔτι ἀπὸ τῆς Ξυλοπόρτης ἕως τοῦ Κοσμιδίου καὶ ἀπὸ τοῦ νότου εἰς πλάτος, ὅσον περιέφερον κάμπον οἱ ἄμπελοι· καὶ γὰρ ἦσαν, προλαβών, φθαρέντες παρὰ τοῦ Καρατζία. Καὶ περιεχαράκωσεν αὐτὴν Ἀπριλίῳ 2, ἡμέρα παρασκευὴ ἡ μετὰ τὸ Πάσχα. Οἱ δὲ τῆς Πόλεως ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ἐν ᾗ ἐγένετο τάχα ἡ ἕνωσις ἐν τῇ Μεγάλῃ Ἐκκλησίᾳ, ὡς Ἰουδαίων συναγωγὴν ταύτην ἀπέφευγον καὶ οὐκ ἦν ἐν αὐτῇ οὔτε προσφορὰ οὐτ’ ὁλοκαύτωσις οὔτε θυμίαμα. Εἰ ἔτυχέ τις τῶν ἱερέων λειτουργῆσαι Θεῷ ἐν ἡμέρᾳ ἐπισήμῳ, οἱ προσευχόμενοι μέχρι τῆς ὥρας τῆς προσφορᾶς ἵσταντο καὶ τότε πάντες ἐξήρχοντο, οὕτω γυναῖκες ὡς ἄνδρες, οὕτως μοναχοὶ ὡς μονάζουσαι. Τί χρὴ λέγειν; Καὶ τὸν ναὸν ὡς βωμὸν καὶ τὴν θυσίαν ὡς Ἀπόλλωνι τελουμένην ἐνόμιζον. Διὰ τοῦτο Ἠσαί̈ας ὡς ἐκ στόματος Θεοῦ φησίν·τως ὁ μὴ δυνάμενος βαδίζειν ἕνεκα παιδικῆς ἡλι- teneram vix gradientes, quam senes annis gravati,
κίας, καθὼς ὁ μὴ δυνάμενος τρέχειν ἕνεκα γήρους.
Οἱ δὲ πολῖται ἱκέτευον Θεὸν, τοῦ μὴ ἐπελθεῖν τῇ
ἁγίᾳ ἑβδομάδι, διότι ἤκουον ὡς ὁ τύραννος ἐφ᾽ ἄρ
ματος καὶ ἤδη ἔρχεται. Τῇ Παρασκευῇ οὖν τῆς Διακαινησίμου καὶ ὁ Ναβουχοδονόσωρ ἐπὶ θύραις
Ιερουσαλήμ καὶ πήξας τὰς αὐτοῦ σκηνὰς κατο
έναντι τῆς πύλης του Χαρισοῦ ὄπισθεν τοῦ
βουνοῦ. Καὶ πᾶσα ἡ δύναμις αὐτοῦ ἀπὸ τῆς Ξυλο
πάρτης τῆς κειμένης ἐγγὺς τοῦ παλατίου, ἕως
τῆς Χρυσῆς πύλης τῆς πρὸς νότον· καὶ ἔτι
ἀπὸ τῆς Ξυλοπόρτης ἕως τοῦ Κοσμηδίου καὶ
ἀπὸ τοῦ νότου εἰς πλάτος ὅσον περιέφερον κάμπον
οἱ ἄμπελοι· καὶ γὰρ ἦσαν προλαβὼν φθαρέντες πα
ρὰ τοῦ Καρατζία· καὶ περιχαράκωσεν αὐτὴν
accurrerunt. Constantinopolitani interim Deo supplicare, ut hebdomada sancta tyrannus, qui curru
adventare nuntiabatur, urbis oppugnationem non
aggrederetur. Die igitur Parasceves Diacænesimæ
148 septimanæ (id est feria 6 seu die Veneris
post Pascha) ad portas Hierusalem Nabuchodonosor
vénit et tentoria sua ante Charsi portam post
collem fixit. porta vero, quæ Ligni appellatur,
palatio vicina, usque ad Auream portam, quæ meridiem respicit, ab eademque Ligni porta usque
ad Cosmedium et meridiem versus, quantum
vineta a Caracia jam devastata in latitudinem
capere poterant, omnes ejus copiæ castra locaverunt. Aprilis ergo die sexta, Parasceve post PaIsmaelis Bullialdi notæ.
᾿Απὸ δὲ τῆς Ξυλοπότης. Xyloporta est illa
quæ vicinissima est occidentali urbis angulo. Blacherrniana olim dicta fuit, quod! Blachernarum
templo proxima esset. Videndus Gillius lib. 1, c.
20, Leunclavius, Pandectis Hist. Turc. 200,appellat eam Xylokercon Verum diversas fuisse persuadeor, hancque Xylokercon, eam esse quam
Ducas Kercoportam infra appellat, quæ jam a lungo
tempore occlusa tenebatur. Quod ut credamus et asseramus auctor nobis est Cantacuzenus, lib. 111i, c. 9:
Καὶ διελέγετο κρύφα τοῖς ἐν Βυζαντίῳ φίλοις, ἐὰν
δύναιντο τὴν πόλιν αὐτῷ παραδιδόναι· ἐπηγγέλλον
τό τε τὴν τῆς Ξυλοκέρκου λεγομένην πύλην ἐκ πολλών
ἐτῶν ἀπῳκοδομημένην διορύξαντες εἰσάγειν. Clam
etiam cum amicis suis, qui Constantinopoli morabantur, colloquitur et agit, quomodo sibi urbem tradere
possent. Promittebant illi portam, quæ Xylokerci dıC'citur, quæque a multis annis pariete clausa erat,
perfossuros, et ut illa ingrederetur urbem, patefaΤῇ Παρασκευῇ οὖν τῆς Διακαινησίμου.
Hebdomada illa Diacanesimi, seu renovationis, ea
est,.quæ Paschatis diem sequitur: cujus Codinus
Curopalates meminit c. 14, lib. De officiis aulæ
Constantinop. Vocatur etiam véa, id est nova, ob
renovatos baptismate catechumenos, qui Paschate
baptizati fuerant. Latina Balsamonis commentarior.
in Canones apostol. canone 69 versio, quorum
textus Græcus non exstat, sic habet: Hebdomas
autem τῆς Διακαινησίμου, tanquam ipse magnus
dies Dominicus reputatur. Anno illo aureus numerus seu lunæ cyclus fuit 10, cyclus solis 6, littera
G. Pascha Aprilis 1, feria 6, diacænesimi Aprilis
6, Pentecoste. Maii 20, Dominica omnium SS.
Maii 27. Juxta Ducam ergo, cœpit Contantinop.
obsidio Aprilis die 6. Juxta vero Leonard, Chiensem, et, qui eum secutus est, B.zarum, cœpit Nomis seu die 5 Aprilis. Phranzes April. 2 obsideri
coepisse, 1. 11, c. 8, asserit. Hist. Turc. oppugnationem tradunt Rebiul-euel die 17, qui fuit Martii dies 28.
Κατέναντι τῆς πύλης του Χαρισού. Alibi
habet Xápsov. Gylius, lib. 1, cap. 28 Topogrophiæ
Constantinopoleos, portæ Charsianæ meminit. Leunclavius, cap. 200 Pandectar. Hist. Turcicæ, hodie vocari a Turcis Egri capi, id est obliquam portam
docet. Græca vox xápo:o; obliquum significat; et
tramite obliquo, in urbem per illam portam patet
ingressus, qualem, in portis arcium urbiumque
munitarum locandis, architecti nostri regulam
servant. Loco citato notat Leunclavius, a quodam
Charsia portam illam Charsiam appellatam, quem
Veneta factionis fuisse Paralipomena originum
Constantinopolitanarum a Gretzero edita tradunt
el Magdale cujusdam tribuni plebis collegam;
quando Theodosius junior, diebus sexaginta, muros terrestres ad Blachernas usque construsit. Vi-D
cana est illa porta palatio, Constantini vulgo dicto,
Blacherniano olim appellato. Leonardus Chiensis
portam illam appellat Caligaream; sive Caligario-
¡um, qui satores sunt. In illo Constantini palatio,
cubiculi superioris concamerationis januæ boreani
spectantis, et qua in meniana patet exitus, lapidi
superli inari aquila biceps alis expansis insculpla est:
et in columellarum, quæ menjana ambiunt, capitulis lilia scuti Francici cernuntur; aliquot etiain scuta hae forma expres-a in palatio
illo videntur.
Aliquando putavi Pascha legi debe
re: et a Francis nostris
scula illa in
sculpta fuisse cum
mcutione Pas
chatis quod Constantinopoli capta, utrumque Paschatisfestum in urbe
celebrassent, quod etiam Balduinus in festo Paschatis, ut historici tradunt, et eorum aliqui in
ipsa Paschatis vigilia, Constantinopolitanus imperator electus sit.
cluros.
Της Χρυσῆς πύλης. Aurea porta adhuc
claus est. Selymbrie porta olim appellabatur, ut
notat Leunclav. loco citato. Ad illam extra muros
ſons adhuc exstat, prope quem templum B. Mariæ
Deiparæ exstructum erat. In marmore sculpti Herculei labores Auream portam ornantes cernuntur.
Sed calcis albo, cum apno 1647 eos considerabam
ut el totus mœnium ambitus, inducti erant: ita ut
oculos fugeret sculpture elegantia.
