PG 21Eusebius of Caesarea
Comprehensive Indexindex
Printed text · machine OCR
machine OCR · Migne scan
Diplomatic text · scholarios OCR (cleaned, language-split) — OCR floor from page-view (coverage fill) — PG column chips mark the printed columns.
col. 1445–1446page 1 of 28

cum nihil neque de hujus universi Deo, neque de simula cris erigendis, neque de dæmonibus cognovissent. CAP. X. Phoenicum theologia. Procemium. quemadmodum ad Græcos inde transierit. Theologiæ Ægyptiorum epitome, et Forum epitome quæ de Græcorum diis et heroibus fabulose conficta sunt. CAP. III. Arcanorum initiorum et occultorum myste riorum epitome, quæ multiplicium deorum superstitione continentur. CAP. IV.. Quibus rationibus a suscipiendis ejusmodi de diis opinionibus abducti simus. CAP. VI. Argumentorum confutationumque nostrarum testimonia non nostris, sed Græcorum scriptis confirmari. CAP. VII. De abditis oraculorum arcanis ex ipsis Græcorum monimentis, cum jurejurando in eorum fidem nuncupato: ex Porphyrii scriptis. Quæ hac de re dicturus est, apud omnes enuntianda non esse. CAP. IX.-Quemadmodum Apollo sacrificiis deos colere jubeat. Cap. X. Deos non esse, quotquot animalium sacrifi ciis delectantur. CAP. XI. Nihil eorum, quæ terra profert, summo re rum omnium Deo neque adoiendum, neque sacrificandum esse. CAP. V. Eorum, quæ superius dicta sunt, complexio. CAP. VI. Sepulcra mortuorum esse, quæ deorum templa nominantur. CAP. VII. Quid Plato de veterum theologia senserit. CAP. XII. - Ne divinis quidem virtutibus terreni quid quam vel adolendum, vel sacrificandum esse. CAP. XIII. Iterum nihil eorum, quæ terra gignit. summo Numini offerendum esse. CAP. VIII. De Romanorum theologia. CAP. XIV. Iniquum, exitiosum, et impium esse, adeo que diris obnoxium, animantia diis sacrificare. Prooemium. De naturali Græcorum theologia. 155 Carmen nuptiale. CAP. III. - De allegorica Ægyptiorum theologia. 163 CAP. IV. De eadem Ægyptiorum physiologia, quod que universam moralis interpretationis accommodationem, ad ea tantum quæ in coelo astra cernuntur, aquam, ignem, ac cæteras mundi partes, traduxerint. 1sta omnia nullam damnandi sui causam per sese non præbuisse. CAP. VI. Jure nos ab ea quoque de diis istorum phi losophandi ratione, quæ propius ad naturam accedere videatur, recessisse, eidemque solam veramque theolo giam anteposuisse. CAP. VII. Quasnam recentiores philosophi causas at que rationes ad veteres de diis fabulas attexuerint. CAP. XXI. Neminem ab omni ævo fuisse, præter uni cum Servatorem Dominumque n strum, qui totum genus humanum a dæmonum impostura liberarit. sit. Quænam præstigiarum dæmonis ratio CAP. XXIII.. De improbis dæmonibus, et quinam sint eorum principes quodque omnium animalium specie homines aggrediantur. CAP. VIII. De prisca simulacra conficiendi statuendi que ratione. CAP. IX. Continuatio theologiæ Græcorum et Ægy ptiorum allegoriis explicatæ. diis. CAP. XV. Dæmonibus istorum sacrificia fieri, non CAP. XVI. De antiqua hominum immolandorum con suetudine, ex Porphyrio et aliis. CAP. XVII. Post evangelicæ doctrinæ prædicationem, hominum immolandorum consuetudinem esse sublatam. faciendum esse. Nullum improbis dæmonibus sacrificium Præpotenti uni Deo addictum esse opor tere. Apollo jubeat. Quemadmodum improbo dæmoni litare Iterum probatur, multorum populo rum vaticinia et oracula improborum dæmonum propria fuisse quæ omnia post evangelicam Servatoris nostri doctrinam sublata defecerint. CAP. X. - Coactæ ac violentæ istorum omnium accom modationis refutatio. CAP. XI.· Validissima Græcorum dogmatum confuta tio. lap. XII. — De simulacro quod Elephantinopoli visitur. De bove, qui apud Heliopolim soli immo latur. CAP. XIV. Fabulosas de diis narrationes ab aliis ipsis coargui, qui contraria faciant. CAP. XV. - Deos ipsos philosophorum commentationes oraculis confirmasse, pugnantes cum sparsis de se fabulis allegorias statuendo. CAP. XVI. Fieri non posse, ut mundi partes, aut di vinæ virtutes, illecebrarum necessitate deducantur, et consulentibus per oracula respondeant. CAP. XVII. Hæc omnia dæmonum arti ac præstigiis assignanda esse. CAPUT PRIMUM.-Prooemium de diversarum urbium ora culis, iisque maxime, quorum pro cæteris responsa cele brantur, dæmonibus inexspectata sese forma ostendenti bus: quaque ratione permoli, ea quoque spreverimus. CAP. II. Promptum esse cuivis ostendere quidquid oracula pollicentur, et veneficorum hominum præstigias meram imposturam esse. Quænam dæmonum imposturæ ratio fuerit. CAP. III Varias ac multiplices Græcorum adversus deos superstitionis sectas fuisse. CAP. IV. Quidquid vaticiniorum atque oraculorum apud gentes fuit, improborum dæmonum opus fuisse. Latentes dæmonum historias fabulosis non secus ac de diis narrationibus contineri. Cap. VI. — Mortem illos ipsos consciscere, qui boni ab iis dæmones appellentur. CAP. VII. Quam amatoriis voluptatibusdæmones ob noxii sint, et quibus quisque delectetur. CAP. VIII. Eos confiteri, maleficiis et cantionibus quibusdam, ad hominum voluntati obsequendum invitos licet ac repugnantes deos adigi. CAP. IX. Eosdem ne redire quidem per sese posse. CAP. X. Quibus artibus egregia numina præstigiato ribus subjiciantur. CAP. XI. Dæmones ipsos, qui deorum loco habean tur, quo superstitionum ritu secum agi vellent, homines docuisse. CAP. III. Ex Diogeniani scriptis, divinandi artem mi nime sibi constare, in plerisque mentiri; inutilemque va tum ac perniciosam esse prædictionem. CAP. XII. Eosdem magicarum artium, quibus simu lacra conflarentur, doctores fuisse. CAP. IV. Nos maximis hisce malis evangelicæ Serva toris nostri doctrinæ beneficio liberatos esse. CAP. XIII. Ipsas quoque simulacrorum figuras, ab iis delineatas fuisse. Qualls Græcorum theologiæ partitio. Eosdem ad magicam artent impellere.

col. 1449–1450page 2 of 28

Iterum de iisdem. Ex Philone de Deo, quodque mundus or tum habuerit. XIV. - Divina Providentia mundum administrari. lonis regibus, a Nabopallasaro, usque ad Cyrum, ex Jose pho. CAP. XLI. De Nabuchodonosore, et condita ab eo Babylone, ex Abydeno. CAP. XLII. De fis qui Judaicæ gentis meminerunt, ex libro Josephi, De antiquitate Judæorum. Ex Hecatão de Judæis. De iisdem, ex primo Clearchi De somno. CAP. VI. De iis qui Judaicæ gentis meminerunt, ex Clemente, primo Stromate. CAPUT PRIMUM. Quam multi e Græcis scriptoribus Ju daici populi mentionem fecerint. CAP. II. - De Judæis ex Theophrasto, quem laudat Porphyrius primo de rerum animatarum abstinentia. 682 CAP. III. Ex Porphyrio, de prisca et insigni apud Ju dæos philosophandi ratione. CAPUT PRIMUM.- Eximias quasque disciplinas a barbaris ad Græcos traductas esse, ac de antiquitate Hebræorum. CAP. II. Ex Clemente, de Græcorum scriptorum fur tis. erudito auditu. Græcos fures esse, ex Porphyrii primo De CAP. IV. Quod non sine causa Hebræorum theolo giam Græcorum philosophiæ prætulerimus. CAP. VII. - De Judæis, ex Numenii philosophi Pytha goræi libro primo De bono. CAP. V. Nibil non a barbaris Græcos accepisse. 787 Cap. VI. — In eamdem sententiam Clementis verba. De Moyse simul ac Judæis, ex libro ejus dem tertio. CAP. IX. Ex Chorilo poeta, de Judæis. CAP. X.· Apollinis de Hebræis oracula, ex Porphyrio, æquali nostro. Cap. VII. — Ex Josepho in eamdem sententiam. CAP. VIII. Ex Diodoro in eamdem sententiam. CAP. IX. De Moysis et prophetarum Hebræorum an tiquitate. Cap. XI. — Ex Josephi Antiquitatibus, quam multi scri ptorum gentilium Mosaici diluvti meminerint. Cap. XII. — Ex Abydeni scriptis, De diluvio. cos opere. Ex Africani Chronographiæ tertio. Eamdem in rem ex Tatiani adversus Græ Ex Josephi Antiquitatibus, longioris priscorum vitæ meminisse complures. CAP. XIV. Ex Abydeno, de turris molitione. 702 De eodem, ex Clemente, Stromatum pri mo. CAP. XIII. Ex Flavii Josephi primo, De antiquitate Judæorum. CAP. XV. - Multos etiam alios ejusdem meminisse, ex Josephi Antiquitatibus. CAP. XVI. De Hebræorum omnium parente Abra hamo, ex eodem. CAP. XVII. - De Abrahamo, ex Eupolemo, quem lau dat Alexander Polyhistor, ubi de Judæis scribit. CAP. XVIII. De eodem, ex Artapano, quem citat idem Polyhistor. etor. CAP. XXVIII. - De eodem, ex Demetrio. Platonis philosophiam, in iis quæ omnium maxime necessaria sunt, cum illa Hebræorum convenire. De tripartita Platonis philosophis, ex Al CAP. III. De Platonica philosophia, ex Aristocle. De morum apud Hebræos disciplina. 850 De Hebræorum philosophia in disserendo De recta nominum apud Hebræos impost CAP. XIV. Universa Hebræorum historia recentio rem fuisse Græcorum philosophorum ætatem. Prooemium suscepti argumenti. De eodem, ex Melone, ut refert idem au tico. De eodem, ex Philone. De Jacobo, ex Demetrio. De eodem, ex Theodoto. De Josepho, ex Artapano. De eodem, ex Philone. posita. De Jubo, ex Aristæa. De Moyse, ex Eupolemo. tione. De eodem, ex Artapano. De naturali Hebræorum philosophia. 863 CAP. XXIX.· De eodem, ex Ezechielo. De rerum spiritualium physiologia. 867 De Ente, ex Mosis Platonisque doctrina. CAP. XXX. De Davide, Salomone, et Hierosolymis, ex Eupolema CAP. XXXI.-Salomon rex Vaphræ Ægypti regi, amico paterno salutem. bono. Ex libro secundo Numenii Pythagorici, De Salomon rex Suroni, Tyri, Sidonis ac Phœniciæ regi, amico paterno, salutem. Cap. XXXII. — Vaphres rex Salomoni regi magno sa lutem. CAP. XI.. Ex Plutarchi opusculo, de syllaba à Del phico templa inscripta. CAP. XII. - Deum verbis explicari non posse. CAP. XIII. - Unum ac solum esse Deum. De secundo Hebræorum Platonisque prin cipio. CAP. XXXIV. - Suron Salomoni regi magno salutem. CAP. XV. De secundo principio, ex Philone. CAP. XXXV. De Hierosolyma, ex Timochare, ut habe tur eodem libro De rebus Antiochi. De secundo principio, ex Platone. De secundo principio, ex Plotino. CAP. XXXVI. — De eadem, ex mensore Syriæ. De eodem, ex Numento. CAP. XXXVII. - De aquis ipsis quæ sunt Hierosolymis. ex Philone. De Joannis apud nos evangelista theolo gia, ex Amelio. De iisdem, ex Aristæa. tibus. De tribus substantiis, principil' vim haben De Jeremia propheta, ex Eupolemo, Ex Beroso, quem Josephus laudat, de Ju læorum captivitate sub Nabuchodonosore, deque Baby De Platonicis ideis. De natura boni. Numenii de bono verba.

col. 1451–1452page 3 of 28

CAP. XXIX. Quod mundus ortum habuerit. dem. Non cujusvis esse laudabiles oɗas et car mina scribere, sed vel unius Dei, vel divini cujusdam ho minis. De iis qui divinos illos cantus probare CAP. XXIV. Cantus etiam in conviviis, tanquam con vivales quasdam leges, recipiendos esse. CAP. XXV. Vini bibendi copiam non omnibus pro miscue faciendam esse. C. CAP. XXVL - Ne Platonem quidem ipsum ignorasse, quæ abs sese leges conderentur, iis barbaros. quosdam suis in rebus publicis vivere. CAP. XXVII. Bellum nobiscum esse nobis, et cum nostris cupiditatibus ac perturbationibus gerendum. 993 CAP. XXVIII. Non in corpus, sed in animum, culpam eorum quæ a nobis peccantur, esse conferendam. 998 CAP. XXIX. De eo qui sincere integreque philoso phetur. Ex Theæteto. De Mosaicis ideis, ex Philone. De iisdem, ex Clemente. De adversariis naturis, ex Hebræorum Platonisque doctrina. CAP. XXVII. De animæ immortalitate, ex Hebræorum Platonisque doctrina. possint. CAP. XXVIII. - De eadem, ex Porphyrio. De cœli luminibus. Omnia Dei opera bona esse., De alteratione ac mutatione mundi. De resurrectione mortuorum, ex eo De supremo mundi fine. Mortuos quosdam revixisse Plato scri bit, cum Hebræis boc etiam in genere consentiens. CAP. XXXVI. - Ex Plutarcho in re simili. CAP. XXXVII. Platonem, de terra illa, quam cœle stem vocant, Hebræis simillima tradidisse. CAP. XXXVIII. De judicio quod mortem Platonem Hebræis affinia sensisse. excipiat CAPUT PRIMUM. —Hebræos, etiam consentiente Platone, quos instituebant, eos recte, fide quadam disciplinarum, qua quod imperfectiores adhuc essent, nihil exquireret, informatos voluisse. Ex Legum primo. Fidem ab ipso quoque Platone virtutum om nium maximam, haberi. CAP. III. lis quæ de animo similibusque dicuntur, fidem habendam esse; ex Legum undecimo. CAP. IV. Fabularum specie, puerorum animos pri mis præceptionibus informandos, ex secundo De repu blica. CAP. V. - Fabulas pueris non perniciosas ullas, sed tantum utiles occineudas esse. CAP. XXX. - De toto illo sophistica genere, quod in ter homines reperiri solet. CAP. XXXI. Falso nonnunquam, veluti pharmaco, ad eorum utilitatem, qui hoc loquendi genere opus habeant, utendum esse. CAP. XXXII. Non solum viros, sed etiam mulieres, adeoque genus hominum universum, hujus in discipline communionem vocandum esse. non esse. De opibus et inopia. CAP. XXXIII. Eorum causa, qui minus apud nos ex rationis præscripto vivunt, genus universum traducendum CAP. XXXIV.· Quemadmodum Plato quædam ex Pro verbiis oracula, Græca dictione purius et elegantius ex presserit. CAP. XXXVI.-De parentum. honore et observantia.1014 CAP. XXXVII. De possessione servorum. 101+ CAP. XXXVIII. Quomodo illud Moysis expresserit Terminos æternos ne transferas quos posuerunt patres tui. › CAP. XXXIX. - Locus Platonis huic similis: < Red dens peccata patrum in filios in tertiam et quartam gene rationem, iis qui oderunt me. > CAP. VI. Fidem a Platone non solum vocetenus pro bari, verum etiam eum profiteri ex animo se rebus iis credere, quibus nos ipsi credimus. Ex Gorgia. De furibus. CAP. VII. Graviora veritatis dogmata non omnibus promiscue vulganda esse. CAP: VIII. Quales Plato magistratus ac principes creari velit nec idiotas ab eo, nullarumque litterarum homines repudiari, si morum integritate modo præstite rint. Ex libro tertio Legum, De republica. Defugiendos esse magistratus. Ex primo De fure interfecto.. De jamento. CAP. XLIII. Platonem iisdem, quibus Hebræorum Hitteræ similitudinibus usum esse. CAP. XLIV. De iisdem similitudinibus. CAP. XLV. De iisdem. De iisdem. De justo, ex mente Platonis. De Moysis paradiso. sumptam esse. CAP. XIII. De prima hominum vita. Ab utroque doceri, mulierem ex viro de Cap. XIV. versatos esse. Eosdem cum brutis etiam animantibus Quemadmodum ambo diluvii meminerint. CAP. XVI. Quam præclare doctrinæ nostræ rationes a rebus divinis auspicati, in bumanas.desinamus. Ex pri mo Legum Platonis. CAP. XVII. Quam præclarum sit pueros a prima sta tim ætate piis religiosisque moribus assuefacere. 979 CAP. XVIII. Eam solum doctrinæ loco statuendam, quæ viam ad virtutem muniat, non autem eam, quæ vel augendæ pecuniæ, vel parando victui quoque modo ser viat CAP. XIX. - In ea cum Hebræis sententia Platonem fuisse, ut res inferiores divinorum imagines esse existi CAP. XLVII. - Platonem duodecím in tribus cives dis tribui voluisse, Judaici populi exemplum secutum. 1023 CAP. XLVIII. - Urbem in loco fluviatili condendam. Plato statuit, quem Hierosolymorum regioni persimilem describit. CAP. XLIX - Quemadmodum Plato primam illam, quæ a Græcis usurpabatur, puerorum institutionem, tanquara perniciosam rejiciat. CAP. L. De atheorum opinione. Ex Legum decimo. 1031 CAP. LI. Quemadmodum Plato de Deo philosophetur. CAP. LII. Quemadmodum idem ipse Deum universi curam gerere philosophetur. Prooemium. Quemadmodum. Plato Græcæ théolo giæ ineptias coarguerit. CAP. II. — De eodem; ac præterea Deum malorum an ctorem non esse. CAP. XX.. Juniores honestis quibusdam hymnis odis que memoriæ commendandis, ad suscipiendos virtutis sa *us prænerandos esse. Ex secundo Legum. CAP. III. De eodem; ex Epinomide. CAP. XXI. Cujusmodi odarum illarum sententiam esse oporteat. CAP. IV.. Præter obscenas fabulas, nihilistas de Græ. cis numinibus narrationes continere, Socratemque, quod iis fidem non haberet, ab Atheniensibus interfectum esse. Ex Eutyphrone. maret.

col. 1453–1454page 4 of 28

CAP. V. Ex Numenti libro De Platonis arcanis. Eam dem in rem. CAP. VI. - In vulgi opiniones abeundum non esse, nec ab instituto suo vel mortis metu discedendum. Ex Critone. CAP. VII. Reponendam is non esse, a quibus inju riose tractemur, injuriam. Ex eodem. CAP. VIII. Quæ semel recte statueris, ea ne mortis quidem metu abjicienda esse. Id quod in eos conveniet, qui persecutionum temporibus religionem ejurant. 1087 CAP. IX. Qualls animo sit oportet, qui mortis metn susceptum institutum ejuret. CAP. X. - Mortem veritatis causa non esse fugiendam. Ex Socratis apologia. CAP. XI. Quemadmodum eorum mortem, qui vitam gloriose profuderint, celebrari oporteat. Ex Platone. CAP. XII. Aristobulum Peripateticum etiam ante nos confessum esse, Hebræis e fontibus suam Græcos hausisse philosophiam. Ex opere illo quod Ptolemæo regi Aristo bulus inscripsit. CAP. XIII. Quæ a Græcis recte scripta fuerint, ea cum Hebræorum doctrina consentire, a Clemente præterea ostenditur, Stromale quinto. CAP. XIV. Non recte de omnibus pronuntiasse Pla tonem, eoque nos haud absque ratione ab ejus philosophia discessisse, atque Hebræorum oracula complexos esse. CAP. XV. Nou in omnibus Platonis, sed Hebræorum, probandam esse de spiritalibus naturis disputationem. CAP. XVI. De animo; non recte at Hebræos, in om nibus sensisse Platonem. CAP. XVII. Non, quemadmodum Platoni visum est, animi naturam duabus ex partibus, quarum altera patiendi necessitate libera, patibilis altera sit, esse conflatam. Ex Severi Platonici disputatione De animo CAP. XVIII. De cœlo, deque collucentibus in eo si deribus, haud recte omnino sensisse Platonem. Ex Epi nomide, Timeo et Legum decimo. Quæ Moyses coli omnia vetuit, quemadmodum Hebræus etiam Philo interpreta tor. CAP. XIX. Quænam minus recte Plato, tam in Legi bus quam in Republica, de mulieribus statuerit: quæ Hebræorum doctrina non probat. CAP. XX.-Quænam Plato de infando amore in Phædro statuerit: quibus contraria sunt a Moyse sancita. 1171 CAP. XXI. De legibus Platonis ad cædes pertinenti bus, magna illa hominis mente indignis, quibuscum Moy sis leges committendæ., plicatur. Proœmium, quo libri argumentum ex CAP. II. De mutua dissensione pugnaque philoso phorum. De summa Hebræorum dogmatum consen sione. CAP. IV. Quemadmodum superiores philosophos Plato redarguat. Ex Theœteto. CAP. V. De prima Platouicæ doctrinæ successione. Ex Numenio Pythagorico. CAP. VI. De Arcesila, qui secundam Academiam in stituit. Ex eodem. CAP. VII. Cujusmodi superiorum illorum vita fuerit; ac de Lacyde quodam Arcesilæ successore. Ex eodem. CAP. VII. - De Carneade, qui tertiam Academiam în-' stituit. Ex eodem. CAP. IX.· De Philone, Clitomachi ejus successore, qui Carneadem exceperat. Ex eodem. CAP. X. Multas apud Græcos philosophos conjecturas esse, verborum pugnas, erroresque permultos; ex Por phyrii ad Nectenabonem Egyptium epistola, non ex iis, quæ De animo ad Boethum rescripsit, eoque ex libro quein Þe hausta ex oraculorum responsis philosophia edidit. CAP XI. De geometria, astronomis, et computo, e Xenophontis Memorabilibus. CAP. XII. De iis qui rerum se naturam explicare gloriabantur. Ex ejusdem ad Æschinem epistola. 1226 CAP. XIII. - De gymnastica ac musicæ artibus.. Ex Platone in Republica. CAP. XIV. - Philosophorum' de principiis sententiæ. Ex Plutarchi libro quem De philosophorum decretis ad res physicas pertinentibus scripsit. CAP. XV. De opinione Anaxagoræ. Ex Socratis dis putatione apud Platonem in dialogo De animo. 1234 CAP. XVI. Philosophorum de diis opiniones. Ex Plu tarcho. CAP. XVII. - Adversus Xenophanem et Parmenidem, qui sensus tollerent; ex libro octavo Aristoclis De philo sophia. CAP. XVIII. Adversus eorum philosophorum seclam, qui quod Pyrrhonem secuti nihil comprehendi posse sta tuerint, sceptici, et assensum inhibentes vocati sunt. Ex eodem Aristocle. CAP. XIX. Adversus Aristippi sectatores, qui ea mo do quæ patimur, comprehendi posse statuerunt, præterea nihil. Ex eodem. CAP. XX. Adversus Metrodorum et Protagoram, qui solis sensibus credendum esse dicebant. Ex eodem. CAP. XXI.Adversus Epicureos, qui voluptatem finoma esse vellent. Ex eodem. CAP. XXII. - Iterum adversus eos qui voluptatem bo num esse definiunt. Ex eodem. CAP. XXIII. -Adversus Epicureos, qui Providentiam tollebant, et individuis corporibus universa tribuebant. Ex Dionysii Alexandrini libris De natura. CAP. XXIV. Rerum inter homines vulgarium exem plis, Epicureorum dogma refellitur. Ex eodem. 1271 CAP. XXV. Idem ex universi molitione conficitur. Ex eodem. CAP. XXVI. Idem ex hominis natura concluditur. Ex eodem. CAP. XXVII. Operum suorum molitionem Deo labo riosam ac molestam non esse. Ex eodem. CAPUT PRIMUM. Prooemium, quo totius operis argu meutum explicatur. CAP. II. De Aristotele, ac de iis quæ de illo prodita sunt. Ex Aristoclis Peripatetici libro De philosophia se ptimo. CAP. III. Aristotelis dogmata quæ fuerint. Ac pri mum quam ab Hebræis et Platone, in constituendo boni fine dissentiat. CAP. IV. Attici Platonici disputatio adversus Aristo telem, a Mose et Platone in constituenda Buis ratione dissidentem. CAP. V. - Idem Aristotelem a Mose simul et Plato ne in quæstione de Providentia dissidentem insectatur. CAP. VI. - Ejusdem adversus Aristotelem, cum Mose ac Platone, de mundi, quem negabat, ortu pugnantem disputatio. CAP. VII. Ejusdem adversus eumdem, quintam cor porum essentiam inducentem, quam neque Moses, neque Plato novit. CAP. VIII. Ejusdem adversus eumdem, a Platone rerum in cœlestium tractatione dissidentem; quæ parum admodum curavit Moses. CAP. IX. Ejusdem adversus eumdem, cum Platone simul Hebræorumque doctrina, in quæstione de animo rum immortalitate pugnantem. CAP. X. - Ex secundo Plotini De animorum immorta litate libro, adversus Aristotelem, qui animum entele chiam esse defendit. De animo. De eodem, ex Porphyrii ad Boethum opere CAP. XII. -Adversus cumdem, in illa etiam de universi

col. 1457–1458page 5 of 28
PG 21:1457Intra hos decem circiter annos dominus Seguierus, marchio a Sancto-Brissone, Academiæ inscriptionum et humaniorum litterarum socius, vir natalibus et eruditione clarissimus, editionem Præparationis evangelicæ ad mss. regios collatam et notis illustratam cum interpretatione Gallica prelo paraverat. Quam ut typo graphi regii in lucem emittendam susciperent, apud eos qui præerant egit. Cum autem ab iis de die in diem procrastinaretur, res infecta mansit. Igitur editioni textus Græci supersedens dominus Seguierus, cogitavit de edenda interpretatione Gallica, quam ad Græca denuo recensita adornaverat. Res effectum sortita est prodiitque Præparatio vernacula lingua Gallica anno 1846, cum ingenti notarum et emenda tionum apparatu, duobus voluminibus in-8°. Eæ sunt notæ et emendationes quas post mortem domini Seguieri ejus hæredes potestatem edendi nobis humanissime fecerunt, quibus pro accepto beneficio gratias hic agere nobis liceat. Exemplar præterea ad manus habuimus editionis Vigeri ad cujus margi nes vir clarissimus varias lectiones codicum Parisiensium ascripserat; ii sunt numm. 465, 466, 467, 468 insigniti. Contulerat etiam ms. Leydensem quo usus est Robertus Stephanus. Notis subjicimus ejusdem viri doctissimi Dissertationem in fragmenta Sanchoniathonis ab Eusebio ex Philone Byblio accepta, de quibus, an genuina sint vel aliena, multa disputata sunt et adhuc sub judice lis est. Col. 40 2. Mntporaµɛir. Hunc infamem mo rem, apud Persas licitum, tot scriptores referunt ut de illo ne vel minima quidem dubitatio exsistat. Diogenes Laertius, in Proœmio, c. 7, quemdam excerptam ex Clitarcho locum refert, expresse dicen tem, Magos ut licitas matrum et filiarum suarum nuptias habere. Xanthus, in tractatu Tà µarixá di cto, narrat Magos suis matribus, filiabus, necnon sororibus misceri. Auctor hic memoratur a Cle mente Alexandrino, Stromat. 1. 11, p. 515. Eudoxius Cnidius a Sexto in Hypotyposibus Pyrrhonicis, 1. 1, c. 14, p. 39, memoratus dicit: • Illicitum est nostris legibus ducere matres, cum apud Persas mos sit usitatissimus.» Idem Sextus 1. 111, c. 24, p. 178, dicit: Persæ et præsertim qui apud illos habentur sapientes, id est Magi, ducunt suas matres. ▸ Tertullianus etiam in Apologetico, c. 9, Ctesiæ testi monium affert hoc modo: ‹ Persas cum suis matri bus misceri Ctesias refert. Strabon. l. xv, c. 3, $20, p. 735: Apud Persas mos est non inhumari Magos, quorum corpora derelinquuntur avibus come denda. Et Magos cum matribus misceri, mos est pa trius. Illa vulgata opinio in causa fuit ut Catullus hoe epigramma ederet, epig. 90. Nascatur Magus ex Gelli matrisque nefando Conjugio, et discal Persicum aruspicium; Nam Magus ex matre et nato gignatur oportet, Si vera est Persarum impia relligio. Antisthenes, ut refert Athenæus 1. v, p. 220 ed. Casauboni, in libro minoris Cyri, Alcibiadem vitupe rans de perdita vita subdit Quintus Curtius 1. vIII, 2, 19, memorat quemdam satrapam nomine Sisimithrem, cui duo ex matre orti filii erant, quod licitum habuit. Tempore Agathiæ adhuc prævalebat ille usus. Nam Agathias 1. 11, p. 61, edit. Luparæ, ait: «Non solum Persæ ineunt ma trimonia cuin sororibus et cognatis, sed etiam pa tres cum suis filiabus, et quod magis pudendum, (o tempora! o mores 1) filii cum matribus. › Quod refert Agathias pugnat adversus Plutarchum in tra ctatu De fortuna Alexandri c. 5, cum dicit, ab illo debellatore suppressum fuisse hunc incestuosum morem, his verbis: Docuit Persas matrum sua rum reverentiam, et cum illis misceri vetuit. › Sed jam Strabo eum refutavit, si Servio credas de hoc Æneidos versu l. vi, disserenti Hic thalamum invasit natæ vetitosque hymenæos. Hic mos ipsius vigebat tempore: Dicendo vetitos, ostendit fuisse, ut est apud Persas hodie. Græci ad omnes populos calumniandos proni, hu jus nefandi moris insimulabant omnes cæteras gen tes; et in Andromache vers. 173, Euripides dixit . Omne barbarorum genus patrem cum filia, ma trem cum nato, virginem cum fratre misceri sinit; cognati sibi intentant mortem, nec istius modi quidquam lex impedit. › Lucianus in tractatu De sa crificiis, de Jove loquens, ait: ‹ Multas duxit uxo res et tandem sororem suam Junonem, more Persa rum Assyriorumque. Qui dicunt hunc morem ne fandum ab Assyriis initium cepisse nominant Semi ramidem, quæ necata est quod cum suo copularetur filio. Illud fatum non impendisset Semiramidi, dixit Agathias.., si ejus agendi ratio mores publicos non offendisset; et quia Magi ea utebantur consuetudine, idem auctor hanc doctrinam putat a Zoroastro or tam. Herodotus tamen, 111, 31, refert connubia fratrum et sororum olim vetita, primum a Cambyse initium cepisse. Denique, hic usus prævaluisse apud Persas videtur, et præbuisse scriptoribus, tam Judæis quam Christianis, longum neque immeritum de clamationis locum. Agmen ducit Philo in secundo tractatu De examine legum peculiarium, principio Persarum optimates ineunt matrimonia cum matribus, et ii maxime ingenui inter liberos ha bentur qui incesto nascuntur, et, ut fama est, ad regnum destinantur. Væ mihi! Quid turpius inve niri potest quam patris defuncti lectum fœdare, quiΣυνεῖναι γὰρ αὐτὸν καὶ μητρὶ καὶ θυγατρὶ καὶ ἀδελφῇ, ὡς Πέρσας. Τοιοῦτο πᾶν τὸ βάρβαρον γένος Πατήρ τε θυγατρί, παῖς τε μητρὶ μίγνυται, Κόρη τ' ἀδελφῷ· διὰ φόνων δ' οι φίλτατοι Χωροῦσι καὶ τῶνδ' οὐδὲν ἐξείργει νόμος.
col. 1459–1460page 6 of 28
PG 21:1459potius venerandi templi instar colendus est! › Cum Brissone lego non Bardesanes adversus Genethliacos scribens, ab Eu sebio relatus in Præparatione evangelica, 1. vi, c. 10, p. 275, dixit¿ ‹ Apud Persas lex sinit, quemque ma trem aut filiam ducere; neque patriam tantum et proprias sedes habitantes, sed et qui a Perside ab sunt, Magouseeni nomine, peragunt illa matrimonia illicita; easdemque leges et mores transmittunt li beris, quorum plures videre est ad hoc tempus in Media, Egypto, Phrygia, Galatia. Nec tamen Venus Martem amplexans in Saturni ædibus, ullo modo tot et tantis ortibus præesse potuit.» Hic Bardesanis locus invenitur in Recognitionibus pseudo-Clementinis a cap. 19 usque ad cap. 29. Inter scriptores Christianos qui, cum Eusebio, pu tant Christianam religionem causam fuisse cur Persæ cessarent ab incestis, primus invenitur Theo doretus, qui in sua Therapeutica p. 128, edit. Syl burg., De legibus, dixit: Persæ olim addicti Zaradæ (Zoroastri) legibus ducebant matres, sorores et lilias, et quod nefas est, tanquam legem habebant; sed ex quo tempore apostolos audierunt, abjecerunt Zoroastri leges tanquam nefandas, et læto animo evangelicam amplexi sunt temperantiam. › Cf. sanctus Joannes Chrysostomus qui dixit in octavo capite De virginitate t. VI, p. 248 ed. Savilii. ‹ Admi ramur Persas, qui non ducunt matres, ut olim; non idem de Romanis dicendum est. Inter Patres Græ cos nominandus est Theodorus Mopsuestenus, apud Photium cod. 81; Gregorius Nyssenus in Fatum; Tatian. edit. Wirceburg. p. 80: To Guyɣevésðal µntpl Deni que inter Latinos, sanctus Hieronymus Adv. Jovinia num l. xi: Persæ, Medi, Indi, et Ethiopes, regna non mediocria, et Romano regno paria, cum matribus et magis cum filiabus et neptibus copulantur; et Minutius Felix 31: Jus est apud Persas misceri cum matribus. › Col. Non dubi tare licet quin anthropophagia fuerit universalis consuetudo, antequam humanum genus agricultura. sibi pareret alimenta, ad sustentandam vitam ne cessaria. Quamobrem imperiorum conditores re ligionis et ethicæ præceptis agriculturam junxerunt. Agricultura sublata, quid superesset legislatoribus ad imponendas leges easque sanciendas? Nihil aliud dicit Horatius his versibus Silvestres homines sacer interpresque deorum, Cædibus et victu fœdo deterruit Orpheus. Sed ex quo conditæ fuerunt urbes, hic barbarus mos viget solummodo apud gentes omnis scienti:e culturæque expertes. Scythæ qui vitam errantem potius degerunt, diutius hos mores nefandos quam cæteri populi servaverunt, necessitatibus vitæ coacti. Satis multi scriptores testantur hoc ita ut in Eusebium nulla incidat calumniandi suspi cio aut voluntas. Herodoti temporibus pars Scytharum quædam erat anthropophaga. Ab undecim trans Panticapeam itineribus, ait, Borysthenem secus, vasta patet inculta regio; et trans desertum locum versantur anthro pophagi. Herodotus istos secernit quidem a Scy this, sed quomodo fieret ut in media Scythia quæ dam exsisteret gens a Scythis distincta et sepa rata? (Vide Herodotum lib. iv, cap. 18.) Strabo lib. VII, p. 298, dixit: Mare Nigrum ab initio cognomi natum fuit &evo (inhospita) ob indesinentes tempestates et ob ferociam gentium quæ littora incolunt, præsertim Scytharum qui alienigenos im molant, carne humana vescuntur et hominum calva riis poculorum instar utuntur., Lucianus ad hunc barbarum Scytharum morem alludens in Dialogo Ju nonis Latonæque illam inducit hæc dicentem Quod tuos liberos spectat, nemo nescit tuam fi liam in Scythia peregrinantem didicisse a Scythis qui sunt antropophagi, vesci trucidatis alienigenis.> Quod referens, ut omnibus notum, Plinius dicit (Hist. nat., liv. VI, cap. 20): Inhabitabilis Scythia prima pars a Scythico promontorio ob nives: proxi ma inculta, sævitia gentium: anthropophagi Scythæ insident, humanis corporibus vescentes. › Idem refert lib. VII, cap. 2: Esse Scytharum ge nera et quidem plura que corporibus humanis ve scerentur indicavimus (lib. IV, 26, et lib. v1, 20). Solinus, hujus scriptoris abbreviator, eadem nar rat, et Pomponius Mela, De situ orbis, lib. 11, c. 1, notat peculiare Scytharum genus quod dicit anthro pophagum, his verbis: Apud anthropophagos ipsæ etiam epulæ visceribus humanis apparantur. > In silvestri agrestique priscorum hominum cultu, bellum erat quædam venatio ut bomines hominibus vescerentur. Cum incipit humanus civilisque cul tus, anthropophagia ex bello sequitur, sed non amplius est belli causa; et diu Scytharum gens servavit morem vescendi carne devictorum hostium, non aliter ac agrestes homines, qui trans Oceanum nuper sunt reperti; nam calvariis, poculorum instar, et pellibus pro linteis utebantur. Herodotus, 1. Iv, c. 64, dicit: Scythis cum bellum gerunt, primi hostis necati sanguinem bibere mos est et offerre regi capita truncata; quo facto, statim mercedem habent. Hic est excoriandi modus: primum pellem circa aures secant, deinde, arrepto capite, hostis truncatur, tum utentes costa bovis carnem exuunt, pellem manibus molliunt, quam sic mollitam extendunt, ut illa utantur mantilis instar. Tunc illam suspendunt ad caput equi, et majori honori illis est si plures habeant sic præparatas. Sunt qui iis utun tur tanquam pallio, et assuunt ut pelles caprinas. Nonnulli amputant hosti dextram, cujus pelle pha retram operiunt. Infestissimorum autem hostium capita, serra de secant infra supercilium, deinde purgant aqua. Si vir pauper sit et inops, super imposita pelle bovis cruda, sic servat; si dives, eadem, pelle bovis super imposita, sed intus aurata, instar poculi utitur. › Plinius lib. vii, cap. 2: Priores anthropophagos quos ad septentrionem esse diximus decem dierum itinere, supra Borysthenem amnem, ossibus humano rum capitum bibere cutibusque cum capillo pro man telibus ante pectora uti, Isigonus Nicænus prodidit. › Sat est tot et tantorum testimoniorum. Col. 40 9. Tovç záłaı, x. t. Locus ubi Eu sebius loquitur de more barbaro multorum populo rum trucidandi senes, quem sequuntur alii ad an thropophagiam colendam, alii ad permittendum reli quias avibus et feris, mittentes omnem sepultura curam, dum nonnulli sepeliunt una cum mortuis nobilibus homines vivos a se dilectos, sumitur ad verbum ex tractatu Porphyrii De abstinentia carnis, p. 375, ed. Rhoer, l. 1v, c. 21. Col. 6ixɛç. Sanctus Hieronymus ex iisdem fontibus hausit; nam idem dicit iisdem fere verbis, Adv. Jovinia num, libro secundo. Massagetæ et Derbices mi serrimos putant qui ægrotatione moriuntur, et pa rentes, cognatos, propinquos, cum ad senectam per venerint, jugulatos devorant; rectius esse ducentes ut a se potius quam a vermibus comedantur. Tiba reni quos dilexerunt senes suspendunt in patibulis. Hircani volucribus et canibus semivivos projiciunt... Bactri canibus ad hoc ipsum nutritis objiciunt senes; quod cum Alexandri præfectus (Nicanor) emendare voluisset, pene amisit provinciam. > Apud Strabo nem, Diodorum Siculum, Stasanor; quod legitur etiam apud Porphyrium, l. v; Theodoret., et sermone 1x, pag. 129, Therapeutices, edit. Sylburg. Maccayśιερόν, ἱεράν. κάλλιστον ἐπιτήδευμα παρὰ τοῖς Περσῶν Μάγοις. 40 3. Ανθρωποβορεῖν Σκύθας. λ. 40 1. Ιστοροῦνται Μασσαγέται καὶ Δέρ ται τοὺς γεγηρακότας θύειν καὶ θοινᾶσθαι ποιησάμενοι νόμον, ἐβδελύξαντο τὴν μυσαράν ταύτην ἐδωδήν. Τιβαρηνοὶ τοὺς πρεσβύτας κατὰ κρημνῶν βαθυτάτων εἰθικότες ὠθεῖν, τὸν παμπόνηρον τοῦτον κατέλυσαν νόμον· οὐκ ἔτι δ᾽ οὔτε Υρκανοὶ οὔτε Κάσπιοι τοὺς κύνας τοῖς τῶν τεθνεώτων εκτρέφουσι σώμασι· οὔτε
col. 1461–1462page 7 of 28
PG 21:1461Solum hoc testimonium probaret sinceram esse doctoris Ecclesiæ narrationem, sed et per inulta alia adsunt testimonia. P. Vigerus in Observationibus quibus supersedit, notos facere debebat fontes ex quibus hausit Eusebius illius loco, ego faciam. Adeo noti Massagetæ, ut illorum nomen undique eodem modo scriptum reperiatur. Non item de po pulo supra citato. Legitur apud Porphyrium et Eu sebium Derbices. In ms. 451,Bé6puxaç. Bebryces non idem sonant atque Derbices. Bebryces nomen suum Bithyniæ dederunt ante quam Thyniæ et Bithyniæ nomen cepisset. Bithynia regnum erat Amyci, qui adversus Pollu cem pugnans victus obiit. Apollon. Rhod., lib. 11 initio Pollucis et Amyci pugnam narravit Theocritus in vicesimo secundo idyllio, Dioscuris dicato; et Vale rius Flaccus qui Argonautas cecinit, lib. Iv, vers. Scholiastes in hunc versum, Amycus, ait, sub sua ditione tenebat Bebryces Bithyniæ, qui illo tem pore incolebant nonnullas alias regiones maritimas; Bebryces etiam usque Ephesum et Magnesiam pro gressi sunt. Charon, Lampsaci fines olim Bebrycia nomen habuisse dicit, ob Bebryces incolas. Quæ gens, ut tam multæ aliæ, bello periit. Vid. Plutarch. De virtutibus mulierum, voce Aaµfáxn, t. VIII, p. 289 Hutten. Tzetzes De Lycophrone, vers. 1505: «Bebryces hodie Mysii, ex Bithyniis remotissimi: in quorum fi nibus surgit Olympus mons. Sunt alii Bebryces, de genere Gallorum oriundi, inter Pyrenæos Ceraunios que montes et Hispaniam; Narbonenses vocantur. › (Quos cecinit Silius Italicus 1. 111, vers. 420 et seqq.; Festus Avienus in ora maritima). De Bithyniæ Be brycis loquitur Virgilius in quinto Eneidos libro, ubi dicit, vers. 373, Butem a Dare devictum Qui se Bebrycia veniens Amyci de gente ferebat. De quo versu disserens Servius: ‹ Bebrycia ipsa est Bithynia; › Sallustius fragm. incerto: «Igitur in trorsus primæ Asiæ Bithynia est, multis antea no minibus appellata. › Strabo 1. xi, cap. 3. § 3, pag. 541, ait Bebryces ex genere Thracum ortos Eyú. Denique, ibid., cap. 4, legitur: óлoμnos (legendum est Theopompus ait Mariandynum partis Paphlagoniæ regem, quæ multis subdita erat regibus, cum aggressus fuisset Bebryces sub suam redigere potestatem, tandem, deleta gente, proprium imposuisse nomen.» Vid. Vaillant, Imperium Achemenid., t. XI, pag. 292. Derbices e contra, Asiam superiorem incolunt Massagetis finitimi, orientem versus Caspii oris ma ritimæ seu Hyrcanii, ultra citraque Oxi ripam. ‹ Derbices quorum medios fines secat Oxus am nis, ortus in lacu Oxo. › (Plinius, 1. vi, cap. 18 vel 16.) Strabo, l. xi, pag. 514, eos in Hircania locat; Ptolemæus in Margiana: quos Mela mari vicinos fa cit Jam ad fretum Derbices. L. 1, cap. 5, Quintas Curtius Derbices numerat inter copias Darii cum hic princeps Babyloniis in campis lustraret exercitum; l. 1, cap. 2: Derbices quadraginta mil lia peditum armaverant: pluribus hærebant ferro præfixæ hastæ, quidam lignum igni duraverant: hos quoque duo millia equitum ex eadem gente comi tata sunt. › Hujus populi nomen in manuscriptis obliteratum sape reperitur. Modo modo le gitur. Strabo, Plinius, Mela scribunt Aspбixes. In Æliani primis editionibus Hist. div. 1. IV, c. 1, le gebatur ubi ex emendatione Casauboni rectius legeretur; Perizonius legit xa. Sic eos nominat Ptolemæus 1. vi, cap. 10. Ælia nus idem dicit atque Porphyrius, cujus hæc sunt verba Derbices septuagenarios trucidant, im molantes homines et suspendentes mulieres.» Dionysius Periegetes, 754, scribit Aspxé6:ot, Máp vel V. idem auctor Legitur apud Stephanum Byzantinum: Aspбixxai, His exemplis patet quam variis modis olim etiam scribebatur hujus populi nomen. Cum solam Xylan dri editionem possideo non licet mihi judicare quid Holstentus Berckelius ac dixerint de nomine præfato et de citato Stephani loco. Berckelius legit Aep6ixxat et allegat Salmasium De Solino qui hanc orthographiam adoptavit. Manuscri ptus Palatinus Ptolemai fert 6:ot. Quoad illum morem trucidandi et comedendi pa rentes ad senium provectos, Strabo refert 1. xi, cap. pag. Trovat. Trucidant septuagenarios senes quos sui proximi devorant, suspendunt anus et inhumant. › Cæterum, suis legibus mors indicta erat minimo de licto. Iden, ibidem Mela, 1. 1, cap. 7, eadem dixit generaliter lo quens de Asiæ populis. Quidam proximos paren tes priusquam annis et ægritudine in maciem eant, velut hostias cædunt; cæsorumque visceribus epu lari fas et maxime pium est. › Hæc de Derbicibus. Massagetæ sunt maxime noti apud Herodotum bello quod illis intulit Cyrus qui eorum finibus victus obiit. Hæc gens, ait Herodo tus, (1-201) populis potens atque armis. Orientem versus jacet trans Araxen (Oxum); vid. Hardouin, De Plinio 1. vi, 16 vel 18; vide et Ducangium De Ni cephoro Bryen, p. 301. Issedonos contra, versus orientem maris Caspii, dixit adhuc Herodotus (1-204), patent lati campi quorum Massagetæ maximam partem tenent. Idem Porphyrii narra tionem confirmat, his verbis (1-216): Vir ad sum mam senectutem provectus, a circumstantibus om nibus proximis immolatur cum pecoribus; tum epulæ sequuntur. Qui vitam peragendi modus ma xime faustus illis videtur. › Strabo 1. xi, cap. 10, § 6, pag. 513, dixit: Mas sagetis est mors optima dilaniari, cum ad senium pervenerunt. Humana caro miscebatur cum carne pecorum, et his epulis incumbebant. Qui senio morie bantur, tanquam impii ejiciebantur foras, ut esca essent volucribus et feris. Sallustius philosophus in codice de Gale, pag. 262, cap. 9, Aix tl yap Cur Mas sage tæ comedunt patres? › Herodotus idem dicit de Issedonis, 1. iv, cap. 26 Mortuo patrefamilias, quisque proximorum adducit vervicem, quo immolato, dilaniant carnez, quas miscent cum. carnibus patris mortui et dilaΣκύθαι τοῖς τετελευτηκόσι συγκατορύττουσι ζῶντας, οὓς ἠγάπων ἐκεῖνοι. Ενθαδ ἔσαν σταθμοί τε βοῶν, αυλές τ' Αμύ [κοιό, Βεβρύκων βασιλῆος, ἀγήνορος, ὅν ποτε νύμφη Τίκτε Ποσειδάωνι γενεθλίῳ εὐνηθεῖσα Βιθυνὶς Μελίη, υπεροπληέστατον ἀνδρῶν. Οἱ Βέβρυχες ἦσαν Βιθύνων οι προεποικήσαντες τὴν Μυσίαν Θράκες, ὡς εἰκάζω Μαριανδυνόν φησι μέρους της Παφλαγονίας άρξαντα ὑπὸ πολλῶν δυναστευομένης, ἐπελθόντα τὴν τῶν Βε βρύχων κατασκεῖν· ἣν δὲ ἐξέλιπεν ἐξήλιψεν ἐπώνυμον ἑαυτοῦ καταλιπεῖν. Δερβίκκαι Δέρβικες Βερδίκκαι, Δερδίκες Δερβία δος, Δερκεβίων τε καὶ ἀφνείων πόμα Βάκτρων, Ιού Δερβίσεων Δερβικκῶν. 738, Δερκέβιοι δ' ἑτερῶθεν ἐφ᾽ ὕδασι Κασπίοισι, Τοὺς δὲ μέτ' ἀντολίηνδε, πέρην κελάδοντος Μασσαγέται ναίουσι. [ Αράξου ἔθνος πλησίον τῶν Ὑρκανῶν. Ἀπολλώνιος δὲ δὶς τὸ Κ γράφει. Κτησίας δὲ Δερβίους αὐτούς φησιν ἢ Δερβίσσους. Δερδίκκαι οἱ καὶ Δερκέ 10, § 8, 520: Τοὺς ὑπὲρ ἑβδομήκοντα έτη άγχιστα γένους, τὰς δὲ γραῖας ἀπάγχουσι, εἶτα θά γεγονότας σφάττουσιν, ἀναλίσκουσι δὲ τὰς σάρκας οἱ Ἐπὶ μικροῖς οὗτοι σφάττουσι. Μασσαγέται μὲν τοὺς πατέρας ἐσθίουσι;
col. 1463–1464page 8 of 28
PG 21:1463niati, tum his omnibus vescuntur carnibus. › Zeno bius, cent. v, 25, ubi pro Σ:sveç legendum 'look dovas. Vid. Herodotum, lib. 11, cap. 38, ubi loquitur de Calatienis populo Indiæ, et cap. 99, de Padeen sibus qui ægros jugulant et manducant. Tibareni minus noti: attamen Apollonius Rho diensis (Argon.. 11, 377) eos ponit ad littora Euxini et dicit Chalybis finitinios Xenopho reducens exercitum, eorum fines pertransivit. Tibarenia, ait Stephanus Byzantinus, est quæ dam regio Ponto, Chalybis necnon Mossynocibus finitima. > Denique Strabo, lib. x11, cap. 3, 918, pag. 548, ait Supra Trapezuntium Pharnaciamque sunt Tibareni, etc. Me latet an isti populi iidem sint quos Cicero Tibaranos nominat, Eleutherociliciensi bus finitimos (epistola ad Catonem, epist. ad diver sos, 15-4): His erant finitimi pari scelere et auda cia Tibarani ab his Pindenisso capto obsides ac cepi.» Asia minor media est Ciliciæ atque Ponto quem incolebant Tibareni. Ergo, duo diversi populi mihi videntur. Ephorus ab Stephano Byzantino rela tus dixit eos maxime inservire ludo et jocis. Illud vertit Mela lib. 1, cap. 19, 70, his verbis: Tiba reni Chalybos attingunt, quibus in risu lusuque sum mum bonum est. Denique Zenobius Proverbior. cent. v, 25, refert: Cum mulieres pariunt, Tiba reni obducunt velum suo capiti lectoque incumbunt. › Eamdem fabulam narrat Apollonius Rhodiensis, lib. xi, 1010 Narratio hæc, nescio an vera aut falsa, excerpta est ex Metrodoro Amphipolitano: 'Ev toiç Noμl et non, ut docet scholiastes; quod ad emendationem Nouiμcis pertinet eam com mendant ratio et Clemens Alexandrinus in Protre ptico, pag. xoic lib. 1 Stromatum, pag. 383: Nuμуóбopo; ¿ Miror quod in novissima editione scholiastis Apollonii, D. Scheffer qui illam attente curavit, hoc prætermiserit mendum. Cæterum, hæc natio, Persa rum et Mithridatis dominatione absorpta, de se histo riæ pauca; reliquit, et quod narrant Porphyrius et Theodoretus, ab eis præcipites dari scopulis suos parentes, xataxonuvovat, coinmentitium aut sal tem dubium mihi videtur. S. Hieronymus, contra, dicit ab iis populis parentes suspendi. Quos dile xerunt senes suspendunt in patibulis. Ex vocam similitudine factum est ut erraret S. Hieronymus. Huic mori dejiciendi senes e scopulis inserviebant Sardiniæ populi, ut refert Ælianus (Var. hist. cap. 1, § 4). Lego textum D. Coray, Lex Sardiniæ Pueri clavis armati, percutiunt patres quos sic interfectos inhumant, magnum sibi ducentes dede cus si ad extremam senectutem perveniunt, nam delinquere necessarium est, dum corpus senio est confectum. Hic textus perspicuus est ex editione scholiarum Platonis a Ruhnkenio facta pag. 144. Ex illa editione patet Timæum esse auctorem istius narrationis, quani male vertit Ælianus. Suo tempore Zenobius refert eumdem Timæi locum (Proverbiorum, v, 85), sed partim. Scholiastes sic loquitur: 'Avɛ Sardinia incolæ, ut refert Timæus, si paren tes ad extremam pervenerint senectutem et si in eo sint ut moriantur, ducunt eos ad locum ubi inhumandi sunt; tum, terra effossa, morituros ad oram fossæ ponunt, arrepto baculo, percutiunt; et sic interfe ctos et dejectos inhumnant. Senes ad aspectum mor tis gaudent, et suam felicitatem risu et læto ge stu significant. Sed quod istiusmodi risus postre mum et infaustum diem portendit, a Græcis dictus est risus Sardonicus. > ait *Col. Hyrcani et Caspii, quos populos nominat Eusebius tanquam iisdem moribus utentes, etsi colentes similiter lit tora maris Caspii seu Hyrcaniæ, sunt tamen inter se satis remoti. Pluribus nominibus appellatum, celeberrimis duobus Caspio et Hyrcanio, Plinius vi, 15. Si totam phrasim perspicias, comper tum videtur parentes adhuc vivos a solis Hir canis projici volucribus et feris, sed defunctos a Caspiis. Attamen, T. Cicero, de isto Hyrcanorum more tractans mihi videtur locutus fuisse de solis mortuis (Tuscul. 1, 45): ‹ In Hyrcania, plebs pu blicos alit canes, optumates domesticos; nobile autem genus canum illud scimus esse; sed pro sua quisque facultate parat, a quibus lanietur; eamque optumam illi censent sepulturam. › Silius Italicus in Punicis, lib. xi, vers. 471 Tellure, ut perhibent, is mos antiquus Ibera Exanima obscenus consumit corpora vultur. Regia cum lucem posuerunt membra, probatum est Hyrcanis adhibere canes.... Sed Caspii consumpsisse fame parentes annis gra vatos arguuntur a Strabone vel Ouesicrito, quem citat Strabo lib. x1, cap. 11, 3, pag. 517. Loquens de Persis, Agathias, quod spectat ad homines adhuc vivos, refert quemdam eorum mo rem qui convenire videtur narrationi Porphyrii. In libro hujus auctoris secundo (pag. 60 edit. Luparæ ), cum de sepultura Persarum, qui a canibus devo rantur, non aliter ac Cicero locutus fuisset, sub jicit: Si in Martis expeditionibus nonnulli milites in gravi morbo inciderunt, in loco remoto ponuntur adhuc viventes et jejuni. Cum sic segregati fuerunt, frustum panis, aqua, baculum sub eorum manibus ponuntur ut suam vitam sustentent, et animalia tera propellere possint. Si sic expositi non obierunt, et si tamen morbus gravis ligat ægrotantium membra, tum volucres cœli et feræ semianimos devorant, et sic abiit omnis spes salutis. Sunt qui redierunt ad suas sedes macilenti, exsangues, et metum in ferentes iis qui eis obviam ibant; non aliter ac spe ctra quædam tragica ex Erebo redeuntia (Polydo rus in Hecuba Euripidis). Sed qui eo modo re deunt ad sanitatem invisi sunt omnibus; vitantur sicut contaminati et incole Acheronis habiti; nemo, olim commensalis, utitur eorum consuetudine, antequam purgati fuerint a magis ob nefandam mor tem cui destinati fuerant et ex qua novam vitam hauserant. › Stobeus in sua centesima vicesima oratione refert hoc verbum Diogenis Cynici, dicentis: Si canes dilaniarent ejus corpus, sepulturam Hyrcanianam se habiturum; si vultures, Bactrianam.»Hic sepeliendi modus non erat tantum Hyrcanorum et Caspiorum sed et Persarum et magorum modus. Cicero, Tu scul. 1, 45: ‹ Magorum mos est non humare cor pora suorum, nisi a feris sint ante dilaniata. › Strabo, lib. xv, cap. 5, § 20, pag. 753Αγχι δὲ ναιετάουσι πολύῤῥῆνες Τιβαρηνοί Ζηνός εὐξείνοιο γενηταίην ὑπὲρ ἄκρην. Σώοντο παρέξ Τιβαρηνίδα γαῖαν Ενθ' ἐπεὶ ἄρ κε τέκονται ὑπ' ἀνδράσι τέκνα [ γυναῖκες, Αὐτοὶ μὲν στενάχουσιν ἐνὶ λεχέεσσι πεσόντες, Κράατα δησάμενοι· ταὶ δ' εὖ κομέουσιν ἐδωδῇ Ανέρας ἠδὲ λοετρὰ λεχώνα τοῖσι πένονται. μοις, Ἐν τοῖς Νόμος, 56: Νυμφόδορος ἐν Νομίμοις Βαρβαρι Αμφιπολίτης ἐν τριτῷ Νομίμων Ἀσίας. κατακρημνίζω ει κατακρεμνάω κάγχασέ τε μάλα σαρδάνιον· παροιμία. Οἱ τὴν Σαρδώ κατοικοῦντες, ὥς φησι Τίμαιος, ἐπειδὰν αὐτοῖς ὑπερ γηράσκωσιν οἱ γονεῖς (ἀπογηράσκωσιν), καὶ νομίσωσιν ἱκανὸν βεβιωκέναι χρόνον, ἄγουσιν αὐτοὺς εἰς τὸν τόπον, ἐν ᾧ μέλλουσι θάψαι, κἀκεῖ λάκκους ὀρύξαντες, ἐπ' ἄκρων χειλῶν τοὺς μέλλοντας ἀποθνήσκειν καθίζουσιν. Επειτα ἕκαστος αὐτῶν, σχίζαν ἔχων, τύπτει τὸν ἑαυτοῦ πατέρα καὶ εἰς τοὺς λάκκους (προσωθεί) περιωθεῖ· τοὺς δὲ πρεσβύτας χαίροντας ἐπὶ τὸν θάνατον παραγίνεσθαι ὡς εὐδαίμονας καὶ μετὰ γέλωτος καὶ εὐθυμίας ἀπόλλυσθαι. Ἐπεὶ οὖν γελᾶν μὲν συνέβαινεν, οὐ πάνυ δὲ ὁ γέλως ἐπ' ἀγαθῷ τινι ἐγίνετο, παρὰ τοῖς Ἕλλησι την προκειμένην της θῆναι παροιμίαν. 40 6. Υρκανοὶ δὲ καὶ Κάσπιοι. Μάγους
col. 1465–1466page 9 of 28
PG 21:1465Persæ non sepeliunt Magos, sed avibus come dendos projiciunt. › Transeamus ad Scythas. Auctor de quo nunc, dicit: Scythæ inhumant vivos aut trucidant, in honore mortuorum, quos defuncti magis dilexe rant. > Herodotus (lib. IV, cap. 71) sigillatim enarrans regum Scytharum funera, in hæc desinit Unam ex concubinarum strangulatam inhumant, deinde pincernam, cocum, armigerum, pedisequum, nuntium, equos, uno verbo, quoscunque primos ad famulatum sunm habuit. › Stobæus, sermo 120: Taurici gens Scythica, hu mant cum suis regibus charissimos eorum amicos. > Quod adjecit Porphyrius de more trucidandi quosdam supra rogum, illud non convenit Scythis qui non urebant mortuorum suorum corpora, sed Indis, ut nemo nescit. Col. 40 9. Kal Bántpici. Bactriana sub ra dicibus Paropamisi, ad Araxem sita, iisdem uteba tur moribus ac populi finitimi quos sigillatim lu stravimus. Strabo Porphyrii aut potius Onesicriti dictum a Porphyrio citatum fulcit, lib. x1, cap. 14, pag. 517. Sogdiani et Bactriani olim parum aliter ac no madum genus sese gerebant. Attamen Bactriani mitiores erant moribus. Onesicritus tamen de illis loquens parcit laudibus. Dixit enim ab illis exponi ægros adhuc vivos, canibus quos educant ad hunc finem et quos vocant eorum lingua, sepelien tes canes. Extra muros metropolis Bactrianorum omnia pura erant loca, sed intra, omnia ossibus humanis referta; at Alexander mori nefando impo suit finem. Plutarchus ait: Hyrcanorum canes et Bactria norum volucres, jubente lege, devorant mortuos. › Col 47 B. 9. Supra res eas. Id est nihil amplius quam quod in coelo apparebat. Anaximander Col. Euri pides non potuit Anaxagora magistro uti. Hic anachronismus Diodori patel. Col. 57 2. Censorinus, cap. 4 Milesius (ait) videri sibi ex aqua terraque calefactis exortos esse sive pisces sive piscibus simillima ani malia, in his homines concrevisse, foetusque ad pubertatem usque (intus) retentos, tuin demum, ruptis illis, viros mulieresque, qui se jam alere pos sent, processisse. ▸ Plutarchus, Symposiac. 8, problem. 8, sub finem, idem dixit de Anaximandro, scilicet, homines primum versatos fuisse in ventre piscium et intus sicut parvuli alitos, tum demum exiisse, natura ro bur præbente, et terra potitos. Ibid. 4. Aéropa. Valck. Diatrib. p. 45, ubi dévôpŋ metelvá; sic etiam Wessel. ad Diodor. 1, 4. Col. Ritter Hist. philos. t. Xpóv. Cf. eumdem in sequentibus. Ibid. Willembach. Col. 60 5. "Otti toi. Diogenes Laertius, in So cratis Vita (lib. 11, seg. 21). Demetrius Byzanti nus ait Socratem, qui ducebat parvi momenti arcana naturæ, coepisse docere ethicam in officinis et triviis; dicebat illud exquirendum Idem 1. vi, seg. 103, in Vita Menedemi: Hoc di ctum Diogeni tribuit Diocles, quod alii Socrati vin dicant. Vide Aulum Gell. 1. xiv, 6: Meæ Noctes de uno maxime illo versu Homeri quærunt, quem So crates præ omnibus semper rebus sibi esse cordi dicebat Sextus Empiricus Adv. mathem., lib. vi, 21, p. 374 ‹ Socrates palam dicebat nihil aliud exquirendum) esse Denique Eusebius ipse (lib. xv, cap. 62, pag. 865) idem Socrati adjudicat adagium. ‹ Socrates merito profitebatur, quædam nobis superiora, quædam scitu inutilia. Sic physica supe rior nobis est. Quæ post mortem eveniunt nihil nobis curanda sunt: humana tantum ad nos spe ctant; quamobrem, missam faciens Anaxagora et Archelai disciplinam, uni incumbebat scientiæ Col. 61 6. Aliquid deesse Wittembach existimat. Col. 64 5. Tov zarrès airią. Schaubach (Ana xagora fragmenta, p. 155) conjicit obsiz. Auctores historiæ philosophicæ non hic conveniunt inter se. Anaxagoras primus, intelligentiam præposuit, sci licet voy, tanquam sublunarium rerum causam; quod dixit et Eusebius, sub finem libri x, p. 504, Præparationis evangelicæ his verbis: • Anaxagoras Hegesibuli Clazomenensis filius, primus vera prin cipia rerum docuit. Non solum majorum more, rerum arcana docuit, sed etiam causas quibus moventur. In principio, inquit, omnia commista jacebant ( pua); sed intelligentia acce dens ordinem confusioni substituit: Nous 8' εis quo suppo nendum est, ante Anaxagoram, causam efficientem et motricem fuisse ignolam tanquam intelligentem, id est» Nunc veniamus ad auctores qui Anaxagoram au ctorem hujus doctrinæ dicunt; post videbimus, an ante illum cæteri philosophi professi sint hanc magnam doctrinam, et quis tandem illius habendus sit auctor. Diogenes Laertius sic incipit in historia hujus phi losophi Anaxagoras Hegesibuli aut Eubuli Clazo menensis filius, primus submisit materiam intelli gentiæ. Diogenes, talia verba referens, idem et iisdem fere verbis dicit atque Plato, in Phadone t. I, pag. 97. Eusebius eadem dicit lib. xiv, 15, pag. 752 Præparationis evangelica: Forte, ait Eusebius, audivi, lecto Anaxagoræ libro, quem dam dicentem, intelligentiam solam omnia ordine disposuisse; gavisus sum, et optime dictum mibi visum est intelligentiam fuisse omnium causam. Lætus ergo accepi magistrum mihi Anaxagoram occurrentem et docentem omnium exsistentium causam in intelligentia positam esse. ▸ Et Plutarchus, in Vita Periclis, cap. 4 ait: Pri mus Anaxagoras præposuit universo orbi tanquam rerum principium non fortunam aut vim, sed quamdam intelligentiam puram mistionisque exper tem.Idem Plutarchus, in Placitis philosophorum, aut qui sub ejus nomine scripsit, lib. 1, cap. 3, eadem refert de Anaxagora. Locus iste desideratur apud Eusebium (Præp. evang., lib. xiv). Mutilatus invenitur in Stobao (lib. 1 Eglog. Physic. § 28). Idem Plutarchus dixit in Anaxagora esse duplex mali principium, De Iside, cap. 48: 'Avagayop¤; Anaxagoras invenit intelli gentiam et infinitum. Sed error est Plutarchi. In tertio capite primi libri Metaphysicorum, Ari stoteles ordine Tustrat varias philosophorum opi niones de primis causis, et ostendit quibus ra tiocinationibus Anaxagoras invenerit intelligentiam (scilicet voūv) esse omnium rerum causam. Secer nit accurate diversa principia inertis materiæ, quam homœomeriam (¿poɩwµeplay) vocat. Quod verbum Latine verti non posse dixit Lucretius (1, vers. 830) Nunc et Anaxagoræ scrutemur homœomeriam, Quam Graii memorant, nec nostra dicere lingua Concedit nobis patrii sermonis egestas.οὐ θάπτουσιν οἱ Πέρσαι, ἀλλὰ οἰωινοβρόρους ἐῶσι 53 15. Μαθητής ὢν Αναξαγόρου. 56, 2. Γόνιμον θερμοῦ τε καὶ ψυχροῦ. Ι, γονιμοῦ θερμόν τε καὶ ψυ 5. Περιφῆναι. Περιφῦναι Οττι τοι ἐν μεγάροισι κακόντ' ἀγαθόντε τέτυ [κται. Οττι τοι ἐν μεγάροισι κακόντ' ἀγαθόντε τέτυ Γκται.» εἰ μὴ Οττιτοι ἐν μεγάροισι κακόντ' ἀγαθόντε τέτυκται. ὅττι τ' οί…. κ. τ. λ. ελθὼν αὐτὰ ἐξ ἀταξίας εἰς τάξιν ἤγαγεν νοῦν. δὲ νοῦν καὶ ἄπειρον.