“Ewç tov Koơµndlov. De Cosmedio Zonaras
Annal. tom. III, in Romano Lecapeno: ex quo ad
littus Ceratim sinus extra urbeni situm fuisse pa11. Καὶ κατὰ τὸν τοῦ Κοσμεδίου αιγιαλόν, etc. Nicetas etiam, in Annalibus, 'A & Innoç µetà thí πpoβεβλημένης πεζής στρατιάς τῷ Κοσμιδίῳ ἐφίστανται,
μικρὰν ἐφευρηκότες ἐκ τῶν Ρωμαίων ἀντίστασιν
περὶ τὴν ἐκεῖ που γέφυραν καὶ τὸν λεγόμενον Τρυ
τητὸν λίθον. Καὶ τὰ μὲν πλοῖα, καὶ αἱ νῆες, καὶ
οἱ δρόμωνες εκεί που προσέσχουσι. Copia equestres
(Latinorum) cum peditatu, qui antecedebat, Cosmedium occupant: cum languide ipsis restitissent Romæi, qui ad pontem illic constructum, et lapidem
Perforatum appel.atum stationem habebant. Fuisse
autem locum illum extra urbis muros ex eodem
loco constat, σκηνάς τε ὀρθὰς ἑώρων οἱ ἐν τοῖς τείχεσι.
Erecta tentoria (Latinorum) videbant, qui intra
muros erant. Et capite seq. satis ostendit Ducas
ad littus Ceratini sinus extra urbem Cosmidium
situm fuisse. Locus ergo ille ad extreurum littus
sinus Ceratini situs erat juxta pontem S. Mamantis: et alius esse nequit, præter eum qui hodie Atbazari appellatur: cui vicina est Meschita IVP appellata in qua collegii doctorum et legisperiorum pontif. Muphi appellatus, imperatori novo
imperium adepto, pre ibus quibusdam additis, acinacem cingit.
PG 157:1071Ἰδού, προσθήσω τοῦ μεταθεῖναι τὸν λαὸν τοῦτον καὶ μεταθήσω αὐτοὺς μεταθέσει καὶ ἀπολῶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν αὐτοῦ καὶ τὴν σύνεσιν τῶν συνετῶν ἀθετήσω. Οὐαὶ τοῖς βαθέως ποιοῦσι βουλὴν καὶ οὐ διὰ Κυρίου· οἱ ἐν κρυφῆ βουλὴν ποιοῦντες καὶ ἔσται ἐν σκότει τὰ ἔργα αὐτῶν· καὶ ἐροῦσιν· τίς ἡμᾶς ἑώρακεν; καὶ τίς ἡμᾶς γνώσεται ἢ ἃ ἡμεῖς ποιοῦμεν; Διὰ τοῦτο τάδε λέγει κύριος· Οὐαὶ τέκν’ ἀποστάται, ἐποιήσατε βουλὴν οὐ δι’ ἐμοῦ καὶ συνθήκας οὐ διὰ τοῦ πνεύματός μου, τοῦ προσθεῖναι ἁμαρτίας ἐφ’ ἁμαρτίας. Ὁ δὲ Γεννάδιος οὐ διέλειπε καθεκάστην διδάσκων καὶ γράφων κατὰ τῶν ἑνωτικῶν καὶ πλέκων συλλογιμοὺς καὶ ἀντιφάσεις κατὰ τοῦ σοφωτάτου καὶ μακαρίτου Θωμᾶ τοῦ δὲ Ἀκίνου καὶ τῶν συγγραμμάτων αὐτοῦ καὶ κὺρ Δημητρίου τοῦ Κυδώνη, ἀποδεικνύων αὐτοὺς αἱρετικούς, ἔχων ἐκ τῆς συγκλήτου τὸν πρῶτον μεσάζοντα τὸν μέγα δούκαν συνεργὸν καὶ συνίστορα, τὸν καὶ τοσοῦτον εἰπεῖν τολμήσαντα κατὰ Λατίνων, ὅτε εἶδον οἱ Ῥωμαῖοι τὸν ἀναρίθμητον στρατὸν τῶν Τούρκων, μᾶλλον δὲ κατὰ τῆς Πόλεως·DUCE
scha, obsidione urbem cinxit Mehemeles. Consin- Απριλίῳ ς' ἡμέρᾳ, Παρασκευῇ τῇ μετὰ τὸ Πάσχα.
tinopolitani a quo die in ecclesia Magna facta est
concordiæ reconciliatio, illam ut Judæorum
ut Judzorum
synagogam refugiebant; nec in ea oblatione
bolocausto aut incenso litabatur. Si quis sacerdotum divinam liturgiam die aliquo insigni celebrare
voluisset, qui precabantur, quousque ad oblationem
sacrorum donorum ventum fuisset, astabant: deincepsque omnes tam mulieres quam viri, monachi
a'que moniales exibant. Quid pluribus opus est?
templum illud pro delubro et ara gentilium, et
sacrificium, perinde ac Apollini factum, astimabant.
Quare Isaias tanquam ex ore Dei sic loquitur:
Ecce, ut hunc populum transmigrare faciam,
paratus ero; translatione eum transferain: sapientiam eorum qui sapiunt, disperdam; prudentiumque prudentiam dissipabo. Ve illis qui
profunda, consilia, non expedito Domini consilio,
incunt. Qui consilia occulta capiunt, tenebrisque
opera eum abscondunt. Qui dicunt, Quis nos videbit? quis nos vel opera nostra cognoscet? Propterea
haec dicit Dominus: Ve illis apostalis! consilium
Væ
me inconsulto habuistis: utque peccata peccatis
adjiceretis, pacta, Spiritu mro nequaquam ducti,
pepigistis.» Gennadius interim adversus Benoticos
docere ac scribere singulis diebus non cessabat:
et sapientissimum beatumque Thomam Aquinaten
ejusque scripta, Demetrium etiam Cylonem hæresis arguere contendens, rationes syllogismosque
adversus eos terebat. Conscius ei erat operisque c
socius, e senatoribus primus Mesazon, idemque
dux magnus; cujus contra Latinos, magis vero
contra ipsam urbem, temeraria impudentia eo
usque prorupit, cum Turcorum ingenti exercitu se
peti viderunt Romæi, nt dixerit, Turcorum mitram
ac redimiculum in media urbe dominari, quam
Latinorum galerum regnantem conspicere, potius
esse, cum interim Romæi, omni salutis abjecta spe,
Læece vola conciperent: Utinam in Latinorum
potestatem, qui Christum ejusque matrem Deiparam
invocant, urbs nostra deveniret, nec Turcis impiis
traderemur! quibus 149 contraria, quæ retulimus, Mesazon praedicabat. Sed ad eum Isaias
Οἱ δὲ τῆς πόλεως ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ἐν ᾗ
ἐγένετο τάχα ἡ ἔνωσις ἐν τῇ Μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ, ω;
Ἰουδαίων συναγωγὴν ταύτην ἀπέφευγον, καὶ οὐκ ἦν
ἐν αὐτῇ οὔτε προσφορά, οὔτε ὁλοκαύτωσις, οὔτε θυμίαμα. Εἰ ἔτυχέ τις τῶν ἱερέων λειτουργῆσαι Θεῷ
ἐν ἡμέρᾳ ἐπισήμῳ, οι προσευχόμενοι μέχρι τῆς
ὥρας τῆς προσφορᾶς ἵσταντο· καὶ τότε πάντε;
ἐξήρχοντο οὕτω γυναῖκες ὡς ἄνδρες, οὕτως μοναχοί
ὡς μονάζουσαι. Τί χρὴ λέγειν; καὶ τὸν ναὸν ὡς
βωμὸν, καὶ τὴν θυσίαν ὡς ᾿Απόλλωνι τελουμένην
ἐνόμιζον. Διὰ τοῦτο Ησαΐας ὡς ἐκ στόματος Θεοῦ
φησιν· Ἰδοὺ προσθήσω τοῦ μεταθεῖναι τὸν λαίν
τοῦτον, καὶ μεταθήσω αὐτοὺς μεταθέσει, καὶ
ἀπολῶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν αὐτοῦ, καὶ τὴν
σύνεσιν τῶν συνετῶν ἀθετήσω. Οὐαὶ τοῖς βαθέως ποιοῦσι βουλὴν, καὶ οὐ διὰ Κυρίου. Οἱ ἐν
κρυφῇ βουλὴν ποιοῦντες, καὶ ἔσται ἐν σκότει
τὰ ἔργα αὐτῶν, καὶ ἐροῦσιν· Τις ἡμᾶς ἑώρακε:
καὶ τὶς ἡμᾶς γνώσεται, ἢ ὁ ἡμεῖς ποιοῦμεν; Διά
τοῦτο τάδε λέγει Κύριος, Οὐαὶ τέκν᾽ ἀποστάται,
ἐποιήσατε βουλὴν οὐ δι' ἐμοῦ, καὶ συνθήκας οὐ
διὰ τοῦ Πνεύματός μου, τοῦ προσθεῖναι ἁμαρ
τίας ἐφ' ἁμαρτίαις. 'Ο δὲ Γεννάδιος οὐ διέλειπε
καθ' ἑκάστην διδάσκων, καὶ γράφων κατὰ τῶν Ἐνωτικῶν, καὶ πλέκων συλλογισμοὺς καὶ ἀντιφάσει;
κατὰ τοῦ σοφωτάτου καὶ μακαρίτου Θωμᾶ τοῦ δὲ
Ακίνου καὶ τῶν συγγραμμάτων αὐτοῦ, καὶ
κυρίου Δημητρίου τοῦ Κυδώνη ἀποδεικνύων
αὐτοὺς αἱρετικούς· ἔχων ἐκ τῆς συγκλήτου την
πρῶτον Μεσάζοντα την μεγαλοῦκα συνεργόν
καὶ συνέστορα· τὸν 'καὶ τοσοῦτον εἰπεῖν τολμήσαντα
κατὰ Λατίνων, ὅτε εἶδον οἱ Ρωμαῖοι τὴν ἀναρίθμη
τον στρατὸν τῶν Τούρκων, μᾶλλον δὲ κατὰ τῆς
πόλεως, Κρειττότερόν ἐστιν εἰδέναι ἐν μέσῃ τῇ
πόλει φακιόλιον βασιλεύον Τούρκων ή καλύπτραν
Λατινικήν. Καὶ γὰρ ἀπογνόντες οἱ τῆς πόλεως. Ελεγον, Είθε ἐδόθη ἡ πόλις ἐν χερσὶ τῶν Λατίνων
τῶν ὀνομαζόντων τὸν Χριστὸν καὶ Θεοτόκον,
καὶ μὴ ἀποῤῥισθῶμεν· ἐν ταῖς τῶν ἀσεβῶν παλά
μαις! Τότε καὶ αὐτὸς ἐκεῖνο ἐφθέγξατο. ᾿Αλλὰ πρὸ;
αὐτὸν ὁ Ησαΐας ἐφθέγξατο, καθὰ καὶ τῷ Εζεκία -
Ακουσον τὸν λόγον Κυρίου Σαβαώθ· ἰδοὺ ἡμές
Ismaelis Bullialdi notæ.