col. 1467–1468page 10 of 28
PG 21:1467His distinctis principiis, infiniti proprietatem conce dit philosophus; deinde quod inveniret mutationem formarum esse causam efficientem orbis universi, que sivit an una aut multiplex esset ista causa, nam, ait, substratum non a se ipso mutatur. Quærere illud principium, inquit, idem esset ac quærere motricem causam. Postquam deinde philosophorum alios multum et incassum in hac investigatione sudasse, alios, nihil certi nactos, dubio fluctuasse. exposuit, subjicit Aristoteles: Nullam causam sufficientem rerum naturalium invenientes, necessario amplexati sunt quamdam causam effectricem superiorem. Nec terra enim, nec quidquam illi simile, causa esse potest recti et boni; sed non magis admittendum est fortunam et quamdam aleam esse causam rerum. Ergo philosophus qui primus dixit inesse naturæ sicut animalibus quamdam intelligentiam, omnis exsistentis ordinis causam, hic habitus fuit præ cæteris aliis qui illum præcesserant, tanquam homo sana mente utens. Nunc si fama creditur, Ana xagoras primus invenit illam doctrinam; attamen exsistit aliqua dubitatio et forte quædam accu satio, scilicet, Hermotimum Clazomenium il lius doctrinæ fuisse inventorem. Sed illa præpo stera Aristotelis assertio nullam nacta est for tunam apud antiquos et parvi momenti habe tur. Ficta et commentitia tanto plus mihi habetur, quod Anaxagoras hausisse principia philosophiæ apud Anaximenem Milesium dicitur.Cic. De nat. deor., I, 11 Anaxagoras qui accepit ab Anaximene disciplinam. > Strab.lib. xiv,p.645. Eadem tradit Diog. Laert., in Vita, initio. Quoad bune Hermotimum, qui Anaxagoræ a quibusdam opponitur, præstigiator haberi debet qui dicebat animam suam a corpore exire ut passim vagaret: inde facultatem prænuntiandi astrorum defe ctus sumehat; inde quoque mors ei procurata fuit.Ista leguntur inter Historias commentitias Apollonii Dy scoli, a Meursio editas, c. 3. Anaxagoras physicus, Clazomenius, Anaxi menis Milesii fuit discipulus. Attamen Aristotelis commentatores, Alexander scilicet Aphrodisiensis, apud Simplicium, lib. v Physicorum, p. 321, nec non Philoponus,quod a magistro suo dictum fuerat, revocaverunt. Sextus Pyrrhonicus, Adv. Matth. 1. ix, 7, p. 549, hoc etiam dixit, sed ex Aristotele Anaxagoras dicit omnia olim fuisse confusa, omnia que ordinata ab intellectu superveniente; sed Aristo teles tradit Hermotimum Clazomenium, Parmenidem Eleum, et multo ante ipsos, Hesiodum quoque hanc opinionem tenuisse. ▸ Iste scepticus impudenter mentitur, qui, ut omnes doctrinas opinionesque saniores destruat, supponit Aristotelis dictum quod nunquam iste philosophus protulit. Vidimus ab illo banc opinionem attribu tam fuisse primum Hermotimo adest suspicio, altlav & Exai. De Parmenide et Hesiodo sic fatur, Metaphys.. 1. 1, c. 4: Supponi posset Hesiodum ali quid simile quæsiisse, quia, ante alios, sicut Par menides, principium omnium rerum dixit Amorem, ideo quod causa sit necessaria in exsistentiis, ut moveantur et contineantur. Hanc difficultatem serius solvemus, scilicet quisnam primus hanc doctrinam tenuerit? > Minimam laudem conciliat Aristoteli talis do ctrinarum Hesiodi, Parmenidis et Anaxagoræ con fusio. Quænam paritas est motus illius physici et ani malis qui vocatur Ainor, cum intelligentiae pura no tione? Sed enim Aristoteles non absolute dicit mentem eamdem habuisse et Hesiodum et Anaxagoram. Vo luitne, pulsus invidia, Anaxagoræ professionem ob scuram facere, et ideo cum Hesiodo et Parmenide æmuloque perobscuro Hermotimo hunc illustrem philosophum componere? Sed, inquam, non absolute dixit idem putavisse et Hesiodum et Anaxagoramı, Taτ povely, ut Sextus contendit; quod non po tuisset sine læsione propriæ famæ, neque hanc sen tentiam rursum protulit, saltem in operibus quæ usque ad nos pervenerunt. Multo melius longeque aliter de Anaxagora loquitur in lib. vIII, cap. 5, p. 588, ed. Duval, De auditione physica: ‹ Summa cum ra tione professus est Anaxagoras, cum dixit, voÛv mentem impassibilem esse unamque quoad substan tiam, cum ei tribueretur motus principium. Hic jam non revocatur Hermotimus. Simplicius in commentario suo de eodem tractatu, folio 285, recto, edit. Ald., 1526, dicit: Ullo sine dubio confirmat auctorem motus esse immobilem, doctrinam Anaxagoræ celebrando, qui ut principium ponit vov, id est mentem, esse primum motus auctorem, eamdemque mentem esse immobi lem perfecteque unam quoad substantiam. › Idem Aristoteles, De cœlo, 1. in, c. 2: ‹ Nullus effectus naturæ conformis, casu evenit; mihi videtur Anaxa goras recte egisse, cum principium hoc posuit, sci licet statutum fuisse ordinem in mundo ab agentibus immobilibus. > Simplicius, hanc occasionein nactus, hanc senten tiam Anaxagore citat Scripsit, ut videtur, Owy, loco Staxplvas, folio 143, edit. Aldin., 1517, verso. Sed ista Anaxagoræ sententia non semper iis dem verbis prolata fuit. Denique, 1. x Metaphys., c. 6, hunc designat sub nomine generico of quotxoi Proclus, in Timæum Platonis, initio, facete quod Aristoteles scripserat in loco supra citato Metaphys. referre videtur: «Anaxagoras primus esse videtur, qui, dum omnes alii se somno darent, perceperit intelligentiam esse omnium causam. › Themistius, Orat. xxvi, p. 317: Primus Anaxa goras admisit mentem et divinitatem in creatione mundi, et non omnia ad corporum naturam retulit. › Videat, cui libet, Cedreni compilationem, p. 158 tom. 1 edit. Luparæ. Clemens Alexandrinus, Stromat. l. 11, p. 435 past; sed, inquit Pater, hic non stetit prudens in veritate; creationis dignitatem sustulit, turbines absurde fingendo... In hoc loco, Clemens demonstrare contendit Moysem antiquos auctores superare quod doctrinam creationis mundi.Omissis Thalete et ceteris, ad Anaxagoram per venit, cujus doctrina alias superat, quia dicit mentem esse rerum causam et ordinatricem; deinde autem Cle mens dicit Anaxagoram aliquo modo primam doctri nam reliquisse, quod stulte admiserit turbines. Quis non videt hic Clementem erravisse, aut nos decipere voluisse? Nulla est contradictio in doctrina philoso phi. Explicatio legum generalium physicæ, quam tradebat Anaxagoras, ut nostris diebus Descartes, ope intervenientium turbinum, nullo modo contra dicebat principio quo admittebat motus ordinisque mundi causam esse spiritualem et immobilem. flic creator vel ordinator opus suum confirmavit, inter venientibus physicæ generalis legibus quæ motus gubernant; leges istæ sunt turbines, Aivot, qui mun di rotationem faciunt. Quid in his absurdum? Ante Newton, Descartes secundam causam effectuum naturalium turbinibus vel impulsioni dederat: ex hoc tempore, angligena doctus attractionem admit tit. Theorias autem Cartesianas evertit Newton, non quod essent absurdæ, sed quia gravitatis gene ralis corporum sua expositio scientiæ difficultatibus magis obvia erat. Primus Anaxagoras mentem rebus præposuit. His testimoniis ex Græcis desumptis, Ciceronis testi monium addam, ipsumque sibi contradicentem indo. cam. In loco enim jam citato hujus auctoris, legitur Anaxagoras qui accepit ab Anaximene disciplinam, primus omnium rerum descriptionem et modum mentis infinitæ vi ac ratione designari et confici voluit. Et tamen in eodem capite scripserat paulo ante Thales Milesius qui primus de talibus re bus quæsivit (de naturalibus) aquam dixit esse ini«"Ην πάντα ὁμοῦ χρήματα· ὁ δὲ νοῦς διακρίνας έκόσμησε. εἰσελ ὡς λέγουσιν οἱ φυσικοί· ἦν ὁμοῦ πάντα χρήματα. Αναξαγόρας πρῶτος ἐπέστησε τὸν νοῦν τοῖς πράγ
col. 1469–1470page 11 of 28
PG 21:1469tium rerum, Deum autem Mentem quæ ex aqua cuncta fingeret.. > Nonne adest contradictio? Lactantius, 1. 1, c. 5, verba Ciceronis transcri psit Thales Milesius. qui unus e Septem sapien tum numero fuit, quique primus omnium quæsisse de causis naturalibus traditur, aquam esse dixit ex qua nata sint omnia, Deum autem esse mentem qui ex aqua cuncta formaverit. › Hæc ultima affirmatio explanationem exigit. Nul lus ante Ciceronem scriptor dixerat Thalem admi sisse Deum creatorem mundi, a materiaque inde pendentem. Aristoteles dicit, Metaph., 1. 1, c. 3 Távov. Plerique philosophi causam rerum spiri tualem non admiserunt, Thalesque profecto inter eos, ut hujus scholæ princeps, annumerari debet. Testi monium novum et fere nullum allegatum fuit, ut Ciceronis affirmatio tutaretur: Cyrillus Alexandri nus in Invectivis adversus Julianum, l. 1, c. 4, sic Thales Milesius dicit Deum esse mundi mentem. › Sed primum hæc verba non satis clara apparent, et amplius hic Pater non semper in citationibus scrupulose agit, siquidem in eodem opere Sanchonia ton mentionem facit ex Stromatibus Clementis Ale xandrini, et ex Josephi versione: in his porro de Sanchoniaton nullo modo agitur. Virgilius Anaxa goræ sententiam sic tradit, Æneid. lib. v1, 726. Totamque infusa per artus Mens agitat molem et toto se corpore miscet. Thales exsistentiam deorum admittebat, ut Ana ximander, Anaximenes, Empedocles et omnes phy sici qui principium rerum in materia reponebant, et certe, sine eorum injuria, non potest dici eos atheos esse ut Theodorum Cyrenæum aut Diagoram ex insula Melos; sed Christianismi doctrinæ differunt ab antiquorum opinionibus qui propterea sæpe a nobis male æstimantur. Hic error quo notiones revelatas cum notionibus ope luminis naturalis detectis con fundimus, jam notatus fuit a Warburton, cujus opus in Gallicum vertit sermonem Silhouette, Dissert. 12, tom. 11, p. 176. Episcopi Sherlock quartus ser mo, totus de hac quæstione est. Sic sæpe vocamus atheos, philosophos qui non admiserunt Deum crea torem, Deum e nihilo omnia extrahentem, aut sal tem mentem omnino separatam a materia quam fin xit. Hæc Anaxagoras primus professus est, quem se cuti fuere et Socrates et Plato et Aristoteles aliique; nullus autem, ante Anaxagoram, nec Thales ipse, has veritates ediderat. Anaxagoræ apophthegma, a Diogene Laërtio citatum iterumque a Stobæo, refert quod ipse interrogatus quid esset antiquius, respon dit Deus, quod non ipse generatur. > Sic Cicero De legibus, 1.11 Thales, qui sapientissimus in Sep tem fuit, aiebat homines existimare oportere, quæ cernerentur, deorum esse plena. › Deos admittebat, non autem ante omnia exsisten tes nec creatores. Versatur in sententia Homeri qui originem rerum et Deorum aquam dicit, Iliad. E, versu 202, * Et ibidem, versu 246 Idem censet Hesiodus, qui Deos non exhibet nisi postquam chaos ordinatur et ipsi tellure feruntur, Theog. v. 116 Hæc opinio ita prævalebat, ut Aristophanes in Avibus, vers. 477, dicat: «Si aves ante terram, ergo ante deos creati sunt Hesiodum dicit Plutarchus, De Iside, c. 57, alia principia non admisisse dici posse, nisi ea quæ pri mavocat, scilicet terram, chaos, tartarum et "Epwta, amorem. Hesiodus, et omnes theologi, inquit Aris toteles, in id solum attenderunt quod mentem lectorum caperet; quid autem nos philosophi cre dere possumus, quando dicunt alios deos natos fuisse, quos principia vocant, omnesque nectaris et ambro siæ inexpertes, esse mortales? Etenim, hos si gustant victus dii, voluptatis causa, neque nectar aut ambrosia sunt exsistentiæ divinæ causæ; si con tra ab his victibus exsistunt, quomodo essent im mortales, qui cibo egent? Ista fabulosa sophismata vix attentione digna sunt. Sed ab iis qui ratiocina tionem adhibuerunt quæro, quomodo essentiæ 'ab eadem origine ductæ, dividuntur deinde in immor tales natura, et natura mortales? In hac doctrina quoniam adest contradictio, hæc non sunt principia. rerum. Empedocles, qui sapientissimus dici potest, in eadem contradictione versatur. Dicit disputatio nem (vɛixoç), destructionis esse causam et princi pium: cur non autem eadem esset principium gene rationis? ex ea etenim omnia, si excipias Deum, proveniunt; dicit enim Omnia quæ sunt, omnia quæ erunt, ab ipsa sunt, et erunt, et crescunt; scilicet arbores, homines, feminæ. aves, pisces qui unda amara nutriuntur, diique ipsi qui vita infinita gau dent, etc. Sic philosophi qui ante Anaxagoram florebant, ex Aristotele, omnes usque ad unum, credebant deos ipsos a principio universali, materiali, simplici vel multiplici, quidam aqua, quidam igne, quidam aere, genitos fuisse. Arist. Metaphys. 1. 111, c. 4. Hunc errorem primus Anaxagoras impugnavit. Post ipsum, Chaos, illud inquam Sanchoniatis et He siodi, ut principium receptum a quibusdam fuit. Accusilas, inquit Damascius Пɛpl'Aprŵr, codex 1987, folio 567, mea sententia, Chaos primum prin cipium putavit, utpote omnino ignotum; deinde Erebum, principiumi masculinum, noctem, princi pium femineum admisit; quorum prior immensita tem, posterior rem finitam significat. Irenæus, Contra Hæreses, l. 11, c. 4. Antiphanes in theogonia de nocte et silentio Chaos emissum dicit: dehinc de Chao et nocte cupidinem, et ex hoc lumen: dehine reliquam se cundum eum primam genesim. Post quod rursus se cundam deorum generationem induxit et mundi fabricationem. Dehinc de secundis diis narrat hominum plasmationem. Sic, ante Anaxagoram elementa materiæ, obscuri tas et immensitas principium rerum putabantur; isque primus hanc opinionem deseruit, præcemi nentiamque menti tribuit inde vous vocabatur. Plutarchus, in loco jam citato Vitæ Periclidis, di cit Periclidis domum assidue inter alios adibat Anaxagoras Clazomenus, qui Nou; cognominaba tur. Epitaphium Anaxagoræ sic legimus, lib. VIII, C. 19 Historiarum diversarum Eliani: Hic jacet ille qui proxime ad veritatem accedit, quoad exsistentiam cœlestis mundi, is est Anaxagoras. Al tare illi erectum fuisse fertur, cui juxtà quosdam Noūs, juxta alios 'Aλea, inscribebatur. Certe tales honores non illi attributi fuissent, Nous non cognominatus fuisset, si quæ dicta fue rant a Thalete, a Parmenide, ab Hesiodo, aut quæ ab Hermotimo audierat, tantum in lucem revoca verat. Col. 65 6. 'E' σrlaç. Lege d' orías, quod jam vidit de Rhoer ad Porphyrium. Proverbialis lo cutio est quæ a principio sonat. Hanc explicat Ze nob. Proverb. 1, 40. Cf. Casaub. ad Strab. 1, 24; Runkenius ad scholia Platonis, p. 256. Hanc formu lam citat scholiastes Aristophanis ad Vespas. v. 842, ut alii bene multi. Of pro ut glossema dele. Col. 68 4. Vide Eusebium, Demonst. Evang. lib. 1, p. 54 edit. Montacutii. Col. 73 7. 'Apporε áƒдact. ReinesiusΤὰς ἐν ὕλης εἴδει μόνον ᾠήθησαν ἀρχὰς εἶναι Ὠκεανόν, τε θεῶν γένεσιν καὶ μητέρα Τηθύν. Ὠκεανοῦ, ὅσπερ γένεσις πάντεσσι τέτυκται. Ήτοι μὲν πρώτιστα χάος γένετ', αὐτὰρ ἔπειτα Γαι ευρύστερνος, πάντων ἕδος ἀσφαλὲς αἰεὶ ᾿Αθανάτων, οἱ ἔχουσι χάρη νιφοέντος Ολύμπου. Οὐκοῦν δῆτ' εἰ πρότεροι μὲν γῆς, πρότεροι δὲ θεῶν [ἐγένοντο.»
col. 1471–1472page 12 of 28
PG 21:1471Varia lectiones lib. 1, c. 22, p. 27: Ægyptiis et Æthiopibus solemne doctrinas suas sacras et sa pientiain arcanam de naturalibus et civilibus, sym bolicis quibusdam figuris animalium, aliarumque re runi sublunarium cœlatis ceu libris mysticis in pyra midibus et obeliscis proponere, partem etiam in tem plorum adytis conservaverunt soli ejus custodes et doctores auμouvés seu sacerdotes, quorum in Solo nis, Pythagoræ, Democriti, Platonis vita multa men tio. ▸ Cf. J. Bryant New system, or analyse of anciens Mytholog., Londen 1775, 4º. Vide Wittembach Bi blioth. critic. 1, 53. Col. 76 B1. Quolws σxhuari. Damascius, in li bro suo Principiorum, sic Sidoniorum explicat cos mogoniam: ‹ Òmnibus rebus Sidonii fundamentum Tempus dant, Desiderium et Nubem. Coeuntes Desi derium et Nubes genuerunt Aerem et Abram, a quibus producitur ovum. › Idem Phoenicum cosmogoniam, ex Moscho, expli cans Primum, ait, et ante omnia fuit æther, dein aer, ex quo provenit Oulomos, qui, a seipso fecun datus, genuit primum Chousoron (cujus nomen si gnificat qui aperit), dein ovum, posteaque Lipsen et Notum. In duas partes dividitur ovum: prior pars facit cœlum, posteriorque terram. De ovo, symbo Jica significatione mundi, vide Macrobium, lib. VH, 16; Apium a Clemente Romano citatum, in hom. 6, p. 687 edit. Coteler.; dein hoc carmen a Da inascio transcriptum Eusebius, Præpar. evany. lib. 11, p. 115, ex Por phyrio mentionem facit Ægyptii dei Kneph, cujus ex ore ovum exit a quo producitur deus Phtha. Ibid. C11. 'Ezovosic. Hic locus jam supra c. 9 init, memoratur, cum varia lectione no loco Cot. 77 15. Kdoctor. Jupiter Casius cultus fuit úsque ad tempora_longe posteriora; Anthologia continet anathema Trajani ad hunc deum. Cujus ad honorem numismata Syriæ Phoenissæ cusa sunt. De monte Casio vide Salmasium in Adria num Spartiani, c. 14; Wesseling, in Itinerarium Antonin., p. 152; Suidam in voce Kários; Relandi Palæstinam, tom. II; Boivinum juniorem, inter Com mentaria Academiæ, tom. II, p. 279; et de cultu ge ratim montium, Maximum Tyrensem, Diss. 8, p. 129; Dion. Chrysost., Dissert. 12, p. 212; Gui raldum, p. 90, De diis. Ibid. 2. Mnupovμoç. Lectionem admisi mss. 466 et 467 a Bocharto propositam, Geographia sacra, lib. u, c. p. loco Ibid. 6. Tupor. Hic non agitur de urbe Tyro, siquidem inferius indicat Biblon ut primam urbem muris circumseptam, sed de loco Tyrus dicto. Vide Bochart, Chanaan, lib. 11,c. 17. Ibid. 5. 'Arpéa. Agræus nomen est Arabia gentis, cujus urbs caput Agra, postea Petra vocata fuit. Istiusce populi numisma, cujus Relandus men tionen facit, Palæstina sacra, t. Ì, l. 111, p. 933, in una facie fert in altera autem, Ibid. 14. Ala uixior. Jupiter Machinator. Vide Bochart., Chanaan II, 2; Lucianum, De sacrificiis. Hoc nomen, Zeus, diversis diis a Philone datum, no men est generis quo divinitas indicatur. Alius est Zaúc, Croni filius, Crete, dein Græciæ deus. Col. 80 9. Zuroçopovjεror. Templum de quo hic agitur, quod ab aliquot jugatorum boum pari bus gestabatur, morem Orienti proprium revocat. Multa similia templa a nobis indicantur: Primum foederis arca, cujus varia itinera describuntur in Biblia sacra, in l. I Regum, c. vi; in Actibus Aposto lorum, c. 6, v. 43; primi enim homines vitam er rantem degebant. Apud Ægyptios, vocabantur rasto popot, deorum vectores. Vide 6. lib. Stromatum Cle mentis Alexandrini; Vide Macrobium, Saturnales, Vehitur simulacrum dei Heliopolitani ferculo, veluti vehuntur in pompa ludorum circensium deo rum simulacra; et subeunt plerumque provincia proceres, raso capite, longi temporis castimonia puri > Servius in versum 68 lib. vi Æneid. Da Latio considere Teucros, Errantesque deos, agitataque numina Trojæ. Certe Edava dicit, id est simulacra brevia quæ portabantur in lecticis, et ab ipsis mota infundebant vaticinationem. Eustathius, in versum 423 Iliad. T. II, p. 128, edit. Rom. õtɩ, etc. Quidam hunc versum historice interpretantur, et dicunt apud Diospolim Ægypti exsistere Jovis tem plum, ex quo Æthiopii statuam dei necnon et nu minum sociorum extrahunt, ut eam ferentes Libyam circumagant. Herodotes pariter mentionem facit, c. 63 Euterpies, divinitatis papremiticæ, cujus sta tua erat in templo ex ligno deaurato, quæ pridie ad alteram capellam deferebatur, ut exinde producere tur in curru quatuor rotis. Vide Diodorum Siculum, 1. 11. p. 88. Si Gogueto fidem adhibeas, Fragmenta historicorum Sinensium, t. VI, p. 320, De origine legum, hic usus apud Sinenses viget. Ibid. Lege apud Byblies, ut jam vidit Vigerus. Ibid. 15. Mayor. Nomen Carthaginensibus com mune. Ibid. 5. Egunr. De diversis modis hoc nomen scribendi vide quod legitur, p. 133, de Dioscuris Cabirianis; vide quoque Hemsterhuys in Lucianum, t. 1, p. 281, edit. in-4°. Ibid. 10. Pausanias Bo ticorum, c. 8: Apud Thebas est, prope portas Hypsistas, templum Jovis Hypsisti. Hesychius Ex Hesychio, eodem nomine indicatur quidam Cypri deus. Evidenter agitur de deo Phoenicum ad utramque regionem translato. Val ckenaer revocat Melchisedech Ibid. 13. Ovparór. Lactantius, De falsa reli gione, c. 15: Privatim singuli populi gentis aut ur bis suæ conditores, seu viros fortitudine insignes, seu feminas castitate, summa veneratione coluerunt; ut Ægyptii Isidem; Mauri, Jubam; Macedones, Ca birum; Poeni, Uranum; Latini, Faunum. › Ibid. 7. Kporor. Cronus, Latine Saturnus, apud Orientales Bel vel Bal. Theophilus ad Autolycum, l. 1. p. 394, edit. Christophori Wolf Ibid. 8. Elzwr. Scaligerus in Collectione fragmen torum, p. 3, legit Dagonem, qui appellatur piscis (tyúc.) Contradicit Bochart, Hierozoicon, 1, 6. Vide Valckenaer, p. 15 de sa Dissert, sur Aristobule. Col. 81 4. Bairvilaç Movç. Hæc de petris Boetylis seu animatis opinio pluribus antiquorum testimoniis nititur. Falconet hæc testimonia col legit. Vide tom. VI Commentariorum Academia Inscriptionum. Ex hoc auctore eædem sunt ac petræ ophitæ vel æthereæ, quas indicat Orpheus,Έπειτα δ' ἔτευξε μέγας Χρόνος αιθέρι δίῳ Πεον ἀργύρεον. ἐπιθύσεις. Ζηνί Τόδ' 'Αινεάδης Κασίῳ Τραϊανός "Αγαλμα Κοίρανος Ανθρώπων Κοιράνων Αθανάτων. 2, 706; Σαμημροῦμος Μηρού μος. Αγρεύς, Ζεὺς Κάσιος. Τινὲς μὲν ἱστορικῶς θεραπεύουσι, λέγοντες 10. Παρὰ δὲ βιβλίοις. Βιβλίοις, 'Ελιοῦν... ὕψιστος. Ελιεὺς Ζεὺς ἐν Θήβαις. Ἱερεὺς τοῦ Ὑψί στου. "Ένιοι σέβονται τὸν Κρόνον καὶ τοῦτον αὐτὸν ὀνομάζουσι Βὴλ καὶ Βάλ, μάλιστα οἱ οἰκοῦντες τὰ ἀνατολικά κλίματα. Παρὰ δὲ Ῥομαίοις Σατούρνος ὀνομάζεται.