Κατὰ τοῦ σορωτάτου clc. Θωμᾶ τοῦ δὲ 'Αul- observate, earumque momenta aduolantur, ex qui
νου. Beatus Thomas de Aquino opusculum scrisit Adversus Græcos: quod Urbano quarto pontiBici Maximo dedicavit. Exstat editum in operum illius tomo XVII, eodemque continetur aliud opusculum ordine tertium, Adversus Græcos, Armenos et
Saracenos scriptum,
Δημητρίου τοῦ Κυδώνη. Joan. Cantacuz.,
lib. iv. cap. 16 Histor., bujus viri eruditissimi, cujus plura doctrinæ ac eruditionis monumenta exstant, mentionem facit. Fuit Cantacuzeno familiaris hic Demetrius, vitamque monasticam cum Niclao Cabasila amplexti aliquando meditatus est. In
serenissimi Hetruriæ magni ducis bibliotheca Lurentiana, Ptolemæi mathematica Syntaxeos vǝlumen in menbranis elegantissime sriptum asservatur, quod hic Cydones in bibliotheca sua olim
babuit. In illo tres lunares eclipses Thessalonica
bus epicycli lunaris quantitas demonstratur. İtəs
observationes a Cyllene et Cabasila habitas et consiguales fuisse arbitror: quarum prior fact: altatur anno Alexandri 1663, Athyr 13 in 14, lu escente hora 2, in. 24, post mediam noctem sole Sagittarii gradumn 16, m. 7, percurrenie.
Μεγαδοῦκα συνεργόν. llic est Lucas Notaras de quo cap. 19 supra mentio facta est, quem
Leonardus Chiensis chir. Lucam appellat, id est
κύριον Λουκᾶν, signor Luca: qui cum Scholar o
sentiebat, de quibus talia verba fa it Leonardus,
Inten lebat ex una parte Scholarius, ex altera chir
Luca quandoque ad præsentiam semel apostolicam
conferre, ut hi essent, qui soli rem intellexisse
viderentur, quique primi laudarentur tantæ unionis
auctores.
Κρειττότερόν ἐστιν εἰδέναι ἐν μέσῃ τῇ πόλει φακιόλιον βασιλεῦον Τούρκων ἢ καλύπτραν Λατινικήν.Καὶ γὰρ ἀπογνόντες οἱ τῆς Πόλεως ἔλεγον· Εἴθε ἐδόθη ἡ πόλις ἐν χερσὶ τῶν Λατίνων τῶν ὀνομαζόντων Χριστὸν καὶ Θεοτόκον καὶ μὴ ἀποῤῥιφθῶμεν ἐν ταῖς τῶν ἀσεβῶν παλάμαις.Τότε καὶ αὐτὸς ἐκεῖνο ἐφθέγξατο. Ἀλλὰ πρὸς αὐτὸν ὁ Ἠσαί̈ας ἐφθέγξατο καθὰ καὶ τῷ Ἐζεκίᾳ· Ἄκουσον τὸν λόγον Κυρίου Σαβαώθ· Ἰδού, ἡμέραι ἔρχονται καὶ λήψονται πάντα τὰ ἐν τῷ οἴκῳ σου. Καὶ ὅσα συνήγαγον οἱ πατέρες σου ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης, εἰς Βαβυλῶνα ἥξει καὶ οὐδὲν οὐ μὴ καταλειφθῇ· καὶ ἀπὸ τῶν τέκνων σου τῶν ἐξερχομένων ἀπὸ σοῦ, ὧν γεννήσεις, λήψονται καὶ ποιήσουσι σπάδοντας ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ βασιλέως τῶν Βαβυλωνίων. Ὁ βασιλεὺς οὖν Κωνσταντῖνος, ὅσον δύναμις, ἐπιμελετώμενος ἐπιμελεῖτο σὺν τοῖς τοῦ Γαλατᾶ Γενουί̈ταις, καὶ γὰρ αὐτοὶ εἶχον κατὰ νοῦν ἀπαραίτητον λογισμόν, ὅτι, ἐὰν ἡ Πόλις ἁλῷ, καὶ τὸ φρούριον αὐτῶν ἔρημον γενήσεται. Ἐν τούτῳ στείλαντες ἐν τῇ Γενούᾳ, προλαβών, γραφὰς δεόμενοι βοηθείας, ἀντέγραψαν, ὡς ἤδη ἔρχεται μία ναῦς σὺν φ ὁπλίταις εἰς βοήθειαν τοῦ Γαλατᾶ.DUCE
scha, obsidione urbem cinxit Mehemeles. Consin- Απριλίῳ ς' ἡμέρᾳ, Παρασκευῇ τῇ μετὰ τὸ Πάσχα.
tinopolitani a quo die in ecclesia Magna facta est
concordiæ reconciliatio, illam ut Judæorum
ut Judzorum
synagogam refugiebant; nec in ea oblatione
bolocausto aut incenso litabatur. Si quis sacerdotum divinam liturgiam die aliquo insigni celebrare
voluisset, qui precabantur, quousque ad oblationem
sacrorum donorum ventum fuisset, astabant: deincepsque omnes tam mulieres quam viri, monachi
a'que moniales exibant. Quid pluribus opus est?
templum illud pro delubro et ara gentilium, et
sacrificium, perinde ac Apollini factum, astimabant.
Quare Isaias tanquam ex ore Dei sic loquitur:
Ecce, ut hunc populum transmigrare faciam,
paratus ero; translatione eum transferain: sapientiam eorum qui sapiunt, disperdam; prudentiumque prudentiam dissipabo. Ve illis qui
profunda, consilia, non expedito Domini consilio,
incunt. Qui consilia occulta capiunt, tenebrisque
opera eum abscondunt. Qui dicunt, Quis nos videbit? quis nos vel opera nostra cognoscet? Propterea
haec dicit Dominus: Ve illis apostalis! consilium
Væ
me inconsulto habuistis: utque peccata peccatis
adjiceretis, pacta, Spiritu mro nequaquam ducti,
pepigistis.» Gennadius interim adversus Benoticos
docere ac scribere singulis diebus non cessabat:
et sapientissimum beatumque Thomam Aquinaten
ejusque scripta, Demetrium etiam Cylonem hæresis arguere contendens, rationes syllogismosque
adversus eos terebat. Conscius ei erat operisque c
socius, e senatoribus primus Mesazon, idemque
dux magnus; cujus contra Latinos, magis vero
contra ipsam urbem, temeraria impudentia eo
usque prorupit, cum Turcorum ingenti exercitu se
peti viderunt Romæi, nt dixerit, Turcorum mitram
ac redimiculum in media urbe dominari, quam
Latinorum galerum regnantem conspicere, potius
esse, cum interim Romæi, omni salutis abjecta spe,
Læece vola conciperent: Utinam in Latinorum
potestatem, qui Christum ejusque matrem Deiparam
invocant, urbs nostra deveniret, nec Turcis impiis
traderemur! quibus 149 contraria, quæ retulimus, Mesazon praedicabat. Sed ad eum Isaias
Οἱ δὲ τῆς πόλεως ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης, ἐν ᾗ
ἐγένετο τάχα ἡ ἔνωσις ἐν τῇ Μεγάλῃ ἐκκλησίᾳ, ω;
Ἰουδαίων συναγωγὴν ταύτην ἀπέφευγον, καὶ οὐκ ἦν
ἐν αὐτῇ οὔτε προσφορά, οὔτε ὁλοκαύτωσις, οὔτε θυμίαμα. Εἰ ἔτυχέ τις τῶν ἱερέων λειτουργῆσαι Θεῷ
ἐν ἡμέρᾳ ἐπισήμῳ, οι προσευχόμενοι μέχρι τῆς
ὥρας τῆς προσφορᾶς ἵσταντο· καὶ τότε πάντε;
ἐξήρχοντο οὕτω γυναῖκες ὡς ἄνδρες, οὕτως μοναχοί
ὡς μονάζουσαι. Τί χρὴ λέγειν; καὶ τὸν ναὸν ὡς
βωμὸν, καὶ τὴν θυσίαν ὡς ᾿Απόλλωνι τελουμένην
ἐνόμιζον. Διὰ τοῦτο Ησαΐας ὡς ἐκ στόματος Θεοῦ
φησιν· Ἰδοὺ προσθήσω τοῦ μεταθεῖναι τὸν λαίν
τοῦτον, καὶ μεταθήσω αὐτοὺς μεταθέσει, καὶ
ἀπολῶ τὴν σοφίαν τῶν σοφῶν αὐτοῦ, καὶ τὴν
σύνεσιν τῶν συνετῶν ἀθετήσω. Οὐαὶ τοῖς βαθέως ποιοῦσι βουλὴν, καὶ οὐ διὰ Κυρίου. Οἱ ἐν
κρυφῇ βουλὴν ποιοῦντες, καὶ ἔσται ἐν σκότει
τὰ ἔργα αὐτῶν, καὶ ἐροῦσιν· Τις ἡμᾶς ἑώρακε:
καὶ τὶς ἡμᾶς γνώσεται, ἢ ὁ ἡμεῖς ποιοῦμεν; Διά
τοῦτο τάδε λέγει Κύριος, Οὐαὶ τέκν᾽ ἀποστάται,
ἐποιήσατε βουλὴν οὐ δι' ἐμοῦ, καὶ συνθήκας οὐ
διὰ τοῦ Πνεύματός μου, τοῦ προσθεῖναι ἁμαρ
τίας ἐφ' ἁμαρτίαις. 'Ο δὲ Γεννάδιος οὐ διέλειπε
καθ' ἑκάστην διδάσκων, καὶ γράφων κατὰ τῶν Ἐνωτικῶν, καὶ πλέκων συλλογισμοὺς καὶ ἀντιφάσει;
κατὰ τοῦ σοφωτάτου καὶ μακαρίτου Θωμᾶ τοῦ δὲ
Ακίνου καὶ τῶν συγγραμμάτων αὐτοῦ, καὶ
κυρίου Δημητρίου τοῦ Κυδώνη ἀποδεικνύων
αὐτοὺς αἱρετικούς· ἔχων ἐκ τῆς συγκλήτου την
πρῶτον Μεσάζοντα την μεγαλοῦκα συνεργόν
καὶ συνέστορα· τὸν 'καὶ τοσοῦτον εἰπεῖν τολμήσαντα
κατὰ Λατίνων, ὅτε εἶδον οἱ Ρωμαῖοι τὴν ἀναρίθμη
τον στρατὸν τῶν Τούρκων, μᾶλλον δὲ κατὰ τῆς
πόλεως, Κρειττότερόν ἐστιν εἰδέναι ἐν μέσῃ τῇ
πόλει φακιόλιον βασιλεύον Τούρκων ή καλύπτραν
Λατινικήν. Καὶ γὰρ ἀπογνόντες οἱ τῆς πόλεως. Ελεγον, Είθε ἐδόθη ἡ πόλις ἐν χερσὶ τῶν Λατίνων
τῶν ὀνομαζόντων τὸν Χριστὸν καὶ Θεοτόκον,
καὶ μὴ ἀποῤῥισθῶμεν· ἐν ταῖς τῶν ἀσεβῶν παλά
μαις! Τότε καὶ αὐτὸς ἐκεῖνο ἐφθέγξατο. ᾿Αλλὰ πρὸ;
αὐτὸν ὁ Ησαΐας ἐφθέγξατο, καθὰ καὶ τῷ Εζεκία -
Ακουσον τὸν λόγον Κυρίου Σαβαώθ· ἰδοὺ ἡμές
Ismaelis Bullialdi notæ.