col. 1475–1476page 13 of 28
PG 21:1475Ophionei: pugnam deorum: arborem et pallium. › Celsus, ab Origene citatus, lib. vi, p. 303, edit. Cantabrigiæ: Videte Pherecydem, qui multo ante Heraclitem foruit; ut utramque aciem in conspectu locat, Crono istius, alterius Ophioneo caput tenente; et ut alternas utriusque provocationes describit. > De hoc philosopho ef. præter Diogenem Laertium, in ejus Vita; Salmasium, Plinianis exercitationibus in Solinum, p. 590, tom. I; Giraldi, Historia deo rum, syntagm. 15. Col. 88 C. 1. Oi Alrúntio. Laurentius Lydus, in libro De mensibus, p. 53, edit. Schow, hunc locum ad verbum citat. Col. 96 1. Fl. D. Letronne, Recherches sur l'Egypte, p. 241, conjicit xvi. Vide Wesseling. Lege Cub, cerevisia. Vide infra col. 106 B. Cf. Diod. Sicul. Col. 108 B4. Vide Casaubon. De satyrica poesi,1, 2. Col. 112 6. 'Arciozor. Antiochus, Herculis filius, ab Apollodoro, lib. 11, 8, dicitur Inлóns Ó Credendum est Phylantem, Antiochi filium et Hippotetis patrem, nomen suum ab avo sumpsisse, quod nomen scribi debet per unum mater ejus erat Midea, refe rente Pausania, x, 10, 1. Hic Herculis nepos saepius cum Tlepoleme confunditur, cujus mater, Astioche, pariter erat filia Phylantis vel Philei, ut superius no minatur; sed Apollodorus Phylantem vocat, lib. 11, 6. Ilic, ut scribit idem mythologus, rex Ephyri (Corinthi), erat, teste Pausania, iv, 34, 6, rex Dryoporum: quæ nominum et personarum compli catio potius exposita quam elucidata est a Reinesio, epistola 24, p. 88. Ibid. Actváre par. Diodorus eam vocat Astyda miam. Ibid. 7. 'Appɛrlov. Ormenius dicitur a Diodoro et Strabone, ix, 438 edit. Casaubon.; ab Euse bio autem Armenius; Strabonem secutus sum. Ibid. 14. Doporidos. Legendum est cum Dio doro (v, 74) et Apollodoro (11, 10, p. 314 edit. Heyne) Coronis pro Phoronis. Ibid. 11. Evnuɛpoç. De Euhemero consulan tur Aurelius Augustinus ad Maximum, epist. 44; idem, De civitate Dei, lib. vi et vii; Strabo, lib. 1, c. 3, p. 47, lib. 11, c. 3, p. 102 et c. 4, p. 104, lib. vII, c. 3, 299; Athenæus, lib. xiv, p. 658; Lydus ed. Hase, p. 277; inter recentiores: Commentarii Academiæ, t. VIII, p. 107; Sevin. t. XV, p. 268; t. XVI, p. 61; Fourmont, natu major, t. XXXV; Foucher. Col. Ms. Col. 118 8. Ilava. In Diodoro legitur Titan. Col. 121 12. Hæc etiam Epi phanius in Expositione fidei, addit nomen Eva sine aspiratione in Ilebræo feminam sonare. Col. 124 13. 'Apøntovpriai. De hoc verbo vide Lubeck in Aglaophamo. Col. 129 10. 'Ernorsvoa x. t. 2. De his ver sibus cum Arnobii versione Latina Adversus gentes, lib. v, c. 25, collatis, et qui ab exemplaribus origi nalibus differunt, vide Lobeckium, Aglaophamus, 1. II, p. 819. Col. Villoison De triplici theol., p. 76, ut Clemens Alex. Col. 133 15. spaлɛvσai. Hoc verbum in eo dem sensu accipitur acc. 6. OɛpaneÑoat &' ov uw Gavto. Vigerus in notis hanc locutionem confert cum hoc loco Vitæ Alexandri a Plutarcho scriptæ salvans fa bulam per veritatem.; Sed Lobeckius, in Aglao phamo, t. I, p. 156, vult hanc locutionem exprimi debere per allegorice exponere, Оɛpanɛla sæpe sæ pius allegoriam significante. Scholiast. Ambros in Odyss. F, Eustathius, ad Iliad. D, v. 19: 'Allmyopia tis toiç malaiois. Idem in Dionysio Periegete, p. 66 Eustathius, ad Iliad. A, p. 128 edit. Rom.: "Ou 6ɛpaneúovat, historice omnes interpretantur. Col. 137 10. "Ioμapoç. De hoc vide Faes ad Gyrald. De sepulturis. Col. 140 10. Consulatur Demosthenes, p. 1401 eldéval. Prærogativa. Col. Vox Valkenaerio in fragmenta Callimachi, p. 288, notanda videtur: consulit igitur legendum esse Epoxa in eodem sensu ac allicere, et lectorem revocat ad notam Perizonii in Ælianum Var hist., VIII, 42, p. 551. Creuzer in tractatum Plotini De pulchritudine, p. 249, ait: Proprium est verbi xsv de vestibus quæ luxuriose trahun tur. Plato. Alcibiad. 1, 92. › Scholiastes Aristidis, orat. Platon. xpɛiaç. Unde animadvertendum est duplicem sensum huic verbo afferri posse: nempe trahere post se et trahere ad se; et huic ultimo sensui convenit vox Éçolxa sed cum Eusebius cum contemptu loquatur de hac corporis parte, huic convenire non potest sensus attrahere. Hoc est quod Latine vocant pondera. Catullus, Galliamb., 6 Devolvit ille acuta sibi pondera silice. Petron. 92 Habet inguinum pondus tam grande.▸ Consequenter, contra mentem Valckenaerii, retinen da est vox Col. Cod. Reg. om. habet pro Ibid. 12. Evperiodoɣlaç. Codd. Reg. 465 et 468, espeσldoylas. Ibid. 5. Ovç. Codd. 451 et 465, äç. Col. 156 2. Cod. 451 addit siç post Zɛúç. Ibid. 5. Aauðálwr." Festa Dædalia singulis se xaginta annis Plateæ celebrabantur, ut testatur rhetor Menander in suis Epidicticis tom. IX, p. 211 editionis Rhetorum Walzii. Loquens de panegyri quadam supposititia, hæc ait Religiosus horum festorum molivus erat Jovis et Junonis reconciliatio, de qua hic Plutarchus; cujus narratio abbreviata reperitur in Bœoticis Pausaniæ, c. 3. ‹ Ferunt, inquit, Junonem iratam Jovi in Eubœam secessisse; Jupiter autem cum ejus animum ad melio ra revocare non posset, Citheronem adiit, qui tunc rex erat Plateæ, et omnes suis ingeniosis artibus supera bat. Hic igitur jussit Jovem statuan ligneam eri gere quam velis adumbratam duceret in curru a bo bus tracto, ubique proclamando sese Plateam, filiam Asopi, uxorem ducere: quæ suadebat Cythero exse cutus est Jupiter. Statim vero ut audivit Juno, cito advolavit, et curru appropinquans velum quod sta tuam celabat abstulit, et gavisa est videns pro uxore quam reformidabat, lignum esse. Ergo cum Jove inita est pax, et in meinoriam hujus reconciliationis instituit Juno festa que dicebantur Dædalia: nam li gneæ statuæ hoc nomine dicebantur longe anteaquam Dædalus, Palamaonis filius, Athenis nasceretur, el puto illi hoc nomen postea datum ob suam dexteriΦύλαντος τοῦ ᾿Αντιόχου του Ηρακλέους. λ; 117 3. Πλαγίαις. 466. πελαγίαις. Όφις θήλεια. 13 5. Μυστικόν. Μυστικῶς οἶδε τὸ πατρικὸν ἁμάρτημα προθυμηθέντες, ἐπὶ φυ σικάς διηγήσεις καὶ θεωρίας τους μύθους μετεσκευά Τὸν μῦθον ἀνασώζειν πρὸς ἀλήθειαν, « 174: Θεραπεία του μύθου, ὅτι τοὺς νέους ἀποθνήσκοντας ἔλεγον ἁρπάζεσθαι παρὰ τῆς Ἡους. καὶ ἡ διὰ ἱστοριῶν τῶν μύθων θεραπεία εἶναι δοκεῖ Τάχα ὁ Διονύσιος ἐν τούτοις ἱστορικήν τινα θεραπείαν παρακαλεῖ τῆς μυθικῆς κιονοφορίας του Ατλαντος. τὸν Δία εἰς ὠκεανὸν ἔρχεσθαι ἐπὶ τοὺς ἀμύμωνας Αιθιοπῆας, θεοὺς δ᾽ ἅμα πάντας ἕπεσθαι, δωδεκάτη δ' αὖθις ἔρχεσθαι εἰς Ολυμπον, τινὲς μὲν ἱστορικῶς Ερωτικός. Δεῖ σε τὴν προαίρεσιν τοῦ λόγου πρῶτον 141 1. Τὰ ὁλκὰ πρὸς αισχρουργίαν μέρη τοῦ σώματος. όλκα 1: Ὁρῶ δὲ, ὅτι πολλὰ τῶν πόλεων ἐστὶν ὥσπερ ἐφόλκια, οἷς ἀνάγκη συγχωρεῖν. Ωσπερ ἐν σώματι εφόλκια ἀναγκαῖα τινα φυσικῶς ἐπισυρόμενα ἀπὸ τῶν ὁλκάδων τῶν ἐπιφερομένων κελητίᾳ διὰ τὰς όλκά. 155 2. Ἐν τοῖς περὶ θεῶν μύθοις. 451 ἐν τοῖς, εἰ μύθους μύθοις. Οὐ σπανιότητί ἔστι περισπούδαστος ὥσπερ αἱ ἄλλαι καὶ συνεχῶς γινο μένη, οὐδὲν ἐκείνων ἀπολείπεται σεμνότητι, ὡς τὰ Ληναῖα, ὡς Ἐλευσίνια, ἐὰν δὲ τριετερικὴ ὡς Νέμεα καὶ Ἴσθμια, ἐὰν δὲ πενταετερικὴτετταραετερική ἢ πλειόνων ὡς τὰ Πύθια καὶ Ὀλύμπια καὶ Δαίδαλα τὰ ἐν Πλαταιαῖς· δι᾿ ἑξήκοντα γὰρ ἐτῶν ἄγεται.
col. 1479–1480page 14 of 28
PG 21:1479Col. 177 2. Alapun. Sic 451 et 466; Stephan. ibid. Ibid. 5. Toσoutwr. Hic in 465 incipit caput v11. Ibid. 6. Cod. 451 om. coplas n.. Ibid. Ibid. Col. 180 3 Hic versus qui innumeris in locis repetitus inveni sur, et qui infinitis allusionibus locum dedit, videtur fuisse proclamatio hierophanti cum magna mysteria esset celebraturus. Brissonius, De formulis init., et De Sacy, in opus Sanctacrusii, De mysteriis, p. 345, illud confirmant multis citationibus. Cæterum Béбnào; no men est technicum. Lobeckius qui Konigsbergæ edi dit opus De mysteriis, 1829, 2 vol. in 8°, eximium ob immensam eruditionem quam præ se fert, e contra contendit p. 451, tom. I, hunc versum nullo modo cum his mysteriis relationem habere. Verum est dicere Lobeckium a mysteriis omne secretum amovere quod thema difficillime sustineri potest, ratione ha bita acclamationis totius antiquitatis; sed hic non est locus quærendi utrum recte an non suo munere functus fuerit. Hic versus in capite fragmenti Or phei inferius citati reperitur, lib. x, 12; hunc citant Justinus martyr, Cohort. p. 15; Clemens Ale xand. Protrept. c. 7; Cyrill.; Julianus, l. 1, p. 25; Tatianus ad Græcos. Apud auctores paganos frequen ter huic alluditur. In Florilegio Stobei, serm. xvi, legitur Hæc primitivi versus modificatio Pythagoræ ascri bitur; denuo reperitur in libro v, in anonymo fragmento quod Wyttenbach Plutarcho tribuit; in Symposio Platonis p. 218, Húlaç peɣálas tois wol ml0e08e; Galenus, De usu partium, XII, 5 μsbóбou Beбhous; Lucianus, De sacrificiis, t. III, p. 78; Liban. epist. 475. V. Spanheim in Callima chum, hym. Apollinis, v. 2. Brissonius contendit legendum esse pro; Wesselingus autem stat pro 36ŋhot, quam versionem probat universalem esse in omnibus manuscriptis in qui bus idem versus reperitur, et melius convenire. Mihi mens non est hanc adire controversiam: Wes selingus hanc opinionem emisit, in dissertatione quæ sequitur tractatum Valckenaer, cui titulus De Aristobulo. Hoc Porphyrii fragmentum pertinet ad tractatum Sequentia notat hac de re Valckenaer, in libro nuper citato De Aristobulo Inter libellos quos pene integros operi suo inter texuit Eusebius, a p. 97 ad 118, Porphyrii Пlɛpt ayapátov (apologia pro simulacris_deorum), e quo derivati Orphei versus, 1. XIII. Ex libro Пɛpt ayalpatwy sunt quæ leguntur in eclogis canteria nis Stobæi, ut palam ostendunt manuscripti adhibiti a Galæo ad Cornuti Nat. deor., c. 2, p. 143, et viro doctissimo in Misc. criticis, vol. VII, p. 191. › Ibid. 6. 'YOTURWAVES cod. 466. Ibid. F. lbid. Ibid. 5. 'Evyov 451, recte, ob sequens ver bum Ibid. Col. 181 3. H dé. Negationem admisi in hoc textu pro affirmatione, consulente Valckenaero, Diatriba in Euripidis fragmenta, p. 216, contra le ctionem manuscriptorum; sed hoc exigit sensus, et phrasis recta ordinatio. Ibid. 9. Kaliuazoç. Hos Callimachi versus a Plutarcho citatos, emendavit Bentley; vide Calli machum edit. Ernesti vel Blomfield, Fragm. 105. Ibid. Ibid. 12 Aldy 465; mox ilfov pro Relov 451. pro Ibid. 14. Kalaloviar. Hoc nomen mutatur in ci tatione Phoronidis a Clemente Alexandrino alle gata Stromat. lib. 1, p. 418 Apud Africanum, quem citat Syncell. p. 449, pater vocatur filia Ibid. C. 1. Awpwv oxλny 46el 466. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. 7. Mowraç. Deest in 465 et 466. Ibid. 8. Mopons iidem codd. Ibid. 11. Kal Aidolç. Omittit 451. lbid. pro Ibid. 14 'Eoria. Cod. 451 ¿stiv ā. Col. 184 2. In interpretatione post tradiderunt, supple, qui sententias Orphicas carminibus tradide runt. Ibid. Ibid. pro Apulus et Stobæus. Ibid. Ibid. Ibid. Stob. pro Ibid. Stob. Ibid. Ibid. Ibid. Stob. Ibid. et vers. seq. Ibid. Ibid. Ibid. 1. Inter diversa poemata Orpheo tributa quorum longum nobis Suidas transmisit catalogum, assignando auctorem uniuscujusque putativum, plura sunt quæ præ se ferunt characterem mere religio sum. Difficillimum est dicere cuinam pertineat frag mentum a Porphyrio insertum in suo Пɛpi drai μázwr tractatu. De cætero consuli possunt varia Orphei editiones, quarum postrema est professoris Hermanni, Lipsiæ. in 8° 1805. Ili versus a plurimis auctoribus referuntur; pri mum pars quædam reperitur in tractatu De mundo, quem Aristoteli tribuunt, qui inter alia signa suppo sitionis hanc eamdem affert citationein; absque ulla contestatione, reperiuntur in Latina versione ejus dem tractatus, quam Apuleio debemus: et hoc jam eorum in lucem editionis tempus ferme certum in dicat. Proculus, in suo in Timæum Platonis con mentario his versibus usus est; et ex hocce com mentario Henricus Stephanus eos hausit et collo cavit in sua Poesi philosophica; tandem Stobæus in suis Eclogis physicis, quarum ultimæ editionis auctor est Heeren Gottingensis, eos citat ex Por phyrii opere cum majori parte eorum quæ sequuntur apud Eusebium. Hic pan theismus originem ducit ex secunda vel tertia epo cha philosophiæ Græcæ: quam longe a theogonia Hesiodi. Ibid. 2. Tà yàp & c. 451; mox idem (wñs pro Ibid. 3. &ot om. 466. Ibid. 4. Haisha 466. Duo ultimi versus ite rum occurrunt lib. XII, cap. 13, cum variis lectionibus. Col. Ibid. 9. Ov & Walcknaer ad Aristobul. p. 86. Ibid. 1. Meyάλou id. ibid. p. 81. Col. 187 4. Nous ≥ of id. ibid.; ous & oi Heringa ap. eumdem. Col. 188 10. auto 465, 466, 468. Ibid. Ibid. 13. 467; o 451.,διαρκεῖ. 4. Ανέκφραστον 451. 12. Του δημιουργοῦ 151, 466. 14. Καὶ ἐν λογισμοῖς 451. Φθέγξομαι οἷς θέμις ἐστὶ,θύρας δ᾽ ἐπίθεσθε βέβηλοι. Αείσω συνετοῖσι, θύρας δ' ἐπίθεσθε βέβηλοι. Πύλας μεγάλας Θύρας ἐπιθέσθαι κελεύω τοῖς ὠσὶ τοὺς ἀποδεικτικῆς βεβήλοις βέβηλοι Περὶ ἀγαλμάτων. 8 Μεμαθήκασι. 13. Κατακοσμήσας 451. ἐδήλωσαν. 5. Σχήματα 451. Οὔπως Κλεινίου ἔργον της ξόανον, ἀλλ᾽ ἐπὶ τεθμοῦ δὴ δηναιογλύφου, ὦ ἄνα, ἦσθα σανίς. 10. Δυνατόγλυφον 465. Δαναός Δαναόν. Καλλιθόη κλειδοῦχος Ολυμπιάδος βασιλείης, Ἥρης ἀργείης, ἢ στέμμασι καὶ θυσάνοισι, Πρώτη εκόσμησεν περὶ κίονα μακρὸν ἀνάσσης. Σπείρας, Καλιθυσία, 3. Κοπῆναι 451. Δυσέργαστον 466. 6. Εξανθεῖς 465, 466. 15. Οἷα 451 ὁποῖα. 3. Τερπικέραυνος 465; ἀρτικέραυνος 466. 5. "Αρην 465; άφθιτος, ἄφοιτος 466; ἄμβροτος 7. Αρχήγονος ἔθλος 451; ἀρχηγένεθλος 466. 9. Εγκρατος 451. 11. Εν ᾧ; τάτε 465; καλεῖται 466 κυκλεῖται. 15. Πρωτογενέτως 2. Περὶ κάλλεσιν 451. 3. Χρύσεα 451, 456. 9. Οὗας; υἱός 451. 10. Εχων 451 ἀπείρατον. 13. Τέτυχται 466. 19. Βαρυηχέα 451. Περὶ ἀγαλμάτων, γαίης. 185 3. Δημιουργικός 451. 11. δημιουργικόν 461, 465, 466.
col. 1483–1484page 15 of 28
PG 21:1483veniunt, sine sensuum interventione, credibilitatis motiva referenda esse, pro quibusdam ad mytholo giam, pro aliis ad legem, pro aliis ad ratiocinium. Sic nobis, quoad fidem in deos, primi fuerunt in stitutores et ductores, poetæ; deinde legislato res, denique philosophi. Qui omnes, etsi concor des in affirmando deorum exsistentiam, valde inter se dissentiunt et super quantitatem numinum ad mittendorum, et super eorum ordinationem, et su per essentiam, et super attributa. Philosophis dii sunt expertes doloris, senectutis et cujuslibet la boris, ut qui necessitatem Acherontis transnavi gandi effugerint. Rejiciunt itaque deorum alter cationes quas celebrant poetæ, et Terrorem et Ti morem, quos isti prolem Martis asserunt. Sæpe etiam contra legislatores dimicant, ut Xenophanes contra Ægyptios, dicens Osirim, si mortalem pu tarent, sicut deum non colendum esse; si econ tra deum, non amplius esse lugendum. Poete vicission, rejiciunt omnino et numeros et monadas et ventos, quibus philosophi divinitatem tribuunt. Itaque perfecta exstat dissensio inter tria hæc theo logorum genera. > Triplex divisio divinitatis exponitur ab Aurel. Augustino. De civitate Dei, 1. iv, 27; vi, 5, Varro nis vestigia sequente; inter recentiores, a Vossio, De idololatria, 1. 1, 1, p. 124; et a Villosonio, De triplici theologia, qui liber annectitur operi a San ctacrusio edito, De mysteriis veterum. Col. 229 6. Mǹ nivɛir tà ánirnia. Hoc fuit proverbium communissimum. Col. 232 3. pt codd. 451 et 466. Ibid. 6. Cod. 451 om. oux apuws. Ibid. Ibid. 4. Olywv 465, 461, 466. Ibid. Col. 233 4. Kanɛrtçɛzèç. Toup, in Longinum, De sublimi, § 54, citat, in significationem vocis xa XEVEPEX, malignosus, glossas Philoxenis, et hunc locum S. Ignatii ad Antiochenos: Exte oùY TOÙÇ quem male vertit traductor Latinus in malum currentes operatores. Vide Sui dam in voce Kaxevepezeta, et Theophylactum, in Epi stolam primam S. Pauli. Polybius, 1. iv, 87: Kavos 600vwv. Est et novum genus detractionis, quod consistit non in vituperando, sed in maligne lau dando: hæc xaxevτpéxeta, hæc invidia, hic dolus, inter aulicos præsertim accessum habuit.» De sensu hujus vocis autáže, vide notam Ruhn kenii in lexicon Platonicum Timæi, p. 255. Ibid. 5. E. Mutavi & bis repetitum in a5, et duplex hujus mutationis mihi ratio fuit: opposi tio quæ videtur adesse inter phrasis contextum, et Plutarchi confessionem in libro De oraculorum defe ctu, circa defectum artis qui apparebat in oraculo rum carminibus; quem defectum nosmetipsi haud difficulter possumus agnoscere. Insuper, ut mihi vi detur, contradictorium esset ultra modum exaltare hanc poesim, ut ipsam postea denigraret, ut sic re ipsa facit. Ibid. 5. Tevratórtwr. Vide Ruhnkenium in Ti mæum Platonis, verbo stážw, p. 253. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. 9. Tú Ibid. D. 5. Latine micare; apud lla los nunc jocare alla mora. Col. 236 14. Kal rótɛ your. ‹ Ne tunc quidem.› Ibid. Ibid. "Avolay 451. Ibid. 2. "Hεr, 451. Ibid. Col. Mirum quod in re Rome acta Ptolemæorum tempora adducat Eusebius; forsan melius esset loco odpaluv aliud nomen assumere ex historia Romana deprom ptum, verbi gratia, opsion, quo vivente, combu stum fuit Capitolium, grassante bello civili. Clemens Alexandrinus in Cohortatione ad gentes, pag. 46 ‹ Satis mihi perspectum est, ignem eos arguere, ct superstitioni remedium afferre posse. Ignis in lucem te deducet, si vis hac amentia liberari. Hic enim templum, quod Argis erat, una cum sacerdote Chry side, combussit. Hic Ephesize Dianæ templum. quod post Amazonum tempora secundum erat, Roma numque haud semiel Capitolium depopulatus est. Idem a Sarapidis fano Alexandriæ non abstinuit; et Bacchi Eleutherii delubrum Athenis diruit; Apol linis autem Delphici ædem, primo quidem procella disjecit, dein vero sapiens ignis funditus delevit. › Arnobius, 1. v, p. 207: Ubi Juno regina, cum inclytum ejus fanum sacerdotemque Chrysidem ea dem vis flammæ, Argiva in civitate, deleret? Ubi Serapis Ægyptius cum consimili casu jacuit, solutus in cinerem cum mysteriis omnibus atque Iside? Ubi Liber Eleutherius cum Athenis?Ubi Diana cum Ephe si? Ubi Dodonæus Jupiter cum Dodone? Ubi deni que Apollo, etc. Infiniti operis esset res toto in orbe describere quæ sint fana convulsa terræ motibus et tempestatibus, quæ incensa ab hostibus, quæ ab re gibus et tyrannis. › Col. 240 7. Turyárɛır. Origenes Contra Celsum, lib. vi, 5, 3, p. 695, pariter affirmat Peripateticos ve ritatem oraculorum, sicut Epicuri sectatores, negas se: Fateamur ergo nobis facillimum fore de allegatis oraculis, ex multis argumentis ex Aristotele et philo sophis Peripateticis depromptis, totam hanc argu mentationem pro Pythia et aliis oraculis diruere nobis haud difficile esset colligere et citare quæcun que dixere Epicurus et qui ejus opinionem hac de re amplexi sunt, et ostendere etiam inter Græcos esse qui pugnent et negent divinas prædictiones quas omnis Græcia et credidit et mirata est. › Cicero, De divinatione, 1, 3: ‹ Dicæarchus Peri pateticus cætera divinationis genera sustulit, som niorum et furoris reliquit. Sed cum Stoici omnia fere illa defenderent quod et Zeno in suis commentariis quasi semina quaedam sparsisset, et ea Cleanthes paulo uberiora fecisset: accessit acerrimo vir in genio Chrysippus qui totam De divinatione duobus libris explicavit sententiam, uno præterea De ora culis, uno De somniis...; sed a Stoicis vel princeps ejus discipline, Posidonii doctor, discipulus Antipa tri degeneravit Panaætius: nec tamen ausus est ne gare vim esse divinandi, sed dubitare se dixit. › Ibid. Col. Forte Ibid. Ibid. Col. Col. 245 8. Otw Yáp 451. Ibid. 3. 'Apeorά; 451. Col. 247 6. Vide Galeum ad Jamblich. De mys teriis Egypt. 1. v, 11, 1; Cuper, Observ. 111, 16. Col. C. youY Ibid. 1. Hæc etymologia vocis dæmon plane di screpat a veteribus, ut videre est apud Platonem, in Cratylo, p. 263 editionis Lugdun.: "Oso Idem, ibidem Vide11. Αποτελεστικά 461. 6. Δεηθησόμενος 451. κακενρρεχεῖς ἐργάτας, γὰρ δέ τις οὗτος εὕρηται τρόπος διαβολῆς, τὸ μὴ ψέγοντας, ἀλλ' ἐπαινοῦντας λυμαίνεσθαι τους πέλας εὕρηται δὲ μάλιστα καὶ πρῶτον τοιαύτη κακεντρέχεια καὶ βασκανία καὶ δόλος ἐκ τῶν περὶ τὰς αὐλὰς διατρι 12. Εἰς τὸ μή τινα συνεῖναι 451. 2. Δοκεῖν. Δοκῇ 451, 456. 4. Παιδιάς 461. 5. Ποιητικά 451. Λαγχάνειν. 9. Κόσμῳ 451. ε 4. Ἐπὶ τοῖς τελουμένοις 451. 237 5. Πτολεμαίων χρόνους. 8. Περιείχετο 466. 241 14. Υποτετυχότα 451. ποτέ τε τυχότα. 6. Προδηλουμέναις 451. 10. Ανθρώποις 451. 244 11. Καταμάθωμεν 465, 466. 248 14. Εἶναί τινας και 451. ὡς ἐπειδάν τις ἀγαθὸς ὢν τελευτήσῃ, μεγάλην μοίραν καὶ τιμὴν ἔχει καὶ γίνεται δαίμων κατὰ τὴν τῆς φρο νήσεως ἐπωνυμίαν. Ταύτῃ οὖν τίθεμαι καὶ ἐγὼ τὸν δαίμονα πάντ' ἄνδρα, ὃς ἂν ἀγαθὸς ᾖ, δαιμόνιον εἶναι καὶ ζῶντα καὶ τελευτήσαντα. Τοῦτο τοίνυν παντὸς μᾶλλον λέ γει, ὡς ἐμοὶ δοκεῖ, τοὺς δαίμονας, ὅτι φρόνιμοι καὶ δαήμονες ἦσαν, δαίμονας αὐτοὺς ἀνέμασε.