Κατὰ τοῦ σορωτάτου clc. Θωμᾶ τοῦ δὲ 'Αul- observate, earumque momenta aduolantur, ex qui
νου. Beatus Thomas de Aquino opusculum scrisit Adversus Græcos: quod Urbano quarto pontiBici Maximo dedicavit. Exstat editum in operum illius tomo XVII, eodemque continetur aliud opusculum ordine tertium, Adversus Græcos, Armenos et
Saracenos scriptum,
Δημητρίου τοῦ Κυδώνη. Joan. Cantacuz.,
lib. iv. cap. 16 Histor., bujus viri eruditissimi, cujus plura doctrinæ ac eruditionis monumenta exstant, mentionem facit. Fuit Cantacuzeno familiaris hic Demetrius, vitamque monasticam cum Niclao Cabasila amplexti aliquando meditatus est. In
serenissimi Hetruriæ magni ducis bibliotheca Lurentiana, Ptolemæi mathematica Syntaxeos vǝlumen in menbranis elegantissime sriptum asservatur, quod hic Cydones in bibliotheca sua olim
babuit. In illo tres lunares eclipses Thessalonica
bus epicycli lunaris quantitas demonstratur. İtəs
observationes a Cyllene et Cabasila habitas et consiguales fuisse arbitror: quarum prior fact: altatur anno Alexandri 1663, Athyr 13 in 14, lu escente hora 2, in. 24, post mediam noctem sole Sagittarii gradumn 16, m. 7, percurrenie.
Μεγαδοῦκα συνεργόν. llic est Lucas Notaras de quo cap. 19 supra mentio facta est, quem
Leonardus Chiensis chir. Lucam appellat, id est
κύριον Λουκᾶν, signor Luca: qui cum Scholar o
sentiebat, de quibus talia verba fa it Leonardus,
Inten lebat ex una parte Scholarius, ex altera chir
Luca quandoque ad præsentiam semel apostolicam
conferre, ut hi essent, qui soli rem intellexisse
viderentur, quique primi laudarentur tantæ unionis
auctores.
PG 157:1073Καὶ αἱ τῶν Βενετίκων ἐμπορικαὶ τριήρεις κατελθοῦσαι ἐκ τῆς Μαιώτιδος λίμνης καὶ τοῦ Τανάϊδος ποταμοῦ καὶ ἐκ Τραπεζοῦντος, ὁ βασιλεὺς οὖν καὶ οἱ Βενέτικοι οἱ κατοικοῦντες ἐν τῇ πόλει οὐκ εἴασαν αὐτὰς καταίρειν ἐν Βενετίᾳ, ἀλλ’ ἔμειναν εἰς βοήθειαν τάχα τῆς πόλεως. Ὁμοίως καὶ ἐκ τῆς Γενούας ἐλθὼν εἷς ὀνόματι Ἰωάννης Λόγγος ἐκ τῶν Ἰουστινιάνων σὺν δυσὶ νήαις ὑπερμεγέθοις, ἔχων καὶ πολεμικὰς παρασκευὰς πολλὰς καὶ καλὰς σὺν ἐνόπλοις νέοις Γενουίταις, ἀρεϊκὸν πνέοντας θυμόν· καὶ ὁ αὐτὸς Ἰωάννης ἐπιδέξιος ἀνὴρ καὶ εἰς παραταγὰς καὶ συνασπισμοὺς πολέμων δοκιμώτατος, ἐδεξιώσατο τοῦτον ὁ βασιλεὺς καὶ ῥόγας ἐμέτρησε τοὺς στρατιώτας αὐτοῦ καὶ εὐεργεσίας ἔνειμε καὶ πρωτοστράτορα τοῦτον ἐτίμησε· καὶ αὐτὸς τὴν φύλαξιν τῶν πρὸς τὸ παλάτιον κειμένων τειχέων ἀνελάβετο. Καὶ γὰρ ἦσαν ὁρῶντες τὸν τύραννον ἐκεῖ τὰς σκευὰς τὰς πετροβόλους πηγνύοντα καὶ τὴν ἄλλην πᾶσαν ἀντίμαχον ἐν τοῖς τοίχοις παράταξιν. Εὐεργέτησε δὲ τούτῳ καὶ διὰ χρυσοβούλλου γράμματος τὴν νῆσον Λῆμνον, εἰ ἀποκρουσθήσεται ὁ Μεχέμετ καὶ ὑποστραφήσεται ἄπρακτος, ἐξ ὧν θαῤῥεῖ κερδᾶναι τῆς Πόλεως.και έρχονται, καὶ λήψονται πάντα τὰ ἐν τῷ sicut et Εzechia locutus est: «Audi verbum Doοἴκῳ σου. Καὶ ὅσα συνήγαγον οι πατέρες του
ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης, εἰς Βαβυλώνα ἥξει,
καὶ οὐδὲν οὐ μὴ καταλειφθῇ· καὶ ἀπὸ τῶν
τέκνων σου τῶν ἐξερχομένων ἀπὸ σοῦ, ὧν
γεννήσεις, λήψονται, καὶ ποιήσουσι σπάδοντας ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ βασιλέως τῶν Βαβυλω
νίων.
CAPUT
mini exercituum. Ecce dies veniunt, quibus
cuncta, quæ domi possiles, diripientur; omnesque
divitiæ a majoribus tuis comparatæ in Babylonem
transferentur, nec earum residui quidqu`m tibi
supererit. Filii tui qui tibi nati sunt, etiamque
nascituri, rapti emasculabantur, et sparlones facti
in regis Babyloniorum domo servient. ›
Constantinus et Galatini urbi tuendæ attendunt, atque etiam Veneti. Joannes Justinianus Constantinopolim cum militibus
appulit, et ab imperatore honore maximo afficitur. Obsidionis initio erumpunt in hostes obsessi. Galatini Mehemelem
sibi placatum volunt. Byzantinis tamen favent et opem ferunt. Mehemelis classis prope Constantinopolim accedit.
Nares quinque cibariis onusta Constantinopoleos portuin, frustra Turcis obstantibus, ingrediuntur, et lunc de causa
Meheme'es Contostaulum suum Paldam contumelia verberibusque afficit. Mehemetes terra e Bosphoro in sinum
Ceratinum navigia et biremes transfert. Terra Constantinop. oppugnat Mehemeles, et tormentis muros qurssl.
Medicamen tormentis ne disrumpantur adhibitum. Joannis Huniada legatus consilium perniciosum adversus obsessos benibardario Melenielis, falsa opinione ductus dedit. Muri urbis aå S. Romani portant diruli. Obsessi strenue
resistunt, sed Constantinus percellitur et ut Mehemelem ad pacem el obsidionis solutionem adducat, vertigat offert.
quod respuit Mehemetes. Justinianus infelici successu Turcorum biremes in sinu Cerutino incendere tentat. Turci
Galatinorum navem demergunt. Fontem in Ceratino sinu Mehemetes fabricat.
Ο βασιλεὺς οὖν Κωνσταντίνος ὅτον δύναμις At vero Constantinus imperator urbi tuen.