col. 1485–1486page 16 of 28
PG 21:1485Servium in versum 3 libri 11 Æneidis, ubi eamdem etymologiam affert. Macrobius, Saturnal., l. 1, c. 25: ‹ Dii sunt dañ id est scientes futuri; aut, ut Posidonius scri bit in libris quibus titulus est quia ex ætherea substantia parta atque divisa qualitas illis est; sive (pro id est seu hoc est Etymologium Gudianum Lactantius, Institut. 1. 1, 15: c Damonas (gram matici) dictos aiunt quasi Scholiastes Homeri ad Iliad. 229 Eusebius hanc etymologiam deformavit. Vid. Eu gubenium Steuchum, l. ni Perennis philosophie. Col. Ibid. 9. idem. Ibid. 11. idem. Ibid. Ibid. 461. Col. Ibid. 9. 465, 466, Vossius. Ibid. Ibid. Μox Ibid. Ibid. Ibid. pro Ibid. Ibid. 6. 465, Scaliger; deinde Vossius. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. 13. 465 et Vossius. Ibid. ibid. Ibid. i Ibid. 1bid. 14. Haud dubito quin hic intelligendum sit de diis infernalibus, sicut etiam in ferius, quoniam sepelitur victima, et sanguis in fossa effunditur; revera Porphyrius infra explanans qua mente sacrificia peragebantur, hæc ait: «Quantum ad Hypochthonianos, incolunt in fossis et sepulcris.> Ad ipsos ergo hæc verba diriguntur, et nihil est quod in hac acceptione vocis pro infernali, stupendum videatur; siquidem multi auctores in hoc consentiunt. Orpheus, hymn. 17 Soph. in OEdip. Colon., vers. 1568 Idem, vers. 1606 Herodotus, et passim. Hesiodus, Operum v. quod scholiastes Aristophanis in Pluti, v. 727, Plu toni tribuit Plutarchus, Symposiac., 1 Philostrates in Vita Apollonii, vIII, 7, p. 341: Tà Vide Artemidorum 11-33, de inscriptionibus Grae cis in genere, et præsertim Muratorium Anecdot. t. XXI, p. 4; denique Lambertum Bos, Observ. crit., c. 11, p. 56. Col. pro Ibid. Ibid. pro Ibid. Ibid. pro Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Col. Ibid. Ibid. in sensu demonstrationis, definitionis, familiare est scholæ Peripatetica. Aristotel. in Organo, et ejus commen tatores multis in locis. Ibid. pro Ibid. loco Col. 261 4. Hæc epistola, quæ in libro ut De monstrationis evangelicæ iterum legitur, non inveni tur inter epistolas Apollonii Tyanei. Ibid. Ibid. Col. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. pro Ibid. Ibid. C. 8. Textus Porphyrii, vera esse lectio videtur. Col. Ibid. Col. 268 14. Mali dæmones, vel genia, in omni bus mythologiis reperiuntur. Apud Persas et Chal dros, dicuntur Arimanes. Jamblichus, in libro De mysteriis, dicit erroneas transgressiones sæpe sæpius a dæmonibus suggeri Ut videtur, de hoc numinum genere Empedocles scri psit versus quos citat Plutarchus in tractatu De Iside et Osiride, 26, p. 137 ed. Huttenii Col. Ibid. 4. 465, 466. Vide l. v, p. 203. Ibid. Ibid. Ibid. 5. Quisnam sit ille Seleucus, qui Theologus dicitur, regis cujusdam Cypri cui no men Diphilo, coætaneus, nonnisi ex conjectura dici potest. Vigerus conjicit hunc esse grammaticum de quo meminit Suidas, et qui, ut ait, Alexandriæ na tus, dicebatur Homericus, qui Romæ quondam pro fessus fuerat. Centum libros de diis scripserat, et bis ab Athenæo citatur ob suas in Homerum notas, lib. p. Seleu cus in Homerum dicit poetam per litterarum trans positionem dixisse pro 1. 11. p. 40.» Idem Seleucus ait veterem morem non fuisse multum vinum apponere nec delicatos cibos, nisi in honorem deorum; unde venerunt hæ voces prior, quia vinum, ut putabat,μονες, Περὶ Ηρώων καὶ Δαι μονίων, ἀπὸ τοῦ δαιομένου δεο μένου) παιομένου; ἀπὸ τοῦ δαιομένου, μεριζομένου. Δαίμων παρὰ τὸ δαίω, τὸ γιγνώσκω, ὁ ειδήμων πάντων. δαήμονας. Α. Δαίμονας καλεῖ τοὺς θεοὺς ἤτοι δαήμονας· ἔμπειροι γὰρ καὶ ἴδριες πάντων αὐτοί εἰσίν· ἢ ὅτι διαιτηταί εἰσι καὶ διοικηταὶ τῶν ἀνθρώπων. 249 5. Περὶ αὐτῶν 451. Ἐξ αὐτῶν ΤΗς 15. Αρπόμενος 451. Οΰς 253 5. Αιθήρ 451. Ενδέδεται 11. Καθαγιασμούς 466. 12. "Ας ἴσως 451; ἄνεσο 466. χαράσσεται 451; ἐμεῖο 465; ὅμοιον 451. 13. Τοῖς... τοῖς 451. 3. Γαίην 465, 466. 5. Στήσας 466 θύσας. Ποταμοῦ 465, 466. Διΐῳ δηωίῳ ἀλφίτας 466, ένθεν 451, 465, 466; ἀλφίτας ἔνθεν 7. Εὖ τε δὲ παρ' 451; ψαμάθοιαν 466. 8. Βαρύ 451. 11. Αρχεν 466. 12. Θυητάς 465; θεήτας 451. Λιμνείζοι 14. Δάσασθαι 451. 10. Σφάττειν 451. 12. Καταθάπτειν 451. 5. Αρρένων νέα πίονα θύειν 451. Χθονίοις. χθόνιος χθόνιος, Δ' τὸν ὑποχθόνιον ναίων δόμον Οβριμόθυμε Ταρτάριον λειμώνα βαθύσκιον ἠδὲ λιπανγῆ, Ζεύ Χθόνιε.... Ο χθόνια θεαί.... Κτύπησε μὲν Ζεὺς χθόνιος.... νι, 134: Εἶναι ὑποζάκορον τῶν χθονίων θεῶν, 465: Εύχεσθαι δὲ Διῖ χθονίῳ, Εἰκότως τὸν αὐτὸν τῷ Πλούτωνι τὸν Αϊδην νομίζουσι· καὶ γὰρ Ησίοδος· Εὔχεσθαι δὲ Διτ χθονίω. ιπ, Λυπεῖ ὁ Νάρκισσος ὃς ἀμβλύνων τὰ νεῦρα καὶ βαρύτητας έμποιῶν ναρκώδεις· διὸ καὶ ὁ Σοφοκλῆς αὐτὸν ἀρχαῖον μεγά λων θεῶν στεφάνωμα (τουτέστι τῶν χθονίων) προσηγόρευκε. τοιαῦτα οι κακοδαίμονες βόθροις ανατιθέασι καὶ χθονίοις θεοῖς. 256 Α΄ 7. Περὶ γῆν 451, πετεινά. Μού νοισι δὲ γὰρ τοῖσι 465. 12. Τῶν τοιούτων 463. 11. "Αγω 465 βόθρῳ. 1. Τὰ ἔτι 465, 466. 2. Εἰσίν 465; οὐσίας 451 θυσίας. 13. Τοῦ αὐτοῦ 465, 466. Συγκρίνωμεν 451. 4. Μηδεμίαν 451; θυμιάσαι 466. 6. Αναγκάζει 466. 257 5. Ζωοθυτεῖν 451. Β. 5. Ανθρωποκτασίαις 451. 10. Αποδεδόσθαι. Αποδιδόναι, 4. Θυσίας 466 οὐσίας. 12. Καὶ ἐπί 466 πρός. 7. Προσενεχθείσας καθ' ἡμῶν 451; πρό σθεν λεχθείσας 465; καθ᾿ ἡμῶν 466. 2. "Αθεοι 451. 264 4. Καί τοι κυταῖς 466. 9. Ούτε 451. 1. Οσίων 465. 2. Τιμιώτερα 451, 465. * 3. Οὕτω αὐτό 465, 466. 5. Προσήκον 466. Χάριν τινὸς ἕνεκα. Αλλ' οὐδὲ χρείας τινὸς ἕνεκα τῶν ἀγαθῶν, 265 1. Οὐκ ἦν ἂν εὐθύς 465. 1. Προσήκοι ἄν 465. "Α τῆς ἀνοσιουργίας ἐστὶν ἀσεβὴ πταίσματά ποτε δ᾽ αὖ δαίμονας πονηροὺς ἀντὶ τῶν θεῶν εἰσκρίνοντα, οὓς δὴ καλοῦσιν ἀντιθέους. Αιθέριον μὲν γάρ σφε μένος πόντον δε διώκει, Πόντος ἐς χθονὸς οὗδας ἀπέπτυσε, γαῖα δ' [ἐσαὖθις Ηελίου ἀκάμαντος, ὁ δ᾽ αἰθέρος ἔμβαλε δίναις Αλλος δ' ἐξ ἄλλου δέχεται· στυγέουσι δὲ [πάντες. 269 2. Μηνὶ Μαίῳ, Μεταγειτνιῶνι καθ' Αθηναίους 465, 466. Διίφιλις 6. Αριστοβούλου, 466. 8. Κοινωνία 465, 466. Σελεύκου. 1, 24: Σέλευκός φησι τὴν παρ' Ομήρῳ δαῖτα θάλειαν στοιχείων μεταθέσει δίαιταν εἶναι. ο δαῖτα θάλειαν δίαιταν, θοίνη, θαλία, μέθη· θοίνη,
col. 1487–1488page 17 of 28
PG 21:1487solis diis offerri solebat; posterior, Bakla, quia in conviviis nunquam sedebant, àɛoσábat, nisi in ho norem deorum; duæ illæ citationes ad eamdem ob servationem spectant; idcirco, addit, apud Home rum legitur Scholiastes Venetus octies Seleucum citat; ex quo videre est cognomen Homerici ipsi haud immerito fuisse tributum. Theologi vero nomen, quod, ut videtur, ob suum de diis opus adeptus erat, cum cognomine Homerici, confundebatur, unde nasci debuit confusio. Quid quid sit, omnia in incertum relinquo. Citatur adhuc Seleucus ab Athenæo, lib. IV, c. 21, p. 172, de vi ctimnis humanis in Egypto Hic locus ex suo opere centum libros complectente depromptus fuit. Col. 272 6. Quænam sit Juno Ægyptia, Helio poli culta? Jablonski hoc in loco putat eam fuisse Bubastin quæ eadein erat cum Diana Eilithya. Hic locus Manethonis a Jablonski comparatur cum sen tentia Plutarchi ex codem auctore, De Iside, c. 75 In Eilithyaspoli cremabantur vivi homines, refe rente Manethone, qui dicebantur Typhoniani: eo rum cinis ventilabro excernebatur, et dispersus seminabatur.» Eidem auctori sine dubio Diodorus, lib. 1, c. 88, sequentia mutuatus est: ‹ Fas erat immolare boves rufos, quia putabatur Typhonem hu jus coloris fuisse, qui insidiatusest Osiridi, et ab Iside castigatus fuit ob necem mariti. In ævo veteri, re ges homines rufo colore immolarunt super tumulum Osiris; reipsa non multi sunt homines rufi in Ægy pto; plerique adventitii sunt; et exinde orta est fa bula quæ narrat Busirin advenas occidisse, quamvis hoc nomen nullum regem, sed in verna lingua solummodo tumulum Osiridis designet.› Hæc tria testimonia, quæ realiter unum sunt nempe Manethonis, formaliter Herodoto contradi cunt posteriores scriptores plus fidei Manethoni tribuerunt; supponi revera non potest, sacerdotem Egyptium suos calumniasse. Quidquid sit, evidens est ex Plutarcho legendum esse pro ‘Halov mókɛt, in Porphyrio. Hæc confusio, quæ fa cillime intelligitur ob majorem Heliopoleos urbis fa mam, emendata est neque a Marsham, Canon, chro nic., p. 317, neque a Jablonski, Pantheon. t. II. p. 71, qui econtra multum insudat in infinitis nulliusque pretii argumentis,ad statuendum duplex sacrificium humanum, in Ægypto, Eilithyaspoli scilicet et He liopoli. Ibid. 7. Kabapol µórzoi. Plutarchus hæc nobis sic depingit in tractatu De Iside, c. 31: ‹ Bos qui immolandus erat signabatur a sphragistis sacer dotibus. Sigillum quo utebantur, teste Castore, fa ciem ferebat hominis in genubus provoluti, manibus ad tergum alligatis, habentisque gladium in loco decollationis.» Hoc sigillum indicat bovem loco hominis fuisse immolatum. Ibid. Ibid. 1. Entonova Lobeck ad Phrynic. Ibid. 10. A&piarov. Hæc designatio regni Adriani, tanquam temporis in quo cessarunt humana sa crificia venit ex lege ab isto imperatore fedita, quæ ea interdicit, ut conjicit Casaubonus, ad Lampridii Commod., c. 19. Plinius tamen hunc honorem tribuit legibus suo tempore editis, id est, sub Vespasiano. Ibid. Ibid. 13. Inpans. Assertio qua Iphicrati tribuitur cessatio humanorum sacrificiorum Cartha gine, nullo nititur fundamento, nisi auctoritate Porphyrii, cujus textus perfecte cum narratione Eu sebii concors est. Vigerus ait, in notis, se hanc quæstionem tracta turum in suis observationibus, quibus tamen edendis supersedit. Iphicrates Atheniensis, cujus Nepos vitam seripsit, non videtur ullam rélationem habuisse cum Carthaginiensibus, neque ut hostis neque ut amicus. Theophrastus, quem citat Timæus, quem pariter se quitur scholiastes Pindari, Pyth. 2, vers. 2, ait Gelonem post insignem victoriam quam de Carthaginiensibus retulit, Himeræ, in Sicilia, ipsis imposuisse inter pacis conditiones, ut deinceps sese abstinerent ab imniola tione puerorum Saturno; quod factum similiter réfer tura Plutarcho, Apophtheg. 22, De sera num. vindi cta, 6. Hanc conditionem certe non observarunt, si post centum annos Iphicrates hanc eamdem legem reno vare fuerit coactus. Iphicrates ipse non multum au ctoritatis habuit, si spectetur quod accidit in obsi dione Carthaginis ab Agathocle, secundum narratio nem Diodori, quem sequitur Eusebius in hoc eodem capite. Denique Dionysius Ilalicarnasseus, Ant. rom. 1, 58. ait Carthaginienses in hac immanitate perse verasse usque ad destructionem urbis: Tέw; † 7.ÓÀıç diéµısıvs. Doctor Munter in suo tractatu Dē religione Carthaginiensium, p. 23, proposuit hanc lectionem Ex ipso, textus hoc modo correctus ominem aufert difficultatem. Ad hoc objici potest iqi xpathoas esse poeticum vocabulum, quod nec Porphyrio convenit, nec stylo ipsius operis; melius legendum esset Tuépa Sed hac mutatio primitivi textus nimis videtur ambitiosa; satius est ut relin quamus hoc factum, de quo nihil nobis historici dixerunt. Tot sunt alia quæ ignoramus! Quantum ad Iphicratem de quo agitur, forsan non erat Athe niensis. Ibid. 14. Aovation. Hoc nomen diverso modo scribitur in manuscriptis Porphyrii et Eusebii. In Eusebio legitur Aovuarns, quod Robertus Stephanus ad Iphicratem refert. Omnes manuscripti unanimes sunt in Porphyrio: prior editio Victorii, 1548, legit Eusebius hunc locum integre refert sua ad Constantinum Concione, quam edidit Henr. cus Valesius post historiam ejusdem Constantini. Hic in suis manuscriptis invenit unde proponit legendum douμaτnvot, ut in Stephano By zantino legitur zatooyiz. Zoega in suo tractatu De obeliscis hunc populum confundit cum Thamoudenianis, Tauou Onvoi, quorum meminit Diodorus Siculus, lib. i, c. Ibid. 1. Plaapyoç. De Philarcho confer Disserta tionem D. Sevin in Memoriis Academia Inscriptionum, tom.VIII, pag. 118. Jbid. 4. Proprie filiæ cædes ab Erechtheo et Praxi thea facta Euripidi argumentum præbuit tragedia, cui titulus Erechtheus. Hujus tragoediae fragmentum satis amplum a Lycurgo usurpatum in sua contra Leocratein concione, in hac crudeli matre supponit barbarum patriæ studium, quod eam impulsit ad iminolandam filiam. Praxithea nomen erat etiam unius e filiabus Leonis: Hyacinthidæ pariter immo latæ leguntur pro salute Athenarum. In his omnil us narrationibus haud parva adest confusio. Leo nomen suum dedit Leontidi tribui, sicut Erechtheus Erech the:di. Vide Apollodorum iv, 14 et 15, et ibi Heynum; Ælianum Hist. div. 12, 28; Meursium De regibus Athen. xi, c. 9; denique Henricum Valesium, ad Eusebii Laudes Constantini, c. 10. Ibid. 6. Aariaplov Atóc. Henricus Valesius fuse dis seruit de cultu Jovis Latiaris, in sua de Eusebii concio ne ad Constantinum animadversione, ubi repetitur idem locus Porphyrii: quas citat auctoritates sunt Lactantius lib. 1, 13: Latiaris Jupiter et nunc san guine colitur humano: › Prudentius contra Sym machum, 1, 10 Funditur humanus Latiari in munere sanguis. Dion Cassius, lib. XLII, pag. 519 ed. Reimar.: Per Latiaria festa prætor egit quod sui muneris non erat. › Si fides adhiberetur verbis quibus Eusebius Laδαῖτα θάλειαν. Σέλευκος ἐν οἷς περί τῆς παρ' Αἰγυπτίοις ἀνθρωποθυσίας διηγεῖται πεμμά των πρωτόν φησι μνημονεῦσαι Πανύασιν περὶ Θεών. Εϊλιθυίας πόλει .: 8. Οἱ σφραγγιζόμενοι 451. 597; τῷ Κρόνῳ 465. Εθυον... παρθένον... Ελαφον 451. "Ην (θυσίαν) Γέλων ίφι κρατήσας ἔπαυσε. κρατήσας Γέλων έπαυσε. Δουμάτιοι. δ' οὐ μάτην οἱ, δουματηνοί, Δούματα πόλις Αραβίας· ὁ πολίτης Δουματηνός· ὡς Γλαῦκος ἐν δευτέρω 'Αραβικῆς ἀρ 44: Ταύτην μὲν οὖν τὴν παράλιον ἔχουσιν "Αραβες οἱ καλούμενοι Θαμουδηνοί.
col. 1489–1490page 18 of 28
PG 21:1489ctantius et Prudentius describunt cultum Jovis La tiaris, credi posset huic Jovi immolatam fuisse vi ctimam humanam; sed non ita erat: ex sanguine tantum gladiatorum libatio Jovi fiebat. Tatianus ait, contra Græcos: Invenio apud Romanos Jovem La tiarem, qui victimis humanis et sanguine im molatorum hominum gaudebat. Cyprianus De spe ctaculis: Plura prosequi quid necesse est, vel sacri ficiorum in ludis generosa monita describere; inter quæ nonnunquam et homo fit hostia latrocinio sa cerdotis, dum cruor etiam de jugulo calidus exce ptus patera, cum adhuc fervet, et quasi sitienti idolo, in faciem jactatus crudeliter propinatur? Tertul lianus Apologet., c. 9: ‹ Ecce in illa religiosissima urbe Æneadorum piorum est Jupiter quidam quem ludis suis humano proluunt sanguine.» Col. Ibid. Ibid. C. Ibid. Ibid. cod. Hol stenius ad Steph. Byzant., 124, 10wuling ait legen dum apud Eusebium hoc loco. Cf. Pausanias in Mes seniacis. Col. 273 8. Apiσrojεrns. Duo bella Lacedæ monios inter et Messenios videntur diverso modo a veteribus historicis fuisse descripta. Pausanias solus est ex antiquis scriptoribus qui, in Messeniacis, bæc bella dígesto ordine narravit. Sed ipse decla rat, c. vi, Rhianum, Myronem Priennensem et Tyr tum, qui hæc bella descripsere, non tantum inter se discordes esse; sed Myronem tribuisse Aristomenis, id est secundi belli, gesta Aristodemo, qui primo præerat. Sic explicari potest anachronismus Clemen Lis, qui immolationem Theopompi regis Lacedæmo niorum refert in primo bello ad Aristomenem, qui secundi dux fuit, foco immolationis trecentorum ca ptivorum ab eo principe factæ. Pausanias loquitur de Hecatomphonia, seu sacrificio oblato Jovi Ithomati, pro occisis centum inimicis. Sic dicit: Aristomenes immolavit Hecatomphoniam Jovi Ithomati; quod sacrificium antiquissimum Messeniorum habetur. Quicunque centum hostes occiderat. hoc offerendi jus habebat. Aristomenes ter illud obtulit: primo, post proelium monumenti apri; secundo, post debel latos Corinthios; tertio tandem, post felices excur siones. Auctor quidam Latinus inter recentiores, grammaticus, hac de historia relationem affert pror sus incorrectam. Fulgentius De prisco sermone (Nefrendes) Diophantus Lacedæmonius qui de sa cris Deorum scripsit ait, apud Messenios Jovi solere sacrificari sacrum, quod exatoμcóvia appellatur. Si quis centum hostes interfecisset, Jovi homine (lege Ithomeni ) sacrificabat apud Ithomen, quod sacrili catum est a duobus, Aristomene Gortynensi (lege Apytiensi), et Theoclo, sicut Onesicrates scribit. De Theoclo, vid. c. 15. Scholiastes Clementis sic habet, ms. Ithone, Messene, seu tius arx Messenæ, sicut et arx Argorum dicebatur La rissa. Vid.Dionysium Halycarnass., Antiq. Roman. xxI, pag. 55, tom. I; Stephanuin Byzantinum, In voce; Strabonem, 1x, pag. 440, Antoninus liberalis. Ibid. Ibid. Ibid. Xelpuri. Vigerus in nota ait hunc Mo nimum sibi plane ignotum; Vossius illum omittit in ter historicos græcos; Scholiastes Clementis Alex. hæc tantum ait: "Ovoja istoptoypayo. Ex Diogene Laertio, lib. vi., seg. 83, cognoscimus quemdam hujus nominis cynicum philosophum, qui scripserat jocosa opera, sed quæ sensum includebant gravissi Inum. Ibid. Ibid. Averlove. Lyctos primitus erat Lace dæmoniorum colonia quæ in veteri historia Cretensi haud ignobilem locum obtinuit. Vid. Meursium, In Creta. Col. Vide Athe næum, lib. IV, pag. 143; lib vi, pag. 264; Plinium lib. 1v, sect. 20. Þwxiaç 451 pro Ibid. 2. Hapansuoμat 465 et Clemens. Ibid. Saepe confusa est Dea Taurica cum Diana Tauropolitana in Asia culta error est quem confutat Scholiastes Dio nysii Periegetæ, v. 610, qui in hac eadem regione locat templum Dianæ Tauropolitanæ Ilvid. Ibid. 5. Fragmentum Porphyrii uuper citatum jam mentionem faciebat de immolatione filiæ Erechthei in bello Atheniensi contra Eleusin. Lege observatio nes in hanc citationem. Demarati, locum nobis ser vavit Stobæus, sermone 37; inde patet, Erecht heum non Persephone (Proserpinæ) immolasse fi liam suam; sed ipsam filiam vocatam fuisse nomine Persephone et parum abest quin Stobæus emen detur a Clemente. Immolatio autem filiæ Marii, quam refert Doro theus in Italicis, quadam indiget explicatione; certum videtur S. Clementem hanc historiam mu tuasse a Plutarcho in suis Parallelis. Textus Plu tarchi fert Manium, nec Marium puella dicitur Calpurnia, quod nomen convenire nullo modo potest filiæ Marii. Manius prænomen est quod præsertim in familia Aciliaerat usitatum. Vide Gronovium, in Titum Livium, lib. xxx, c. 43, pag. 500, tom. IV ed. Dra chenborgi. Manius Acilius a Plutarcho dicitur Marii collega exercitui Cimbris opposito præfuisse, quum Marius Romam rediit ad quarium consulatum. Ergo videtur hoc in loco potius agi de Manio Acilio, præser tim quia Plutarchus asserit eum a Cimbris fuisse profligatum, quod Mario nunquam accidit: Má Kalroupvla). Cognomen hujus familiæ commune erat Glabrio; nec est inter Pisones (qui Calpurnici erant) et Acilios, quod eos confundi permittat. Quod si ascen dere placeat usque ad duces Romanos a Cimbris pro fligatos, antequam Marius præesset exercitui contra eos misso, hoc non profuerit, quia paucissima hi storicorum monumenta de hoc bello referunt. Atta men Tacitus, in Germania, c. 37, sic ait: ‹ Ger mani Carbone et Cassio, et Scauro Aurelio et Servi lio Cæpione, M. quoque Manlio fusis vel captis, quin que simul consulares exercitus populi Romani abstu lerunt. Nomina quæ memorat Florus diversa sunt, nec quinque, sed tres tantum exercitus deletos enumerat, lib. 111, c. 3: ‹ Nec primum quidem im petum barbarorum Silanus, nec secundum Manlius, nec tertium Cæpio sustinere potuerunt. Clades Carbonis satis prolixe describitur in fragmentis, De legationibus, ex Appiano, fragm. XIII. Reducendo quæstionem ad nomina devictorum ducum, nullum alium invenio, cui hoc factum convenire possit nisi Manlium, præsertim quod ejus nominis ortho graphia variatur; manuscripti frequentius Manilium scribunt, inquit Salmasius. In Excerptis Dio. Cas sii, Fragm. Peiresc., pag. 633, editionis in-4º, tur Mallius; sed hæc omnia non explicant nomen Calpurniæ datum huic puellæ, ambitionis patern e et superstitionis victimæ. Quæ sequuntur in Plutar cho, locum prælii in Germaniam transferente, viden tur opinionem confirmare hoc in loco agi de uno ex antecessoribus, sed non de collega Marii: "Eu xal Uno verbo dici273 1. Ισραήλ. Βήλ. 451; Ηλ 466. 5. Τοῦτον Ἰουέσιτ 451. 2. Ταϊς... φιλονεικίαις 457. 5. ᾿Ανέδην 451; ἐμφορούμενοι 456. 8. Ιθωμίτῃ, 451; θεῷ μιννιδίῳ. 451: Ιθώμη πόλις τῆς Λακεδαιμονίας, ἦν καὶ Μεσσήνην φασίν. Μᾶλλον δέ ἐστιν ἡ ἀκρόπολις τῆς Μεσσήνης, καθάπερ ἡ τοῦ ᾿Αργους πάλιν ἀκρό πολις Λάρισα λέγεται. μου 2. Σου. Οὖν 451. 4. Αχαιόν. Το παλαιόν 451. Παίγνια σπουδή λεληθυία μεμιγμένα. 5. Λυπτίους. Δυκτίους 451; λεκτίους 465, 276 1. Δωσίδας. Δωσιάδης. Φωκαείς. 3. Ταυροπόλῳ 'Αρτέμιδι. Ορμηθείς βορέηνδε καὶ Ικαρον εἰσαφίκοιο, Ικαρον εἰναλίην, ὅθε ταυροπόλοιο θεοίο Βωμοί κνισσήεντες ἀδευκέα καπνὸν ἔχουσι. 4. Ολοκαυτοῦντα 465. Απολιπών ἐπὶ τῶν δυνάμεων Μάνιον Ακύλλιον, (Αχίλλιον) αὐτὸς ἧκεν εἰς Ρώμην νιος πρὸς Κίμβρους πόλεμον ἔχων καὶ ἡττώμενος, έναρ εἶδεν ὅτι νικήσει, ἐὰν τὴν θυγατέρα προθύσῃ ἦν δὲ αὐτῷ νῦν βωμοί εἰσι δύο ἐν Γερμανία, οι κατ' ἐκεῖνον τὸν καιρὸν ἦχον σαλπίγγων ἀποπέμπουσι.
col. 1491–1492page 19 of 28
PG 21:1491hoc factum non potest ad Marium pertinere, qui nec a Cimbris fuit profligatus, nec habuit filiam Cal purniam, nec cum barbaris in Germania arma mi scuit; pariter credibile non est Marii collegam, ipso absente, sortem armorum tentavisse, et filiam suam immolasse ut Mario inserviret; multo magis hoc factum convenit Manlio, seu Mallio, quod, ut videtur in textu Dionis, cladis eorum causa fuit invidia Cæpio nis. Oportebat ergo Manlium, ante adventum Cæ pionis sese barbaris formidandum præbuisse, quum ipsi pacis obtulerunt propositiones, quæ etiam magis invidiam Cæpionis excitarunt. Sic se habet locus allatus: Barbaris sese formidandos exhibue rant, dum eorum inter se dissensio fuit ignota; ita ut primi pacem peterent; sed cum Servilius audisset eos ad Malliuin vel Manlium misisse legatos, neque ad se, in furorem versus est, et nedum responsum gratum daret petentibus, parum abfuit quin legatos ipsos interficeret. Hic erat Cæpio qui Tolosi aurum fuerat furatus. Sed unde filia ejus vocata fuerit Cal purnia ad judicandum relinquo. Nihilominus mihi proba probatum videtur Clementem emendandum esse ex Plutarcho, nec Plutarchum ex Clemente. Col. 276 5. "Esay 451. Ibid. Ibid. Ibid. pro Μox Ibid. pro mox idem pro av ispóv. Col. pro Ibid. Ibid. pro Ibid. pro mox iden župua. Ibid. Ibid. pro mox pro Ibid. 14. Dionysius Halicarnasseus in libro 1, De antiquitatibus romanis, § 19, refert oraculum his verbis congruens Col. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Lego pro ex Porphyrius, De Abst. lib. 11, 25: Tai; yàp ex twy Oportet reddere hoc verbum Demostheni, C. Ari stocratem, pag. pro Ibid. 8. "Hồŋ 451 pro õλa. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. Ibid. idem. Ibid. Ibid. Col. 281 2. 'Hoynxóσ: 465 et 466. Ibid. Ibid. 5. 'Axpatɛiv 465, 466. Ibid. Ibid. Ibid. Col. Ibid. 2. Avtol; 451, 465, 466. Ibid. 6. 'Aμloats. Euripid. Phonic. 1243. Nota ms. ad vers. 1025 OEdipi regis: 'AmeμwÀOÚ barbarum est, et restituendum Eusebio pro vulgato minime Græco, quod tamen non offendit Abrech. Dilucid. Thucyd. p. 584. Ibid. 10. 0 466 pro ola. Ibid. Ibid. Ibid. 1. Ti ĉal 451. Ibid. Ibid. 6. 2; 451 pro. Col. 285, 2. Tuyzávalv 451, 466. Ibid. 9."Ov omittit 466. Ibid. Col. Ibid. 6. Vid. Abbatem Sevin, De vita et libris Phylarchi, in Mem. Acad. De Inscriptionibus, t. VIII, p. 118. Col. 289 11. Пapóv 451. Ibid. 8. Kal ol. Hic versus mutilus et corruptus oritur ex duobus Hesiodi: "Epr. nal nµep., 252 Textus hodiernus habet sed præter Eusebium lectio μеpóñwy affertur a Sexto Empirico, lib. 1x Adv. Mathem., p. 571. Ex nota Vigeri in versum 121 ejusdem poematis Hesiodi in quo est idem sensus aliis verbis, possu mus concludere eum ignorasse versuim quem Euse bius in ridiculum detorsit. Col. 299 4. Tpéñɛσðaɩ. Rhoero magis placet quod cum deperditionem notat et nutritionem. Col. 304 9. De vera significatione verbi èxtpa Xeisty, mutuati ex gymnasio, et de illius sensu me taphorico legendi sunt, Perizonius, ad Æliani Var. Hist. 12-58; Miscel. Observ., vol. III, pag. 212: Al ciphron, Ep. 3-40; Porphyr. De Abst. 1, § 42; Plu tarch., De ed. puer. t. VI, pag. 43; De Reiske, De di sari. adul., pag. 216. Col. 305 3. Iporovoterv, quod hic usurpat Por phyrius, significat proprie humi allidere. Herodotus, Verba allata sine nomine Suida in voce denique Euripides, Iphig. in Aulid. 1151, secundum correctionem Scaligeri Ibid. Pro Belas, ms. 465 habet vns, quod, opinor, est vera lectio; зmprμévous, legitur in magno etymol. sub voce quévous yoμev, quod repetitur ab Apoll. Lexic. Ho meric. Aristophan. in Vespis, 59 Scholiastes explanat etiam Hesychius agno scit fortnani Itaque legen dum est vel cum ms. 465, vel Guévns. Vid. Buttmann, Lexilogus, tom. I, pag. 105. Ibid. mutatur in a Vigero qui proponit etiam &naɩpodɛxýs, verbum longe usitatius cum agitur de Diana aut Hecate. D. Lobeck, in Aglaophamo, tom. I, p. 225, sequitur hanc opinionem Vigeri in sua nota, et hic, et in Lydo, De Mensibus 111, 34, ubi eadem verba repetuntur; sed Roether, novissimus editor hujus libelli, proponit9. Ιστορία 451. 10. Αλόγως 465, 466. 15. Γάρ γοῦν, 465, 466. αὐτοί 451. Β. 3. Ἱεροῖς ὁδοῖς 466; οὐχ ἱερόν 277 1. Εκτρέφεσθε 465 ἐντρέπεσθε. 12. Ανθρώπους ἔθυσαν 465, 466. 15. ᾿Αβορίννων 451; 'Αβουργίνων 466; ΠΟΣ πρότερον πρώτον. Β΄ 9. Τῶν αἰγῶν 451 γυναικῶν 11. Καὶ ἃ καί 466. 4. Ευθύς 466 ἑλπίς· εἶπεν ἀνεῖλεν 451. Στείχετε μαιόμενοι Σικελών Σατουρνίαν αἶαν, Ηδ' ᾿Αβοριγινέων κοτύλην, οὗ νᾶτος ὀχεῖται, Οἷς ἀναμιχθέντες δεκάτην ἐκπέμψατε Φοίβῳ, Καὶ κεφαλὰς Κρονίδῃ καὶ τῷ πατρὶ πέμπετε 280 11. Ἔξει φησί 451. 14. Επερωτάσθαι 451. 2. Τοῦ σταδίου αὐτοῦ 451. 6. Οὐχ ἑνί 451. 7. Θεοσεβεία 465. [φώτα. 8. ἐξηλίφθη ἐξηλείφθη. εξαλείφειν. θυμάτων ἀπολαύσεσι, τὸ περὶ τούτων ἀληθὲς ἐξαλείφειν πειρώμενοι λανθάνομεν ἡμᾶς αὐτούς. 672: Τί συμβαίνει παρὰ ταῦτα, ὅθεν ἐξηλίφθη τὸ πρᾶγμα ἐπ' αὐτοφόρῳ εξηλέγχθη; 10. Επεξιούσι 465. 13. Βαρβάρου πόλιν 465, 466. 1. Ανίασιν 451; ἀνήεσαν 463. 4. Λανθανόντων 465, 466. "Ην δὲ πολύτροπος ἔχθρα σὺν προφάσει εὐσε βείας περιελαυνομένη 451; συντεῖνον ἦν 465; ἀπὸ ελαυνόμενον 466. 12. Πρό 451; προεσπερίων 465; άνδροφο νεῦσι 14. Τῶν σαρτονίων 451. 1. Ανθρώπων 466. 5. Απομειλισσομένην 400. 6. Είδωλοποιοῦντες 451. 4. Είδωλομορφήν 451. 4. Λαθόντες 465. 284 14. Μαιχίου... τάξεως 465, 466. σαις ἀπεμπολώσαις 13. Προσφ. ἀνδρῶν ἀπεφύκοι 466. 14. Πλαστικούς 451. 5. Αμεταστρεπτεί 451. 2. Υποσώμιον 451. 288 5. Μεμνημένους 465. Τρὶς γὰρ μύριοι εἰσιν ἐπὶ χθονι πουλυβοτείρη, Αθάνατοι Ζηνός φύλακες μερόπων ἀνθρώπων. θνητῶν ἀνθρώπων τρέφεσθαι, ἀποῤῥεῖν 5-923: Εβεβούλευτο το παιδίον προσουδίσαι. ῾Ο δὲ ἄρας μετ τέωρον, προσουδίζει Βρέφος τε τούμόν σῷ προσουδίσας πάλι. 8. πεπλησμένης γαστρὸς ἐξ ἑδυπα πρήθω· ἡμεῖς ἐν τῇ συνηθεία τους πεπρη Ἔχουσα φωνὴν ἐμπεπρησμένης υός. εμπεφυσημένης· πρῆσαι γὰρ τὸ φυσῆσαι ἔνθεν καὶ πρηστήρ. πεπρημένος, πεφυσημένος. πεπρημένης πεπρη 3. Απειροτέχνης ἀπειροτέχνης ἀπειροτέχνη.
col. 1493–1494page 20 of 28
PG 21:1493Col. 308 2. Traditiones maxime prolixæ de He eata inveniuntur in Theocrito ejusque Scholiaste. Leguntur versus sequentes in secunda idylla Theo criti, v. 10 O Luna, fulge omni tuo splendore: tibi mea vota secreta offero, inferorum Hecatæ, quam catuli me tuunt, cum se confert in monumenta tabemque mor tuorum. Ave, o formidabilis Hecate, veni in auxilium usque ad finem, concede mihi philtra quibus nullo modo præsten Circæ, Medeæ flavæque Perimedæ philtra. ▸ Dicitur Hecata numen infernum quod præest fa tis locorum inferorum. Juno, ut refert Sophron, babuit commercium cum Jove; inde orta est filia quam mater nominavit Angelos. Eam natam Jupiter commisit educandam nymphis. Cum ea adolevisset, subripuit myrrham Junonis qua vultum linivit, ita ut accenderet; deque ea dedit Europa, filia Phoenicis. Quo furto cognito, Juno surrexit ad eam castigan dam; illa vero fugit, primum in domum mulie ris ex partu decumbentis, inde ad homines qui effe runt mortuos; unde Juno eam penitus dereliquit. Eam purificandi Jupiter dedit mandatum cabiris; qui eam ducentes ad lacum Acherusium purificave runt; hæc est causa cur dicatur hoc numen mor tuos et regiones infernas sortitum esse. Ex altera fabula Jupiter commercio habito cum Cerere, pro creavit Hecatam, vi et pulchritudine eximiam: quæ missa est a patre ad requirendam Proserpinam et nominatur Diana, Phylax, Dadoucha et Chthonia. Col. 316 5. Koσμozpáropaç. Gaulmin. in Psel lum, De operat. Dæmon., p. 113; OEcumenius, in Epist. prima Joann. Xosw. Aliique sine numero. Damascen. pariter et Athanas. Hovas. Invocant testamentum Salomonis mss. etc. ⚫ Jussi alterum dæmonem adesse. Statim spiritus, conjuncti invicem et vultu venusto, intraverunt. Quo visu perculsus, ego Salomon, interrogans ab eis petivi quinam essent; qui responderunt omnes una voce: Sumus sidera, cosmocratores vocamur, harum tenebrarum: Dolus, Discordia, Clotho, Zale, Error, Vis, etc. Col. 317 6. "Yaŋr. Legitur in Plutarcho, sicut manuscripti offerunt λoust, nunc vocatam materiam et naturam. Brevi tatem Eusebii antepono; partim hoc duplex no men falsum est, quia verbum natura significat longe aliud ac verbum materia, et hæc incertitudo in no mine introducit ambiguitatem in mentem lectoris; partim, uni rei unum nomen satis est in philosophia. Col. 324 5. Ms. 451 habet, pro istopoújeva, ut legitur in Plutarcho et cæteris miss. Eusebii, TETY psuμéva, quod ego antepono. Ibid. 9. Lego mokú pro moλàỹ cum ms. 451. Col. 528 10. Diversis modis scribuntur hæc no mina apud Plutarchum et in mss.; nemo autem af firmare potest quomodo scripta fuerint hæc no mina aliena a Græcis. In quarto libro, c. 7, p. 144, hoc legitur Mentibus sic dispositis, obtestatur et præinonet ne quæ dicturus est divulgent. Verba non admo dum sunt dissimilia Col. 329 6. Oraculum Apollinis Branchidium di ctuin haud procul aberat ab urbe Mileti in Ionia; dista bat 180 stadiis ab hac urbe, inquit Plinius, l. v, c. 31, et viginti a littore maris, duodeviginti secundum Strabonem. Hoc erat oraculum celeberrimum Apol linis præter oraculum Delphicum. Méxpɩ võv Conon citatus a Photio, p. 136 ed. Bekker "Estɩ tò si gnificat hic Ascendendo a mari.» Incensum erat a Xerxe, sicut omnia templa Ioniæ, præter templum Ephesinum, et reædificatum est inagnificentius a Milesiis; omnium erat maximum; propter hanc ma gnitudinem intectum remansit: complectebatur vici spatium nemore cingebatur intra et extra (Strabo, lib. xix, p. 634 ed. Casaubon.). Idem in lib. XVII, p. 814, oracula data fuisse dicit sæpius non voce, sed motu capitis et symbolis, juxta versum Porphyrius in epistola ad Anebonem, im pressa a Galo, initio tractatus Jamblichi, De mysteriis, Oxoniæ 1688, nos docet fuisse Branchidis prophe tissas numine afflatas ab aqua quam respirabant: Ol poчties. Jamblichus explicat, p. 74 in hunc lo cum, varios modos quibus hæc oracula edebantur. Sacerdos ea proferebat, inquit, sive virgam manu te nens quam dederat deus, sive in axi sedens; sive mer gens pedes aut fimbriam vestis in aquam, sive, ut ait Porphyrius, hanc aquam respirans. Videtur mo dus ea edendi signis capitis, ut refert Strabo, usita tus fuisse tempore quo fons erat aridus. Idem Strabo eodem loco libri xv refert, secundum Callisthenem, hunc fontem aridum factum cum Xerxes sacra contaminaret thesaurosque spoliaret, rursusque apparuisse adveniente Alexandro. Adula tionem hoc esse dicit Strabo. Apollo Didymæus Branchiacus vocabatur etiam Philėsius et Milesius. Hune consuluerat Croesus æque ac Apollinem Del phicum, eique dona magnifica obtulerat, non in feriora donis que miserat Delphos (Herodotus, 1, 92). Idem historicus (1, 159) refert quamdam hi storiunculam de hoc oraculo: Hoc oraculo jussi erant Cumæi tradere Persis quemdam transfuganı nomine Pactyam. Aristodicus, indignatus hac viola tione hospitalitatis, ambulavit circa templum, ex pellens aves quæ ibi nidum fecerant; vox, egressa adyto, ei impietatem crimini dedit.-0 rex ("va§), exclamavit Aristodicus, vis nos parcere tui numinis supplicibus, et jubentur a te Cumai tradere suæ ho spitalitatis supplicem. Hoc facio ut hæc impietas, respondit deus, vos auferat citius, neque amplius veniatis meum oraculum consultum an tradi debeant qui vestram hospitalitatem implorant. > De origine hujus oraculi, vide Bentley, fragmen tum 36 Callimachi. Ibid. C4. Cognomen 'Aypotépa, datum Dianæ, in historia est clarum, ob votum, quo Miltiades aut Callimachus (haud satis constat) se obstrinxit, ante pugnam Marathonicam, immolandi in ejus ho norem tot capras quot occidissent hostes; Xenoph.. De exp. Cyri, 1. iv, 2-12; Ælian., Hist. div., 11, 25; Plutarchus, De malig. Herodoti, 26, p. 308 ed. Hut ten; Agathias, p. 46 edit, Lupar. Pausanias, in At ticis, c. 19, credit hoc nomen derivari am Magnum Etymol. dicit s᾿Αλλὰ, Σελάνα, Φαῖνε· καλὶν τὸν γὰρ ποταείσομαι ἄσυχα δαῖμον, Τα χθονίᾳ θ' Εκάτᾳ τὰν καὶ σκύλακες τρομέοντι Ερχομέναν νεκύων ἀνά τ' ἠρία καὶ μέλαν αίμα. Χαῖρ᾽ Ἑκάτα δασπλῆτι καὶ ἐς τέλος ἄμμιν [ἐπάδει, Φάρμακα ταῦθ' ἔρδοισα χερείονα μητέ τι Κίρκης, Μήτε τι Μηδείας, μήτε ξανθᾶς Περιμήδας. Τούτου δὲ τοῦ κόσμου πατὴρ ὁ διάβολος τῆς κοσμικῆς φησιν ἡδυπαθείας καὶ συγ Κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τούτου δαί Καὶ ἐκέλευσα παρεῖναί μοι ἕτερον δαίμονα· καὶ εἰσε ήλθοσαν πνεύματα συνδεδεμένα εύμορφα τῷ εἴδει. Καγώ Σαλομών ταῦτα ἐθαύμασα καὶ ἐπηρώτησα λέ γων· Καὶ ὑμεῖς τίνες ἐστέ; Οἱ δὲ ὁμοθυμαδὸν ἔφησαν μια φωνῇ καὶ εἶπον· Ἡμεῖς ἐσμεν τὰ λεγόμενα στοι χεία, οἱ κοσμοκράτορες του σκότους τούτου. Απατή, Έρις, Κλώθω, Ζάλη, Πλάνη, Δύναμις, οι &ν νῦν ὕλην καὶ φύσιν και «Μαρτύρεται καὶ προκαταγγέλλει μὴ εἰς πολλοὺς ἐκφῆναι τὰ λεχθησόμενα. χρηστηρίων Ἑλληνικῶν, ὧν ἴσμεν, μετὰ Δελφούς, κράτιστον. μαντεῖον τοῦ Διδυμέως Απόλλωνος, τὸ ἐν Βραγχίδαις ἀναβάντι ὅσον ἐκτωκαίδεκα σταδίους. Αναβάντι Η καὶ κυανέησιν ἐπ' ὀρύσι νεῖσε Κρονίων. ἐξ ὑδάτων ἀτμιζόμενοι, καθάπερ αἱ ἐν Βραγχίδαις ἄγρος. αγροτέρα οὐκ ἀπὸ τοῦ ἄγριος, ἀλλὰ παρὰ τὸν ἄγρος ἀγρότερος πεποίηται.
col. 1497–1498page 21 of 28
PG 21:1497cantationibus utuntur, quamvis hoc non petant: quod vincitur, in eis, illecebris incantationis neque intel ligentia est neque perceptio. Dicit alibi: Hæ na turæ dæmonum superantur magia et incantationi bus: inde constatin eis inesse animam irrationabilem ex partibus compositam et materiałem. ▸ Nicephorus Gregoras, in suo commentario ad Tractatum de Somniis Synesii, p. 402, profert om nes versus oraculi Hecate inclusos in hoc capite. Col. 333 1.Pro àrelpitos, infinitus, ms. 451 habet donpitos. Fatendum est tamen Nicephorum Grego ram habere lectionem impressam Col. 336 1. "Eade, 465, 466. Ibid. 3. Hi versus citati pariter a Nicephoro, leguntur p. 361. Ibid. 6. Hi duo versus varie apud varios leguntur, nonnullasque difficultates movent: sic exhibentur a nostro auctore et Nicephoro ad Synesium, p. 402 Zɛio dopoiç, Theodoret., 451. Ibid. Ibid. 10. Nicephorus Gregoras, in Tractatum de Somniis Synesii, p. 160: ‹ Dicunt iyngem esse avem moventem caudam, qua utuntur in incanta tionibus magicis ad injiciendum amorem: erat olim mulier quæ mutata est, ut aiebat fabula, in hanc vem a Junone quia fuerat adjutrix amorum Jovis, magicis rationibus adhibitis. Alii dicunt iyngem esse citharam maxime melodam ita ut hoc nomine de signetur omne quod est suave et jucundum. › Scholiastes Theocriti, in versum 17 secundæ idyllæ, de iynge plura narrat: «fynx, inquit, erat avis con secrata Veneri, unde magici eam adesse in suis incan tationibus contendunt. Hoc verbo utitur Pindarus in eodem sensu quo amore; et Aristoteles, in Tractatu de partibus animalium, hanc avem describit. Hæc, in quit, minor est frigilla (oñíޡ) aut xivaç…..: quam Roma ni vocant motacillam (movens-caudam), quia indesi nenter movet collum vel caudam. Callimachus dicit iyngem ortuin duxisse ab Echo, quam fascinaverat Ju piter, ut ei vim inferret; ita ut eam mutaverit Juno in hanc avem, qua utuntur in incantationibus. › Primus versus sic legitur affert dificul tatem huic loco. Vigerus observat patrem Petavium, pag. 363, in scholia Synesii, traducere quasi (s set ut in primo oraculo: servat quod Hesychius explanat per Ibid. pro rio edita, quemadmodum carmine instinctus repens corruat, æstuet, vaticinetur et ut rursus demptis ser tis linteis Deus coelo restituatur, ille sibi. ▸ Col. 340 2. Hujus oraculi textus valde corru ptus. Vigerus proponens pro quod est maxime incorrectum, auctor est optimæ in ventionis, sed manuscriptum 451 nobis indicat lon ge aliam lectionem, quam restituere difficile est; pro legit et, pro legit perálotó te poíbov, quod videtur versus metro congruere, non affert vero intelligentiam sensus.. Ibid. 2. Dele xal. Col. 341 9. Ilie locus invenitur in capite 7; quamvis sit contractior, nihil aliud est quam nova exhibitio versuum Euripidis, in Iphigenia in Tauride, p. 380 Col. Lego pro ita, in Mysteriis Ægyptiorum, ab lamblicho, ubi hæc epi stola explanatur et confutatur, legitur p. 154 editio nis Gal., quæ sola superest. Ibid. 13. Multa argumenta, ex scriptoribus Græcis Latinisque affirmant et pugnacissime ostendunt efficacia fuisse in magia verba sine sensu, quod re jicit Porphyrius. Jam noster auctor, in primo cap. quarti libri, locutus est de prodigiis quæ fiunt per quasdam incantationes, in proferendo verba sine sensu et barbara pixñs tipphews. Origenes in Celsum lib. 1, pag. 19, et lib. v, p. 261, ed. Cantabrig., contendit adversus Celsum efficacia fuisse verba usitata in factis magi cis. Irenæus, Adv. hæres., 1, 18: Alii autem He braica nomina superfantur ut stupori sint, et perter reant eos qui sacrantur; sic, basyma, cacabasa, › etc. Niceph. Gregor. in suo commentario in Tractatum somniorum Synesit, pag. 362: «Quod attinet ad verba quæ proferunt, præmonentes ne mutentur hæc verba barbara, sunt unicuique nomina a Deo data (0:6odora), quorum vis indicibilis est in myste riis Sabaoth, Adonai, Cherubim, Seraphim, Abra ham, Isaac, Jacob, quæ, inquit, amittunt omnem vim et virtutem cum vertuntur in linguam Græcam, secundum sapientem Origenem. › Profert quemdam locum Asclepii in hunc sensum. Ut relinquamus scriptores Ecclesiæ, nominabimus primum Pausa niani in primo lib. Eliacor., c. 27: Sunt Hieroce sareæ et Hypepeæ in Lydia duo templa quæ intus ha bent ædiculam clausam, in qua ara est operta cinere simili omnibus cineribus. Magus, ingrediens in hanc Ibid. 15. 'Aexéu. Sic 466; mox Epywy pro p- ædiculam, imponit aræ lignum, operit caput tiara, idem. Ibid. Ibid. Ibid. Voss. Ibid. Col. 337 13. Tixt' èxɩd. Opinor hunc textum interversum esse. Quid significat querela ad deum missa a suo adoratore, cum oporteat ostendere deos teceri potentia incantationum quibus capiuntur? Lego igitur Quid petitis a me, mortales, ut tamdiu me tor queatis? subauditur: me tenendo. Ibid. Lego pro quam mutationem poscit to répoμal, accedo, advenio. Col. 338 8. Hæc Eusebii sunt, non Porphyrii. Ibid. 11. Aoza. Aglaophamus de Lobeckii, p. 108 Hospes divini numinis et interpres Aoxsu uicitur. Proculus in Cratyle, p. 106: Ai Gɛoupylal Asjovt. De hoc multa loquuntur Oracula a Forphy invocat in lingua barbara, quain non intelligunt Græci, nescio quem Deum, legit incantationes in li bro, et lignum incenditur sine igne. Non desunt medicis ista remedia superstitiosa, hoc est, profe runt verba (Alexand. Trallens., lib. xi, pag. 198 R. Steph.) de antidoto podagræ, jubent scribi in foliis aureis aut æreis verba sine sensu quæ recitant; nonnunquam utuntur verbis Hebraicis lao, Sabaoth, ad eumdem exitum, aut etiam versibus Homeri. Vid. pariter Marcellum, De medicamentis empiricis, cap. 21; denique legi potest Plinius in li bro xxvii, cap. 2, sub hoc titulo An sit medendo ali qua vis verborum. Ibid. 7. Textus habet el 8' où napɛitat, quod merus soloecisius est et ferri nequit; nam si qui dem aliqua est incertitudo de usu negationis où et u, nunquam in structuris cum conditione où adhi bitum est in protasi et un in apodosi, sed ubique oportet s uh.. oux ay; corrigendum est igitur où, pro quo lego ouv, quod auxilio est sensui, adeo ob scuro, ut latinum P. Vigeri non intelligi possitἀπείριτος. Τίπτε μ' ἀεὶ θέωντος ἀπ' αἰθέρος ὧδε χατίζων Τίπτε μὲ κικλήσκεις, 451, ὧδε χατίζω, 466. Θειοδάμοις 'Εκάτην μὲ θεὴν ἐκάλεσσας. καλέσας, 7. Καλέσας, 451. Τοὺς μὲν ἀπειρήτοις ἐρύων ύξιν ἀπ' αἴθρης. Απειρήτοις ἀπειρίτοις, ἀπειρήτοις, ἀῤῥήτοις, ἀνεκλαλή τοις. 12. Αήται, 451, ἀήταις. μίγα, μέγα λύετε, Ναϊάδες, ὧδε, μέγα λύετε φοῖσον, Τὰ τῆς θεοῦ δὴ μέμφομαι σοφίσματα Ητις, βροτῶν μὲν, ἤν τις ἅψηται φόνου, Η καὶ λοχείας ἢ νεκροῦ θίγῃ χεροίν, Βωμῶν ἀπείργει, μυσαρὸν ὡς ἡγουμένη Αὐτὴ δὲ θυσίαις ἥδεται βροτοκτόνοις. 344 9. ἀκούων τὸ ἀκοῦον Μετά τινος ἀσήμου καὶ βαρβα δων 5. Επημύσαντες, 451. 6. Μωίοι, 451. 7. Εσόμενα υποφήτορες 5. Αγάγω, 466. Τι μ' ἐπιδευόμενοι δηρόν, βροτοί, αικίζεσθε; 15. Σκώσας. σαῶσα: σαώσας τοὺς κλήτορας καὶ τοὺς δοχέας καθαίρειν παρακε
col. 1501–1502page 22 of 28