ἐπιμελούμενος ἐπεμελεῖτο σὺν τοῖς τοῦ Γαλατά dæ, quantum viribus pollebat, {cum GenuensiΓενουΐταις· καὶ γὰρ καὶ αὐτοὶ εἶχον κατὰ νοῦν
ἀπαραίτητον λογισμόν, ὅτι ἐὰν ἡ πόλις ἁλῷ, καὶ τὸ
φρούριον αὐτῶν ἔρημον γενήσεται. Ἐν τούτῳ στεί
λαντες ἐν τῇ Γενούα προλαβόν γραφὰς δεόμενα
βοηθείας, ἀντέγραψαν, ὡς ἤδη ἔρχεται μία ναῦς
σὺν φ' ὁπλίταις εἰς βοήθειαν τοῦ Γαλατά. Καὶ αἱ
τῶν Βενετικῶν ἐμπορικαὶ τριήσεις κατελθούσαι ἐκ τῆς Μαιώτιδος λίμνης, καὶ τοῦ Τανάϊδος
ποταμοῦ, καὶ ἐκ Τραπεζοῦντος, ὁ βασιλεὺς οὖν,
καὶ οἱ Βενετικοὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν τῇ πόλει, οὐκ
εἴασαν αὐτὰς καταίρειν ἐν Βενετίᾳ, ἀλλ' ἔμειναν εἰς
βοήθειαν τάχα τῆς πόλεως. Ομοίως καὶ ἐκ τῆς
Γενούας ἐλθὼν εἰς ὀνόματι Ἰωάννης Λόγγος Εκ
bus Galata incolis erat intentus. Hi 1980 -
que opinionem præceperant, a qua band dimovere
ipsos promptum erat, urbe capta, castrum suum
etiam devastatum iri. Hac de causa Genuam
literas antea scripserant, quibus opem ac suppetias sibi mitti rogabant; ad quas Genuenses respondere, navem unam, quæ quingentos milites
Galata castro tuendo veheret, ad eos proficisci.
Venetorum etiam triremes actuarias commercio
inservientes a palude Macoti, Tanai et Trapezunte
reversas, imperator et Veneti, qui in urbe habitabant, retinuerunt, nec Venetias relire perni
serunt; ut si fors ita ferret, urbi auxilio et usui
τῶν Ἰουστινιάνων σὺν δυσὶ νηυσὶν ὑπερμεγέθεσιν, esse possent. Advenerat Genua Joannes Longus
ex gente Justiniana, duabus navibus magnis
veclus; quæ, præter multas machinas eximias
caterumque belli apparatum, militibus ætatis
robore præstantibus ac generosis instructæ erant.
Joannes ipse vir solers in ordinanda acie pugnisque ineundis expertus ac peritissimus erat.
Illum benigne 150 suscepit imperator stipendiaque
ejus militibus solvit: præterea beneficiis et pretostratoris exercituum dignitate cum cobonestavit.
Is itaque urbis murorum partem palatio vicinam
tuendi ac propugnandi onus, suscepit; nam tyrannum tormenta ænea lapidibus emittendis parata, cælerasque aul oppugnandum machinas alἔχων καὶ πολεμικάς παρασκευάς πολλὰς καὶ καλὰς,
σὺν ἐνόπλοις νέοις Γενουῖταις ἀρεϊκὸν πνέοντας θυμόν. Καὶ ὁ αὐτὸς Ἰωάννης ἐπιδέξιος ἀνὴρ, καὶ εἰς
παραταγὰς καὶ συνασπισμοὺς πολέμων δοκιμώτα
τος. Εδεξιώσατο τοῦτον ὁ βασιλεὺς, καὶ ῥόγας ἐμέσ
τρησε τοὺς στρατιώτας αὐτοῦ, καὶ εὐεργεσίας
ἔνειμε, καὶ πρωτοστράτορα τοῦτον ἐτίμησε, καὶ
αὐτὸς τὴν φύλαξιν τῶν πρὸς τὸ παλάτιον κειμένων
τειχέων ἀνελάβετο. Καὶ γὰρ ἦσαν ὁρῶντες τὸν τύ
ραννον ἐκεῖ τὰς σκευὰς τὰς πετροβόλους πηγνύοντα,
καὶ τὴν ἄλλην πᾶσαν ἀντίμαχον ἐν τοῖς τείχοις παράταξιν. Εὐηργέτησε δὲ τούτῳ καὶ διὰ χρυσοβούλ
του γράμματος τὴν νῆσον Λήμνον· εἰ ἀποκρου
σθήσεται ὁ Μεχεμέτ, καὶ ὑποστραφήσεται πρα- versus illam partem collocare animadverterant.
κτος, ἐξ ὧν θαῤῥεῖ κερδάναι τῆς πόλεως. Εκτοτε
οὖν ἐμάχοντο ἡρωικῶς οἱ Λατῖνοι σὺν τῷ Ἰωάννῃ,
ἐξερχόμενοι ἐκ τῶν πυλῶν τῆς πόλεως, καὶ ἱστάμε
ναι ἐν τῷ ἔξω κάστρο, καὶ ἐν τῇ τάφρῳ· πολλάκις
καὶ ἐκτὸς τῆς τάφρου ἐκπηδῶντες ἐσυνεπλέκοντο
τοῖς Τούρκοις Ῥωμαῖοι, ποτὲ μὲν ἀφέντες, ποτὲ δὲ
Imperator insuper aurea bulla Lemnum insulam
Joanni Longo donavit, si urbis obsidionem solvere coactus, frustra adhibitis machinis, reque
infecta pedem Mehemetes referret. Latini Joanne
duce alias portis urbis erumpentes, alias in exteriori muro stantes, quandoque in fosɛam desiIsmaelis Bullialdi note.
Βενετικῶν ἐμπορικαὶ τριήρεις. Tres fuerunt, ut adnotat Leonardus, qui intra urbis muros
tune agebat. Aderant insuper due agiles sea leves
triremes Venetæ actuarias illas comitatæ. B·zarus,
lib. xu, naves Genuenses septem, Cretenses tres, el
Chienses paucas in Byzantii portu fuisse tradit.
Ιωάννης Λόγγος. Leonardus eadem de
Longo narrat, deque extra portas obsessorum ergptionibus.
Ἔκτοτε οὖν ἐμάχοντο ἡρωϊκῶς οἱ Λατῖνοι σὺν τῷ Ἰωάννῃ ἐξερχόμενοι ἐκ τῶν πυλῶν τῆς πόλεως καὶ ἱστάμενοι ἐν τῷ ἐξωκάστρῳ καὶ ἐν τῇ τάφρῳ. Πολλάκις καὶ ἐκτὸς τῆς τάφρου ἐκπηδῶντες ἐσυνεπλέκοντο τοῖς Τούρκοις Ῥωμαῖοι, ποτὲ μὲν ἀφέντες, ποτὲ δὲ λαμβάνοντες. Πλὴν τοῦτο οὐκ ἦν ἀπᾷδον τοῖς Ῥωμαίοις· καὶ γὰρ εὔκολον ἂν εἰπεῖν εἶναι ἕνα Ῥωμαῖον πρὸς εἴκοσι Τούρκους. Τί ἐδύναντο καταπροσωπῆσαι καὶ ἐξελθεῖν; Πλὴν ἡ βουλὴ ἐδίδοτο, ὥστε τοὺς Ῥωμαίους ἀντιμαχεῖν ἐκ τῶν τοίχων διὰ τῶν προμαχώνων, οἱ μὲν διὰ τζαγροβολικῶν βελῶν, οἱ δὲ διὰ τοξικῶν, ἄλλοι διὰ μολυβδοβόλων ἀπολυομένων διὰ βοτάνων πέντε καὶ δέκα ὁμοῦ, σμικρὰ ὡς κάρυα Ποντικὰ τὸ μέγεθος, ἀποτελοῦντα δύναμιν τρήσεως, ὡς εἰ τύχῃ ἐμπεσεῖν ἐν σιδηροφόρῳ σώματι, καὶ τὴν ἀσπίδα καὶ τὸ σῶμα διατρήσας ἐξέρχεται καὶ εἰς ἄλλο μεταπηδᾷ, εἰ τύχῃ εἶτα ἐξ αὐτοῦ εἰς ἕτερον, ἕως οὗ ψυχρανθῇ ἡ δύναμις τῆς βοτάνου· καὶ διὰ μιᾶς προσβολῆς δύναται ζημιῶσαι δύο καὶ τρεῖς. Ἔμαθον οὖν καὶ οἱ Τοῦρκοι καὶ χρῶνται καὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια καὶ ἐπέκεινα. Περαιωθέντος οὖν τοῦ Ἀπριλίου τὸ δίμοιρον ἐν ὀλίγοις ἀντιμάχεσιν, ὁ γὰρ τύραννος εἰς πλέον ἠθροίζετο·και έρχονται, καὶ λήψονται πάντα τὰ ἐν τῷ sicut et Εzechia locutus est: «Audi verbum Doοἴκῳ σου. Καὶ ὅσα συνήγαγον οι πατέρες του
ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης, εἰς Βαβυλώνα ἥξει,
καὶ οὐδὲν οὐ μὴ καταλειφθῇ· καὶ ἀπὸ τῶν
τέκνων σου τῶν ἐξερχομένων ἀπὸ σοῦ, ὧν
γεννήσεις, λήψονται, καὶ ποιήσουσι σπάδοντας ἐν τῷ οἴκῳ τοῦ βασιλέως τῶν Βαβυλω
νίων.
CAPUT
mini exercituum. Ecce dies veniunt, quibus
cuncta, quæ domi possiles, diripientur; omnesque
divitiæ a majoribus tuis comparatæ in Babylonem
transferentur, nec earum residui quidqu`m tibi
supererit. Filii tui qui tibi nati sunt, etiamque
nascituri, rapti emasculabantur, et sparlones facti
in regis Babyloniorum domo servient. ›
Constantinus et Galatini urbi tuendæ attendunt, atque etiam Veneti. Joannes Justinianus Constantinopolim cum militibus
appulit, et ab imperatore honore maximo afficitur. Obsidionis initio erumpunt in hostes obsessi. Galatini Mehemelem
sibi placatum volunt. Byzantinis tamen favent et opem ferunt. Mehemelis classis prope Constantinopolim accedit.
Nares quinque cibariis onusta Constantinopoleos portuin, frustra Turcis obstantibus, ingrediuntur, et lunc de causa
Meheme'es Contostaulum suum Paldam contumelia verberibusque afficit. Mehemetes terra e Bosphoro in sinum
Ceratinum navigia et biremes transfert. Terra Constantinop. oppugnat Mehemeles, et tormentis muros qurssl.