PG 21:1501Kuhnii, qui hoc affirmat sicut rem de qua minime dubitandum est. Col. 352 13. Anµóxpitos evxóµεroç εvlórxar Innuit Democriti systema phi losophicum quod a paucis intelligitur, præsertim codicum exscriptoribus. Textus Eusebii et omnes codices habent Elywv. idem vitium occurrit in Sexto Empirico adv. Math.., 1. ix, 19: • Anμoxpi Mirandum est quod Fabricius non deleverit hanc mendam correctam a Davies, ad Cic. de'N. D. 1, 43. Locus præsens et quod legitur initio Vitæ Pauli Emilii, ostendunt clare anteponendam esse lectio nem Plutarchi. Hanc philosophiam cavillatus est Cicero (..) Quæ quidem omnia sunt patria Democriti quam Democrito digniora. > In decima sexta epistola quindecimi libri Ad di versos, deridet Cassium Epicureum de hac doctrina; queritur de illius silentio cum scripserit ad eum tres epistolas, additque: Fit enim nescio qui, dum quasi coram adesse videare, cum scribo aliquid ad te...: neque id ut dicunt tui amici novi, qui putant etiain olaç spectris catianis explicari. His autem spectris etiamsi possint oculi feriri, quod vel ipsa occurrunt: animus qui possit, non video. Doceas tu me oportebit cum salvus veneris, in mea ne potestate sit spectrum tuum ut, simul ac mibi collibitum sit de te cogitare, illud occurrat. Hæc iterum tangit in epistola 19 ad eumdem et in quarta libri 11, ad Atticum; De Divinat., 2, 67; V. A. Gell. v. 16. Col. 560 1. 'Hçanλɛldaç. Vigerus lectorem mittit ad suas observationes ubi latius dixerət, in quit, de Heraclidis. Cum illæ observationes non editæ sint, oportet supplere investigationes hujus editoris, qui non late inquisivit, si judices ex hoc loco, corruptiore quam qui maxime illius libri. Eum supplere nitamur. Paucæ partes historiæ Græcæ sunt tam obscuræ quam reditus Heraclidarum in Peloponnesum; nihil superest ex libris historicorum qui, sicut Ephorus et Pherecydes, eam scripserant (ex professo). Diodo rus Siculus de illa loquebatur in sexto libro qui ad nos non pervenit; ex citationibus huc et illuc di spersis solum licet formare contextum narrationum imperfectissimarum et præsertim inter se valde pu gnantium. Tale non est meum consilium in hac di gressione volo tantum explanare quomodo debeant scribi nomina citata ab ŒEnomao et quid putandum sit de actis hominum qui illis nominibus designantur. Primus vir est Aristomachus, filius Aridei. Fru stra quæreretur nomen Aridei in unoquoque scripto rum qui dederunt genealogiam posterorum Herculis, et sine dubio hoc nomen corrigendum est. Filius Hylli, nepos Herculis, varie nominatur in Diodoro, Strabone, Pausania, Herodoto: Cleodeos, Cleodaos, Cleodemos, Cleadatos. Herodotus in lib. vi, 52; VII, 204; vi, 131, legit Cleodaius Kleooaios, et Valcke naer., in primum locum defendit hanc lectioneni quæ nibi omnino præferenda videtur. Lego igitur Hæc est etiam opinio al lata ab Heynio in Apollodorum 1. 11, 8, 2. Post Ari stomachum venit illius filius Temenus; nihil du bium de hujus nomine, quarti inter nepotes Herculis. Aristomachus reliquit tres filios. Duces recupe-. randi imperii fuere Temenus, Cresphontes, Aristo demus, quorum Hercules abavus fuerat (Velleius Pa terculus, 1. 11). Scriptura Tíuevos, quam nonnulli, quorumdam mss. auctoritate freti, volebant restituere in Velleio, a plerisque repudiatur. Hæc aggressio fuit quarta. Hyllus bis aggressus fuerat: primum post cladem et mortem Eurysthei (Apollodor., l. 11, c. 8, § 1). cum potitus est Peloponneso, e quo egressus est uno anno post propter pestilentiam quæ depopulata est hanc regionem. Cum secundo aggressus est, occubuit ipse (Diodo rus, vi, 58), et filius ejus rediit Tricorythum vel Tri corynthum, urbem Atticæ. Serius Aristomachus reversus ad propositum rur sus in potestatem suam redigendi Peloponnesum, consuluit oraculum Apollinis, qui euin decepit usu verbi σtevypov, quod interpretatus est isthmum, et interfectus est in aggressione tertia. Quartam aggressionem susceperunt tres fratres, ducente eodem oraculo, quod varie intellexerunt, hoc est consilium ceperunt transeundi fretum si mulantes se terrestre iter eligere; ad quod consilium perficiendum castra ponunt inter Naupactam et Eupalionem (V. Polyen Stratag., l.b. 1, c. 9); quam lectionem explanabo infra. Tunc Hippotes, Philantis filius, occidit vatem Carnum: iratus Apollo diruit classem, mittit morbum in exercitum et interimit Aristodemum. Hæc mors Aristodemi diverse narratur. Pausanias, Laconic., dicit eum interiisse Delphis antequam suum consilium suscepisset; alii, secundum eumdem aucto rem, dicunt eum percussum esse jaculis Apollinis ipsius, quia eum non consuluerat (Pausanias ibid.). Sed ex versione verisimiliori, inquit, Aristodemus occisus est a filiis Pyladæ et Electræ, qui erant con sobrini Tisameni filii Orestis (Pausanias ibid.). Utut est, hæc expeditio male cessit, si quidem suscepta sit; attamen, secundum Lacedæmoniam traditionem relatam ab Herodoto, vi, 52, non fuit ita, et Ari stodemus regnavit Spartis. Sed, fatente Herodoto, Lacedæmonii contradicunt omnibus poetis, id est historicis hujus ætalis, Tont. Quamvis Xenophon in laude Agesilæ et Velleius Paterculus in loco allato supra videantur pro pendere in hanc opinionem, eam falsi arguunt omnes una voce Apollodorus, Pausanias, Strabo. Et si Paulnierus de Grantemesnil, in suis notis ad Pau saniam affirmat Onomaum, citatum ab Eusebio di xisse eum Aristodemum mortuum esse in Pelopon neso, sic loquitur, quia male ut ostendere speramus, intellexit, tanquam et fere omnes, qui usi sunt loco de quo agitur. Novus attamen nepos Herculis apparet in ea expeditione Aristodemi. Legitur: Kal 26v, cum oporteat legere (sicut in mss. 451): Kal 26v. Hippotes, filius Phylantis, occidit Carnum Æto lum. Hanc correctionem jam indicaverunt Henricus Valesius, Emendat., 1. 111; Kuhn. De Pausania, 111, 13, p. 258; Simson. Can. chronic. anno 2901. Defen dit hanc correctionem Apollodor, l. 11, 8, 2, 'Innó Schol. Theocrit., Idyl., 5, v. 83, Kápvos pás Pausanias, c. p. hoc Carno et satisfactione quam Dorienses dederunt Apollini propter mortem illius cui favebat incipiunt festa Carneana, in honorem hujus dei. Idem scho liastes Tvog Kápvou, et cætera. Onomaus, ut videre erit, dicit idem. Pausanias eodem loco: Kάovatov Amod Kápvov. Satis est de Carno: conemur explanare quæ dicta sunt de ejus interfectore Hippote, filio Phylantis, filii Antiochi, filii Herculis. Videmus primum ortum ex alia sobole quam Hylli, Cleodaii, Aristomachi, Temeni, de qua locuti sumus usque huc tantas difficultates offert illius genus ut eumεἰδώλων τυγχάνειν. τος εἴδωλά τινά φησιν ἐμπελάζειν τοῖς ἀνθρώποις καὶ τούτων τὰ μὲν εἶναι ἀγαθοποιὰ, τὰ δὲ κακοποιά, ἔνθεν καὶ εὔχεται εὐλόγων τυχεῖν εἰδώλων· εἶναι ταῦτα μεγάλα καὶ ὑπερφυή.» κατ' εἰδώλων φαντασίας διανοητικὰς φαντα Αριστόμαχος Κλεοδαίου. ὁμολογέοντες οὐδενὶ διακοντίζει Κάρνον Ιππότην φύλανδρον τὸν Αἰτω δὴ ἀκοντίζει Κάρνον Ιππότης ὁ Φύλαντος τὸν Αἰτω της ὁ Φύλαντος τοῦ Ἀντιόχου του Ηρακλέους. ἕπετο τοῖς Ηρακλείδαις, άσημα τούτοις μαντευόμενος, ὅντινα έκτραπείς τις τῶν Ἡρακλειδών, Ιππό της τούνομα, λόγχῃ βαλὼν ἀπέκτεινε. 1. 1', 13, 258, Κάρνου γένος ἦν ἐξ ᾿Ακαρνα νίας, μαντευομένου δὲ ἐξ ᾿Απόλλωνος, τοῦτον ἀπο κτείναντος Ιππότου τοῦ Φύλαντος, ἐνέπεσεν εἰς τὸ σρατόπεδον τοῖς Δωριεύσι μήνιμα Απόλλωνος. Εχ Κάρνεα, ἑορτή Απόλλωνος Καρνείου ἀπό λωνα Δωριεῦσι μὲν πᾶσι σέβεσθαι καθέστηκεν ἀπὸ
col. 1505–1506page 23 of 28
PG 21:1505Videtur igitur Naupactam latere in hanc correctionem proposuerunt Kuhnius de loco Pausaniæ, in primis Eliacis, 3; H. Valesius, Emen dat., I. 1, c. 3; Holstenius, de Stephano Byzantino, voce Púna. Ad secundam partem correctionis, ad Tumalo, non accessit Valesius: quam susceperunt Kuhnius et Holstenius parum feliciter, meo judicio; quid substituendum putaverint exhibebo, deinde meam sententiam exponam. Kuhnius putavit invenire quemdam montem Ty pæum in Elida et conservavit textum existimans Onomaum hunc montem habuisse in animo. Sed quomodo ire licet a Naupacta ad montem Elidis per fretum Criss eum aut Corinthium? Difficile hoc est intellectu, itaque Burmannius, in nota de Emend. Valesii L. L., dicit: ‹ Que Kuhnius super Typæo notavit melius indicta forent.» Holstenius proponit lectionem Est enimvero Rhypæus urbs Achaiæ, secundum Stephanum Byzantinum, cujus ruinas vidit Pausa nias (Achaic. 23) triginta stadia ab Ægio. Herodotus 1. 145, loquitur de duodecim urbibus Ionum in Peloponneso priusquam inde isti expellerentur ab Achaeis; quæ designantur ab eo Objiciam, primum, nusquam dici Dorienses appulisse ad Rhypæeum, sed sem per ad Rhionem aut Molychrionem; ex orta est magna contentio utrum in Achaia an in Ætolia sita Molychrion; quod quidem parvi mo menti hic. Sed si quæris aliquid in Achaia pro legendum est Enimvero Polye nus, in loco citato, sic definit: Oi µèv àµì Thµɛ quo Pausanias, in primis Eliacis, c. 3: ‹ Oxylo pro batum est hoc iter, et statim direxit classem a Nau pacta ad Molychrionem. ▸ Aristides adversus Platonem, folio 143 editionis Florentinæ, 1517 ‹ Sed, o strenue, cur non crimini vertis etiam Heraclidis quod non ingressi sint terra in Pelo ponnesum sed, transeuntes e Rhione in Rhionem?> Nihil certius invenitur apud scholiastem Nicandri de situ Rhypæi in littore meridiano aut septentrionali sinus, hoc est in Ætolia aut in Achaia, quam quod legimus de Molychrione: nimirum ad versum 214 Theriaca, Quamvis hæc dixerit scholiastes, frustra quære rentur in Ætolia ruinæ quas vidit Pausanias in Achaia; et Nicander solus stat contra Stephanum Byzantinum, Pausaniam et Strabonem. Si quærendum esset in Achaia aliquid pro Tumalou, hoc esset, ut mihi videtur, tou 'Plov⚫ quod etiam mendosum est, ut demonstrandum sus cipio. Vidimus Temenum usum esse dolo: hic iter di rexit mari, simulans autem se velle procedere terra castra posuit inter Naupactam et... Hic dolus indicatus est a Polyeno, supra citato, et confirmat penitus sensum hujus loci sicut ego ac cipio; porro, ad fallendum, castra ponit, orpα TOTSUSTα non vero in aqua, neque inter Rhy pæum et Navpactam, neque inter Rhionem et Nau pactam. Heynius vidit hanc impossibilitatem; ita que, Observation. in Apollodor. p. 203, dicit, si volueris accipere correctionem Pomalou ab Holste nio factain: In Ætolia hoc quærendum non in Achaia Rhypis. › Scimus præterea Nicandrum loqui de mon te non autem de urbe Rhypæo, quæ inveniri non potest in Etolia: nulla alia esse potest, ut opinor, nisi Eupalion. niutabitur facillime in Strabo, x, p. Stephanus Byzant. Titus Livius, 28. Profectus ad Erythras Ætolo rum, quæ prope Eupalium sunt. › In Thucydide, III, 96 et 102, legitur Emo sed manuscripta citata a Dukerio habent Ená Mov. Cæterum argumenta a me allata ostendunt hunc modum scribendi anteponendum alteri. Col. Hic usus verbi quod conatus sum transvertere in linguam Gallicam probatur Homero Odyss. xix, 92 Herodot., Col. 364. 13. Hic alluditur ad illum locum vitæ Crosi, quem refert Herodotes, lib. 1, c. 47 Cum talia mandavisset Lydis, `Croesus eos misit ut oracula experirentur. Consulendum erat eis ora culum nonnisi centesimo die postquam profecti es sent Sardibus; peterent quid tunc ageret rex Lydo rum, Croesus, filius Alyattæi, et, notata sedulo quæcunque dixisset oraculum, ea referrent. Ne scimus responsa cæterorum oraculorum; ubi vero Lydi qui missi sunt Delphos, in templum ingressi sunt, vix interrogato deo, Pythia respondit versi bus hexametris: Haud me fugiunt arenæ et fines maris; odor testudinis, dura testa contectæ cum carne agnina concoctæ in lebete æreo, nares offen dit; æs supra, æs infra. › Maximus Tyr., in 7 oratione, § 6, p. 1597, irri det etiam has prophetias de arena, mari et lebete Utinam potuissem interrogare quoddam oracu lum Jovis aut Apollinis Petitiones meæ neque de olla Croesi stultissimi inter reges et coquorum im peritissimi, neque de maris mensura, neque de nu mero arenæ rem tractassent: minime has prægra ves quæstiones curassem. › Idem, xix sermo, § 3 Deus aliquoties cognoscere videtur res omnes promiscue, tum pulchras, tum foedas, tum honore, tum contemptu dignas: lingua faveamus propter honorem deorum. Certe pulchrum est omnia scire, ut numerum arenarum vel maris mensuram, et de tegere quid in ridenda olla Lydii regii coquatur sine dubio, deus veritatem præmonet quemvis inter rogantem,sive monitum accipienti profuturum sit, sive ex perversitate qui illud accipit eo sit abusurus. Tex tum emendavi sub fine, et sic lego: Arladý māsi toi; pro Hoc oraculum frequentis sime citatur. Vid. Suidam sub voce, Kpoiσoç. Col. 365 9. Iterumi alludit ad oraculum ab He rodoto lib. 1, 55, transcriptum: ‹ Cum mulus qui dam regno Medorum potitus fuerit, tunc, o Lyde, te neris pedibus, fuge ad Hermum per saxa fluentem cave ne maneas, neque formides ignavus existimari.» Mulus iste Cyrus erat, quia natus de Persico patre et matre Medica. Ibid. 8. Lego ywpas loco popis. Hujus ultima vocis significationem affert nobis Ammonius Hermias in Aristotelis Categorias, pag. 171, de Sabio, verso. 'H Quod scripto Onomaii accommodari nullo modo potest. Vox quoaΝαυάτου Ρυπαίου. Πελλήνη, Αίγειρα καὶ Αἰγαὶ, καὶ Βοῦρα, καὶ Ἑλίκη, καὶ Αἴγιον, καὶ Ρύπες, καὶ Πατρέες, καὶ Φαρέες, καὶ Ωλενος, καὶ Δύμη, καὶ Τριταίεες. τυχαίου, του 'Ρίου. νον μεθ᾿ ἡσυχίας τὸ Ρίον κατέσχον. Οἱ μὲν ὑπὸ Σκείρωνος ὄρη, Παμμώνια τ' αἴπη, Ῥύπαιον, Κόρακος τε πάγον, πόλιον τ' Ασέ ληνον, Ῥυταῖοι Αντίγονος τῆς ᾿Αχαιίδος φησὶν εἶναι, ἐπεὶ καὶ Ῥυπαῖοι οἱ Ἀχαιοὶ ὠνομάσθησαν· ἔστι δὲ τῆς Αἰτωλίας ὡς Νίκανδρος περί τινων εἰς Αἰτω λίαν ἐρχομένων διηγούμενός φησι.. Απεινήν τε κολώνην οιωνοῦ τε Ρύπαιον. Δόξαν εμποιήσας ὅτι κατὰ γῆν εἰσίοι,» Μέτον στρατοπεδεύεται Ναυ πάκτου καί. Τυπαίου Ευπαλίου. 1. 450: Ἐπίκτητον Αἰτωλίαν, τὴν τοῖς Λοκροῖς συνάπτουσαν ὡς ἐπὶ Ναυπακτόν τε καὶ Εὐπάλιον.: Εὐπαλία πόλις Λοκρίδος ἣν Ευπάλιον Αρτεμίδωρής φησι· τὸ ἐθνι κὸν Εὐπαλιεύς. 301. 1. "Αγγελον ἡμέτερον κτείνας ἀν εμάξαο ποινήν. αναμάσσω, Ερδουσα μέγα ἔργον ὃ σῇ κεφαλῇ ἀναμάξεις. 1, 455: Εγώ τε έπρηξα, καὶ ἐγὼ ἐμῇ κεφαλῇ ἀναμάξας φέρω. δεομένοις θεσπίζει ὁ θεὸς τὸ ἀληθές· μαθεῖν κἂν συμ φέρῃ, κἂν μέλλῃ ὁ μαθών, ἄδικος ὤν, πλεονεκτήσειν, μαθεῖν καὶ συμφέρει. κατὰ τόπον μεταβολὴ καλεῖται φορά.
col. 1507–1508page 24 of 28
PG 21:1507ad sensum ovoxsuf, reducitur, quod nomen datum est a Christianis libro Porphyrii. Col. 365 C16. Klápiɛ. Templum et oraculum Apol linis fuerunt Clari, prope Colophonem, in lonia. Pau sanias, Achaicis, c. 3, pag. 527: Colophonenses, ait, existimant templum Clari et oraculum a prima antiquitate originem duxisse, tempore quo Carii hanc regionem sub sua ditione haberent. Tacitus, 11 Annalium libro, loquitur de Germanico deum Cla ri visitante et modum narrat quo oraculi responsa data sint. In Ovidii Metamorph. Ceyx ad Clarum pergebat, cum naufragio mersus est. Ad Clarium parat ire deum.... (Metam. x1, 412.) Col. 368 2. Hoc oraculum, quam maxime adul teratum, ab Holstenio tamen restitutum fuit in Por phyrii Commentar. de vila Pythagoræ, p. 33, edit. Kusteri, versibus trochæis scriptum Quædam notiones de Trachide reperientur lib. c. 7. Ne confundas cum Triccha, Tpixxn, urbe, in quà erant Esculapii oracula, sicut Epidauri, in Coo et Pergamis, ut ait Celsus ab Origene citatus lib. Ilavadov interpretatur quotidie, teste Oppiani scholiaste, Halieutic. 111, v. 360 Ibid. 6. Hesiodi sudor, vers. 289, Dierum et operum Socrates, juxta Xenophontem. Memorab. lib. 11, c. 1, 20, in ore semper hunc versum habebat: cita tur etiam a Platone, lib. IV De legibus, pag. 118. Stoici, auctore Luciano, t. I editionis Hemsterhuys. frequenter illo utebantur, p. 460 Ibid. Hæc verba huc non quadrant. Non apparet quo modo virtus destruatur hoc vulgari oraculo. Nonne potius tis fhrns legendum est, meo pi gnore, pretio muneruin meorum quæ in promissio nibus oraculi comprehenduntur? Ibid. Hoc est prover bium scholiastes manuscripti, p. 451, sic dicit Pro verbium in illos qui aliquam felicitatem somniant. De est proverbiorum collectaneis quæ habemus, Ibid. 11. Hic ascribam notam Holstenii de hoc oraculo quod legitur p. 33 Commentarii de vita Py thagoræ auctore Porphyrio, edit. Kuster. Nihil ad oraculi elucidationem aptius: Facere non possum quin oraculum OЕnoinao datum apud Eusebium, quod interpres doctissimus pro conclamato reliquit, hoc loco emendem legendum enim. Nam euuedésoov pro voce nihili En substi tuendum sensus loci manifeste ostendit, nam ŒEno maus oraculum ut ineptum et &xatpov ridet, quod cum ipse quæsivisset quam potissimum gentem ad iret ut lucrum mercimoniis faceret, Apollo respon disset hoc est inter concin nos corpore Achivos. Nam si statuarius, inquit, aut pictor rogasset de magistro ubi artem recte addisce ret, non male in ista verba respondisset, quippe cum artifices istiusmodi corporis maxime concinna quæ rant quæ fingendo vel pingendo imitentur, quæ ad lucrum et mercaturam nihil faciunt. › Sequens oraculum sicut et antecedens, versibus trochaicis constat. Ibid. 14. Iambicum hoc, in quo desinit oraculum, non minus elucidatione eget quam primi versus, quos mancos esse diximus. Verba in terpretationis gratia ponuntur, post ea quæ præce dunt, quam lectionem habent mss. quatuor ex quinque quos adhibuimus. Vox oxoµçü§état, quæ varie scribitur, nullibi com paret; lexicorum auctoritate destituta, vix ab Euse bio admittenda est. Col. 369 3. Oraculum illud celeberrimum fuit. Legitur apud Herodot. lib. vII, § 140; Clem. Alex. qui ex eo quosdam versus affert Strom. v, pag. 728; Theodoret. in Therapeut. Ammon. Herm. in Com mentar. ad tractatum Aristotelis De interpretatione, p. 108 Si dii res futuras noscunt, eas certo et determinate (wptouέvw;) sciunt, ita ut hæc præco gnitio imperfecta dici non possit. Sciunt intra li gneum murum solum Athenas posse salvari ab im minentibus barbaris; divinam Salaminem necaturam esse filios mulierum; Croesum, cum fluvium Halym transierit, eversurum esse magnum imperium, et Laium, dum pater fiet, deleturum esse universum suum genus. ▸ Oraculum illud, ab Ammiano Marcellino, c. 23, relatum est. Oracula dubia legimus quæ nonnisi casus discrevere postremi; ut fidem vaticinii Del phici... Quæ Atheniensibus ad certandum contra Medos oblique destinaverat mare.» Citatur etiam a Maximo Tyrio Dist. 19 initio, An divinatio et libe rum arbitrium inter se concordare possint. Philostra tes, Vita sophistar proœm., pag. 481; scholiast. Lu ciani, Jupiter tragic. t. II, p. 12; Cornel Nepos in Themistocl.; Justin, 11, 12; Plutarch. in Themistocl., Dio Chrysostom. xxv, 6. Ibid. vox est usur pata ad significandum supplicis habitum. Sophocl. OEdipus rex, v. 1 Iliad. A, v. 500, Thetis a Jove de filii sui nece vin dictam implorat Idem Sophocles, in OEdip. Colon., v. 1176 Ulysses, in Odyss. H, 153, ut supplex aulam Alcinoi ǝdit Themistocles, dum apud regem Molossorum Adme tuin asylum quærit, Thucydid. lib. 1, c. 136 Col. 372 5. Illa superstitio, qua credebatur su dore aspergi templa, vel simulacra in eis condita, in signum magnæ calamitatis, numeratur a Virgilio in ter præsagia mortis Cæsaris, Georg. lib. 1, v. 480 Infandum! sistunt amnes, terræque dehiscunt Ei mæstum inlacrymat templis ebur. Apollon. Rhod., iv, 1285 Scholiastes Cum aliqua calamitas immineret, sta tuæ solebant sudare; quod evenit Thebis, cum Phi lippus bellum adversus Athenienses pararet, cui fl nem fecit clades Chæronæa. ›Εστιν ἐν Τρηχῖνος αἴῃ κῆπος Ηρακλήτος Πάντ' ἔχων θάλλοντα, πᾶσι δρεπόμενος πανημα [δὸν Οὐδ᾽ ὀλιζονται βέβριθε δ' ὕδασι διηνεκές. Κλητοί τ' αυτόμολοι τε πανημαδὸν ἀγερέθονται. Πανημαδὸν δι' όλης ἡμέρας. Τῆς δ' ἀρετῆς ἱδρῶτα θεοὶ προπάροιθεν ἔθηκαν. Συνεχὲς ἐπεῤῥαψώδων τὰ πάνδημα ἐκεῖνα τοῦ Ἡσιόδου περὶ τῆς ἀρετῆς ἔπη καὶ τοῦ ἱδρῶτος καὶ τὴν ἐπὶ τὸ ἄκρον ἀνάβασιν. 14. Ὡς δὴ τῆς ἀρετῆς ἀποστερούμενος. 7. Τὰς ἐν ἐλπίδι φάτνας. Παροιμία ἐπὶ τῶν χρηστόν τι ονειροπολούντων. Εν τε τοῖσιν εὐμελέεσσιν ἤδ' Αχαιοῖς τὸ χρέος Θήσεται τὸ δ' ἐκτεκμαρθὲν οὐδὲ μικρὸν ἕξεται. ἐν εὐμελέεσσιν Αχαιοίς, Τὸ δ' ἐκτεκμαρθὲν οὐδὲ μικρὸν ἕξεται. οὐδὲ μικρὸν ἕξεται οὐδὲ μήν μιν σκομφύξεται, & 15. Τι καθῆσθε. Καθέζομαι Ο τέκνα, Κάδμου τοῦ πάλαι νέα τροφή, Τίνας ποθ' ἕδρας τάσδε μοι θοάζετε, Ἱκτηρίοις κλάδοισιν ἐξεστεμμένοι; Καὶ ῥα πάροιθ' αὐτοῖο καθέζετο, καὶ λάβε γούνων. Φασίν τιν ἡμῖν ἄνδρα, σοὶ μὲν ἔμπολιν Οὐκ ὄντα, συγγενῇ δὲ προσπεσόντα πως Βωμῷ καθῆσθαι τῷ Ποσειδῶνος.... Οἰδίπους. Ποδαπόν; τί προσχρῄζοντα τῷ θακήματι; Τίς δῆθ᾽ ἂν εἴη τήνδ' ὁ προσθακὼν ἔδραν; *Εζετ' ἐπ' ἐσχάρῃ ἐν κονίησι. Ὁ δὲ τῆς γυναικὸς ἱκέτης γενόμενος διδάσκεται ὑπ' αὐτῆς τὸν παῖδα σφῶν λαβὼν καθίζεσθαι ἐπὶ τὴν ἑστίαν. Η ὅταν αὐτόμαθα ξανα ῥέῃ ιδρώοντα Αἵματι.