Medicamen tormentis ne disrumpantur adhibitum. Joannis Huniada legatus consilium perniciosum adversus obsessos benibardario Melenielis, falsa opinione ductus dedit. Muri urbis aå S. Romani portant diruli. Obsessi strenue
resistunt, sed Constantinus percellitur et ut Mehemelem ad pacem el obsidionis solutionem adducat, vertigat offert.
quod respuit Mehemetes. Justinianus infelici successu Turcorum biremes in sinu Cerutino incendere tentat. Turci
Galatinorum navem demergunt. Fontem in Ceratino sinu Mehemetes fabricat.
Ο βασιλεὺς οὖν Κωνσταντίνος ὅτον δύναμις At vero Constantinus imperator urbi tuen.
ἐπιμελούμενος ἐπεμελεῖτο σὺν τοῖς τοῦ Γαλατά dæ, quantum viribus pollebat, {cum GenuensiΓενουΐταις· καὶ γὰρ καὶ αὐτοὶ εἶχον κατὰ νοῦν
ἀπαραίτητον λογισμόν, ὅτι ἐὰν ἡ πόλις ἁλῷ, καὶ τὸ
φρούριον αὐτῶν ἔρημον γενήσεται. Ἐν τούτῳ στεί
λαντες ἐν τῇ Γενούα προλαβόν γραφὰς δεόμενα
βοηθείας, ἀντέγραψαν, ὡς ἤδη ἔρχεται μία ναῦς
σὺν φ' ὁπλίταις εἰς βοήθειαν τοῦ Γαλατά. Καὶ αἱ
τῶν Βενετικῶν ἐμπορικαὶ τριήσεις κατελθούσαι ἐκ τῆς Μαιώτιδος λίμνης, καὶ τοῦ Τανάϊδος
ποταμοῦ, καὶ ἐκ Τραπεζοῦντος, ὁ βασιλεὺς οὖν,
καὶ οἱ Βενετικοὶ οἱ κατοικοῦντες ἐν τῇ πόλει, οὐκ
εἴασαν αὐτὰς καταίρειν ἐν Βενετίᾳ, ἀλλ' ἔμειναν εἰς
βοήθειαν τάχα τῆς πόλεως. Ομοίως καὶ ἐκ τῆς
Γενούας ἐλθὼν εἰς ὀνόματι Ἰωάννης Λόγγος Εκ
bus Galata incolis erat intentus. Hi 1980 -
que opinionem præceperant, a qua band dimovere
ipsos promptum erat, urbe capta, castrum suum
etiam devastatum iri. Hac de causa Genuam
literas antea scripserant, quibus opem ac suppetias sibi mitti rogabant; ad quas Genuenses respondere, navem unam, quæ quingentos milites
Galata castro tuendo veheret, ad eos proficisci.
Venetorum etiam triremes actuarias commercio
inservientes a palude Macoti, Tanai et Trapezunte
reversas, imperator et Veneti, qui in urbe habitabant, retinuerunt, nec Venetias relire perni
serunt; ut si fors ita ferret, urbi auxilio et usui
τῶν Ἰουστινιάνων σὺν δυσὶ νηυσὶν ὑπερμεγέθεσιν, esse possent. Advenerat Genua Joannes Longus
ex gente Justiniana, duabus navibus magnis
veclus; quæ, præter multas machinas eximias
caterumque belli apparatum, militibus ætatis
robore præstantibus ac generosis instructæ erant.
Joannes ipse vir solers in ordinanda acie pugnisque ineundis expertus ac peritissimus erat.
Illum benigne 150 suscepit imperator stipendiaque
ejus militibus solvit: præterea beneficiis et pretostratoris exercituum dignitate cum cobonestavit.
Is itaque urbis murorum partem palatio vicinam
tuendi ac propugnandi onus, suscepit; nam tyrannum tormenta ænea lapidibus emittendis parata, cælerasque aul oppugnandum machinas alἔχων καὶ πολεμικάς παρασκευάς πολλὰς καὶ καλὰς,
σὺν ἐνόπλοις νέοις Γενουῖταις ἀρεϊκὸν πνέοντας θυμόν. Καὶ ὁ αὐτὸς Ἰωάννης ἐπιδέξιος ἀνὴρ, καὶ εἰς
παραταγὰς καὶ συνασπισμοὺς πολέμων δοκιμώτα
τος. Εδεξιώσατο τοῦτον ὁ βασιλεὺς, καὶ ῥόγας ἐμέσ
τρησε τοὺς στρατιώτας αὐτοῦ, καὶ εὐεργεσίας
ἔνειμε, καὶ πρωτοστράτορα τοῦτον ἐτίμησε, καὶ
αὐτὸς τὴν φύλαξιν τῶν πρὸς τὸ παλάτιον κειμένων
τειχέων ἀνελάβετο. Καὶ γὰρ ἦσαν ὁρῶντες τὸν τύ
ραννον ἐκεῖ τὰς σκευὰς τὰς πετροβόλους πηγνύοντα,
καὶ τὴν ἄλλην πᾶσαν ἀντίμαχον ἐν τοῖς τείχοις παράταξιν. Εὐηργέτησε δὲ τούτῳ καὶ διὰ χρυσοβούλ
του γράμματος τὴν νῆσον Λήμνον· εἰ ἀποκρου
σθήσεται ὁ Μεχεμέτ, καὶ ὑποστραφήσεται πρα- versus illam partem collocare animadverterant.
κτος, ἐξ ὧν θαῤῥεῖ κερδάναι τῆς πόλεως. Εκτοτε
οὖν ἐμάχοντο ἡρωικῶς οἱ Λατῖνοι σὺν τῷ Ἰωάννῃ,
ἐξερχόμενοι ἐκ τῶν πυλῶν τῆς πόλεως, καὶ ἱστάμε
ναι ἐν τῷ ἔξω κάστρο, καὶ ἐν τῇ τάφρῳ· πολλάκις
καὶ ἐκτὸς τῆς τάφρου ἐκπηδῶντες ἐσυνεπλέκοντο
τοῖς Τούρκοις Ῥωμαῖοι, ποτὲ μὲν ἀφέντες, ποτὲ δὲ
Imperator insuper aurea bulla Lemnum insulam
Joanni Longo donavit, si urbis obsidionem solvere coactus, frustra adhibitis machinis, reque
infecta pedem Mehemetes referret. Latini Joanne
duce alias portis urbis erumpentes, alias in exteriori muro stantes, quandoque in fosɛam desiIsmaelis Bullialdi note.
Βενετικῶν ἐμπορικαὶ τριήρεις. Tres fuerunt, ut adnotat Leonardus, qui intra urbis muros
tune agebat. Aderant insuper due agiles sea leves
triremes Venetæ actuarias illas comitatæ. B·zarus,
lib. xu, naves Genuenses septem, Cretenses tres, el
Chienses paucas in Byzantii portu fuisse tradit.
Ιωάννης Λόγγος. Leonardus eadem de
Longo narrat, deque extra portas obsessorum ergptionibus.
PG 157:1075συνήχθησαν οὖν ἄνδρες κλητοὶ καὶ αὐτόκλητοι ὑπὲρ ἀριθμὸν δυνατὸν εἰπεῖν. Ἔλεγον οὖν, ὅσοι κατεσκόπευον, εἶναι ὑπὲρ τετρακοσίας χιλιάδας. Καὶ οἱ τῶν τοῦ Γαλατᾶ Γενουῖ̈ται, καὶ πρὸ τοῦ ἐλθεῖν τὸν τύραννον ἔτι ὄντα ἐν Ἀδριανουπόλει, ἔστειλαν πρέσβεις, ἀγγέλλοντες τὴν εἰς αὐτὸν ἀκραιφνῆ φιλίαν καὶ ἀνανεοῦντες τὰ προγεγραμμένα ἐκτυπώματα· καὶ αὐτὸς ἀπελογεῖτο ὡς φίλος αὐτῶν εἶναι καὶ ἀδιάσπαστος τῆς πρὸς αὐτοὺς ἀγάπης, μόνον μὴ εὑρεθῶσι βοηθοῦντες τῇ πόλει. Καὶ αὐτοὶ ὑπόσχοντο. Πλὴν εἷς ἐκ τῶν δύο κατεγελᾶτο, ὡς τὸ τέλος ἔδειξεν. Οἱ γὰρ τοῦ Γαλατᾶ ἐνενόουν, ὡς καθὰ καὶ ἐν ἑτέροις χρόνοις, ἡ Πόλις καταπολεμηθεῖσα παρὰ τῶν γονέων αὐτοῦ, οὐδὲν ὠνήσαντο ἀπελθόντες ἄπρακτοι, οἱ δὲ τοῦ Γαλατᾶ σὺν ἐκείνοις φιλίαν δεικνύντες, τοὺς μὲν Πολίτας ἐδίδοσαν τὴν παρ’ αὐτοῖς ἐξερχομένην βοήθειαν, οὕτω θαῤῥοῦντες γενέσθαι καὶ ἐν τῷ καιρῷ τούτου, ὡς πλάνον μὲν τὴν φιλίαν ὑπόπτευον, τῇ δὲ Πόλει τὰ εἰκότα συνεμάχοντο κρυφίως. Ὁ δὲ τύραννος πάλιν ἐν ἑαυτῷ ἔλεγεν· Ἐάσω κοιμᾶσθαι τὸν ὄφιν, ἕως οὗ καθελῶ τὸν δράκοντα· καὶ τότε μία πληγὴ ἐλαφρὰ κατὰ κεφαλῆς καὶ τοῦτον σκοτοδινιάσει.Ὃ καὶ γέγονε.DUCE
lientes fortissime pugnaverunt. Sæpius etiam fossa λαμβάνοντες. Πλὴν τοῦτο οὐκ ἦν ἀπᾄδον τοῖς Ῥω
superata Romæi vario successu, modo cedentes, μαίοις. Καὶ γὰρ εὔλογον ἂν εἰπεῖν εἶναι ἕνα Ρωmodo captivos Turcos trahentes, cum his manus μαίων πρὸς εἴκοσι Τούρκους· τί ἐδύναντο καταconseruere. Hoc tamen Romæis minime conduce- προσωπῆσαι, καὶ ἐξελθεῖν; Πλὴν ἡ βουλὴ ἐδίδοτο,
bat; quippe verum dictu adversus viginti Turcos Ro- ὥστε τοὺς 'Ρωμαίους ἀντιμαχεῖν ἐκ τῶν τειχῶν διὰ
mæum unum stetisse. Cominus cum Turcis pugnan- τῶν προμαχώνων, οἱ μὲν διὰ τζαγραβολικών βεdo, eruptione e portis facta, quid commodi ad eos λῶν, οἱ δὲ διὰ τοξικῶν, ἄλλοι διὰ μολυβδοβόλων ἀπο
redibal? Propterea consilium datum est, ut Ro λυομένων διὰ βοτανῶν πέντε καὶ δένα ὁμοῦ, σμικρά
mæi per propugnacula stationes habentes, alii ὡς κάρυα ποντικὰ τὸ μέγεθος, ἀποτελοῦντα δύναquidem jaculis, alii sagittis pugnarent: alii cannis μιν-τρήσεως· ὡς εἰ τύχοι ἐμπεσείν σιδηροφόρο
ferreis globulos plumbeos in hostes emitterent; σώματι, καὶ τὴν ἀσπίδα, καὶ τὸ σῶμα διατρήσας
hi quini vel deni, nucum Ponticarum magnitudine, ἐξέρχεται, καὶ εἰς ἄλλο μεταπηδᾷ, εἰ τύχοι, εἶτα ἐξ
pulvere ignescente simul emissi, vim perforandi αὐτοῦ εἰς ἕτερον ἕως οὗ ψυχρανθῇ ἡ δύναμις τῆς
ac penetrandi habent; ita ut in hominem ferro βοτάνης· καὶ διὰ μιᾶς προσβολής δύναται ζηarmatum si ceciderit unus, clypeum et corpus μιῶσαι δύο καὶ τρεῖς. Ἔμαθον οὖν καὶ οἱ
transadacius pervadat in aliumque obvium tran- Τούρκοι, καὶ χρῶνται καὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια καὶ ἐπέsiliat, et ab hoc in alium, donec vis pulveris reκεινα.