col. 1509–1510page 25 of 28
PG 21:1509Col. 372 8. Hoc secundum oraculum, quod mu tuatur pariter ab Herodoto, invenitur lib. vii, 141. Tertio versui difficultas inest nondum soluta Sensum admisi quem Vigerus dedit voci Adá pay, Indomite, qua Minerva designatur; hujus loci occasione Vigerus perstringit Petavium, qui in sua editione Synesii vertit (p. 368), Adamante pro pinquans, cujus interpretationis rationem sibi certe non reddiderit. Wesselingius conjicit æɛdássav quod referretur ad Eл, unde intelligeretur illius verbum chalybis robori assimilari. Chalybs eodem sensu me taphorico apud quamplurimos usu venit. Kuhnius et Perizonius in Æliani Historiarum variarum lib. vı, c. 12, nonnulla referunt exempla. D. Schweighæuser nihil mutandum censet in textu servato ab Eusebio et Nicephoro Gregora in Synesio, ac vertit: Ada mantis appropinquare faciens, parum feliciter, mea quidem sententia, nec aliter Petavius. Col. 373 8. Hic Themistoclem innuit qui verbis usus fuerat ut adduceret Athenienses ad egrediendum ex urbe et conscendendum in naves. Plut. in Themist., c. 10: Alloquebatur etiam po pulum ex oraculo, ei dicens muros ligneos nihil aliud significare quam naves, et verbo Osir, divina, oraculum designare Salaminam, non deɩdh, infelix, vel oxathiz, exsecranda, cum ex ea nomen trahere deberet insignis victoria Græcorum: Mayálov eútu Plutarchus exscribit Herodotum, lib. vII, 143: El Vide Polyen. Stratagem., 1, 30. Ferula est planta tractuum calidorum e genere juncorum Lignum omne corticis loco habet, hoc est forinsecus ligni autem loco fungosam medul Jam, ut sambuci: quædam vero inanitatem, ut arundines. › Plin. lib. x, c. 42. Assa fœtida. Col. 376 6. Hoc oraculum, hic non integre ci tatum, legitur apud Herodotum lib. vii, 220. Col. 377 1. Illud etiam refert Herodotus et om nia quæ spectant ad expeditionem Harpagi contra Cnidios. Col. 580 1. Hoc oraculum legitur apud Pausa niam, Messeniac., c. 12. Magna varietas lectionum inest in secundo versu Kuhnius animadvertit præferendum ex lectione delay pro yatav idem sensus elicitur, verbis tantum mutatis. Pausanias solus nobis trans misit narrationem diuturni hujus belli Lacedæmo nios inter et Messenios, de quo nihil aliunde ad nos usque pervenit. Ibid. 6. Oraculum hic relatum ab Enomao longe aliter citat Pausanias lib. 1v, c. 9. v. 2, apud quem scribitur versibus iambicis pro hexametris, ut sequitur Hæc oraculi lectio valde differt ab ea quam secu tus est Amasæus Latine vertens; ea est quam dedit Siebelis, de qua dicere supersedeo. Satis est con ferre unam cum altera quoad sensum et verba; difficile est dicere utra sit vera: attamen cum cre ditur vulgo Pythicum oraculum usum esse versibus hexametris fere semper, ex hoc tantum anteponen dus videtur OEnomaus ab Eusebio descriptus. Col. 381 1. Oraculum de Lycurgo mutuatur ab Herodoto lib. 4, c. 65; quintus versus quem hic legimus, deest apud Herodotum qui non erat ultimus versus, ut dicit Eusebins. In versibus sequentibus legebatur verbum quod inter archaismos numerari potest, quandoqui dem post Herodotum in auctoribus qui prosaice scri pserunt non amplius usu venit. Plutarchus in Vita Lycurgi, c. Haec sunt verba ipsa oraculi prosaice reddita, quorum ultima pars periit. Raro alluditur ad hoc oraculum. Idem Plutarchus in oratione adv. Colotem, c. 17, in quit Lacedæmonios servare in vetustissimis tabulis, oraculum de Ly curgo. Themistes, xix, affert eosdem versus quos He rodotus. Item Themistes oratione 15, p. 193: Av ubi vides ver bu epitheti instar in oraculo Lacedæmoni fuisse conjunctum. Verbum Auxbɛpye, quod legitur apud Eusebium correctum est in Herodoto, et illi substitutum est Auxdopys ex ms. Florentino; hanc lectionem confirmat textus Homeri et Apollonii Rho dii, ubi ita scriptum invenitur nomen homonymi le gislatoris Laconici. Ibid. 14. Tuprator. Mentio nominis Tyrtæi in ducit ad credendum OEnomaum oraculum retulisse in quo agebatur de Tyrtæo, antequam de Lycurgo ageret. Lycurgus vixit centum et quinquaginta an nis ante priniam Olympiadem; ut nos docet Clemens Alex. Strom. 1, pag. 390. Tyrtæus, secundum Sui dam emendatum, floruit circa vicesimam quintam Olympiadem oraculum, ubi de eo agitur, illud est quod Lacedæmonios hortabatur ut quemquam ab Athenis arcesserent qui ipsis in consilio adesset. Ibid. 1 Hic versus non semel claudicat. Vigerus ponit no pro et Valckenaer in scholiasten Euripidis, Phænices 679: "Ewę initio versus vulga tur in oraculo, quod ex Onomao refert Eusebius, corrigendum est et paulo post Mevéhewy pro Mɛvéhaov, v. 4. › Codex 466 habet Vigeri et Valckenaer sententiam secutus sum, in troducens in textum has emendationes quæ nihil mu tant quoad sensum versionis. Col. 384 5. Alludit ad quamdam narrationem Herodoti, lib. 1v, c. 32, de Laodicea et Hyperochea quæ venerant ex regione Hyperborea Delum reli gionis causa, ubi divinis honoribus dignatæ sunt. Ibid. pro Ibid. 6. Huspiciou. Verbum istud raro usitatum, quo oraculum designat homines, reperitur in epi grammate citato a Villoisono in Prolegomenis Scho liasta Veneti, pag. 55 In oraculo quod refert Athenæus de Charitone et Me lanippo, lib. x, p. 602, legitur Col. 385 9. Hoc narrat Herodotus, lib. 1. 92 Amphioni nata est filia clauda, cui nomen fuit La bda nullus inter Bacchiades voluit eam ducere in matrimonium. Hetio, filius Echecratis, eam in uxo rem accepit; natus erat in vico Petra et jactabat se originem ducere a Cenea et Lapithis. Unicum sas cepit filium ex conjuge, et cum nulla alia consue tudinem habuit. Delphos venit ut Deum consuleret de progenie sua. Eum vix ingressum Pythia his ver sibus interpellavit: Hetio, nemo te honorat, quamΣοὶ δὲ τόδ' αὖτις ἔπος ἐρέω ἀδάμαντι πελάσσας. θείη Σαλαμίς χήματος ἐπώνυμος ἐσομένη.» ἐς Αθηναίους εἶχε τὸ ἔπος εἰρημένον ἐόν χως, οὐκ ἂν οὕτω μιν δοκέειν ηπίως χρησθῆναι, ἀλλὰ ὧδε· ὦ σχετλίη Σαλαμίς, ἀντὶ τοῦ ὦ θείη Σαλαμίς· εἴπερ γε ἔμελλον οἱ οἰκήτορες ἀμφ' αὐτῇ τελευτήσειν. Ἀλλ' ἀπάτῃ μὲν ἔχει λείαν Μεσσηνίδα λαός. λαός τῷ ἄλλος; Κούρην ἄχραντον νερτέροισι δαίμοσι Κλήρῳ λαχοῦσαν Αἰπυτιδῶν ἀπ' αἵματος θυηπολεῖτε νυκτεροίσιν ἐν σφαγαίς. Ἣν δ' σφαγῇ ἐκφύγῃ γε, καὶ παρ' ἀλλοίου τότε θύειν, δίδοντος ἐς σφαγὴν ἑκουσίως. Ηκεις ευνομίαν διζήμενος· αὐτὰρ ἐγώ σοι Δώσω, καταινεῖν, 5: "Ω θεοφιλῆ μὲν αὐτὸν ἡ Πυθία προσέειπε καὶ θεὸν μᾶλλον ἢ ἄνθρωπον· εὐνομίας δὲ χρή ζοντι διδόναι καὶ καταινεῖν, ἔφη, τὸν θεὸν, ἢ πολύ κρατίστη ἔσται τῶν ἄλλων πολιτειών. ἐν ταῖς παλαιοτάταις ἀναγραφαῖς, κούργος, εἰ καὶ λίαν κητώεσσα ἦν ἡ Λακεδαίμων, ἐκ βίου ατάκτου συνήρμοσεν εἰς εὐνομίαν, xσα Αθηναῖον ἐπάγεσθαι σύμβουλον.-Μs. 451. Τυρταίου. Ἕως ἂν μαντείαισιν ὑποσχέσεις τε καὶ ὅρκους. σχεσίας υποσχέσεις, Εστ᾽ ἂν μαντείαισιν, Μενέλαν. 10. Παῤῥησία 481 παρ' ἧς. Τὺν καὶ ἀπειρεσίων κοίρανον ἡμερίων. Εὐδαίμων Χαρίτων καὶ Μελάνιππος ἔξυ. Θείας ἀγητῆρες εφαμερίοις φιλότατος
col. 1511–1512page 26 of 28
PG 21:1511vis sis honore dignus. Labda concepit: in lucem edet filium eversorem aggredietur homines ut rex, et suis legibus Corinthuin muniet. › ⚫ Quod renuntiatum est Bacchiadibus, qui non in tellexerant primum oraculum obscurum de Corintho quod congruebat cum oraculo dato Hetioni: «Aquila concepit in scopulis, pariet leonem robustum et crudelem: multorum secabit poplites. Hæc medita mini, vos, o Corinthii, qui habitatis circa pulchram Pirenem et in scopulis Corinthi, etc. Herodotus narrat quomodo Bacchiades consilium inierint occidendi hunc Cypselum filium Hetionis, et quomodo hic Cypselus, insidiis elapsus, factus fuerit crudelis oppressor patriæ. Col. 385 6. Faµhoai 465, 466. Col. 388 11. Erginus, filius Clymenis, Presbonis, Phryxi et Athame, trahit originem a regibus Orcho meniorum, quorum historia, breviter scripta, legitur in Pausania Baoticis, c. 6, pag. 474: Erginus multa perpessus adversa ab Hercule, latuit absque uxore et liberis. Sed, cum ditissimus esset factus, conjugem et liberos habere voluit jam senex; se contulit igitur Delphos, ubi, oraculo consulto, accepit responsum supra citatum. Uxore juvenili ducta, ex oraculo, ge nuit Trophonium et Agamedam > Pro Yépovi véav uvozɛiv, Valckenaer in Fra gmentis Euripidis, p. 275, proponit, voličstv, despondere, collocare, ducere domum. Allusio expressa ab hoc oraculo invenitur etiam in reponso oraculi ad Ægeum Apollonius Rhodius imitatus est eum, I, 1517 Verba præbebant hanc significationem aversam. Vide Lobeck, Aglao phamus, p. 843 et quos inducit testes. De Ergino, vide Diodorum Siculum, iv, 10; Apol lodorum, in Biblioth. 11, 4, 11; Ruhnk., Epist. critica secunda, p. 382. Pro ultimis verbis textus, &novula cous phá manuscriptum habet, sed obcæcat plebem stolidam felix successus. Ibid., 6. Præparationis. Apparet hic quam recens et quam absurda sit distributio in capita; se ries idearum et antea ab Onomao dictorum deductio abrumpitur subito et divellitur ab initio. Postquam dixit in commotionibus animi responsa peti ab ora culis inducit Deum ne sinat a se indigna peti: hæc in partes duas a stultis divisoribus scissa sunt. Ibid. 1. Pro Antiocho substitui Archilochum: cujus rei afferenda est ratio. Legimus, lib. VI, c. 7, pag. 256, oraculum sequens relatum a Stephano Byzan tino: Voce, ásus. "Arredor Haploiç, Teleσinleiç, ç σs xelsvw, < Mone Parienses, Telesicles, sicut tibi jubeo, ut con dant in insula Heria urbem in aprico loco sitam. › Quis est hic Telesicles? Que est hæc insula Heria? Noster auctor, aut potius Onomaus, illud nos docet in loco citato. ‹ Thasos est insula Heria; Parienses ad eam ap pellent cum meus filius Archilochus eis exposuerit hanc insulam olim nominatam fuisse Heriami.... Sed si noluisses id eum docere, neque ipse illud annun tiavisset, neque ejus filius Archilochus sese præbuis set ducem huic coloniæ, neque Parienses habitavis sent Thasum. › In aprico est Telesiclem patrem fuisse Archilochi, utrumque natum fuisse in Paro,insula, hunc duxisse coloniam Thasum. Strabo lib:X, pag. 487: 'Yñò IIa Hoc etiam declarat Thucydides lib. iv, § 104. Hæc colonia fuit posterior coloniæ Phoenicum. Ex hac convenientia minime dubitan dum mihi videtur 'Avelox substitutum fuisse 'Ap xox. Ruhnkenius, de Velleio Paterculo, c. 5, n. 4, animadvertit hoc nomen sæpe adulteratum fuisse, et ipsius Antiochi nomen illi substitutum est, ut in Pollucis Onomast. lib. vi, 99. Holstenius, de Stephano Byzantino, jam propo suit hanc correctionem, et profert velut argumentum initium cap. 33 ejusdem libri nostri auctoris, ad quem remittimus lectorem. Ibid. 4. Paiσrov. Phæstus numeratur inter ur bes Crete a Stephano Byzantino et Hesychio. Prior dicit eam conditam esse a Phæsto, filio Rhopali, nepote Herculis. Diodorus Siculus, lib. v, 78, et Strabo lib. x, pag. 476 dicunt a Minoe eam conditam fuisse. Vide Meursium, Creta, lib. 1, 613. Tarrha, urbs Crete, inquit Stephanus Byzantinus, in qua præsertim colebatur Apollo Tarrhæus, Tappio;. Scholiastes Apollonii, in Vita hujus poetæ, hanc ur bem exstitisse testatur ex Longino: 'Ev toïç quàoño yixois. Oppida Cretæ insignia in Mediterraneo Gortina, Phæstum, Gnossus, Polyrrhenum, Myrina, Lycastus, Rhamnus, Lyctus, Dium. › Plin. lib. iv, 20. Col. 389 6. Charilas, aut Charilaus, est hic rex Spartæ, cujus tutor fuit Lycurgus, et cui vitam so liumque servavit; erat ex gente Proclydum, filius Polydecti, nepos Eunomi; habuit collegam in regno ex gente Eurysthenidum, Archelaum, filium Agesi lai. Herodotus scripsit genealogiam prioris, lib. vut, c. everso ordine nominum in quo disposuerunt Strabo lib. x, p. 482; Justinianus, 1. m, c. 2; Pausanias In Laconicis, c. 7, Arcadicis. c. 48; Plutarchus, Vita Lycurgi, c. 2. Genealogia Eurysthenidum legitur in Herodoto lib. VII, § 204, ubi agitur de Leonida. Ibid. 15. Oraculum quo Pythia expulerat e tem plo interfectorem Archilochi, sæpe citatum est. In Plinio de hoc inest error qui jamdudum corrigi de buisset, VII. 30: Archilochi poetæ interfectorem Apollo arguit Delphis. Scribendum est arcuit. Suidas nominat Calondam eum qui casu occiderat Archilo chum in pugna. Plutarchus in Tractatu de vindicta sera deorum, designat eum sub hoc nomine et insu per cognomine Kópa. In Vita inedita Arati, quam impressit Ruhnke nius, idem nomen legitur sed adulteratum: 'Aôªà sterhuysius loquitur de forma Kallovoas, quam cæ Ruhnkenius proponit pro et Hem teris conjungit quæ fornantur ab etc. Vid. Galianum in Protreptico ad artes, c. x, t. II, pag. 10, editionis Basileensis. plicius in suo commentario de Manuali Epicteti, p. Ælianus, in Historiis diversis, 1. III. c. 44, et Sim 81, recto editionis Venetiæ in-4º, 1528, referunt ora culum simile juxta quod expellendus erat e templo amicus qui aufugerat, amico suo relicto in manibus interfectorum Admittit contra illum qui occiderat amicum dum ei opem ferret. Col. Verba xatá módas vertit Vigerus Magnis passibus; timeo ne erraverit offerunt significationem notam a pede ad pedem subsequi; hic dicendi modus significat temΑσκου τὸν προὔχοντα πόδα, μέγα φέρτατε Μὴ λύσης. [λαῶν, Χαλκέον ἱστοβοῆα θοῇ συνάρασσε κορώνη. κορώνη, ἀσκὸς, θύλακος, ποδεών, àλλ' καὶ ἐξίστησι, 465 ἀλλ' ἐπιτυχία τοὺς βλάκας ἐξίστησι Αγγειλον Παρίοις, Τελεσικλεῖς, ὡς σε κελεύω, Νήσῳ ἐν περίῃ κτίζειν εὐδείελον ἄστυ. ρίων ἐκτίσθη Θάσος. 131: Τοῦ Εὐνόμου, τοῦ Πολυδέκτεος, τοῦ Πρυτάνιος, φοὺς ἔσχε "Αρατος Λύρην τε καὶ Καλλιώνδαν. Μύρον Λύρην, Αρχώνδας, Επαμινώνδας, Θεών σας, Φιλώνδας, Χαρώνδας, Αωρχνίδης, Ανδρὶ φίλῳ θνήσκοντι παρών πέλας οὐκ ἐπα [μύνας Ηλυθες οὐ καθαρὸς, περικαλλέος ἔξιθι σηκού. νει Εκτεινας σὸν ἑταῖρον ἀμύνων· οὐ σε μαί Αἷμα φόνου· σὺ πέλεις καθαρώτερος ἢ πάρος ἦσθα. 393 3. "Ινα σπεύδωμεν καὶ διώξωμεν τὸν οὐρανὸν κατὰ πόδας τῶν ὑμετέρων ἐπαίνων. ; κατὰ πόδας διώκειν, αἱρεῖν, ἐπι πλέειν, θηράν,
col. 1513–1514page 27 of 28
PG 21:1513poris punctum quo res agitur. Plato, in Sophista, p. 171 Francofurtinæ editionis: Karà módaç Uni 265, Intellexisti subito. Hic sensus non invenitur in magnis passibus. Pro scripsi Tovwy, ut legitur in manuscriptis 451 (móvwv), 466, Col. 393 10. De diaoxsvastais vide Valckenairi Præfationem Hippolyti 18; Diatribam, p. 89; Wolf Proleg. Homeric., p. 151; Dion. Chrysost., 1, p. 699 Henrich, Dissert.; Kil., 1807. Ibid. 2. Vigerius in notis contulit editionem hujus oraculi, quam tradidit Eusebius, cum са quam dedit Pausanias in Phocicis, c. 24, p. 857 edit. Kuhnii Videres, inquit hic narrator, statuзm Ho meri æream, basi sedentem, et in ea legeres oracu lum quod datum fuit Homero Felix et infelix, nam sub hoc utroque sidere na tus es quæris patriam: regionem maternam, non vero paternam, habes: insula lo est patria tuæ ma tris; hæc te accipiet cum reddideris ultimum spiri tum, sed cave ab ænigmate puerorum. › Hoc oraculum, sicut refertur a Pausania, verbo tenus transcriptum est a Stephano Byzantino ad verba Fusius exstat, et interpolatum in Vita Homeri, quæ Plutarcho tribui tur. Ad initium hæc est versio loci: ‹ Aristoteles ait in octavo libro Poetica, Homerum, cum vellet genus suum noscere, consuluisse oraculum, a quo audivit Est insula lo patria tuæ matris, quæ te ac cipiet post mortem; sed cave ab ænigmate juve num. > Narratur aliud oraculum de eo Felix et infelix, nam sub utroque sidere natus es, quæris patriam, matris tuæ exsistit sed non patris patria, cujus urbs primaria sita est in in sula nec procul a vasta terra, nec prope eam (Creta insula). Hic invenies tuum tumulum sicut statuit fatum, cum audieris quod dicent pueri: id est hymnum verbis implicatis expressum, et in tellectu difficilem; nam tibi duplicem vitam tribuit fatum juxta priorem, sole duplici cares; juxta po steriorem vero similis es immortalium vivens et mortuus; sed post mortem vacuus eris infirmitati bus senectutis. > Ibid. Col. 396. 10. Ab his versibus incipit oraculum Apollinis ad Croe sum quod citavimus c. 21 hujus libri et in Hero doti historia, lib. 1, c. 47. Ex allusionibus con suetis veterum ad hos versus intelligitur hæc ex clamatio Ciceronis, De Divinatione, 1. 1, c. 19 Quæ Croeso Pythius Apollo, quæ Atheniensibus, quæ Lacedæmoniis, quæ Tegeatis, quæ Argivis, quæ Corinthiis responderit, quis ignoral? Non ita est recentioribus temporibus: hic versus citatus est in Diario Eruditorum, mense novembri 1832, p. 671, ut ex oraculo ignoto. Pindarus videtur hoc oracu lum in mente habuisse cum dicit in nona Pythi ca, v. 79 Ibid. 5. Cur, o interpres hæreditarie religionum Græcorum, sicut to nominat Plato. Hic alluditur ad quemdam locum quarti libri Reipublicæ, p. 427 II. Stephani, 448 Ficini: Quod attinet ad conse crationes templorum, victimas cæterosque cultus deorum, dæmonum, heroum, si sapiamus, nullum alium interpretem audiemus, nisi quem nobis tra diderunt patres. Hic enim deus interpres est hæ reditarius (marptos) omnium hominum, in his rebus, sedens in media terra et in ejus gre mio edit oracula. › Ibid. Ibid. 10. Testes fide digni tuentur locum de Cleomede Astypalensi, nempe Plutarchus, in Vita Romuli; Pausanias, in secundis Eliacis, seu lib. vi, c. 9, sic autem loquitur prior: Sors Romuli non valde dissimilis est ab his quæ referunt Græci de Aristão Proconesio et de Cleomede Astypalensi; hic erat virtute et statura insignis, indole iracunda et fere furenti, nihil nisi vi agens. Hoc est ultimum ejus factum ingressus in scholam puerorum percussit pugno columnam quæ sustinebat domum, eamque mediam fregit; unde ruit tectum. Cum eum perseque rentur propter puerorum necem, confugit in ingen tem arcam, operculum clausum retinuit, ita ut fru stra conarentur multi homines eum extrahere. Confracta arca, invenerunt eum neque viventem, neque mortuum; quod quidem mirantes miserunt legatos Delphos, quibus respondit Pythias Ultimus heroum est Cleomedes Astypalensis. › Pausanias addit quædam nova: In Olympiade præcedenti dicitur Iccus Epidaurensis interfectus fuisse in pugna a Cleomede Astypalæo adversus eum luctante. Damnatus est a judicibus quasi reus facti injusti, amissoque præmio victoriæ factus est amens; dolore commotus confugit Astypalæum et, cum sedisset haud procul a schola, in qua include bantur circiter sexaginta pueri, dimovit columnam quæ fulciebat tectum, quod ruina obtrivit pueros. Čum eum insectarentur lapidibus incolæ, confugit in templum Minervæ, descendit in arcam positam in hoc templo, et trahens ad se operculum, delu sit conatus Astypalæorum qui volebant aperire ar cam. Cujus tabulis denique dimotis, neque reperto Cleomede vivo aut mortuo, miserunt Delphos qui peterent explanationem eorum quæ acciderant Cleomedi. Pythia reddidit oraculum supradictum. Ex hoc tempore Astypalæi colunt ut heroem Cleomedem. › Idem narrant multi scriptores ecclesiastici: Ori genes, adv. Celsum, lib. 111; Theodoretus, Thera peutica, lib. vIII; Cyrillus, adv. Julianum; Epipha nius Scholasticus; denique historicus Socrates lib. 111, c. 23, p. 165 edit. Valesii, qui citat no strum auctorem: Quid dicam de Cleomede athleta, quem deum pronuntiavit oraculum? Propter hoc oraculum Diogenes Cynicus et philosophus OEno maus condemnaverunt Apollinem Pythicum › Ut videtur, Oeno maus habuit alia documenta ac Plutarchus et Pau sanias de morte Cleomedis, quem onagri calce inter fectum narrat: probabile est Astypalæos deceptos esse a Cleomede qui, illis nescientibus, aufugit. Unde rumor serpit illum e conspectu ablatum esse, quare inter deos relatus est. Col. 398 11. Theagenes Thasius citatur a Pausania in secundis Eliacis, c. 11: Thasii, inquit, illius statuam in mare conjecerunt, sequentes le gem quamdam Draconis inter eas quas de cæde Atheniensibus dederat. Juxta hanc legem ejicien dæ sunt extra fines res inanimatæ quæ cadendo mortem alicui attulerint. › Quam legem Draconis ipsissimis verbis refert Demosthenes in Oratione adv. Aristocratem, t. I ed. Reiskii, p. 645. Pryta næi tribunal est quartum. Ad quid spectat? Si la pis, lignum ferrumve, aut aliquid simile casu percu tiat aliquem; si nescitur a quo veniat; si res possi deatur aut perspectum sit quæ fuerit mortis causa, ad hos magistratus defertur. Pausanias prolixe locutus est in loco allato de vita athlete Theage nis et de honoribus quibus cultus est ut deus. Col. 400 1. Vigerus dicit in sua nola seτῶν ὑμετέρων ἐπαίνων τῶν ἡμετέρων ἡμετέρων. Ὥσπερ ἐν ταῖς κωμῳδίαις καὶ διασκευαίς. Ιος, νῆσος τῶν Κυκλάδων. 15. Δυσπάθεων, 451. Ο εἰδὼς ψάμμου τ' ἀριθμὸν καὶ μέτρα θα λάσσης, Καὶ ωφοῦ ξυνιείς, καὶ μὴ λαλέοντος ἀκούων. Εξερωτᾷς, ὦ ἄνα; κύρι ον ὃς πάντων τέλος Οἶσθα καὶ πάσας κελεύθους, Οσσα τε χθὼν ἡρινά φύλ ν' αναπέμπει, χὡπόσαι Ἐν θαλάσσᾳ καὶ ποταμοῖς ψάμαθοι Κύμασιν ῥιπαῖς τ' ἀνέμων κλονέονται. 9. Προστιμηθείς 467. κατα έγνωσαν τοῦ Πυθίου Απόλλωνος.
col. 1515–1516page 28 of 28
PG 21:1515undequaque legebant aranearum telæ; parietem cir eumædificavit, et texta fuit illius ramis corona victoris. Daicles Messena oriundus primus hac co rona donatus est, in septima Olympiade. Juxta traditionem alteram, quam amplexus est Pindarus in tertio hymno, olea qua corona bantur Olympionica allata est ab Hercule ex locis ubi originem habet Danubius, cum hos instituit ludos Hanc coronam ludibrio habuisse videtur Aristo phanes, qui in Pluto (v. 581), inducit Paupertatem sic loquentem Herodotus, lib. VIII, cap. 26, refert transfugas Xerxi quid facerent Græci interroganti respondisse, eos Olympiæ celebrare ludos. Cumque ab eis percon taretur de præmio pro quo decertarent: Pro corona ex oleastro, dixerunt isti. Quales viri, retulit tune unus astantium bellatorum, qui non pro divitiis, sed pro honore (acetf) pugnant! Col. 621 1. Corona ex apio in ludis Isthmicis dabatur. Diod. Siculus, l. xvi, cap. 79, p. 142, t. II editionis Wesselingi: Conclamantibus copiis pro grediendum esse adversus Barbaros, forte occurre runt Timoleoni jumenta onusta apio pro lectis con ficiendis; dixitque se hoc accipere præesagium victo riæ; corona enim Isthmica texta est ex apio. › Po stea e pinu hanc texuerunt, ait scholiastes Nicandri in versum 605 Alexipharmaci: et in hoc cum Eliano concordat, De natura animantium, 1. vi, 1. Cæterum hanc esse coronam ludorum Nemeen sium nemini fas negare, et dummodo ad aliquem pertineret, parum intererat Josephi cujus esset. Archias poeta sic in unum coegit quatuor Græ ciæ ludos in primo Anthologiæ epigrammate Tipol Vide Pausaniam, in Arcadicis, c. 48. Ibid. 2. Aranovic. Est vox propria" qua ludorum victor designatur: et id comprobatur e loco citato Aristophanis in Pluto [sarwo as Ibid. 8. 'Aµéλɛɩ. Hanc interpretatus sum con junctionem per causam qua fit ut; quam difficilli me vertuntur de alia lingua in aliam verba quibus transmittitur idearum series. Doctissimus Coray in cap. 31 Vita Pompeii extenso modo disseruit de mu nere hujus vocis in sermone; altera suppeditabo exempla: Plato in Phædone: «Nonne inter lupos et ac cipitres numerabimus eos omnes qui tyrannides, inju stitias, deprædationes anteposuerunt? vel in quæ alia animantia transmigrasse eorum animas dicemus? Propter eamdem causam in horumce corpora. › Lucianus, in Nigrino, 26: Docebat virum profitentem a se divitias contemni, media qui bus comparantur despicere debere. Apslet xal Quamobrem paupertatis cultui semper deditus est.» In vitarum auctione, «Idcirco canis vocatur.» Col. 624 2. De confusione epocharum cui ortum dedit error de Eleazaro et Aristobulo, vide Dahne in citato jam opere, tom. II, pag. Col. Col. 628 14. 'E§ pro dɩà 465, 466, 467. Ibid. 14. Tepoť; 466, 467. Col. Ibid. Col. 633 12. Hanc absurdain opinionem impu gnavit Aristoteles in tractatu De generatione animal., 1. 11, c. 6; eam rursus emisit Elianus, 1. 11, c. 53, De natura animant. De hoc tanen dubitat in eo demn libro ix, ‹ Quidam auctores contendunt falsam esse opinio nem asserentium mustelam per os generare; agno scunt solum os illius catulis refugium præbere con territis, quo absconduntur, donec revomantur vivi… › Eadem opinione falsa imbuti nulla de causa odis sent mustelam quain existimabant animal immun dum quilibet initiati mysteriis Eleusinis, ut ait idem Elianus capite supra laudato: Esca istius generis, aiebant, immunda,” cum per os generet mustela. Ibid. Col. Lego loco Vox queixos quam perperam vertit per Wie es recht ist Gfrörerus qui totam hanc citationem in terpretatus est in secundo volumine Irchristenthum, p. 104, hanc emendationem legitimam facit. Evi dens est enim hic agi de sensu naturali, a sensu inetaphorico prorsus alieno. Suam igitur acceptio nem propriam retinet vox quoixus, et in facienda mutatione intacta debet remanere. Legitur inferius in eodem sensu, Col. 637 6. Valckenaerus moriens reliquit dis sertationem in Aristobulum Judæum Alexandriæ: in hac dissertatione quam magni faciunt, quæque typis mandata est curante Luzaco, ejus successore et alumno, Lugduni Batav. anno 1806, sic pag. 69 lo cum hunc annotavit: «Hi voots, palchre intelli gentes, opponuntur illis qui non sunt participes intelligentiæ valentis (duris sima quævis perrumpere), sed qui adhærent tenaci ter verbis scriptis quibus Staoapwv, nihil magnificum narrare videtur Moyses. > Juxta me, solum hic agitur de sensu figurato a sensu litterali remoto. Tamen non in hoc omnis hujus phrasis sensus circumscribendus; existimo asserere adhuc voluisse Aristobulum magnas philosophorum speculationes nobilesque poetaruni conceptiones esse sumptas a Moyse: niagis quam temeraria hæc opinio est, sed vigebat apud primos Christianos et Eusebium acerrimum habuit propugnatorem. Origenes Contra Celsum, l. iv, 12 Satis sit observare Moysen aliosque prophetas, utpote antiquiores scriptoribus Græcis, nequivisse ab iis mutuari quæ scripserunt de conflagratione oi bis; sed si ad temporum ordinem spectamus, fas erit dicere hos posteriores, quocumque modo auditis prophetiis, quibusdam fretos periodis, similes even tus supposuisse. › Ibid. 9. Apopμaç ɛlánpótɛç. Valckenaerus pag. 65 ejusdem dissertationis multis annotavit verbis hanc constructionem ad præbendum sumendumve scripti materiem; nonΑἰτωλὸς ἀνὴρ ὑψόθεν Αμφί κόμαισι βάλλει γλαυκόχροα κόσμον ἐλαίας, [τάν ποτε Ιστρου ἀπὸ σκιαρᾶν παγᾶν ἔνεικεν Αμφιτρυωνιάδας. Μνάμα τῶν Οὐλυμπίᾳ κάλλιστον ἀέθλων. Ο Ζεὺς δήπου πένεται, καὶ τοῦτ' ἤδη φανερῶς [σε διδάξω. Εἰ γὰρ ἐπλούτει, πῶς ἂν ποιῶν τὸν Ολυμπικὸν [αὐτὸς ἀγῶνα, Ινα τους "Ελληνας ἅπαντας ἀεὶ δι' ἔτους πέμ [πτου ξυναγείρει, Ανεκήρυττεν τῶν ἀθλητῶν τοὺς νικώντας στενα [νώσαι Κοτίνου στεφάνῳ; Τέσσαρες εἰσιν Αγῶνες ἀν Ελλάδα· τέσσαρες Οἱ δύο μὲν θνητῶν, οἱ δύο δ᾽ ἀθανάτων Ζηνός, Λητοίδαο, Παλαίμονος, Αρχεμόροιο 'Αθλα δὲ τῶν, Κότινος, Μήλα, Σέλινα, Πίτυς. Ανεκήρυττεν τῶν ἀθλητῶν τοὺς νικώντας στε Κοτίνου στεφάνῳ. Αμέλει εἰς τὰ τοιαῦτα. πράττων ταῦτα διετέλει, « 7: "Ην θυρωρεῖν αὐτὸν ἐπι στήσης, πολύ πιστοτέρω χρήσῃ τῶν κυνών. Αμέλει κύων αὐτῷ καὶ τοὔνομα, 625 4. Ὑποδειχθέντων 468. 629 2. Περιέφραξαν 467. 4. Νομικῶς 468. Ο γαλεὸς ὠδίνει διὰ τοῦ στό ματος ἐν τῇ θαλάττη. 65: Οὐ στόματι τίκτειν τὸν γαλεον ἔνιοι λέγουσιν, ἀλλὰ δείσαντά τι τὰ σκυλάκια κατα πίνειν καὶ ἀποκρύπτειν, εἶτα ζῶντα αὖθις ἀνεμεῖν. 5. Ἐπαλγέσιν περιβάλλει 467. 656 10. προφυλάξαι παρακαλέσαι. φυσικές διαθέσεις. τοῖς μὴ μετέχουσι δυνάμεως καὶ συνέσεως, ἀλλὰ τῷ γραπτῷ μόνον προκειμένοις, οὐ φαίνεται μεγαλεῖόν τι ἀφορμάς διδόναι, λαμβάνειν,
Page scan enlarged

Notebook

Full View