frigescat: hocque impetu duos vel tres homines interfici simul possibile. Machinam istam ejusque usum didicerunt amplioremque fecerunt Turci.
Aprilis mensis trientes duo paucis velitationi- Περαιωθέντος οὖν τοῦ ᾿Απριλίου τὸ δίμοιρον ἐν
bus subitisque præliis transacti sunt, dum ty- ὀλίγοις ἀντιμάχοις, ὁ γὰρ τύραννος εἰς πλέον ήθροί
rannus novis copiis contractis exercitum saum ζετο, συνήχθησαν οὖν ἄνδρες κλητοὶ καὶ αὐτόκλη
adgeret; ad quem multitudo innumerabilis mi- τοι ὑπὲρ ἀριθμὸν δυνατὸν εἰπεῖν. Ελεγον οὖν, ὅσο
litum, tam qui nomina vocati militia dederant, κατεσκόπευον, εἶναι ὑπὲρ τετρακοσίας χιλιάδας.
quam qui sponte venerant, confluxit; qui itaque Καὶ οἱ τῶν τοῦ Γαλατᾶ Γενουῖται καὶ πρὸ τοῦ
illum considerabant, quadringenta hominum mil- ἐλθεῖν τὸν τύραννον ἔτι ὄντα ἐν ᾿Αδριανουπόλει,
lia superare conjecerunt. Galatini equidem Ge- ἔστειλαν πρέσβεις, ἀγγέλλοντες τὴν εἰς αὐτὸν
nuenses, duin tyrannus Adrianopoli adhuc ageret, ἀκραιφνή φιλίαν, καὶ ἀνανεοῦντες τὰ προγεγραμdestinatis ad eum legatis amicitiam integram μένα εκτυπώματα· καὶ αὐτὸς ἀπελογεῖτο, ὡς φίλος
illibatamque servare, renovatis scriptis olim αὐτῶν εἶναι, καὶ ἀδιάσπαστος τῆς πρὸς αὐτοῦ;
fœderibus profitentur. Amicum se eis esse ἀγάπης, μόνον μὴ εὑρεθῶσι βοηθοῦντες τῇ πόλει
respondit, nullaque ab eis quos diligeret, cau- καὶ αὐτοὶ ὑπέσχοντο. Πλήν εἷς ἐκ τῶν δύο κατεγε
sa se divelli passurum, modo urbi auxilium ipsos Gλᾶτο, ὡς τὸ τέλος ἔδειξεν· οἱ γὰρ τοῦ Γαλατά έναnon tulisse constaret quod se haud facturos polliciti sunt. Verumtamen unus ab altero,
quod successus probavit, delusus ac derisus est.
Galatini enim, quomodo superioribus 151
temporibus urbem bello petitam, ac obsidione
ab illius majoribus, qui re infecta recesserant,
frustra cinctam noverant: eumdem exitum hunc
manere principem persuasi, Constantinopolitanis
bonevoli ac amici, ex oppidanis suis cohortes auxiliares miserunt: quodque Mehemetis amicitia
ipsis valde suspecta erat fictaque videbatur, clam
urbi, prout ipsos decebat, opem ferebant. Secum
ursus hæc dicebat tyrannus: Serpentem dormire
νόουν, ὡς καθὰ καὶ ἐν ἑτέροις χρόνοις ἡ πόλις καταπολεμισθεῖσα παρὰ τῶν γονέων αὐτοῦ, οὐδὲν ὠν
σαντο ἀπελθόντες ἄπρακτοι· οἱ δὲ τοῦ Γαλατά σὺν
ἐκείνοις φιλίαν δεικνύντες, τοὺς μὲν πολίτας ἐδίδο
σαν τὴν παρ' αὐτοῖς ἐξερχομένην βοήθειαν, οὕτω
θαῤῥοῦντες γενέσθαι καὶ ἐν τῷ καιρῷ τούτου· ὡς
πλάνον μὲν τὴν φιλίαν ὑπώπτευον, τῇ δὲ πόλει τὰ
εἰκότα συνεμάχοντο κρυφίως. Ὁ δὲ τύραννος πάλιν ἐν ἑαυτῷ ἔλεγεν· Εάσω κοιμᾶσθαι τὴν ὄψιν
ἕως οὗ καθελῶ τὸν δράκοντα, καὶ τότε μία
πληγὴ ἐλαφρὰ κατὰ κεφαλῆς καὶ τοῦτον σκετο
δινιάσει· ὃ καὶ γέγονε. Τότε συνήχθησαν και δια
θαλάσσης τὰ πλοῖα αὐτοῦ σὺν τριήρεσι, διήρεσε,
Ο
sinam, quousque draconem occidero: uno deinde, πλοιαρίοις ἕως τριακόσια τὸν ἀριθμόν. Ὁ δὲ λιμὴν
eoque levi, ictu capiti impacto vertigine circumactum
calcabo; quod etiam postea contigit. Eodem etiam
τῆς πόλεως ἦν κεκλεισμένος οὖν τῇ ἀλύσει
ἀπὸ τοῦ μέρους τῆς πύλης τῆς πόλεως τῆς καλουIsmaelis Bullialdi notæ.
Καὶ οἱ τῶν τοῦ Γαλατᾷ Γενουΐται. [eonard, clam Galatinos opem tulisse obsessis ait:
verum eos ignaviæ arguit, quod castrum ad fauces
Bosphori ædificari non impedierint.
*Ην κεκλεισμένος σὺν τῇ ἁλύσει. Constantinopoleos portum catena ferrea clausum fuisse
securitatis causa constat, cum Galli Constantinopolim expugnarunt; ut Nicetas in Annalibus docet.
ὡς δὲ οἱ μὲν ἐπίγειοι, οἱ δὲ ἐνάλιοι τῷ φρουρίω
ἐπέστησαν, ἐν ᾧ είθισται Ρωμαίοις σιδηρον βαρύ
τάλαντον ἀποδέειν ἅλυσιν, ἡνίκα πλοίων πολεμίων
ενσταίη τις ἔφοδος, εὐθὺς προσβάλλουσι τῷ ἐρύματ
Ut vero, qui terra profecti et mari advecti erant, od
castrum accessere: in quo retinaculum fixum ést,
cui catenam ferream gravissimamque alligare solent
Romei, si classis hostilis irruptio imminent: statim
illud oppugnant. Laouicus, lib. vin, catena ferrea
clausum fuisse portum bocce obsidionis tempore
tradit.
Τότε συνήχθησαν καὶ διὰ θαλάσσης τὰ πλοῖα αὐτοῦ σὺν τριήρεσι, διήρεσι, πλοιαρίοις ἕως τριακόσια τὸν ἀριθμόν. Ὁ δὲ λιμὴν τῆς πόλεως ἦν κεκλειςμένος σὺν τῇ ἁλύσει ἀπὸ τοῦ μέρους τῆς πύλης τῆς Πόλεως τῆς καλουμένης Ὡραίας ὡς τὸ τοῦ Γαλατᾶ μέρος καὶ αἱ νῆαι ἵσταντο ἔνδον ὁρμαθηδόν, προσέχοντες τὸν λιμένα καὶ τὴν ἅλυσιν. Αἱ δὲ νῆαι, ἃς εἰρήκαμεν πέντε, μία ἡ τοῦ βασιλέως φέρουσα φόρτον τὸν ἐκ Πελοποννήσου σῖτον, αἱ δ’ ἄλλαι τέσσαρες ἐκ Γενούας ῥογευθεῖσαι παρὰ τοῦ βασιλέως, ἵσταντο μὲν ἐν Χίῳ μέχρι Μαρτίου μηνὸς ὅλου διά τινας αὐτῶν χρείας. Εἰσελθόντος οὖν Ἀπριλίου καὶ βουλομένων ἆραι τὰς ἀγκύρας, ὁ βορέας αὐτοὺς ἐνεπόδιζε. Ἦσαν οὗν οἱ Πολῖται ἐν ἀθυμίᾳ πολλῇ, ὡσαύτως καὶ αἱ νῆαι. Τοῦ βορέως οὖν καταπρανοῦς πεσόντος καὶ νότου ἄρξαντος πνεῖν, ἐξῆλθον τῆς Χίου λιμένος· καὶ κατ’ ὀλίγον πνέοντος τῇ πρώτῃ ἡμέρᾳ, τῇ δευτέρᾳ ἐκραταιοῦτο καὶ βιαίως ἐφέροντο ὑπ’ αὐτοῦ αἱ νῆαι. Ἵσταντο οὖν οἱ τῆς Πόλεως ἐκδεχόμενοι τὴν καλὴν ταύτην ἀπανδοχήν, εἰ καὶ μηδὲν ὤνησαν.DUCE
lientes fortissime pugnaverunt. Sæpius etiam fossa λαμβάνοντες. Πλὴν τοῦτο οὐκ ἦν ἀπᾄδον τοῖς Ῥω
superata Romæi vario successu, modo cedentes, μαίοις. Καὶ γὰρ εὔλογον ἂν εἰπεῖν εἶναι ἕνα Ρωmodo captivos Turcos trahentes, cum his manus μαίων πρὸς εἴκοσι Τούρκους· τί ἐδύναντο καταconseruere. Hoc tamen Romæis minime conduce- προσωπῆσαι, καὶ ἐξελθεῖν; Πλὴν ἡ βουλὴ ἐδίδοτο,
bat; quippe verum dictu adversus viginti Turcos Ro- ὥστε τοὺς 'Ρωμαίους ἀντιμαχεῖν ἐκ τῶν τειχῶν διὰ
mæum unum stetisse. Cominus cum Turcis pugnan- τῶν προμαχώνων, οἱ μὲν διὰ τζαγραβολικών βεdo, eruptione e portis facta, quid commodi ad eos λῶν, οἱ δὲ διὰ τοξικῶν, ἄλλοι διὰ μολυβδοβόλων ἀπο
redibal? Propterea consilium datum est, ut Ro λυομένων διὰ βοτανῶν πέντε καὶ δένα ὁμοῦ, σμικρά
mæi per propugnacula stationes habentes, alii ὡς κάρυα ποντικὰ τὸ μέγεθος, ἀποτελοῦντα δύναquidem jaculis, alii sagittis pugnarent: alii cannis μιν-τρήσεως· ὡς εἰ τύχοι ἐμπεσείν σιδηροφόρο
ferreis globulos plumbeos in hostes emitterent; σώματι, καὶ τὴν ἀσπίδα, καὶ τὸ σῶμα διατρήσας
hi quini vel deni, nucum Ponticarum magnitudine, ἐξέρχεται, καὶ εἰς ἄλλο μεταπηδᾷ, εἰ τύχοι, εἶτα ἐξ
pulvere ignescente simul emissi, vim perforandi αὐτοῦ εἰς ἕτερον ἕως οὗ ψυχρανθῇ ἡ δύναμις τῆς
ac penetrandi habent; ita ut in hominem ferro βοτάνης· καὶ διὰ μιᾶς προσβολής δύναται ζηarmatum si ceciderit unus, clypeum et corpus μιῶσαι δύο καὶ τρεῖς. Ἔμαθον οὖν καὶ οἱ
transadacius pervadat in aliumque obvium tran- Τούρκοι, καὶ χρῶνται καὶ αὐτοὶ τὰ ὅμοια καὶ ἐπέsiliat, et ab hoc in alium, donec vis pulveris reκεινα.
frigescat: hocque impetu duos vel tres homines interfici simul possibile. Machinam istam ejusque usum didicerunt amplioremque fecerunt Turci.
Aprilis mensis trientes duo paucis velitationi- Περαιωθέντος οὖν τοῦ ᾿Απριλίου τὸ δίμοιρον ἐν
bus subitisque præliis transacti sunt, dum ty- ὀλίγοις ἀντιμάχοις, ὁ γὰρ τύραννος εἰς πλέον ήθροί
rannus novis copiis contractis exercitum saum ζετο, συνήχθησαν οὖν ἄνδρες κλητοὶ καὶ αὐτόκλη
adgeret; ad quem multitudo innumerabilis mi- τοι ὑπὲρ ἀριθμὸν δυνατὸν εἰπεῖν. Ελεγον οὖν, ὅσο
litum, tam qui nomina vocati militia dederant, κατεσκόπευον, εἶναι ὑπὲρ τετρακοσίας χιλιάδας.
quam qui sponte venerant, confluxit; qui itaque Καὶ οἱ τῶν τοῦ Γαλατᾶ Γενουῖται καὶ πρὸ τοῦ
illum considerabant, quadringenta hominum mil- ἐλθεῖν τὸν τύραννον ἔτι ὄντα ἐν ᾿Αδριανουπόλει,
lia superare conjecerunt. Galatini equidem Ge- ἔστειλαν πρέσβεις, ἀγγέλλοντες τὴν εἰς αὐτὸν
nuenses, duin tyrannus Adrianopoli adhuc ageret, ἀκραιφνή φιλίαν, καὶ ἀνανεοῦντες τὰ προγεγραμdestinatis ad eum legatis amicitiam integram μένα εκτυπώματα· καὶ αὐτὸς ἀπελογεῖτο, ὡς φίλος
illibatamque servare, renovatis scriptis olim αὐτῶν εἶναι, καὶ ἀδιάσπαστος τῆς πρὸς αὐτοῦ;
fœderibus profitentur. Amicum se eis esse ἀγάπης, μόνον μὴ εὑρεθῶσι βοηθοῦντες τῇ πόλει
respondit, nullaque ab eis quos diligeret, cau- καὶ αὐτοὶ ὑπέσχοντο. Πλήν εἷς ἐκ τῶν δύο κατεγε
sa se divelli passurum, modo urbi auxilium ipsos Gλᾶτο, ὡς τὸ τέλος ἔδειξεν· οἱ γὰρ τοῦ Γαλατά έναnon tulisse constaret quod se haud facturos polliciti sunt. Verumtamen unus ab altero,
quod successus probavit, delusus ac derisus est.
Galatini enim, quomodo superioribus 151
temporibus urbem bello petitam, ac obsidione
ab illius majoribus, qui re infecta recesserant,
frustra cinctam noverant: eumdem exitum hunc
manere principem persuasi, Constantinopolitanis
bonevoli ac amici, ex oppidanis suis cohortes auxiliares miserunt: quodque Mehemetis amicitia
ipsis valde suspecta erat fictaque videbatur, clam
urbi, prout ipsos decebat, opem ferebant. Secum
ursus hæc dicebat tyrannus: Serpentem dormire
νόουν, ὡς καθὰ καὶ ἐν ἑτέροις χρόνοις ἡ πόλις καταπολεμισθεῖσα παρὰ τῶν γονέων αὐτοῦ, οὐδὲν ὠν
σαντο ἀπελθόντες ἄπρακτοι· οἱ δὲ τοῦ Γαλατά σὺν
ἐκείνοις φιλίαν δεικνύντες, τοὺς μὲν πολίτας ἐδίδο
σαν τὴν παρ' αὐτοῖς ἐξερχομένην βοήθειαν, οὕτω
θαῤῥοῦντες γενέσθαι καὶ ἐν τῷ καιρῷ τούτου· ὡς
πλάνον μὲν τὴν φιλίαν ὑπώπτευον, τῇ δὲ πόλει τὰ
εἰκότα συνεμάχοντο κρυφίως. Ὁ δὲ τύραννος πάλιν ἐν ἑαυτῷ ἔλεγεν· Εάσω κοιμᾶσθαι τὴν ὄψιν
ἕως οὗ καθελῶ τὸν δράκοντα, καὶ τότε μία
πληγὴ ἐλαφρὰ κατὰ κεφαλῆς καὶ τοῦτον σκετο
δινιάσει· ὃ καὶ γέγονε. Τότε συνήχθησαν και δια
θαλάσσης τὰ πλοῖα αὐτοῦ σὺν τριήρεσι, διήρεσε,
Ο
sinam, quousque draconem occidero: uno deinde, πλοιαρίοις ἕως τριακόσια τὸν ἀριθμόν. Ὁ δὲ λιμὴν
eoque levi, ictu capiti impacto vertigine circumactum
calcabo; quod etiam postea contigit. Eodem etiam
τῆς πόλεως ἦν κεκλεισμένος οὖν τῇ ἀλύσει
ἀπὸ τοῦ μέρους τῆς πύλης τῆς πόλεως τῆς καλουIsmaelis Bullialdi notæ.
Καὶ οἱ τῶν τοῦ Γαλατᾷ Γενουΐται. [eonard, clam Galatinos opem tulisse obsessis ait:
verum eos ignaviæ arguit, quod castrum ad fauces
Bosphori ædificari non impedierint.
*Ην κεκλεισμένος σὺν τῇ ἁλύσει. Constantinopoleos portum catena ferrea clausum fuisse
securitatis causa constat, cum Galli Constantinopolim expugnarunt; ut Nicetas in Annalibus docet.
ὡς δὲ οἱ μὲν ἐπίγειοι, οἱ δὲ ἐνάλιοι τῷ φρουρίω
ἐπέστησαν, ἐν ᾧ είθισται Ρωμαίοις σιδηρον βαρύ
τάλαντον ἀποδέειν ἅλυσιν, ἡνίκα πλοίων πολεμίων
ενσταίη τις ἔφοδος, εὐθὺς προσβάλλουσι τῷ ἐρύματ
Ut vero, qui terra profecti et mari advecti erant, od
castrum accessere: in quo retinaculum fixum ést,
cui catenam ferream gravissimamque alligare solent
Romei, si classis hostilis irruptio imminent: statim
illud oppugnant. Laouicus, lib. vin, catena ferrea
clausum fuisse portum bocce obsidionis tempore
tradit.